Энергетика өндүрүшүнүн ишканаларында жана мекемелеринде персонал менен иштөөнү уюштуруу Эрежелери

Кыскартуулар

АО-энерго - энергетика жана электрлештирүү боюнча аймактык акционердик коом;

ББП - башкы башкаруу щити;

ГЭС - гидроэлектростанция;

ЕЭС - бирдиктүү электр энергия системасы;

КТЦ - казан жана турбиналык цех;

КЦ - казан цехи;

ЧТД - ченемдик-техникалык документтер;

ЫТБ - ыкчам талаа бригадасы;

БЭС - Бирдиктүү энергетика системасы;

ӨК - өрт коопсуздугу;

ӨКЭ - өрт коопсуздугунун эрежелери;

ПТБ - коопсуздук техника эрежелери;

ПТЭ - электр станцияларын жана тармактарын техникалык эксплуатациялоо эрежелери;

ӨТМ - өрт-техникалык минимум КР эрежелери боюнча бардык категорияларга

ЖТА – жылуулук тармактар аймагы

РЭТ – райондук электр тармагы;

ЭКСС - эмгекти коргоо стандарттарынын системасы;

КТ - коопсуздук техникасы;

ОТБ - отун жана транспорт бөлүмү;

ТС - турбиналык цех;

ЖЭБ - жылуулук электр станциясы;

ХЦ - химиялык цех;

ЖАӨЦ - жылуулук автоматика жана өлчөө цехи;

БЖБЩ - борбордук жылуулук башкаруу щити;

ББЩ - борбордук башкаруу щити;

ЭЦ - электр цехи.

Терминдер жана аныктамалар

1. "Ишкана" - коомдук талаптарды канааттандыруу максатында продукция өндүрүү, жумуштарды аткаруу жана кызматтарды көрсөтүү боюнча өз алдынча чарба жүргүзүүчү субъект же иш жүргүзүүгө ыйгарым укуктуу субъект (ЖАК, ААК, филиал, электр станциясы, электр тармактар ​​ишканасы ж.б.)

2. "Түзүмдүк бөлүм" - өз алдынча атайын белгиленген функциялары, милдеттери жана жоопкерчилиги бар ишкананын өзүнчө бөлүгү.

3. "Ишкананын жетекчилери" - ишкананын мүлкүн жана өндүрүш процесстерин башкаруучу адам, ошондой эле анын орун басарлары.

4. "Түзүмдүк бөлүмдүн жетекчилери" - түзүмдүк бөлүмдүн ишин башкаруу үчүн дайындалган адам (башчы, мастер, жетекчи ж.б.), жана анын орун басарлары.

5. "Оперативдүү персонал" – сменада электр орнотмолорун контролдоо органдарына түздөн-түз таасир этүүчү жана электр орнотмолорун башкаруу жана тейлөөнү жүзөгө ашыруучу кызматкерлердин категориясы.

6. "Оперативдүү жетекчилер" - баш ийген персоналдын нөөмөтүндө, ошондой эле аларга бекитилген объекттердин (энергетикалык системалардын, электр тармактарынын, жылуулук тармактарынын, электр станцияларынын, электр объекттеринин) ишин оперативдүү башкарууну жүзөгө ашыруучу кызматкерлердин категориясы.

7. "Оперативдүү-ондоочу персонал" - электр станцияларын башкаруу органдарына түздөн-түз таасир этүүгө укугу бар оңдоочу персоналдын ичинен жумушчулардын категориясы.

8. "Оңдоочу жана ишке киргизүүчү персонал" - технологиялык жабдууларды тейлөө, оңдоо, жөндөө жана сыноо менен байланышкан жумушчулардын категориясы.

9.«Алдынкы жумушчулар жана адистер» - ишкананын ишин административдик жана технологиялык жактан камсыз кылуучу кызматкерлердин категориясы.

10. "Жардамчы персонал" - энергетикалык өндүрүштүн көмөкчү кесиптериндеги жумушчулардын, ошондой эле өндүрүштүн көмөкчү тармактарындагы (транспорттук, көмөкчү жана коммуналдык чарбалар, оңдоочу цехтер ж.б.) же күчөгөн кооптуу станоктордо иштеген (иштегенде электрлештирилген жана пневматикалык аспаптарды колдонуу, ширетүү жана башка жумуштарды аткаруу, согуу жана престөө жумуштары, жүк көтөрүүчү механизмдерди колдонуу жана тейлөө, чийки заттарды жана материалдарды сактоо жана пайдалануу, курулуш-монтаждоо жана курулуш-ондоо жумуштары, транспорт каражаттарын башкаруу) жумушчулардын категориясы.

11. "Башка адистер, кызматчылар жана жумушчулар" - электр станцияларын жана башка технологиялык жабдууларды тейлөө менен байланышпаган жумушчулардын категориясы.

12. "Энерго орнотмо " - энергияны өндүрүү же трансформациялоо, берүү, сактоо, бөлүштүрүү же керектөө үчүн арналган өз ара байланышкан жабдуулардын жана курулмалардын комплекси.

13. "Жумуш орду" - эмгек ишмердүүлүгүндө кызматкерлердин туруктуу же убактылуу орду.

14. "Кадрлар менен иштөө" - персоналдын кесиптик функцияларды аткарууга даярдыгын камсыз кылуучу ишкананын өндүрүштүк ишинин багыты.

15. «Стажировка» — жумуш ордунда окуу.

16. "Кайталоо" – дублерду даярдоого жооптуу адамдын жетекчилиги астында аткарылуучу жумуш ордунда электр орнотмосун башкаруу жана жумуш ордундагы башка функциялар.

17. "Атайын даярдоо" - окуу жайларында өндүрүштүк процесстерди башкарууга, анын билимин, көндүмдөрүн калыптандырууга, уюштуруучулук-тескөөчүлүк документтерди изилдөөгө жана башкарууга системалуу түрдө окутуу аркылуу кызматкердин квалификациясын сактоонун формасы жана технологиялык бузууларды жана өрттөрдү жоюу.

18. "Квалификацияны жогорулатуу" - тиешелүү курстарда же окуу жайларында системалуу түрдө өз алдынча билим алуу, өндүрүштүк жана экономикалык окуулар, кыска мөөнөттүү жана мезгилдүү узак мөөнөттүү окутуу аркылуу ишке ашырылуучу кадрлар менен иштөөнүн формасы.

19. "Персонал менен иштөөнүн жамааттык формалары" - иштин жыйынтыгын чыгарган тематикалык кароолорду, лекцияларды, көргөзмөлөрдү жана өндүрүштүк кеңешмелерди өткөрүү, эмгектин коопсуздугуна коомдук көзөмөл уюштуруу, көргөзмө үгүт иштерин жүргүзүү, сынактарды ж.б.у.с. камтыган кошумча чаралардын комплекси.

20. "Линиялык инженердик-техникалык персонал" - курулуш-монтаждоо иштеринин өндүрүшүнө түздөн-түз жумуш ордунда жетекчилик кылуучу курулуш-монтаждоо уюмдарынын кызматкерлери (мастер, прораб, улук прораб, аймактык механик).

21. «Курулуш-монтаждоо жумушчулары» - курулуш-монтаждоо, курулуш индустриясы жана машина куруу ишканаларынын жумушчуларынын категориясы.

22. "Өрт-техникалык минимум" - өндүрүштүн технологиялык процессинин өзгөчөлүктөрүн, өрттү өчүрүүнүн каражаттарын жана ыкмаларын эске алуу менен кызматкердин өрт коопсуздугу боюнча билиминин талап кылынган минималдуу көлөмү.

1-бөлүм. Киришүү

1. Бул Эрежелер 01.01.94-ж. күчүнө кирген тармактар ​​аралык ченемдик документтердин талаптарын эске алат.

2. Эрежелер кызматкерлердин жүктөлгөн милдеттерди аткарууга даярдыгын камсыз кылуу жана дайыма контролдоо, ошондой эле алардын квалификациясын тынымсыз жогорулатуу боюнча ишканалардын ишинин формаларына жана мазмунуна талаптарды аныктайт.

3. Эрежелер долбоорлоо, куруу, эксплуатациялоо, оңдоо, реконструкциялоо, жөндөө, сыноо, мамлекеттик энергетикалык көзөмөлдү, жабдуулардын иштешине көзөмөлдү уюштурууну, мамлекеттик башкарууну ишке ашыруучу, электр орнотмолорунун курамына кирген имараттардын жана курулмалардын же энергия өндүрүүнүн технологиялык процессин көзөмөлдөөнү камсыз кылуучу бардык уюштуруу-укуктук формадагы жана түрдөгү ишканалардын персоналы үчүн жетектөөчү документ болуп саналат.

4. Эрежелердин талаптары нускамаларда жана жоболордо, ошондой эле электр энергиясын өндүрүүчү ишканаларда колдонулуучу уюштуруу жана башкаруу документтеринде эске алынууга тийиш.

Бөлүм 2. Жалпы талаптар

5.  Ишканада персонал менен иштөө - бул ишкананын бардык жетекчилеринин жана адистеринин негизги милдеттеринин бири.

Ишканада персонал менен иштөө үчүн жоопкерчиликти ушул ишкананын мүлкүн башкаруучу адам тартат.

6. Кызматкерлердин категориясына жараша персонал менен иштөөнүн формалары таблицага ылайык бекитилет.

<*> Жумушчулардын категориялары үчүн белгилер:

ОП – оперативдүү персонал;

ОЖ - оперативдүү жетекчилер;

ООП - эксплуатациялоочу жана оңдоочу персонал;

ОИП - оңдоо жана ишке киргизүү персоналы;

ЖКА - жетекчи кызматкерлер жана адистер;

КП - көмөкчү персонал;

БА - башка адистер, кызматчылар жана жумушчулар;

ЛП - линиялык инженердик-техникалык персонал;

КМ — курулуш-монтаждоо уюмдарынын жумушчулары.

7. Ведомствого баш ийген ишканалардын кадрлары менен иштөөгө жогорку башкаруу органдарынын жетекчи кызматкерлери жана адистери катышууга тийиш.

8. Объекттерге жумуш аткаруу үчүн бул объектилердин кызматкерлери үчүн белгиленген персоналды жөнөтүүчү ишкана жиберилген персоналдын аткарылган иши үчүн квалификациясы, бул персонал ЭТЭнин, КТЭнин, ӨКЭнин талаптарын, өндүрүштүк нускамаларды жана башка башкаруучу жана административдик документтердин талаптарын билүүсүнө жана сактоосуна жооп берет.

9. Кесиптерди (кызматтарды) айкалыштырган адамдар менен иштөө негизги жана айкалыштырылган кесип (кызмат) боюнча да толук көлөмдө жүргүзүлүүгө тийиш.

10. Эрежелерде белгиленген персонал менен иштөө жумуш (жумушчуларды негизги функцияларды аткаруудан бөлүү менен) же иштебеген (жалпы иштөө убактысына эсептелген) убакытта жүргүзүлүүгө тийиш.

11. Оор жумуштарда жана эмгек шарттары зыяндуу же кооптуу жумуштарда иштеген кызматкерлер дайындалган ишке жарамдуулугун аныктоо жана кесиптик оорулардын алдын алуу үчүн милдеттүү түрдө алдын ала (жумушка кабыл алынганда) жана мезгилдүү (жумуш учурунда) медициналык кароодон өтүшөт.

