ИЙРИ СУУ АЙЫЛДЫК КЕҢЕШИ

ТОКТОМ

Ийри-Суу айылдык кеңешинин (VII чакырылышындагы) кезектеги VI-сессиясы

2021-жылдын 30-ноябры № 26

Ийри-Суу айыл  өкмөтүнүн 2021- 2025- жылдарга карата түзүлгөн стратегиялык өнүгүүсүнүн иш планын бекитүү жөнүндө

Ийри-Суу айылдык кеңешинин (VII-чакрылышынын) кезексиз VI-сессиясынын күн тартибиндеги Ийри-Суу айыл  өкмөтүнүн 2021- 2025- жылдарга карата түзүлгөн стратегиялык өнүгүүсүнүн иш планын угуп жана талкуулап  Ийри-Суу айылдык кеңеши төмөндөгүдөй, токтом кылат,

1. Ийри-Суу айыл  өкмөтүнүн 2021- 2025- жылдарга карата түзүлгөн стратегиялык өнүгүүсүнүн иш планын бекитилсин.

2. Токтомдун аткарылышын көзөмөлдөө жагы айыл өкмөт башчысынын орун басары А. Исмаиловго милдеттендирилсин.

3. Токтомду көзөмөлгө алуу жагы айылдык кеңешинин  төрагасынын орун басары Акмат уулу Эрмекке тапшырылсын

.

1. Кириш сөз-Стратегиялык план боюнча негизги

маалымат

Өнүгүүнүн социалдык-экономикалык стратегиялык планын түзүү, анын миссиясы жана келечекти көрө билүүсүн аныктоо,  жергиликтүү өзүн-өзү  башкаруу органына өнүгүүнүн максаттарын жана милдеттерин ишке ашырууга көмөктөшөт.

Ийри-Суу айыл Өкмөтүнүн   социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу үчүн Жергиликтүү өз алдынча башкарууга жергиликтүү элдердин өкүлдөрүн, коомдоштуктарды, жамааттарды  жана аялдар менен эркектердин  бирдиктүү иш-аракеттерин эске алуу менен катыштыруу зарыл. Жергиликтүү коомдоштуктарды  өнүктрүүнүн максаты, жакырчылыкты жоюу,  жашоонун сапатын жакшыртуу, демек кирешенин көлөмүн жогорулатуу ал гана эмес коомдоштуктарды башкарууга тартуу, терен билим алуу, саламаттыкты сактоо, жеке эркиндикти кенейтүү, жакырчылыктан чыгуу, бири бирине жардам көрсөтүү жана башкалар.

Кыргыз Республикасынын экономикасы оор мезгилди өткөрүп жаткан учурда, бул кризистен чыгуу үчүн Ийри-Суу жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органына социалдык-экономикалык өнүгүүсүнүн стратегиялык планын иштеп чыгуу негизги милдет болуп саналат.

      Бул өнүгүүнүн социалдык-экономикалык программасы-жергиликтүү жамааттардын экономикалык, ошондой эле социалдык маданий  мехнизимдердин этаптуу өнүгүүсүнө  түрткү болуп саналат жана төмөнкү багыттарды иштеп чыккан

Айыл жашоочуларынын жашоосуна таасир эткен себептерди аныктоо.

Айыл жашоочуларынын  негизги керектөөлөрүн изилдеп үйрөнүү;

      Өнүгүүнүн стратегиялык планы айыл айылдарда талкууланып, айылдык кенештин сессиясында депутаттар тарабынан каралып, андан кийин жалпы коомдук угууга коюлган.

Стратегиялык пландын негизги максаттары жана тапшырмалары.

     -Башкаруу – бул белгилүү максатка жетүүнү көздөгөн пландаштыруу, уюштуруу, ынгайлашуу жана көзөмөлдөө процесси болуп саналат.                                                      

      Пландаштыруу башкаруунун негизги функцияларынын бири жана максатка жетүүнүн милдеттеринин этап-этап менен аткаруу, турмушка ашыруунун механизми.                                                                                                                              

Эффективдүү пландоосуз жакшы башкаруу мүмкүн эмес, а демек максатка жетүүнүн сапаты да эффективдүү болбойт. «Башкаруу» түшүнүгү жергиликтүү өзүн- өзү башкаруу органында анын максатын гана аныктабастан, Мыйзамдын негизиндеги анын формасын да кошо камтыйт.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруудагы  «Башкаруу» өзүн өзү башкаруу органынын ишмердүүлүгү коомдук кызыкчылыкты ишке ашыруунун  мыйзам чегиндеги формаларынын негизинде аймактык (муниципиалдык) чарба жүргүзүү болуп эсептелет.

