Электр станцияларынын жана жылуулук тармактарынын жылуулук механикалык жабдууларын эксплуатациялоодо коопсуздук техникасынын эрежелери¹

1 Ушул Эрежелердин киргизилиши менен 1983-жылдын 5-ноябрында бекитилген электр станцияларынын жана жылуулук тармактарынын жылуулук механикалык жабдууларын эксплуатациялоонун коопсуздук эрежелери жокко чыгарылат.

Жылуулук-энергетикалык, механикалык, суу тазалоочу жабдууларды, суу менен камсыздоо тутумдарын, жылуулук автоматикасынын приборлорун жана отун-транспортту, от казандарды, турбиналык жана химиялык цехтерди эксплуатациялоо, оңдоо, жөндөө жана сыноо учурунда ишти аткаруунун коопсуздугун уюштурууга талаптар Кыргыз Республикасынын электр станцияларын, жылуулук тармактарын, жылуулук пункттарын жана жылытуу казандарын эксплуатациялоо жана реконструкциялоо

Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетика, тоо-кен көзөмөлү жана өнөр жай коопсуздугу боюнча мамлекеттик инспекциясы (Энергетика жана тоо-кен көзөмөлү боюнча мамлекеттик инспекция) ушул Эрежелердин талаптары көрсөтүлгөн объекттерге жылуулук энергиясын тейлөөгө катышкан бардык ведомстволордун жана адистерге жайылтылат. Механикалык жабдуулар.

Терминдер жана аныктамалар

1-болум. Жалпы жоболор

§ 1. Эрежелерди колдонуунун көлөмү жана тартиби

1. Бул Эрежелер жылуулук-энергетикалык, механикалык жана суу тазалоочу жабдууларды, суу менен жабдуу системаларын, отун-транспорттун, от казан турбиналарынын жана химиялык цехтердин жылуулук автоматикасынын жана өлчөө приборлорун (ТЭИ) эксплуатациялоо, оңдоо, жөндөө жана сыноо менен алектенген персонал1 үчүн милдеттүү болуп саналат (иштеп жаткан жана реконструкцияланган электр станцияларынын2, ошондой эле бардык ведомстволордун жылуулук тармактарынын, жылуулук пункттарынын жана жылытуу очокторунун).

2. Негизги жана көмөкчү жылуулук механикалык жабдууларды, технологиялык процесстерди механикалаштыруу жана автоматташтыруу каражаттарын долбоорлоо, куруу, эксплуатациялоону уюштуруу, оңдоо, жөндөө жана сыноо Кыргыз Республикасында колдонулуучу ченемдик укуктук актыларга, курулуш нормаларына жана эрежелерине ылайык келүүгө тийиш (СНиП). , СН КР 12-01: 2018 Курулуштагы эмгектин коопсуздугу) жана ушул Эрежелер.

3. Электр жабдуулары «Электр коопсуздугу жөнүндө» Техникалык регламентке (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 2-июнундагы № 359 токтому) жана ушул Эрежелерге ылайык келүүгө тийиш.

4. Жылуулукту автоматташтыруу, жылуулук өлчөө жана коргоо үчүн түзүлүштөр Жылуулук энергиясын пайдалануунун эрежелерине (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 14-мартындагы No 172 токтому) жана ушул Эрежелерге ылайык келиши керек.

5. Иште колдонулуучу механизмдер жана жүк көтөрүүчү машиналар, приборлор жана шаймандар эмгекти коргоо стандарттарынын, аспаптар жана түзүлүштөр менен иштөөнүн коопсуздук эрежелеринин талаптарына, ошондой эле өндүрүүчүлөрдүн нускамаларына ылайык сыноодон өтүшү жана иштетилиши керек.

6. Бул Эрежелер милдеттүү болуп саналат жана эмгекти коргоонун жана жабдууларды техникалык эксплуатациялоонун жаңы стандарттарын колдонууга киргизилген учурларды кошпогондо, иштеп жаткан жана жаңыдан ишке киргизилген жабдууларды тейлөөдө алардан четтөөгө жол берилбейт. Эрежелер аларды бекиткен органдар тарабынан гана өзгөртүлүшү жана толукталышы мүмкүн.

________________________________

¹ Жылуулук автоматикасынын приборлорунун электр бөлүгүн, жылуулук өлчөөлөрүн жана коргоону тейлөөчү персонал ошондой эле Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан ченемдик укуктук актылардын тиешелүү бөлүмдөрүн жетекчиликке алышы керек.

Келечекте "жумушчулар" жана "кызматчылар" деген сөздөрдүн ордуна "кызматкерлер" деген сөз кыскартуу үчүн колдонулат.

² Келечекте «Электр станциясы», «Жылуулук тармактары» деген сөздөрдүн ордуна «ишкана» деген сөз колдонулат.

Иште күйүүчү, жарылуучу жана зыяндуу заттарды колдонууда Кыргыз Республикасындагы ченемдерди да жетекчиликке алуу керек. Жумушчулар жана кызматчылар үчүн эмгекти коргоо боюнча инструкциялар ушул Эрежелерге ылайык келтирилиши керек. Көрсөтмөлөр сөзсүз түрдө колдонулган күйүүчү, жарылуучу жана зыяндуу заттардын касиеттерин жана алар менен иштөөдө коопсуздук чараларын көрсөтүшү керек.

7. Уюмдун (ишкананын) жетекчиси жумушчулардын жана кызматчылардын эмгегин коргоо боюнча инструкцияларды иштеп чыгууга жана профсоюздук комитет менен бирдикте бекитууго тийиш; Кыргыз Республикасынын энергетика тармагында колдонулуп жаткан персонал менен иштөөнү уюштуруу эрежелерине ылайык персонал менен иштөөнү уюштуруу, жабдуулардын жана технологиялык процесстердин коопсуздук талаптарына шайкештигине, персонал тарабынан коопсуздук жана эмгектин эрежелерин сактоосуна системалуу мониторингди камсыз кылуу; коргоо инструкциясы, коопсуздук приборлорун, комбинезонду жана жеке коргонуу каражаттарын колдонуу.

8. Электр станцияларынын жана жылуулук тармактарынын жетекчи персоналы, адистештирилген оңдоо-түзөө уюмдары, цехтердин начальниктери жана алардын орун басарлары, оңдоо участокторунун начальниктери зарыл уюштуруу-техникалык чараларды көрүү менен коопсуз эмгек шарттарын камсыз кылууга милдеттүү.Жергиликтүү шарттарды эске алуу менен зарыл болгон учурда эмгектин коопсуздугун жогорулатуучу жана ушул Эрежелерге каршы келбеген кошумча чаралар каралууга тийиш.

9. Ар бир кызматкер ушул Эрежелерди так сактоого жана авария жана ал байкаган бардык Эрежелерди бузуулар, ошондой эле конструкциялардын, жабдуулардын жана коргоо каражаттарынын бузулушу жөнүндө түздөн-түз жетекчисине, ал эми ал жок болгон учурда жогору турган жетекчиге токтоосуз билдирүүгө милдеттүү. Ушул Эрежелерге карама-каршы келген буйруктарды аткарууга тыюу салынат.

10. Өндүрүштө болгон авариялар жана өндүрүштүк уулануулар үчүн жоопкерчиликти коопсуздук эрежелеринин жана өндүрүштүк санитариянын сакталышын камсыз кылбаган жана аварияларды жана өндүрүштүк уулануу учурларын болтурбоо боюнча тийиштүү чараларды көрбөгөн административдик-техникалык персонал, ошондой эле өндүрүштүк уулануу фактылары үчүн жоопкерчиликти түздөн-түз эрежелерди бузган администрациялык-техникалык кызматкерлер тартат.

11. Ар бир кызматкер тарабынан коопсуздуктун жана ондуруштук санитариянын эрежелеринин бузулушу эмгек тартибин бузуу катары бааланып, администрация жана профсоюздук комитет тарабынан териштирилиши керек.

12. Ушул Эрежелердин аткарылышын камсыз кылбаган кызмат адамдары тартиптик жазага тартылышат же Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин жана Кыргыз Республикасынын “Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө” Кодексинин статьяларына ылайык белгиленген тартипте жарандык же жазык жоопкерчилигине тартылышат.

§ 2. Кызматкерлерге коюлган талаптар

13. Жылуулук-механикалык жабдууларды тейлөөгө кабыл алынган адамдар алдын ала медициналык текшерүүдөн өтүүгө жана андан кийин мезгил-мезгили менен энергетика ишканаларынын персоналы үчүн белгиленген мөөнөттө өтүүгө тийиш.

14. 18 жашка чыга элек адамдарга эмгек шарты оор жана зыяндуу төмөнкүдөй жумуштарга тартууга тыюу салынат:

- казандарды тазалоо;

- казан-турбиналык жана чаң даярдоо цехтеринин жабдууларын оңдоо, отун менен камсыздоо;

- газ турбиналык станцияларды, чаң даярдоо цехтерин жабдууну, отун менен камсыздоону, ЖЭБтин казан-турбиналык цехтерин эксплуатациялоо;

- жылуулук электр станцияларынын эксплуатациялоочу цехтеринде приборлорду жана автоматташтырууларды тейлөө;

- жер астындагы жылуулук түтүктөрүн жана жылуулук тармактарынын объектилерин, жылуулук берүүлөрдү тейлөө;

- иондоштуруучу нурлануу зонасында жабдууларды эксплуатациялоо жана оңдоо;

- газ-электр ширетүү жумуштарында;

- туруктуу жер жумуштарында;

- темир жол транспортунда күйүүчү май жана транспорттук цехтердин кыймылдуу курамын, өтмөктөрүн, бурмаларын, рельстерин жана жер астындагы катмарын эксплуатациялоодо;

- хлорлоочу жабдууларды тейлөө;

- жүк көтөрүүчү машиналарды жана механизмдерди кранчылардын, машинисттердин, салгычтардын катары тейлөө;

- газ жабдууларын жана жер астындагы газ түтүктөрүн тейлөө;

- сууга түшүү жана суу астындагы операцияларды тейлөө;

- транспорттук каражаттарын, электр жана жүк көтөргүчтөргө айдоо; коргошундуу бензин менен жүрүүчү унааларды оңдоо, доңгөлөктөрдү монтаждоо жана демонтаждоо;

- рентген гамма кемчиликтерин аныктоо;

- бийиктиктеги иштерде;

- жарылуучу заттарды сактоо, ташуу жана колдонуу;

- пневматикалык аспапты жана курулуш-монтаждык тапанчаны колдонуу менен;

- ачык сымап менен;

- күйүүчү-майлоочу материалдар жана жардыргыч заттар, пестициддер, кислоталар жана щелочтор, хлор жана агартуучу заттар менен адистештирилген кампаларды тейлөө;

- мунай продуктылары менен;

- өспүрүмдөр үчүн белгиленген ченемдерден жогору салмакты көтөрүү жана жылдыруу менен байланышкан.

15. Эмгек шарттары оор жана зыяндуу өндүрүштөрдүн, кесиптердин жана жумуштардын Тизмесинде көрсөтүлгөн, аялдарды ишке тартууга тыюу салынган жумуштарга аялдарга жол берилбейт.

16. Электр станцияларынын жана жылуулук тармактарынын цехтеринин жабдууларын тейлөөчү адамдар ээлеген кызматына же кесибине карата ушул Эрежелерди билүүгө жана сактоого милдеттүү.

17. Өз ишинде электрдик коргоо каражаттарын колдонуучу персонал электр орнотмолорунда колдонулуучу коргоо каражаттарын колдонуу жана сыноо эрежелерин, аларга коюлган техникалык талаптарды билүүгө жана сактоого милдеттүү.

18. Электр станцияларынын жана жылуулук тармактарынын негизги цехтеринин жабдууларын тейлөөчү адамдар жана атайын жумуштарды аткарууга уруксат берилген адамдар бул жөнүндө билимди текшерүү актына белги коюшу керек.

19. Атайын иштерге томонкулор кирет:

- бийиктикте иштоо;

- басымдуу идиштерди тейлөө;

- өрт жана газ коркунучуу;

- сымап менен иштөө;

- электрдик, пневматикалык жана абразивдүү аспаптар менен иштөө;

- жукторду илип беруу жумуштары;

- транспорт жана жол техникасын тейлөө;

- полдон башкарылуучу көтөрүүчү механизмдер менен иштөө;

- авто жана электрдик жүк көтөргүчтөрдү колдонуу менен таразалардын кыймылы;

- металл иштетүүчү жана абразивдик станоктордо иштөө.

Атайын иштердин тизмеси жергиликтүү шарттарды эске алуу менен ишкананын жетекчилигинин чечими менен толукталышы мүмкүн.

20. Электр станцияларынын жана жылуулук тармактарынын кадрларын даярдоо жана алардын квалификациясын жогорулатуу энергетика ишканаларынын жетекчилери бекиткен жылдык планга ылайык жургузулсун.

21. Технологиялык муктаждыктар үчүн күйүүчү, жарылуучу жана зыяндуу заттар колдонулган жылуулук механикалык жабдууларды тейлөөгө уруксат берилген персонал бул заттардын касиеттерин жана алар менен иштөөнүн коопсуздук эрежелерин билүүгө тийиш.

22. Газ коркунучу бар жерлерде, ошондой эле зыяндуу заттар менен байланышта болгон жабдууларды тейлөөчү персонал төмөнкүлөрдү билиши керек:

- цехтин (райондун) газ кооптуу жерлеринин тизмеси;

- зыяндуу заттардын уулануу таасири жана алар менен уулануунун белгилери; газ кооптуу жерлерде иштөө жана болуу эрежелерин;

- дем алуу органдарын коргоо каражаттарын колдонуу эрежелери;

- күйүүчү заттар жана аларды өчүрүү ыкмалары;

- зыяндуу заттардан жабыркаган адамдарды газ коркунучу бар жерлерден эвакуациялоо эрежелери жана аларга биринчи медициналык жардам көрсөтүү ыкмалары.

Жаратылыш газында жана газ объектилеринде иштеген буу казандарын тейлөөчү персонал ушул Эрежелерде белгиленген талаптардан тышкары Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуп жаткан газ объекттериндеги коопсуздук эрежелеринин тиешелүү бөлүмдөрүн билүүгө жана алардын талаптарын аткарууга тийиш.

23. Бардык персонал аткарылган иштин мүнөзүнө ылайык колдонуудагы нормаларга ылайык атайын кийимдер, атайын бут кийим жана жеке коргонуу каражаттары менен камсыз болушу керек жана аларды иш учурунда колдонууга милдеттүү.

24. Персонал бардык кнопкалары менен бекитилген комбинезондо иштеши керек. Кийимде механизмдердин кыймылдуу (айлануучу) бөлүктөрүн кармап калууга мүмкүн болгон кыймылдаган бөлүктөр болбошу керек. Комбинезондун жеңин түрүп, өтүктүн үстүн тыгып коюуга тыюу салынат.

Уулуу жана агрессивдүү заттар менен иштөөдө, казандын жылыткыч беттерин шлактар тазалоодо, бункерлерден ысык күлдү агызууда, ошондой эле электр жана газ менен ширетүүдө, кирпич, изоляция иштерин жүргүзүүдө, бош жана чаңдуу материалдарды түшүрүүдө жана жүктөөдө өтүктүн үстүнөн шым кийүү керек. Иштеп жаткан энергетикалык жабдуулары бар бөлмөлөрдө, скважиналарда, камераларда, каналдарда, тоннелдерде, курулуш аянтчасында жана оңдоочу жайларда бардык персонал ээк боосу менен бекитилген коргоочу каскаларды кийүүгө тийиш. Чачты шлемдин астына кысып коюу керек. Ээгине боосу жок каскаларды колдонууга тыюу салынат. Мындай туулга кийген же ээк боосун бекитпеген кызматкер башын коргоо менен камсыз болбогондуктан жумуштан четтетилиши керек.

25. Өндүрүштүн бардык персоналы чыңалууга учураган адамды электр тогунун таасиринен бошотуу жана ага биринчи медициналык жардам көрсөтүү ыкмаларына, ошондой эле башка аварияларда жабырлануучуларга биринчи жардам көрсөтүү ыкмаларына практикалык түрдө үйрөтүлүшү керек.

2-бөлүм. Коопсуздуктун жалпы эрежелери

§ 3. Аймак, жайлар жана жумуш орундары

26. Ар бир ишканада ишкананын аймагы аркылуу иштеген жерине чейин коопсуз маршруттарды жана өрт же өзгөчө кырдаалдарда эвакуациялоо пландарын иштеп чыгып, бардык персоналга кабарлашы керек.

27. Аларда жайгашкан жабдууларды тейлөөгө тиешеси жок, коштоп жүрүүчү адамдары жок адамдарга электр станциясынын аймагында жана ишкананын өндүрүштүк жайларында болууга тыюу салынат.

28. Ишкананын аймагында жана өндүрүштүк жайларында транспорттук каттамдарды уюштуруу жана тейлөө Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан ченемдик укуктук актылардын жана стандарттардын талаптарына (анын ичинде Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 2-июнундагы № 72 "Автомобиль жолдору жөнүндө" Мыйзамынын статьяларына, Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 20-апрелиндеги № 52 "Кыргыз Республикасындагы жол кыймылы жөнүндө") Мыйзамына ылайык келүүгө тийиш.

29. Өндүрүштүк жайлардын жана курулмалардын ичиндеги, ошондой эле аларга чектеш аймактын тышындагы бардык өтмөктөр жана өтүүчү жолдор, кируу жана чыгуулар жарыктандырылууга, эркин жана жөө адамдар жана транспорт каражаттары үчүн коопсуз болууга тийиш. Өтмөктөрдү жана өтүүчү жолдорду тосууга же аларды товарларды сактоо үчүн пайдаланууга тыюу салынат. Өтмөктөрдү, ошондой эле аларга өтүүчү тепкичтерди, аянтчаларды жана тосмолорду дайыма жакшы абалда жана таза кармоо керек, ал эми ачык абада жайгашкандары кардан жана муздан тазаланып, кум менен себилиши керек. Жээктин ичиндеги мазут объектинин аймагы, ошондой эле дренаждык түзүлүштөр ар бир кар жаагандан кийин тазаланышы керек.Аянтчалардын жана өтмөктөрдүн палубалары, ошондой эле аларга тосмолор бекем бекемделиши керек. Оңдоо мезгилинде алынып салынган тосмолордун ордуна убактылуу тосмо жасалышы керек. Ремонттун узактыгы үчүн алынып салынган тосмолор жана полдор, ал аяктагандан кийин дароо ордуна орнотулуп, жакшылап бекемделиши керек.

30. Темир жол жана автомобиль транспортунун кыймыл зонасында имараттардын бардык дарбазаларында жана эшиктеринде тосмо мамылары жана тосмолор, ошондой эле жол белгилери Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 2-июнундагы № 72 "Автомобиль жолдору жөнүндө" Мыйзамынын, Кыргыз Республикасынын 1998-жылдын 20-апрелиндеги № 52 "Кыргыз Республикасындагы жол кыймылы жөнүндө" Мыйзамынын талаптарына ылайык орнотулууга тийиш.

31. Поезддерди, маневрдик поезддерди, локомотивдерди жылдырууда, вагондорду ажыратууда алдын ала эң четки рельстен 2 м кем эмес аралыкта коопсуз жерге (жолдун четине же жолдун ортосуна) чыгуу керек.

32. Газ түтүктөрүнүн астына цехтерди, санитардык-гигиеналык жайларды жана башка жайларды уюштурууга тыюу салынат.

33. Полдор аралык шыптар, полдор, каналдар жана чуңкурлар жакшы абалда кармалууга тийиш. Полдогу бардык тешиктер корголушу керек. Скважиналардын, камералардын жана чуңкурлардын люктарынын капкактары жана четтери, ошондой эле каналдардын капталдары пол же жер менен бирдей деңгээлде гофрленген темирден жасалып, бекем бекитилиши керек.Коркунучтуу зоналар (шыптардагы, стационардык аянттардагы жана дубалдардагы, каналдардагы, чуңкурлардагы, скважиналардын жана жылуулук камераларынын жабылбаган люктарындагы тешиктер) бүткүл периметри боюнча тосулган болушу керек. Убактылуу тосмолордун элементтери бекем бекитилиши керек. Тосмолор адамдын массасынын динамикалык таасири астында күчтүү жана туруктуу болушу керек, эскертүү коопсуздук плакаттары «Абайлаңыз! Кооптуу аймак" сутканын каалаган убагында даана көрүнүшу керек.

34. Камераларда жана каналдарда тазалыкты сактоо, чуңкурлардан сууну үзгүлтүксүз сордуруу жана өтмөктөрдө тосулуп калууларды болтурбоо зарыл.

35. Жумуштарды аткаруу мүмкүнчүлүгүн ырастаган алдын ала эсептөөлөрсүз курулуш конструкцияларын өзгөртүүгө жана аларда тешиктерди тешүүгө тыюу салынат.

36. Туюк тосмолордун каналдарында тейлөөчү персоналдын эркин өтүшүнө тоскоол болгон түзүлүшкө жол берилбейт.Технологиялык шарттарга байланыштуу каналды өзүнчө болукчолорго бөлүү зарыл болгон өзгөчө учурларда, мисалы, темир-бетон панелинен стационардык тирөөчтү курууда жер бетине чыгуулар бөлүүчү дубалга чейин жана андан кийин уюштурулууга тийиш.

37. Ар бир ишканада (цехте, участокто) анда оңдоо участоктору жана аларга жол берилген жүктөр көрсөтүлгөн план болушу керек. Цехтерде (участоктордо) участоктордун чек аралары так белгилениши керек, ал эми алардагы жол берилген жүктөр плиталарда көрсөтүлүшү керек.

38. Жаңы курулуп жаткан жана реконструкцияланган имараттардын жана курулмалардын жайларын жарыктандырууну долбоорлоодо жарыктандыруунун деңгээли Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуучу санитардык нормаларга жана эрежелерге ылайык келүүгө тийиш (СН КР 12-01:2018 «Курулуштагы эмгекти коргоо ").

39. Күйүүчү газдын, жарылуучу заттардын бууларынын кирип кетиши жокко чыгарылбаган жайларды жарыктандыруу үчүн жарылуудан корголбогон жарык берүүчү приборлор колдонулууга тийиш.

Өндүрүштүк жайларда авариялык жарыктандыруу жана 12 В жарыктандыруу тармагын камсыз кылуу керек.

40. Жумуш орундарындагы ызы-чуунун деңгээли Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуп жаткан санитардык ченемдерде ("Жумуш орундарында, турак жайларда, коомдук имараттардагы жана турак жай курулуштарынын аймагындагы ызы-чуу", Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 11-апрелиндеги No 201 токтому менен бекитилген) санитардык эрежелеринде жана ченемдеринде көрсөтүлгөн жол берилген маанилерден ашпоого тийиш.

41. Жумуш орундарындагы титирөөнүн жол берилген ченемдери (титирөөнү пайда кылган жабдуулардан) жумуш орундарындагы титирөөнүн санитардык ченемдеринде көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш, (ГОСТ 12.1.012-90. «Титирөөнүн коопсуздугу»).

42. Вентиляция, кондициялоо жана жылытуу системалары санитардык нормалардын талаптарына жооп берген абанын белгилүү бир алмашуусун камсыз кылууга тийиш (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 11-апрелиндеги No 201токтому менен бекитилген «Калк жайгашкан аймактардын атмосфералык абасына булгоочу заттардын таасиринин болжолдуу коопсуз деңгээли» гигиеналык нормалары).

43. Ишканалардын өндүрүштүк жайларынын жумушчу зонасынын абасы жумушчу зонанын абасына карата санитардык-гигиеналык талаптарга ылайык келүүгө тийиш (гигиеналык нормалары Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 11-апрелиндеги № 201 токтому "Жумушчу зонанын абасындагы зыяндуу заттардын максималдуу жол берилген концентрациясы").

44. Уюмдар жана ишканалар эмгек шарттары боюнча жумуш орундарын аттестациядан өткөрүшү керек.

45. Кислота, щелочь, фосфат, реагенттер жана башка материалдар Кыргыз Республикасында колдонулуучу санитардык ченемдердин жана эрежелердин талаптарына жооп берген кампаларда сакталышы керек.

46. Сымап өндүрүүчүнүн таңгагында сымап буусу абага кире турган өндүрүштүк жайларга коюлган талаптарга ылайык жабдылган атайын кампаларда сакталышы керек.

Кампаларда сымапты коопсуз таңгактоо жана ташуу үчүн идиштердин жана түзүлүштөрдүн запасы болушу керек. Сымап сынбаган контейнерлерде гана ташылышы керек.

47. Күйүүчү, жарылуучу жана уулуу компоненттерди камтыган химиялык заттар жана материалдар башка жайлардан обочолонгон жана күйүүчү жана күйүүчү суюктуктарды сактоо боюнча кампа ишканаларын жана Кыргыз Республикасында колдонуудагы ченемдик укуктук актылардын талаптарын сактоо менен (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2019-жылдын 29-октябрындагы № 576 токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасында уулуу заттар менен иштөөнүн коопсуздук эрежелери).

48. Өндүрүштүк жайларда бензинди, керосинди, спиртти, боёкторду, эриткичтерди, башка күйүүчү материалдарды суткалык керектөөнүн чегинде аз өлчөмдөн тышкары сактоого тыюу салынат. Бул материалдардын көлөмү жана аларды сактоочу жайлар жергиликтүү өрт өчүрүү кызматы менен макулдашылышы керек. Материалдар бекем металл идиштерде атайын цехтердин кампаларында сакталышы керек, алардын эшигинде тамеки чегүүгө жана ачык отту колдонууга тыюу салган коопсуздук белгилери илинет.

Майлоочу майларды жумуш орундарынын жанында атайын металл цистерналарда жана майлоочу аппараттарда сактоого болот. Өрт коркунучу бар материалдарды өндүрүштүк жайлардан тышкары атайын кампаларда сактоо керек. Бул кампалардын эшигине тез күйүүчү заттардын бар экендигин эскерткен жана ачык отту колдонууга жана тамеки тартууга тыюу салган коопсуздук белгилери илинген болушу керек.

49. Аз өлчөмдөгү (2-3 литрге чейин) щелочтун жана кислотанын (фтор кислотасынан башкасы) вентиляциясы менен жабдылган өзүнчө бөлмөлөрдө майдаланган тыгындары бар айнек идиштерде (бөтөлкөлөр) сакталышы керек.