Зыяндуу өндүрүштүк факторлордун жана иштерди жүргүзүүдө алдын ала жана мезгилдүү медициналык текшерүүлөр жүргүзүлүүчү иштердин тизмеси жана аларды жүргүзүүнүн тартиби Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги тарабынан белгиленет.

12. Жетекчилер мыйзамда каралган учурларда кызматкерлерди алдын ала (жумушка кабыл алууда) жана мезгил-мезгили менен (ишке орношуу учурунда) медициналык кароодон өткөрүүнү уюштурууга милдеттүү.

Кызматкерлерди медициналык кароодон өткөрүү ишкананын эсебинен жүргүзүлөт.

13. Эгерде кызматкер медициналык текшерүүдөн качса же текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча берилген сунуштарды аткарбаса, ишкананын (түзүмдүк бөлүмдүн) жетекчиси кызматкерге өзүнүн эмгектик милдеттерин аткарууга жол бербөөгө тийиш (13-берене [2]).

3-бөлүм. Уюштуруучулук талаптар

14. Персонал менен иштөө ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн техникалык жетекчиси тарабынан бекитилген пландарга ылайык уюштурулат жана жүзөгө ашырылат:

- ишканаларда - узак мөөнөттүү же жылдык;

- ишкананын структуралык бөлүмдүрүндө - квартал сайын же ай сайын.

15. Пландар төмөнкү багыттар боюнча иштерди камтышы керек:

- жаңы жумушчуларды даярдоо;

- экинчи жана тектеш кесиптерге жумушчуларды кайра даярдоо жана окутуу;

- квалификацияны жогорулатуу;

- техникалык китепканалардын, техникалык кабинеттердин, коопсуздук жана өрт коопсуздугу боюнча бөлмөлөрдүн, машыгуу полигондорунун, тренажердук окуу борборлорунун жана пункттарынын ишин уюштуруу;

- окуу-материалдык базаны жабдуу боюнча чараларды ишке ашыруу;

- жетекчилерди жана адистерди экзамен алдындагы окутуу;

- атайын окутуу;

- билим текшерүү;

- авариялык жана өрткө каршы машыгууларды өткөрүү;

- коопсуздук жана өрт коопсуздугу боюнча нускамаларды өткөрүү;

- коопсуздук жана өрт коопсуздугу боюнча иш-чараларды жүргүзүү;

- кесиптик чеберчилик боюнча сынактарды өткөрүү;

- жумуш орундарын текшерүү жүргүзүү;

- санитардык-гигиеналык, дарылоо-профилактикалык жана реабилитациялык иш-чараларды жүргүзүү;

- персонал менен иштөөнүн жамааттык формалары.

16. Жумушчуларды, жетекчилерди жана адистерди даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу процессине жетекчилик кылуу ишкананын башкы техникалык жетекчисине (башкы инженер, техникалык директор, өндүрүштүк директор ж. б.) жүктөлөт.

17. Жаңы жумушчуларды даярдоо, жумушчуларды, жетекчилерди жана адистерди кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу боюнча иштерди пландаштырууну, уюштурууну жана контролдоону бул функциялар жүктөлгөн башка кызматтардын кадрларды даярдоо боюнча адистерди (адистердин топторун, секторлорду, бөлүмдөрдү) тартуу менен кадрлар бөлүмү ишке ашырууга тийиш.

18.Түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилери жана ишкананын жетекчисине түздөн-түз баш ийген адамдар менен иштөөнү пландаштырууну жана уюштурууну ишкананын башкы техникалык жетекчиси ишке ашырууга тийиш. Бөлүмдөрдүн калган кызматкерлери менен иштөөнү пландаштырууну жана уюштурууну түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилери ишке ашырууга тийиш.

19. Ишканада өндүрүштүк адаптацияны жана персоналдын квалификациялык көндүмдөрүн өздөштүрүү үчүн арналган адистештирилген окуу-өндүрүштүк бөлүмдөр (окуу борборлору же туруктуу курстар, тренажерлорду даярдоо борбору (пункту) ж.б.) иштеши керек.

Персоналды даярдоо боюнча окуу-өндүрүштүк бөлүмдө окуу полигондору, окуу кабинеттери, мастерской, лабораториялары болууга, техникалык окуу жана окуу жайлары менен жабдылган жана окууга ишканалардын жана башка уюмдардын жогорку квалификациялуу адистерин тартууга жөндөмдүү болууга тийиш.

20. Ишканаларда типтүү жоболорго ылайык техникалык китепкана, техникалык кабинет, коопсуздук жана өрткө каршы бөлмөлөр иштеши керек.

4-бөлүм. Жаңы кызматка даярдануу

21. Кесиптик билими бар адамдарды жаңы кызматка даярдоого уруксат берүү керек.

22. Тиешелүү билими же иш стажы жок адамдар жаңыдан ишке кабыл алынган жана жаңы кызматка которулган адамдар өндүрүштө колдонулуучу окуу түрүндөгү окуудан өтүүгө тийиш.

23. Курулуп жаткан же реконструкцияланып жаткан электр орнотмосу үчүн кадрлардын квалификациясын жогорулатуу, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу каралууга тийиш.

Персоналдын квалификациясын жогорулатуунун жалпы мезгилинде төмөнкү мөөнөттөр камтылууга тийиш:

- жаңы техниканы жана технологияны колдонуунун шарттарында иштөө үчүн зарыл болгон теориялык даярдыгы, өндүрүштү жана эмгекти бир кыйла так уюштуруу;

- практикалык окуу, анын ичинде иштеп жаткан ишканаларда (анын ичинде чет өлкөлүк ишканаларда) стажировкадан өтүү;

- ишкананын ишке киргизилип жаткан жабдыгын иштетүүсүнө катышуу;

- окуунун узактыгы киргизилип жаткан жабдуулардын татаалдыгына жана кубаттуулугуна, технологиялык процесстердин жаңылыгына жана татаалдыгына жараша тандалат.

24. Жаңы кызматка кадрларды даярдоо ар бир кызмат орду, ар бир жумуш орду боюнча ишкананын башкы техникалык жетекчиси тарабынан бекитилген пландар жана программалар боюнча жүргүзүлөт.

Кызматкердин категориясына жараша программада стажировкадан өтүү, билимин текшерүү, кайталоо, контролдук окутуу, жумуш орундарында кыска мөөнөттүү иштөө каралышы керек.

25. Оперативдүү жетекчилерди даярдоо ишкананын башкы техникалык жетекчиси тарабынан бекитилген жеке программалар боюнча жүргүзүлөт.

Оперативдүү жетекчилерди даярдоо программасы (2-таблица) стажировкадан өтүүнү (Ст), билимди текшерүүнү (БТ), кайталоону (К) жана оперативдүү персоналдын негизги жумуш орундарында (ЖО) кыска мөөнөттүү иштөөнү, алардын түздөн-түз жетекчиси алар, ошондой эле алардын оперативдүү көзөмөлүндө боло турган жабдуулар менен иш орундары үчүн практиканы камтышы керек.

Оперативдүү жетекчилерди даярдоонун ар бир этабына болгон муктаждык билиминин ылайыктуулугуна, техникалык билим деңгээлине, тиешелүү кызматтарда практикалык иш тажрыйбасына, жаңы кызматка окууга чейин ээлеген кызмат ордуна жана башкаруунун техникалык татаалдыгын эске алуу менен белгиленет.

26. ЖЭБ цехтеринин нөөмөтүнүн оперативдүү жетекчилери ЖЭБдин электр жабдууларын тейлөө боюнча аткарылган иштердин көлөмүнө жараша нөөмөтчүнүн (нөөмөт боюнча улук электромонтер) жумуш ордунда окуудан өтүшөт жана бул кызмат орду боюнча КТЭнын билимин электр коопсуздук тобун дайындоо менен текшеришет. Практиканын зарылдыгы жана мөөнөтү ЖЭБдин башкы техникалык жетекчиси тарабынан аныкталат.

27. Курулуш-монтаждоо, курулуш индустриясы, машина куруу ишканаларынын, ошондой эле, ремонттоо жана көмөкчү өнөр-жай ишканаларынын штатка жаныдан кабыл алынган жана мурда эмгектин коопсуз ыкмаларына окутулбаган жумушчулары 1 ай ичинде программа боюнча ишкананын техникалык башчысынын бекиткен өндүрүштүн коопсуз методдоруна окутулушу керек. Окутуунун жана билимин текшерүүнүн алдында мындай кызматкерлерге өз алдынча иштерди аткарууга (тажрыйбалуу жумушчулардын көзөмөлүсүз) уруксат берилбейт.             28. Жаңы алынган бардык жумушчулар катталган күндөн тартып 3 айдын ичинде адистердин (инструктор-реаниматорлор) типтүү программа боюнча жабырлануучуларга биринчи жардам көрсөтүү ыкмаларына окуудан өтүшү керек.

5-бөлүм. Стажировка

29. Курулуш-монтаждоо ишканаларынын, курулуш индустриясынын, машина куруунун жана көмөкчү өнөр жай ишканаларынын персоналы жана жумушчулары кызматка киришкенден кийин эксплуатациялык, эксплуатациялык оңдоо, оңдоо, ишке киргизүү боюнча иш ордунда стажировкадан өтүүгө тийиш. Стажировка жооптуу окутуучунун жетекчилиги астында өткөрүлөт.

30. Стажировкага кабыл алуу ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисинин административдик документи (буйрук, көрсөтмө, тескеме) менен таризделет. Документте стажировканын календардык даталары жана жооптуу окутуучулардын фамилиялары көрсөтүлөт.

31. Ар бир жумуш ордунда стажировка узактыгы стажердун кесибин (кызматын), даярдыгын эске алуу менен жекече белгиленет жана 2ден 20 сменага чейин болууга тийиш.

32. Тажрыйбадан өтүү учурунда даярдалган кызматкер төмөнкүлөргө милдеттүү:

- ТЭЭ, ӨКЭ, КТЭ жана эмгекти коргоо боюнча нускамаларды иш ордунда практикалык колдонууну үйрөнүү;

- бул кызматта иштөө үчүн билими талап кылынган схемаларды, өндүрүштүк жана кызматтык нускамаларды изилдөөгө;

- жумуш ордунда так багытты иштеп чыгуу;

- өндүрүштүк операцияларды аткаруу боюнча зарыл билимдерди алууга;

- тейленүүчү жабдууларды авариясыз, коопсуз жана үнөмдүү эксплуатациялоонун ыкмаларын жана шарттарын изилдөө.

6-бөлүм. Билимди текшерүү

33. Өндүрүштүн технологиялык процесстерине түздөн-түз катышпаган адамдарды кошпогондо, ишканалардын бардык кызматкерлери техникалык эксплуатациялоо, эмгекти коргоо, өнөр жай жана өрт коопсуздугунун эрежелерин, нормаларын жана нускамаларын билүүсүн текшерүүдөн өтүүгө милдеттүү.

Билим текшерүүсүн өткөрүү үчүн уюмдун жетекчиси беш адамдан кем эмес курамында уюмдун туруктуу комиссиясын түзүүгө тийиш.

Уюмдун борбордук комиссияларынын мүчөлөрү билим сынагынан энергетика объекти жайгашкан өлкөнүн мамлекеттик көзөмөл жана контролдоо органдарынын комиссияларында же мүчөлөрү өздөрү комиссияда билим сынагынан өткөн билим берүү уюмдарынын комиссияларында өтүшөт.

Билим берүү уюмдарынын комиссиясынын курамына мамлекеттик техникалык көзөмөл органдарынын, эмгекти коргоо жана өрт коопсуздугун көзөмөлдөө органдарынын өкүлдөрү кирүүгө тийиш.