      Өз алдынча башкаруу органындагы Башкаруу ишмердиги чарба жүргүзүп жаткан ошол аймактагы менчиктин ар түрдүү формасындагы  субьектилери менен гана жалпы биргелешип аракеттенүү эмес ошол аймактагы бардык ишкана мекемелердин, аймактык-коомдук өз алдынча башкаруу органдары менен тыгыз жана терен чарбалык мамилелерди жөнгө салуучу группалар «Кыргыз Республикасынын 2023-жылга чейинки  Өнүгүүнүн Комплекстүү Негиздеринин» чегинде Ийри-Суу өз алдынча башкаруу органынын 2023-жылга чейинки «Стратегиялык өнүгүүнүн программасынын» негизги максаттарын иштеп чыкты.

Жогорудагылардан улам  «Стратегиялык өнүгүүнүн программасынын» негизги приоритеттери:

- Жакырчылыкты басандатуу жана 9 % чейин кыскартуу.

- Калктын кирешесин реалдуу жогорулатуу.

- Социалдык  өнүгүү (билим алуунун жана сапаттуу медициналык тейлөөнүнүн денгээлин жогорулатуу).

- Маданий өсүү.

- Аял-эркектин бардык иштерде бирдей катышуусун камсыз кылуу.

- Кичи жана орто бизнести өнүктрүү, кайра иштетүүчү ишканаларды ачуу экономикалык өсүүнү камсыз кылуу.

- Демократиялык башкарууну өнүгүүнүн (жамааттарды башкарууга тартуу, өз алдынча башкаруунун негиздерин бышыктоо).

- Жогорудагы  иш чараларды аткаруу менен жергиликтүү бюджетти көтөрүү

Жергиликтүү аймакты социалдык-экономикалык жактан өнүктрүп , айыл жашоочуларынын жашоо денгээлин жогорулатуу, айыл жеринде жакырчылыктын денгээлин чексиз минимумга жеткирип, жумушсуздукту жоюу аркылуу алардын ар тараптуу өсүп өнүгүүнүн камсыз кылуу, жаштарга сапаттуу билим берүү, сергек жашоо образын түзүү, калктын керектөөлөрүнө болгон муктаждыктарына жагымдуу шарттарыды түзүп берүү – бул жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын негизги максаты болуп эсептелет. Бул нерселерге жетишүү албетте оной-олтон иш эмес жана көп убакытты талап кылуучу бир нече механизмдерди басып өтүүгө туура келет, ошондой эле жергиликтүү аймакта орун алган калктуу пунктардагы түзүлгөн коомдоштуктар менен айыл чарба субьектилеринин биргелешкен күч аракеттеринин натыйжасы аркылуу ишке аша турган татаал процесстерди камтыган, аларды чечүүнү талап кылган түйшүктүү проблемалардын жыйындысы болуп эсептелет.

     Ошентсе да Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы болгон Айыл өкмөтү Айылдык кенештин депутаттары менен биргеликте башкаруунун күчтүү механизмин камсыз кылып, ал аркылуу айыл жашоочуларынын социалдык-экономикалык жактан өнүгүүсүнө толук шарт түзүп берүүгө жетишүүсү зарыл жана ушул жол аркылуу айыл жерин көтөрүүнүн б.а. стратегиялык пландын максаттарына жетишүүнүн милдеттерин ачык жана даана аныктап, механизмдерин иштеп чыгуусу бүгүнкү күндө кечиктирилгис иш-чарасы .

Стратегиялык планын негизги тапшырмалары.

Ийри-Суу  айыл Өкмөтүнүн  2023-жылга чейинки өнүгүүнүн   негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр эсептелет.

Өкмөттүн ар бир айылы менен тыгыз байланышта болуп, жылда элдик жыйындарды өткөрүү;

Жергиликтүү жамааттык уюмдар, өз ара жардамдашуу топтору менен биргеликте өнүгүүнүн планын иштеп чыгуу;

Күчтүү башкаруунун  камсыз кылуу;

Ички жана сырткы донорлор менен байланыш түзүп, алар аркылуу айылдык кенештин аймагына ар кандай тармактарды  өнүгүүгө багытталган инвестицияларды тартып келүү;

Сапаттуу билим алууну камсыз кылуу;

Саламаттыкты сактоо тармагын өнүгүү аркылуу айыл жашоочуларынын ден соолугун камсыз кылуу, сапаттуу медициналык кызмат көрсөтүүгө жетиштүү;