Фторит кислотасын полиэтилен идиштерде же парафинделген бөтөлкөлөрүндө сактоо керек. Бөтөлкөлөрдү себеттерге же жыгач ящиктерге салуу керек. Бөтөлкө менен себеттин ортосундагы боштук жыгач кырындысы же саман менен толтурулууга тийиш. Күкүрт жана азот кислоталары бар бөтөлкөлөрдү сактоо үчүн жыгач материалдары аларды оттон сактагыч менен иштеткенден кийин колдонууга жол берилет. Бөтөлкөлөр ящиктерден (себеттерден) алар бош болгондон кийин гана чыгарылат.Кислота толтурулган бөтөлкөлөр салынган себеттер полго бир катар орнотулушу керек. Алардын ар бири кислотанын аты жазылган бирка менен камсыз болушу керек. Бош кислота бөтөлкөлөр ушундай эле шарттарда сакталышы керек.

50. Электр станцияларынын өндүрүштүк цехтеринде монтаждоо үчүн орундар каралышы керек, электр менен ширетуучу жабдуулар жана газ менен ширетуу учун борборлоштурулган зымдар болууга тийиш.

51. Сыртта оңдоо иштери жүргүзүлүүчү жерде жайгашкан материалдар, буюмдар, жабдуулар жана анын тетиктери кышында кардан жана муздан тазаланышы керек болгон тегизделген ныкталган аянттарга төшөлүүгө тийиш. Бош нерселердин өзүнөн өзү жылып кетүүсүнө жол бербөө үчүн чараларды көрүү керек.

Материалдарды эңкейиштерге жайгаштырууда жер үстүндөгү суулардан коргоо чараларын көрүү керек. Материалдардан жана жабдуулардан чуңкурлардын жана траншеялардын четтерине чейинки аралык жантаюунун туруктуулугун эсептөө менен аныкталат, бирок ал кеминде 1 м болууга тийиш.

52. Товарларды аралык сактоочу жайларда үймөлөө Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан ченемдик укуктук актыларга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш (Мамлекеттер аралык стандарт ГОСТ ISO445 - 2013).

53. Участокто жүк төмөнкүдөй тизилиши керек:

- паллеттердеги таңгактардагы кирпич - эки ярустан ашпаган, контейнерлерде - бир ярустук, контейнерсиз - бийиктиги 1,7 мден ашпаган штабелдерде;

- плитканын материалдары (асбест-цемент плиткасы, асбест-цемент толкундуу барактар ​​жана жалпак асбест-цемент плиталары) - бийиктиги 1 мге чейин штабелдерде;

- төмөнкү сорттогу металл - бийиктиги 1,5 мден ашпаган стеллаждарда;

- ири габариттүү жана оор жабдуулар жана анын тетиктери – капталган бир катарда;

- кара металлдардын прокаттары (табыктуу болот, каналдар, I устундар, секциялуу болот) - астарлары жана капталгандар менен бийиктиги 1,5 мге чейинки штабелдерде. Четине металл барактарды орнотууга тыюу салынат;

- жабык кургак жайда сактоо менен бийиктиги 1,2 мге чейинки штабелдерге салынган жылуулук өткөрбөөчү материалдар;

- диаметри 300 ммге чейинки трубалар 3 м бийиктикке чейинки штабелдерде, трубалардагы акыркы токтотуучу жайларда;

- диаметри 300 ммден ашкан түтүктөр - капталгыч жок ээрде бийиктиги 3 мге чейинки штабелдерде.

Түтүктөрдүн ылдыйкы катары кат-кат төшөлүп, инвентарлык металл бут кийимдер менен бекемделиши же кат-кат болуп бекем бекитилет.

54. Иштерди аткаруу үчүн ачылган жер астындагы төшөө трубасынын камералары жана участоктору Кыргыз Республикасындагы колдонуудагы ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык жол белгилери илинген инвентарлык такталар менен тосулган болушу керек.Тосмолор Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан стандарттарга ылайык сигналдык түстөргө боёлушу керек. Сигнал түстөрү жана коопсуздук белгилери: жолдун сигналдык белгилери жана такталардагы сигналдык лампалар транспорт каражаттарынын жана жөө жүргүнчүлөрдүн өтүшү мүмкүн болгон бардык тараптан тосмо участогун жакшы көрүүнү камсыз кылууга тийиш.

55. Өндүрүштүк жайлардын жумушчу зонасынын абасындагы зыяндуу заттардын курамы белгиленген максималдуу жол берилген концентрациядан ашпоого тийиш (1-тиркеме).

56. Бөлмөдөгү күйүүчү газдын концентрациясы анын күйүүчүлүгүнүн төмөнкү чегинен 1/5 ашпоого тийиш. Абадагы күйүүчү газдар үчүн күйүүчүлүктүн чеги 2-тиркемеде келтирилген.

57. Ишкананын башкы инженери (жылуулук тармагынын начальниги) тарабынан бекитилген бардык газ коркунучу бар жерлердин, ошондой эле зыяндуу заттары бар бөлмөлөрдүн тизмеси түзүлүүгө тийиш. Бул бөлмөлөрдүн кире беришине зыяндуу заттардын бар экендигин жана өрт жана жарылуу коркунучун эскерткен коопсуздук белгилери илинген болушу керек. Коопсуздук белгилери Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан стандарттардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

58. Аймакта жана жумушчу жайда тазалык сакталышы керек. Төгүлгөн же агып жаткан суюктуктарды зыянсыздандыруу жана зарыл учурда алып салуу, ал эми төгүлгөн жерлерди сүртүү керек. Дубалдардын, терезелердин текчелеринин, шыптардын, тепкичтердин чаңы; жабдуулардын беттери жана анын башка жерлери графикке ылайык соргуч түзүлүштөр же нымдуу тазалоо менен жок кылынышы керек; жергиликтүү эрежелер менен белгиленет. Жайларды жана жабдууларды тазалоодо күйүүчү заттарды (бензин, керосин, ацетон ж.б.) колдонууга тыюу салынат.

59. Өндүрүштүк жайларда таза жана кир тазалоочу материал үчүн болукчолору бар кулпуланган темир ящиктер орнотулушу керек. Салгычтардагы кир тазалоочу материалды күн сайын алып салуу керек.

60. Ишканаларда өрт коопсуздугун камсыз кылуу боюнча талаптар Кыргыз Республикасында колдонулуучу стандарттардын жана ченемдердин талаптарына ылайык келүүгө тийиш. Аймакта жана жайда Кыргыз Республикасынын ишканалары, уюмдары, мекемелери жана турак-жай фондусу үчүн Өрт коопсуздугунун эрежелерине (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 22-августундагы No 381 токтому) ылайык зарыл болгон өрт өчүрүү каражаттары болушу керек. Өрт өчүрүүчү жабдуулар энергетика тармагынын объектилеринде баштапкы өрт өчүрүүчү жабдууларды тейлөө жана колдонуу боюнча типтүү нускаманын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

61. Аймакта жана өндүрүштүк жайларда тамеки тартууга атайын бөлүнгөн жайларда гана жол берилет3.

62. Өндүрүштүк жайларда таңгычтар жана дары-дармектер менен толукталган аптечкалар болушу керек. Аптечкаларды таза жана тыкан кармоо, материалдардын жана дары-дармектердин запастарын системалуу түрдө толуктап туруу керек. Аптечкада керектүү материалдардын жана дары-дармектердин тизмеси, ошондой эле аларды колдонуу боюнча нускама камтылууга тийиш. Аптечкалардын орду фельдшердик-акушердик пункт (санитардык пункт) менен макулдашуу боюнча цехтин (райондун, участоктун) администрациясы тарабынан аныкталат.

63. Өндүрүштүк жайларда эмгектин коопсуз ыкмаларын жана биринчи медициналык жардам көрсөтүү эрежелерин так чагылдырган плакаттар илиниши керек.

64. Жумуш орундарына жакын жайгашкан өндүрүш жайларында санитардык ченемдердин талаптарына жооп берген ичүүчү суусу бар фонтандар (же идиштер) болушу керек.

_________________________________

³ Камераларда, кудуктарда жана каналдарда, ошондой эле ачык люктардын жанында тамеки тартууга тыюу салынат.

§ 4. Жабдууга болгон талап

65. Жабдуулардын, түтүктөрдүн, резервуарлардын жана башка элементтердин күйүүгө алып келиши мүмкүн болгон бардык ысык бөлүктөрү жылуулуктан изоляцияланууга тийиш. 25 °C айлана-чөйрөнүн температурасында изоляциянын бетиндеги температура 45 °C ашпоого тийиш. Жазуулардын түсү, символдору, тамгалардын өлчөмү жана жайгашуусу Кыргыз Республикасынын мыйзам актыларына ылайык келүүгө тийиш.

66. Тез күйүүчү, күйүүчү, жарылуучу же зыяндуу заттар менен мүмкүн болгон байланыш зонасында жайгашкан жабдуулардын жана түтүк өткөргүчтөрдүн беттеринин бардык ысык жерлери жылуулук изоляциясын бул заттар менен сиңирүүдөн коргоо үчүн металл каптама менен жабылышы керек.

67. Агрессивдүү, тез күйүүчү, жарылуучу же зыяндуу заттардын түтүктөрү пломбаланууга тийиш. Мүмкүн агып кеткен жерлерде (крандар, клапандар, фланецтик туташтыргычтар) коргоочу капкактарды, ал эми зарыл болгон учурда алардан агып кеткен продуктуларды коопсуз жайга агызуучу атайын түзүлүштөрдү орнотуу керек.

Мезгил-мезгили менен кароону талап кылган жабдуулардын, арматуралардын жана түзүлүштөрдүн объекттери техникалык тейлөө үчүн ыңгайлуу жерлерде жайгаштырылышы керек.

68. Полдун деңгээлинен (жумушчу аянтчадан) 1,5 м ашык бийиктикте жайгашкан жабдуулардын буюмдары тосмолор жана тепкичтери бар стационардык аянтчалардан тейлениши керек.

Тепкичтер жана аянтчалар бийиктиги кеминде 1,0 м болгон тосмолор менен тосмонун түбүн бойлото бийиктиги 0,14 м кем эмес болушу керек. Платформанын деңгээлинен жогорку шыпка чейинки аралык жок дегенде 2 м кем эмес болушу керек.

69. Ачууга чоң күч-аракетти талап кылган дарбазалык клапандар жана дарбазалар айланып өтүүчү линиялар жана механикалык же электр өткөргүчтөр менен камсыз болушу керек.

70. Бардык старттык түзүлүштөр жана арматуралар технологиялык схемага ылайык номурланган жана жазуулары болууга тийиш. Клапандардын, дарбазалардын аларды ачууда же жабууда айлануу багыты көрсөтүлүүгө тийиш.

71. Жумушчулар кире ала турган өндүрүштүк жабдуулардын кыймылдаткыч бөлүктөрүндө Кыргыз Республикасында колдонулуучу стандарттардын талаптарына жооп берген механикалык коргоочу коргоочулар болууга тийиш.

Коргоочу тосмолор бүктөлүүчү (илмектерде) же алынуучу, өзүнчө секциялардан жасалган болушу керек. Машиналардын жана механизмдердин корголгон тетиктерин тейлөөнүн ыңгайлуулугу үчүн тосмолордо эшиктер жана капкактар ​​каралууга тийиш.

Кароолдор, эшиктер жана капкактар ​​аларды жабык (жумушчу) абалда бекем кармап туруу үчүн түзүлүштөр менен жабдылышы жана зарыл болгон учурда кароол алынганда (ачылганда) аларды өчүрүү үчүн машиналар менен механизмдердин кыймылдаткычы менен блокировкаланышы керек.

Машиналардын жана механизмдердин рамаларына ширетилген штангалардан жана тилкелерден тосмолорду жасоого тыюу салынат.

Жарым муфталардын капкактары айлануучу валдын ар бир тарабында жабылбаган бөлүгү 10 ммден ашпагандай кылып жасалышы керек.

§ 5. Жабдууларды тейлөө

72. Ар бир жумуш ордунда тигил же бул кызматка же кесипке керектүү көлөмдө өндүрүштүк жана кызматтык нускамалар жана эмгекти коргоо боюнча нускамалар болууга тийиш.

73. Ишти баштоонун алдында алдыдагы ишке тиешелүү ушул Эрежелердин бардык талаптарынын аткарылышы текшерилиши керек. Эгерде бул жобо сакталбаса, персонал ким тарабынан буйрук бергенине карабастан ишке киришүүгө укугу жок.

74. Жабдууларды айланып өтүү жана текшерүү жабдуулардын режимин жетектеген нөөмөттөгү персоналдын уруксаты менен гана жүргүзүлүүгө тийиш.

75. Агрегаттардын участокторунда өндүрүштүк зарылчылыксыз люктардын, суу көрсөткүч айнектеринин жанында, ошондой эле басым астында өтүүчү түтүктөрдүн жабылуучу, башкаруучу жана сактагыч клапандарынын жана фланецтик кошулмаларынын жанында болууга тыюу салынат.

76. Участоктордун тосмолорунда таянууга жана турууга, түтүктөрдү бойлоп басууга, ошондой эле алар аркылуу өтүүгө арналбаган конструкцияларда жана полдордо дагы тыюу салынат.

77. Басым астында турган жабдууларды жана түтүктөрдү ишке киргизүүдө, өчүрүүдө, басымды сыноодо алардын жанында бул иштерди түздөн-түз аткаруучу персонал гана болууга уруксат берилет.Жабдууларды гидравликалык сынап көрүү учурунда басым жогорулаганда, анын үстүндө адамдардын болушуна тыюу салынат. Сыналуучу түтүктөрдүн жана жабдуулардын ширетүүчү жерлерин текшерүүгө сыноо басымы жумушчу басымга чейин төмөндөтүлгөндөн кийин гана жол берилет. Казанды түшүрүүдө жана үйлөөдө, төмөнкү чекиттерди үйлөөдө, туруксуз жана авариялык режимдерде персонал коопсуз жайларга чыгарылууга тийиш.

78. Жылытуу беттеринин түтүктөрүндө, буу өткөргүчтөрүндө, коллекторлордо, жеткирүүчү түтүктөрдө, клапандардын кузовдорунда фистулалар табылса, жумушчуларды авариялык жабдуулардан тез арада чыгарып4, кооптуу аймакты курчап, плакаттарды же коопсуздук белгилерин илип коюу зарыл: «Абайлаңыз! Кооптуу аймак".

79. Коргоочу түзүлүштөр жок же бузулган абалда механизмдерди же түзүлүштөрдү ишке киргизүүгө жана кыска мөөнөттүү иштетүүгө тыюу салынат. Техниканын жанында коопсуздук коргоочулары жок же бош коргоочулар менен тазалабаңыз.

_______________________________

⁴ Адамдарды чыгаруу электр станциясынын цехинин сменалык начальниги же жылуулук тармагындагы иштердин начальниги (даярдоочу) тарабынан ишке ашырылууга тийиш.

80. Майлоо жана тазалоо үчүн механизмдердин айлануучу же кыймылдуу бөлүктөрүн тазалоого, сүртүүгө жана майлоого, ошондой эле тосмолордун үстүнөн чыгууга же алардын артына колду коюуга тыюу салынат. Иштеп жаткан механизмдердин сырткы бетин аарчууда колдун же манжалардын айланасына сүртүүчү материалды салууга тыюу салынат.

81. Тазалоочу материал катары пахтадан же зыгыр кездемеден жасалган чүпүрөктөр колдонулушу керек.

82. Жолдо жүрүүчү ленталарды кийүүгө, чечүүгө жана жөнгө салууга, ошондой эле канифоль жана башка материалдарды тайгалануучу ленталардын жана транспортёрлордун астына куюуга тыюу салынат.

83. Айлануучу жана кыймылдуу механизмдерди кол менен токтотууга тыюу салынат.

84. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр кыймылдаткычтарынын, ошондой эле 1000 В чейин чыңалуудагы электр кыймылдаткычтарынын ар бир ишке киргизүү түзүлүшүнүн алдында (дистанттык башкаруу түзүлүштөрүнөн тышкары), эгерде алар кооптуу же өзгөчө кооптуу жайларга орнотулган болсо, анда диэлектрдик килемчелер, ал эми нымдуу бөлмөлөрдө - изоляциялык стенддер болушу керек.

85. Үзүлгөн, илинип турган же жерде жаткан зымдарды, ошондой эле бул зымдарга тийген зымдардын, аркандардын, кабелдердин бөлүктөрүн басууга, аларга тийүүгө тыюу салынат.

86. Бузулган жабдууларды, ошондой эле авариялык өчүрүү түзүлүштөрү, блокировкалары, коргоочулары жана сигнализациялары бузулган же ажыратылган жабдууларды иштетүүгө тыюу салынат. Аварияга алып келиши мүмкүн болгон жабдуулардын нормалдуу иштөөсүнөн четтөө болгон учурда персоналдын коопсуздугун камсыз кылуу боюнча чаралар көрүлүүгө тийиш.

87. Жабдууларды жаңылыштык менен ишке киргизүүнү (кыймылдаткычты иштетүү, буу же суу берүү ж.б.), өзүнөн өзү кыймылдоону же кыймылды болтурбоо боюнча техникалык чараларды көрбөстөн оңдоого тыюу салынат. Жабдууларды тазалагандан же оңдогондон кийин анын ичинде эч кандай адам же бөтөн нерсе калбагандыгын текшериңиз.

88. Жабдууларды капиталдык жана орто оңдоо иштери өндүрүштүк долбоорлорго (ИОД) жана оңдоого техникалык шарттарга же технологиялык карталарга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш. Абанын температурасы 32°Сден жогору болгон аймактарда оңдоо иштерин жүргүзүүдө көчмө абаны тумчугуучу түзүлүштөр каралышы керек.

89. Жабдууларды жана түтүк өткөргүчтөрдү монтаждоо же демонтаждоо, ошондой эле жабдуулардын элементтерин алмаштыруу менен байланышкан оңдоо иштерин жүргүзүүдө туруктуулукту камсыз кылуучу жумуштарды өндүрүү долбоорунда же технологиялык картада каралган операциялардын ырааттуулугу сакталууга тийиш, жабдуулардын калган же жаңыдан орнотулган агрегаттарынын жана элементтеринин жана анын демонтаждалган бөлүктөрүнүн кулашына жол бербөө, жабдуулардын жана түтүктөрдүн калган элементтеринин туруктуулугуна тынымсыз көзөмөл жүргүзүлүшү керек.

90. Фланецтик кошулмаларды монтаждоодо болттордун тешиктеринин дал келүүсү ломдор же оправкалар аркылуу текшерилиши керек.

91. Адамдардын жабдуулардын ысык бөлүктөрүнүн жанында болушу зарыл болсо, аларды күйүүдөн жана жогорку температурадан (иштеп жаткан жабдууларды тосуу, желдетүү, комбинезон ж.б.) коргоо чаралары көрүлүшү керек.

92. Тетиктерди жана жабдууларды тазалоо жана майсыздандыруу үчүн керосинди, бензинди, бензолду, ацетонду жана башка күйүүчү заттарды, ошондой эле трихлорэтиленди, дихлорэтанды жана башка хлорлуу углеводороддорду колдонууга тыюу салынат.

93. Күйүүчү, жарылуучу жана зыяндуу заттардын тоңуп калган түтүктөрүн, ошондой эле алардын арматурасын нымдуу буу же ысык суу менен эритүү зарыл. Ачык от менен жылуулук булагын пайдаланууга өрт коркунучу бар жайлардан тышкары жана ачык абада жайгашкан суу, буу жана шлам түтүктөрүнүн жылытуучу арматурасы жана түтүктөрү үчүн гана жол берилет.

94. Адамдардын өтүшү же аларда болушу үчүн кооптуу жерлер, аркандар же коопсуздук белгилери илинген көчмө калкандар менен корголушу керек (3-тиркеме).

95. Түзмөктөрдү тазалоо жана күйүп кеткен лампаларды алмаштырууну электр жабдууларына ыңгайлуу жана коопсуз кирүүнү камсыз кылган түзүлүштөрдөн жүргүзүү керек.

96. Стационардык жарыктандыруусу жок жайларда жабдууларды тейлөөдө нөөмөт боюнча которулуучу жетиштүү сандагы иштетилүүчү көчмө электр чырактары болууга тийиш.

97. Көчмө кол электр лампалары 42 В жогору чыңалуудан кубатталууга тийиш. Өзгөчө жагымсыз шарттарда электр тогуна урунуу коркунучу бекемдик, жогорку нымдуулук, чаң, металл жерге төшөлгөн беттерге тийүү, чыңалуу күчөгөндө тармак 12 В ашпоого тийиш.

98. Газ коркунучу бар жайга кирүүнүн алдында андагы газдын курамына аба чөйрөсүн анализдөө зарыл. Газдын бар-жоктугу жарылуудан корголбогон типтеги газ анализаторунун жардамы менен аныкталышы керек. Бөлмөнүн газ менен булганышы аныкталса, анда аны желдетүүдөн жана андагы абаны газдын жоктугун жана кычкылтектин жетиштүүлүгүн (көлөмү боюнча 20% кем эмес) кайра текшергенден кийин гана киргизүүгө болот. Эгерде желдетүүнүн натыйжасында газды чыгаруу мүмкүн болбосо, анда газ коркунучу бар жайга ушул Эрежелердин 2.8-пунктунун талаптарын сактоо менен шлангдык противогазда гана кирүүгө жана иштөөгө уруксат берилет. Жарыкты күйгүзүү үчүн жабдууларды жана желдеткичтин кыймылдаткычын газ коркунучу бар бөлмөдөн алып чыгуу керек.

99. Газ коркунучтуу жумуштарды жүргүзүүдө төмөнкү эрежелер сакталууга тийиш:

- көчмө жарык булагы катары жарылуудан коргогон лампаларды гана колдонуу керек. Газ коркунучу бар жерлерде лампаларды күйгүзүүгө жана өчүрүүгө, ошондой эле ачык отту колдонууга тыюу салынат,

- аспап учкун чыгаруу мүмкүнчүлүгүн болтурбай, түстүү металлдан жасалган болушу керек. Кара металлдан жасалган аспапты колдонууга жол берилет, мында анын жумушчу бөлүгү май же башка майлоочу май менен эркин майланууга тийиш;

- электр бургуларды жана башка электрлештирилген аспаптарды, ошондой эле учкун чыгаруучу түзүлүштөрдү колдонууга тыюу салынат;

- персоналдын бут кийими болоттон жасалган такаларсыз жана мыксыз болушу керек, антпесе галош кийүү зарыл.

100. Туруктуу кезекчилери жок газ кооптуу жайлардын эшиктери кулпуланышы керек. Ачкычтар нөөмөттүн начальнигинде сакталууга жана ишкананын башкы инженери бекиткен тизмеде көрсөтүлгөн адамдарга иш убактысына берилүүгө жана күн сайын жумуш аяктагандан кийин кайтарылып берилүүгө тийиш.

101. Өрт болгон учурда тез арада өрт өчүрүү кызматын чакыруу, адамдарды жана мүмкүн болсо күйүүчү заттарды коопсуз жайга алып чыгуу, коопсуздук эрежелерин сактоо менен колдо болгон өрт өчүрүүчү каражаттар менен өрттү өчүрүүгө киришүү жана ишкананын нөөмөт башкаруучусуна (диспетчерине), цехтин (участканын) башкаруучусуна жана ишкананын күзөтүнө билдирүүгө тийиш.

102. Авария коркунучу болгондо жакын жердеги персонал аны болтурбоо боюнча чараларды көрүүгө (жабдууларды же тиешелүү механизмди токтотуу, чыңалууну алып салуу, буу же суу берүүнү өчүрүү, кооптуу аймакты коргоо ж.б.) жана кырсык болгон учурда, ошондой эле, мүмкүн болсо, окуя болгон жерде кырдаалды сактап, жабырлануучуга биринчи жардам көрсөтүү, окуя тууралуу улук нөөмөтчүгө (жумуш башкаручуусуна) билдирүү керек.

§ 6. Оор жүктөрдү көтөрүү жана ташуу

103. Жүктөрдү кол менен көтөрүүдө жана жылдырууда (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2005-жылдын 2-декабрындагы № 548 «Жүктүн жол берилген эң жогорку ченемдерин бекитүү жөнүндө» токтому 18 жашка чейинки жумушчулардын жана аялдардын штангаларды кол менен көтөрүү жана жылдыруу) колдонуудагы мыйзамдарда белгиленген жүктөрдү ташуу ченемдерин сактоо зарыл.

18 жаштан ашкан жумушчулардын оордуктарды кол менен көтөрүүдө жана жылдырууда жол берилген максималдуу жүктөрдүн5 ченемдери:

1) эркектер үчүн 50 кг

2) аялдар үчүн:

- дагы 10 кг менен кезектешип, оордукту көтөрүү жана жылдыруу

жумуш (саатына эки жолуга чейин);

- 7 кг салмакты тынымсыз көтөрүү жана жылдыруу

Жумуш нөөмөтүнүн ар бир саатында аткарылуучу динамикалык иштердин көлөмү төмөндөгүлөрдөн ашпоого тийиш:

жумушчу сменасы:

- жумушчу сменанын ар бир саатында аткарылган динамикалык иштин көлөмү ашпоого тийиш:жумушчу бетинен 1750 кгм,

- полдон 875 кгм.

______________________________

⁵ Көтөрүлгөн жана ташылган жүктүн массасына контейнерлердин жана таңгактардын массасы кирет. Жүктөрдү вагонеткаларда же контейнерлерде ташууда колдонулган күч 10 кгс ашпоого тийиш.

18 жашка чейинкилер үчүн оордуктарды кол менен көтөрүүдө жана жылдырууда жол берилген максималдуу жүктөрдүн ченемдери:

Эскертүүлөр:

1 Көрсөтүлгөн ченемдердин чегинде оордуктарды көтөрүүгө жана жылдырууга, эгерде бул аткарылып жаткан кесиптик ишке түздөн-түз байланыштуу болсо, жол берилет.

2. Көтөрүлгөн жана жылдырылуучу жүктүн массасына таранын жана таңгактын массасы кирет.

3 Жүктөрдү вагонеткаларда же контейнерлерде жылдырууда колдонулган күч томонкудон ашпоого тийиш:

16 жаштагы уландар үчүн - 20 кг, 17 жаш - 24 кг;

16 жаштагы кыздар үчүн - 7 кг, 17 жаш - 8 кг.

104. Товарларды алып өтүү жолдору таза болушу керек, баш аламандыкка жол берилбейт.