Текшерүүнү ишканалардын, түзүмдүк бөлүмдөрдүн комиссиялары, башкаруунун жогору турган органы жүргүзөт (1-тиркеме).    

Билимин текшерүүдөн өтүүдөн бошотулган адамдардын тизмеси же мындай текшерүү талап кылынбаган кызмат орундарынын жана кесиптеринин тизмеси ишкананын жетекчиси тарабынан бекитилүүгө тийиш.

34. Ишкананын комиссиясында томонку билимдер текшерилет:

- бул ишкананын кызматкерлери;

- кызмат орундарына дайындалган кызматкерлер:

- түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетектөөчү кызматкерлери;

- нөөмөомот диспетчерлер;

- электрстанцияларынын, электрстанцияларынын цехтеринин смена башчылары;

- тармактык ишканалардын, райондордун, түйүндүк көмөкчордондордун смена жетекчилери.

- ошол эле комиссия алгачкы текшерүүдөн өтүшү керек:

- КТЦнин, энергоблоктордун, КД жана ТЦнын ага машинисттери;

- энергоблоктун машинисттери;

 - электр станцияларынын электр жабдууларын тейлоо боюнча сменада ага электромонтерлор.

Түзүмдүк бөлүмдүн комиссиясында билимди текшерүүдөн ушул бөлүмдүн кызматкерлери, ошондой эле бул бөлүм үчүн билимди текшерүүнү караган окуу программасындагы адамдар өтүшү керек.

Ишканалардын (структуралык бөлүмдөрүнүн) жетекчилери жана ал ишканалардын (структуралык бөлүмдөрүнүн) экзамен комиссияларынын мүчөлөрү жогору турган башкаруу органынын (ишкананын) комиссияларында билими боюнча сыноодон өтүшөт.

Жогору турган башкаруу органы жок ишканалардын экзамен комиссияларынын жетекчилери жана мүчөлөрү, ошондой эле комиссияларды түзүү мүмкүн эмес же практикалык эмес ишканалардын кызматкерлери аймактык же борбордук экзамен комиссияларында текшерилет.

Эскертүү: Борбордук (аймактык) комиссияда же жогору турган башкаруу органдарынын комиссияларында билимин текшерүүдөн өткөн жетекчилерден жана адистерден турган бул ишканалардын комиссияларында ишканалардын туруктуу комиссияларынын мүчөлөрүнүн билимдерин текшерүүгө жол берилет.

35. Объектилерди тейлөөчү кызматкерлердин жана адистердин айрым категорияларынын билимдерин текшерүү жана өз алдынча иштөөгө кабыл алуу Кыргыз Республикасынын колдонуудагы ченемдик-техникалык документтеринин талаптарына ылайык жүргүзүлөт.

36. «Кыргыз темир жолу» улуттук компаниясы» мамлекеттик ишканасынын жолдорунда темир жол тосмолорун күтүү, поезддердин кыймылын жана маневрлик иштерди уюштуруу менен байланышкан жетекчилер, адистер жана жумушчулар өз алдынча иштөөгө уруксат берилген, ошондой эле темир жол уставынын талаптарына ылайык «Кыргыз темир жолу» Улуттук компаниясы» мамлекеттик ишканасынын комиссияларында билим сынагынан өтүшү керек.

37. Энергия керектөөчүлөрдүн объектилеринин ишин контролдоо үчүн дайындалган ишкананын кызматкерлери энергетикалык өнөр жай ишканаларында техникалык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органдын комиссияларында кошумча билимдерин текшерүүдөн өтүшөт.

38. Лицензияттардын электртехникалык лабороториялары жана уставдарында электр жабдууларын сыноону өздүк жабдууларды башкаруу үчүн же башка менчик ээлеринен мындай иштерди жүргүзүү үчүн башка менчик ээлеринин электрдик лабораториялары мындай иштерди аткарууга персоналга уруксат берүү үчүн энергетикалык көзөмөл боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдан уруксат алууга милдеттүү.

Оңдоо, жөндөө жана башка адистештирилген уюмдардын персоналы окуудан, билимин текшерүүдөн өтүшөт жана өз ишканаларынын комиссияларында өз алдынча иштөөгө укук алышат.

39.Ишкананын комиссиясы жана ишкананын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн комиссиялары анын жетекчисинин буйругу (тескемеси) менен дайындалат.

 Алардын чечими боюнча ишкананын комиссиясынын составына контролдоочу же башкаруучу органдардын жетекчи кызматкерлери жана адистери кириши мүмкүн.

Түзүмдүк бөлүмдүн комиссиясынын курамына бөлүмдүн адистери, ошондой эле ишкананын жетекчисинин чечими боюнча башка адистер кириши керек.

40. Энергетикалык техникалык көзөмөлдүн ишканаларында жана башкаруунун жогору турган органдарында тиешелүүлүгүнө жараша аймактык жана борбордук комиссиялар түзүлөт.   

Комиссиялардын курамы аныкталат:

- борбордук - жогору турган башкаруу органынын жетекчисинин буйругу менен;

- аймактык - жогору турган башкаруу органынын жетекчиси менен макулдашылган энергетикалык-техникалык көзөмөл ишканасынын жетекчисинин буйругу менен.

41. Ар бир туруктуу комиссиянын саны 5 адамдан кем эмес болушу керек. Сынак комиссиясы кеминде 3 адам курамында билим текшере алат.

Ар бир текшерүү үчүн комиссиянын мүчөлөрүнүн жеке курамы текшерилип жаткан адамдын кесибине жана кызматына жараша экзамендик комиссиянын төрагасы тарабынан белгиленет.

42. Ишкананын кызматкеринин билимин текшерүү баштапкы, мезгилдүү жана кезектен тышкары турат. Билимди алгачкы текшерүү кызматкер окуудан же жаңы кызматка окуудан өткөндөн кийин ишке кабыл алынганда, башка иштен (кызматынан) же башка ишканадан которулганда жүргүзүлөт.

43. Жумушчулардын билимдерин алгачкы текшерүү программаларда жана аларды даярдоонун пландарында белгиленген мөөнөттөрдө, жетекчилер менен адистерден - алар дайындалган күндөн тартып 1 айдан кечиктирилбестен өткөрүлүүгө тийиш.

Жаңы кызматка дайындоодо билимди текшерүү ченемдик документтердин талаптарынын шарттары жана мүнөзү боюнча мурункудан айырмаланган башка ишке дайындоо же которуу учурунда жүргүзүлөт.

44. Бардык категориялардагы кызматкерлердин билимин мезгил-мезгили менен текшерүү 3 жылда бир жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек.

Оперативдүү-диспетчердик персоналдын (операторлордун, диспетчерлердин, оперативдүү персоналдын, оперативдүү диспетчердин персоналынын), электр станцияларында ишти түздөн-түз уюштурган же оперативдүү сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүгө укугу бар административдик-техникалык персоналдын, ошондой эле оңдоо иштерин жүргүзүүчү адистердин билимин текшерүүнүн мезгилдүүлүгү; профилактикалык тейлөө, профилактикалык текшерүүлөр - жылына бир жолудан кем эмес болушу керек.  

Бардык категориялардагы кызматкерлердин эмгекти коргоо жана коопсуздук техникасы боюнча эрежелерди жана ченемдерди билүүсүн мезгил-мезгили менен текшерүү 3 жылда бир жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек..

45. Билимдин өзгөчө сыноосу жүргүзүлөт:

- өздүк курам эрежелерди, нормаларды жана көрсөтмөлөрдү бузган учурда;

- электр жабдууларын эксплуатациялоо боюнча колдонуудагы ченемдик-техникалык документтердин талаптары бузулган учурда мамлекеттик контролдоо жана көзөмөлдөө органдарынын буйругу боюнча, уюмдун (өзүнчө бөлүмчөнүн) жетекчисинин же жогору турган уюмдун жетекчилигинин чечими боюнча эмгекти коргоо, өнөр жай жана өрт коопсуздугун сактабоо аварияларга, адамдардын өмүрүнө жана ден соолугуна, айлана-чөйрөгө коркунуч келтирген же алып келиши мүмкүн болгон учурда;

- кызмат адамдарынын аракеттеринде/аракетсиздигинде авариянын, авариянын келип чыгышына же себебине негиз болгон бузууларды аныктаган өндүрүштөгү аварияларды же энергетикалык объектти эксплуатациялоодогу бузууларды иликтеген комиссиянын дайындоосу боюнча; локализациялоо, бузууларды четтетүү боюнча туура эмес аракеттерден улам оор кесепеттерге дуушар болгондо;                                                                     

- эгерде штаттык жана өзгөчө кырдаалдарда өздүк курамдын эрежелерди, нормаларды жана нускамаларды жетишсиз билүүсү же туура эмес аракеттери белгиленсе, жогорку башкаруу органдарынын жетекчилеринин чечими боюнча;

- жаңы же кайра каралган эрежелер күчүнө киргенде;

- жаңы жабдууларды орнотууда, негизги электрдик жана технологиялык схемаларды реконструкциялоодо же өзгөртүүдө (бул учурда кезексиз текшерүүнүн зарылдыгы башкы техникалык жетекчи тарабынан белгиленет);

- канааттандырарлык эмес бааланганда, кайталап контролдук даярдоо (аварияга каршы же өрт өчүрүү).

Эрежелердин, ченемдердин, нускамалардын көлөмү жана кезексиз текшерүүгө даярдоонун узактыгы ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси, ошондой эле көзөмөлдөөчү же жогору турган башкаруу органдарынын көрсөтмөлөрү (актылары) тарабынан белгиленет.

Жаңы эрежелердин күчүнө киришине байланыштуу учурларды кошпогондо, кезексиз текшерүү график боюнча мезгилдүү текшерүүнүн мөөнөттөрүн жокко чыгарбайт.

46. Экзамендик комиссия төмөнкүлөрдү текшерет:

- тармактык ЭТЭ, КТЭ жана ӨКЭ боюнча билими;

- эгерде аткарылган иш бул билимди талап кылса, тармак аралык коопсуздук эрежелерин жана башка атайын эрежелерди билүү;

- жумуштук жана өндүрүштүк нускамаларды, аварияларды жоюу боюнча пландарды (нускамаларды), авариялык режимдерди билүү;

- коопсуздуктун техникалык каражаттарынын, авариялык коргонуу каражаттарынын түзүлүшүн жана иштөө принциптерин билүү;

- жабдуулардын, приборлордун жана башкаруунун түзүлүшүн жана иштөө принциптерин билүү;

- энергия өндүрүүнүн технологиялык схемаларын жана процесстерин билүү;

- энергетикалык техникалык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органдын электр станцияларын, объекттерин коопсуз эксплуатациялоо шарттарын билүү жана башкалар;

- коргонуу каражаттарын колдоно билүү жана кырсыктан жабыркагандарга биринчи жардам көрсөтүү;

- электр станциясын башкаруу мүмкүнчүлүгү (тренажер жана башка техникалык окуу куралдарын колдонуу менен).

Бардык категориялардагы жетекчилер жана адистер үчүн алардын кызматтык милдеттерине ылайык билими милдеттүү түрдө текшерилүүгө тийиш болгон башкаруучу жана тескөөчү документтердин тизмеси комиссия дайындалган ишкананын жетекчиси тарабынан белгиленет.

