Кочкората шаардык Кенешинин ХХIV чакырылышынын ХIII сессиясынынын2006-жылдын 9-июнундагы №1 токтому менен бекитилген     Кыргыз Республикасы, Жалалабат облусу, Ноокен районунун Кочкората               шаардык Кенешинин  жергиликтуу жамаатынын                                                            АЙЫЛ МЫЙЗАМЫ (УСТАВЫ)                                        Кочкората  шаардык Кенешинин аймагында жашаган атуулдар,  оз  арабузулгус   биримдикти,   коомдук   тартипти,   ынтымакташтыкты    жанабейпилдикти   орнотуу,   айыл   жергесинде   тупмуш-тиричилик   шартынжакшыртуу,  ар бир уй-булонун жана тургундун бакубат, камкор  жашоосункамсыздоону коздоп, ушул оз алдынча башкаруу жамаатын тузуу менен анынкоомдук  жашоосунун  ыйык  эрежелери  аныкталган  ушул  Уставды   айылтурмушунун негизги мыйзамы катары кабыл алабыз.     Озгочо койгон ыйык милдеттерди турмушка ашыруу максатында биз  эноболу  жалпы адамзатка тиешелуу ыймандуулуктун талаптарын,  айылыбыздажашаган   бардык  улуттардын  каада-салттарын,  асыл-наркатрын   озунокамтыган  Манас бабабыздын томондогу жети осуятын ыйык  тутуп,  алардыбакубат турмушубуздан куралган негизги курал жана каражатыбыз, руханийасыл-наркыбыз катары колдонобуз.1.  Эл журттун ажырагыс бутундугу жана бир жакадан баш, бир женден колчыгарган биримдиги;2. Улуттар аралык ынтымак, достук жана кызматташтык;3. Улуттук ар-намыс жана атуулдук ариет;4. Арыбас мээнет, алдынкы онор менен билим аркылуу бакубат доолот;5. Гуманизм, айколдук, кечиримдуулук;6. Табият менен татгуу мамиледе болуу;7. Кыргыз мамлекетин чындоо жана аны колдонуп, аны коздун карегиндейсактоо.     Устав жергиликтуу жамааттын бардык коомдук турмушун камтыйт  жанажамааттын  турмушундагы коомдук, экономикалык жана  башка  мамилелердианыктайт жана жонго салат. Ал жамааттагы ар бир мучого жана оз алдынчабашкаруу  органдарына, ошондой эле бардык чарба жургузуучу  субъекттержана ишканалар учун бирдей.                           1. Жалпы жоболор1. Негизги тушунуктор жана аталгылар.     Жергиликтуу  жамаат  -  айылдык  Кенештин  аймагындагы   туруктуужашаган, жергиликтуу маанидеги маселелерди оздорунун окулчулуктуу жанабашка органдары аркылуу чечуу учун жалпы таламдарга бириккен калк.     Жергиликтуу жамаатка айылдык Кенештин аймагында туруктуу  жашаганжана  аны менен оз ара милдеттенмелик байланышта болгон атуулдар  мучоболо алат.     Жергиликтуу   маселелер   -   жергиликтуу   жамааттын    турмушункамсыздоого туздон-туз тиешелуу маселелер.     Оз  алдынча башкаруу органдары – жергиликтуу маанидеги иштерди озжоопкерчилиги   астында   чечуу   учун   калк    тарабынан    тузулгонокулчулуктуу, аткаруучу-тескоочу жана башка органдары;     Оз   алдынча   башкаруунун  окулчулуктуу  органдары  –   тиешелууадминистративдик-аймактык  болугунун   калкы    тарабынан   туздон-тузшайлануучу  жана  жергиликтуу маанидеги иштерди чечууго  ыйгарым  укукберилген    жергиликтуу    оз    алдынча    башкаруунун     шайлануучуколлегиалдуу  органы.     Оз  алдынча  башкаруунун аткаруучу-тескоочу органы –  жергиликтууоз алдынча башкаруунун окулчулуктуу  органдарынын  чечимдерин, ошондойэле  мамлекет  тарабынан  берилген ыйгарым  укуктарды  даярдоону  жанааткарууну  камсыз  кылуу  учун  тузулгон,   тиешелуу  аймакта  аткаруубийлигин жузого ашыруучу орган.     