Сравнение редакций

Мурунку13.09.2023

		3-тиркеме
		(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 24-февралындагы № 95 токтомуна)

Салык постун орнотуу тартиби

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 16-декабрындагы N 705, 2023-жылдын 17-февралындагы № 82 , 2023-жылдын 13-сентябрындагы № 470 токтомуна ылайык)

1-глава. Жалпы жоболор

1. Ушул Тартип Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 59, 85, 109, 131-134 жана 138-беренелерине, "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 26-беренесине ылайык иштелип чыккан, субъекттин товарларын жана акча каражаттарын толук эсепке алуу, салык карызын жоюу максатында салык постун орнотуу жана анын ишин уюштуруу тартибин аныктайт.

2. Салык посту субъекттин төмөнкүдөй аймактарына орнотулат:

1) ушул Тартиптин 10-13-пункттарына ылайык акциздик товарды өндүрүүчү:

– туруктуу негизде акциздик товарлар болуп саналган күйүүчү-майлоочу материалдарды өндүрүүчү;

– күйүүчү-майлоочу материалдарды кошпогондо, акциздик товарды өндүрүүчү:

ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан белгиленген салыктарды төлөбөө, анын ичинде жүгүртүүнүн көлөмүн жана төлөнүүчү салыктардын суммасын азайтуу тобокелдиги факторлору болгон учурда, товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин;

туруктуу негизде ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан аныкталуучу тизме боюнча;

2) салык карызын толук төлөгөнгө чейин ушул Тартиптин 14-19-пункттарына ылайык салык карызы барларга;

3) товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин ушул Тартиптин 20-пунктуна ылайык салык отчетун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөр менен бергендерге;

4) катары менен келген жети календардык күндөн кем эмес мөөнөткө салык постун орнотуу менен ушул Тартиптин 21-28-пункттарына ылайык коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөндөргө;

5) субъекттин экономикалык иш жүргүзүүсүнүн сезондук мүнөзүнө жараша товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин ушул Тартиптин 29-31-пункттарына ылайык пайдалуу кендерди казууну ишке ашыргандарга.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 17-февралындагы № 82 токтомунун редакциясына ылайык)

3. Салык посту субъекттин иш режиминде орнотулат.

2-глава. Салык постун тариздөө тартиби

4. Салык посту орнотулуучу субъекттердин тизмеси күйүүчү-майлоочу материалдардан тышкары, акциздик продукцияны өндүрүүчү субъекттерди кошпогондо, субъекттин салыктык (эсептик) катталган жери боюнча салык кызматы органынын буйругу менен бекитилет.

Салык посту орнотулуучу, күйүүчү-майлоочу материалдардан тышкары, акциздик продукцияны өндүрүүчү субъекттердин тизмеси ыйгарым укуктуу салык органынын буйругу менен бекитилет.

(КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 17-февралындагы № 82 токтомунун редакциясына ылайык)

5. Коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө экономикалык иш жүргүзгөн субъектте салык посту төмөнкү учурларда орнотулат:

- жүргүзүлгөн рейддик салыктык контролдун жана/же контролдук сатып алуунун жыйынтыктары боюнча Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарын бузуулар аныкталганда;

- бюджетке төлөнүүгө тийиш болгон түшкөн акчанын жана/же эсептелген салыктын суммасы (жергиликтүү салыктын суммасынан тышкары) өткөн айга жана/же кварталга жана/же өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырганда 10%дан ашык азайганда;

- мезгил-мезгили менен контролдук-кассалык чек берилбегенде;

- физикалык жана/же иш жүзүндөгү көрсөткүчтөр өзгөргөндө (отуруучу орундардын, креслолордун, койка-орундардын саны, кошумча кызмат көрсөтүү объектисин түзүү, ишкердикте колдонулуучу мүлк объекттеринин аянтынын өзгөрүшү ж.б.).

6. Салык постун орнотуу үчүн ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча жазма буйрук таризделет, ага салык кызматынын органынын жетекчиси кол коюп жана төмөнкүлөр менен күбөлөндүрүлөт:

- кагаз жүзүндөгүсүнө салык кызматынын органынын гербдүү мөөрү коюлат;

- электрондук формадагысына электрондук кол коюлат.

Жазма буйрукта төмөнкүдөй маалыматтар камтылууга тийиш:

1) жазма буйрукту салык кызматынын органында каттоо номери;

2) жазма буйрукту берген салык кызматынын органынын аталышы;

3) салык постун орнотуу тапшырылган салык кызматынын органынын кызматкеринин (кызматкерлеринин) аты-жөнү, кызматтык күбөлүгүнүн номери;

4) салык посту орнотулуп жаткан субъекттин толук аталышы;

5) субъекттин идентификациялык салык номери (ИСН);

6) салык постун орнотуу үчүн негиздер;

7) салык постун орнотуу мөөнөттөрү;

8) ушул жазма буйрукка кол койгон салык кызматы органынын жетекчиси жөнүндө маалымат (аты-жөнү);

9) жазма буйрук берилген күн.

Жазма буйруктун жарактуулук мөөнөтү узартылган учурда узартуунун жарактуулук мөөнөтү көрсөтүлөт, жетекчинин колу коюлат жана гербдүү мөөр менен күбөлөндүрүлөт. Электрондук формадагы жазма буйрукка ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында жетекчинин электрондук колу коюлат (ырасталат).

7. Салык постун орнотууда салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан тааныштыруу үчүн төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

1) кызматтык күбөлүк - субъектке жана/же субъекттин жооптуу адамына;

2) салык постун орнотууга кагаз жүзүндө жана электрондук формада жазма буйрук.

Кагаз жүзүндөгү же электрондук формадагы жазма буйрукка субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы тарабынан жазма буйрук менен таанышкандыгы тууралуу белги коюлат.

8. Субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы тарабынан тийиштүү жазууларды жүргүзүү үчүн салык кызматынын органынын кызматкерине инспектордук текшерүүлөрдүн китеби берилет.

9. Субъектте видеобайкоо жүргүзүүгө арналган система бар болсо, салык постун орнотуу процессинде башкарууда видеожазууну пайдалануу үчүн салык кызматынын органынын кызматкерине интернет жана/же башка тармактар аркылуу аталган системага жана/же IP-камерага жана/же IP-дарекке кошууга жеткиликтүүлүк берилет.

Субъектте видеобайкоо жүргүзүү үчүн арналган система жок болсо, салык кызматынын органынын кызматкери салык посту орнотулган объектте салык кызматынын органына таандык, интернет тармагы жана/же башка тармактар аркылуу видео жазууларды өткөрүп берүүнү ишке ашыруучу жабдууну орнотууга укугу бар. Мында салык кызматынын органынын кызматкери менен субъекттин ортосунда ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча Материалдык баалуулуктарды жооптуу сактоого кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы түзүлөт.

Материалдык баалуулуктарды жооптуу сактоого кабыл алуу-өткөрүп берүү актысына салык кызматынын органынын кызматкери жана субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы тарабынан кол коюлат.