Айылдык бюджеттин киреше бөлүгүн өз учурунда аткаруу аркылуу бюджеттик мекмелерле чегерилүүчү финансы каражаттарын туура пайдаланып, бюджеттик мекемелерди сапаттуу тейлөөнү камсыздоо;

Айыл калкына кызмат көрсөтүүнүн денгээлин жогорулатып, аларды транспорт, байланыш кызматынан сапаттуу пайдаланууга жетишүү;  

Кайра иштетүүчү кичи жана орто бизнес ишканаларынын санын көбөйтүү аркылуу алардын кирешесин жогорулатууга жетишүү, калкты сапаттуу продукция менен камсыз кылууга жетишүү;

жана башка ушул сыяктуу милдеттерди ишке ашыруу болуп эсептелет.

Стратегиялык планды түзүү үчүн уюштурулган

жумушчу топтун курамы.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруунунун азыркы күндөгү

социалдык-экономикалык  абалы.

Азыркы күндөгү айыл өкмөтүнүн абалы

Ийри-Суу  айыл өкмөтү  адам укугун сактаган жана ал үчүн жагымдуу жашоо чөйрөчүн камсыздаган, билимдуу, маданияттуу, ден соолуктуу, активдуу атуулдардын мекени. Ийри-Суу  айыл өкмөтү жаны технологиялардын негизинде айыл чарбасы, жеке ишкердүүлүкө ынгайлуу шарт түзүлгөн жана сапаттуу тейлөө кызматтарын көрсөткөн аймак.        Айыл Өкмөтүндө  көп социалдык инфраструктура обьектилери бар,мындан ары да алардын техникалык абалы канаттандыраарлык денгээлде сакталат жана саны көбөйөт. Айыл Өкмөтүндө күчтүү билим, маданият жана саламаттыкты сактоо институттары күчтүү ,профессионалдуу ишкерлерди тартып турат. Ал профессионалдар ар кандай колдоолорду алып мектептерде, бейтапканаларда жана маданият үйлөрүндө иштегенге чон кызыгы бар. Гигиеналык жана санитардык абал канаттандырарлык. Натыйжада, коомчулук билимдүү, ден соолуктуу, маданиятуу адамдарды өстүрөт. Адамдар ар кандай тармактарда эмгектенишет, ишкердүүлүктөн баштап маданият жана спорт тармактарына чейин. Буга, жергиликтүү өкмөттүк эмес уюмдардын иш аракетгери да кирет. Айыл Өкмөтүндө келечектеги профессионалдуу жаны муундардын мекени. Потенциалдык көрсөткүчтөр ар түрдүү тармактагы билимдүү адамдардын пайызы, социалдык инфраструктура обьектилеринин саны, маданий иш-аракеттердин саны, адамдардын денсоолук абалы, атуулдардын ар кандай алып барган иштеринин саны, жакырчылыктын денгээли Атуулдардын укугу сакталат.:

   Айыл Өкмөтүндө  атуулдардын укугун сакташ үчүн баардык иш аракеттерди кылат. Ар бир атуул мыйзам чегинде өз каалаган динге ишене алат, улуттук же жергиликтүү саясатты сынга алса ал үчүн куугунтукка алынбайт. Ар бир атуул жергиликтүү жана улуттук мыйзам менен бекитилген социалдык жардамды өз маалында толугу менен алып турат. Эгер атуулдун укугу бузулса, анда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары ал кишиге өз укугун коргогонго жардам кылат.  Потенциалдуу көрсөткүчтөр: укугу бузулган адамдардын саны, мүмкүн болсо (эгерде ресурстар жетиштүү болсо) элдердин жалпы оюн билүү (фокус группаларды уюштуруу). Жеке ишкердүүлүкө ынгайлуу шарт түзүлгөн. Жеке ишкерлерге жакшы шарттар түзүлгөн. Ишкерлер жумуш орундарын ачат, ал өз учурунда жергиликтүү коомчулукка киреше тапканга мүмкүнчүлүк берет,ишкерлер жергиликтүү бюджетти көбөйткөнгө жана жакырчылыкты кыскартканга өз салымын кошушат. Ишкерлерге жакшы шарт катары аларга эффективдүү административдик кызмат көрсөтүү (каттоо, патент) жана өнүгүү борбору аркылуу кенеш кызматы саналат. Потенциалдуу көрсөткүчтөр Жеке ишкерлердин шарттар боюнча ой пикири.                                                                                                                                                  Сапаттуу тейлөө кызматтарын көрсөткөн     Ийри-Суу  айыл Өкмөтүнүн  тейлөө кызматтардын  сапаты жогору. Мисалы: коммуналдык кызматтар: таза суу жана административдик кызматтар.Мындан тышкары дыйкандар жана ишкерлерге көрсөтүлүүчү башка кызматтар да бар: ветеринардык кызматтар, кенеш берүү кызматтарынан тышкары да, күнүмдүк жашоого керектүү кызматтар бар:

Потенциалду көрсөткүчтөр кызматтардын саны жана түрү, элдин оюу (фокус группалар аркылуу).