Оз  алдынча  башкаруунун шайлануучу кызмат адамы - туздон-туз  элтарабынан  же  оз алдынча башкаруунун окулчулуктуу органынын  крамынаншайланган жергиликтуу маселелерди чечууго ыйгары укуктуу кызмат адамы.     Оз  алдынча  башкаруунун  кызат адамы -  оз  алдынча  башкаруунунорганына же анын структуралык болумуно жеткчиликке дайындалган  КыргызРеспубликасынын атуулу.     Жергиликтуу  салыктар  жана жыйымдар  -  жергиликтуу  оз  алдынчабашкаруу органы тарабынан бекитилген салыктар жана жыймдар.Муниципалдык менчик - жергиликтуу жамаатын менчиги.                         2. Жамааттын Уставынын статусу.        Уставдын  жоболору, эгерде ал аракеттеги мызамдарга каршы келбесе.жамаатын  аймагындагы  жайгашкан  уюмдашуу-укук  формасына  карабастанбардык  юридикалык.  ошондой  эле  жеке  адамдар,  алардын  бирикмелертарабынан созсуз турдо аткарылууга жатат.    Жамааттын  аймагындагы  оз  алдынча  башкаруу  органдары,  алардынкызмат  адамдары  тарабынан  кабыл  алынуучу  башка  укуктук  ченемдикактылар Уставдын жоболоруна каршы келбестиги зарыл..     Оз  алдынча  башкаруунун, жамааттын Уставы томонкулорду  аныктайтжана камтыйт:-  оз алдынча башкаруу озунун негизги максаттарын;- оз алдынча башкаруунун принциптерин;- жамааттын мучолугуно кабыл алууну жана андан чыгууну чыгаруунунтартибин;- жамааттын мучолорунун укуктарын жана милдеттерин: эрежелерин,жалпыга тиешелуу ыймандуулуктун, моралдык-этиканын улуттук каада-салттарын, асыл-адеп нормаларын;-  шаардык  жергиликтуу жамаатынын Уставын бузган жамааттын мучолоруножана  озалдынча  башкаруу  органдарынын курамына  коомдук  жаза  коруучараларын;- шаардык жергиликтуу жамаатынын Уставын кабыл алуунун жана агаозгортуу, тузотуу киргизуунун тартибин;-  жамааттын турмушундагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына  карама-каршы келбеген башка маселелерин.    3. Жамааттын аймагы жана чек аралары.                    I. Жамаат жана анын чек аралары.                                        Кочкората   шаардык  жамааты  Кыргыз  Республикасынын   Жалалабатобластына  караштуу Ноокен районунда жайгашкан. Аймагы 485 га.  тузот.Дениз  денгээлинен  250000 м. бийиктикте жайгашкан.  Ноокен  районунунборборунан  13  чакырым, областтык борбордон  56  чакырым,  темир  жолстанциясынан 56 чакырым, аэропорттон 56 чакырым алыстыкта жайгашкан.     Жамааттын  аймагы  тундук  жагынан  «Тоскоол-Ата»  токой  чарбасыменен, туштук жана батыш жагынан  Момбеков айыл Окмоту менен, чыгыштанНоокен айыл Окмоту менен чектешип турат     Баары болуп 485 гектар жери бар.                              II. Жамааттын аймагы.                                        Жамааттын  ички  болунушуно озгортуу кргзууго жол  берлбейт  жанаанын  тузулушу,  ошондой  эле  жогорку  мамлекеттик  органдар  аркылуубекитилет.                  4. Жамааттагы оз алдынча башкаруу системасы.                                   I. Жамааттагы оз алдынча башкаруусун уюштуруунуп негизги шарты  жанамаксаттары.     