105. Такелаждык түзүлүштөрдүн бардык түрлөрүн (роликтер, арабалар, аркандар ж.б.) колдонууда, ошондой эле лом, күрөк ж.б. алардын ишке жарамдуулугун ишке киришуунун алдында текшеруу зарыл.

106. Прокат жүктөрдү (түтүктөрдү, бочкаларды) жүктөөдө жана аларды транспорттук каражаттардан жана аянтчалардан түшүрүүдө аркандар менен кармалуучу жүктөр менен жантайма аянтчаларды же чаналарды колдонуу керек.

107. Жантайган тегиздикте түшүрүлүп же көтөрүлүп жаткан жүктүн астында болууга тыюу салынат. Андан ар дайым алыс болушуңуз керек.

108. Жүктү түшүрүү жана жүктөө үчүн колдонулуучу аркан жүктүн салмагын эске алуу менен тандалышы керек. Жүктү түшүрүү ылдамдыгы вагондун артындагы (платформада) жумушчулар тарабынан жөнгө салынууга тийиш.

109. Автотранспортко же аянтчага бир эле учурда жүктү түшүрүүгө жана мурда түшүрүлгөн жүктү алып чыгууга (башка жерге которууга) тыюу салынат.

110. Толтурулган айнек бөтөлкөнү эки жумушчу көтөрүп жүрүүгө тийиш. Бөтөлкө корзинага (корзина) менен бирге туткасы бар атайын жыгач коробкага салынышы керек же ортосу тешиги бар атайын замбилге салынып, анын ичине бөтөлкө бийиктигинин 2/3 бөлүгү менен бирге кирүүгө тийиш. Кыска аралыктарга жана тепкичтерге бөтөлкөлөрдү эки жумушчуга себеттин түбү жана туткалары алдын ала текшерилгенден кийин себеттерге салып алып жүрүүгө уруксат берилет. Бөтөлкөлөрдү атайын троллейбуста ташууга уруксат берилет.

111. Жыгач бочкаларды жерге тоголотуп жатканда аларды обручтардын жанына түртүп салуу керек; барабандын четтеринен тартууга жол берилбейт, оор барабандарды роликтерде жылдыруу керек.

112. Өндүрүштүк жайларда узун жүктөрдү кол менен ташуу өзгөчө учурларда аз көлөмдөгү жумуш менен жол берилет.Узун жүктөрдү кычкач түрүндөгү атайын кармагыч түзүлүштөрдүн жардамы менен алып жүрүү керек. Бир бойлуу бир нече жумушчулардын кол менен (ийинге) узун жүктөрдү ташуусуна жол берилет. Ташуу жана түшүрүүдө жумушчулар жүктүн бир тарабында болушу керек. Жүктөрдү күрөк, лом ж.б. менен ташууга тыюу салынган.

113. Түнкү убакта жүктөө-түшүрүү иштерин жүргүзүүдө бардык жумуш орундары белгиленген ченемдерге ылайык жарыктандырылышы керек (СН КР 12-01:2018 «Курулуштагы эмгектин коопсуздугу»).

§ 7 Тепкичтерден жана башка приборлордон бийиктикте иштөө

114. Курулуш тепкичтер Кыргыз Республикасында колдонуудагы курулуш нормаларынын жана эрежелеринин, стандарттарынын талаптарына ылайык келүүгө тийиш . (СН КР 12-01:2018 «Курулуштагы эмгектин коопсуздугу»).

115. Бийиктиктеги жумуштарды аткаруу үчүн курулуш тепкиштери жана башка түзүлүштөр инвентаризацияланып, типтүү конструкциялар боюнча даярдалышы керек. Инвентарлык курулуш тепкичтер, бешиктер үчүн заводдун (ишкананын) - даярдоочунун паспорттору болууга тийиш. Инвентаризацияланбаган тепкичтерге өзгөчө учурларда жол берилет жана алардын туруктуулугуна, ошондой эле алардын бардык негизги элементтеринин бекемдигине карата эсептөөлөр менен жеке долбоор боюнча курулууга тийиш. Долбоордо коопсуздук жана өндүрүштүк санитария боюнча инженер-инспектордун визасы болушу керек. Долбоор аны иштеп чыккан ишкананын же уюмдун башкы инженери, ошондой эле аны ондурушко берген ишкананын же уюмдун башкы инженери тарабынан бекитилиши керек.

116. Каркас жыйыла турган металлдан же жыгачтан жасалышы мүмкүн. Зарыл болгон учурда, курулуш тепкичтер жана тепкичтер ысык беттердин же жабдуулардын элементтеринин жанында болгондо, жыгач бөлүктөрү өрттөн корголушу керек.

117. Курулуш тепкичтер, тепкич жана көтөрүүчү аянтчалардын палубаларына жүктөлгөн жүк долбоордо (паспортто) белгиленген жол берилгенден ашпоого тийиш. Шкафтарда уруксат берилген жүктү жана аны жайгаштыруунун схемасын көрсөткөн плакаттар болушу керек. Палубада адамдардын бир жерге топтолушуна жол берилбейт. Кошумча жүктөрдү (материалдарды көтөрүүчү машиналардан, көтөрүүчү аянтчалардан ж.б.) складга берүү зарыл болсо, аларды конструкциялоодо бул жүктөрдү эске алуу керек.

118. Жердин деңгээлинен же шыптардан 1,3 м жана андан жогору бийиктикте жайгашкан курулуш тепкичтери палубаларында бийиктиги 1,1 м кем эмес тосмонун мамыларынан, тосмолордон турган тосмолору болууга тийиш, бийиктиги кеминде 0,15 м болгон бир ортоңку горизонталдык элемент же тор, кармагычтардын мамыларынын ортосундагы аралык 2 м ашпоого тийиш. Коргоочу тосмолор 700 Н (70 кгс) концентрацияланган статикалык жүккө туруштук бериши керек. Тошолучу полдор алардын кайчылаш тилкесине бекитилиши керек. Каптал тактайлар полго орнотулушу керек, ал эми тосмо элементтери мамыларга ичинен бекитилиши керек. Жыгач тосмолордун кармагычтары пландалууга тийиш. Полдорун тошогуштору жана тепкичтери мезгил-мезгили менен иш учурунда жана ал аяктагандан кийин күн сайын таштандылардан, кышында - кардан жана муздан тазаланууга жана зарыл болгон учурда кум менен себилип турууга тийиш.

119. Жабдуулардын демонтаждалган бөлүктөрүн (түтүктөрдү, каптаманын бөлүктөрүн, изоляцияны ж.б.) жана таштандыларды бийиктиктен түшүрүүгө тыюу салынат. Жабдуулардын демонтаждалган бөлүктөрүн жана таштандыларды механикалык түрдө жабык ящиктерде жана контейнерлерде алып чыгуу керек.

120. Бийиктиги 4 мден ашкан станоктор комиссия тарабынан кабыл алынгандан жана акт түзүлгөндөн кийин гана пайдаланууга уруксат берилет. Эгерде оңдоп-түзөө иштери подрядчы уюм тарабынан ал куруп жаткан станоктордон жүргүзүлсө, аларды эксплуатациялоо подрядчы уюмдун (участканын) жетекчисинин буйругу менен дайындалган комиссия тарабынан кабыл алынат. Бул учурда комиссияны подряддык уюмдун инженердик-техникалык кызматкери жетектейт.

Энергокомпания тарабынан же анын подряддык уюмдарынын биринин буйругу боюнча складдарды курууда алар ишкана үчүн буйрук менен дайындалган жана энергетикалык ишкананын инженердик-техникалык кызматкери жетектеген комиссия тарабынан эксплуатацияга кабыл алынат. Комиссиянын курамына персоналы ушул топтордон иштей турган башка подряддык ремонттук уюмдардын окулдору да кирет. Акт жалпы тартип (тарап) боюнча иш жетекчиси тарабынан сакталат. Подряддык оңдоп-түзөөчү уюм тарабынан өз муктаждыктары үчүн курулган штангаларды кабыл алуу актысын ушул уюмдун участкасынын (цехинин) начальниги тарабынан бекитүүгө жол берилет.

Акт бекитилмейинче складдан иштөөгө жол берилбейт.

121. Бир нече подряддык уюмдардын иштөөдө аларды пайдаланууга кабыл алган уюм абал үчүн жоопкерчилик тартат.

122. Бийиктиги 4 мге чейинки курулуш тепкичтер жана штангаларды "Курулуш тепкичтерди жана штангаларды кабыл алуу-текшерүү журналына" (4-тиркеме) жазуу менен иш жетекчиси кабыл алгандан кийин гана пайдаланууга уруксат берилет.

123. Бир ай жана андан ашык убакыт бою эч кандай жумуш аткарылбаган, ошондой эле суук мезгилдеги жамгырдан же эрүүдөн кийин, алардын негизинин деформациясына алып келген курулуш тепкичреин оңдоого жана кайра кабыл алынууга тийиш.

124. Курулуш тепкичтерди эксплуатациялоодо иштин жетекчиси текшерүүнүн жыйынтыгын журналга жазып, күн сайын текшерүүгө милдеттүү. Бир нече подряддык уюмдардын буйруктарынан же аралык тапшырмаларынан иштөөдө линия же аралык боюнча ар бир жумушчу жетекчи тарабынан күн сайын текшерүүнүн жыйынтыгы журналга жазылуу менен текшерилиши керек. Журналды жалпы буйрутмага ылайык (жанында) иш жетекчиси жүргүзүшү керек.

125. Туш келди таянычтардан (коробкалар, бочкалар, тактайлар ж.б.) иштөөгө тыюу салынат.

126. Эгерде полдун деңгээлинен (жумушчу аянтчадан) 1,3 м жана андан жогору бийиктикте кыска мөөнөттүү жумуштарды (асма такелажды ж.б.) аткаруу зарыл болсо, анда сөзсүз түрдө коопсуздук курун колдонуу керек. Жумушчуларга кантип жана кайдан чыгуу керек, коопсуздук курун тагынуу керектиги боюнча көрсөтмөлөр берилиши керек. Коопсуздук курунун кийинки сыноо датасы коюлушу керек. Сыноо белгиси жок болсо, сыноо мөөнөтү өтүп кетсе же текшерүү учурунда кемчилик табылса, коопсуздук курун колдонууга тыюу салынат.

127. Кран илгичинде илинген жүк менен курулуш тепкичтерге урунуп калбаш үчүн, курулуш тепкичтерге түздөн-түз жакын жерде жүктү көтөрүү (түшүртүү) менен бир убакта айлантууга тыюу салынат. Төшөлгөн жүгүн көтөрүү жана түшүрүү минималдуу ылдамдыкта, жылмакай, дөңгөлөксүз болушу керек.

128. Курулуш тепкичтердин монтаждоо жана демонтаждоо жумуштарды даярдоо долбоорунда каралган кезекти сактоо менен бригадирдин жетекчилиги астында жанаша жүргүзүлүүгө тийиш. Курулуш тепкичтерин монтаждоо жана демонтаждоо менен алектенген жумушчулар иш башкаруучу тарабынан иштин ыкмасы жана ырааттуулугу жана коопсуздук чаралары боюнча көрсөтмө бериши керек.

Курулуш тепкичтерин орнотулган же демонтаждалган аймакка бөтөн адамдардын кирүүсү жабылууга тийиш.

129. Бийиктикте жумуштун узактыгына ылдыйдан өтүүгө тыюу салынып, кооптуу зонаны тосуу керек.

Шифер аянтчаларда иштөөдө алардан шаймандардын жана материалдардын кулап түшүшүнө жол бербөө үчүн жыш тактайча жасалышы керек.

130. Жумуштарды вертикалдуу айкалыштырууда ылдыйкы жумуш орундары жогору турган жумуш ордунан вертикалдуу 6 мден ашпаган аралыкта орнотулган тиешелүү коргоочу түзүлүштөр (полдор, торлор, чокулар ж.б.) менен жабдылышы керек.

Бийиктиги 6 м жана андан көп болгон курулуш тепкичтерден жумуштарды аткарууда экиден кем эмес палубалар болушу керек: жумушчу (жогорку) жана коргоочу (төмөнкү). Имараттын же курулманын жанындагы ар бир жумушчу орду, андан тышкары, жумушчудан 2 мден ашпаган бийиктикте жайгашкан палуба менен жогорудан корголушу керек.

131. Металл курулущ тепкичтерден 5 мден аз аралыкта жайгашкан электр зымдарын монтаждоодо же демонтаждоодо кубатсыздандырылышы жана жерге туташтырылышы, же коробкага салынышы же демонтаждалышы керек.

132. Убактылуу иштебей турган курулуш тепкичтери жакшы абалда кармалууга тийиш.

133. Бийиктиктеги жумуштарда өз алдынча иштөөгө 18 жаштан жаш эмес, медициналык каршы көрсөтмөсү жок, бийиктикте иштаген боюнча 1 жылдан кем эмес стажы бар жана үчтөн кем эмес тарифтик категориясы бар адамдарга уруксат берилет. Биринчи жолу бийиктикте иштоого кабыл алынган жумушчулар ишкананын жетекчисинин буйругу менен дайындалган тажрыйбалуу жумушчулардын түздөн-түз жетекчилиги астында 1 жыл иштеши керек.

134. 4 мге чейинки бийиктиктеги чакан жана кыска мөөнөттүү жумуштарды Кыргыз Республикасында колдонуудагы ченемдердин талаптарына жооп берген тепкичтерден аткарууга болот.

Асма, тиркелген жана жылма тепкичтерден, ошондой эле бийиктиги 1,1 м кем эмес тосмолор менен корголбогон үстүнкү тепкичтерден бийиктикте иштөөдө коопсуздук курун колдонуу керек, ал конструкцияга бекитилет же тепкичке (ал конструкцияга бекем бекитилсе).

135. Тиркелген көчмө тепкичтерден ширетүү иштерин жүргүзүүгө, электр жана пневматикалык аспаптарды колдонуу менен иштөөгө, ошондой эле курулуш-монтаждоо пистолеттер менен иштөөгө тыюу салынат. Мындай иштерди аткаруу үчүн тосмолор менен корголгон үстүнкү аянтчалары бар тепкичтерди жана шатыларды колдонуу керек.

136. Шатыга жүктү көтөрүүгө жана түшүрүүгө жана анын үстүндө аспапты калтырууга тыюу салынат.

137. Транспорттук каражаттар же адамдар көп жүргөн жерлерде тепкичтен иштөөдө тепкичтин кокустан соккудан кулашына жол бербөө үчүн, анын учтарынын учтарында атайын учтар болгонуна карабастан, тепкичти орнотуучу жер корголушу керек. Тепкичти жылмакай плиткалуу полго орнотууда аны бекитүү мүмкүн болбогон учурларда, аны туруктуу абалда кармап туруу үчүн баш кийимдуу жумушчу тепкичтин түбүндө турушу керек. Башка учурларда, ылдыйдагы тепкичти колуңуз менен колдоого тыюу салынат.Тепкичтерге бирден ашык киши чыгууга болбойт.

138. Асма жана көчмө тепкичтерди жана адамдарды көтөрүүчү бешиктерди сыноодон өткөндөн кийин гана пайдаланууга уруксат берилет.

139. Бешиктерди көтөрүү жана түшүрүү үчүн колдонулуучу лебедкалар Кыргыз Республикасында колдонулуучу (СН КР 12-01:2018 «Курулуштагы эмгектин коопсуздугу») ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

140. Кабелдер (аркандар) алардын бешикке же көчмө тепкичтерге жана лебедка барабанына бекитилүүчү жерлеринде бекем бекитилиши керек. Бешиктерди жана көчмө тепкичтерди көтөрүүдө жана түшүрүүдө кабелдердин кыймылы эркин болууга тийиш. Кабелдердин чыгып турган конструкцияларга сүрүлүүсүнө жол берилбейт. Иш аткарбаган лебедкаларды жана көчмө тепкичтерди жерге түшүрүү керек. Бешиктерди жана кочмо тепкичтерди жылдырууда лебедка барабанында кабелдин туура оролгондугун көзөмөлдөө зарыл.

141. Бешиктерди көтөрүү жана түшүрүү үчүн колдонулуучу лебедкалар жана көчмө тепкичтер эки эселенген жумушчу жүктө алардын туруктуулугун камсыз кылуу үчүн фундаментке бекитилиши же балласт менен камсыз болушу керек. Балласт лебедка рамкасына бекем бекитилиши керек. Уруксатсыз адамдардын лебедкаларга киришине тыюу салынат.

142. Асма бешиктердин бийиктиги 1,2 м кем эмес төрт жактуу тосмосу болууга тийиш. Бешик тосмолордо эшиктерди орнотууга тыюу салынат.

143. Күн сайын жумуш алдында бешиктердин, көчмө тепкичтердин жана аркандардын абалы текшерилип, жумушчу аркандын үзүлүшүн имитациялоо үчүн сыноо жүргүзүлүшү керек.

144. Асма жана көчмө бешиктер, тепкичтер жана башка түзүлүштөр кабыл алууга жана мезгилдүү сыноолорго дуушар болушу керек. Кабыл алуунун жана мезгилдүү сыноолордун көлөмү жана программасы ченемдик-техникалык документтерде белгилениши керек.

§ 8 Ширетуучу, паяльник менен иштөө

145. Электр ширетүү, газ жалын жана башка ысык жумуштарды аткарууда Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуучу ченемдик укуктук актылардын (СН КР 12-01:2018 «Курулуштагы эмгектин коопсуздугу») талаптары сакталууга тийиш.

146. Ширетүү жабдуулары Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуучу ченемдик укуктук актылардын (СН КР 12-01:2018 «Курулуштагы эмгектин коопсуздугу») талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

147. Жабдууларда, эксплуатациялоочу жабдуулардын зонасында жана өндүрүштүк жайларда ысык иштер ушул Эрежелерде каралган тартипте жүргүзүлүүгө тийиш. "Коопсуз шарттарды камсыз кылуу зарыл" буйругунун сабында өрт коопсуздугунун талаптары да көрсөтүлүшү керек. Бул учурда, берилген кийим бир эле учурда ысык ишти өндүрүү үчүн уруксат болуп саналат.

Кызуу жумуштарды жасоого буйрук цехтин жетекчиси (же анын милдетин аткаруучу), ал эми өрт коркунучу бар жабдуулар (нефть цистерналары, газ өткөргүчтөрү жана газ бөлүштүрүүчү пункттар, мунай түтүктөрү жана генераторлордун мунай объектилери) үчүн берүүгө укуктуу жана синхрондук компенсаторлор, күйүүчү май бункерлери, герметик менен жабылган резервуарлар жана башкалар) — ишкананын техникалык жетекчиси (башкы инженер же анын милдетин аткаруучу адам). Техникалык жетекчинин буйругун чыгарууда буйрук «Буйрук берилди» графасында тиешелүү цехтин начальниги тарабынан бекитилиши керек.

§ 9 Жабдуулардын кемчиликтерин табуу боюнча коопсуздук чаралары

148. Ден соолугунун абалы боюнча жараксыз деп табылган, эмгектин коопсуздугунун жана жеке гигиенанын эрежелери боюнча окуудан өткөн жана бул иштерди жүргүзүү укугуна "Билим сынагында" белгиси бар кемчиликтерди аныктоо боюнча адамдар ишке киргизилет.

149. Иондоштуруучу нурлануунун булактарын пайдалануу менен кемчиликтерди табуу боюнча бардык иштер радиациялык коопсуздук стандарттарынын талаптарына ылайык («Кыргыз Республикасынын калкынын радиациялык коопсуздугу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамы 1999-жылдын 17-июнундагы No 458, «Радиациялык коопсуздук жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамы Техникалык регламенти 2011-жылдын 29-ноябрындагы No 224) жүргүзүлүүгө тийиш.

150. Дефектологдорго атайын коргоочу идиштерге салынбаган иондоштуруучу нурлануу булактарын тийгизүүгө, көтөрүүгө, чөнтөгүнө салууга, алып жүрүүгө жана сактоого тыюу салынат.

151. Дефектоскопту даярдоочунун паспортунда көрсөтүлгөн кубаттуулуктан жогору иондоштуруучу нурлануу булактары менен заряддоого тыюу салынат.

152. Дефектоскопторду заряддоо жана кайра заряддоо ишкананын радиациялык коопсуздук кызматынын жооптуу адамынын катышуусунда жана үзгүлтүксүз радиометрикалык көзөмөл астында бул иштерди жүргүзүүгө уруксаты бар адистештирилген уюмдар тарабынан жүргүзүлүшү керек.

153. Атайын жабдылган жайлардан тышкары иондоштуруучу нурлануунун булактарын пайдалануу менен контролду жүргүзүүдө коопсуздуктун төмөнкү талаптары аткарылууга тийиш:

- нурлануу булагы жерге же адамдар жок жерлерге багытталышы керек;

- нурлануунун дозасынын ылдамдыгы 0,28 мР/сааттан ашкан радиациялык коркунучтуу зонаны коргоого; дозанын ылдамдыгын белгиленген мааниге чейин азайтуучу тосмолор же коргоочу экрандар;

- коркунучтуу зонанын периметри боюнча 3 мден кем эмес аралыктан даана көрүнүп турган эскертүү плакаттарын илүүгө;

- радиациялык коркунучтуу зонадан бөтөн адамдарды кармоого;

154. Нурлануу булагы бар дефектоскоптордун коопсуздугу үчүн жоопкерчиликти алар жооптуу адамга (сактоодо) өткөрүп бергенге чейин жумуштагы тыныгууларда аларды ташууда, пайдаланууда жана сактоодо дефектоскопчулар тартат.

155. Жамгыр жааганда ачык аянттарда рентген аппараттарын колдонуу менен контролдоо жүргүзүүгө жол берилбейт.

§ 10 Жер астындагы курулуштарда жана суу сактагычтарда иштөө

156. Бардык жер астындагы курулуштар аларга кирер алдында дароо жумушчу зонасынын абасында болушу мүмкүн болгон зыяндуу заттардын курамын текшерилиши керек.

Жер астындагы газ түтүгүнө түздөн-түз жакын жайгашкан жер астындагы курулуштар үчүн (анын эки тарабында 15 мге чейин аралыкта) текшерүүнүн мөөнөттөрү, аларга адамдарды тейлөө жана түшүрүү тартиби бекитилген нускама ишкананын башкы инженери тарабынан менен аныкталууга тийиш. Эгерде газ түтүгүн коштоп жүрүүчү курулуштардын кайсы биринде газ аныкталса, аларды желдетүү боюнча чараларды көрүү зарыл. Мында газ түтүгүнөн 50 м радиуста жайгашкан башка жер астындагы курулуштар дагы газдын булганышы үчүн кошумча текшерилүүгө тийиш.

157. Жер астындагы курулуштарда көп кездешүүчү жарылуучу жана зыяндуу газдардын мүнөздөмөлөрү 5-тиркемеде келтирилген.

158. Ар бир ишканада газ коркунучу бар жер астындагы курулмалардын тизмеси түзүлүп, жетекчи тарабынан бекитилиши керек, ал цехтердин (райондордун, участоктордун) өздүк курамына жеткирилет. Тизме цехте (райондо, участокто) көрүнүктүү жерге илиниши керек.

Бардык газ кооптуу жер астындагы курулуштар технологиялык схемаларда жана маршруттук карталарда белгилениши керек. Газ коркунучу бар жер астындагы курулуштарда атайын люктун түсү болушу керек (люктун экинчи капкагын же анын цилиндр түрүндөгү бөлүгүн сары түскө боёо сунушталат).

159. Жер астындагы курулуштун же резервуардын абасында өтө ыктымалдуу зыяндуу заттардын болушу газ анализатор тарабынан аныкталышы керек. Аба үлгүлөрү жер астындагы курулуштун же резервуардын люкуна түшүрүлгөн шланг аркылуу алынышы керек.

Фекалдык канализациялык скважинада зыяндуу газдардын бар экендигин аныктоодон мурун, шамал тарапта туруп, анын түбүндөгү чөкмөлөрдү узун мамы менен жумшартуу керек.

160. Аба үлгүлөрү жер астындагы курулуштун же резервуардын үстүнкү жана төмөнкү зоналарында эң начар желдетилген жерлерден алынууга тийиш. Үстүнкү зонадан үлгү алууда шлангдын учун 20-30 см ичкери түшүрүү керек. Мындай учурда тыгыздыгы абадан төмөн болгон зыяндуу зат табылышы мүмкүн. Абадан оор зыяндуу заттарды табуу үчүн үлгүлөрдү алуу жер астындагы курулуштун төмөнкү зонасында жүргүзүлүшү керек, мында шлангдын учу полдон (жерден) 1 м ашык эмес аралыкка түшүрүлүшү керек.

161. Аба үлгүлөрүн алуу үчүн жер астындагы курулмаларга жана резервуарларга түшүүгө тыюу салынат.

162. Жер астындагы курулмада же резервуарда иштөө алдында жана иштөөдө табигый же мажбурлап желдетүү камсыз кылынууга тийиш.

Камералардын жана каналдардын табигый желдетүүсү аба агымын люктарга багыттап, алардын жанында атайын калкалоочу орнотулган экиден кем эмес люктарды ачуу жолу менен түзүлүшү керек. Адамдар жер астындагы курулушка түшүүдөн же резервуарга чыгуудан мурун табигый желдетүүнүн узактыгы 20 мүнөттөн кем эмес болушу керек.

Эгерде абада зыяндуу заттардын жер астындагы курулушу же резервуары бар болсо же андагы абанын температурасы 32°Сден жогору болсо, мажбурлап желдетүү жүргүзүлүшү керек.

Мажбурлап желдетүү 10-15 мүнөткө жер астындагы түзүлүштө же резервуарда толук аба алмашуусу бар мобилдик желдеткич же компрессор менен камсыз болушу мүмкүн. Жер астындагы түзүлүшкө түшүрүлгөн желдеткич түтүк полдун деңгээлине 20-25 см жетпеши керек.

Табигый жана мажбурлап желдетүү зыяндуу заттарды толук чыгарууну камсыз кылбаса, жер астындагы курулушка же суу сактагычка түшүүгө дем алуу органдарын изоляциялоочу каражаттарды (ПДУ-3, СПИ-20 ж.б. өзүн-өзү куткаруучулар, колдонуу менен гана жол берилет, шлангдык противогаз). Шлангдык противогазды колдонууга аба кирүүчү жерде зыяндуу жана коркунучтуу газдар жок болгон шартта жол берилет.