Билимди текшерүүнүн алдында жетекчилер жана адистер адистештирилген окуу-өндүрүштүк бөлүмдөрдө окуудан өтүүгө тийиш, андан кийин билимди текшерүү окуу-өндүрүштүк бөлүмдөр же ишканалардын комиссиялары жайгашкан жер боюнча аймактык комиссияларда жүргүзүлүшү мүмкүн.

47. Ар бир кызматкердин билими жекече, оозеки же жазуу жүзүндө, компьютерди жана башка окутуу системаларын колдонуу менен текшерилиши керек.

Билимди текшерүү үчүн суроолор жана көнүгүүлөр туруктуу комиссиянын төрагасы тарабынан бекитилет. Тиешелүү эрежелерди билүүсүн текшерүү үчүн суроолор энергокөзөмөл ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын билимдерди текшерүүгө катышкан өкүлдөрү менен макулдашылат.

Экзамен тапшыруучулардын билими жана квалификациясы “эң жакшы”, “жакшы”, “канааттандырарлык” жана “канааттандырарлык эмес” деген шкала боюнча бааланат. Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча электр орнотмолорун тейлеген жумушчулар жана ишканалардын бардык жетекчилери үчүн электр коопсуздугу боюнча топ түзүлөт.

Автоматтык экзаменатордун протоколунда ПК колдонуу жана канааттандырарлык эмес баа алган учурда сынак комиссиясы кошумча суроолорду берет. Эгерде текшерилүүчү комиссиянын мүчөлөрүнүн жок дегенде биринин кошумча суроолорунун көбүнө текшерилген эрежелер боюнча туура эмес жооп берсе, жалпы баа "канааттандырарлык эмес" деп коюлат.

Текшерилген эрежелер боюнча оң («канааттандырарлык» жана андан жогору) баа берүүнүн деңгээли комиссиянын мүчөлөрүнүн көпчүлүгүнүн чечими менен белгиленет.

Билими канааттандырарлык эмес бааланган учурда берилген суроолор жана ар бир жооптун баасы протоколго киргизилет.

48. Экзамен берүүчүнүн билимин текшерүүнүн натыйжалары протокол менен түзүлөт (2-тиркеме), ал атайын журналда (3-тиркеме) катталат жана анын күбөлүгүнө киргизилет (4-тиркеме).

Журнал сынак комиссиясы тарабынан 10 жыл сакталат.

Жетекчилердин жана адистердин билимдерин текшерүүнүн протоколдору текшерилүүчү негизги иш орду боюнча ишкананын кадрлар бөлүмүндө, жумушчулардын түзүмдүк бөлүмдөрүндө сакталат жана кийинки текшерүүгө чейин сакталат.

Канаттандырарлык эмес баа коюлган протоколго сынак берүүчү кол коюуга тийиш.

49. Билими боюнча канааттандырарлык эмес баа алган адам бир айдын ичинде кайра сынактан өтүшү керек.

Экинчи жолу экзаменден өтпөй калган адистин ээлеген кызмат ордуна ылайыктуулугу жөнүндө маселе эмгек мыйзамдарына ылайык иш берүүчү тарабынан чечилет.

7-бөлүм. Кайталоо

50. Кайталоо ыкчам жана ыкчам-ремонттук персоналдын курамынан чыккан адамдар тарабынан билимин алгачкы текшерүүдөн өткөндөн кийин, жумушта узак тыныгуудан кийин жана башка учурларда ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисинин кароосу боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

51. Иште 3 жумадан 2 айга чейин тыныгуу болгон оперативдүү жана оперативдүү-ремонттук кызматкерлер иштеген жеринде 1-2 сменанын ичинде, ал эми жумушта 2 айдан 6 айга чейин тыныгуудан кийин 6 сменага чейин кайталоодон өтүүгө тийиш.

52. Кайталап жазууга жол берүү түзүмдүк бөлүмдүн же ишкананын административдик документи менен таризделет.

Административдик документте кайталоонун мөөнөтү жана дублердун даярдалышы үчүн жооптуу адам көрсөтүлөт.

Ыкчам жетекчилерди кайталоого киргизүүгө жооптуу адам жогору турган жана ыкчам баш ийген персоналга, ошондой эле оперативдүү сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп жаткан тиешелүү ишканалардын персоналына оперативдүү жетекчилердин кайталанышына жол берилгендиги жана административдик документтин мазмуну жөнүндө билдирет. Жөнөтүлгөн жана кабыл алынган билдирүүлөр ыкчам журналдарга жазылат.

53. Билимди алгачкы текшерүүдөн кийин ар бир кызмат орду (кесиби) боюнча кайталоо мөөнөттөрү тейленүүчү жабдуулардын татаалдыгына жараша белгиленүүгө тийиш.

Минималдуу кайталануу убакыттары:

- оперативдүү жетекчилер үчүн; КЦ, ТЦ, КТЦ, энергоблоктордун улук машинисттери; казандардын, турбиналардын, энергоблоктордун, гидроагрегаттардын операторлору; казандык жана турбиналык жабдуулар боюнча линиячылар; электр станцияларынын электр жабдууларын тейлөө боюнча электромонтерлор; электр станциясынын башкы башкаруу пультунун электромонтерлору; электр станцияларынын автоматика жана өлчөө жабдууларын тейлөө боюнча электр слесарлары — кеминде 12 жумушчу сменасы;

- башка кесиптер боюнча — 2ден 12ге чейин жумушчу сменасы.

Конкреттүү кызматкерди кайталоонун узактыгы анын билим деңгээлине, иш стажына жана иш тажрыйбасына жараша сынак комиссиясынын чечими менен белгиленет.

54. Билимин алгачкы текшерүүдөн өткөндөн кийин кайталоо мезгилинде кызматкер контролдук авариялык жана өрткө каршы окууларга (жеке) катышууга милдеттүү.

Окуулардын саны жана алардын тематикасы ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси тарабынан аныкталат.

55. Эгерде кайталоо мезгилинде кызматкер жетишээрлик оперативдүү көндүмгө ээ болбосо же шашылыш даярдыктан канааттандырарлык эмес баа алса, анын кайталанышын узартууга (бирок негизги мөөнөттөн ашык эмес) жана кошумча контролдук авариялык окууларды өткөрүүгө жол берилет. Кайталоонун мөөнөтүн узартуу ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн административдик документи менен таризделет.

8-бөлүм. Өз алдынча иштөөгө кабыл алуу

56. Жаңы кабыл алынган же 6 айдан ашык жумушта тыныгуу болгон адам өз алдынча иштөөгө оперативдүү жана эксплуатациялык-оңдоочу персонал нускамадан, окутуудан, билимин текшерүүдөн жана кайталоодон кийин гана жүргүзүлөт; оңдоо жана ишке киргизүү боюнча персонал – нускама, окутуу жана билимдерин текшерүүдөн кийин кабыл алынат.

Жумушта 3 жумадан 6 айга чейин тыныгуу болгон кызматкерлерди кабыл алуунун шарттары, бул тыныгуунун узактыгы менен аныкталат.

57. Өз алдынча ишке кабыл алуу ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисинин административдик документи (буйругу) менен таризделет.

Өз алдынча иштөөгө жиберилген ыкчам жетекчилер, административдик документтин мазмуну жөнүндө жогору турган жана оперативдүү түрдө баш ийген кызматкерлерге, ошондой эле оперативдүү сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп жаткан тиешелүү ишканалардын персоналына маалымдайт. Жөнөтүлгөн жана кабыл алынган билдирүүлөр ыкчам журналдарга жазылат.

58. Жумушта тыныгуу болгон эксплуатациялык жана эксплуатациялык-ремонттук персонал өз алдынча иштөөгө кабыл алынганга чейин төмөндөгүлөр менен таанышууга тийиш:

- электр станцияларынын жабдууларын, схемаларын жана иштөө режимдеринин өзгөрүүсү;

- нускамалардагы өзгөрүү;

- жаңы киргизилген НТД;

- бул кызматтын жаңы буйруктар, техникалык нускамалар жана башка материалдары.

59. Билимин текшерүү милдеттүү болгон адамдарды өз алдынча иштөөгө киргизүүнүн натыйжасы кийинки текшерүүгө чейин сакталат жана эгерде бул адамдар өндүрүштө жана өндүрүштө белгиленген эрежелерди бузса, ишкананын, түзүмдүк бөлүмдүн же көзөмөл органынын жетекчисинин чечими менен үзгүлтүккө учурашы мүмкүн.

60. Жумушта 1 айдан 2 айга чейинки тыныгууларда оңдоо жана ишке киргизүү персоналы жумушка кабыл алынганга чейин пландан тышкаркы нускамадан, 2 айдан 6 айга чейинки тыныгууларда бир же эки смена боюнча нускама жана окутуу, 6 айдан ашык тыныгууда нускама, стажировка жана билимди текшерүүдөн өтүшү керек.                

61. Жабдуулар узак убакытка токтоп турганда (консервациялоо ж.б.) же аны эксплуатациялоонун шарттары өзгөргөн учурда электр орнотмолорун башкарууга персоналды кабыл алуунун тартиби ишкананын башкы техникалык жетекчиси тарабынан аныкталат.

9-бөлүм. Эмгекти коргоо жана өрт коопсуздугу боюнча нускама

62. Ишкананын бардык кызматкерлери, анын ичинде жетекчилер белгиленген тартипте эмгекти коргоо жана өрт коопсуздугу боюнча нускамадан өтүүгө милдеттүү.

63. Нускама төмөнкүлөргө бөлүнөт:

- киришүү;

- жумуш ордунда негизги;

- кайталануучу, мезгилдүү;

- пландан тышкары;

- максаттуу (учурдагы).

64. Киришүү нускамасы эмгекти коргоо боюнча инженер же ишкананын (түзүмдүк бөлүмдүн) буйругу менен бул милдеттер жүктөлгөн адам тарабынан өткөрүлөт.

65. Киришүү нускамасы ССБТ, НТД талаптарын, эмгекти коргоо боюнча нускамаларды, өндүрүштүк өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен ишканада иштелип чыккан программа боюнча жүргүзүлүшү керек жана ишкананын жетекчиси тарабынан бекитилет.

Киришүү нускама программасын түзүү үчүн суроолордун тизмеси 7-тиркемеде келтирилген.

66. Кириш нускама окууга кабыл алынгандардын бардыгы менен, алардын билимине, тигил же бул кесип же кызматтагы стажына карабастан, ошондой эле ишканага жиберилгендер, өндүрүштүк окууга же практикага ишканага келген окуучулар жана студенттер менен жүргүзүлөт.

Жаңыдан кабыл алынган жетекчилер жана адистер ошондой эле жогору турган кызмат адамдарына төмөнкүлөр менен тааныштырылышы керек:        

- аларга ишенип берилген объекттерде (цех, участок ж.б.) эмгек шарттарынын жана өндүрүш чөйрөсүнүн абалы;

- жумушчуларды коркунучтуу жана зыяндуу өндүрүштүк факторлордун таасиринен коргоо каражаттарынын абалы;

- өндүрүштүк травматизм жана кесиптик оору;

- эмгек шарттарын жана эмгекти коргоону жакшыртуу боюнча зарыл чараларды;

 - НТД жана эмгекти коргоо милдеттери.

67. Киришүү нускамасы техникалык окуу куралдарын, ошондой эле көрсөтмө куралдарды (плакаттар, натуралык экспонаттар, макеттер,  моделдер, кинофильмдер, видеофильм, слайд) колдонуу менен коопсуздук кабинетинде өткөрүлүшү керек.