Жамааттын оз алдынча башкаруу системасы элдик бийликти андан  арычындоого,  жергиликтуу маанидеги бардык маселелерди чечууго  жамааттынактивдуулугун   жана  жоопкерчилигин  жогорлатууга,   элдин   жашоосунжакшыртууга  жана  айыл  инфраструктурасын, экономикасын,  маданиятын,адеп-ахлатын  которууго багытталган. Ошондой эле  шаарда  укуктук  ан-сезимин  жана маданиятын которуу аркылуу жамааттын кызыкчылыктарын  ишжузуно ашыруу башкы максаттардын бири болуп эсептелинет.   Жергиликтууоз  алдынча башкарууну уюштуруунун жана жургузуунун негизги шарты -булжамааттын  жалпы  мучолорунун  жергиликтуу  маанидеги  бардык  коомдукпайдалуу  маселелерди оз жоопкерчилигине алып, алардын мыйзам  чегиндеоз алдынча чечууго жана башкарууга жонодомдуулугу.    Оз алдынча башкаруу томондогу максаттарды  коздойт:     -   мамлекеттин  жана  анын  органдарынын  кийилигишуусун   талапкылбаган  жергиликтуу маанидеги бардык маселерди шартына  жараша  жанамамлекеттик  башкаруу  жамааттарга  зыян  келтирбегендей  шартта  чечебилууго жана турмушка ашырып турууну;     -  жергиликтуу маанидеги маселелерди коз карандысыз,  оз  алдынчажана  оз  убагында чечип туруу максатында айылдык Кенештин айманындагыкаражаттарын,   социалдык   объектилерди   жана   башка    материалдыкбайлыктарды мамлекеттик менчиктен ажыратып алууну, ошондой  эле  башкамулк ээлеринин ыктыярдуу турдо берген мулк-байлыктарын откоруп алуунуннегизинде жамааттын ортолук менчик жана финасалык экономикалык базасынтузууну;     -  шаардык Кенештин бюджетин оз алдынча тузууго, толуктоого  жанаанын калктын мудоосун аткарууга жумшоону;     -  жамааттын  мучолорун оз алдынча башкаруу, жаш  муундарды  калкарасында  болуп  келген мыкты каада-салттар аркылуу руханй  бийиктиккетарбялоо   иштерине  тартууга,  демократиялык  корунушторду  кенейтип,жалпынын  коомдук  ан-сезимин, маданиятын,  саясий-социалдык,  коомдукактивдуулугун жогорлатууну;     -   жамааттын   мучолорунун  ынтымакташтыгын,  оз   эл-жер   учунпатриотгулугун, улуттук жана улуттар аралык достукту бекемдоону.          Жамааттын  оз  алдынча  башкаруу томондогу  принциптер  негизиндежургузулот.     -   жергиликтуу   маанидеги  маселелрди  чечууго   жамааттын   озалдынчалагы,  озун-озу камсыз кылуу, озун-озу тарбиялоосу  жана  жонгосалуусу;     -   оз   алдынча  башкаруу  органдарынын  ишмердигинин  жамааттынмучолору    тарабынан   козомолдонушу   жана   аларды   эл   алдындагыжоопкерчилиги;     -  жергиликтуу  жана  мамлекеттин  кызыкчылыктарын  айкалаштырып,шайкеш  келтирип  чечуу  максатында жергиликтуу  башкаруу  органдарынамамлекеттик айрым ыйгарым укуктарын берилиши;     -  жамааттын оз алдынча башкаруусунун окулчулуктуу органы  болгоншаардык  Кенештин депуттарын, анын аткаруучу-тескоочу  шаар  Окмотунунбашчысын жалпы тен жана тике шайлоо укукгунун негизинде жашыруун добушберуу аркылуу шайлануусу;     -  жергиликтуу оз алдынча башкаруунун окулдук, аткаруучу-тескоочужана   аймактык  коомдук  оз  алдынча  башкаруу  органдарынын  ыйгарымукуктары менен милдетгеринин так чектелиши;     -  жамааттын жалпы кызыкчылыгы боюнча маселелерди чечуудогу айрымжамаат   мучолорунун   мыйзамдуу  укуктары   менен   кызыкчылыктарынынбузулбастыгы,    жамаат    мучолорунун   мыйзамдык    укуктары    жанакызыкчылыктарынын,  жалпы жамаат мучолорунун мыйзамдык  