КР 2007-жылдын 28-апрелиндеги №56 Мыйзамы менен ратификациаланган Минск шаары2006-жылдын 27-ноябры           Кыргыз Республикасы менен Беларусь Республикасынын             ортосундагы достук жана кызматташтык жөнүндө                                КЕЛИШИМ      Мындан ары Жогорку макулдашуучу тараптар деп аталуучу Кыргыз  Рес-публикасы жана Беларусь Республикасы,     Жогорку макулдашуучу тараптардын ортосундагы  тарыхый  калыптанганбайланыштарга жана кызматташтыкка таянышып,     Жогорку макулдашуучу тараптардын ортосундагы достук  жана  өз  арапайдалуу кызматташтык мамилелеринин чыњдалышы эки мамлекеттин элдерининтүпкү улуттук кызыкчылыктарына жооп берээрин,  тынчтыкты жана  коопсуз-дукту сактоо ишине кызмат кылаарын баса белгилешип,     эл аралык укук ченемдерин,  биринчи кезекте Бириккен улуттар уюму-нун Уставынын, Хельсинки корутунду актысынын жана Европа коопсуздук жа-на кызматташтык уюмунун башка документтеринин максаттарын жана принцип-терин жактагандыктарын ырасташып,     өз мамилелерине жањы сапат берүүгө умтулушуп,  демократиялык укук-тук жана жарандык мамлекетти курууну улантууга чечкиндүү болушуп,     өз ара мамилелердин келишим-укуктук негизин чыњдоого  умтулгандык-тарын жетекчиликке алышып,     төмөнкүлөр жөнүндө макулдашты:      1-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптардын ортосундагы  мамилелер  эгемендүүтењдик,  адам  укуктарын  урматтоо,  бири-биринин  ички иштерине кийли-гишпөө,  аймактык бүтүндүк жана чегаралардын  кыйрабастыгы,  талаштардытынчтык жолу менен жөнгө салуу, өз ара пайдалуу кызматташтык, жалпы та-анылган эл аралык укук ченемдерин сактоо принциптеринин негизинде куру-лат.      2-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптар өз аймагын экинчи Жогорку макулдашу-учу тарапка каршы куралдуу агрессия же душмандык ишкердик жүргүзүү мак-сатында пайдаланууга бербөөгө милдеттенишет.      3-статья.      Жогорку макулдашуучу  тараптар  глобалдык жана регионалдык өлчөмдөтынчтыкты чыњдоо,  туруктуулукту жана коопсуздукту камсыз кылуу  макса-тында кызматташууну ишке ашырат,  куралсыздандыруу процессин улантууга,жамааттык коопсуздукту чыњдоого, тынчтыкты колдоонун региондук система-ларынын  натыйжалуулугун  жогорулатууга  көмөк көрсөтүү менен өздөрүнүнтышкы саясий ишкердигин координациялайт, Жогорку макулдашуучу тараптар-дын  кызыкчылыктарына тиешеси бар региондук жањжалдарды жана башка кыр-даалдарды жөнгө салууга көмөктөшүү үчүн аракеттерди көрөт,  ошондой элезарыл  болгон  учурда биргелешкен же макулдашылган тынчтыкты сактоо иш-кердигин ишке ашыруу максатында бул тармактардагы өз позицияларын коор-динациялайт.     Жогорку макулдашуучу тараптар үзгүлтүксүз негизде өз ара  кызыкчы-лык туудурган маселелер боюнча кењешмелерди өткөрүшөт, төмөнкүлөрдү иш-ке ашыруу,  анын ичинде,  зарыл  болгон  учурда,  тењ  укуктуу  негиздетүзүлгөн жалпы координациялоочу институттар аркылуу жүзөгө ашыруу боюн-ча аракеттерди бириктирүүнү максатка ылайыктуу деп эсептешет:     адам укуктарын камсыз кылууну жана коргоону;     тышкы саясатты жана тышкы экономикалык  ишкердикти  жүргүзүүдө  өзара аракеттенүүнү;     жалпы экономикалык мейкиндикти,  жалпы европалык  жана  евразиялыкрынокту  түзүүдө