163. Жер астындагы курулманы же резервуарды кычкылтек менен желдетүүгө тыюу салынат.

164. Жолдун өтүүчү бөлүгүндө жайгашкан жер астындагы курулмалардын ачык люктарынан 10-15 м аралыкта кыймылдын эки тарабына эскертүүчү жол белгилери орнотулушу керек. Калктуу конуштардын сыртында, иш ордунан 50 мден кем эмес аралыкта жол кыймылынын жээгине кошумча эскертүүчү жол белгиси коюлат. Иш турган жер курчоого тийиш. Түнкүсүн жана көрүү жетишсиз болгон шарттарда эскертүүчү жол белгилери, ошондой эле жумуштун жанындагы тосмолор 42 В жогору эмес чыңалуудагы лампалар менен жарыктандырылышы керек.

Кышында иш жана люктарга өтүүчү жерлердеги тосулган аянт кардан, муздан тазаланып, кум себилиши керек.

165. Кызматкерлерге резервуарларда жана жер астындагы курулмаларда иштөөгө уруксат берүүнүн алдында газ, кислоталар жана башка агрессивдүү заттар кире турган түтүктөрдү өчүрүү, алардын фланецтик байланыштарына тығындарды орнотуу, эскертүү плакаттары, суу жана буу кирүүчү түтүк өткөргүчтөрдөн резервуарды же жер астындагы курулманы ажыратуу ушул Эрежелердин 2.9.7-пунктуна ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

166. Жер астындагы курулуштун же резервуардын капкагын ачууда шамал тарапка (белди шамалга карап) туруу керек.

167. Жер астындагы курулмада же суу сактагычта болуу убактысы, ошондой эле алардан чыгуу менен эс алуунун узактыгы иштин шарттарына жана мүнөзүнө жараша иштин жетекчиси тарабынан аныкталат, муну "Өзгөчө шарттар" буйругу линия сызыгында көрсөтөт.

168. Жер астындагы курулмаларда же резервуарларда (күйүүчү майларды сактоочу резервуарлардан тышкары) андагы абанын температурасы 32°Сден жогору болгон жумуштарга өзгөчө учурларда гана (кырсык болгондо, адамдардын өмүрүнө коркунуч туудурса, алардын жабдуулар жана башкалардын бузулушуна коркунуч туудурса) жол берилет, иш жетекчисинин уруксаты менен жана анын түздөн-түз жетекчилиги астында персоналдын күйүп кетишин болтурбоо боюнча зарыл чараларды көрүү керек.

Жер астындагы курулмадагы же суу сактагычтагы абанын температурасы 32 °Cден жогору болгондо, жумуш жылуу комбинезон менен жүргүзүлүүгө тийиш. Эгерде жер астындагы курулушта же суу сактагычта суюк чөйрө бар болсо, анда резина бут кийимдерди колдонуу керек.

169. Жер астындагы курулушта же резервуарда суунун деңгээли полдун деңгээлинен 200 ммден жогору болгондо, ошондой эле суунун температурасы 45°Сден жогору болгондо иштөөгө тыюу салынат. Буу менен толтурулган жер астындагы курулуштарга жана жертөлөлөргө, алардагы абанын температурасына карабастан жумушчулардын түшүшүнө жол берилбейт.

170. Жер астындагы курулманын же суу сактагычтын ичинде жумуштарды жүргүзүү үчүн, ошондой эле мезгил-мезгили менен текшерүү үчүн үч адамдан кем эмес инструкцияланган бригада дайындалышы керек, анын ичинен экөө люкта болушу керек жана жумушчу аба соргуч түтүктөрүнүн абалына көз салууга тийиш. Иштеген жерине бөтөн адамдарды киргизүүгө тыюу салынат.

171. Байкоочулар адам жер астындагы курулмада же суу сактагычта болгон учурда жер астындагы курулманын же суу сактагычтын люкунан чыгып кетүүгө жана башка иштерге алаксып кетүүгө укугу жок.Чоң тереңдиктеги жана узундуктагы жер астындагы курулушта иштөөдө жумушчуну визуалдык байкоону камсыз кылуу мүмкүн болбогондо, аны менен кабыл алынган сигналдарды (196-пунктту караңыз) же телефон аркылуу байланыш уюштуруу керек.

Эгерде жер астындагы курулуштун кызматкери өзүн жаман сезсе, ал ишин токтотуп, жер үстүнө чыгышы керек, ал эми байкоочу жакын жердеги кызматкерлерди тартуу менен ага жардам бериши керек.

Зарыл болгон учурда жабырлануучуга түшүү керек, байкоочулардын бири изоляциялоочу түзүлүштү (өзүн-өзү куткаруучулар ПДУ-3, СПИ-20 ж.б., шланг противогазын) жана куткаруу курун тагып, чокусунда калган башка байкоочуга аркандын аягын бериши керек.

172. Ишти баштоонун алдында противогаздын жана шлангдардын ишке жарамдуулугун текшерүү керек. Мажбурланган аба менен противогаз үчүн желдеткичтин туура иштеши жана анын кыймылдаткычтарынын иштеши да текшерилиши керек.

Противогаздын жана шлангдын герметикалуулугу противогаз кийүү учурунда шлангдын учун кол менен кысуу аркылуу текшерилет. Эгерде бул абалда дем алуу мүмкүн болбосо, анда противогаз иштеп жатат.

173. Жер астындагы курулмага же резервуарга түшүүдөн мурун противогаздын дем алуу клапанына абаны берүүчү толкундуу шланг белдик курга бекитилиши керек. Противогаздын аба соргуч түтүктөрү зыяндуу заттардын чыга турган жеринин же мүмкүн болуучу бөлүктөрүнүн шамал тарабында жайгашып, топурак бетинен чаң соруп албагыдай кылып бекемделиши керек. Желдетүүчү аркылуу абаны мажбурлап берүү болбогондо, шлангдын узундугу 15 мден ашпоого тийиш.Шланг курч ийилген болбошу керек же эч нерсеге кысылып калбашы керек.

174. Жер астындагы курулмадагы же резервуардагы абаны анализдөө жарылуудан корголбогон газ анализаторлорду колдонуу менен, ал эми алар жок болгон учурда абанын үлгүсүн алуу жана аны конструкциядан же резервуардан тышкары анализдөө жолу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

175. Газ кооптуу жер алдында иштоодо куткаруучу бел боонун жана аркандын болушу тийиш.

Куткаруучу жабдыктардын аркасында куткаруу арканын тагуу үчүн кесилишкен жеринде шакеги бар погондор болушу керек. Курду шакек ийнинен ылдыйда тургандай кылып тууралоо керек. Погондору жок курларды колдонууга тыюу салынат. Куткаруучу жиптин экинчи учу байкоочунун колунда болушу керек.

176. Байкоочу менен газ коркунучу бар жер астындагы курулушта же резервуарда иштеген адамдын ортосундагы байланыш үчүн төмөнкү сигнализация колдонулат:

- конструкцияда (цистернада) иштегендердин куткаруу арканынын бир силкуу "Шланг менен арканды бекем тарткыла" дегенди билдирет. Ошол эле учурда, байкоочу белги бергенден кийин, аларды көтөрүү керек (бир силкүү) жана газ коркунучтуу жер астындагы курулмадан же резервуардан жооп сигналын бир тепкич түрүндөгү кабыл алуу. Жооп жок болсо, шланг менен арканды гана эмес, жумушчуну да чыгара башташ керек, анткени жыгылышы анын кулашынан болушу мүмкүн;

- эки жолу тартуу "Шлангды жана арканды түшүр" дегенди билдирет Бул сигнал газ коркунучу бар жер астындагы курулушта же резервуарда турган жумушчу кыймылга муктаж болгондо берет;

- үч силкуу “баары өз ордунда”6 дегенди билдирет.

- байкоочу берген куткаруу арканынын кайра-кайра жулкулдашы газ коркунучу бар жер астындагы курулушта же резервуарда турган жумушчу люкка барышы же өйдө көтөрүлүшү керек дегенди билдирет. Резервуардын ичиндеги жумушчу тарабынан берилген ошол эле сигналдар аны алып салуу талабын билдирет.

177. Байкоочулар шамал тарапта жайгашып, жумушчунун ден соолугун мезгил-мезгили менен текшерип турууга жана анын сигналы боюнча куткаруучу жипти жана шлангды түшүрүп же сууруп турууга тийиш.

178. Эгерде вентиляцияга карабастан зыяндуу заттардын бар экендиги прибор тарабынан катталса, анда зыяндуу заттардын кириши жок кылынмайынча жана экинчи жолу текшерүү алардын жоктугун ырастаганга чейин жер астындагы курулушта жумуштарды жүргүзүүгө тыюу салынышы керек.

Эгерде күчөтүлгөн желдетүү менен жер астындагы курулушка зыяндуу заттардын агымын жок кылуу мүмкүн болбосо, анда ага түшүп, анда өзүн-өзү куткаруучу (СПИ-20, ПДУ-3 ж.б.) же газ менен иштөө зарыл. ушул Эрежелердин 99-пунктунун талаптарына ылайык беткап кийүү. Газ кооптуу жумуштар газ тармагындагы коопсуздук эрежелеринин СН КР 12-01:2018 "Курулуштагы эмгектин коопсуздугу" (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Архитектура, курулуш, турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин 2018-жылдын 23-июлундагы No 15-НПА буйругу) жана Өкмөттүн токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасындагы Өрт коопсуздугунун эрежелери Кыргыз Республикасынын 2018-жылдын 22-августундагы No 381 талаптарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

179. Жер астындагы люктардын капкактарын түздөн-түз кол, ачкыч же бул үчүн арналбаган башка нерселер менен ачууга жана жабууга тыюу салынат; бул үчүн узундугу 500 мм кем эмес атайын илгичтер колдонулушу керек.

___________________________________

⁶Аркан менен шлангды газ коркунучу бар жер астындагы курулушта же резервуарда турган жумушчулар тартат, ошондуктан байкоочу аркан менен шлангды алардын кыймылына тоскоол болбошу жана кулап калбаш үчүн кармап турууга тийиш. Жумушчу токтоору менен дароо кыймылдап жатканда, ал сигнал бериши керек - үч силкип, бул "Баары жакшы" дегенди билдирет. Аркан менен шлангдын кыймылын токтоткондон кийин эч кандай сигналы жок байкоочу жумушчудан бир силкип сурашы керек, ага жооп бериши керек. үч тепкич менен жооп.

180. Иш аяктагандан кийин люктарды жабуунун алдында иштин жетекчиси жана бригадири жер астындагы курулуштун же резервуардын ичинде жумушчулардын эч кимиси кокусунан калбаганына, ошондой эле материалдар, шаймандар ошол жерде унутулган жана башка бөтөн объектилер жок кылынбаганына ынанууга тийиш. Жер астындагы курулушта же резервуарда жумуштар аяктагандан кийин люктарды ачык калтырууга тыюу салынат.

§ 11 Жылуулук алмаштыргычтарды жана түтүктөрдү тейлөө

181. Жылуулук алмаштыргычтарды, аларды кезектеги кароонун мөөнөтү аяктагандан кийин же ишенимдүү жана коопсуз эксплуатациялоону бузуу коркунучу бар кемчиликтер табылгандан кийин, алардын коргоо элементтери жана деңгээлдеринин жөнгө салгычтары жок же иштебей калган учурда аларды иштетүүгө тыюу салынат, тыюу салуу себебин көрсөтүү менен жылуулук алмаштыргычтын паспортунда алар эсепке алынууга тийиш.

182. Бардык труба өткөргүчтөрүндө жана жылуулук алмаштыргычтарда жогорку пункттарда желдеткичтер, ал эми төмөнкү пункттарда жана токтоп турган аймактарда түз атмосферага туташтырылган дренаждык түзүлүштөр болушу керек.

Дренаждык түтүктөрдөн сууну агызуучу жерлер персонал үчүн коопсуз аралыкка жылдырылышы керек.

183. Жылуулук алмаштыргычты эксплуатациялоодо басым астында аппараттын айрым элементтеринин кошулмаларындагы агып чыгууларды жоюу менен байланышкан иштерди же оңдоо иштерин жүргүзүүгө тыюу салынат.

184. Жылуулук алмаштыргычтын коопсуздук клапандарынын, манометрлердин жана башка арматуралардын ишке жарамдуулугун тейлөөчү персонал жылуулук алмаштыргычтарды тейлөө боюнча нускамага ылайык текшериши керек.

185. Буу-суу откон жерде кандайдыр бир жылтыктар табылган учурда цехтин нөөмөт жетекчиси тез арада кооптуу аймакты аныктоого, андагы бардык иштерди токтотууга, андан кызматкерлерди алып чыгууга, бул аймакты тосууга жана «Кирүүгө болбойт» деген плакаттарды жана “Абайлаңыз! Кооптуу аймак" коопсуздук белгилерин илип коюуга милдеттүү.

Көрүлгөн иш-аракеттер жөнүндө жогору турган нөөмөтчүгө билдирүү керек.

186. Оңдолуп жаткан жылуулук өткөргүчтүн же жылуулук өткөргүчтүн аймагында буу же ысык суунун кирүүсүн болтурбоо үчүн ага жанаша турган түтүктөрдүн да, жабдуулардын да, дренаждык жана айланып өтүүчү линиялардын да капталынан ажыратылышы керек. Атмосфера менен түз байланышуучу дренаждык линиялар жана желдеткичтер ачык болушу керек.

187. Сериялуу орнотулган эки клапан менен жылуулук алмаштыргычтарды (зымдарды) өчүрүү зарыл. Алардын ортосунда түз атмосферага туташтырылган дренаждык түзүлүш болушу керек.

Жылуулук алмаштыргычты (трубопроводду) эки кезектеги клапан менен оңдоо үчүн өчүрүү мүмкүн болбогон айрым учурларда ишкананын башкы инженеринин уруксаты менен оңдолгон участокту бир клапан менен өчүрүүгө жол берилет. Мында өчүрүлгөн участокто оңдоо мезгилинде ачык дренаж аркылуу атмосферага көтөрүлүү (агып чыгуу) болбошу керек. Башкы инженердин уруксаты буйруктун четине анын колу менен бекитилет.

Суунун температурасы 45°Сден жогору эмес иштеп жаткан жабдуулардан жылуулук алмаштыргычтарды жана түтүктөрдү бир клапан менен ажыраткан учурда мындай өчүрүүгө башкы инженердин уруксаты талап кылынбайт.

188. Оңдоо үчүн ажыратылган жылуулук алмаштыргычтардан жана өткөргүчтөрдөн басымды алып, буудан жана суудан бошотуу керек. Ажыратуучу арматуралардын электр кыймылдаткычтарынан - чыңалууну, ал эми электр өткөргүчтөрдүн башкаруу схемаларынан - сактагычтарды алып салыңыз.

Бардык изоляциялык клапандар жабык болушу керек. Түздөн-түз атмосферага туташтырылган дренаждык клапандар ачык болушу керек. Жылуулук алмаштыргычты (трубопроводду) агызуудан кийин жабык типтеги дренаждык клапандар жабык болушу керек; жабуу клапандары менен жылуулук алмаштыргычтын (зымдын) ортосунда атмосферага түздөн-түз кошулган клапан болушу керек. Өчүрүү арматуралары жана дренаждык клапандар чынжырлар менен байланган же башка кулпуланган түзүлүштөр менен жабылышы керек.

«Ачпагыла - адамдар иштеп жатат» деген плакаттарды жана коопсуздук белгилерин жабуу клапандарына илип коюу керек; ачык дренаждардын клапандарында - "жаппагыла - адамдар иштеп жатат"; өчүрүү клапандарынын электр өткөргүчтөрүн башкаруу үчүн баскычтарда - "Күйгүзбө - адамдар иштеп жатат"; иштеген жеринде — «Бул жерде иште!».

Ашыкча басымы бар приборлорду жана түтүктөрдү оңдоону баштоого тыюу салынат. Сууну жана бууну агызуу дренаждык арматуралар аркылуу жүргүзүлүүгө тийиш.

189. Клапандарды эксплуатациялоо боюнча нускамада каралбаган колду же маховиктин колун узартуучу рычагдарды колдонуу менен вентильдерди жана клапандарды ачууга жана жабууга тыюу салынат.

190. Жогорку басымдагы жылыткычтардын биринде аларды кошуу үчүн топтук схемасы бар оңдоо иштерин жүргүзүү үчүн жылыткычтардын бүткүл тобу өчүрүлүшү керек.

191. Түтүк өткөргүчтөрдүн фланецтик кошулмаларын бошоңдотууда болтторду абайлап бошотуп алуу керек, түтүктөрү толук эмес дренаждалган учурда буу-суу аралашмасынын чыгышы мүмкүн болгон гайкаларды акырындык менен бошотуп алуу керек. Мында металл катмарлардын жана өлчөө шайбаларынын фланецтерден түшүп кетишин жана кулап кетүүсүн алдын алуу зарыл (төмөндө жайгашкан жерлерди тосуу, палубаларды орнотуу, поддондорду орнотуу).

192. Жылуулук алмаштыргычтардын ичинде адамдар иштегенде, ошондой эле өчүрүүчү фланец арматурасынын тыгыздыгы жетишсиз болгондо, оңдолгон жабдуулар иштеп жаткандан калыңдыгы параметрлерге ылайык келүүгө тийиш болгон тығындардын жардамы менен бөлүнүшү керек. Штепсельдердин орнотулушун текшерүүнү жеңилдетүү үчүн тығындардын ачык көрүнүп турган тиштери болушу керек.

Иштөө басымы атмосфералык басымдан жогору болбогон жана муздаткычтын температурасы 45°С ашпаган агымдар үчүн жылуулук алмаштыргычтарды бир клапан менен (тыгынсыз) өчүрүүгө жол берилет.

193. Жардыргыч, уулуу жана агрессивдүү заттары бар жабдууларды оңдоого алып чыгууда, ташылып жаткан заттардын басымына жана температурасына карабастан, аны өчүрүү, бошотуу, тазалоо (жуу, үйлөө) жана иштеп жаткан жабдуулардан тығындар менен ажыратуу керек.

194. Буу жана суу өткөргүчтөрүн сыноодо жана жылытууда фланецтик кошулмалардын болттору 0,5 МПа (5 кгс/см2) ашык эмес ашыкча басымда тартылышы керек.

Болот компенсаторлордун бездери болтторду сындырып албаш үчүн 1,2 МПа (12 кгс/см2) ашпаган басымда кылдаттык менен тартылышы керек.

195. Компенсаторлордун жана арматуралардын сальниктерин бүтүрүү түтүк өткөргүчтөрүндө 0,02 МПа (0,2 кгс/см2) ашпаган ашыкча басымда жана муздатуучу суюктуктун температурасы 45°С ашпаганда жүргүзүүгө жол берилет.

Компенсаторлордун сальнигинин таңгагын алмаштырууга түтүк толугу менен бош болгондон кийин жол берилет.

196. Бардык фланецтик кошулмаларда болтторду диаметрдик карама-каршы тараптан кезектешип, акырындык менен бекемдөө керек.

197. Буроо аркылуу агып кетүүнү жоюу үчүн контролдук-өлчөөчү аппаратуранын бириктирүүчү арматуралары ачкычтар менен гана бекемделиши керек, алардын өлчөмү чыңалып жаткан элементтердин беттерине туура келүүгө тийиш. Мында импульстук линиялардагы орточо басым 0,3 МПа (3 кгс/см2) ашпоого тийиш.

Бул максаттар үчүн башка ачкычтарды, ошондой эле кеңейтүү рычагдарын колдонууга тыюу салынат.

Тартуудан мурун буроонун көрүнгөн бөлүгүнүн абалын, өзгөчө желдеткич арматурасынын абалын текшериңиз.

Винттик байланышты чыңдоодо жумушчу буроо үзүлгөндө суу же буу агып чыгышы мүмкүн болгон жердин карама-каршы жагында болушу керек.

198. Буу өткөргүчтөрдү жылытуу жана ишке киргизүү жергиликтүү инструкцияга ылайык же атайын программа боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

199. Буу өткөргүчтү жылытууда адегенде дренаждарды ачуу, андан кийин жай жана этияттык менен айланып өтүү (буу клапандарын). Гидравликалык шок болгон учурда жылытуу алар жоюлганга чейин токтотулушу жана бул соккуларды пайда кылган себептерди жоюу боюнча чараларды көрүү керек.

200. Эгерде буу өткөргүчтү жылытууда дренаждык арматура бүтөлүп калса же андагы басым көтөрүлсө, арматураны тез жабуу жана ачуу аркылуу тазалоо керек.Эгерде бөгөттү уйлотуу менен тазалоо мүмкүн болбосо, буу түтүгүн толугу менен өчүрүп, дренаждык арматураны тазалаңыз.

Дренаждык арматураны тазалоону жүргүзүүчү жумушчу дренаждалган конденсат же буу чыгуучу жердин карама-каршы жагында болушу керек жана бул ишти колкапта аткарышы керек.

201. Буу өткөргүчтөрдү тазалоо монтаждоо, оңдоо же ишке киргизүү уюмунун (участканын) жетекчилиги тарабынан бекитилген жана ишкананын (цехтин) жетекчилиги менен макулдашылган атайын программалар боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

Тейлөө пункттарындагы убактылуу түтүктөр изоляция менен жабылышы керек. Имараттын чегинен ашкан орой аягы үчүн колдоо, бекем бекитилиши керек. Убактылуу тазалоочу буу түтүгүнүн чыгаруучу түтүгүнүн чыгуучу жериндеги аймак тосулуп, анын чек араларында байкоочулар жайгаштырылат. Чыгаруучу жер кооптуу аймакта персонал, машиналар жана жабдуулар болбошу үчүн тандалышы керек. Буу өткөргүчтүн жанындагы курулуш тепкичтер демонтаждалышы керек. Эгерде суу балкасынын белгилери пайда болсо, буу түтүгүнө буу берүүнү токтоосуз токтотуп, бардык дренаждарды толук ачуу керек.

Тазалоочу персонал ызу-чууга каршы наушник менен камсыз болушу керек.

§ 12 Айлануучу механизмдерди оңдоо

202. Айлануучу механизмдерди оңдоого даярдоо буйрукта көрсөтүлгөн жумуштарды өндүрүү шарттарына ылайык жүргүзүлүшү керек. Бул учурда механизмди токтотуу керек. Механизмдин электр кыймылдаткычынан жана арматуралардын электр кыймылдаткычтарынан чыңалууну алып салуу, ал эми электр кыймылдаткычынын электр кабелин электр установкаларын эксплуатациялоонун коопсуздук эрежелерине ылайык жерге туташтыруу керек.

Айлануучу механизм менен электр кыймылдаткычында бир убакта иштегенде муфтаны ажыратуу керек. Муфтаны ажыратууну оңдоочу персонал айлануучу механизмди оңдоого буйрукка ылайык ишке ашырат.

Механизмдин жабуучу клапандары (жапкычтар, амортизаторлор, дарбазалар ж.б.) иштин коопсуздугун камсыз кылуучу абалда орнотулушу керек.

Клапанды башкаруу дисктери үчүн руль чынжырлар же башка түзүлүштөр менен бекитилиши керек.

Ачылган жетектерге жана механизмдин ишке киргизүү түзүлүшүнө чыңалууну берүүгө жана иштөөчү өчүрүүчү клапандарга тыюу салган коопсуздук белгилери, ал эми жумуш ордунда - «Бул жерде иштегиле!» деген плакат же коопсуздук белгиси илинет.

203. Электр кыймылдаткычтарын жана вентилятордун кыймылдаткычтарын электр кызматкерлери аткарышы керек.

204. Айлануучу механизмди сынап күйгүзүү же балансташтыруу мезгилинде механизмдин электр кыймылдаткычын авариялык өчүрүү баскычы иштетилиши керек.

Авариялык өчүрүү кнопкасына байкоочу орнотулушу керек, ал жумуш жетекчисинин сигналы боюнча механизмди өчүрүшү керек.

205. Айлануучу механизмди ишке киргизүүнүн алдында, анын ичинде сыноодон өткөрүү алдында муфтаны чогултуу, кыймылдуу тетиктердин бардык коргоочулары орнотулуп, коопсуздук белгилерин алып салуу, аспаптарды жана материалдарды алып салуу, адамдарды жумуш ордунан чыгаруу керек.

Иштин жетекчиси буйрутманы цехтин сменалык жетекчисине тапшырууга тийиш. Аралык буйрутманын үстүндө иштөөдө буйрутманы аны чыгарган адамга тапшыруу керек.

Механизмди сынап көргөндөн кийин (эгерде ал боюнча ишти улантуу зарыл болсо) буйрукта көрсөтүлгөн жумуштун шарттарына ылайык жумуш орду кайрадан даярдалат.

206. Айлануучу механизмдин роторун баланстоодо ротордун айлануусун болтурбоо чараларын көргөндөн кийин гана жүктөрдү илип коюуга болот.

207. Түтүн соргучтардын же желдеткичтердин роторлорун статикалык тең салмактуулукту атайын баланстоочу машиналарда жүргүзүүнүн алдында аларга ротордун кулашына жол бербөө үчүн таянычтар орнотулушу керек.

208. Түшүүчү газ өткөргүчкө чыгуучу жери бар желдеткичтин, түтүн соргучтун ичинде иштөөгө бул газ өткөргүч катуу пол менен жабылгандан жана ротордун айлануусун алдын алуу чаралары көрүлгөндөн кийин гана уруксат берилет.

209. Тартуу машиналарынын роторлорун алуу үчүн колдонулуучу түзүлүштөр Кыргыз Республикасындагы ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш. Тартуу машиналарынын роторунун чункур зонасынан адамдар чыгарылууга тийиш.

210. 1,3 м жана андан ашык бийиктиктеги тартма машиналарында оңдоо иштери ушул Эрежелердин § 7-пунктунун талаптарына жооп берген курулуш тепкичтерден жана штангалардан жүргүзүлүүгө тийиш.

211. Сактоо каптагычын алмаштырууда жана тартма машиналардын курокторду эриитудо, жабууда корпустардын капкактары ачык болууга тийиш.

212. Тартуу машиналарынын роторунда түздөн-түз бардык ширетүү иштери жерге туташтырылган ротор менен жүргүзүлүүгө тийиш.

213. Тартуу машиналарынын курокторун жабууда электр ширетүүчүгө эритилген металлды түшүрбөө керек.