Башкарууну децентралдаштыруу боюнча ПРООНдун атайын программасы иштеп, айыл өкмөтүнүн пландаштыруу ишине айылдардагы түзүлгөн 9 жамааттык уюмдардын 120  мүчөсү, анын ичинде 85 аялдар активдүү катышты.

Ийри-Суу  айыл өкмөтүнүн 7  айылдагы элдердин мүмкүнчүлүгүн кенейтүү жана убаракерчиликти жоюу максатында, айыл башчылардын укугу көбөйтүлгөн.

Ийри-Суу  айыл өкмөтү дениз денгээлинен 1650 метр бийиктикте жайгашкан. Административдик имараты райондун борборунан       24  км, ал эми облустун борборунан 93 км аралыкта жайгашкан.

    Территориясынын жалпы аянты 4.7  кв км. Жеринин рельефи аралаш. Айыл өкмөтүнүн маданиятынын, социалдык абалынын жана экономикасынын өнүгүшүнө жер шартынын географиялык абалы ынгайлашкан.

Ийри-Суу  Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын курамына «Жийде», «Кыргызстан», «Жангакты », «Корс- Этти », «Кара-Колот», «Ак-Терек», «Ор-Казган»,    айылдары кирип, жалпы калкынын саны10506 адам жашайт.

    Бүгүнкү күндө айыл өкмөтүнүн аймагында 7 билим берүүчү мектеп, 1 ҮДТ, 4 ФАП,  1кичи футбол аянтчасы ,1 китепкана,  1АЗС  элге кызмат кылууда.

    КР нын Президентинин 1996-жыл 20-мартындагы «Жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын жана жоопкерчилигин жогорулатуу жөнүндөгү чаралары» жөнүндөгү указынын негизинде жана Кыргыз өкмөтүнүн 1996-жыл 24-апрелиндеги «КРнын аймагындагы Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруучу-тескөөчү органдарын – айыл өкмөтүнүн (сельская управа) түзүү» жөнүндөгү №187 токтомун ишке ашыруу максатында  1996-жылы май айында Ийри-Суу айылдык Кенешинде , Ийри-Суу  айыл өкмөтү түзүлгөн.

Элдин социалдык – экономикалык активдуулугун жогорулатуу.

 Элдин социалдык – экономикалык активдүүлүгүн жогорулатуу максатында айылдык кенештин аймагында «Жергиликтүү саясий жана административдик башкаруу» Программасынын колдоосу аркылуу бир катар иштерди аткарууга жетишилди. Атап айтканда жергиликтүү башкаруунун баштапкы институту түзүлдү. Алар Айылдык Жамааттык Уюмдар (9 ), ъз аражардамдашуу топтору (12), (МПГ 10).

Ийри-Суу  Жергиликтүү өз алдынча башкаруусунун финансы-экономикалык базасынын негизин жергиликтүү бюджет түзөт. Жергиликтүү бюджет ар түрдүү салыктардын эсебинен жана кайра бөлүштрүү жер фондусун ижарага берүүдөн жыйналуусу ижара акысынан түзүлөт.

Муниципиалдык менчик.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өзөгүнүн жаратылыш ресурстары жана жергиликтүү бюджет менен катар жергиликтүү муниципиалдык (коммуналдык) менчик түзөт. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана Жогорку Кенеши тарабынан жергиликтүү муниципалдык менчикке ээлик кылуу жана пайдалануу жөнүндө бир катар нормативдик-укуктук базалар жана тийиштүү мыйзамдар иштелип чыккан.

Ийри-Суу  Жергиликтүү өз алдынча башкаруусунун органына айылдык кенештин аймагында жайланышып орун алган бир нече муниципиалдык менчик обьектилер кирет.

Муниципиалдык менчиктин тизмеси.

Социалдык инфраструктураны өнүктрүү.