3-глава. Субъекттердин айрым категорияларына салык постун орнотуунун өзгөчөлүктөрү

1-§. Акциздик товарларды чыгаруучу субъектте салык постун орнотуу

10. Салык постун орнотууда салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан ушул Тартиптин 7-пунктунда көрсөтүлгөн иш-аракеттер жүзөгө ашырылгандан кийин, төмөнкү товардык-материалдык баалуулуктардын (мындан ары - ТМБ) иш жүзүндөгү калдыгын Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте алуу жана аларды отчеттун маалыматтары менен салыштыруу жүргүзүлөт:

1) алкоголдук продукцияны (этил жана коньяк спирти, шарап материалдары, буудай ж.б.), тамеки буюмдарын жана мунай продуктуларын даярдоо үчүн чийки заттар;

2) кампадагы маркаланган даяр продукциялар (саны, түрү жана идиштери боюнча);

3) акциздик маркасыз жана/же идентификациялоо каражатысыз бөтөлкөгө куюлган продукциялар;

4) акциздик маркалар (саны, тиби жана идиштери боюнча);

5) эсептегич-чыгым ченегичтердин көрсөткүчтөрү;

6) керектөөчү идишке куюлбаган даяр продукциялар.

ТМБнын калдыктарын алуу натыйжасы ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча Товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуу актысы менен таризделет.

11. Салык постун орнотуу процессинин жүрүшүндө күн сайын салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан төмөнкүлөр жүргүзүлөт:

1) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча сатып алынган чийки заттарды жана материалдарды каттоо журналына чийки заттардын келиши белгиленет;

2) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча эсептегичтердин көрсөткүчтөрүн жана даяр продукцияны жүктөп жөнөтүүнү эсепке алуу боюнча журналга даяр продукциянын калдыктары жана өндүрүлүшү, эсептегич-чыгым ченегичтердин көрсөткүчтөрү тууралуу маалыматтар белгиленет;

3) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча жүктөлүп жөнөтүлгөн даяр продукцияны каттоо журналына даяр продукцияны жүктөп жөнөтүү белгиленет;

4) даяр продукцияны чекене сатуу дүкөндөрү маркалануучу продукцияны өндүрүүчү субъекттин аймагында болгондо, контролдук-кассалык машиналарды (мындан ары - ККМ) колдонуу боюнча талаптардын аткарылышына контролдоо жүргүзүлөт;

5) ыйгарым укуктуу салык органында акциздик маркаларды алууга субъект тарабынан мурда алынган чечимге ылайык арналышы боюнча (түрү, аталышы, сыйымдуулугу) акциздик маркаларды жана/же идентификациялоо каражаттарын колдонуу предметине, маркалануучу даяр продукцияга акциздик маркаларды жана/же идентификациялоо каражаттарын колдонуу процессине байкоо жүргүзүлөт;

6) пайдаланылган акциздик маркаларды эсептен чыгарууга байкоо жүргүзүлөт;

7) мунайды кайра иштетүүчү заводдордон жана мунай базаларынан мунай продуктуларын жүктөп жөнөтүүдө жазылган эсеп-фактурага, электрондук транспорттук коштомо кагазга ылайык автоцистерна сыйымдуулугунун оозу пломбаланат жана электрондук транспорттук коштомо кагазга "Ташып чыгууга уруксат берилди" деген штамп коюлат.

12. Мөөр басылган барак айрылган жана/же пломбасы үзүлгөн, даяр продукциялардын калдыктары шайкеш келбеген белгилер болгондо, алкоголдук продукциялардын акциздик маркасы жана/же идентификациялоо каражаттары жок болгон фактылар табылса, акциздик маркалар жана/же идентификациялоо каражаттары менен алкоголдук продукциялардын иш жүзүндөгү идиштеринин көлөмү шайкеш келбесе жана шектүү акциздик маркалар жана/же идентификациялоо каражаттары табылса, салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан субъекттин жана/же субъекттин жооптуу адамынын катышуусунда ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча Бузуу фактылары табылгандыгы жөнүндө акт түзүлөт.

Түзүлгөн Бузуу фактылары табылгандыгы жөнүндө акт (тиркемелери жана түшүнүк каттары менен) Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык тийиштүү чараларды көрүү үчүн субъекттин катталган жери боюнча салык органына жиберилет.

Шектүү акциздик маркалар тийиштүү мамлекеттик органга аныктык предметине экспертиза жүргүзүү үчүн жиберилет. Акциздик маркалардын жасалма экендиги тууралуу корутунду чыгарылган учурда, салык кызматынын органдары тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тиешелүү чаралар көрүлөт.

13. Акциздик маркалардын, даяр продукциянын калдыгы, пайдаланылган акциздик маркалар, сатылган продукциянын көлөмү жөнүндө маалыматтар, ошондой эле мунайды кайра иштетүүчү заводдор жана мунай базалары аркылуу мунай продуктуларын жүктөө жана калдыгы тууралуу маалыматтар ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча берилет.

Акциздик товарларды өндүрүүчү субъектте даяр продукцияны берүүнү эсепке алуунун автоматташтырылган системасы болгон учурда, салык кызматынын органынын кызматкери онлайн режиминде бул системага ушул Тартиптин 11-пунктунда аталган маалыматтарды киргизет.

2-§. Салык карызы бар субъектке салык постун орнотуу

14. Салык карызы бар субъектке салык посту ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген Салык карызын өндүрүү тартибине ылайык орнотулат.

(КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 13-сентябрындагы № 470 токтомунун редакциясына ылайык)

15. Ушул Тартиптин 7-пунктунда аталган иштер жүргүзүлгөндөн кийин салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгы алынат жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан бекитилген форма боюнча Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акты толтурулат.

Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыда накталай акча каражаттары (купюра менен) көрсөтүлөт жана акча каражаттарынын калдыгын алуу учурунда кассадагы акча каражаттарынын калдыгынын жалпы жыйынтыгы (сан жана жазуу менен) чыгарылат.

Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акты ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча таризделген Салык карызын төлөө үчүн салык постунун жыйынтыгы тууралуу актыга тиркелет.

16. Салык кызматынын органынын кызматкери күн сайын Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыны толтуруу менен иш күнүнүн аягында кассадагы калдыктарды алат.

Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө жана салык карызын төлөө үчүн салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актылар эки нускада түзүлөт, биринчи нускасы салык кызматынын органынын кызматкеринин отчетуна тиркелет, экинчи нускасы субъектте же субъекттин жооптуу адамында калат. Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө жана салык карызын төлөө үчүн салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыларга салык кызматынын органынын кызматкери жана субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы кол коёт.

17. Салык постун орнотуу процессинде өндүрүлгөн накталай акча каражаттары алынган күндөн кийинки эки жумуш күндөн кечиктирилбестен субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы тарабынан аларды субъекттин эсебине чегерүү үчүн банкка өткөрүп берилет, андан ары бюджетке которулат.

18. Салык карызын аткарууну камсыздоо жөнүндө билдирүүдө көрсөтүлгөн, салык төлөөчү мойнуна алган салык карызынын толук суммасын төлөгөндө, салык кызматынын органынын жетекчилиги тарабынан салык карызын өндүрүү боюнча бөлүмдүн тиешелүү начальнигинин кызматтык катынын негизинде салык постун орнотуунун жол-жобосу аяктайт.

19. Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрү жана салык кызматынын органы тарабынан башкарылуучу салыктык эмес кирешелери боюнча карыздары бар субъектиге салык посту ушул Тартиптин 14-18-пункттарында аталган жол-жоболорго ылайык орнотулат.