жана өнүктүрүүдө,  ошондой эле бажы саясаты тармагындакызматташууну;     билим берүү,  маданият,  илим жана техника тармагындагы кызматташ-тыкты;     жаштар саясаты тармагындагы кызматташтыкты;     энергетика, транспорт, информатика, байланыш системаларын башкару-уну;     стандартизация, метрология жана өз ара соода жүргүзүүдө техникалыктоскоолдуктарды жокко чыгарууга көмөк көрсөтүүчү сертификациялоо тарма-гындагы кызматташууну;     интеллектуалдык менчик укуктарын натыйжалуу коргоону камсыз кылуу-ну;     айлана-чөйрөнү коргоо тармагындагы кызматташтыкты, экологиялык ко-опсуздуктун бүтүндөй эл аралык системасын түзүүгө катышууну;     жаратылыш жана  техногендик мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдар пайда бол-гон учурда алдын-ала билдирүүнү жана өз ара жардам көрсөтүүнү;     миграциялык саясат маселелерин чечүүнү;     кылмыштуулук, анын ичинде эл аралык кылмыштуулук менен күрөшүүнү.     Жогорку макулдашуучу тараптар төмөнкүлөрдүн дењгээлинде экономика-лык, соода, илимий-техникалык мамилелердин өнүгүүсүн камсыз кылат:     мамлекеттик бийлик жана башкаруу органдарынын;     банктардын жана финансылык системадагы органдардын;     жергиликтүү (муниципалдык) өзүн-өзү башкаруу органдарынын;     ишканалардын, бирикмелердин,  уюмдардын  жана  мекемелердин,  аныничинде биргелешкен кыргыз-беларус ишканаларынын;     жеке ишкерлердин.     Жогорку макулдашуучу тараптардын ар бири экинчи Жогорку макулдашу-учу тарапка экономикалык зыян келтириши мүмкүн болгон аракеттерди жасо-одон карманат.      4-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптардын ар бири экинчи Жогорку макулдашу-учу тараптын аймагында жашаган өз жарандарынын укуктарын коргойт.      5-статья.      Жогорку макулдашуучу  тараптардын  ар бири анын аймагында туруктуужашаган экинчи Жогорку макулдашуучу тараптын жарандарына,  ошондой  элежарандыгы жок адамдарга алардын улуттук таандыгына, кайсы динди карман-гандыгына же башка айырмачылыктарга карабастан, адам укуктары тармагын-дагы жалпы таанылган эл аралык ченемдерге ылайык жарандык,  саясий, со-циалдык, экономикалык, маданий укуктарды жана эркиндиктерди кепилдейт.      6-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптардын ар бири Беларусь Республикасында-гы  кыргыз  азчылыгына жана Кыргыз Республикасындагы беларус азчылыгынатаандык болгон адамдарга эч кандай күч  колдонуу  менен  ассимиляциялооаракеттерине дуушар болбостон, жеке же жамааттык көз карашын эркин бил-дирүү,  өзүнүн этникалык,  маданий жана тил өзгөчөлүктөрүн сактоо  жанаөнүктүрүү укуктарын кепилдейт.     Жогорку макулдашуучу тараптар улуттук мамилелерди жөнгө салуу жанаулуттук  азчылыктарды  улуттук-маданий жактан өнүктүрүүнү колдоо боюнчаиш тажрыйбасын алмашуу тармагында мамлекеттик  органдардын  ортосундагыкызматташтыкты өнүктүрүшөт.     Жогорку макулдашуучу тараптардын ар бири өз мамлекетинин аймагындаулуттук,  рассалык,  этникалык  же диний чыдабоого,  душмандыкка же жеккөрүүчүлүккө негизделген бардык аракеттердин алдын алуу жана  болтурбооүчүн зарыл чараларды, анын ичинде мыйзам чараларын колдонууга милдетте-нет.      7-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптар ачык чегаралар принцибин  карманышатжана өз жарандарынын Жогорку макулдашуучу тараптардын аймактарына эркинкиришин,  чыгышын  жана  жүрүшүн  камсыз  кылуу  үчүн  зарыл  чаралардыкөрүшөт.      