Тегирмендин ичиндеги балкаларды жана тартма станоктордун, ротордун казуусуз жабуу зарыл болгон аба алмашууну камсыз кылган вентиляция болгон учурда жана электр коопсуздугу боюнча II же андан жогору группадагы байкоочунун көзөмөлүндө жүргүзүлүүгө тийиш, тегирменден же тартма станоктон тышкары жайгаштырылышы керек. Тегирмендин же тартма станоктун ичинде турган электр ширетүүчүсү коргоочу жип менен куткаруу курун тагынышы керек, анын учу байкоочуда болушу керек.

§ 13 Жылуулук изоляциялоо жана каптоо иштери

214. Жабдууларды жана конструкцияларды коррозияга каршы, сырдоо жана изоляциялоо иштери курулуш нормаларынын жана эрежелеринин талаптарына, ошондой эле Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуучу(СН КР 12-01:2018 «Курулуштагы эмгектин коопсуздугу») стандарттарга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

215. Иштеп жаткан жабдууларда, анын ичинде жылуулук изоляциялоо иштерин жүргүзүүгө, трубопроводдор боюнча, аяктоо жумуштарын кошпогондо жылуулук изоляциясынын коргоочу катмарын жана тери менен каптоо тыюу салынат.

216. Жабдуулар боюнча иштерди баштоонун алдында, анын ичинде, изоляциялануучу түтүктөрдө буулар, агып чыгуулар жок экендигин, ошондой эле коңшу иштеп жаткан жабдуулардын иштөө режиминин туруктуулугун камсыз кылуу зарыл.

217. Жабдууларды гидравликалык жана пневматикалык сыноодо, ошондой эле текшерилип жаткан жабдуулардын жанындагы кооптуу зонада изоляциялоо иштерин жүргүзүүгө тыюу салынат.

218. Суюк айнек, жылуулук изоляциялоочу жана мастика түрүндөгү башка материалдар менен иштөө, анын ичинде суюк айнекти камтыган, ошондой эле акиташ-асбест-цемент, перлит, вермикулит эритмелерин жана мастикаларды колдонуу менен резина кислотасына жана щелочка туруктуу кол каптар жана көз айнек менен изоляцияны жана шыбагын түшүрүү керек.

219. Минералдык жана айнек жүн жана андан жасалган буюмдар менен иштөө коргоочу көз айнектерде, чаңдан коргоочу респиратордо, атайын кол каптарда жана тыгыз кездемеден жасалган кол каптарда жүргүзүлүүгө тийиш. Комбинезондун жеңдери жана жакалары бекитилиши керек. Жыйылган жеңдер менен иштөөгө тыюу салынат. Шымды өтүктүн үстүнө кийиш керек (чыгарып).

220. Жылуулук изоляциялоочу буюмдарды стационардык же көчмө тегерек араа менен кесүүгө ал катуу бекитилип, тосмо орнотулган жана соргуч вентиляциясы иштетилгенде жол берилет. Айлануучу араа тилегинин жанына колду алып келүүгө тыюу салынат; жыгач түртүүчүлөрдү колдонуу керек.

221. Стационардык же көчмө тегерек арааларда иштөөгө окуудан өткөн жана нускама алган жумушчуларга гана уруксат берилет.

Зымды колдонуу менен жылуулук изоляциялоо иштерин жүргүзүүдө изоляциянын жана зым бекиткичтеринин зым каркастарынын учтары ийилип, изоляциялык же фиништик катмар менен жабылышы керек; зымдын учтарын ийилбей калтырууга тыюу салынат, ошондой эле иштетилбеген зымды колдонууга да тыюу салынат.

222. Жүк түшүрүлбөгөн изоляциялык материалдар бийиктиги 1,2 мден ашпаган штабелде сакталууга тийиш. Суйук материалдарды үймөктөн жогору жактан гана алуу керек.

223. Изоляциялык материалдарды бийиктикке жеткирүү механикалаштырылууга тийиш.

Чаң баскан изоляциялык материалдар, минералдык же айнек, пахта, жумуш ордуна аларды чачууну болтурбаган шарттарда контейнерлерде же баштыктарда берилүүгө тийиш.

224. Изоляцияны жана каптоочуну демонтаждоодо түтүктөрдүн жана жабдуулардын дубалдарына урууга тыюу салынат. Изоляцияны өйдөдөн ылдый карай гана көз айнекчен демонтаждоо керек.

Чаңдын чыгышын болтурбоо үчүн демонтаждалган изоляцияны нымдап коюу керек.

225. Табакты жана айнек буланы кесүүдө жана бычууда колду курч жээктерге кесип албаш үчүн атайын кол каптарды колдонуу зарыл.

Колуңузду жумушчу кайчыга жакын кармабаңыз.

226. Изоляциялоочу материалдарды пневматикалык ташууну баштоонун алдында эритмелерди пневматикалык берүү үчүн орнотулган түзүлүштүн жакшы абалда экендигине ынануу керек. Монтаждын бузулган элементтери менен иштөөгө, ошондой эле алып жүрүүчү абанын басымын көрсөтүүчү манометрлер жок жана бузулган учурда иштөөгө тыюу салынат. Эритме же мастика өтүүчү түтүктөрдү ийүүгө тыюу салынат.

227. Орнотуудан кийин жана андан кийин 3 айда бир жолудан кем эмес эсиличуу трубопроводтор жумушчу басымынан 1,5 эсе кеп болгон гидравликалык басым сыноосуна дуушар болушу керек. Сыноонун натыйжалары акт менен бекителет жана техникалык паспортто белгиленет.

228. Эритме түтүктөрүн басым астында оңдоого, ошондой эле алардын фланецтик байланыштарын бекемдөөгө тыюу салынат.

229. Эгерде эритме түтүктөрүнүн бириккен жерлеринен (бириктирмелеринен) суйуктук өтпөсө, компрессорду өчүрүү, бузулган агрегатты демонтаждоо жана пайда болгон тығынды алып салуу керек. Штепсельди чыгаруу үчүн эсилуучу проводтун түтүгүн таптап коюуга тыюу салынат.

230. Эритме түтүктөрүн аралаштыргычтын барабанын тазалоодо өчүргүч өчүрүлүп, эритме аралаштыргычтын кыймылдаткычынын сактагычтары алынышы керек; бычактын өчүргүчүнө плакат же «Күйгүзбө - адамдар иштеп жатат» деген коопсуздук белгиси илинет.

Эритме түтүктөрүнүн аралаштыргыч барабанга анын иштөө учурунда колду салууга, ошондой эле бара жатып бул барабанды бошотууга тыюу салынат. Аралаштыргыч барабандары 70 мм х70 мм чоң эмес клеткалары бар коргоочу тор менен жабылышы керек.

Эритме аралаштыргычтын жүктөөчү чакасы үчүн чуңкурду тазалоого чаканы көтөрүлгөн абалда бекиткенден кийин гана жол берилет. Жумушчуларга көтөрүлгөн жана бекитилбеген чаканын астында калууга болбойт.

231. Эритме түтүктөрүнүн тазалоодо жана уйлотуудо коргоочу көз айнек кийүү керек. Эритме түтүктөрүнүн кысылган аба менен тазалоодо бул ишти түздөн-түз аткаруучулардан башка бардык персонал тазалоочу зонадан 10 м кем эмес аралыкта чыгарылууга тийиш.

232. 1,3 м жана андан ашык бийиктикте жайгашкан жабдууларды изоляциялоо үчүн ушул Эрежелердин § 7-пунктунун талаптарына ылайык склад түзүлүшү керек.

§ 14 Компрессорлорду жана аба линияларын тейлөө

233. Компрессордук агрегаттарды жана аба өткөргүчтөрдү эксплуатациялоо жана оңдоо Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуучу Эрежелерге ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

234. Компрессордук блоктун бөлмөсүнө кире бериште тейлөөчү персоналды чакыруу үчүн сигнализация орнотулушу керек, эшикте тыюу салуу плакат же “Кирүүгө тыюу салынат” коопсуздук белгиси илинет.

§ 15 Жер жумуштары

235. Жер жумуштары Кыргыз Республикасында (СНиП КР 12-02:2017 «Курулуш өндүрүшүнун уюштуруу») колдонулуп жаткан ченемдик укуктук актыларга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш

236. Энергетика ишканаларынын аймагында, ошондой эле жер астындагы инженердик коммуникациялардын корголгон зоналарында (электр кабелдери, газ түтүктөрү ж.б.) бул коммуникациялардын иштеши үчүн жооптуу жер жумуштары цехтин (райондун) жетекчилигинин же уюмдун жазуу жүзүндөгү уруксаты менен гана жүргүзүлөт. Уруксат кагазга коммуникациялардын жайгашкан жерин жана тереңдигин көрсөткөн план (схема) тиркелүүгө тийиш. Иш башталганга чейин жер астындагы инженердик коммуникациялардын жайгашкан жерин көрсөткөн коопсуздук белгилери же жазуулар орнотулушу керек.

237. Иштеп жаткан жер астындагы инженердик коммуникациялар зонасында жер жумуштары линия боюнча иш жетекчисинин түздөн-түз жетекчилиги астында, ал эми чыңалуудагы кабелдин, иштеп жаткан газ түтүгүнүн, жылуулук магистралынын коргоо зонасында, андан тышкары, бул кабелди, газ проводун же жылуулук трассасын эксплуатациялоочу уюмдун өкүлүнүн көзөмөлү астына аткарылууга тийиш.

238. Учурдагы жер астындагы инженердик коммуникацияларга жакын жерде (0,3 м кем) кыртышты курч соккулары жок күрөктөр менен гана иштетүүгө жол берилет.

239. Жер астындагы курулмалардын иш пландарында (схемаларында) көрсөтүлбөгөн жарылуучу материалдар же ок-дарылар табылган учурда жер иштетүү иштери токтоосуз токтотулуп, жумушчулар коопсуз зонага чыгарылып, кооптуу зонага бөтөн адамдардын киришине бөгөт коюу чаралары көрүлүүгө тийиш. Тиешелүү уюмдардан уруксат алганга чейин ишти баштоого тыюу салынат.

240. Эгерде траншеяларда же чуңкурлардан зыяндуу газ табылса, алардагы иштер токтоосуз токтотулуп, жумушчулар кооптуу аймактан чыгарылууга тийиш.

Жумушчу аймакка газ берүү токтотулуп, андан бар газ чыгарылгандан кийин гана ишти кайра баштоого болот.

Эгерде газдалган зонада иштерди жүргүзүү зарыл болсо, ушул Эрежелердин § 10-пунктунда белгиленген талаптар сакталууга тийиш.

241. Газ түтүгү бар же газдын топтолушу мүмкүн болгон траншеяларда ачык отту колдонууга тыюу салынат.

242. Алсыз же нымдуу жерде траншеяларды казууда, урап калуу коркунучу болгондо, алардын дубалдары бекем бекемделиши керек.

Борпоң топурактарда иш бекитилбестен жүргүзүлүшү мүмкүн, бирок кыртыштын жайгашуу бурчуна туура келген эңкейиштер менен.

243. Бекиткичтери жок жасалган казуулардын жантаймаларынын абалы жана вертикалдуу дубалдарынын үстү системалуу түрдө көзөмөлдөнүшү керек.

Жаракалар пайда болгондо жумушчуларды дароо коркунучтуу жерлерден алып чыгуу керек, андан кийин кыртыштын кулашына жол бербөө үчүн чараларды көрүү керек.

244. Чуңкурларга жана траншеяларга түшүү Кыргыз Республикасындагы колдонуудагы стандарттардын талаптарына жооп берген тосмолор же тепкичтери бар тепкичтерде гана болушу керек.

245. Адамдар же транспорт каражаттары жүрүүчү жерлерде иштелип чыккан чуңкурлар жана траншеялар Кыргыз Республикасындагы колдонуудагы ченемдердин талаптарына ылайык тосулган болушу керек. Тосмолорго эскертүүчү плакаттарды жана коопсуздук белгилерин орнотуу, түнкүсүн сигналдык жарыктандыруу зарыл.

246. Тосмо менен темир жолдун жакынкы рельсинин ортосундагы аралык 2,5 м кем эмес болууга тийиш.

247. Курулуш машиналарын жана транспорт каражаттарын токтотууга жана кыймылга келтирүүгө, лебедкаларды, жабдууларды, материалдарды оюктардын дубалдарын бекитпестен кыйраган призманын ичинде ж.б. коюуга тыюу салынат..

Курулуш машиналарын жана транспорт каражаттарын топурак кулашынын призмасынын чегинде бекиткичтери бар казылган жерлерге жакын жерге коюуга жана кыймылга алдын ала текшерүүдөн өткөндөн кийин, жумуштарды аткаруу үчүн долбоордо көрсөтүлгөн бекитүү бекемдигинин маанисин жана динамикасын жүкту эске алуу менен эсептөө жолу менен жол берилет.

248. Чуңкурлардын жана траншеялардын тактай бекиткичтери топурак кайра толтурулганда ылдыйдан өйдө демонтаждалышы керек

Бекиткичтерди демонтаждоодо бийиктиги үчтөн ашык эмес тактайларды, ал эми борпоң жана туруксуз топурактарда бирден алып салууга жол берилет. Тактайлар алынып салынганда, бөлүкчөлөр кайра иретке келтирилиши керек, ал эми учурдагы бөлгүчтөрдү жаңылары орнотулгандан кийин гана алып салууга болот, бекиткичтерди демонтаждоо иш жетекчисинин түздөн-түз көзөмөлү астында жүзөгө ашырылууга тийиш.

249. Жер кыртышын электр менен жылытуу менен байланышкан иштер өзгөчө учурларда жана Кыргыз Республикасында колдонуудагы ченемдердин талаптарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

250. Кыртышты буулоо же түтүн газдары менен жылытууда жумушчулардын күйүп калбоосуна жана зыяндуу газдар менен уулануусуна жол бербөө боюнча чаралар көрүлүүгө тийиш.

251. Жер казуучу машиналарды иштетүү менен байланышкан персонал айдоочу берген үн сигналдарынын маанисин билүүгө тийиш.

252. Экскаваторду эксплуатациялоодо төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- аны бекитүү үчүн ушул максатка арналбаган объекттерди пайдаланууга; бекитүү инвентарлык топтомо менен жүргүзүлүшү керек;

- экскаватордун каптоо аймагынан 5 м кем эмес аралыкта болууга;

- чаканы бийик абалда тазалогоо.

253. Жер казуучу машиналарды жана механизмдерди электр линиясынын жанынан өткөрүүдө жана эксплуатациялоодо ушул Эрежелердин 108-пунктунун талаптары аткарылууга тийиш.

3-бөлүм. Энергетикалык жабдууларды тейлөө

§ 16 Күйүүчү май ташуучу жабдууларды тейлөө

Темир жолду тейлоо

254. Темир жол объекттерин күтүү Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигинин 2015-жылдын 29-октябрындагы № 311 буйругу менен бекитилген Кыргыз Республикасынын темир жолун техникалык эксплуатациялоо эрежелерине ылайык жүргүзүлүүгө тийиш. Поезддердин ички темир жол каттамдарында жана маневрдик жумуштарда кыймылы учурунда түйүн станциясынын темир жолу менен макулдашылган жергиликтүү инструкциялар сакталууга тийиш.

255. Бардык чоң эмес жерлер эскертүү белгилери менен белгилениши жана зарыл болгон учурда жарыктандырылышы керек.

256. Адамдар жана транспорт каражаттары үчүн темир жолдордун кесилишинде өтмөктөр жабдылышы керек.

Жөө жүргүнчүлөр өтүүчү жолдор эң ыңгайлуу жерлерде уюштурулуп, коопсуз өтүүнү камсыз кылышы керек. Жолдор аркылуу өтүүчү жерлерде полдор рельстин башы деңгээлинде төшөлүшү керек.

Өтмөктөрдүн жанынан «Жолдор четинен өтүү» жана «Жолдор аркылуу өтүү» деген атайын белгилер орнотулушу керек.

Өтмөктүн туурасы кеминде 1,5 м, жүк менен өтүү үчүн - 2 мден кем эмес болушу керек.

257. Темир жолдордун боюндагы өтмөктөр адамдардын эркин өтүшүнө тоскоол болгон убактылуу же туруктуу түзүлүштөр менен тосулбоого тийиш.

258. Темир жол кесилиштеринде шлагбаумдар, сигнализациялар, жарыктандыруучу, тосмолор же каармоочтор жана коопсуздукту эскертүүчү белгилер орнотулушу керек. Күзөттүү өтмөктөрдө жакынкы станция же пост менен телефон байланышы болушу керек.

259. Сигнал берүүчү түзүлүштөрдү сырдоо (шлагбаумдар, тирөөчтөр, жол белгилери ж.б.) жылына 2 жолудан кем эмес жаңыртылышы керек.

260. Тыгыздыгы аз темир жол линияларынын бурмалары кыймылдын жыштыгына жана мүнөзүнө, жолдун профилине жана башкаларга жараша бекитилиши керек. Бул жебелердин тизмеси ишкананын башкы инженери тарабынан бекитилет.

261. Жебе туругунан 3 м кем аралыкта жайгашкан бурмалоочу мамылар жана башка тейлөөчү имараттар жолду бойлото гана багытталган чыгуусу бар эшиктери болууга тийиш. Жолдун капталындагы эшиктин жанында тосмолор болушу керек.

Ошондой эле темир жолго чыгуучу жерлерге жакындап келе жаткан кыймылдуу составды нормалдуу түрдө көрүүнү кыйындаткан имараттар менен курулмалардан улам тосмолор орнотулушу керек.

262. Темир жол рельстери жана рельс аралыгы кардан, күйүүчү майдан, шлактан жана башка объекттерден жана материалдардан тазаланып, дайыма белгиленген боштуктун чегинде кармалууга тийиш. Дренаждык кудуктар жана арыктар коопсуз өтүүнү камсыз кылуу үчүн жабылышы керек.

263. Кар жааган мезгилде бардык карды өз убагында алып салуу мүмкүн болбогондо, өтмөктөрдө жана болгон жолдордо убактылуу чара катары жолдордун ортосунда жаткан карлардан ар бир 9 м сайын туурасы 1 м кем эмес өтмөктөрдү уюштуруу зарыл.

264. Маневрдик жумуштардын аймактарында жана адамдар өтө турган жерлерде туруктуу жумуш орундарына кум же күл себүү керек.

265. Тормоздук бут кийимдерди жана вагондун запастык бөлүктөрүн сактоо үчүн стеллаждар жана коробкалар трассалар аралык жолдордун боюнда жайгашып, маневрдик жумуштарга жана тартуучу бригадалардын ишине тоскоол болбошу керек. Вагондор менен стеллаждар менен коробкалардын ортосундагы өтмөк 1 мден кем эмес болууга тийиш. Тормоздук бут кийимдерди жана вагондордун запастык бөлүктөрүн түз жерге коюуга тыюу салынат.

266. Темир жолдордун жанында түшүрүлгөн же жүктөөгө даярдалган жүктөр ушул Эрежелердин 112-пунктуна ылайык тизилип жана бекитилүүгө тийиш.

267. Жүктөө жана түшүрүү иштери жүрүп жаткан вагондор, ошондой эле көргөзмө жолдоруна орнотулган бош вагондор кол тормоздору же тормоздук бут кийимдер менен туташтырылууга жана бекитилүүгө тийиш. Вагондордун дөңгөлөктөрүнүн астына тормоз бутунун ордуна кирпич, таш, тактай же башка нерселерди коюуга тыюу салынат.

268. Темир жол транспортун тейлебеген персоналга рельсте болууга жана рельстердин ортосунда жүрүүгө, ошондой эле белгиленбеген жерлерден рельстерден өтүүгө тыюу салынат.

269. Жумуш убактысында тыныгуу убагында темир жол жээгинде болууга тыюу салынат. Тыныгуу учурунда жумушчулар рельстен эң четки рельстен 2 мден кем эмес аралыкта жолдун четине чыгарылууга тийиш. Ошол эле учурда жолдон курал шаймандар алынып салынат.

270. Адамдардын өмүрүнө же жол кыймылына коркунучту байкаган ар бир кызматкер поездди же маневрдик поездди токтотуу жөнүндө белги берүүгө милдеттүү.

271. Эгерде кыймылдын коопсуздугуна коркунуч келтирген темир жолдордун бузулушу аныкталса, кооптуу жерлер тосулуп, бузулууну четтетүү боюнча чаралар көрүлүүгө тийиш.

272. Маневрдик жумуштарды чегерүү бригадасы же бир тузучуу жүргүзүшү керек.

Локомотивдин же тартуучу бригадалардын курамы туйундук станциянын темир жолу менен макулдашуу боюнча жергиликтуу шарттарга жараша станциянын жетекчилиги тарабынан аныкталат.

Кууш темир жол транспортун эксплуатациялоонун бардык учурларында маневрлер бир адамдын: түзүүчүнүн же коштоочунун көрсөтмөсү боюнча жүргүзүлөт.

Маневрдик иштерди жүргүзүүдө инструкцияда көрсөтүлбөгөн сигналдарды колдонууга тыюу салынат.

273. Маневрдик тепловоздорду кесиптик бирликтин техникалык эмгек инспектору менен макулдашуу боюнча локомотивдин түрүн жана жергиликтүү шарттарды эске алуу менен бир машинистке жана бир түзүүчүгө тейлөөгө жол берилет.

274. Маневрдик эксплуатация үчүн бир машинист тейлеген маневрдик сериядагы тепловоздорду гана пайдаланууга жол берилет. Бир машинист башкарган тепловоздор төмөнкүлөргө ээ болууга тийиш:

- айдоочу менен цехтик нөөмөт боюнча улук кезметчинин ортосундагы эки тараптуу радио байланышы;

- айдоочу менен чергөө тобунун ортосунда түз радиобайланыш («Тюльпан», «Сирена» ж.б. радиостанция);

- каттоочу спидометр СЛ-2M (лентаны алуу тартиби жергиликтүү нускамалар менен белгиленет);

- автоматтык локомотив сигнализациясы менен локомотив өркөчүнүн сигнализациясы (маневрдик өркөчтө иштеген тепловоздор үчүн);

- локомотив кыймылдаганда сергектикти текшерүү менен үзгүлтүксүз иш-аракет жөнүндө автоматтык локомотив сигнализациясы;

- сол капталдагы кабинада орнотулган экинчи локомотивди башкаруу пульту;

- локомотив кабинасынын үстүндө сол жана оң жагында жайгашкан, машинисттин турган жерин белгилөөчү сары сигналдык лампалар;

- дизелдик тепловоздун автоматтык бириктиргичтерин дистанциялык башкаруу;

- арткы жана алдыңкы сол жагындагы күзгүлөр.

Экинчи пульттук жана сигналдык лампалар түзүүчү тарабынан кол менен сигналдар берилген аймактарда иштеп жаткан тепловоздордо көрүү шарттарына ылайык оң жана сол жагына орнотулушу керек.

Дизелдик тепловозду вагондорго байлаган бардык учурларда муфтанын ишенимдүүлүгү, ошондой эле автоматтык тормоздордун кошулушу тузучуу же анын жардамчысы тарабынан текшерилет.

Машинистке жана бригадага локомотив журуп жаткан учурда сигналдарды беруу багытын жана локомотивди башкаруунун оң же сол пультунан башкарууга тыюу салынат.

Жергиликтүү нускамаларда жана станциянын техникалык-административдик актысында аныкталган өзгөчө учурларда локомотивди кыймылдатуу учурунда сигнализациянын жана башкаруунун капталдарын өзгөртүүгө, тартуучу топ тормоз аймактарында болгон шартта жол берилет.

275. Кыскартылган локомотивдик курамдар менен кыймылдын коопсуздугун камсыз кылуучу маневрлерди аткаруунун тартиби маневрдик локомотивдерди бир машинист тейлөө боюнча жергиликтүү нускамада чагылдырылышы жана техникалык жана административдик актыда көрсөтүлүшү керек.

Локомотивди бир машинист тейлөө боюнча жергиликтүү инструкцияда төмөнкүлөр эске алынууга тийиш: ийри сызыктардын жана габариттүү жерлердин болушу, көрүнүү шарттары, жумуштун көлөмү, ошондой эле бир адамдын иштөөсүнө чектөөлөр, поезддин максималдуу узундугу жана машиналарды алдыга жылдырууда тузучуунун жайгашкан жери.

276. Буфердик плиталар жок болгон учурда вагондорду кол менен буратуу менен бириктирүүгө тыюу салынат.

277. Алдыда боло турган кыймылдар зонасында маневрдик жумуштарды баштоонун алдында туташтырылуучу жана ажыратыла турган жолдорду жана вагондорду текшерүү керек (платформалардын капталдары бекем бекитилет, же вагондордун люктары бар же жок экендигин текшерүү) жабык болуп саналат, ачык кыймылдуу составда жүктүн жылышы барбы, бириктирүүчү түзүлүштөр туурабы ж.б.

Маневрлер аткарыла турган жолго жакын персоналды алып салуу керек.

278. Маневр жасоодо локомотивдин же вагондун туюк аялдамага 2 мден жакын аралыкта жакындашына тыюу салынат.

279. Маневрдик тепловоздун ылдамдыгы, км/сааттан ашпашы керек:

- локомотивдин артында вагондор менен эркин жолдо айдаганда – 40;

- локомотивдин алдында вагондор менен эркин жолдо бара жатканда- 25;

- каптал жолдордогу жебелер боюнча жылганда - 25;

- вагондорду адамдар же кооптуу жүктөрдү ташууда - 15;

- локомотив (вагондор менен же вагонсуз) вагондорго жакындаганда – 3;

- жүк түшүрүүчү түзүлүштөрдө жана бункердик галереяларда – 2;

- автоунаа машинага жакындаганда (кошуу жана ажыратуу) – 5;

Вагондук таразада кыймылдуу составдын кыймылынын ылдамдыгы аларды тейлөө боюнча нускамалар менен аныкталат.

280. Маневрдик жумуштар менен байланышкан адамдарга төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- тормоздук аянтчанын тепкичтерине же вагондордун же локомотивдердин атайын тепкичтерине отурууга жана алардан 3 км/сааттан ашык ылдамдыкта түшүүгө; ошондой эле бурмалоочу бурчтар жайгашкан жерлерде жана ашууларда;

- жүрүүчү поезддин же локомотивдин алдынан рельстерден өтүүгө;

- вагондордун астына сойлоп өтүүгө;

- байланыштырылбаган вагондордун арасынан алардын ортосундагы 5 мден аз аралыкта өтүүгө;

- токтоп, жолдо отуруу.