Ийри-Суу айылдык кенешинде 2018-жылга чейин мезгилде айылдагы социалдык проблемаларды чечүүнүн атайын программасы иштелип чыгып, айылдык кенешке кабыл алынган.

     Бул программаны турмушка ашырууга ПРООН тарабынан уюштурулган «жамааттык уюмдар» жана «өз ара жардамдашуу группалары», АРИС программасынын айылдардагы «инвестициалык комитеттер» айылдык кенеш менен биргелешип салымдарын кошууда.

Ийри-Суу айыл өкмөтү боюнча айылдардагы  калктынсанынын маалыматы

Айылдык кенешинин аймагында 10506 адам туруктуу жашайт

Кичи, орто бизнес жана акылуу кызмат көрсөтүү.

Ийри-Суу  айыл Өкмөтүндөгү  айыл башчылыктары, жергиликтүү жамаатары ар кандай капиталдарды, инвестицияларды тартуунун үстүндө аракеттенишүүдө. Кичи жана орто бизнести өнүктрүүнүн көп жылдык планын иштеп чыгуу зарыл.

     Келечекте айылдык кенештин аймагында кыш кыйуучу   жана жашылча жемиштерди кайра иштетүүчү цехтерди куруу зарыл. Аталган цехтердин айылдык кенешинин аймагында жоктугу дыйкандарды жана айыл чарба продукцияларды  өндрүүчүлөрдү көптөгөн чыгымдарга туш кылып ири суммадагы кирешелердин кол жууп калуусуна алып келүүдө.  Айылдык кенеши жана айыл өкмөтү жетекчилиги кайра иштетүүчү кичи жана орто өнөр жай ишканаларды, цехтерди куруу негизги орундагы маселе экендигин баса белгилейт жана бул багытта чет элдик ошондой эле жергиликтүү инвесторлорду тартуу максаттуу деп эсептейт.

 Айыл чарбасы.

Ийри-Суу айылдык Өкмөтүнүн экономикасынын негизги потенциалы талаачылык жана мал чарбачылыгы түзөт.

2018-жылга айыл Өкмөтүнүн айыл чарба багытындагы жерлердин  абалы төмөндөгүдөй:

Жергиликтүү жамааттын айылдар боюнча жер аянттарынын бөлүнүш

      Ийри-Суу айыл өкмөтүнүн  аймагындагы дыйкандарга техникалык кызмат көрсөтүп жаткан айыл чарба техникаларынын саны: дан комбайындары 2 даана, каз тамандуу тракторлор 2  даана, 17 даана дөңгөлөктүү тракторлор,жалпысы болуп 21 даана.

    Ийри-Суу айыл өкмөтүнүн  аймагындагы айдоо жерлерге керектелүүчү күйүүчү  80 тонна 150 тонна жер семирткичтер керектелет. Андан 80 тонна азыркы күндө элдин колунда камсыз болгон. Ошондо 60 % аткарылган. Ийри-Суу айыл Өкмөтүндө талаачылык иштер боюнча көпчүлүк дыйкандар кайраакы буудай, арпа, күн карама эгиндерин эгүүнү жакшы жолго коюп,  азыркы учурда жакшы түшүм алышууда.

       Дыйкандарыбыз 2018-2019-2020-жылдарга салыштырмалуу алдыга жылуу аракети болуп 100 % ке өсүүсү көрүнүп турат.

       Мисалы мурда элдер КДУга ун тарттырып жеп, жана башка ушуга окшогон кыйынчылыктар болуп келсе азыркы учурда элдерибиздин жашоосу абдан жакшырган.

Мал чарбасы

Ийри-Суу  айыл өкмөтүнүн экономикасынын негизги потенциалы мал чарбасы

Элдин негизги байлыгы болуп эсептелет. Айылдык муниципалдык башкаруунун аймагында 5546 га жайыт жери, анын ичинен жакынкы жайыт  2000 гажери  бар. Бул болсо аймакта мал чарбачылыгын өнүктрүүгө ынгайлуу шарт жаратат. Малга жем – чоп даярдоо, жергиликтүү элдин малды асыроо үчүн жеткиликтүү практикалык тажырыйбасы, көп жылдык чөп, жүгөрү өстрүүгө жетишээрлик тажырыйбалуу дыйкандардын бар экендиги талашсыз. Ушунун баары мал койдун башын көбөйтүүгө шарт түзөт. 4  фермердик чарбанын басымдуу көпчүлүгү мал чарба багытында фермерлер болуп эсептелинет. Аларда жетиштүү кадрлар эмгектенишет (зоотехник, вет врач, ж.б.).