8-статья.      Жогорку макулдашуучу  тараптар  тынчтыкты андан ары чыњдоого умту-луп,  БУУнун Уставына ылайык коопсуздукту камсыз кылуу  тармагында  экимамлекеттин  кызматташуу  зарылдыгын  таанышат,  эки  өлкөнүн  коргонуужөндөмдүүлүгүн жана коопсуздугун камсыз кылуу максатында аскердик куру-луш жана куралдуу күчтөрдү реформалоо,  аскер кадрларын даярдоо,  аскеркуралдарын жана аскер техникасын өндүрүү жана жеткирүү,  илимий-изилдөөжана  тажрыйба-конструктордук  иштерди жүргүзүүнү кошуп,  аскердик жанааскердик-техникалык тармактарда кызматташат.      9-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптар өз ара негизде  ар  бир  мамлекеттинмыйзамдарына,  ошондой эле алар катышуучу болгон интеллектуалдык менчикукуктарын коргоо тармагындагы эл аралык келишимдерге ылайык интеллекту-алдык менчик укуктарын натыйжалуу коргоону көрсөтүшөт.      10-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптар уюшкан кылмыштуулукка,  терроризмге,жарандык авиациянын жана транспорттун  башка  түрлөрүнүн  коопсуздугунакаршы багытталган мыйзамсыз актыларга, мыйзамсыз миграцияга, бањги зат-тарын,  психотроптук жана радиоактивдүү заттарды,  куралдарды мыйзамсызайландырууга,  маданий жана тарыхый баалуулугу бар искусство чыгармала-рын жана буюмдарын чегара аркылуу мыйзамсыз өткөрүүнү кошуп, контрабан-дага каршы күрөшүүдө кызматташат, ошондой эле жарандык, үй-бүлөлүк жанакылмыш иштери,  ошондой эле экономикалык талаштарды чечүү боюнча өз араукуктук жардам көрсөтүү үчүн шарттарды түзүшөт.      11-статья.      Экинчи Жогорку  макулдашуучу  тараптын аймагында жайгашкан Жогоркумакулдашуучу тараптардын биринин мамлекеттик мүлкүнүн,  юридикалык жак-тары  менен жарандарынын мүлкүнүн укуктук режимдери аймагында мүлк жай-гашкан Жогорку макулдашуучу тараптын мыйзамдарына ылайык жөнгө салынат.     Эгерде Жогорку макулдашуучу тараптардын бири экинчи Жогорку макул-дашуучу тараптын аймагында жайгашкан мүлк ага таандык экендигин билдир-се  жана  бул мүлккө үчүнчү жактар же мамлекеттер дооматтарын көрсөтсө,анда экинчи Жогорку макулдашуучу тарап мындай мүлктү коргоо жана сактообоюнча бардык зарыл чараларды көрүүгө милдеттүү жана мүлк кимге таандыкэкендиги жөнүндө маселе толугу менен чечилгенге чейин  биринчи  Жогоркумакулдашуучу   тараптын   ачык  мүнөздөгү  макулдугусуз  кимдир-бирөөгөөткөрүп берүүгө укугу жок. Жогорку макулдашуучу тараптардын кызыкчылык-тарына тиешеси бар болгон бардык башка менчик мамилелерине тиешелүү ма-селелер өзүнчө макулдашуулар менен жөнгө салынууга тийиш.      12-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптар экономика,  илим жана техника, билимберүү,  маданият,  архивдик иш,  басма сөз жана маалымат,  саламаттыктысактоо, жаштар саясаты, соода, айлана-чөйрөнү коргоо тармактарындагы эларалык  келишимдерди  түзүү жана аларды жүзөгө ашыруу аркылуу өздөрүнүнэлдеринин жана мамлекеттеринин тењ укуктуу жана өз ара пайдалуу кызмат-ташуусун  өркүндөтөт,  кењири маалымат алмашууга көмөктөшөт жана өз арамилдеттенмелерди акниет сакташат.      