3-§. Салык отчетун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөрү менен берген субъектке салык постун орнотуу

20. Салык отчетторун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөрү менен берген субъектке салык посту ушул Тартиптин 21-28-пункттарында аталган жол-жоболорго ылайык орнотулат.

4-§. Коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъектке салык постун орнотуу

21. ККМди колдонбоо фактысын аныктоо үчүн салык постун орнотууда контролдук сатып алуу жүргүзүлүшү мүмкүн.

22. Ушул Тартиптин 7-пунктунда аталган аракеттерди ишке ашыргандан кийин, салык кызматынын органынын кызматкери субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан контролдук-кассалык машинанын аралыктык чегин (жокко чыгарылбаган Х-отчету), учурдагы күн үчүн банктык төлөм карточкалары аркылуу төлөнгөн суммалар боюнча POS-терминалдын чегин уруп берүүнү жана контролдоо учуруна карата субъекттин товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алган программалык-аппараттык комплексинен учурдагы отчетту талап кылат.

23. Салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу жөнүндө акты түзүү менен кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыктары алынат, ал ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыга тиркелет.

24. Салык постун орнотуунун жүрүшүндө салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан кириштелбеген акча каражаттарын аныктоо предметине карата имарат текшерилет.

ККМдин аралыктык контролдук-кассалык чеги, POS-терминалдын чеги кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгына жана субъекттин товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алган программалык-аппараттык комплексинен учурдагы отчетуна дал келбеген учурда кызматкер тарабынан Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык андан ары тийиштүү чараларды көрүү үчүн Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө акты түзүлөт.

25. Салык постунун иштөө процессинде салык кызматы органынын кызматкери тарабынан төмөнкүлөр ишке ашырылат:

1) субъекттин товарларын жана акча каражаттарын эсепке алуунун толуктугун текшерүү;

2) ККМдин колдонулушун контролдоо;

3) жалданма жумушчулар менен эмгек келишимдеринин (буйруктардын) болушун текшерүү;

4) коомдук тамактануу, соода жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө - отуруучу орундардын, креслолордун, кызмат көрсөтүү объекттеринин санын, ишкердикте колдонулуучу (жабык жана ачык жайларда) мүлк объектисинин аянттарын тактоо;

5) курорттук-ден соолукту чыңдоо тармагы чөйрөсүндө - койка-орундардын санын тактоо, текшерүү учурунда жашаган адамдардын иш жүзүндөгү санын эс алуучуларды каттоо журналы менен салыштыруу;

6) ТМБнын иш жүзүндөгү калдыгын алуу жана аларды отчеттук маалыматтар менен салыштыруу.

26. Жумуш күндүн акырында салык кызматынын органынын кызматкери Салык постун орнотуунун жыйынтыктары жөнүндө акты толтурат, анда төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

- актыны түзүү датасы, орду;

- салык постун орнотуу тапшырылган салык кызматынын органынын кызматкеринин аты-жөнү жана ээлеген кызматы;

- жазма буйруктун номери жана датасы;

- жазма буйрук берген салык кызматынын органынын аталышы;

- субъекттин аталышы, объекттин дареги, ишкердик жүргүзүү укугуна уруксат берүүчү документтердин болушу, салыктык каттоо орду;

- салык постун орнотуу мөөнөтү;

- салык төлөөчүнүн иштөө режими;

- текшерүү убагы;

- иштин түрү;

- жалданма жумушчулардын саны жана эмгек келишимдеринин болушу;

- баалары жөнүндө маалыматтар (прейскуранттар, меню ж.б.);

- ККМ жөнүндө маалыматтар (ККМди колдонуу, накталай түшкөн акча, контролдук чек боюнча көрсөткүч (Х-отчет), кассадагы ашыкчаларды (жетпегендерди) аныктоо;

- мунай продуктуларына акциздик маркалардын жана/же идентификациялоо каражаттарынын, контролдук пломбалардын болушу же жок болушу;

- салык постунун убагында түшкөн акчанын суммасы;

- акыркы ай үчүн соода түйүндөрүнөн жалпы түшкөн акча, бир күндүк орточо түшкөн акча;

- Коомдук тамактануу, соода жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттердин Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актынын эскертүүсүндө отуруучу орундардын, креслолордун, кызмат көрсөтүү объекттеринин саны, ишкердикте колдонулуучу (жабык жана ачык жайларда) мүлк объекттеринин аянттары көрсөтүлөт; курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө - койка-орундардын саны көрсөтүлөт, текшерүү учурунда жашаган адамдардын иш жүзүндөгү санын эс алуучуларды каттоо журналы менен салыштыруу жүргүзүлөт, ошондой эле Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарын бузуунун башка аныкталган фактылары көрсөтүлөт.

Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыга жана анын тиркемелерине салык кызматы органынын кызматкери жана субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы кол коюшат.

Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актынын кагаз түрүндөгү экинчи нускасы субъектиге жана/же субъекттин жооптуу адамына кол койдуруу менен тапшырылат. Түзүлгөн Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыга кол коюудан жана экинчи нускасын алуудан баш тартылган учурда, салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан "Актынын бир нускасын алдым" деген графага - "кол коюудан баш тартты, экинчи нускасы колуна тапшырылды" деген жазуу жазылат.

Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыны электрондук формада түзүүдө ушул Актыга салык кызматынын органынын кызматкери жана субъект жана/же субъекттин жооптуу кызматкери тарабынан графикалык кол коюлат жана бардык тиркемелери менен субъекттин жеке кабинетине же электрондук дарегине же мессенджерлерине жиберилет.

Эгер субъект же субъекттин жооптуу адамы Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыны алуудан жана ага кол коюудан баш тартса, анда салык кызматынын органынын кызматкери субъект текшерүүчүнүн талаптарын аткарууга милдеттүү экендигин түшүндүрүшү керек жана мында аныкталган бузуулар үчүн жоопкерчиликти субъект тартат.

Эгер бул учурда дагы графикалык кол коюудан баш тартылса, анда Актыга - "кол коюудан баш тартты" деп жазылат, фото/видеого тартуу жүргүзүлөт жана материалдар салык кызматы органынын маалыматтык базасына киргизилет.

27. Салык постунун жыйынтыктары (тиркемелери жана түшүнүк каттары менен) салыктык текшерүү жүргүзүү жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тийиштүү чараларды көрүү үчүн кыйыр методдордун негизинде салыктык милдеттенмесин аныктоо максатында субъекттин катталган жери боюнча салык органына жиберилет.

28. Субъект тарабынан салык кызматынын органына тийиштүү салыктарды төлөө боюнча салык милдеттенмелерин аткаруу милдеттенмеси (кепилдик кат) салык постунун жыйынтыгынан кем эмес берилген болсо, анда салык кызматынын органынын жетекчилиги тарабынан салык постун орнотууну жетектеген тийиштүү бөлүмдүн начальнигинин кызматтык катынын негизинде салык постун орнотуу жол-жобосу аягына чыгарылат.

5-§. Пайдалуу кендерди казып алуучу субъектте салык постун орнотуу

29. Пайдалуу кендерди казып алуучу субъектте салык посту транспорт каражаттарынын чыгуусун каттоочу шлагбаум да, ошондой эле салмагын контролдоочу жерге да (салык кызматы органы үчүн зарылдыгына жараша) орнотулат.