укуктары  жанакызыкчылыктарынан, жалпы жамааттын кызыкчылыганан томон турбастыгы;  - социалдык акыйкаттуулуктун сакталышы;  -    жергиликтуу   оз   алдынча   башкаруу   органдарынын   ишиндегимаалымдуулук,  ачыктык, коомдук брикмелер, уюмдар жана калктын  кенирикатмары менен тыгыз байланышы;  -  жамааттын  мучолоррунун  чогулуштарда, элдик  жыйындарда  шаардыкКенеш  менен  шаар  Окмотунун  жыйналыштарында  жергиликтуу  маанидегимаселелрди которуу жана ой-пикир эркиндиги;  -  оз алдынча башкаруу органдарынын жергиликтуу маанидеги маселелрдиоздоруно ыйгарылган укуктарынын чегинде оз алдынча чече алуусу,  кабылалган чечимдерин негиздуулугу жана мыйзамдуулугу боюнча жамааттын жанамамлкеттин алдындагы жоопкерчилиги;  -  оз  алдынча башкаруу органдарынын оз ишмердуулугу боюнча убактысыменен  жамаатка  тийиштуулугуно карата  оз  алдынча  жана  мамлекеттикбашкаруу органдарына отчет берип туруусу;  -   оз  алдынча  башкаруу  органдарынын  оз  ишмердуулугундо  КыргызРеспубликасынын Конституциясын жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынкыйшаюсуз жетекчиликке алуусу.    2. Оз алдынча башкарууну жургузуудогу атуулдардын укуктары.     Жамааттын  оз  алдынча башкаруусунун алдындагы  максаттарды  жанамилдеттерди  аткаруу учун жамаат мучолорунун укуктары жана  милдеттериушул  Устав  аркылуу  аныкталат. Оз алдынча  башкаруунун  толук  укугужамааттын  бардык жашоочуларына тиешелуу. Алар, Кыргыз РеспубликасынынКонституциясындагы жана колдонуудагы мыйзамдарда аныкталган укук  жанамилдеттеринен  тышкары ушул Уставда корсотулгон укук жана  милдеттергеээ. Жамааттын мучосу рассасына, тилине, улутуна, динине, жынысына, ата-тегине,   уруусуна,   дуйно-мулктук  жана  башка  абалына   карабастантомондогулорго укуктуу:     -  жамааттын  ишин  башкарууга байланыштуу маселелрди  талкулоогосунуш  киргизууго, койгон суроолоруна жооп алууга жана аларды турмушкаашыруу  боюнча иш аракеттерге катышууга, оз алдынча башкаруу органдарыбоюнча оз пикирин билдирууго жана баа берууго;     -  иш  тажрыйбасына, билимине жана жондомуно  жараша  оз  алдынчабашкаруу органдарында кызмат отоого;    - жамааттын мучолору учун бекитилген женилдиктерден пайдаланууга;     -  жамааттка тиешелуу бардык маселелер боюнча оз алдынча башкарууоргандарына шайланууга жана шайлоого;     -  жамааттын  ишин башкарууга байланыштуу маселелерди  талкулоогожана аларды турмушка ашыруу боюнча иш аракеттерге катышууга;     -  шаардык Кенештин ачык жыйындарында катышууга жана ал жерде  озалдынча  органдардын  кызматкерлерине суроо  талап  менен  кайрылууга,алардан ишенимдуу жооп алууга;     - жамааттын мучолорунун биргелешкен куч-аракеттери менен тузулгонбайлыктардан   жана  каражаттардан,  ошондой  эле  жамааттын   ортолукменчигиндеги  уюм,  ишканалардын кызматтарынан  белгиленген  тьартиптепайдаланууга;     -  шаардын  курултайына, шаардык жыйындарга, шаардык Кенеш  мененшаардык  Окмотунун ачык жыйындарында катышууга, оз оюн., эркин  айтып,талкууланып жаткан маселе боюнча озунун сунуштарын киргизууго;      -   шаардык   жергиликтуу   жамаатынын   Уставында   же   КыргызРеспубликасынын   мыйзамдарында  чагылдырылган  укуктар   оз   алдынчабашкаруу органдары же алардын