Мал чарбасын өнүктрүү.Мал чарбасы Ийри-Суу айыл өкмөтүнүн элдеринин үй-бүлөлүк бюджетти толтуруунун бирден бир негизги булагы болуп эсептелет. Мал, кой, эчки жана жылкыны кармоого жердин географиялык абалы, климаттын ынгайлуулугу жана элдердин бай тажырыйбасы жардам берүүдө.  Ийри-Суу айыл өкмөтүндө  мал жайыт кеңири малчылар жайында малдардын Жогорку жайыттарга  жайлашат.

Мал чарбасын мындан да жакшы өнүктрүүгө төмөнкүлөрдүн болушу зарыл:

Мал чарбасын өнүктрүүгө женилдетилген узак мөөнөттөгү берилүүчү кредитти уюштуруу

Этти,сүттү жана жүндү кайра иштетүүчү чакан ишканаларды уюштуруу;

Фермелерди окутуу.

Бул проблемаларды чечүүгө жер жерлердеги жамааттык уюмдардын, НПОлордун жардамы менен эл аралык донорлорду байланыштырып, жергиликтүү колдоого даяр ресуртарды пайдаланып, айыл өкмөтүнүн райондук жана областык администрациясын мүмкүнчүлүктөрүн пайдаланып турмушка ашыруу керек.                        

Малдын жана үй канаттууларынын саны

Үй жаныбарларынын вакцинация алуусу

Мал чарбасындагы кездешип жаткан мал ооруларынын алдын алуу максатында Ветсервис кызматынын сапатын жакшыртууга жетишүү, сапаттуу Ваксина менен камсыз кылуу жана өз учурунда малдарды ар кандай инфекцияларга каршы эмдөөлөрдү жүргүзүү талапка ылайык. Мал жандыктарынын пародаларын жакшыртууда айылдык кенештин аймагында үлгүлүү, күчтүү фермердик чарбалардын базасында уруктандыруучу пунктту жакшыртуу жана 2026-жылга чейин бул пункттардын кызматын жайылтып айыл жашоочуларынын колундагы малдарынын эт-сүт багытындагы пародаларын өнүктүрүү, сапатын жогорулатуу, мындан улам жайыт жерлердин кирешесинин көлөмүн арттыруу максатында жайыт комитети түзүлүп көзөмөлдөө күчөтүлүү жолу менен азыркы  күндөгү кризисттен алып чыгуу. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын стратегиялык милдеттеринин негизгиси болуп саналат.

Транспорт жана байланыш.

Ийри-Суу  айылдык кенешинин борбору райондук борбордон 24 чакырым, ал эми областык борбордон 93 чакырым аралыкта жайгашкан. Республиканын борбору Бишкек шаарынан  724  чакырым алыстыкта орун алган. Айыл калкын областтык, райондук борбор менен байланыштырган маршурттук таксилер кызмат өтөйт. Алардын каттамдары үзгүлтүксүз жана тез-тез болуп турат.

Ийри-Суу айылдык өкмөтүндө телефон байланышынан пайдалану жолго койулууда Кыргызтелеком ишканасы менен байланышып, азыркы күндө 1 байланыш түйүнү иштеп жатат.  Натыйжада айылдык кенештин айрым калктуу пункттары  радио телефон кызматынан пайдалануу мүмкүнчүлүгүнө ээ болууда.

Мындай иштер менен  айылдык кенештин калктуу пункттары район, шаар аралык байланышына ээ болуп, ал гана эмес Интернет кызматынан пайдаланууга толук жетише алды.

Бул борборлор айыл элинин компьютердик сабатсыздыгын жоюга багытталса, экинчи жагынан ушул маалымат борборлору аркылуу айыл калкын интернет менен байланыштырып дүйнөлүк жаны маалыматтар менен учурунда тааныштырып турууга абдан ынгайлуу шарттар түзүлдү

Энегетика боюнча

Эскирген  тирөөчүлөрдү,  электр  линияларын  алмаштыруу  жана  бөлүштүрүүчү  түйүндөрдү модернизациялоо трансформатор коюу ,жогорку чыналуудагы Жангакты . Корс- Этти. Кыргызстан, Жийде, Кара- Колот, Ак- Терек, Ор-Казган  айылдарындагы  айыл тургундарын коопсуздук жаратып жаткан авариялык  абалдагы  электр мамычаларын  алмаштыруу жагы иш  плангак киргизилген.                                                 

Курулуш

Ийри-Суу айыл өкмөтүндө капиталдык курулуш боюнча акыркы жылдары бир топ алгылыктуу иштер  жасалды. Айылдык жамааттык уюмдар жана  өз ара жардамдашуу топтору тарабынан жана  Ийри-Суу өз алдынча башкаруу органы тарабынан  ондогон проектилер даярдалып анын натыйжасында эл аралык уюмдар   доноорлордун колдоосу менен социалдык обьектилер курулуп элге кызмат кылып жатат.