30. Пайдалуу кендерди казууну жүргүзгөн субъектте салык постун орнотууда салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан, казып алынган пайдалуу кендердин жүктөмүн эсепке алуу ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча жүктөлгөн продукцияны каттоо журналына катталат.

31. Ушул Тартиптин 29-30-пункттарында көрсөтүлгөн субъекттерге салык посту ушул Тартиптин 21-28-пункттарында көрсөтүлгөн жол-жоболорго ылайык орнотулат.

4-глава. Салык кызматынын органынын кызматкеринин жана субъекттин ыйгарым укуктары

32. Салык кызматынын органынын кызматкери төмөнкүлөргө укуктуу:

1) төмөнкүлөргө жетүүгө:

а) товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык-аппараттык комплексине;

б) видео байкоо системасына жана/же IP камерага жана/же IP-дарекке интернет жана/же субъекттин башка тармактары аркылуу туташууга;

в) субъект ишкердик ишин жүргүзгөн администрациялык, өндүрүштүк, кампа жана башка жайлардын аймагына;

2) субъекттин товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык-аппараттык комплексинен күнүмдүк отчетун, түшүнүк каттарын, маалымкаттарын, маалыматтарын, алгачкы эсепке алуу документтерин (жана алардын көчүрмөлөрүн), финансылык отчетторун, чарба операцияларынын журналын, акча каражаттарынын кыймылы жөнүндө кагаз түрүндөгү ар күндүк отчетун алууга, жайларды сүрөткө жана видеого тартууга;

3) субъекттин ишкердик иши жүзөгө ашырылуучу администрациялык, өндүрүштүк, кампа жана башка жайларды мөөр басып жабууга (мөөрдү бузуп ачууга);

4) укук коргоо органдарына кайрылууга.

33. Салык кызматынын органынын кызматкери төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) субъекттин укугун жана мыйзамдуу кызыкчылыгын сактоого;

2) Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин талаптарына ылайык салыктык сырды сактоого;

3) Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында каралган башка милдеттерди аткарууга.

34. Мыйзамга жат аракеттери же аракетсиздиги, өзүнүн милдеттерин талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн салык кызматынын органынын кызматкерине Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик жүктөлөт.

35. Салык постун орнотуу иштеринин жыйынтыгы боюнча алынган маалыматтар салык кызматынын органы тарабынан Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 138-беренесине ылайык салык төлөөчүнүн салыктык милдеттенмесин аныктоо үчүн негиз болуп саналат.

36. Субъект же субъекттин жооптуу адамы төмөнкүлөргө укуктуу:

1) салык кызматынын органынын кызматкеринен Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарын сактоону талап кылууга;

2) салыктык жашыруун сырды сактоону талап кылууга;

3) салык постунун натыйжалары жөнүндө маалымат алууга;

4) салык кызматынын органынын кызматкеринин чечимине, аракетине же аракетсиздигине даттанууга;

5) Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык салык кызматынын органынын мыйзамсыз чечими, анын кызматкеринин мыйзамсыз иш-аракети же аракетсиздиги менен келтирилген чыгымдардын жана зыяндын ордун толтурууга;

6) салык кызматынын органынын кызматкеринен кызматтык күбөлүгүн, таанышуу үчүн жазма буйрукту көрсөтүүнү талап кылууга жана жазма буйруктун көчүрмөсүн алууга;

7) Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында белгиленген башка укуктарга.

37. Субъект жана субъекттин жооптуу адамы төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) салык кызматынын органынын кызматкери төмөнкүлөргө жетүүсүнө уруксат берүүгө:

а) товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык-аппараттык комплексине;

б) видео байкоо системасына жана/же IP-камерага, жана/же IP-дарекке интернет жана/же субъектинин башка тармактары аркылуу туташууга;

в) салык постунун функциясын ишке ашыруу, жайларды, имараттарды, өндүрүш процесстерин жана даяр продукциянын сатылышын сүрөткө, видеого тартуу үчүн администрациялык, өндүрүштүк, кампа жана башка жайлардын аймагына;

2) субъекттин товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык-аппараттык комплексинин күнүмдүк отчетун, түшүнүк каттарын, маалымкаттарын, маалыматтарын, алгачкы эсепке алуу документтерин (алардын көчүрмөлөрүн), финансылык отчетторун, чарба операцияларынын журналын, акча каражаттарынын кыймылы жөнүндө кагаз түрүндөгү ар күндүк отчетту берүүгө;

3) салык постун орнотууда салык кызматынын органына таандык видео байкоо жүргүзүүгө багытталган системанын бүтүндүгүн камсыз кылууга;

4) тиешелүү жай (жумуш орунду) бөлүп берүүгө;

5) Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында белгиленген башка милдеттерди аткарууга.

38. Салык кызматынын органынын кызматкерин аймакка же администрациялык, өндүрүштүк, кампа жана башка жайларга, программалык-аппараттык комплекске кирүүсүнө мыйзамсыз тоскоолдук болгон же документтерди берүүдөн баш тарткан учурда субъектке Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жоопкерчилик жүктөлөт, мында салык кызматынын органынын кызматкери тарабынан ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча Тоскоолдук көрсөтүү протоколу таризделет.

Жаңы27.02.2024

		3-тиркеме
		(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 24-февралындагы № 95 токтомуна)

Салык постун орнотуу ТАРТИБИ

(В редакции постановления Кабинета Министров КР от 27 февраля 2024 года № 83)

Көңүл буруңуздар! Ушул Тартиптин главаларынын номерлери түп нускага туура келет.

1-глава. Жалпы жоболор

1. Ушул Тартип Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 51, 59, 60, 85, 109, 131, 132 жана 138-беренелерине ылайык иштелип чыккан жана салык төлөөчүнүн (мындан ары - субъект) товарларын жана акча каражаттарын толук эсепке алуу жана салык карыздарын төлөө максатында салык постун орнотуу жана анын ишин уюштуруу тартибин аныктайт.

2. Салык посту төмөнкүдөй субъекттин экономикалык ишти жүзөгө ашырган аймактарына орнотулат:

1) акциздик товарды өндүрүүчү;

2) салык карызы бар - салык карызын толук төлөгөнгө чейин;

3) салык постун орнотуу менен коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн - катары менен келген жети календардык күндөн кем эмес мөөнөткө;

4) өндүрүш чөйрөсүндө иш жүргүзгөн - салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоо боюнча тобокелдик факторлору болгон учурда;

5) салык отчетун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөр менен берген - товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин;

6) субъекттин экономикалык иш жүргүзүүсүнүн сезондук мүнөзүнө жараша пайдалуу кендерди казып алууну жүзөгө ашырган - товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин.

3. Салык посту субъекттин иш режиминде орнотулат.

4. Салык постунун жыйынтыктары салык контролун жүргүзүү үчүн колдонулушу мүмкүн.

2-глава. Салык постун тариздөө тартиби

5. Салык посту орнотулуучу субъекттердин тизмеги күйүүчү-майлоочу материалдарды кошпогондо, акциздик продукцияны өндүрүүчү субъекттерден тышкары, субъекттин салыктык (эсептик) катталган жери боюнча салык кызматынын органынын буйругу менен бекитилет.

Салык посту орнотулуучу, күйүүчү-майлоочу материалдарды кошпогондо, акциздик продукцияны өндүрүүчү субъекттердин тизмеги ыйгарым укуктуу салык органынын буйругу менен бекитилет.