Аба ырайынын ыңгайсыз шарттарында (муз, туман, кар жаашы, бороон-чапкын ж.б.) жолдорду кесип өтүүдө жана рельс боюнча басууда өзгөчө этият болуу керек.

281. Маневрдик иштерди жүргүзүүдө вагондордун тормоздук колодкаларында же тепкичтеринде, цистерналардагы тепкичтер менен айкалышкан тепкичтерде жана тепловоздордун тепкичтеринен же платформаларында кармагычтарды кармап туруу менен гана өтүүгө уруксат берилет.

282. Маневрдик жумуштарды жүргүзүүдө вагондордун тормоздук колодкалары боюнча гана кыймылдуу курам ээлеген жолдон өтүү керек. Маневрдик жумуштарга тартылган адамдар токтоп турган поездди же локомотивди 3 метрден кем эмес аралыкта айланып өтүшү керек.

283. Вагондордун тепкичтеринде жана тормоздук аянтчанын тепкичтеринде чоң габариттүү жерлерде, жүктөө жана түшүрүү жолдорунда жана цехтердин имараттарынын ичинде болууга тыюу салынат.

284. Локомотивдин машинистине кыймылдуу составдын өтүүсүнө даярдыгы жөнүндө сигнал өчүргүч жылдырылып, ал клавиатурага бекитилип, жебе аралыкка киргенден кийин гана берилиши керек. Кыймылдуу составдын бурмалары боюнча жылып жаткан учурда бурмалоочу балансты буту менен кармоого жол берилбейт.

285. Цехтин имаратына вагондорду жүктөө жана түшүрүү жолунда берүүдө поездди түзүүчү поезддин кыймылы жөнүндө адамдарды эскертип, жолдун капталын бойлой вагондордун алдынан өтүшү керек; кыймылдын ылдамдыгы 3 км/сааттан ашпашы керек.

286. Жүктөө же түшүрүү бүтө элек вагондор менен маневрлик жумуштарды жүргүзүүгө жүктөө-түшүрүү иштерин жүргүзгөн адам менен макулдашуу боюнча гана жол берилет.

287. Электрлештирилген темир жолдордо локомотивдерди жана кыймылдуу курамды эксплуатациялоодо жана кароодо Ушул Эрежелердин 115 жана 116 пункттардын талаптары аткарылышы керек.

288. Иштеп жаткан кыймылдаткычы бар локомотивдерди кароосуз калтырууга тыюу салынат.

289. Вагондордон күйүүчү майды түшүрүүгө алар толук токтогондон кийин, вагондорду тормоздук жабдык менен бекиткенден кийин (автомобилдик самосвалдардын жардамы менен күйүүчү майды түшүрүүдө, вагондор тормоздук жол менен бекитилбейт), локомотивди ажыратуудан жана андан түшүрүүчү түзүлүштүн чегинен 5 м кем эмес аралыкка жылдырууга уруксат берилет. Вагон люктарын ачуу жана жабуу үчүн локомотивден кысылган аба алынса, локомотив түшүрүлгөн поездден болунбойт. Ошол эле учурда жүк түшүрүүчү түзүлүштө адамдардын болушуна тыюу салынат.

290. Вагондорду локомотив менен түздөн-түз казандын бункерлерине жеткирүүдө вагондорду бошотуу алдында ажыратуу талап кылынбайт. Бул учурда күйүүчү майды түшүрүүнү иштетүү сигналы берилгенден кийин гана баштоого болот.

291. Күйүүчү майды түшүрүү боюнча иштер жооптуу адамдын (сменанын жетекчиси, күйүүчү май түшүрүүчү машинист) жетекчилиги астында жүргүзүлүүгө тийиш.

292. Күйүүчү майы бар автомобилдер жүк түшүрүүдөн мурун кароодон өтүшү керек. Люктун капкактары жана алардын бекиткичтери, капталдары же бекитүүчү механизмдери бузулган учурда вагондорду коопсуз түшүрүү чаралары көрүлүүгө тийиш.

293. Вагондордон бункерлерге күйүүчү майды төгүү үчүн тешиктер темирлер менен жабылышы керек. Жүк түшүрүүчү түзүлүштөрдөгү торлордун уячалары: көмүр жана шифер үчүн 240 х 240, чымкый үчүн 400 х 400 мм, майдалоочу жана фрезердик станоктордун катышуусунда вагондорду конторгучтары бар түшүрүүчү түзүлүштөрдө уячалардын өлчөмдөрү 350 х 350 ммден ашык болбошу керек; майдалоочу жана фрезердик станоктордун жоктугунда жана орой майдалагычтар болгон учурда клетканын өлчөмдөрү чектелбейт.

Электр станциялары майда отун менен иштегенде жана бункерлердин астында ири майдалагычтар жок болгондо, бункерлердин үстүндөгү торлордун торчолору 350 х 350 мм ашпаган өлчөмдө болушу керек.

294. От казандардын чийки отун бункерлерине берүү үчүн күйүүчү булактары бар отундарды түшүрүүгө же үйүлүп сактоого тыюу салынат. Мындай отун ысытылган отунду өчүрүү же муздатуу үчүн атайын бөлүнгөн сактоочу жайга түшүрүлүшү керек.

295. Өзү түшүрүүчү вагондордун (гондолалар, бункерлер ж.б.) капталдарын ачууда, ошондой эле аянтчалардын капталдарын бүктөгөндө персонал люктун капталында болушу керек.

296. Люктар аркылуу жүк түшүрүүдө вагондор оодарылып калбашы үчүн алар вагондун эки тарабында бирден, бирден ачылышы керек.

Люктарды ачууда вагондордун ар тараптан текши тушурулушун камсыз кылуу зарыл.

Вагондорду тазалоо үчүн ачык люктар аркылуу өтүүгө алардын дубалдарында асылып калган же тоңуп калган күйүүчү май жок болгондо гана жол берилет. Бункерлерди атайын аймактарда тазалоо керек.

297. Вагондорду дубалына жана түбүнө асылып калган же тоңуп калган күйүүчү майдан түшүрүү түзүлүштөрүндө үстүнкү илгичтери менен жабдылган тепкичтерден, ал эми люктарда персонал жок болгон учурда күйүүчү май түшкөн жерлер тазаланышы керек.

Зарыл болгон учурда бири-бирине дароо жардам көрсөтүү үчүн тазалоону бир эле учурда 2 адамдан кем эмес жүргүзүү керек. Вагондук конторуштор вагондорду тазалоо ушул Эрежелердин 334 жана 335 пункттарынын талаптарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

298. Кампалардын эстакадаларында жана траншея турундогу түшүрүүчү түзүлүштөрдө вагондорду түшүрүү стационардык көпүрөлөрдөн (жөө жүрүүчү аянтчалардан) же көчмө кран же аянтчаларынан жүргүзүлүүгө тийиш.

Көпүрөлөр же аянтчалары жок болгон учурда жүк түшүрүүчү жерде вагондордун люктарын жана капталдарын жабууга тыюу салынат. Вагондордун люктары жана капталдары атайын ылайыкташтырылган жана люктар менен жабдылган жерлерде жабылышы керек; локомотивдин илгичинен ажыратпоого уруксат берилет.

299. Кампаларда вагондорду түшүрүүдө же жүктөөдө же эстакадалардан кабыл алуу жана түшүрүү түзүлүштөрүндө, ошондой эле скреперлерди жана башка механизмдерди иштетүүдө адамдардын кабыл алуучу чуңкурларда (траншеяларда) болушуна тыюу салынат.

300. Грейферди колдонуу менен күйүүчү майды түшүрүүдө же жүктөөдө, ошондой эле тоңуп калган күйүүчү майды бошотуучу механизмдерди иштетүүдө жана вагондорду тазалоодо (бургулоо, титирөө ж.б.) персонал грейферди жетектөө же механизмдердин операцияны көзөмөлдөө үчүн вагондорго чыгууга тыюу салынат.

301. Темир жол вагондорун берүүдө же алып коюуда адамдардын жылытуучу болумдо болушуна тыюу салынат.

302. Жылуутуучу болумдун камераларына кирүү алардагы абанын температурасы 40°Сден жогору эмес болбогондо жана желдеткичтер токтотулганда гана уруксат берилет.

303. Жылуутуучу болумдун камерасынын дарбазалары андагы вагондордун туура орнотулушу жана адамдардын жоктугу текшерилгенден кийин кулпулар менен жабылышы керек.

304. Ысык күтүү режиминде турган жылуутуучу болумду текшерүү үчүн 2 адам бөлүнүшү керек.

305. Реактивдүү кыймылдаткычтары бар жылуутуучу болумдорду эксплуатациялоодо турбинанын короосу калыңдыгы 10 мм кем эмес металл барактардан жасалууга тийиш.

Кыймылдаткычтарды эксплуатациялоо учурунда алар орнотулган бөлмөдө, эгерде алар сыртта орнотулган болсо, алардын жанында болууга тыюу салынат.

306. Торунун өлчөмү 240 х 240 ммден ашкан вагондорду конторуучулары бар кабыл алуучу жана түшүрүүчү түзүлүштөрдүн бункерлеринин торлоруна көмүрдү кол менен майдалоодо жумуш башталганга чейин ар бир учурда төшөлгөн палубалардан аткарылууга тийиш. Бул учурда коопсуздук аркандары менен коопсуздук курун колдонуу милдеттүү болуп саналат.

ЗП тибиндеги түссүз айнектери бар жабык типтеги көз айнектер менен көмүрдүн, шифердин жана торфтун тоңгон жана чоң кесимдерин кол менен сындыруу зарыл. Көмүр катмарлары боюнча талкаланыш (бөлүү) керек.

Кабыл алуу жана түшүрүү бункерлеринин приборлорунун торлору жакшы абалда болушу керек.

307. Көмүр бөлүктөрүн кол менен майдалоочу, майдалоочу-фрезердик станоктордун (МФС) бөлмөсүнө персоналды киргизүү, бөлмөнү тазалоо жана МФСнын каптамаларын тазалоо жана башка жумуштарды аткаруу вагондорду конторуутун электр кыймылдаткычтарын өчүргөндөн кийин вагондорду конторгучтарды жана майдалоочу-фрезердик станокту, МФСтин бардык роторлорун толук токтотуулганда гана жүргүзүлүшү керек.

Бул жабдууларды башкаруу панелдеринин ачкычтарында коопсуздук белгилери же "Күйгүзбө - адамдар иштеп жатат" плакаттар илинген болушу керек.

Майдалоочу-фрезердик станоктун жумушчу аянтынын капталынан комур тушургуч бөлмөсү аркылуу өтүүчү өтмөктөр бийиктиги 2 мден кем эмес тор менен (тордун өлчөмү 20 мм х 20 мм) тосулган болушу керек.

308. Вагон конторгучтун башкаруу пультунда старт баскычы менен блокировкаланган үн жана жарык сигналдары болушу керек.

309. Вагондук конторгучтарда вагондорду түшүрүүдө чаңды басуучу жана чаңдан тазалоочу системалар күйгүзүлүшү керек.

310. Вагону жок вагон конторгучтарды оодарууда вибраторлорду иштетүүгө тыюу салынат.

311. Вагонду вагон конторгучтарга оодарууга анын аянтчада туура орнотулушу жана ротордо, торлордо, урналарда жана вагон конторгучтардын платформасында адамдардын жоктугу текшерилгенден кийин жол берилет. Вагондук конторгучко орнотууга жана бузулган вагондорду оодарууга тыюу салынат.

312. Вагон конторгучтарды жана башка механизмдерин кароо, оңдоо жана жабдууларды майлоо токтоткондон жана электр кыймылдаткычынын электр чынжырын демонтаждоодон кийин гана жүргүзүлүүгө тийиш.

313. Вагондорду түшүрүү жана тазалоо үчүн жөнөтүү, жеке вагондорду вагондук конторгучтан түртүү жана локомотивдин кабыл алуучу жана түшүрүүчү түзүлүштөргө жакындашы жөнүндө үн сигнализациясынын же үн күчөткүчтөрдүн жардамы менен персонал кабарланышы керек.

Белги поезд же вагон толук токтогонго чейин көпкө берилиши керек.

314. Вагондорду тазалоодо вагондорду конторгучтардын жаңылыш күйгүзүлүшүнө жол бербөө үчүн 90° бурулган вагонго адамдар киргенге чейин вагонду конторгучтун башкаруу чынжырын айдоочунун жардамчысынын жумуш ордунда жайгашкан өчүргүч менен үзүү керек. Очургучто жана пульттун ачкычтарына "Күйгүзбөңүз - адамдар иштеп жатат" деген коопсуздук плакаттары же белгилер илиниши керек.

315. Вагонду вагонду конторгүүчтө тазалоого бүт вагонду бойлото ага адамдар кире турган тараптан жана вагондордун четки эшиктери жабылып, бекем бекитилип, убактылуу тосмо (тосулган аркан) орнотулгандан кийин жол берилет.

Айлануучу вагон конторгучка жайгашкан унаага кирүү үчүн көпүрөдөн отуш керек.

316. Вагон турткуч иштен чыгып калганда, ошондой эле андан жуксуз вагонду туртуп чыгарууда вагон конторгучтарын жардамчы эскертуу сигналын берууге тийиш.

317. Вагон түртүүчүсү иштен чыккан учурда вагондорду вагондук түртүүчү троллейбус зымдары ажыратылган шартта, локомотив аркылуу вагондук жүк ташуучуга берүү мүмкүн. Тепловозду вагондук конторгучтардын алдында жана иш режиминде жайгашкан теплицага айдап чыгууга тыюу салынат.

318. Түшүрүлгөн вагондордон чыгуунун алдында персонал коопсуз аралыкка чыгарылып, кыймылга тоскоол болгон объектилер чыгарылууга тийиш.

Локомотив вагондорго жакындаганда жана аларды жөнөгөндө эскертүү сигналы берилүүгө тийиш.

319. Вагондорго техникалык тейлөө (автоматтык бириктиргичтин түшүп калган маятниктүү асмаларын, тормоз жана төөнөгүчтөрүн орнотуу, люктарды жана алардын бекиткич түзүлүштөрүн жабуу, тормоз түтүкчөлөрүн кошуу, майды октук кутуларга куюу) аларды вагондук конторгуч менен түшүргөндөн кийин ушул максатта жабдылган кетуучу жолдордо жүргүзүлүшү керек.

320. Эгерде вагондорду төгүүчүнүн артындагы бош алуу жолдорунда вагондорду күтүү зарыл болсо, анда төмөнкү талаптар сакталууга тийиш:

- иштеген жерди таза жана күйүүчү майлардан, таштандылардан, төгүлгөн майлардан жана башкалардан таза кармоого;

- вагондордун стихиялуу кыймылын болтурбоо үчүн тормоздук бут кийимдерди вагондордун эңкейиштеринин астына коюуга;

- вагондордо жана өзүнчө топтордо турган вагондор үчүн автоматтык туташтыргычты оңдоодо вагондорду 5 мден кем эмес аралыкка жылчыктын капталынан ажыратылбаган вагондордун астына милдеттүү түрдө тормоз менен жылдырууга;

321. Вагондун кыймылында жана маневрдик жумуштарда бузулууларды жоюуга жана кутуларга май куюуга тыюу салынат.

322. Вагондордон күйүүчү майдын үлгүсүн кол менен алуу локомотивди ажыратуудан жана 5 м кем эмес аралыкка тартуудан жана вагондордун кетүүсүн камсыздагандан кийин гана жүргүзүлүүгө тийиш. Кронштейндерди же андагы тепкичти колдонуу менен күйүүчү майдын үлгүсүн алуу үчүн унаага чыгуу керек.

323. Көмүр кампаларынын кабыл алуучу бункерлерин тосуучу торлордун клеткаларынын өлчөмдөрү аларга көмүрдү бульдозер менен майдалоодо 400 х 400 мм жана кол менен майдалоодо 240 х 240 мм болушу керек.

324. Күйүүчү майдын бири-биринин устуножыйууда алардын таманы бири-биринин устуно жыйылганда өтө алыс болгон темир жолдордун рельстеринин баштарынан 2,5 м жакын эмес жана жолдун четинен 1,5 м алыс болгудай жайгаштырылышы керек. Зарыл болгон учурда жүктөө жана штабелдөө үчүн машиналарды штабел менен темир жолдордун ортосунда орнотуу иш, алардын ортосундагы аралыктар бардык абалда машиналар жана үстүнкү арабаларды бурганда 2 метрден кем эмес аралыкта жакын рельс башына жакындабашы үчүн көбөйтүү керек.

325. Скрепер лебедкасын эксплуатациялоодо кыргыч чакасынын бүт жумушчу аянтынын көрүнүүсү камсыз кылынууга тийиш.

Скрепер чакасынын кыймылы токтоп турса дагы жана позиция индикаторлору ар бир сменада текшерилип турушу керек.

Скрепердик орнотулардын блокторун мезгил-мезгили менен текшерүү үчүн аларга эркин жана ыңгайлуу кирүүгө мүмкүнчүлүк берилиши керек.

326. Жүк көтөрүүчү машиналарды иштеп жаткан электр чубалгыларынын зымдарынын астына же алардын жанына жылдырууда ушул Эрежелердин 2.4.6-пунктунун талаптары сакталышы керек.

327. Күйүүчү майды үймөктөн үйүп салуу жана өзгөчө түшүрүү күйүүчү майдын кулап түшүүсүн же жылышын болтурбоо үчүн тик эңкейиштерди түзбөстөн жүргүзүлүшү керек. Кыска мөөнөттүү тик эңкейиштер пайда болгон учурда аларга үймөктүн үстүн бойлой да, ылдый жактан да жакындатууга тыюу салынат. Тик эңкейиштерди бульдозер же грейфер крандары менен түшүрүү керек. Штабдын тик эңкейиштери эскертүүчү белгилер менен белгилениши керек.

328. Эңкейиштерде жана штабелдин үстү жагында жүрүүгө Кыргыз Республикасында колдонуудагы стандарттын талаптарына жооп берген тепкичтер менен гана жол берилет. Жаңы куюлган көмүрдүн үстүнө күйүү борборлору шектенүүчү жайларда басууга тыюу салынат.

329. Бульдозердин, трактордун кыймылдаткычын ишке киргизүү машинанын кабинасынан жүргүзүлүүгө тийиш. Трансмиссияны күйгүзүүчү жана айлануучу элементтердин тескери кыймылын жокко чыгарган түзүлүштөр бар болсо, кыймылдаткычты кабинадан тышкаркы убакта иштетүүгө жол берилет.

330. Скреперлер, бульдозерлер, жылма крандар, күйүүчү майдын прокатта жайгашкан штабелдин четине 1 мден жакын жакындабашы керек.

 Аны демонтаждоодо штабелде бийиктиги 3 мден ашкан вертикалдуу дубал пайда болгон учурда анын четинен механизмдердин буроосуна чейинки минималдуу аралык 4 мден кем эмес болушу керек.

331. Үймөктү калыптандырууда же жер астындагы кабыл алуучу сактоочу идиштерге көмүрдү берүүдө машинанын тайып кетүүсүн жана оодарылып кетүүсүн болтурбоо үчүн таштандыны жээктин четинен алып чыгууга тыюу салынат.

332. Бульдозерлерди жана скреперлерди бул машиналар үчүн заводдук техникалык документацияда көрсөтүлгөн көтөрүлүү жана түшүү бурчтарынан ашкан дөңсөөлөр боюнча жылдырууга тыюу салынат.

333. Эгерде эксплуатациялоо учурунда бульдозерлердин туруктуулугу үчүн коркунучтуу олуттуу тоскоолдуктар табылса, ишти улантуунун туура жолун тандоо үчүн машинаны токтотуу жана тоскоолдукту текшерүү керек.

Күйүүчү май штабелдерин биринин артынан бири ээрчип келе жаткан эки же андан көп өзү жүрүүчү же чиркегич машиналар (скреперлер, бульдозерлор, роликтер ж.б.) менен түшүрүүдө, ташууда, тегиздөөдө алардын ортосундагы аралык 5 мден кем эмес болууга тийиш.

334. Бульдозерди жүктүү жана көмүлгөн таштандысы менен ишке киргизүүгө тыюу салынат.

335. Трактордо (бульдозерде) иштөөдө төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- унаа кыймылдап баратканда андан түшүүгө;

- жер астындагы бункерлерди кабыл алуучу жайдагы жаңы куюлган отунга барууга;

- кыймылдаткычы иштеп турганда унааны эңкейишке калтырууга;

- станокто май куюуга жана оңдоого;

- үймөктө от колдонууга;

- көтөрүлгөн абалда турган бульдозердин кагын текшерүүгө;

- иштеп жаткан конвейердин чуңкурунун астында иштөө.

336. Откостордун эңкейиштерин валик менен тоголоктоп жатканда тоголонуучу жердин астында түбүндө болууга тыюу салынат.

337. Жантайма жерлерди таптагычты бекем кабелдин үстүнө түшүрүш керек.

338. Кампадан отунду жер астындагы кабыл алуу бункерлери аркылуу берүү процессинде бульдозерлер жана өзү жүрүүчү скреперлер тордун зонасында болбошу керек, ал эми фидерлер катмарынын бийиктиги 2 мден ашык жаңы куюлган күйүүчү май менен иштеген учурда күйүүчү май кулап калышы мүмкүн.

339. Күйүүчү майды кампадан кабыл алуучу урналарга бульдозер менен берүү аяктагандан кийин төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- нымдуу көмүр менен толтурулган бункерлерди калтырууга; жумуш аяктагандан кийин бункерди бошотуу жана калканчтар менен жабуу же кургак көмүр менен толтуруу керек;

- бункерлердин айланасында көмүрдү жеткирүүдө пайда болгон вертикалдуу дубалдарды калтырууга.

340. Жер астындагы кабыл алуучу урналарды көмүргө толтурууда алардын жайгашкан жери даана көрүнүүчү белги менен (желектүү рейка ж.б.) көрсөтүлүшү керек.

341. Кампадан көмүрдү кабыл алуучу бункерлер аркылуу берүүнү баштоонун алдында арканын жоктугун текшерүү керек. Арка түзүлүшү аныкталган учурда, аны жоюу боюнча чараларды көрүү.

342. Бульдозерлер кампадан отун бергенде 1,5 мден ашык тереңдиктеги траншеялардын пайда болушуна жол берилбейт.

Күйүүчү май кампасында иштегенде машиналар жүрүүчү жолдун, жумуштун алдыңкы бөлүгүнүн жана ага чектеш аймактардын жетиштүү көрүнүшү камсыз кылынууга тийиш.

343. Бульдозерлерди жана скреперлерди жылдырууда, болукторду жана чакаларды транспорттук абалга чейин көтөрүү керек.

344. Отун базаларында ачык от жана паровоз мештерин жасоого тыюу салынат.

345. Моторлору иштеп турган механизмдерди кароосуз калтырууга тыюу салынат. Зарыл болгон учурда механизмдин кыймылдаткычын өчүрүү керек.

346. Кайра жүктөгүчтүн (крандын) механизмдерин жана түзүлүштөрүн текшерүү жана оңдоо боюнча жумушта тыныгуулар учурунда негизги вагонетка зымдары ажыратылууга, кайра жүктөгүчтүн (крандын) өчүргүчтөрү, туткалары жана ишке киргизүүчү түзүлүштөрдүн кармоочтору, жургузуу аппараттардын корсоткучтору нөлдүк абалга коюлушу керек. Материалдык жүктөгүчтүн, ротордук жүктөгүчтүн же крандын кабинасынан чыңалууну алып салбастан, ошондой эле күн күркүрөгөн учурда чыгууга тыюу салынат.

347. Кабелдик крандардын машинисттери грейферди кыймылдуу курамдын үстүнөн өткөрүүдө грейферди эң ​​жогорку абалга көтөрүшү керек.

348. Отун менен жабдууну тейлөөдө Электр станцияларын отун менен жабдуунун жарылуу жана өрт коопсуздугунун эрежелеринин талаптары сакталышы керек.

349. Конвейерлердин эстакадаларында, негизги тракттын өткөрүү пункттарында жана кампадан күйүүчү майды берүү каналында, майдалоочу имаратта жана түшүрүүчү түзүлүштөрдүн жер астындагы бөлүгүндө суук мезгилде абанын температурасы төмөндөп кетпеши керек, 10 °C төмөн болбошу керек, ал эми жүк түшүрүүчү түзүлүштөрдүн жер үстүндөгү бөлүгүндө (вагон конторуу имаратынан жана вагондордун үзгүлтүксүз кыймылы бар башка түзүлүштөрдөн тышкары) - 5°Сден төмөн эмес.

350. Казан орнотулган жерлердин чийки көмүрдүн, сланецтин жана чым бункерлеринин тешиктерин тосуучу торлордун 3.1.40-пунктунда көрсөтүлгөн торчо өлчөмү болушу керек. Эгерде торлор менен жабылган тешиктер бир эле учурда басуу жолу катары кызмат кылса, анда клеткалардын өлчөмү 100 х 100 ммден ашпоого тийиш. Соко турундогу токкучту орнотууда чуңкурлардын үстүндөгү тешиктер торлор менен жабылбайт.

351. Конвейерлерди тейлөө үчүн Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан стандарттардын талаптарына жооп берүү параллелдүү конвейерлерди бойлото жана алардын ортосунда өтмөктөрдү, ошондой эле алар аркылуу өтүүчү өтмөктөрдү камсыз кылуу зарыл.

352. Тейлөөчү персонал кире ала турган конвейерлердин кыймылдуу бөлүктөрү Кыргыз Республикасында колдонуудагы стандарттарга ылайык корголушу керек.

353. Күйүүчү май менен камсыз кылуу механизмдери алардын биринин токтошу анын алдындагы бардык механизмдердин (майдалагычтардан тышкары) токтоп калышына алып келгидей кылып блокировкаланышы керек.

Тасмалуу конвейерлер лентанын узундугу боюнча каалаган чекиттен өткөрүү пункттары, ленталардын жылып кетүүсүнүн сигнализациясы жана авариялык токтотуу приборлору үчүн тайгалануудан жана ашып кетүүдөн коргоочу түзүлүштөр менен жабдылышы керек.

354. Иштеп жаткан жана бош турган шкивине (донголок) ээ болгон бардык механизмдерде ленталарды жумушчу абалынан бош жүрүү абалына өткөрүү үчүн түзүлүштөр орнотулушу керек, ременин бош жүрүүчү шкивден жумушчуга стихиялуу өтүүсүн жокко чыгаруучу блокировкалоочу түзүлүштөр менен жабдылуушу керек.