кызматкерлери тарабынан бузулса,  алардыкоргоо  максатында  аксакалдар  сотуна же  башка  тиешелуу  органдаргакайрылууга;     -  мыйзамдын  чегинде ондуруштук, сервистик (тейлоочулук),  соодажана калкка башка кызмат корсотуу багытындагы ишканаларды уюштурууга;     -  адал  мээнет, ак эмгек менен оз байлыгын артгырууга  жана  аныжалпы  жамааттык, ошондой эле оз алдынча башкаруу органдары  тарабынанишенимдуу корголушуна;    - жамааттын мучолугунон оз ыктыяры менен чыгууга;     -  айрым  тузулгон кырдаалдарга байланыштуу оз  алдынча  башкарууоргандары тарабынан моралдык жана материалдык колдоо алууга;     -  жалпы жамааттын мучолору тарабынан табылган же ортолук  мулктуматериалдык,  финансалык  байлыктардын  иштелиши  боюнча  оз   алдынчабашкаруу органдарынан сурап билууго;      -   Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарында  жана  ушул   шаардыкжергиликтуу  жамаатынын  Уставында  корсотулгон  башка  да  укуктарданпайдаланууга.    Аталган   укуктардан   жана   ушул  айыл   Уставында   корсотулгонартыкчылыктардан   жана   женилдиктерден   жамааттын   мучолору   ганапайдаланышат.  Жамааттын  мучолорунун укугун  бузууга  жол  берилбейт.Жамааттын  мучолору оз алдынча башкаруунун алдында турган  милдетгердиишке ашыруу боюнча томондогулорго милдеттуу болуп эсептелет:    - шаардык жергиликтуу жамаатынын  Уставынын эрежелерин бекемсактоого;     -  жамааттын  оз  алдынча башкаруу органдары тарабынан  мыйзамдынчегинде  белгиленген  салыктардын  жана  жыйымдардын  бардык  турлорункечиктирбей оз убагында толоого;      -  жамааттын  турмуш-тиричилик  шартын  жакшыртууга  багьпталганбардык  коомдук пайдалуу жумуштарга (социалдык багыттагы обьектилерди,жолдорду, копуролорду, ондогон арыктарды, кочолорду, санитария  боюнчатазалоого,   корктондурууго,  жашылдандырууга  ж.   б.   максаттарындауюштурулган  ашарларга)  катышууларга, аларды  ишке  ашыруу  боюнча  -(бекитилген шарттарды, чектерди) нормаларды, озгочо кырдаалдарда  жанабашка  шарттарда  коомдук тартипти, граждандык коргонуунун  талаптарынсактоо жана башка коомдук кызматтарды милдетгуу турдо аткарууга;      -   жамааттын,   оз   алдынча   башкаруу   органдарынын   КыргызРеспубликасынын мыйзамдары чегинде жана ушул Уставдын негизинде  кабылалган бардык чечимдерин аткарууга;     -  жамааттын ортолук менчигин тузууго жана онуктурууго оз салымынкошууга, аларды сарамжалдуу пайдаланууга;     -  оз  уйун,  короо-жайын таза кароого  жана  оз  убагында  ондоптурууга,  корктондурууго жана жашылдандырууга, улушуно  тийген  жерди,чарбасын мыкты пайдаланууга, жогорку тушум алууга;     -  шаардын  санитардык  тазалыгына,  корсоткон  кызмат  акысы  озубагында толоп тоурууга;      -   мыйзамдуулукту  бузуунун  бардык  корунушторуно,   жамааттынматериалдык байлыктарына жана депутаттыкка кайдыгер мамиле кылгавдаргакелишпоочулук менен мамиле жасоого;     -  курчап турган табиятка (айлана-чейреге) зомбулуксуздук  менен,камкордук¬ сарамжалдуулук менен мамиле жасоого, токой, бак-дарак  жанабашка осумдукторго жана жан-жаныбарларга кыянат мамиле кылгандар мененаёосуз   курошууго,   тарыхый,  маданий  жана  табийгый   эстеликтердисактоого;     -  жамааттын  мучолорунун  мулкун,  мулктук  жана  мулкутук  эмесукуктарын урматтоого жана алардын эмгектерин баалоого;    - турак-жай имараттаоын куруу эрежелерин так сактоого;     -  жамааттын  мучолорунун  биргелешкен  пайдалануусундагы  жерди,сууну  жана  башка  жаратылыш байлыктын ортолук  менчикте  сарамжалдуупайдаланууга.