6. Салык посту ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча салык кызматынын органы тарабынан берилген жазма буйруктун негизинде орнотулат.

Салык постун орнотуу укугуна жазма буйрук ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу кагаз же электрондук формада таризделет. Электрондук формадагы жазма буйрукка салык кызматынын органынын жетекчисинин же ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында салык кызматынын органынын жетекчиси ыйгарым укук берген адамдын электрондук колу коюлушу (ырасталышы) керек. Аны кагаз түрүндө чыгарууда жетекчи кол коёт жана гербдүү мөөр менен күбөлөндүрүлөт.

7. Жазма буйрукта төмөнкүдөй маалыматтар камтылат:

1) салык кызматынын органында жазма буйрукту каттоо номери;

2) жазма буйрукту берген салык кызматынын органынын аталышы;

3) салык постун орнотуу тапшырылган салык кызматынын органынын кызмат адамынын (мындан ары - кызматкер) аты-жөнү, кызматтык күбөлүгүнүн номери;

4) салык посту орнотулуп жаткан субъекттин толук аталышы;

5) субъекттин идентификациялык салык номери (мындан ары - ИСН);

6) салык постун орнотуу үчүн негиздер;

7) салык постун орнотуу мөөнөтү;

8) ушул жазма буйрукту ырастаган салык кызматынын органынын жетекчисинин аты-жөнү;

9) жазма буйрук берилген дата.

8. Жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүн узартууда узартуунун колдонуу мөөнөтү көрсөтүлөт, жетекчи кол коёт жана гербдүү мөөр менен күбөлөндүрүлөт. Электрондук формадагы жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүн узартуу учурунда жазма буйрукка ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында жетекчинин электрондук колу коюлат (ырасталат).

9. Салык постун орнотууда кызматкер тарабынан субъекттин жайгашкан жерине келгенде таанышуу үчүн субъектке төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

1) жазма буйрукта көрсөтүлгөн кызматкердин кызматтык күбөлүгү;

2) таанышуу жана арткы бетине кол коюу үчүн кагаз түрүндөгү жазма буйруктун түп нускасы же таанышуу жана графикалык кол коюу үчүн тиешелүү алып жүрүүчүдөгү электрондук формадагы жазма буйрук. Өз ара макулдашуу боюнча кызматкер субъекттин электрондук дарегине же мессенджерлерине таанышуу үчүн электрондук формадагы жазма буйрукту жөнөтө алат.

10. Жазма буйрук менен таанышуудан баш тарткан учурда бул жөнүндө маалымат жазма буйрукта же тиешелүү алып жүрүүчүдө көрсөтүлөт.

Буйрук менен таанышуудан баш тартуу салык постун орнотуу үчүн тоскоолдук болуп саналбайт.

11. Субъект ыйгарым укуктуу салык органынын сайтындагы жазма буйрук бөлүмүнөн жазма буйруктун номерин көрсөтүү же жазма буйрукта электрондук түрдө жайгаштырылган QR-кодду колдонуу менен жазма буйруктун аныктыгын текшерүүгө укуктуу.

12. Жазма буйрук менен таанышкандан кийин субъект жазма буйрукта көрсөтүлгөн маселелер боюнча кызматкердин мыйзамдуу талаптарын аткарууга милдеттүү.

Кызматкердин аймакка же административдик, өндүрүштүк, кампа жана башка жайларга кирүүсүнө жана/же аларды мөөр басып чаптоодо (мөөр басып бекитүүдө), товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуучу программалык каражаттарга жетүүгө, жайларды фотовидео тартуу жүргүзүүгө мыйзамсыз тоскоолдук көрсөткөн жана/же тиешелүү документтерди, товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуучу программалык каражаттардын отчетун берүүдөн баш тартылган учурда, ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча Тоскоолдук көрсөтүү актысы түзүлөт, анда кызматкердин мыйзамдуу талаптарын аткарбоо фактысы көрсөтүлөт.

Тоскоолдук көрсөтүү актысына кызматкер жана субъект же субъект менен эмгек мамилелеринде турган, субъекттин кызыкчылыгында белгилүү иш-аракеттерди аткаруучу жеке жак (мындан ары - субъекттин жооптуу адамы) ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт. Субъект же субъекттин жооптуу адамы Тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тарткан учурда актыга калыс-күбөлөрдү тартуу менен кол коюлат. Калыс-күбөлөрдү тартуу мүмкүн болбогон учурда фотовидео тартуу жүргүзүлөт жана Тоскоолдук көрсөтүү актысына тапшырылган датасын көрсөтүү менен "Тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды" деген жазуу жазылат.

Бул актынын негизинде Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.

Протоколго кол коюудан баш тарткан же рейддик салык контролу жүргүзүлүп жаткан жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда протокол ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен "укук бузуу фактысы менен макул эмес" деген белги менен түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана жери дайындалгандыгы жөнүндө билдирүү менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга берилет.

Андан ары кызматкер Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги менен ыйгарым укуктуу салык органынын ортосундагы макулдашууда каралган тартипте объектке кирүүгө көмөк көрсөтүү үчүн ички иштер органдарына кайрылууга укуктуу.

13. Субъектте видео байкоо жүргүзүүгө багытталган система болсо, салык постун орнотуу процессинде кызматкерге видео жазууну башкарууда пайдалануу үчүн Интернет тармагы жана/же башка тармактар аркылуу бул системага жана/же IP-камерага жана/же IP-дарегине туташууга мүмкүнчүлүк берилет.

14. Субъектте видео байкоо жүргүзүүгө багытталган система жок болгон учурда, кызматкер салык посту орнотулган объектте салык кызматынын органына таандык болгон жана Интернет тармагы жана/же башка тармактар аркылуу видео жазууларды берүүнү жүзөгө ашыруучу жабдууну орнотууга укуктуу. Бул учурда кызматкер менен субъекттин ортосунда ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча материалдык баалуулуктарды жооптуу сактоого кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы таризделет.

Материалдык баалуулуктарды жооптуу сактоого кабыл алуу- өткөрүп берүү актысына кызматкер жана субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы кол коёт.

15. Видео байкоого жетүү мүмкүнчүлүгүн берүүдөн баш тартылган учурда Тоскоолдук көрсөтүү актысы түзүлөт, анда кызматкердин мыйзамдуу талаптарын аткарбоо фактысы көрсөтүлөт.

Тоскоолдук көрсөтүү актысына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт. Субъект же субъекттин жооптуу адамы Тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тарткан учурда актыга калыс-күбөлөрдү тартуу менен кол коюлат. Калыс-күбөлөрдү тартуу мүмкүн болбогон учурда фотовидео тартуу жүргүзүлөт жана Тоскоолдук көрсөтүү актысына тапшырылган датасын көрсөтүү менен "Тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды" деген жазуу жазылат.

Бул актынын негизинде Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.

16. Орнотулган салык постунун жыйынтыгы боюнча алынган маалыматтар салык милдеттенмелерин эсептөөнүн кыйыр методдорун колдонуу үчүн негиз болот.

3-глава. Өндүрүш чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык постун орнотуу

17. Өндүрүш чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык посту салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоо боюнча тобокелдик факторлору болгон учурда ушул Тартипке ылайык орнотулат.

18. Салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоо боюнча тобокелдиктерге төмөнкүлөр кирет:

- Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 127-беренесинде белгиленген методикага ылайык аныкталган тобокелдиктер;

- электрондук эсеп-фактураларды, электрондук товардык-транспорттук коштомо кагаздарды жана башка документтерди, анын ичинде мамлекеттик органдардан алынгандарды талдоонун жыйынтыгында белгиленген өндүрүлгөн продукциянын көлөмү жөнүндө маалыматтар менен сатып алынган чийки заттын көлөмү жөнүндө маалыматтардын шайкеш келбестиги.

4-глава. Салык отчетун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөр менен берген субъекттерде салык постун орнотуу

19. Салык отчетун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөр менен берген субъекттерде салык посту салык отчеттору нөлдүк көрсөткүчтөр менен берилген учурларда орнотулат:

- мурда салык отчетторун көрсөткүчтөр менен тапшырган субъект тарабынан катары менен эки же андан көп отчеттук мезгил;

- жаңы катталган субъект тарабынан катары менен беш жана андан ашык отчеттук мезгил.

5-глава. Коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык постун орнотуу

20. Коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык посту төмөнкүдөй учурларда орнотулат:

- жүргүзүлгөн рейддик салык контролунун жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарын бузуулар аныкталганда;

- бюджетке төлөнүүгө тийиш болгон түшкөн акчанын көлөмү жана/же эсептелген салыктын суммасы (жергиликтүү салыктын суммасынан тышкары) өткөн айга жана/же кварталга жана/же өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 10%дан ашык азайганда;

- контролдук сатып алуунун жыйынтыгы боюнча контролдук-кассалык машиналарды (мындан ары - ККМ) колдонуу тартибинин талаптарын бузуу фактысы аныкталганда;

- салык салууга байланышкан ишкердик субъекттин физикалык көрсөткүчү өзгөргөндө (отургузуучу орундардын, отургучтардын, койка-орундардын саны, кошумча кызмат көрсөтүү объектин түзүү, ишкердик иште пайдаланылуучу мүлк объектинин аянтын өзгөртүү ж.б.).

21. Ушул Тартиптин 9-пунктунда аталган иш-аракеттерди ишке ашыргандан кийин, кызматкер субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан ККМ орто аралык чегин (жокко чыгарылбаган Х-отчету), банктык төлөм карточкалары аркылуу төлөнгөн суммалар боюнча POS-терминал чегин чыгарып берүүнү жана контролдоо учуруна карата субъекттин товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуучу программалык каражаттардан орто аралык отчетту талап кылат.

22. Кызматкер Х-отчетту жана/же орто аралык отчетту алып, субъект же субъекттин жооптуу адамы менен бирге ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыга тиркелген Кассада накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысын (мындан ары - Накталай акча каражаттарын алуу актысы) толтуруу менен субъекттин кассасындагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгын алат, мында накталай түшкөн акча купюра менен көрсөтүлөт жана контролдоо учуруна карата түшкөн акчанын жалпы суммасы цифра жана жазуулар менен чыгарылат. Кассада накталай акча каражаттарынын калдыктарын алууда субъект же субъекттин жооптуу адамы накталай акча каражатын эсептейт, ал эми кызматкер Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысын толтурат.

Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт. Субъект же субъекттин жооптуу адамы Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кол коюудан баш тарткан учурда актыга тартылган калыс-күбөлөр кол коёт. Калыс-күбөлөрдү тартуу мүмкүн болбогон учурда фотовидеого тартуу жүргүзүлөт жана Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына тапшырылган датасын көрсөтүү менен "Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды" деген жазуу жазылат.

23. Эгерде субъект бир объектте бир нече ККМ колдонсо, анда кассалык тартипти контролдоо ар бир ККМ боюнча жүргүзүлөт.

24. Кассада накталай акча каражаттарынын калдыктарын алууда кызматкер субъекттин экономикалык ишти жүзөгө ашыруу үчүн пайдаланылган аймагын, жайларын, мүлк объекттерин ККМ аркылуу чыгарылбаган акча каражаттарынын суммасын жашыруу предметине карата текшерүү жүргүзүүгө укуктуу.

25. Салык посту орнотулган учурга карата кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгы Х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммалар менен салыштырылат.

Эгерде кассадагы накталай акча каражаттары Х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан бир эсептик көрсөткүчтүн чоңдугунан көп болсо, анда ашыкча сумма сатып алуучуга (кардарга) контролдук-кассалык чекти чыгарып бербөө фактысын ырастоо болуп саналат, Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен "ашыкча" деген жазуу жазылат, мында субъекттен милдеттүү түрдө түшүнүк кат алынат, ал Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.

26. Эгерде кассадагы накталай акча каражаттары Х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда кем чыгуу фактысы боюнча субъект жетпеген суммага чыгымдарды ырастоочу документтерди берүүгө тийиш жана Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыда сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен "кем чыгуу" деген жазуу жазылат.

27. Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма Х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан көп болсо, анда айырманын суммасы контролдук-кассалык чекти чыгарып бербөөнү ырастоо болуп саналат жана Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен "ашыкча" деген жазуу жазылат, мында субъекттен милдеттүү түрдө аныкталган шайкеш келбөө фактысы жөнүндө түшүнүк кат алынат, ал Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.

28. Субъект түшүнүк кат берүүдөн баш тарткан учурда, Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыда түшүнүк катты берүүдөн баш тартуу жөнүндө маалымат көрсөтүлөт.

Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма Х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда айырманын суммасы кем чыгууга кирет жана Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен "кем чыгуу" деген жазуу жазылат.

29. POS-терминал жана/же мобилдик банкинг болсо банктык төлөм карточкалары аркылуу төлөнгөн суммалар же мобилдик банкинг аркылуу которуулар боюнча чекте же көчүрмөдө көрсөтүлгөн накталай эмес акча каражаттарынын суммасы Х-отчетто көрсөтүлгөн накталай эмес түшкөн акчага карата салыштырылат.

30. Эгерде чекте же көчүрмөдө накталай эмес акча каражаттары Х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан бир эсептик көрсөткүчтүн чоңдугунан көп болсо, анда ашыкча сумма сатып алуучуга (кардарга) контролдук-кассалык чекти чыгарып бербөө фактысын ырастайт жана Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыда сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен "ашыкча" деген жазуу жазылат, мында субъекттен милдеттүү түрдө түшүнүк кат алынат, ал Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.

31. Эгерде чекте же көчүрмөдө накталай эмес акча каражаттары Х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда кем чыгуу фактысы боюнча субъект жетпеген суммага чыгымдарды ырастаган документтерди берүүгө тийиш жана Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыда сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен "кем чыгуу" деген жазуу жазылат.

32. Х-отчетто көрсөтүлгөн суммага карата накталай жана/же накталай эмес акча каражаттарынын ашыкча фактысы ырасталган учурда субъект же субъекттин жооптуу адамы белгиленген ашыкча суммага ККМ аркылуу контролдук-кассалык чекти чыгарууга милдеттүү.

33. ККМ колдонуу талаптарын жана тартибин бузуунун аныкталган түрүнө жараша Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга: "ККМди колдонбоо", "чек чыгарып бербөө", "бузук ККМ" деген жазуулар жана Накталай акча каражаттарын алуу актысы, түшүнүк кат же субъекттин түшүнүк кат берүүдөн баш тартуусу жөнүндө маалымат киргизилет.