355. Ленталык конвейерлер жана аларды түшүрүүчү арабалар ленталардын иштөөчү жана бош турган бутактары, жетектөөчү, керүү жана бурма барабандары үчүн тазалагычтар менен жабдылышы керек.

Тазаланган отунду чыгаруу процесси механикалаштырылууга тийиш. Өзү жүрүүчү ташуучу арабаларда алардын тормоздорунун маховиги жана башкаруу кнопкалары бир тарапка жайгаштырылышы керек.

356. Көтөргүчтөрдү жана күйүүчү майды вагондордо же вагонеткаларда жеткирүү үчүн түзүлүштөрдү кармагычы жок жантайма эстакадаларда иштетүүгө тыюу салынат.

Вагонеткаларда кош муфта болушу керек.

357. Үстүндогу бункердик жайда чаң берүү үчүн шнектердин ящиктери бекем кулпуланган капкактар ​​менен жабылышы керек.

358. Күйүүчү май менен камсыздоо механизмдери кылдаттык менен пломбаланышы керек. Аспирация жана башка приборлор отун берүүчү жайларда санитардык нормаларга ылайык абанын тазалыгын камсыз кылууга тийиш. Чаңдан тазалоо системасын ишке киргизүү жана токтотуу конвейерди баштоо жана токтотуу менен бир убакта жүргүзүлүүгө тийиш.

359. Отун берүүчү механизмдердин ар бир ишке киришинин алдында конвейерлердин ишке кириши радио аркылуу жарыяланып, узакка созулган эскертүү сигналы берилиши керек. Сигнал күйүүчү май менен камсыздоо трассасынын персонал болушу мүмкүн болгон бардык жерлеринде угулушу керек.

360. Айына бир жолудан кем эмес иштеп жаткан конвейерлер менен сыноо аркылуу төмөнкүлөрдү текшерүү керек:

- аркан жана баскычтуу авариялык өчүргүчтөр;

- бардык турдогу тормоздор (бардык конвейерлерди жүктөп токтотуу менен);

- агып кетүүлөрдү бөгөттөн коргоо үчүн түзүлүштөр;

- лента тайгалануучу релелик сенсорлор.

Бул коргоочу приборлор конвейерлер ремонттон кабыл алынганда да текшерилиши керек.

361. Чуңкурга тыгылып калган күйүүчү майды аянтчалардан бурама тешиктер аркылуу тешип өтүү лотоктун үстүндө жайгашкан ленталык конвейерлерден кийин гана керек. Бул учурда, буроо тешигинин алдында турбашы керек.

362. Асма электромагниттик сепараторлорду кол менен кол кап кийип, конвейер токтоп турганда, сепаратордон чыңалууну алып салып тазалоо керек.

363. Эстакадаларда, бункердик галереяларда, жүк түшүрүүчү түзүлүштөрдө жана конвейерлер орнотулган бөлмөлөрдө басууга ал жерде жайгашкан жабдууларды тейлөөчү же күйүүчү май түшүрүү менен алектенген персоналга басуу жолдору боюнча гана жол берилет.

364. Иштеп жаткан конвейерлердин үстүнөн чыгууга, алар аркылуу ар кандай буюмдарды өткөрүүгө, ошондой эле тосмо коюлбаган жана өтүүгө арналбаган жерлерде астынан сойлоп өтүүгө же астынан өтүүгө тыюу салынат. Конвейерлер аркылуу өтүү өтмө көпүрөлөр боюнча гана болушу керек.

365. Кыймылдуу конвейерден күйүүчү майдын үлгүлөрүн кол менен алууга тыюу салынат.

366. Отун берүүчү жайларды тазалоо механикалаштырылган жана бекитилген график боюнча суу менен жууп же чаң соргучтарды колдонуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

Жабдуулар жана чаң түшө турган жерлер эркин кирүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга тийиш.

Конвейерлердин, чыңдоочу жана жетектөөчү станциялардын астындагы отун берүү трассасынын жайлары конвейерлер токтогондо кол менен тазаланууга тийиш (алуучу пневматикалык шлангдар жана шыпыргылар); башкаруу баскычтарында плакаттар же «Күйгүзбө - адамдар иштеп жатат» деген коопсуздук белгилерин илип коюу керек. Гидротазалоо конвейерлерди токтотпостон жургузулот. Тазалануучу бөлмөдөгү персонал гидротазалоонун башталышы жөнүндө эскертилиши керек.

367. Кыймыл абалындагы конвейерди кол менен тазалоого тыюу салынат.

368. Конвейерди оңдоонун, тазалоонун, майлоонун жана ленталардын жылып кетишин жоюунун алдында контролго токтоп, анын электр чынжырын демонтаждоо (ажыраткычтар ажыратылган, сактагычтар алынып), плакаттар же коопсуздук белгилери «Күйгүзбө - адамдар иштейт» илинет.

369. Эстакадалар менен бара жаткан вагондордо жана вагонеткаларда, асма жолдордун вагонеткаларында, ошондой эле эстакадалардын рельстеринде болууга тыюу салынат.

370. Вагон көтөргүчтү капаска орнотууда аны колдо болгон арматура менен бекем бекитүү керек. Клетканын полунун жана рельстеринин тазалыгын көзөмөлдөө зарыл.

371. Лифт шахталарында жана скип чуңкурларында иштерди аткарууда лифт токтотулуп, анын электр чынжырчасы демонтаждалып, старттык түзүлүштөргө плакат же коопсуздук белгиси «Күйгүзбө - адамдар иштеп жатат» илинет.

Капастын үстүндө иштегенде ал тыгылып калышы керек. Электр кыймылдаткычын ишке киргизүүгө тыюу салган белгини алып салууга адамдарды шахтадан чыгарып, бардык шаймандарды жана жабдууларды тазалап, капаска бошотуп, ордуна тосмолор орнотулгандан кийин гана жол берилет.

372. Электр вулканизациялоочу түзүлүштөрдөгү иштер приборлордун корпустарын ишенимдүү жерге туташтыруу менен диэлектрдик кол каптарда жана галоштордо жүргүзүлүшү керек.

373. Мазут тармагында жыл сайын күн күркүрөгөн мезгил алдында атмосфералык электр энергиясынан сырткы жерге туташтыруу чынжырынын бүтүндүгүн жерге туташтыргыч түзүлүштүн каршылыгын өлчөө менен текшерип туруу керек.

374. Жер үстүндөгү мунай резервуарларынын жээги жакшы абалда кармалууга тийиш

375. Жер үстүндөгү мунай цистерналарында резервуардын шыбынын бүт айланасы боюнча көтөрүү жана тосуу үчүн тосмолору бар тепкичтери болууга тийиш.

Сынагычтарга, соргуч түзүлүштөргө, люктарга жетүү жана аларды тейлөө үчүн мунай цистерналарынын полуна тосмолору бар платформалар орнотулушу керек.

376. Соруу вентиляциялык түтүктүн үстүнкү бөлүгү өрткө каршы түзүлүш менен жабдылышы керек.

377. Кабыл алуу, тейлөө жана резервдик резервуарлардын люктары болттор менен бекемделген каттамалардагы капкактар ​​менен жабылышы керек, ал эми май соргуч бөлмөлөрдөгү каналдар металл барактары менен жабылышы керек.

378. Дренаждык лотоктор металл капкактар ​​менен жабылышы керек. Капкактын ордуна дренаждык жерлерге 200 мм х 200 мм ашпаган торчолорду орнотууга жол берилет.

379. Мазут чарбасынын жайларында жана аймагындагы бардык ысык иштер, кабыл алуучу түзүлүштөрдөгү, каналдар аркылуу, мазут насосторунда ж.б. менен бирге ушул Эрежелердин 168-пунктунун талаптарына ылайык аткарылууга тийиш.

380. Тракторлорду жана автотранспортторду резервуарлар паркына киргизүүгө бул машиналардын газ чыгаруучу түтүктөрүнө учкун өчүргүчтөр орнотулгандан кийин гана уруксат берилет.

381. Мазутту төгүүчү бөлүмдө учкун берүүчү материалдан жасалган бут кийимдери бар цистерналарды тормоздоого жол берилбейт.

Резервуарларды жылдыруу үчүн ломдорду, түтүктөрдү жана башка металл буюмдарды колдонууга тыюу салынат.

Эстакада орнотулган цистерналардын курамы локомотивди ажыратканга чейин бекитилиши керек. Резервуарларды техникалык тейлөө башталганга чейин локомотив алардан 5 м кем эмес аралыкта чыгарылууга тийиш.

382. Бузук тепкичтери, аянтчалары бар же аларсыз резервуарларды тейлөө платформалары жана тосмолору бар көчмө тепкичтерди же тосмолору бар тепкичтерди пайдалануу менен жүргүзүлүшү керек. Зарыл болгон учурда эстакаданын бекитилген бөлүктөрүнө карабин менен бекитилүүчү коопсуздук курлары колдонулушу керек.

Бул цистерналарды кеминде эки адам иштетиши керек. Бузулган резервуарларды тейлөөгө киргизүүнүн шарттары жергиликтүү ченемдик укуктук актыларда көрсөтүлүшү керек.

383. Резервуарларга өтүү үчүн тепкичтер андан бекитүүчү түзүлүштөр менен жабдылышы керек.

384. Резервуарлардын жана цистерналардын люктарынын капкактарын ачуу жана жабуу, ошондой эле резервуарга буу берүү үчүн металл жылытуучу түтүктөрдү жана сырткы металл спиралы бар түрдүү шлангдарды киргизүү алардын кулашына жана люктун мойнуна тийип калуусуна жол бербөө менен кылдаттык менен жүргүзүлүүгө тийиш.

385. Бири-биринин көрүнүү зонасында жайгашкан экиден кем эмес дренаждар дренаждык стеллаждардагы цистерналарды тейлөөгө тийиш.

386. Цистерналардан мазутту төгүү менен алектенген жумушчулар НБТ турундогу баш калканчтар менен камсыз болушу керек.

387. Мазутту резервуарда жылытууга даярдоодо төмөнкүлөр текшерилет:

- үстүнкү тепкичтин резервуардын мойнуна бекитилишинин ишенимдүүлүгү;

- буу линиясынын штанга (шланг) менен кошулуу тыгыздыгы;

- резервуарга түшүрүлгөн таякчаны (шлангды) бекитүүнүн ишенимдүүлүгү.

388. Мазутту агызгандан жана цистерналарды тазалагандан кийин, люктардын капкактары жана төгүүчү клапандар цистерналардын сырткы бети 40°С жана андан төмөн муздагандан кийин гана толук жабылышы керек.

389. Цистерналардан жана резервуарлардан мазуттун жана башка күйүүчү-майлоочу материалдардын үлгүлөрү Кыргыз Республикасында колдонуудагы стандартка ылайык жасалган атайын үлгү алгычтарды колдонуу менен алынууга тийиш.

390. Сынактарды алууда, мазуттун деңгээлин өлчөөдө жана цистерналардын жана резервуардын люктарын ачууда, ошондой эле цистерналардын түбүндөгү сууларды жана кирди агызууда буулар менен газдардын дем алуусун болтурбоо жана мүмкүн болушунча кийимге мазуттун киришин болтурбоо учун шамалга капталдан туруу керек.

Мазуттун үлгүлөрүн ачык жана айнек идиштерде ташууга тыюу салынат.

Резервуардын, цистернанын люктарынын мойнуна ылдый ийилүүгө жол берилбейт.

Эгерде резервуарлардын люктарынын кириш бөлүгү ченегич лента кыймылдаганда учкун пайда кылбаган материалдын шакекчеси (коргошун, алюминий ж.б.), болот лента жана үлгү алуучу ченегич люктун жетектөөчү оюгу боюнча жылышы керек.

391. Мазут жылан турундогу жылыткычтар менен жабдылган резервуарларда жылыткычтардын үстүндөгү суюктуктун деңгээли 50 см кем эмес болгондо гана жылытылат.

392. Цистерналарда мазутту 90°С ашкан температурага чейин ысытууга жол берилбейт.

393. Мазутту эркин түшкөн реактивдүү учак менен берүү жолу менен толтурууга тыюу салынат. Күйүүчү май резервуардагы суюктуктун төмөнкү деңгээлине чейин куйулушу керек.

394. Мазут түтүктөрүн кошумча жүктөрдү көтөрүүчү конструкция катары пайдаланууга тыюу салынат.

395. Тоңдурулган мазут жана буу өткөргүчтөрү ушул Эрежелердин 93-пунктунун талаптарын сактоо менен эритилүүгө тийиш.

396. ЖЭБте мазуттун ордуна суюк отундун башка түрлөрү (солярка, күн майы, сланец ж.б.) бир жолку келип түшкөндө, аларды пайдалануунун коопсуздугу боюнча атайын нускамаларды аткаруу керек.

397. Темир жол цистерналарын кол менен тазалоодо жумушчуларды цистернага түшүрбөй, учкун чыгарбаган кыргычтар менен иштөө керек.

Цистерналарды тазалоо үчүн жумушчулардын түшүүсүнө тыюу салынат.

398. Мазут цистерналарында иштөөдө ушул Эрежелердин 99-пунктунун жана § 10-пунктунун талаптары аткарылууга тийиш.

Кызматкердин контейнерге абанын температурасы 32°Сден жогору болгондо түшүшүнө жол берилбейт.

399. Ички текшерүүгө, оңдоого же кен чыккан жерлерден тазалоого тийиш болгон резервуарлар жана идиштер мазуттан бошотулуп, иштеп жаткан жабдуулардан ажыратылып жана розеткага кошулуудан алынууга тийиш.

Цистерналарды жана резервуарларды тазалоонун алдында буулоо жана желдетүү керек.

Контейнерлерди жана резервуарларды тазалоодо ушул Эрежелердин 99-пунктунун талаптары сакталышы керек.

Контейнерлерден же резервуарлардан чыгарылган катмарларды жок кылынууга (нейтралдаштырылууга) же атайын бөлүнгөн жерге көмүлүүгө тийиш.

400. Резервуарлардын жана идиштердин ичиндеги бардык оңдоо иштери аларды буулоодон, желдетүүдөн жана калдыктардан тазалоодон кийин жүргүзүлүшү керек.

Контейнерлердин жана резервуарлардын ичинде кароо, тазалоо жана оңдоо иштери комбинезондо, бут кийимде жана кол капта жүргүзүлүүгө тийиш.

Бул иштер ачык люктар менен жана зарыл болгон учурда 1-тиркемеде көрсөтүлгөндөн ашпаган зыяндуу заттардын концентрациясын камсыз кылуу менен мажбурлап желдетүүнү колдонуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

Резервуарлардын жана идиштердин ичинде тазалоо же оңдоо иштерин баштоодон мурда жана учурунда зыяндуу заттардын курамы жол берилген максималдуу концентрациядан ашпаганын жана кычкылтектин жетиштүүлүгүн (көлөмү боюнча 20%) тастыктаган аба чөйрөсүнө талдоо жүргүзүү керек.

Зыяндуу заттардын жол берилген максималдуу концентрациясынан ашып кеткенде, кычкылтектин жетишсиздигинен жана жетиштүү вентиляцияны камсыз кылуу мүмкүн болбогондо, контейнерлердин жана резервуарлардын ичиндеги иштер шланг противогазда жүргүзүлүүгө тийиш.

Противогаздын шлангы майга жана бензинге туруктуу материалдан жасалышы керек. Мажбурланган аба жок болгон учурда анын узундугу 15 мден ашпоого тийиш, мажбурлап аба менен камсыздоодо шлангдын узундугу 40 мге чейин жетиши мүмкүн.

Мазуттун цистернасында (резервуарында) иштөөдө куткаруу курун колдонуу милдеттүү болуп саналат.

401. Мазуттук объекттин цистернасына (резервуарына) тепкичсиз адамдардын түшүүсүнө тыюу салынат. Резервуарда туруктуу ички тепкич жок болгон учурда жасалма эмес (жаңы шишиктерди болтурбоо үчүн) көчмө жыгач тепкичти колдонуу керек.

§ 17 От казандарынын жабдууларын тейлөө

Майдалоочу заводдорду тейлөө

402. Чаң-даярдоочу түзүлүштөрдү тейлөө күйүүчү майды майдаланган абалда даярдоо жана күйгүзүү үчүн түзүлүштөрдүн жарылуу коопсуздугунун талаптарына жана Электр станцияларын жана тармактарын техникалык эксплуатациялоо эрежелерине ылайык келүүгө тийиш.

403. Чаңды даярдоочу түзүлүштөрдүн жайларында тазалыкты сактоо, жабдуулардын, курулуш конструкцияларынын жана түтүк өткөргүчтөрдүн бардык бөлүктөрүндөгү чаңды мезгил-мезгили менен тазалоо, чаң соргуч түзүлүштөрдү тундурулган чаңдан тазалоо зарыл. Жабдуулардын ысык беттерине чаңдын топтолушуна жол бербөөгө өзгөчө көңүл буруу керек.

404. Люктарды же чыккычтарды ачууга, ошондой эле чаң-газ-аба трассасынын герметикалыгын бузууга байланыштуу иштерди жүргүзүүгө (жарылуу коркунучунан сактануучу клапандардын диафрагмаларын алмаштыруу ж.б.), люктардын элементтеринде жүргүзүүгө тыюу салынат, бул иштин коопсуздугун камсыз кылуу үчүн торлорду курууда сепараторлордун астындагы торлорду тазалоону кошпогондо, чаң-газ-аба аралашмасы бар система.

405. Эгерде чийки көмүрдүн бункерлеринде күйүп жаткан чөкмөлөр табылганда же алардын бар экендигине шектенгенде, бул жерлер чачылган суу менен толтурулуп, бункерлерди отун менен толтурууга жана алардан күйүүчү май куюуну улантууга чаралар көрүлүүгө тийиш.

406. Чаңдуу аба чыккан чаң системаларын иштетүүгө тыюу салынат.

407. Тегирмендердин барабандарынын жана жетектеринин астынан чаңды тазалоого тыюу салынат.

408. Тегирмендердин жана чаң системаларынын башка элементтеринин ичинде иштөөгө аларды чаңдан тазалоо, вентиляциялоо, жылытуу, аба өткөргүчтөрдү жана дарбазалары, демперлери, клапандары же тығындары бар өрт өчүрүү линиялары өчүрүлгөндөн, бош плиталардын же тыгындардын жоктугу текшерилгенден кийин, бөтөн объектилер кокустан үстүнкү абалда кармалып калышы ж.б. гана жол берилет

409. Түздөн-түз инжекциялоочу жана чаң урнасы бар системаларда токтогон тегирмендин алдында ысык аба үчүн эки өчүрүүчү демпфердин ортосунда клапан атмосферага ачылууга тийиш.

410. Иштеп жаткан чаң системаларынын жарылуу коркунучунан коргоочу клапандарын чыгаруу зонасында жайгашкан аймактарда оңдоо иштерин жүргүзүү үчүн жайлар тыгыз отко чыдамдуу калканчтар жана тоскучтар менен корголушу керек.

411. Токтотулган тегирменде люктар жана чыгуу жолдору анын артындагы абанын температурасы 50°Сден жогору болбогондо ачылышы керек.

Люктарды жана жапкычтарды капталга туруп, акырындык менен жана кылдаттык менен ачуу керек. Табылган өрттөрдү чачылган суу менен өчүрүп, күйүүчү майларды алып салуу керек.

412. Оңдоо алдында тегирмендин барабанынын бекемдигин кароодо текшерүүчү тегирмендин мойнунда болушу керек.

413. Бекемдигин текшерүү үчүн тегирмендин барабанына кирүүгө анын биринчи катарларынын кулап калуу коркунучу жок болсо, уруксат берилет. Бекемделген катарларды акырындык менен каралышы керек, адегенде анын урап калуу коркунучу жок экендигине ынануу керек. Ишенимсиз бекитилген бекемдик плиталары табылса, текшерүү токтотулуп, бекемделген плитаны кулатып түшүрү керек.

414. Тегирмен барабанынан шарларды сорттоодо жана түшүрүүдө барабандын корпусуна түздөн-түз орнотулган түзүлүштөрдүн жардамы менен шарларды түшүрүүчү жерден 10 м радиуста болууга тыюу салынат. Бул операцияларды жана бекемдиктерди алмаштырууга байланыштуу операцияларды аткарган жумушчулар кийиз өтүк же темир тумшуктары бар өтүк кийиш керек.

415. Тегирмен барабанынын бекемдеткичин алмаштырууда, тиштүү алкагын чечүүдө жана орнотууда барабан бронетранспортёрдун бир бөлүгүнүн же алкагынын жарымынын орнотулушу менен шартталган баланстын бузулушунан анын өзүнөн-өзү айлануусун болтурбоо үчүн бекем бекитилиши керек.

416. Тегирмендердин бекемдик плиталарын алмаштырууда шарлар сөзсүз түрдө барабандан алынышы керек.

Тегирмендин ичинде иштөөгө андагы абаны көмүр кычкылынын жана көмүр кычкыл газынын жоктугуна анализдөөдөн жана ушул Эрежелердин § 12-пунктунун талабына ылайык тегирменди жаңылыш күйгүзүүгө каршы чаралар көрүлгөндөн кийин гана жүргүзүүгө жол берилет.

417. Тегирмендин барабанына бронетранспорттук плиталарды түшүрүү, жүктөө жана төшөө бут-колдун жабыркап калбашы үчүн өтө кылдаттык менен жүргүзүлүшү керек.

418. Көмүр берүүчү түтүктү демонтаждоодо көмүр чуңкуру ылдый жактан калыңдыгы 2-3 мм металл листтен жасалган тығын менен жабылышы керек.

419. Чаңды даярдоо системасынын жабдууларында ширетүү иштерин жүргүзүүдө 10 м кем эмес радиуста ширетүүдө жана жалын менен кесүүдө учкун түшүшү мүмкүн болгон жерлер чачылган суу менен толтурулууга тийиш.

420. Тегирменди ишке киргизүүдө аны сыноо учурунда муфталардын жарымынын алдында, ошондой эле электр кыймылдаткычтарынын клемма ящиктеринин алдында турууга тыюу салынат.

421. Балкалуу тегирмендердин ургучтарын оңдоодо ротор бекитилүүгө тийиш.

422. Чаң бергичтерди кыймылдаткычтарындагы чыңалуудан ажыратпастан оңдоого жана тазалоого, ошондой эле чаң бергичтерге күйүүчү майды кол менен түртүүгө тыюу салынат.

423. Чаңды даярдоо системасынын элементтерин жана бункерлерди текшерүү үчүн 12 В чейинки чыңалуудагы электр тармагынан чыккан жарылуудан корголгон лампаларды же жарылуудан корголгон кайра заряддалуучу лампаларды гана колдонууга жол берилет.

424. Чаңды даярдоо системасынын жабдууларын оңдоодо персонал кездеме же башка жылуулук өткөрбөөчү кийим кийүүгө тийиш, көз айнекти жана айкалышкан кол каптарды колдонуу милдеттүү.

Бункерде иштоо

425. Күйүүчү май бункерлеринин үстүнө жумушчулардын кулап түшүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоочу сакчылар менен жабдылышы керек. Бункерге түшүүчү жумушчулар үчүн люктардын капкактары кулпулар менен жабылышы керек, анын ачкычтары цехтин сменасынын жетекчисинде сакталууга тийиш.

426. Бункерде тыгылып калган күйүүчү майды түртүү механикалык же кол менен бункердин үстүндөгү галереядан атайын найзалар менен жүргүзүлүүгө тийиш. Күйүүчү майды түртүү учун бункерге түшүүгө тыюу салынат.

427. Отун бункерлерине түшүүгө аларды тазалоо жана оңдоо алдында же казанды күйүүчү суюк (газ түрүндөгү) отунга которууда гана жол берилет. Ошол эле учурда күйүүчү же ышталган күйүүчү майы менен бункерге түшүүгө тыюу салынат.

438: Бункерге түшүүдөн мурун:

- бункерге күйүүчү май берүүнү токтотуу, андагы күйүүчү майды түгөтүп салуу;

- бункердин чыгуучу тешиктериндеги дарбазаларды жабуу.

Бул ачылышта дарбаза жок болгон учурда чаң системасы токтотулуп, тегирменге аба менен камсыз кылуу системасы өчүрүлүп, чаң системасынын механизмдеринин электр кыймылдаткычтарынан чыңалуу алынып, алардын схемалары демонтаждалат жана коопсуздук бункерге күйүүчү май берүүчү механизмдердин кыймылдаткычтарында «күйгүзбөңүз - адамдар иштеп жатат» деген жазуулар илинет;

- бункерде күйүүчү майдын кулап кетиши үчүн буу жана аба берүү системасын өчүрүүгө; электр вибраторлор болгондо, алардан чыңалууларды алып салуу;

- чаң бункеринде күйүүчү борборлор бар болсо, аны көмүр кычкыл газы же азот, же басымы 1,5 МПа (15 кгс/см~) ашпаган каныккан суу буусу менен толтуруңуз.

Көмүр кычкыл газы (азот) же буу бункердин шыпына параллелдүү бөлүштүрүлгөн бункердин үстү жагына берилиши керек, бул чаңдын айланышын болтурбоо үчүн. Камсыздандыруу системасы конденсат күйгүзүлгөндө чаң урнасына ыргытылып кетүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоого тийиш:

- бункерди аба менен желдетип, андан кийин көмүртек кычкылынын жоктугуна анализ жүргүзүү:

- бункерге люкту ачуу; эгерде люктун капкагы шарнирсиз болсо, анын бункерге түшүп кетүүсүнө жол бербөө үчүн чараларды көрүү зарыл:

- бункердин дубалдарын чачылган суу менен нымдап коюуга;

- үстүнкү бөлүгүндө илгичтери бар металл тепкичти же ыңгайлуу аркан тепкичти бункерге түшүрүү, аны бекем бекитилген конструкцияга илип, бекем бекитүү.

Бункерде иштөөдө анын ичинде көмүртек кычкылы бар-жоктугун мезгил-мезгили менен текшерип туруу зарыл. Көмүртек кычкылы аныкталса, персоналды бункерден чыгарып, өрттөрдү өчүрүп, бункерди кайрадан желдетип, көмүртек кычкылынын жоктугуна абаны кайра анализдөө керек.

429. Бункерде иштөөдө ушул Эрежелердин 99-пунктунун талаптары аткарылууга тийиш.