Жамааттын мучолорунун озгочо милдеттери жана парздары томонкучо:    - балага камкордук, аны тарбиялоо — ар бир ата-эненин милдети;    - Ата-энелерине камкордук кылуу — эмгекке жарамдуу жашы жеткен арбир баланын милдети;     -  жамааттын ар бир мучосуно гуммандуулук жана боорукердик  мененмамиле   жасоо,  жетимдерди  жана  ата-энесинин  багуусунан   ажыраганбалдарды,  ошондой эле багар-корору жок кары-картандарды,  майыптарды,эмгекке  жараксыздарды камкордукка алуу жана багуу жалпы калктын  ыйыкпарзы;     - улууга урмат, кичууго ызат, аялдарга сый корсотуу, аракечтикке,уурулука,  бантиликке, сойкулукка, бузукулукка, бекерпоздукка  барбоо,жамааттын башка мучолорунун укуктарын жана эркиндигин ызаттоо, коомдуктартипти сактоого катышуу жамааттын ар бир мучосунун милдети;     -  оз  уй-булосундо  ынтымактуу, бейпил  турмушту  камсыз  кылуу,кошуна-колондор менен тынчтыкта жашоо, уй-було мучолорунун айрыкча жашмуундардын    Ата    Мекенин,   оз   айылын   суйууго,    патриотукка,интернационализимге, альтруизмге, достукка тарбиялоо  ар  бир  уй-булобашчысынын милдети;      -   ар   бир  улутгун  када-салттын  урматтоо,  улуттар   аралыкынтымактыкты, биримдикти чындоо ар бир улуттун маданиятын оркундотуугокомок беруу шаардык Кенештин аймагында жашаган ар бир улуттун окулунунмилдети;      -   жаназа,   той-ай  маарекелеринде  ысырапкерчиликке,   ашыкчачыгымдарга жол бербоону сунуштоо:Жаназа боюнча:1.  Маркумду акыркы сапарга узатууда кара ашына жылкы союлбасын,  караашына 1,5 жашка чеийинки бир мал же кой союшу боюнча  сунуштоо;2.  Жаназага  озунун  участкасынын  адамдар  катышууга,  алыскы  жакынтуугандарына гана кат берип чакырыпсуу боюнча сунуштоо;3.  Орозо  кундору  откон адамдын кара ашына кундузу  союш  союлбасынасунуш келтируу, иптарлыкка уруксат бербоону сунуштоо;4. Жаназа кундору, тамак, пенсияга чыккан кары адамдарга, узактанкелген меймандарга гана  тартуусун сунуштоо;5. Маркумдун биринчи гана бейшембилиги откоруусун, кыркы откорулуп, озайылынын адамдары гана чакырылсын, алыскы адамдарга кат таркатылбасын(жакын туугандарынан сырткары) сунуштоо.6. Маркумдун айттыктары откоруусун, жылдыгын откорбоосун сунуштоо;7. Маркумду жууганга озунун жакын туугандары гана кирилсин, ашыкчасарпай беруу токтотуусун сунуштоо;8. Жаназага мектеп окуучулары, айылдын жаш келиндери катышптырбоосун,оз айылындагы аялдар маркумду алып чыккандан кийин жу учу куну ганабаруусун сунуштоо;9. Жыртыш жыртылбасын, маркум откондо сарпай каап, кийгизуу, дооронокутуу, олгон апамдынбала-чакасы сакал коюп аза кутуу салттары токтотуусун сунуштоо;10. Маркумдун кыркы куну аялдардын себетти болуп кетуусу токтотуусунсунуштоо, ашыкча пакет, пияла, материал таркатууга тыйюу салуусунсунуштоо;11. А к кийдидеги ашыкча чыгымдар: костюм-шым, пальто, алтын буюмдардытагуу, ашыкча сарпайларды кийгизуу токтотуусун сунуштоо;12. Жаназа куну, айт, кыркы кундору спирт ичимдиктерин ичууго тыюусалынсын;13. Маркумдун бейшембилигине, чакырылгандар оз убагында келип кетсин,жаназа намазы айтыпган саатта откорулсун;14. Маркумдун кыркында окула турган катмы бир кун мурда оз айыпаксакалдары менен гана откорулсун, туйун берилбесин.