68. Киришүү нускамасын өткөрүү нускоочунун жана нускама берүүчүнүн милдеттүү түрдө кол коюусу менен киришүү нускамасын каттоо журналына (5-тиркеме) жазылууга тийиш. Толтурулгандан кийин журналдар архивделип, 10 жыл сакталат.

69. Ишканага жаңыдан кабыл алынган, бир бөлүмдөн экинчи бөлүмгө которулган, ишканага жиберилген бардык кызматкерлер, өндүрүштүк окууга же практикага ишканага келген студенттер жана окуучуларга, ошондой эле иш ордунда жаңы жумуш аткаргандарга баштапкы нускама өткөрүлөт.

Техникалык тейлөө, оңдоо, куруу, монтаждоо, жөндөө жана жабдууларды сыноо, аспаптарды колдонуу, чийки затты жана материалдарды сактоо жана пайдалануу менен түздөн-түз байланышпаган адамдар үчүн жумуш ордунда баштапкы нускама жүргүзүлбөйт.

Баштапкы окутуудан бошотулган жумушчулардын кесиптеринин, адистердин жана түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилеринин кызмат орундарынын тизмеси ишкананын мүлкүн башкарууга ыйгарым укуктуу адам тарабынан бекитилет.

70. Иш ордунда баштапкы нускама эмгекти коргоо стандарттарынын системасынын талаптарын, тиешелүү эрежелерди, ченемдерди жана эмгекти коргоо боюнча нускамаларды, өндүрүштүк нускамаларды жана башка техникалык документтерди эске алуу менен айрым кесиптер же иштин түрлөрү үчүн иштелип чыккан программалар боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

 Алгачкы иш ордунда нускамадагы негизги маселелердин тизмеси 8-тиркемеде келтирилген. Программалар ишкананын техникалык жетекчиси тарабынан бекитилет.

71. Иш ордунда баштапкы инструктаж ар бир кызматкер менен жекече иш жүзүндө коопсуз иштөө ыкмаларын жана ыкмаларын көрсөтүү менен жүргүзүлөт.

72. Бардык кызматкерлер квалификациясына, билимине, иш стажына жана аткарган ишинин мүнөзүнө карабастан (9.8-пункттун экинчи абзацында көрсөтүлгөн адамдарды кошпогондо) кайра окуудан өтүшөт.

73. Кайталоо нускамасы айына бир жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек.

74. Кайра нускалоо жекече же бир типтеги жабдууларды тейлеген жумушчулардын тобу менен жана жалпы жумуш ордунда ар бир айга пландаштырылган эмгекти коргоо жана өрт коопсуздугу боюнча маселелердин тизмеси боюнча жүргүзүлөт. Тизмеге ар бир 6 ай ичинде бардык программалык суроолорду изилдөөнү эске алуу менен баштапкы нускама программасынын суроолору камтылууга тийиш.

75. Пландан тышкаркы нускама төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:

- электр орнотмолорун коопсуз эксплуатациялоонун шарттарын белгилеген КТЭ, ӨКЭ жана башка документтердеги өзгөртүүлөр;

- технологиялык процессти өзгөртүү; электр станцияларынын схемасын өзгөртүү; жабдууларды, приборлорду жана шаймандарды, чийки заттарды, материалдарды жана эмгек коопсуздугуна таасир этүүчү факторлорду алмаштыруу же модернизациялоо;

- жаракатка, аварияга, жарылууга, өрткө алып келүүчү же алып келген кызматкерлердин эмгекти коргоо талаптарын бузуулары;

- жумушта 1 айдан ашык тыныгуулар;

- техникалык көзөмөл органдарынын талаптары.

76. Пландан тышкаркы нускама жекече же бир кесиптеги жумушчулардын тобу менен жүргүзүлөт. Нускаманын көлөмү жана мазмуну аны өткөрүү зарылдыгын пайда кылган себептерге жана жагдайларга жараша ар бир конкреттүү учурда аныкталат.

77. Жумуш орду боюнча нускамаларды журналга нускоочу жана нускамадан өтүүчүнүн милдеттүү түрдө кол коюусу менен жумуш ордунда кайра жана пландан тышкаркы алгачкы нускама өткөрүү жөнүндө жазуу жазылат. Пландан тышкаркы нускаманы каттоодо аны өткөрүүгө болгон себеп көрсөтүлөт.  Журналдын формасы 6-тиркемеде көрсөтүлгөн.

Журналдар нускама өткөрүүгө жооптуу адамдар тарабынан жүргүзүлөт жана алар толук толтурулгандан кийин бир жылдан кийин архивге тапшырылат. Журналдар архивде 10 жыл сакталат.

78. Алгачкы, кайталап жана пландан тышкаркы нускаманы кызматкердин түздөн-түз жетекчиси (цех башчысы, участок башчысы, лаборатория башчысы же алардын орун басарлары, улук мастерлер, бригадирлер, смена башчысы ж.б.) жүргүзөт.

Нускаманы уюштуруунун тартиби жана жери ишкананын түзүмүн жана жергиликтүү шарттарды эске алуу менен башкы техникалык жетекчи тарабынан аныкталат.

79. Түзүмдүк бөлүмдөрдө нускама өткөрүү үчүн жоопкерчилик алардын биринчи жетекчилерине жүктөлөт.

80. Ишкананын жетүүгө кыйын жана алыскы аймактарында жалгыз кызматчылардын пландан тышкаркы нускамалары өзгөчө учурларда телефон аркылуу жүргүзүлүшү мүмкүн. Мындай жумуштардын тизмеси ишкананын башкы техникалык жетекчиси тарабынан аныкталууга тийиш.

81.Максаттуу (учурдагы) нускама төмөнкү учурларда жүргүзүлөт: 

- адистиги боюнча түздөн-түз милдеттери менен байланышпаган бир жолку жумуштарды (жүктөө, түшүрүү, аймакты тазалоо, ишканадан, цехтен, ж.б. тышкаркы бир жолку жумушту) же өзгөчө кооптуу жумуштарды (электр орнотмолорунда, буу жана ысык суу түтүктөрүндө, жылуулук түтүкчөлөрүнүн каналдарында ж.б.) аткарууда;

- авариялардын, табигый кырсыктардын жана кыйроолордун кесепеттерин жоюуда;

- иштөөгө уруксат берилген, оозеки же жазуу жүзүндөгү буйрук берилген иштерди аткарууда;

- ишканада экскурсияларды өткөрүүдө.

Ишти өндүрүүгө тапшырма берген адам иш жетекчисине (тапшырма түздөн-түз берилген адам) нускамам өтөт.

Иш башкаруучусу иш өндүрүүчүгө нускама өтөт, ал эми даярдоочунун функцияларын айкалыштырууда бригаданын ар бир мүчөсүнө нускама өтөт.

Бригаданын мүчөлөрүнүн нускамасы, эреже катары, жумуш ордунда жүргүзүлүшү керек..

Максаттуу нускама берүүнүн тартиби ишкананын башкы техникалык жетекчиси тарабынан төмөнкү талаптар менен белгиленет:

- максаттуу нускама жумушка уруксат кагазында, оперативдүү журналда, иш орду боюнча нускама реестринде таризделет же үн жазуу аркылуу, ошондой эле, атайын журналда жазылышы мүмкүн. Жазуу формасы ыктыярдуу болушу мүмкүн, бирок нускоочу жана нускама өтүүчүнүн кызматтары, аты-жөнү, алардын колу менен көрсөтүлүшү керек;

- телефон же радио аркылуу өткөрүлгөн нускаманы жазуу үчүн нускама берүүчү журналын жана нускама алуучу үчүн оперативдүү журналды колдонууга жол берилет. Бул учурда эки журналда тең кыскача маалымат берилиши керек.

82. Өндүрүштүк нускама (негизги, кайталанма, пландан тышкаркы жана максаттуу) оозеки сурамжылоо жолу менен же окуунун техникалык каражаттарынын жардамы менен билимди текшерүү, ошондой эле эмгектин коопсуз ыкмалары боюнча алынган көндүмдөрдү текшерүү менен аякташы керек. Билими нускама өткөргөн кызматкер тарабынан текшерилет.

Канааттандырарлык эмес билимин көрсөткөн адамдарга өз алдынча иштөөгө же практикалык көнүгүүлөрдү аткарууга жол берилбейт жана алар кайрадан нускамадан өтүшү керек.

10-бөлүм. Авария жана өрткө каршы контролдоо машыгуулары

83. Оперативдүү жана оперативдүү-ремонттук персонал 3 айда бир жолудан кем эмес авариялык контролдоо машыгуусунан өтүшү керек.

84. Ишкананын ыкчам, ыкчам-оңдоочу, оңдоочу жана жөндөөчү персоналы жарым жылда бир жолудан кем эмес өз ишканасында өрткө каршы контролдук машыгуудан өтүшү керек. Башка ишканаларды тейлеген ремонттук бөлүмдөрүнүн туруктуу участокторунун персоналы бул ишканаларда өрткө каршы окуудан өтүшөт.

85. Жаңыдан ишке киргизилген электр орнотмолорунда, ошондой эле иштеп жаткан ишканаларда ишкананын башкы техникалык жетекчисинин же жогору турган уюмдун чечими боюнча окуулардын саны теориялык даярдыктын сапатына жана персоналдын профилактикасы жана өзгөчө кырдаалдарды жоюу боюнча шык-жөндөмүнө жараша көбөйтүлүшү мүмкүн.

86. Аварияга каршы даярдыкты өрт өчүрүү менен айкалыштырууга жол берилет.

87. Авариялык каршы машыгуулар жумуш орундарында же тренажерлордо жүргүзүлөт. Авариялык жана өрткө каршы машыгуулардын жыйынтыгы атайын журналдарга жазылат.

88. Белгиленген мөөнөттө окууга катышууга жүйөлүү себептерсиз катышпагандар өз алдынча иштөөдөн четтетилет.

89. Окутуунун жүрүшүндөгү аракеттерине канааттандырарлык эмес баа алган адамдар менен 10 күндөн ашпаган мөөнөттө кайталап контролдук машыгуу өткөрүлүүгө тийиш.

Канаттандырарлык эмес баа кайталанган учурда персонал өз алдынча иштөөдөн убактылуу четтетилет жана билиминин кезексиз текшерүүсүнөн өтүүгө тийиш, анын көлөмү жана мөөнөтү ишкананын же түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси тарабынан белгиленет.

11-бөлүм. Атайын даярдык

90. Атайын даярдык талаптары ыкчам жана ыкчам-оңдоочу персоналдын ичинен жумушчуларга коюлат.

91. Персоналды атайын даярдоо негизги функцияларды аткаруудан тышкары айына бир жолудан кем эмес системалуу түрдө жүргүзүлүүгө тийиш жана ээлеген кызматына жараша анын жумуш убактысынын көлөмүнүн 5тен 20%га чейинкисин түзүүгө тийиш.

92. Атайын даяярдыктын көлөмү төмөнкүлөрдү камтышы керек:

- авариялык жана өрткө каршы машыгууларды, окшоштуруу машыгууларды жана өндүрүштүк операцияларга жакын башка операцияларды аткаруу;

- тейленүүчү схемаларга жана жабдууларга киргизилген өзгөртүүлөрдү изилдөө;

- технологиялык процесстердин четтөөлөрүн талдоо, жабдууларды ишке киргизүү жана токтотуу;

- кырсыктар жана жаракаттар боюнча колдонуудагы административдик документтер менен таанышуу;

- эрежелерди, ченемдерди, нускамаларды жана тейленүүчү жабдууларды толуктоо боюнча билимди жаңылоо жана тереңдетүү;

- энергетикалык ишканаларда болгон аварияларды жана технологиялык бузууларды кароону иштеп чыгуу;

- ЭТЭнин, өндүрүштүн жана кызматтык нускамалардын сакталышы боюнча нускама өткөрүү;

- жумуш ордунда болгон психотерапия жана физиотерапия каражаттарын пайдалануу менен диагностикалык жана реабилитациялык иш-чараларды жүргүзүү.