Таза суу менен камсыздоо

Ийри-Суу  айыл кенешинин бардык калктуу пунктарында  суу түтүктөрүнүн ситемасы иштейт. Кыргызстан, Жийде айылдарындагы суу түтүктөрүнөн системанын курулушу жаныланып 2018-2019 жылдарда бүткөрүлдү.

 Кыргызстан, Жийде айылындагы суу түкүктөрүн ремонттоого 24 млн жумшалып суу   түтүктөрү толугу менен ишке киргизилди. Мындан сырткары Кыргызстан айылынын тургундарынын суроо талаптарын аткарууну эске алып, айыл тургундарына күнүмдүк жашоосунда  турмуш тричилигине эн керектүү, турмуш тричилигин жакшыртууга көмөк көрсөтүү, дыйканчылык кылууга шарт түзүү максатында ички суу арыктарын 2022-жылга чыгаруу зарыл.

.

    Билим берүү тармагы

 Ийри-Суу айыл Өкмөтүндө 4 орто мектеп 3 башталгыч мектеп  бар.  Мугалимдер  жана теникалык кызматкерлер Республикалык бюджеттен айлык алат. Ийри-Суу айыл өкмөтүндө аймагында билим берүү  тармагы негизинен чечилген. Бүгүнкү күндө 142 мугалим анын ичинен 25 эркек, 117 аялдар, 2085 окуучуларга билим тарбия берүүдө.

Саламаттыкты сактоо тармагы

Ийри-Суу (ҮДТ № 18)  Ийри-Суу үй-бүлөлүк дарыгерлер тобуна 4 ФАП  бар ҮДТ баардыгы болуп 1 врач 8 орто медициналык кызматкерлер эмгектенүүдө. Ал эми Кыргызстан, Корс- Этти, Жангакты жана Ор-Казган айылдарында жергиликтүү калкына 4 ФАП кызмат кылууда. ФАПтарда 8 медициналык кызматкерлер эмгектенип жатышат. ФАПтарда баардыгында аялдар иштешет.

 Айыл тургундарын медициналык камсыздандырууда ,айыл тургундарынын ден соолугуна кам көрүү максатында  Корс-Этти айылындагы ФАПтын имаратынын айланасын 2022-жылга  тосуу жагы зарыл.

Маданият жана эс алуу

Ийри-Суу айыл өкмөтүнүн аймагында 1, китепкана жана айылдардагы 2 мектепте спорт аянтчалар элге кызмат кылууда. 

Ийри-Суу айыл өкмөтүндө дене тарбия жана спортко өзгөчө  көнүл  бурулуп волейбол, шахмат, ордо, улак тартыш оюндары боюнча командалар түзүлүп, айылдар арасында мелдештер өткөрүлүп турат. Бул спортсмендер райондук, областык мелдештерге катышып байгелүү орундарды ээлеп жатышат.

 Айлана чөйрөнү коргоо.

Ийри-Суу айыл өкмөтү  айылдарды жана айлана чөйрөнү көрктөндүрүү, жашылдандыруу иштерине маани берилген. Айлана чөйрөнү коргоо айылдык Кеңештин  негизги проблемасы. Жыл сайын  февраль,март, апрель айларында айлана чөйрөнү көрктөндүрүү жана жашылдандыруу боюнча айыл башчылар,өзүн өзү  башкаруу жамааттары, айыл башчылар арыктарды тазалоо көчө  бойлорун  көрктөндүрүү, көчөт эгүү иштерин ийгиликтүү жүргүзүшөт.