13-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптар өзгөчө кырдаалдар,  экологиялык жанажаратылыш  катастрофалары пайда болгон учурда өз ара аракеттенүүнү жак-шыртуу жана алардын кесепеттерин минимизациялоо  максатында  эл  аралыкдењгээлдеги кызматташууну кошуп, өз ара кызматташтыкты өнүктүрүшөт.      14-статья.      Жогорку макулдашуучу тараптардын ар бири экинчи Жогорку макулдашу-учу тараптын жүргүнчүлөрүн жана жүктөрүн өз аймагы аркылуу транзит  ме-нен өткөрүүгө көмөктөшөт.      15-статья.      Жогорку макулдашуучу  тараптар өздөрүнүн мамлекеттик органдарынын,ошондой эле жарандары менен коомдук бирикмелеринин  ортосундагы  байла-ныштарды жана карым-катнаштарды өнүктүрүүгө көмөктөшөт.      16-статья.      Жогорку макулдашуучу  тараптар жана алардын компетенттүү органдарыушул Келишимде козголгон маселелер,  ошондой эле өз ара кызыкчылык туу-дурган башка маселелер боюнча тиешелүү келишимдерди түзүүгө укуктуу.      17-статья.      Бул Келишим Жогорку макулдашуучу тараптардын алар түзгөн жана  ка-тышуучулар  болуп саналган эл аралык келишимдерден келип чыккан укукта-рын жана милдеттенмелерин козгобойт жана Жогорку макулдашуучу тараптар-дын  үчүнчү  мамлекеттер менен достук,  кызматташтык жана өз ара жардамжөнүндө эл аралык келишимдерди түзүү укуктарын чектебейт.      18-статья.      Бул Келишимди чечмелөөгө жана колдонууга байланыштуу келип  чыкканталаш-тартыштар  Жогорку  макулдашуучу тараптардын ортосундагы кењешме-лерди жана сүйлөшүүлөрдү өткөрүү жолу менен чечилүүгө тийиш.     Жогорку макулдашуучу  тараптардын  ар  бири бул Келишимдин же анынайрым-бир статьяларынын колдонулушун узартуунун максатка  ылайыктуулугужөнүндө кењешмелерди,  сүйлөшүүлөрдү өткөрүү демилгесин көтөрүүгө укук-туу болот.     Жогорку макулдашуучу  тараптардын  өз  ара макулдашуусу боюнча булКелишимге өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилиши  мүмкүн,  алар  ушулКелишимдин ажырагыс бөлүгү болуп саналган жана ратификацияланууга тийишболгон өзүнчө Протокол менен таризделет.      19-статья.      Бул Келишим:     ратификацияланууга тийиш  жана ратификациялоо грамоталары алмашыл-ган күндөн тартып күчүнө кирет;     Бириккен улуттар  уюмунун  Уставынын  102-статьясына ылайык БУУнунСекретариатында катталууга тийиш.      20-статья.      Бул Келишим он жылдык мөөнөткө түзүлөт жана  Жогорку  макулдашуучутараптардын  бири  Келишимдин аракеттенүү мөөнөтү аяктаганга чейин алтыайдан кеч эмес убакта жазуу түрүндө билдирүү  аркылуу  аны  денонсирлөөниети  жөнүндө  билдирбесе,  Келишимдин  колдонулушу  кийинки он жылдыкмөөнөткө өзүнөн-өзү узартылат.     Бул Келишим күчүнө кирген учурдан тартып 1991-жылдын 29-декабрындаМинск шаарында кол коюлган Кыргыз Республикасы менен Беларусь Республи-касынын мамлекеттер аралык мамилелер негиздери жөнүндө Келишим өз күчүнжоготот.      Минск шаарында 2006-жылдын 27-ноябрында эки нускада,  ар бири кыр-гыз, беларус жана орус тилдеринде түзүлдү, мында бардык тексттер бирдейюридикалык күчкө ээ.     Бул Келишимдин жоболорун чечмелөөдө кайчы  пикирлер  келип  чыкканучурда орус тилиндеги текст артыкчылыкка ээ болот.      Кыргыз Республикасы үчүн                Беларусь Республикасы үчүн       (колу)                                  (колу)