93. Атайын окутуу ар бир жумуш орду боюнча ишкананын башкы техникалык жетекчиси тарабынан бекитилген пландар жана программалар боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

94. Персоналды атайын даярдоо ишкананын адистерин жана ишкананын окуу-өндүрүштүк бөлүмдөрүнүн нускоочуларын тартуу менен түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилери жана оперативдүү жетекчилери тарабынан жүргүзүлөт.

95. Атайын окууга бөлүнгөн убакыттын бир бөлүгү максаттуу (учурдагы) сабактарды кошпогондо, эмгекти коргоо жана өрт коопсуздугу боюнча нускамаларды өткөрүү үчүн пайдаланылышы мүмкүн.

12-бөлүм. Квалификацияны жогорулатуу

96. Андан ары окутуу ар бир кызматкердин түздөн-түз милдети.

Квалификацияны жогорулатууну уюштуруу үчүн жоопкерчилик ишкананын жетекчисине жүктөлөт.

Квалификацияны жогорулатуу жумушчулардын квалификациясынын деңгээлин өзгөрүлүп жаткан өндүрүш шарттарына ылайык келтирүү, алардын кесипкөйлүгүн калыптандыруу, жетекчилерди жана адистерди расмий которууга даярдоо же аларга тиешелүү эмгек акы белгилөө, ошондой эле квалификацияны ыйгаруу максатында жүргүзүлөт.

97. Андан ары окутуу төмөнкүлөрдү камтыйт:

- кызматкерди системалуу түрдө өз алдынча окутуу (өзү билим алуу);

- өндүрүштүк-экономикалык семинарларда жана курстарда окутуу;

- кыска мөөнөттүү мезгилдүү окутуу;

- узак мезгилдүү окуу;

- алдыңкы ишканалардын, алдыңкы илимий уюмдардын жана окуу жайлардын тажрыйбасын өздөштүрүү;

- максаттуу аспирантурада, докторантурада даярдоо;

- жаңы адистикке кайра даярдоо

98. Жетекчилерди жана адистерди кыска мөөнөттүү мезгил-мезгили менен даярдоо зарылдыгына жараша иштеген жеринде атайын даярдоо үчүн объекттердин базасында тармактык деңгээлде келип чыккан техникалык, экономикалык жана башка проблемалар, илимий маселелерди чечүү үчүн кадрлардын квалификациясын жогорулатуу жана кайра даярдоо системасынын окуу жайларында (бөлүмдөрүндө) өткөрүлөт.

Бул максатта окуу пландары жана программалары окууну уюштурган ишканалар жана окуу-өндүрүштүк бөлүмдөр тарабынан биргелешип иштелип чыгат.

99. Жетекчилерди жана адистерди узак мөөнөттүү мезгилдүү даярдоо илимдин, техниканын, техниканын акыркы жетишкендиктерин терең үйрөнүү жана практикалык жактан өздөштүрүү үчүн кадрлардын квалификациясын жогорулатуу жана кайра даярдоо системасынын окуу жайларында өндүрүштү башкаруунун жана эмгекти уюштуруунун азыркы кездеги методдорун өздөрүнүн эмгектик активдүүлүк профилинде беш жылда бир жолудан кем эмес жүргүзүлөт.

Окутуу окуу жайлары (бөлүмдөрү) тарабынан иштелип чыккан, макулдашылган жана белгиленген тартипте бекитилген окуу пландары жана программалары боюнча жүргүзүлөт.

100. Алдыңкы ишканалардын, алдыңкы илимий уюмдардын жана жогорку окуу жайларынын, анын ичинде чет мамлекеттердин тажрыйбасын үйрөнүү эмгекти мыкты уюштурууну жана технологияны өздөштүрүү, ээлеген кызматындагы, жогорку деңгээлдеги кызмат (жогорулатуу үчүн резерв) милдеттерин аткаруу үчүн практикалык жана уюштуруучулук жөндөмгө ээ болуу максатында жүргүзүлөт. 

Тажрыйбаны өздөштүрүү жекече пландар боюнча жүргүзүлөт.

101. Жумушчуларды андан ары окутуу максаттуу курстарда жана эмгектин прогрессивдуу ыкмалары менен методдорунун мектептеринде ишкананын адистештирилген окуу-өндүрүштүк бөлүмдөрүндө, окуу-курстук комбинаттарында жана тренажердук окутуу борборлорунда (пункттарында) жүргүзүлөт.

Кызматкерлердин окуунун ар кандай формаларынан өтүү жыштыгы жана ырааттуулугу өндүрүштүк керектөөлөрдү, ошондой эле кызматкердин жеке кызыкчылыктарын эске алуу менен ишкананын жетекчиси тарабынан белгиленет. Ошону менен бирге ар бир жумушчуну жыл сайын милдеттүү кесиптик окуудан өткөрүү керек.

13-бөлүм. Кызматкерлердин жумуш орундарын айлануу жана кароо

102. Ишканалардын жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн жетекчилери өндүрүштүк жумуш орундарын системалуу, анын ичинде түнкү мезгилдерде айлантууну жүргүзүүгө милдеттүү.

103. Жумуш орундарын айлануу төмөнкүлөрдү текшерүү максатында жүргүзүлөт:

- персонал тарабынан эрежелерди, өндүрүштүк жана кызматтык нускамаларды аткаруусу, жабдуулардын белгиленген иштөө режимин камсыз кылуу;

- персонал тарабынан нөөмөттү кабыл алуу жана тапшыруу тартибин сактоо, оперативдүү документацияны жүргүзүү, өндүрүштүк жана эмгек тартибин;

- жабдууларды эксплуатациялоодо орун алган кемчиликтерди жана бузулууларды персонал тарабынан өз убагында табуу жана аларды жоюу боюнча чараларды тез арада көрүү;

- оңдоо жана атайын иштерди аткарууда иштөөгө уруксат берүүнүн белгиленген системасын туура колдонуу;

- кызматкерлердин жумуш орундарында эмгектик гигиенаны сактоосу;

- коопсуздукту жана коопсуздукту камсыз кылуучу приборлордун жана каражаттардын жумуш ордунда жарактуулугу жана болушу;

- өндүрүштүк иштин социалдык шарттарынын стандарттарга ылайык келиши ж.б.

104. Айлануу ар бир жумуш ордун электр станцияларынын жана тармактарынын жетекчилеринин бири тарабынан кеминде жарым жылда бир жолу, ал эми структуралык бөлүм жетекчилери тарабынан айына бир жолудан кем эмес текшерип тургудай уюштурулат.

Ишкананын ар бир жетекчиси айына бирден кем эмес, ал эми түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси жумасына бирден кем эмес жумуш ордун текшерүүгө келүүгө тийиш.

Жумуш ордунда ар бир жүрүштүн натыйжалары текшерилип жаткан жумуш ордунда жайгашкан оперативдүү журналга же башка документке жазылып, тиешелүү чечимдерди кабыл алууда колдонулушу керек.

14-бөлүм. Персонал менен иштөөнүн жамааттык формалары

105. Ишканаларда персонал менен иштөөнүн ар түрдүү жамааттык формалары жүргүзүлүүгө тийиш.

Аларга төмөнкүлөр кирет:

- айлык өндүрүштүк чогулуштар;

 - кесиптик чеберчилик боюнча сынактарды уюштуруу;

 - көргөзмө үгүт иштерин уюштуруу, анын ичинде коопсуздук боюнча стенддерди долбоорлоо;

- окуу-техникалык адабияттар менен иштөөнү уюштуруу;

- эрежелердин жана нускамалардын, эмгекти коргоонун стандарттарынын, өндүрүштүк санитариянын жана уюштуруу-башкаруу документтеринин талаптарына бардык карама-каршылыктарды аныктоо үчүн үзгүлтүксүз коомдук кароолорду уюштуруу;

- эмгекти коргоого коомдук көзөмөл (КТ күндөрү ж.б.);

- тиешелүү жана башка ишканаларга экскурсияларды уюштуруу;

- видеофильмдерди жана компьютердик программаларды көрүүнү уюштуруу

106. Электр станцияларындагы технологиялык цехтердин сменаларынын ай сайын өндүрүштүк чогулуштары бул цехтердин смена башчылары тарабынан, ал эми өтмө смена боюнча — электр станцияларынын смена башчылары тарабынан өткөрүлөт.

Персоналынын саны аз болгон электр станцияларында өндүрүштүк чогулуштар бүткүл смена менен электр станциясынын башкы техникалык жетекчиси тарабынан өткөрүлөт.

ЭТИде жана ЖТИде өндүрүштүк кеңешмелер кызматтардын, райондордун, участоктордун жетекчилери тарабынан өткөрүлөт.

Ремонттук ишканаларда өндүрүштүк чогулуштар ремонттук цехтердин жана участоктордун башчылары тарабынан өткөрүлөт.

Структуралык бөлүмдөрдө өндүрүштүк кенешмелердин эффективдүүлүгүн жогорулатууга ишкананын жетекчилери катышуулары керек.

Ишканалардын техникалык жетекчилери өздөрүнүн ишканаларынын жетекчилери жана адистери менен оперативдүү жолугушууларды системалуу түрдө өткөрүүгө тийиш.

Ишканалардын жетекчилерине адистер жана жетекчилер менен, ал эми зарыл болгон учурда ишкананын жумушчулары менен мезгил-мезгили менен оперативдүү техникалык кеңешмелерди өткөрүп туруу сунушталат.

107. Эмгекти коргоого коомдук көзөмөл эмгекти коргоону башкаруу боюнча мамлекеттик орган тарабынан иштелип чыккан сунуштарга ылайык эмгек жамааты тарабынан ишке ашырылат.

Электрэнергетикалык өндүрүш ишканаларында жана уюмдарында жетекчилердин жана адистердин техникалык пайдалануу, эмгекти коргоо, өндүрүштүк жана өрт коопсуздук эрежелери, ченемдери жана нускамалары боюнча билимин текшерүү тартиби жөнүндө

ЖОБО

1. Бул Жобо энергетика тармагындагы орнотмолорду долбоорлоону, курууну, монтаждоону, жөндөөлөрдү, сыноолорду, оңдоону, техникалык тейлөөнү жана эксплуатациялоону жүзөгө ашыруучу ишканалардын, уюмдардын жана мекемелердин жетекчилеринин жана адистеринин техникалык эксплуатациялоонун, эмгекти коргоонун, өрт коопсуздугунун, электр орнотмолорун жайгаштыруунун жана коопсуз эксплуатациялоонун эрежелерин, ченемдерин, нускамаларын жана административдик документтерди билүүсүн (мындан ары - уюмдар) текшерүү тартибин белгилейт.

2. Бул Жобо төмөнкүлөргө карата колдонулат:

- уюмдардын ишин административдик жана технологиялык жактан камсыз кылуучу кызмат адамдары;

- электр станцияларын башкаруу органдарына түздөн-түз таасир этүүчү кызматкерлердин аракеттерин башкаруу үчүн дайындалган адамдар;

- электр станцияларына техникалык тейлөө, оңдоо, жөндөө, сыноо, монтаждоо жана курууну жүзөгө ашыруучу персоналды башкаруу үчүн дайындалган адамдар;

3. Билимин текшерүү жаңыдан кабыл алынган кызматкерлер үчүн кызматка дайындалгандан кийин бир айдан кечиктирбестен, кызматкерлер үчүн - мезгил-мезгили менен, үч жылда бир жолудан кем эмес өткөрүлөт.