Той-аш откорууну тартипке салуу жонундо1.Юбилейлик даталар пенсияга чыкканда гана откоруусун сунуштоо.2. Конок беруу сунушталсын.3. ЗАГСка чыгарууда уч машинадан коп чыкпастыгын сунуштоо;4. Уйлонуу кечеси  шаарда откорулсо, тунку саат 23-00-до кеченитоктотууну сунуштоо.5. Спирт ичимдиктерин ичип тополон кылган адамдарга акт тузулупучасткалык инспекторлорго иши откорулуп берилсин.6.Той-ашта катмы окуу масилети куну же согум сойгон куну оз айылаксакалдары, тууган-уруктары менен откоруусун сунуштоо.    Жаназа  жана  той-аш  откоруудо бул жобону  турмушка  ашыруу  айылокмотунун    аппаратына,   айыл   башчыларына,   айыл   комитеттерининмучолоруно, молдолорго, айыл аксакалдарына милдеттендирилсин.    Жобонун   талаптарын   аткаруудан  баш  тарткан   айыл   окмотунунаймагында жашаган атулдарга айыл комитеттери тарабынан эскертилет.      -Мекеме-уюм,  ишканалардагы  юбилейлик  даталарды   откоруу   50жылдыгына чейин тыюу салуусун сунуштоо;    - Кыз беруу, келин алууда калын-акы жана калын, берууго тыюусалуусун сунуштоо;•ар бир кожолук оз менчигиндеги малдарды, ит-мышыктарды жыл ичинде биржолу ветеринардык кароодон откорот;    - коомдук жайларда мас абалында журууго тыюу салынат;     -  ичкиликке  ото берилген атуулдар коомдук жаза  чаралар  таасиркылбаса,  озу  жашаган  айылдын  тургундарынын  жыйынынын,  аксакалдарсотунун  чечими менен ичкиликтен жабырлангандарды дарылоо мекемелеринежонотуу жонундо сунуш кылынат;    - зоордуктап кыз ала качууга тыюу салынат;     - шаардагы ар бир атуул Кыргыз элинин кайрымдулук салттарын улап,бей-бечараларга, жардамга муктаждарга жардам корсотуу максатында  айылокмотунун  алдында  фонд  ачылсын,  тушкон  каражат  комиссия  аркылууболуштуруп турулсун;      -   уруксатсыз   анчылык  кылуу,  балык  уулоого,   жаратылыштынжаныбарларын, осумдукторун булгунго тушурууго жол коюлбасын;     -  шаар  окмотунун  аймагындагы токойлордун  сакталышы  жана  аныкобойтуп остуруу ар бир атуулдун милдети;     - ар бир айылда бада же кезуу уюштурулуп, бош жургон мал болбооготийиш.  Эгин жана чоп чабынды аянттарга тушкен мал учун ээси же бадачымыйзам чегинде жазага тартылат;    - уруксаты жок алкоголдук ичимдиктерди сатуу одоно кылмыш катарыбелгиленсин;     -  Орозо, Курбан айт, Нооруз майрамдары спирт ичимдиксиз белгилоомулсулман    дининдеги    ар   бир   адамдын    ыйык    милдети    депэсептелет.Жамааттын  мучолору оздоруно тиешелуу жерлери  боюнча,  шаарОкмотуно жылына бир жолу отчёт берип туруу жагы милдеттендирилсин.5. Жамааттын мамлекеттик жана башка органдар  менен оз ара аракеттениши     Кочкората жамаатындагы мамлекеттик жана башка органдар  менен  озара  аракеттениши Кыргыз Республикасынын Мыйзамдары жана  ушул   Уставменен жонго салынат.      Жергиликтуу   маанидеги  маселелерди  чечуудо   жамаат    КыргызРеспубликасынын  мыйзамдары  боюнча  адам  укуктарын  камсыз   кылуунушарттайт жана мамлекеттик органдардын оз алдынча башкарууну оркундотуубоюнча камкордугуна таянат.     