Турмушка ашыруу механизмдери

Ийри-Суу айыл өкмөтундө социалдык-экономикалык  өнүгүү стратегиялык Программасын  сапаттуу жана эффективдуу турмушка ашыруу үчүн төмөнкү механиздер пайдаланылат:

- Гендердик маселелерди эске алуу менен, элдердин социалдык-экономикалы абалын жакшыртууга ички адам ресурстарын пайдалануу;

- Тышкы жана ички инвестициялардын мүмкүнчүлүктөрүн  пайдалануу,     Ийри-Суу  айыл өкмөтү аркылуу донорлорду тартууну уюштуруу жана аларга   мүмкүнчүлүктөрдү түзүү;

- Ийри-Суу айыл өкмөтүнүн баардык  өнүгүү программаларын пландаштыруу иштерине  ар бир айылдын элдерин катыштыруу. Бул жерде  эл өзүнүн үлүштөрүн кошууга мүмкүнчүлүк алат жана долбоорду турмушка ашырууга катышат;

- Ийри-Суу  айыл өкмөтүнүн бюджетинен максаттуу пайдалануу. Бул жерде донор болуучу  мамлекеттердин  шарттары эске алынат.

- Социалдык-экономикалык  Өнүгүү программасын турмушка ашырууда элдерди кошумча окутуу иштери негиз болуп саналат. Элдердин ан-сезимине тассир этип аны  өзгөртмөйүнчө жаны иштерди, же реформаларды турмушка ашырууга  мүмкүн эмес.

Ийри-Суу айылдык Кеңештин  түзүлгөн 5 туруктуу комиссияларга, ар бир айылдардан тушунуктуу адамдардан өкүл кылып кошуп,аларды окутуу  иштери пландаштырылды.  Бул механизм гендердик проблеманы  эске алуу менен түзүлдү.

Мониторинг

 Ийри-Суу өкмөтүндө социалдык-экономикалык өнүгүүнүн стратегиялык планын турмушка ашырууну жана анын  аткарылышын көзөмөлдөө (мониторинг) жүргүзүүнүн  коомчулук,айылдык кенештин депуттатары,ОЭУ(өкмөттүк эмес уюмдар),көз карандысыз эксперттер жана инвестициялык проектилерди каржылаган донор уюмдар аркылуу ишке ашырылат. Донор уюмдар проектилердин аткарылышына баа берүүгө жана көзөмөл жүргүзүүгө укуктуу.

Ал үчүн проектилерди турмушка ашыруу максатында жүргүзүлгөн бардык операциялардын баштапкы финансылык документтери, отчеттору донор уюмдарга көрсөтүлөт.

Ийри-Суу  өз алдынча башкаруу органынын башчысы ар кандай проектилерди турмушка ашыруу учурунда, аларга  айтылган  каталарды сын-пикирлерди  эске алып, , аларды оңдоо  максатын көздөп,  проектилерге ар түрдүү  түзөтүүлөрдү жана оңдоолорду киргизет. Проектилер аяктаган сон (ишке киргизилгенден кийин ) алар жөнүндө толук отчетту жана баалону көз карандысыз эксперттердин жана донор уюмдардын кароосуна тапшырат.

мониторинг жүргүзүү окууту (семинар, тренинг) мезгилинде жүргүзүлүп   анкета толтурулат.

 Swot – анализ

Корутунду

 Ийри-Суу айыл өкмөтү өзүн-өзү  Башкаруу  иштерин жүргүзүү боюнча  ийгиликтүү иштерди жасап жатат, Реформаны турмушка ашырууда  алгылыктуу  иштерди жасады. Бул боюнча алгачкы  мезгилде  туш келген кыйынчылыктарды басып өттү, реформа жүргүзүүнүн ар кандай ыкмаларын изилдеп, социалдык-экономикалык кризистен чыгууда алгачкы жамааттык уюмдар менен биргеликте аракет этүүнүн механизмин жактырып, мунун натыйжасында акыркы үч жыл ичинде оозго аларлык ийгиликтерди жаратууга жетишилди.

    Реформаны ийгиликтүү турмушка ашырууда Донор мамлекеттердин, Эл аралык Уюмдардын жардамынан пайдаланууга жетишүү жана ички резервдерди потенциялдуу пайдаланууга мүмкүнчүлүк алып жатат. Жергиликтүү өз алдынча Башкаруу иштерин  турмушка ашырууда айыл башчылар  туура багыт алып жатышат, элдин деңгээлин көтөрүү  менен  аймакта социалдык-экономикалык өнүгүүнү камсыз кылууда.

     Бул багытта жетишилген ийгиликтер менен катар жетишпестиктер дагы байкалууда.  Жакырчылыкты толугу менен жоюу ишин  жүргүзүү максатында айыл өкмөтүнүн  алдында аткара турган иштери көп. Бул проблемаларды чечүүдө, элдин жыргалчылыгын, жакшы жашоосун камсыз кылууда  Ийри-Суу айыл өкмөтунүн өнүгүүсүнүн стратегиялык планы кошумча күч катары  таяныч  болоруна ишенич бар.