4. Билимди кезексиз текшерүү жүргүзгөн учурлар:

- жаңы же кайра каралган эрежелер күчүнө киргенде;

- электр станцияларынын жабдууларынын жаңы түрлөрүн жана энергия өндүрүүнүн жаңы технологияларын киргизүүдө;

- башка ишке дайындалганда же которулганда, эгерде жаңы милдеттер адистерден эрежелерди кошумча билүүнү талап кылса;

- бир ишканадан экинчи ишканага өткөндө;

- эрежелердин талаптары бузулганда, авариялардан, оор кырсыктардан кийин;

- жумушта бир жылдан ашык тыныгуу болсо;

- ушул Жобонун 1-пунктунда көрсөтүлгөн эрежелерди жетишсиз билбегендиги аныкталганда энергетикалык техникалык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органдын ыйгарым укуктуу органдарынын, башка текшерүүчү же жогору турган чарбалык органдардын талабы боюнча;

5. Уюмдарда билимди текшерүүнү өткөрүү бекитилген графиктерге ылайык алардын жетекчилери тарабынан камсыз кылынат.   

6. Электр энергиясын өндүрүүнү уюштурууда окутууну жана билимди текшерүүнү жүргүзүү үчүн тийиштүү шарттар түзүлүүгө жана бул иштерди жүргүзүүгө Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигинен лицензия алынууга тийиш.

Уруксат алган уюмда жетекчинин буйругу (жарлыгы) менен туруктуу иштеген сынак комиссиясы дайындалат.

Комиссиянын курамына белгиленген тартипте билим сынагынан өткөн жетекчи кызматкерлер жана адистер кирет.

Өздөрүнө караштуу объекттерде энергетикалык-техникалык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органдардын өкүлдөрүнөн турган комиссиянын ишине катышуу зарылчылыгы тийиштүү эрежелердин талаптарынын негизинде ушул органдар тарабынан аныкталат.

7. Ар бир экзамендик комиссиянын саны 5-7 адамдан кем эмес болууга тийиш. Сынак комиссиясы кеминде 3 адамдан турган курамда билимди текшере алат.

8. Билимин текшерүүдөн өтөт:

- уюмдардын кызматкерлери - бул уюмдардын комиссияларында;

- уюмдардын жетекчилери жана бул уюмдардын экзамендик комиссияларынын мүчөлөрү - жогору турган башкаруу органынын комиссияларында;

- жогорку башкаруу органы жок уюмдардын жетекчилери жана экзамендик комиссияларынын мүчөлөрү, ошондой эле уюмдардын кызматкерлери, комиссияларды түзүүгө мүмкүн эмес же туура эмес болсо – электр энергиясын өндүрүүчү уюмдардын борбордук же аймактык сынак комиссияларында[1].

9. Экзамендик комиссиялардын ишин уюштурууга байланышкан бардык маселелерди чечүү жана окутууну уюштурууга көзөмөлдүк кылууну энергия өндүрүүнү уюштуруунун ыйгарым укуктуу өкүлдөрү энергетикалык көзөмөл ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын өкүлдөрүнүн катышуусу менен ишке ашырат.

10. Экзамендик комиссия төмөнкүлөрдү текшерет:

- эгерде аткарылган иш бул билимди талап кылса, тармак аралык коопсуздук эрежелерин жана башка атайын эрежелерди билүү;

- тармактык ЭТЭ, КТЭ, ӨКЭ боюнча билими;

- жумуштук жана өндүрүштүк нускамаларды, аварияларды жоюу боюнча пландарды (нускама), авариялык режимдерди билүү;

- коопсуздуктун техникалык каражаттарынын, авариялык коргонуу каражаттарынын түзүлүшүн жана иштөө принциптерин билүү;

- жабдуулардын, өлчөө приборлордун жана башкаруу каражаттарынын максатын, түзүлүшүн жана иштөө принциптерин билүү;

- энергия өндүрүүнүн технологиялык схемаларын жана процесстерин билүү;

- энергетикалык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органынын объекттерин, электр станцияларынын коопсуз эксплуатациялоо шарттарын билүү жана башкалар;

- коргонуу каражаттарын колдоно билүү жана кырсыктан жабыркагандарга биринчи жардам көрсөтүү.

Текшерүү милдеттүү болгон ченемдие-техникалык документациянын тизмеси бардык жетекчи жана адистер үчүн курамында комиссия бекитилген кызматтык нускамага ылайык бекитилет.

Жетекчи менен адистер текшерүүнүн алдында атайын окуу-өндүрүштүк бөлүмдөрдө даярдыктан өтүш керек. Окутуудан кийин алардын билими окуу-өндүрүштүк бөлүмдөрүнүн орду боюнча аймактык комиссияларда же ишкана комиссиясында өтөт.

11. Ар бир кызматкердин билимин текшерүү жеке компьютерди жана башка окутуу системаларын пайдалануу менен оозеки же жазуу жүзүндө жүргүзүлөт.

Билимди текшерүү үчүн суроолор жана көнүгүүлөр туруктуу комиссиянын төрагасы тарабынан бекитилет жана билимди текшерүүгө катышкан көзөмөлдөөчү органдар менен макулдашылат.

Суроолорду түзүүдө милдеттүү тизмеге киргизилген ченемдик-техникалык документтер боюнча типтүү суроолор колдонулат.

12. Компьютердик башкаруу жана окутуу машиналары үчүн эки бөлүмдөн - окутуунун өзү жана билимди текшерүүдөн турган программалар иштелип чыгат.

ПК үчүн иштелип чыккан тестирлөө программалары кызыкдар тараптарга сынакка катышуучуларга берилген суроолор жана жооптору менен таанышууга мүмкүнчүлүк бериши керек.

13. Билимди текшерүүнүн натыйжалары протоколдор менен таризделет (2-тиркемени кара), алар атайын журналга жазылат (3-тиркемени кара) жана күбөлүккө киргизилет (4-тиркемени кара).

Журналдар сынак комиссияларында 10 жыл сакталат.

Протоколдор текшерилүүчүнүн негизги ишинин жери боюнча уюмдун кадрлар бөлүмүнө жөнөтүлөт жана кийинки текшерүүгө чейин сакталат.

14. Күбөлүк ишкананын кадрлар бөлүмү тарабынан түзүлөт жана жетекчи кол коет жана эмгек келишими (контракт) түзүлгөндөн кийин берилет.

Текшерүүлөрдүн натыйжалары күбөлүккө комиссиянын төрагасынын кол коюусу менен экзамендик (квалификациялык) комиссия тарабынан киргизилет.

Энергетикалык көзөмөл мамлекеттик органынын инспекторунун катышуусу коопсуздук эрежелеринде каралган адистердин билимин текшерүүнүн натыйжалары комиссиянын төрагасынын жана инспектордун кол коюусу менен күбөлүккө киргизилет.

15. Экзаменден өтпөй калган адам бир айдын ичинде билиминин экинчи сынагынан өтүшү керек.

Экинчи жолу экзаменден өтпөй калган адистин ээлеген кызмат ордуна ылайыктуулугу жөнүндө маселе эмгек мыйзамдарына ылайык иш берүүчү тарабынан чечилет.

Билимди текшерүү протоколу №__

Текшерүү күнү:

Текшерүүнүн себеби:

Экзамендик комиссия_________________________________________________________ (комиссиянын аталышы)

курамында:

төрагасы (кызматы, фамилиясы жана аты-жөнү)______________________

комиссиянын мүчөлөрү (кызматтары, фамилиялары жана аты-жөнү)_______

______________________________________________________________________________

электр объектилеринин, техникалык эксплуатациялоо нускамасы, эмгекти коргоо, өндүрүштүк жана өрт коопсуздук эрежелерин, ченемдерин

 (керексизин басып чыгарбаңыз) билүүсүн текшерди

Текшерилди:

фамилиясы, аты, атасынын аты______________________________________

иштеген жери____________________________________________________

ээлеген кызматы _________________________________________________

Текшерүүнүн жыйынтыгы жана комиссиянын корутундусу:

ЭТЭ, нускамалар жана башка жетекчилик документтер________________

КТЭ, эмгекти коргоо нускамалары жана тренажерлордо реанимация техникасы боюнча ______________________________________________________________________________

ӨКЭ жана өрт коопсуздугунун нускамалары ________________________

Энергетикалык көзөмөл органынын эрежелери жана башка атайын эрежелер__________________________________________________________ (эрежелердин аталышы)

Электр коопсуздугу тобу____________________________________________

Кийинки текшерүү датасы:________________________________________

Суроолордун жана жооптордун мазмуну <*>                                                                                  БӨЛҮМ <**>:____________________________________________________ (бөлүмдүн аталышы)

Автоэкзаменатордун суроолору

Баалоо ________________

Кошумча суроолор

Баалоо _______________

Комиссиянын корутундусу менен тааныштым <***>:

Колу___________________________фамилиясы жана аты-жону               

Колдор:                                                                                                                                            Комиссиянын төрагасы_____________________________________

(колу, фамилиясы жана аты-жөнү)

Энергетикалык көзөмөл үчүн жооптуу мамлекеттик органдын өкүлү <****>_______________________________________________________  (колу, фамилиясы жана аты-жөнү)

Комиссиянын мүчөлөру____________________________________________ 

(колу, фамилиясы жана аты-жөнү)

<*> Келишпестик кырдаалда толтурулат.

<**> Бардык текшерилген бөлүмдөр боюнча суроолор жана жооптор жазылат.

<***> Келишпестик кырдаалдарда кол коет.

<****> Комиссиянын ишине катышса кол коет.    

Билимдерди текшерүүнүн каттоо журналынын формасы

Формат 297 x 210 Башкы барагы

Башталды_______202__ж

Аягы___________202__ж

Эскертүү. Журналдын барактары номерленип, алуудан жана тиркемелерден корголушу керек.

Кийинки баракчалар

Электроэнергетика өндүрүш кызматкеринин күбөлүгү тууралуу

Жобо

1. Кызматкердин күбөлүктөрү инсандыгын жана көрсөтүлгөн кызмат орду (кесиби) боюнча өз алдынча иштөөгө укук берүүчү документ болуп саналат.

2. Күбөлүк кызматкерге ишкананын, уюмдун же мекеменин кадрлар бөлүмү тарабынан ишке орношууга арыз бергенде берилет жана анын билимин текшерүүнүн натыйжалары жана электр коопсуздугу боюнча тобунун тиешелүү жазууларынан кийин гана жарактуу болот.

3. Күбөлүк кызматкер өзүнүн кызматтык милдеттерин аткарууда дайыма жанында болууга жана жогору турган кызмат адамдарынын же жетекчилердин өтүнүчү боюнча көрсөтүлүүгө тийиш.

4. Күбөлүк кызмат орду өзгөргөндө алмаштырылууга же кызматкер иштен бошотулган учурда кайтарылууга тийиш.

5. Күбөлүктүн өлчөмү 95 х 65 мм. Күбөлүк кездемеден жасалган катуу мукабадан жана 6 барактан турган блоктон турат. Тандалган сырткы түсү - кара алча.