Жергиликтуу  маселелерди  чечуу боюнча жамаат  жалпы  мамлекеттиккызыкчылыкты   эске   алат  жана  оз  кызыкчылыгын   камсыз   болушунамамлекеттик органдар аркылуу, ошондой эле мамлекеттик органдар аркылуужетишет,  ал эми мамлекеттик орган оз ара мамилелерде оз алдынча  укуксубъектиси  катары  чыга алат. Жергиликтуу жамааты башка  да  лкмоттукэмес,  коомдук  уюмдар, фонддор, бирикмелер менен  оз  ара  келишимдикнегизде жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылйык оз алдынча укуксубъектиси  катары  аракеттенет. Ар  кандай  талаш  маселелер  оз  аракелишуу  менен же сот тартибинде (арбитражда) чечилет. Шаар  Окмотунунаймагындагы  тококйлордун, бак-дарактардын,  гул  зарлардын  сакталышыжана кобойуп остуруу, коргоосу ар бир атуулдун милдети.     Жамамаат  ар  кандай органдар, бирикмелер, уюмдар менен  оноктош,тен  укуктуу  субъект  катарында келишимдерди  тузо  алат  жана  ыргызРеспубликасынын  мыйзамдарына  каршы келбеген  Кыргыз  Республикасынынмыйзамдары   менен  белгиленген  ар  турдуу  ишмердуулукту  жургузуугоукуктуу.  6. Жамааттагы оз алдынча башкарууга караштуу маселелер.  Жамаатгагы  оз алдынча башкаруунун кароосунда жергиликтуу  маанидегижана  айрым мамлекеттик ыйгарымдуу маселелер болушу мумкун. Жамааттагыоз алдынча башкаруу негизинен томонку маселелерди карайт:    - Уставды кабыл алуу жана озгортуу, анын аткарылышын козомолдоо;    -  муниципалдык менчикке ээлик кылуу, пайдалануу жана тескоо;    - жергиликтуу финансы маселелери;    -  аймактын социалдык-экономикапык онугушу;    -  жамааттын аймагында курулуштарды пландоо жана жонго салуу;    - электроэнергия, ичууго жарактуу суу менен камсыздоо;    -  жергиликтуу ишканаларды отун менен камсыздоо;    - жолдорду куруу жана пайдалануу;    - таштандыларды жок кылуу жана аны кайра иштетуу;    - калкты коммуникация менен тейлоо;    - маданий мекемелерди колдоо, маданий, тарыхый эстеликтердикоргоо;    - маалымат кызматын тузуу жана онуктуруу;    - калкты иш менен камсыз кылуу;    - ортко каршы иш-чараларды тузуу, муниципиалдык орт очуруукызматын тузуу;    - жамааттын жер жана табигый байлыктарды сарамжалдуупайдалануусу;     -  турак-жай  коммуналдык чарба жана корктондуруу  иштери,  соодажана турмуш-тиричилик жактан тейлоону уюштуруу;    - жергиликтуу калктын саламаттыгын сактоого комок корсотуу;     - мектепке чейинки мекемелерде, мектепте жана кесиптик окуу жайдабилим берууну оркундотуу;    - калктын озгочо асыл-нарктуу табигый, маданий, рухий салттарынсактоо жана онуктуруу;    - жамааттын мучолорун мээнеткеч, унемчул жана жаратман (тузуучу)багьггында тарбиялоо;    - дене тарбиясын, спортту, туризмди онуктуруу;    - коомдук тартипти сактоо, жамааттын мучолорунун коопсуздугункамсыз кылуу;     -  жамааттын  мучолорун  демократиялык  асылнарктарда  тарбиялоо,дуйно таануу жагынан ан-сезимин, маданиятын которуу;    - жеке ишмердуулук, чакан бизнес менен иштоого шарт тузуу;      -  калкка  даректуу социалдык колдоону жана жардамга муктаж  уй- булолорду, атуулдарды социалдык жактан коргоону уюштуруу;     -  Кыргыз  Республикасынын мыйзамдарына жана ушул  айыл  Уставынакаршы келбеген башка да маселелерди чечуу.