34. Белгиленген бузуулардын негизинде Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык бузуунун конкреттүү түрүн көрсөтүү менен протокол түзүлөт.

35. Протоколго кол коюудан баш тарткан же рейддик салык контролу жүргүзүлүп жаткан жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок учурда протокол ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен "бузуу фактысы менен макул эмес" деген белги коюу менен түзүлөт жана бузуу жөнүндө ишти кароо убактысы жана жери дайындалгандыгы жөнүндө билдирүү менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.

36. Салык постун орнотуу процессинде кызматкер тарабынан төмөнкүлөр ишке ашырылат:

1) субъекттин товарларын жана акча каражаттарын эсепке алуунун толуктугун текшерүү;

2) ККМди колдонуу жөнүндө тартиптин сакталышын контролдоо;

3) жалданма кызматкерлердин иш жүзүндөгү санынын салык органына берилген отчеттордун маалыматтарына ылайык келишин жана жалданма кызматкерлер менен эмгек келишимдеринин (буйруктардын) болушун текшерүү;

4) коомдук тамактануу, соода жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө - отургузуучу орундардын, отургучтардын, кызмат көрсөтүү объекттеринин санын, ишкердик иште колдонулуучу (жабык жана ачык жайларда) мүлк объектинин аянттарын тактоо;

5) курорттук-ден соолукту чыңдоо тармагынын чөйрөсүндө - койка-орундардын санын тактоо, текшерүү учурунда жашагандардын иш жүзүндөгү санын эс алуучуларды каттоо журналынын маалыматтары менен салыштыруу;

6) товардык материалдык баалуулуктардын (мындан ары - ТМБ) иш жүзүндөгү калдыгын алуу жана аларды отчеттук маалыматтар менен салыштыруу.

37. Субъекттин жумуш сменасынын аягында кызматкер Салык постун орнотуунун жыйынтыгы жөнүндө актыны толтурат, анда төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

1) актыны түзүү датасы, орду;

2) салык постун орнотуу тапшырылган кызматкердин аты-жөнү жана ээлеген кызматы;

3) жазма буйруктун номери жана датасы;

4) жазма буйрук берген салык кызматынын органынын аталышы;

5) субъекттин аталышы, объекттин дареги, ишкердик ишти жүргүзүү укугуна уруксат документтеринин болушу, салыктык катталган жери;

6) салык постун орнотуу мөөнөттөрү;

7) субъекттин иштөө режими;

8) текшерүү убагы;

9) иштин түрү;

10) жалданма кызматкерлердин саны жана эмгек келишимдеринин болушу;

11) баалары жөнүндө маалыматтар (прейскуранттар, меню ж.б.);

12) ККМ жөнүндө маалыматтар (ККМди колдонуу, накталай түшкөн акча, контролдук чек боюнча көрсөткүч (Х-отчет), кассадагы ашыкча (жетпеген) суммаларды аныктоо;

13) акциздик маркалардын жана/же идентификациялоо каражаттарынын, мунай продукттарына контролдук пломбалардын болушу же жок болушу;

14) салык постун орнотуунун жыйынтыгы боюнча бир нөөмөттө түшкөн акчанын суммасы;

15) акыркы айда соода түйүнүнөн жалпы түшкөн акча, бир күндүк орточо түшкөн акча;

16) Коомдук тамактануу, соода жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актынын эскертүүсүндө отургузуучу орундардын, отургучтардын, кызмат көрсөтүү объекттеринин саны, ишкердик иште колдонулуучу (жабык жана ачык жайларда) мүлк объектинин аянты көрсөтүлөт; курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө - койка-орундардын саны көрсөтүлөт, текшерүү учурунда жашагандардын иш жүзүндөгү санын эс алуучуларды каттоо журналынын маалыматтары менен салыштыруу жүргүзүлөт, ошондой эле Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарын бузуунун башка аныкталган фактылары көрсөтүлөт.

38. Субъект салык кызматынын органына салык постун орнотуу процессинде аныкталган көрсөткүчтөрдөн төмөн эмес (аз дегенде үч күн) тиешелүү салыктарды төлөө боюнча салык милдеттенмелерин аткаруу милдеттенмесин (кепилдик кат) берген учурда, салык кызматынын органынын жетекчилиги тарабынан салык постун орнотууну тескеген түзүмдүк бөлүктүн тиешелүү жетекчисинин кызматтык катынын негизинде салык постун орнотуу жол-жобосу аяктайт.

4-глава. Акциздик товарларды өндүрүүчү субъектте салык постун орнотуу

39. Салык постун орнотуу процессинде ушул Тартиптин 9-пунктунда көрсөтүлгөн иш-аракеттер ишке ашырылгандан кийин кызматкер тарабынан Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте төмөнкү ТМБнын иш жүзүндөгү калдыгын алуу жана аларды отчеттун маалыматтары менен салыштыруу жүргүзүлөт:

1) алкоголдук продукцияны (этил жана коньяк спирти, шарап материалдары, буудай ж.б.), тамеки буюмдарын жана мунай продукттарын даярдоо үчүн чийки заттар;

2) кампадагы маркаланган даяр продукциялар (саны, түрү жана сыйымдуулуктары боюнча);

3) акциздик маркаларсыз жана/же идентификациялоо каражаттарысыз бөтөлкөдөгү продукциялар;

4) акциздик маркалар (саны, тиби жана сыйымдуулуктары боюнча);

5) эсептегич-чыгым ченегичтердин көрсөткүчтөрү;

6) керектөө идишине куюлбаган даяр продукциялар.

ТМБнын калдыктарын алуунун жыйынтыгы ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча Товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуу актысы менен таризделет.

40. Салык постун орнотуу процессинде күн сайын кызматкер:

1) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча чийки заттардын жана материалдардын түшүшүн каттоо журналына чийки заттардын келишин белгилейт;

2) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча эсептегичтердин көрсөткүчтөрүн жана даяр продукцияны жүктөп жөнөтүүнү эсепке алуу журналына даяр продукциянын калдыктары жана өндүрүлүшү, эсептегич-чыгым ченегичтердин көрсөткүчтөрү тууралуу маалыматтарды белгилейт;

3) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча жүктөлүп жөнөтүлгөн даяр продукцияны каттоо журналына даяр продукцияны жүктөп жөнөтүүнү белгилейт;

4) маркалануучу продукцияны өндүрүүчү субъекттин, даяр продукцияны чекене сатуучу дүкөндүн аймагында болгондо, ККМди колдонуу боюнча талаптардын аткарылышын контролдойт;

5) акциздик маркаларды жана/же идентификациялоо каражаттарын ыйгарым укуктуу салык органында акциздик маркаларды алууга субъект тарабынан мурда алынган чечимге ылайык багыты боюнча (түрү, аталышы, сыйымдуулугу) колдонуу предметине карата маркалануучу даяр продукцияга акциздик маркаларды жана/же идентификациялоо каражаттарын колдонуу процессине байкоо жүргүзөт;

6) пайдаланылган акциздик маркаларды эсептен чыгарууга байкоо жүргүзөт;

7) мунайды кайра иштетүүчү заводдордон жана мунай базаларынан мунай продукттарын жүктөп жөнөтүүдө жазылган эсеп-фактурага, электрондук транспорттук коштомо кагазга ылайык автоцистернанын сыйымдуулугунун оозу пломбалайт, электрондук транспорттук коштомо кагазга "Ташып чыгууга уруксат берилди" деген штамп коёт.