6. Мукабанын алдыңкы бетинде контрасттуу (ак же сары) түстөгү жазуулар:

7. Блок баракчалары төмөнкүлөрдү камтышы керек:

Блоктун биринчи барагы.

Блоктун экинчи бети

Блоктун үчүнчү бети

Блоктун төртүнчү бети

Блоктун бешинчи бети

Блоктун алтынычы бети

Эмгекти коргоо боюнча киришүү нускамасын каттоо журналынын формасы

Формат 297 x 210

Сырты

Формат 297 x 210

Титулдук барак

Эскертүү. Мукабада жана титулдук баракчада аймактык ААК үчүн журналда аталган ААКтын аталышы көрсөтүлөт.

Формат 297 x 210 Журналдын кийинки беттеринин таризделиши

Жумуш ордунда окутуу журналынын формасы

Формат 297 x 210

Сырты

_____________________________________

Формат 297 x 210

Титулдук барак

Эскертүү. Мукабада жана титулдук баракчада аймактык ААК үчүн журналда аталган ААКнын аталышы көрсөтүлөт.

Формат 297 x 210

Журналдын кийинки беттеринин таризделиши

Киришүү нускамасынын суроолорунун болжолдуу тизмеси

1. Ишкана, уюм жөнүндө жалпы маалымат, өндүрүштүн мүнөздүү өзгөчөлүктөрү.

2. Эмгекти коргоо боюнча мыйзамдардын негизги жоболору.

2.1. Эмгек келишими, жумуш убактысы жана эс алуу убактысы, аялдардын жана 18 жашка чейинкилердин эмгегин коргоо. Жөлөкпулдар жана кенемтелер.

2.2. Ишкананын, уюмдун ички эмгек тартиби, эрежелерди бузгандык үчүн жоопкерчилик.

2.3. Ишканада эмгекти коргоо боюнча иштерди уюштуруу. Эмгекти коргоонун абалына ведомстволук, мамлекеттик көзөмөл.

3. Ишкананын аймагында, өндүрүштүк жана көмөкчү жайларда жумушчулардын жүрүм-турумунун жалпы эрежелери. Негизги цехтердин, кызмат көрсөтүүлөрдүн, көмөкчү жайлардын жайгашуусу.

4. Бул өндүрүшкө мүнөздүү негизги коркунучтуу жана зыяндуу өндүрүштүк факторлор. Кырсыктарды жана кесиптик ооруларды болтурбоо ыкмалары жана каражаттары, жамааттык коргонуу каражаттары, плакаттар, коопсуздук белгилери, сигнализация. Электрдик жаракаттарды алдын алуу боюнча негизги талаптар.

5. Өндүрүштүк санитария жана жеке гигиена боюнча негизги талаптар.

6. Жеке коргонуу каражаттары. Жеке коргонуу каражаттарын берүүнүн тартиби жана ченемдери, кийүү мөөнөттөрү.

7. Коопсуздук талаптарынын бузулушунан улам ишканада жана башка ушул сыяктуу өндүрүштөрдө болгон айрым мүнөздүү кырсыктардын, авариялардын, өрттөрдүн жагдайлары жана себептери.

8. Кырсыктарды жана кесиптик ооруларды иликтөөнүн жана каттоонун тартиби.

9. Өрт коопсуздугу. Өрттөрдү, жарылууларды, аварияларды болтурбоо ыкмалары жана каражаттары. Алар пайда болгондо кызматкерлердин иш-аракеттери.

10. Жабыркагандарга биринчи жардам көрсөтүү. Кырсык болгон учурда жумушчулардын аракети.

Жумуш ордундагы алгачкы нускаманын суроолорунун болжолдуу тизмеси

1. Бул өндүрүш участкасындагы технологиялык процесс жана жабдуулар жөнүндө жалпы маалымат. Бул технологиялык процесстен келип чыккан негизги коркунучтуу жана зыяндуу өндүрүштүк факторлор.

2. Жумуш ордун коопсуз уюштуруу жана тейлөө.

3. Жабдууларды (казан, турбина, генератор ж.б.), кооптуу тейлөө аймактарын, коопсуздук түзүлүштөрүн жана тосмолорун, тосуу жана сигнализация системаларын жайгаштыруу.

4. Жумушка даярдоонун тартиби (жабдуулардын, ишке киргизүүчү түзүлүштөрдүн, шаймандардын жана түзүлүштөрдүн, тосмолордун, жерге туташтыруунун жана башка коргоо каражаттарынын ишке жарамдуулугун текшерүү). Жеке коргонуу каражаттары жана аларды колдонуу эрежелери.

5. Иштин коопсуз ыкмалары жана усулдары, кооптуу кырдаал жаралгандагы аракеттер.

6. Ишкананын, цехтин, участоктун территориясында жумушчулардын коопсуз жүрүү схемасы.

7. Цех ичиндеги транспорттук жана көтөрүүчү жабдуулар жана механизмдер. Жүктөө жана түшүрүү операцияларынын жана жүктөрдү ташуудагы коопсуздук талаптары.

8. Авариялардын, жарылуулардын, өрттөрдүн, өндүрүштүк жаракаттардын мүнөздүү себептери, аларды болтурбоо чаралары. Авария, жарылуу, өрт учурундагы персоналдын милдеттери жана аракеттери. Колдонулуп жаткан өрт өчүрүүчү жана сигнал берүүчү каражаттарды колдонуунун ыкмалары, алардын жайгашкан жерлери.

9. Жаракат факторлорунан жабыркагандарга биринчи медициналык жардам көрсөтүү (нускоочу-реаниматор тарабынан жүргүзүлөт).

Электрэнергетикалык өндүрүштүн ишканалара жана уюмдарына окутуу жана билимдерин текшерүү үчүн уруксат берүү тартиби жөнүндө Жобо

1-бөлүм. Жалпы жоболор

1. Ушул Жобо ишканалардын, мекемелердин жана уюмдардын (мындан ары - ишканалар) кызматкерлерин техникалык эксплуатациялоо, эмгекти коргоо, өнөр жай жана өрт коопсуздугунун эрежелерин, ченемдерин жана нускамаларын окутууга жана билимдерин текшерүүгө уруксат берүүнүн тартибин жана шарттарын белгилейт.

2. Уруксат берүүнүн белгиленген тартиби электр станцияларын, электр жана жылуулук тармактарын жана энергосистемаларын долбоорлоо, куруу, монтаждоо, жөндөө, сыноо, оңдоо, тейлөө жана эксплуатациялоо менен алектенген бардык ишканалар үчүн милдеттүү болуп саналат.

3. Уруксат берүү ишканалардын кызматкерлери тарабынан техникалык эксплуатациялоо, эмгекти коргоо, өнөр жай жана өрт коопсуздугунун маселелерин изилдөөнү камсыз кылуу максатында жүргүзүлөт.

4.Уруксат берүү Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин атынан берилген расмий уруксат документи, жана анын ишканадагы кызматкерлерин окутуу жана билимдерин текшерүүгө укугун күбөлөндүрөт.

2-бөлүм. Уруксат берүүнүн (алуунун) тартиби жана шарттары

5. Уруксат кызыкдар ишкананын арызы боюнча берилет. Арыз энергетикалык көзөмөл органынын аймактык бөлүмүнө (энергокөзөмөл кызматы) берилет.

Арызга тиркелет:

- ишкананын маалыматтары;

- экзамендик комиссиялардын төрагалары жана мүчөлөрү, окутуучулар жөнүндө маалыматтар;

- окуу бөлүмдөрү жана алардын окуу-материалдык базасы жөнүндө маалыматтар;

- угуучуларды жайгаштыруу, эс алуу жана реабилитациялоо базасы жөнүндө маалыматтар.

6.Мамлекеттик энергетикалык көзөмөл кызматынын аймактык бөлүмү арызды кабыл алгандан кийин бир айлык мөөнөттө ишкананы карап чыгат жана ишкананын арызы менен уруксат берүү мүмкүнчүлүгү жөнүндө корутундусун энергетикалык көзөмөл кызматынын борбордук аппаратына жөнөтөт.

7.Энергетикалык көзөмөл органы бир айдын ичинде берилген материалдарды карап чыгып, уруксат берет.

Уруксат берүүдөн баш тартылган учурда баш тартуунун себептери көрсөтүлөт.

8. Арыз берүүчү ишкана электрэнергетикалык өндүрүштүн жогорку башкаруу органынын жетекчилигинин уруксат берүүдөн баш тартуу чечимине даттанууга укуктуу.

9. Уруксат жалпы бөлүктөн жана уруксаттын шарттарынан турат.

Жалпы бөлүктө төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

- уруксаттын номери, берилген датасы жана аталышы;

- уруксатты берген органдын аталышы;

- уруксат берүү үчүн негиздер;

- уруксат берилген ишкананын аталышы жана дареги;

- уруксат берилген иштин түрү;

- уруксат берилген ишкананын түзүмдүк бөлүмдөрү.

Уруксат формасы 10-тиркемеде келтирилген.

Уруксат шарттары уруксаттын чөйрөсүн аныктаган жана милдеттүү болгон талаптардын тизмесин камтыйт.

Уруксат берүү шарттары 11-тиркемеде келтирилген.

10.Уруксатка энергетикалык көзөмөл мамлекеттик кызматынын аймактык бөлүмүнүн жетекчиси же анын милдетин аткаруучусу кол коет.

Уруксат 5 жылга чейин берилет.

11. Берилген уруксат берилген уруксаттар боюнча маалымат банкына киргизилет жана атайын журналда катталат. Уруксат кагаздарынын көчүрмөлөрү электрэнергетикалык өндүрүштүн өзүндө жана энергокөзөмөл ишканасында сакталат.

12. Уруксаттын жарактуу мөөнөтү аяктагандан кийин анын мөөнөтүн узартуу аны берүү (алуунун) тартибине окшош тартипте жүргүзүлөт.

Уруксат берүүнү узартуу үчүн арыз ал аяктаганга чейин 2 ай мурун берилет.

13. Уруксатка өзгөртүүлөр уруксатты алган ишкананын демилгеси боюнча да, ошондой эле энергокөзөмөл кызматынын талабы боюнча да киргизилиши мүмкүн.

14. Уруксат ишкана жоюлганда же кайра уюшулганда күчүн жоготот.

3-бөлүм. Уруксаттын шарттарын көзөмөлдөө жана санкцияларды колдонуу тартиби

15. Уруксаттын жарактуулук шарттарынын аткарылышын көзөмөлдөө энергокөзөмөл кызматы ишке ашырат.

16.Уруксат берүүнүн шарттары бузулган учурда, уруксатты жоюу мөөнөттөрүн көрсөтүү менен аныкталган бузууларды четтетүү жөнүндө буйруктар чыгарылат.

17. Уруксат берүүнүн шарттарын кайталап бузган же ченемдик документтерди дайыма бузган учурда энергокөзөмөл кызматы уруксатты токтото турууга же ишкананы уруксат берүүдөн ажыратууга (уруксатты жокко чыгарууга) укуктуу.

Токтотуунун жана жокко чыгарылгандыгы жөнүндө уруксаттын ээси жана  энергетиклык көзөмөл органы беш күндүк мөөнөттө жазуу жүзүндө маалымдалат.

18. Уруксаттын колдонулушун токтото туруу же аны жокко чыгаруу жөнүндө чечимге электр энергетика тармагындагы башкаруунун жогорку органынын жетекчисине даттанылышы мүмкүн.

Ишканаларда жана уюмдарда экзаменге чейинки даярдоо жана билимди текшерүүнү өткөрүүгө уруксаттын формасы