Акциздик маркалардын, даяр продукциянын калдыктары, пайдаланылган акциздик маркалар, сатылган продукциянын көлөмдөрү жөнүндө маалыматтар, ошондой эле мунайды кайра иштетүүчү заводдор жана мунай базалары аркылуу мунай продуктуларын жүктөп жөнөтүү жана калдыктары тууралуу маалыматтар ыйгарым укуктуу салык органына берилет.

41. Субъект же субъекттин жооптуу адамы берген маалыматтар менен даяр продукциянын калдыктарынын шайкеш келбөө, акциздик маркалардын жана/же идентификациялоо каражаттарынын алкоголдук продукция бар сыйымдуулуктардын иш жүзүндөгү көлөмдөрүнө шайкеш келбөө белгилери, күмөн жараткан акциздик маркалар жана/же идентификациялоо каражаттары аныкталган учурда кызматкер субъекттин же субъекттин жооптуу адамынын катышуусунда бул фактыны фотовидео тартуу менен белгилейт жана субъекттин салыктык (эсептик) катталган жери боюнча салык кызматынын органына өткөрүп берет. Тиешелүү салык органы маалыматты алгандан кийин ошол субъектке карата Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чара көрүү үчүн жазма буйрук түзөт.

42. Пломбаны үзүп салуу аныкталган учурда субъекттин же субъекттин жооптуу адамынын катышуусу менен фотовидео тартуу жүргүзүлөт жана бул факт кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу үчүн укук коргоо органдарына берилет.

43. Акциздик товарларды өндүрүүчү субъектте даяр продукцияны берүүнү эсепке алуунун автоматташтырылган системасы болгон учурда, кызматкер онлайн режиминде бул системага ушул Тартиптин 37-пунктунда көрсөтүлгөн маалыматтарды киргизет.

5. Салык карызы бар субъектте салык постун орнотуу

44. Салык карызы бар субъектте салык посту кассасы болгондо жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган салык карызын өндүрүп алуу тартибине ылайык орнотулат.

45. Субъект жайгашкан жерге келгенден жана ушул Тартиптин 9-пунктунда аталган иш-аракеттер жүзөгө ашырылгандан кийин кызматкер кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгын алат жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан бекитилген форма боюнча накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыны толтурат. Субъекттин жумуш нөөмөтү аяктагандан кийин кызматкер Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыны түзүү менен накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу жол-жобосун жүргүзөт.

Салык постунун кийинки күндөрүндө накталай акча каражаттарынын калдыктары кассадан жумуш нөөмөтүнүн аягында алынат.

46. Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыда накталай акча каражаттары (купюра менен) көрсөтүлөт жана акча каражаттарынын калдыгын алуу учурунда кассадагы акча накталай каражаттарынын калдыгынын жалпы жыйынтыгы (цифралар жана жазуу түрүндө) чыгарылат.

47. Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акты салык карызын төлөө үчүн Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.

48. Салык карызын төлөө үчүн накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө жана Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актылар кагаз түрүндө да, ошондой эле тиешелүү алып жүрүүчүдө электрондук формада таризделиши мүмкүн. Кагаз түрүндө таризделген актыга кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы кол коёт, актыны электрондук формада тариздөөдө кызматкер жана субъект графикалык кол тамганы пайдаланат.

49. Эгерде Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акт кагаз түрүндө таризделсе, актынын экинчи нускасы субъектке кол койдуруу менен тапшырылат. Кызматкер кол коюучу Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыга кол коюудан баш тарткан учурда, тапшырылган датасын көрсөтүү менен "Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыга кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды" деген жазуу жазылат.

50. Эгерде Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акт электрондук формада таризделген учурда, акт субъекттин жеке кабинетине же өз ара макулдашуу боюнча субъекттин электрондук дарегине же мессенджерине жөнөтүлөт.

51. Салык постун орнотуу процессинде өндүрүлгөн накталай акча каражаттары Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыда көрсөтүлгөн акча каражаттарынын жыйындысы аркылуу суммаланат жана жалпы сумма белгиленет. Накталай акча каражаттарынын жалпы суммасы белгиленгенден кийин, жалпы сумманын 20 % зарыл болгон муктаждыктарды жоюу үчүн субъектке калтырылат. Жалпы сумманын калган 80 %ын кызматкер аларды субъекттин эсебине киргизүү үчүн өндүрүп алат, андан кийин акча каражаттары алынган күндөн кийинки эки жумушчу күндөн кечиктирбестен субъекттин салык карызын жоюу үчүн бюджетке которот.

52. Субъекттин эсеби жок болгон учурда өндүрүлгөн акча каражаттары салык карызын жоюунун эсебине бюджетке чегерилет.

Өндүрүлгөн накталай акча каражаттары субъект же субъекттин жооптуу адамы жана кызматкер кол коюп, конвертке салынып чапталат.

53. 51-52-пункттарда көрсөтүлгөн жол-жоболор сакталгандан кийин кызматкер Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги менен ыйгарым укуктуу салык органынын ортосундагы макулдашууда каралган тартипте кызматкердин коштоосунда көмөк көрсөтүү жана коопсуздугун камсыз кылуу үчүн ички иштер органдарына кайрылууга укуктуу.

54. Эгерде орнотулган салык постунун жүрүшүндө өндүрүлгөн накталай акча каражаттары кошуп эсептелген учурда акча каражаттарын өндүрүү учурунда мүмкүн болбосо, анда бул акча каражаттары финансылык мекемелер ачылганга чейин салык органына сактоо үчүн жиберилет.

55. Субъект тарабынан таанылган салык карызын аткарууну камсыз кылуу жөнүндө билдирүүдө көрсөтүлгөн салык карызынын суммасы толук төлөнгөндө салык постун орнотуу жол-жобосу аяктайт.

6-глава. Пайдалуу кендерди казып алуучу субъектте салык постун орнотуу

56. Пайдалуу кендерди казып алуучу субъектте салык посту транспорт каражаттарынын чыгуусун каттоочу шлагбаумда да, салмак контролунда да орнотулат.

57. Пайдалуу кендерди казууну жүргүзгөн субъектте салык постун орнотууда кызматкер тарабынан казып алынган пайдалуу кендердин жүктөмүн эсепке алууну каттоо ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча жүктөлгөн продукцияны каттоо журналына жүргүзүлөт.

58. Салык постун жүргүзүүнүн жүрүшүндө кызматкер тарабынан чийки затты ташуу үчүн техниканын саны жана түрү жана субъекттин жалданма кызматкерлеринин иш жүзүндөгү саны андан ары отчеттук маалыматтар менен салыштыруу үчүн белгиленет. Иш жүзүндөгү бар болушу менен отчеттук маалыматтар дал келбегендиги аныкталган учурда, Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык салык контролу жүргүзүлөт.

Субъекттин жумуш нөөмөтүнүн аягында өндүрүлгөн чийки заттын көлөмү белгиленет, кызматкер тарабынан орнотулган салык постунун жыйынтыгында аныкталган маалыматтарды көрсөтүү менен орнотулган Салык постунун жыйынтыгы жөнүндө акт түзөт.

59. Касса болгон учурда ушул Тартиптин 21-37-пункттарында көрсөтүлгөн жол-жоболор жүргүзүлөт.