Бункердеги өздүк курамды карап турган адамдардын саны ар бир жумушчуга бирден кем эмес эсеп менен иштин жетекчиси тарабынан аныкталат.

Бир адамдын бункеринде иштегенде экиден кем эмес байкоочу дайындалышы керек.

430. Бункерге түшүрүлгөн тепкичтерди жана ага түшкөн адамдардын коопсуздук кайыштарынын коргоочу жиптерин люктарга жакын жайгашкан металл кронштейндерге жана шакекчелерге бекитүү зарыл.

431. Көмүр же торф бункердин же купенин бир капталында асылып турганда отундун эң жогорку деңгээлинен ылдый түшүүгө тыюу салынат. Бул учурда коопсуздук жип бункердин күйүүчү май асылып турган тарабына байланышы керек.

432. Күйүүчү май бункеринде кездеме костюм, кенен шым, өтүк, мээлей, көз айнек, респиратор жана каска менен иштөө зарыл. Шлангтуу противогаздары жумушчунун жана байкоочулардын даяр болушу керек.

433. Шатыдан иштөөдө алгач коопсуздук кайышынын карабинин бекитпей туруп, күйүүчү майдын үстүндө турууга тыюу салынат.

434. Персоналдын бункерде болуу убактысы жана эс алуунун узактыгы (бункерден чыгуу менен) иштин жетекчиси тарабынан аныкталат.

435. Жумушчуну бункерден көтөрүүдө коргоочу жип бункердеги жипте боштук болбошу үчүн адамды көтөрүү менен бир убакта илмек менен үстүнкү учу ортосундагы зонада тандалып алынууга тийиш.

436. Кабыл алуучу жана түшүрүүчү түзүлүштөрдүн оюкчалуу бункерлеринде оңдоо иштерин жүргүзүүдө калак фидерди иштетүүдө персонал анын кыймылынын багытына карама-каршы тарапта, ал эми андан 3 м кем эмес аралыкта болушу керек.

Бункерлерде иштеген адамдардын жайгашкан жери боюнча азыктандыруучу персонал эскертилиши керек.

437. Эгерде адам кокусунан бункерге түшүп кетсе, ага күйүүчү майды берүүнү токтоосуз түрдө токтотуу, жабылуучу дарбазаны жабуу же фидерлерди токтотуу жана жыгылган адамды көтөрүү үчүн чукул чараларды көрүү керек.

438. Күл урналарынын ичинде иштөөдө бул урналарга кирүүчү чуңкурлардагы дарбазалар жабылып, кулпуланышы керек.

439. Бункердик сейфтерде калыптанган же агломерацияланган күл каптал эшиктер же люктар аркылуу жок кылынышы керек.

440. Күл чуңкурларынын тыгындарын тешип жатканда, же бышырылган күлдөн сактагычтарды бузууда бункердин ичинде болууга тыюу салынат.

Газ чарба жабдууларын тейлөө

441. Газ чарба жабдууларын техникалык тейлөө жана аба чөйрөсүн контролдоону уюштуруу Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш. Газ түрүндөгү отун пайдаланган ишканада буйрук менен алдыңкы инженердик-техникалык кызматкерлердин ичинен газ чарбаларын коопсуз эксплуатациялоо үчүн жооптуу адам дайындалууга тийиш.

442. Газ өткөргүчтүн оңдоо үчүн ажыратылган участогунун чектеринде ажыратуучу түзүлүштөрдөн кийин тығындар орнотулушу керек.

443. Газды жөнгө салуу пункттарынын жана газды жөнгө салуучу түзүлүштөрдүн (туруктуу персоналсыз) жайлары, жер астындагы газ түтүктөрүнүн люктары, ошондой эле газдын булгануусу боюнча кооптуу жайлар (туруктуу тейлөөчү персоналсыз) ушул Эрежелердин 99-100 пунктарынын талаптарына ылайык тейлөөгө алынууга тийиш.

444. Газ түтүктөрү өткөн бардык жайлар ишкананын башкы инженери бекиткен график боюнча жарылуудан корголбогон газ анализаторлорду колдонуу менен алардагы абанын газ менен булгангандыгын текшерүүгө тийиш.

Бул жайлардын абасында газдын табылган бардык учурлары тиешелүү цехтин жетекчисине, ишкананын башкы инженерине жана газ чарбаларын коопсуз эксплуатациялоого жооптуу адамга токтоосуз билдирилүүгө тийиш.

Аба үлгүлөрүн алуу жерлери жергиликтүү эрежелер менен аныкталат.

Котельный заводдорго техникалык тейлөө

445. От казандардын түзүлүштөрү жана техникалык тейлөөсү Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан ченемдик укуктук актыларга ылайык келиши керек.

446. Казандын (буу-суу жолу, меш жана газ өткөргүчтөрү) сактануучу жана жарылуучу клапандарында буу-суу аралашмасын жана жарылуучу газдарды чыгаруу үчүн вентиляторлор жумушчу бөлмөнүн сыртында иштөө үчүн коопсуз жерлерге кыймылдаганда тейлөөчү персонал, же адамдардын мүмкүн болгон жеринен тосмолор менен корголушу керек, чыгуучу тешиктери болууга тийиш.

447. Иштеп жаткан казандардын коопсуздук клапандарын тыгып коюуга же жүктүн салмагын көбөйтүү жолу менен же башка жол менен клапан пластинкаларына басымды жогорулатууга тыюу салынат.

Рычагдын жардам берүүчү клапанынын салмактары алардын стихиялуу кыймылынын мумкунчулугун жокко чыгаруу учун кулпуланып, мөөр басылышы керек.

448. Казандын форсункаларына техникалык тейлөө жана оңдоо үчүн эркин, ыңгайлуу жеткиликтүүлүк камсыз кылынууга тийиш.

Тескерисинче күйүп калбоо үчүн инжекторлорду орнотуу үчүн тешиктердин экрандары болушу керек, ал эми инжекторлорго күйүүчү майдын жана абанын берилишин жөнгө салуучу клапандар же алардын кыймылдаткычтары тешиктерден алыс болушу керек.

449. Айдоо учурунда казандагы люктарды ачууга тыюу салынат, текшерүү люктарын кыска мөөнөткө ачуудан тышкары, алар тарапта болгон шартта.

450. Ачык люктар бар мештерде отун жагууга тыюу салынат. Факелге дайыма байкоо жүргүзүү үчүн текшерүү люктары айнек менен жабылышы керек. Басымдагы казандар айнектин сынышын болтурбоочу түзүлүштөр менен камсыз болушу керек. Текшерүүчү персонал коргоочу көз айнек тагынышы керек.

451. Казанды күйгүзөр алдында андагы бардык оңдоо иштери токтотулушу керек, ал эми күйгүзүүгө тиешеси жок бардык персонал цехтин (блоктун) нөөмөт жетекчиси тарабынан чыгарылууга тийиш.

Кошуна казандарда мештердин жана газ түтүктөрүнүн сыртында эрип жаткан казанга караган капталдарында же анын түз көрүнгөн жеринде (алдыңкы жана арткы дубалдары, шыптары) казандагы иштер нөөмөтчү персоналдын көрсөтмөсү менен кайра жанданууда бардык оңдоо иштери токтотулушу керек.

452. Казандардын төмөнкү точкаларын тазалоодо адегенде тазалануучу чөйрөнүн боюндагы биринчи клапан толугу менен, андан кийин акырындык менен экинчиси ачылууга тийиш. Тазалоонун аягында жол боюндагы экинчи клапанды, анан биринчисин жабуу керек.

453. От казандарына газ берүү капыстан токтотулган учурда газ түтүгүнүн казанканага кире беришинде жана казандарда өчүрүү приборлору жабылууга тийиш, ал эми өчүрүлгөн газ өткөргүчтөгү тазалоо шамдары ачык болушу керек.

454. Карап чыгууда же күрөк салуу иштерин жүргүзүүдө ачык кароочулардын алдында турууга, люктарды кароого же күрөк салууга тыюу салынат.

455. Казандын жылытуу беттерин жана регенеративдик аба жылыткычтарын тазалоонун импульстук (термотолкундуу) жана башка механикалаштырылган түрлөрүн жүргүзүүнүн алдында персонал тазалануучу казандын элементтери жайгашкан жерден чыгарылууга тийиш.

Тазалоо мезгилинде бул аймакты текшерүүгө жана оңдоого тыюу салынат.

456. Казандын жылытуу беттерин үйлөордөн мурун тартылуу күчөтүлүп, туруктуу күйүү режими камсыз кылынууга тийиш.

Үйлоотүү казандын эксплуатациясына түздөн-түз жооптуу адамдын уруксаты менен гана жүргүзүлүшү мүмкүн.

457. Казанды стационардык үйлөө түзүлүштөрү менен механикалаштырылган үйлөө атайын нускамаларга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

458. Стационардык үйлөөчү түзүлүштөр жок болгон учурда кол менен үйлөөгө жол берилет.

459. Кол менен үйлөгөндө персонал көз айнек, кол кап жана капкак каска кийүүгө тийиш.

460. Үйлөрдөн мурун мештен шлактарды жана күлдөрдү үзгүлтүксүз чыгаруу үчүн түзүлүштөрдөгү гидравликалык пломбанын туруктуулугу текшерилиши керек.

Шлактарды жана күлдөрдү мезгил-мезгили менен түшүрүү үчүн түзүлүштөрү бар казандарда бир эле учурда казанды үйлөтүүгө жана шлактарды жана күлдөрдү агызууга тыюу салынат.

461. Эгерде үйлөө учурунда үйлөөчү люктан газдар жана күлдөр чыгып кетсе жана меш карарып кетсе же сырттан ызы-чуу чыкса, үйлөөнү токтотуу керек.

462. Казанды кысылган аба менен үйлөөдө түтүктү мешке киргизгенге чейин аба клапанын ачууга жана клапан жабылганга чейин түтүктү мештен чыгарууга тыюу салынат.

Люктарды ачууда, алардан алыс туруп, көз айнек жана кол кап тагынуу керек.

463. Казанды буу-суу аралашмасы менен үйлөгөндө мештин үйлөгөн тарабында люктарды ачууга тыюу салынат.

464. Суу индикатордук приборлорду тазалоодо операциялар төмөнкүдөй тартипте аткарылууга тийиш:

- төмөнкү тазалоочу клапанды кичине бурчта акырындык менен ачуу;

- ылдыйкы (суу) тез аракеттенүүчү кранды 8-10 секундга жаап, андан кийин кайра ачылат.

- үстүнкү (буу) тез аракеттенүүчү кранды 8-10 секундга жабуу, андан кийин кайра ачуу;

- астыңкы тазалоо клапанын жабуу.

Тазалоочу буу-суу аралашмасын дренаждык түтүк үчүн тешиги бар капкагы менен жабылган жана ылдыйкы тазалоо клапанынан кийин жайгашкан воронкага алып салуу керек.

Үйлөө учурунда жумушчу суу өлчөгүч айнектин тарабында болушу керек жана бардык операцияларды көз айнек жана кенеп колкапта аткарышы керек.

465. Казан цехинин элементтеринде, ошондой эле аба өткөргүчтөрүндө жана газ өткөргүчтөрүндө жумуштар төмөндөгү шарттарда аткарылууга тийиш:

- ушул Эрежелердин 207 – 209 талаптарына ылайык аларды иштеп жаткан жабдуулардан жана буу жана суу түтүктөрүнөн ажыратуу, ошондой эле мазуттун, газдын жана аба өткөргүчтөрдүн түтүктөрүнөн;

- көрсөтүлгөн коммуникациялардын ажыратуучу фланец арматурасына тығындарды орнотуу;

- ушул Эрежелердин 188 жана 189 пункттардын талаптарына ылайык аларды зыяндуу газдардан желдетүүгө жана абанын газдын булганышын текшерүүгө;

- электр орнотмолорун эксплуатациялоонун коопсуздук эрежелеринин талаптарына ылайык тартуучу түзүлүштөрдүн электр кыймылдаткычтарынан чыңалууну алып салуу.

466. Казан мешинин элементтеринин, газ түтүкчөлөрүнүн жана көчмө электр лампалары бар аба өткөргүчтөрдүн ичинде иштөөдө лампалардын саны экиден кем эмес, чыңалуусу 12 В болгон ар кандай булактардан кубатталган болушу керек. Сактоочу жана аккумулятордук лампалар менен жарыктандыруу да жол берилген.

467. Казан мешинин ичинде чыңалуусу 220 В чейин болгон ысытуу лампалары бар жалпы жарык берүүчү лампаларды колдонууга жол берилет. Мында жарык берүүчү приборлор жумуш орундарынан кеминде 2,5 м бийиктикте жайгаштырылышы керек же аспапты колдонбостон лампага кирүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоо чаралары көрүлүшү керек. Электр зымдары корголгон зым менен жасалышы керек же металл шлангдарга салынышы керек.

Казан мешинин ичинде жарык жетишсиз болгон учурда казан мешинин сыртында орнотулган 220В прожекторду жумушчулар жетпеген жерде колдонууга жол берилет.

Жарык берүүчү приборлор электр кызматкерлери тарабынан орнотулушу керек.

468. Тейлөөчү персоналды казандын элементтерине, газ өткөргүчтөрүнө жана аба өткөргүчтөрүнө дубалдар жана түтүк элементтери шлактан, күлдөн жана очоктун калдыктарынан тазаланганга чейин киргизүүгө тыюу салынат.

469. Меште кулап калуу коркунучу бар асылып турган шлак же кирпич блоктору бар болсо, меште иштөөгө тыюу салынат.

470. Казан мешиндеги асылып турган блокторду кулатып түшүрүү люктар, аркылуу алгач суу менен толтурулгандан кийин болушу керек. Мештин үстүнкү бөлүктөрүндөгү дубалдарда калган шлактардын өсүштөрү жана шлак түзүмдөрү меште турганда кулатылышы мүмкүн. Мешке чыгуудан мурун, анын ичиндеги буттар үчүн таяныч ишенимдүү экенине ынануу керек.

Казандарды жана анын элементтерин тазалоо түтүн газдары багытында жүргүзүлүшү керек. Казан мешинде дубалдан шлактарды түшүрүү жогорудан ылдыйга чейин болушу керек. Жумушчуларга тазалануучу аянттын ылдыйында болууга тыюу салынат.

471. Меште көп өлчөмдөгү шлак бар болсо, аны бүткүл туурасы боюнча дароо кулатууга болбойт, адегенде вертикалдуу кичинекей арыкча тешип, анын үстүнөн суу куюп, күлдү ылдый карай багыттоо керек. Андан кийин акырындык менен арыкчаны кеңейтип, күлдү түшүрүүнү улантыңыз.

Шлактардын тайып кетпеши үчүн мешти бир убакта бир нече арыкчалар боюнча тазалоого тыюу салынат.

472. Ысык күлдү жана шлакты суу менен куюуда жумушчу алардан бул учурда пайда болгон буу анын үстүнө түшпөй тургандай аралыкта болушу керек. Ысык күл менен шлактарды чачылган суу менен гана төгүңүз. Толтуруучу жумушчу жылуу комбинезон, капкагы бар каска, респиратор жана көз айнек менен болушу керек.

Өзүнүн же башка жумушчулардын буттарынын астына шлактарды, күлдөрдү төгүүгө тыюу салынат.

473. Шлактарды жана күлдөрдү төгүүдө жана мешти тазалоодо жумушчулардын бири мештин ичиндеги жумушчуларга байкоо жүргүзүү үчүн люкта сыртта болушу керек.

474. Мештин ичинде жумуштарды аткарууда бир убакта анын ичинде 2ден кем эмес адам болууга тийиш.

475. Мешти тазалоодо конвекциялык шахтада жайгашкан казандын түтүктөрүндө жана жылытуу беттеринде иштөөгө тыюу салынат.

476. Меште жана мазут күйгүзүүчү казандардын конвективдик жылытуу беттеринде иштеген персонал пайда болгон кырмычыктырдын жана жууган суулардын зыяндуулугун билүүгө жана иштөөдө респираторлорду, кислотага жана щелочка туруктуу кол каптарды жана мелейлерди колдонууга тийиш.

477. Мешке же казандын конвективдик шахтасына чыгуу үчүн ширетүүчү кабелдер, газ берүүчү шлангдар же жарыктандыруу тармагынын зымдары өтүүчү люкту пайдаланууга тыюу салынат.

478. Мешти алдын ала тазалабай туруп, казан авариялык оңдоодон өткөндө, анын ичинде ишти баштоонун алдында персоналга шлактардын жана кирпичтин түшүшүнө жол бербөө боюнча чаралар көрүлүүгө тийиш.

479. Түтүктүү аба жылыткычтын кубиктерин көтөрүүдөн мурун көтөрүлүп жаткан кубдун салмагын түтүкчөлөрүнүн күл жана ок менен жылышын эске алуу менен алгач үстүнкү жана астыңкы түтүк пластинкаларын туташтыруу керек.

480. Регенеративдик айланма аба жылыткычтарында оңдоо иштерин жүргүзүүдө кысылган таңгактарды алып салууга жана аларды орнотууда же алууда муздак таңгактардын астында, ошондой эле роторду жылдырууда бочканын ичинде калууга тыюу салынат. Ротордун айлануусу атайын шаймандар менен жүргүзүлүүгө тийиш.

481. Казан барабанынын ичинде иштөөнүн алдында эки люк тең ачык болушу керек.

Жумушчуларды казандын барабанына киргизердин алдында аны кислота менен жууп, вентиляциялоо жана барабандагы абанын кычкылтектин жетишсиздигине (көлөмү боюнча 20%), суутектин жана күкүрттүн диоксидине текшерүү жүргүзүлүшү керек. Барабандагы суутектин концентрациясы анын күйүүчүлүгүнүн төмөнкү чегинин 1/5инен ашпоого тийиш (2-тиркеме), ал эми күкүрттүн диоксиди - максималдуу жол берилген концентрациядан (1-тиркеме).

482. Казан барабанынын вентиляциясы барабандын сыртында (барабандын ачык люктарынын биринин жанында же кандайдыр бир убактылуу бошотулган арматурада) жайгашкан көчмө желдеткич же аба чачуучу түзүлүш менен камсыздалууга тийиш.

Төмөнкү барабандарда иштегенде жумуш орундарын вентиляциялоонун интенсивдүүлүгүн жогорулатуу үчүн үстүнкү барабандарда да люктарды ачуу керек.

483. Барабанды жана туташтыруучу түтүктөрдү тазалоо 2 адамдан кем эмес жүргүзүлүшү керек. Казан түтүктөрүн ийкемдүү вал менен колго кармалуучу электр жаргылчак менен тазалоодо бир жумушчу барабандагы жумушчуну байкоого жана барабандагы жумушчунун көрсөтмөлөрүн аткаруу үчүн анын жанында коммутациялоочу түзүлүшкө ээ болууга,ошондой эле электр кыймылдаткычын өчүрүү зарыл болгон учурда керек. Электр кыймылдаткычында пульт бар болгон учурларда да байкоочунун болушу милдеттүү.

484. Казан түтүктөрүн тазалоодо электр кыймылдаткычы өчүрүлгөндөн кийин жылмалоочу башы түтүктөн алынышы керек, электр кыймылдаткычы баштык түтүккө кайрадан киргизилгенден кийин гана кайра иштетилиши керек.

485. Чыңалуусу 12 В жогору болгон электр кыймылдаткычтары жана көчмө кол лампалары же электрлештирилген шаймандар тиркелүүчү көчмө төмөндөтүүчү трансформаторлор, барабандын сыртында люктун жанында орнотулушу керек. Трансформатордун төмөнкү чыңалуу орогунун корпусу жана чыгууларынын бири жерге туташтырылышы керек.

Бул учурларда колдонулуучу электр жабдуулары Кыргыз Республикасында колдонулуучу стандарттардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

486. Катушканын жылыткыч беттерин шар менен жылдырууда атайын капкандарды колдонуу зарыл.

487. Морлорду жана газ түтүктөрүн сырттан кароону ушул Эрежелердин § 10-пунктунун талаптарын сактоо менен экиден кем эмес адам, ички текшерүүнү жана оңдоону үчтөн кем эмес адам жүргүзүшү керек.

488. Газ түтүктөрүндө жана морлорунда иштер ачык люктар аркылуу иш ордун кылдаттык менен желдетүүдөн жана иштеп жаткан казандардан түтүн газдарынын кирип кетүүсүнөн корголгон демпферлерди жабуу жана пломбалоо аркылуу, убактылуу герметикалык дубалдар, кыш же жыгач, капталган металл барак жана асбест шнур менен периметри боюнча мөөр кулпу менен бекитип, же туруктуу орнотулгандан кийин гана жүргүзүлүүгө тийиш. Үйлөгөн буу линиялары аларга тығындарды орнотуу менен өчүрүлүшү керек.

489. Морлорду жана түтүктөрдү ички оңдоо түтүн газдары жок болгон учурда жана түтүндү желдетүүнүн жетиштүүлүгү текшерилгенден кийин жүргүзүлүүгө тийиш.

490. 1,3 м жана андан ашык бийиктикте иштөөдө ушул Эрежелердин § 10-пунктунун талаптарына жооп берген курулуш тепкичтери жана бешиктер орнотулушу керек.

491. Эгерде жумушчуларды газ түтүкчөлөрүнүн же башка түтүктөрдүн ичине жылдыруу зарыл болсо, алардын түбүн жабуунун бекемдигин текшерүү керек. Эгерде кутучанын түбүндө алсыз тактар ​​же бузулуулар табылса, тактайлардан пол төшөө керек, ал эми кутуларда күл болсо, аны алып салуу керек.

Иштөө мезгилинде горизонталдуу абалдан вертикалдык абалга өтүүчү ящиктердин өтүүчү жерлеринде адамдардын жыгылышынын алдын алуу үчүн акыркысы корголушу керек.

Газ түтүктөрүндөгү адамдардын түшүүсү жана көтөрүлүшү жакшы бекитилген тепкичтер жана траптар боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

492. Мордогу жумушчуларды көтөрүү жана түшүрүү үчүн жүрүүчү тепкичтин валы төрт тараптан бүт бийиктикте жана жумушчу аянтчанын деңгээлинен 2,5 м бийиктикте торлор менен корголушу керек.

493. Жумушчуларды лифттин кайчылаш тирөөчтөрүндө, кашааларында же кабелдеринде көтөрүүгө (түшүрүүгө), ошондой эле бир убакта бир нече жумушчулардын кронштейндер же тышкы чуркоо тепкичтери боюнча мордон көтөрүүгө (түшүрүүгө) тыюу салынат.

Бул аянтчалардын ортосунда ар кандай деңгээлдеги жумушчуларды бир убакта көтөрүүгө (түшүрүүгө) светофор аянтчалары бар түтүктөрдө, алардагы люкту милдеттүү түрдө жабуу менен жол берилет.

494. Коргоочу тосмолору жок 1,3 м жана андан ашык бийиктикте иштөөдө кезектешип кирүү үчүн карабиндери бар эки чынжырлуу коргоочу кайыштарды колдонуу зарыл. Персоналды коопсуздук куру жок чуркоо тепкичтерине чыгарууга тыюу салынат.

495. Оңдоп-түзөө иштеринде же асма приборлордон текшерүүдө мордун жанындагы кооптуу зонаны тегерете түптөн ченеген мордун бийиктигинин 1/10 аралыкта жайгашкан жери тосулган болушу керек.

Тосулган аймакка кирүүгө тыюу салган тосмого коопсуздук белгилери илинет. Өткөөлдөрдүн жана кооптуу зонанын чегиндеги өтмөктөрдүн үстүндө коргоочу капталдар, каптал тосмолор жасалышы керек, ошондой эле бөтөн адамдардын өтүшүнө тыюу салган коопсуздук белгилери орнотулушу керек.

496. Морлордун ичиндеги оңдоо иштери аларды күлдөн тазалагандан кийин жүргүзүлүүгө тийиш.

497. Түтүктүн ичинде бир убакта бир нече ярустарда иштөөдө алардын ар бири үстүнкү катмардан үзгүлтүксүз коргоочу пол менен бөлүнүшү керек. Каптаманы демонтаждоодо эки же андан көп ярустарда бир убакта иштөөгө тыюу салынат.

498. Мештердин, газ өткөргүчтөрдүн, аба өткөргүчтөрдүн жана казандардын барабандарынын ичиндеги иштер аяктагандан кийин ушул Эрежелердин 201-пунктунун талаптары аткарылууга тийиш.

Шлакты жана күлдү жок кылуу системасын жана күл төгүүчү жайларды тейлөө

499. Шлак жана күл урналарынын тышкы люктарын жана жапкычтарын ар бир ачуунун алдында шлактарды жана күлдөрдү мезгил-мезгили менен чыгарууда казандын операторуна шлактардын жана күлдөрдүн алдыдагы түшүүсү жана казандагы вакуумду жогорулатуу зарылчылыгы жөнүндө эскертүү берилиши керек, мешке, ошондой эле шлак менен күлгө суу куйулушу керек.

Күлдүн жана шлактын түшүүсү казандын нормалдуу иштешинде жүргүзүлүүгө тийиш.

500. Казан мешинен жана газ өткөргүчтөрүнөн күл жана шлакты түшүрүүдө бул иштерде иштеген адамдар люктан алыс болушу керек.

501. Ачык шлак дарбазалары, ал эми күлүн чыгарууда, ошондой эле күл дарбазалары аралыктан гана ачылышы керек. Бул учурда бардык персоналды жапкычтан алып салуу керек.

502. Вагондоп күл чыгарууда күл жана шлак дарбазалары жай жана шлактарды, күлдөрдү жана күйбөгөн күйүүчү май бөлүкчөлөрүнүн (чаң жана күл) калдыктарын суу менен суулагандан кийин гана ачылышы керек.

503. Шлакты нымдоодо жана шкафтардан гидравликалык күл чыгаруучу каналдарга түшүрүүдө кароо эшиктери жабык болушу керек.

504. 20 мден ашык суунун басымында жууп-тазалоочу жана стимулдаштыруучу түтүкчөлөрдүн соплолорун алар өчүрүлгөндөн кийин гана тазалоого жана алууга жол берилет.

505. Пиперлерди ачууда аларга каршы турууга тыюу салынат.

506. Шлактар ​​туруктуу күйүү режиминде жана мештерде жана газ түтүкчөлөрүндө сейрек кездешүүнүн көбөйүшү менен талкаланууга тийиш. Туруксуз күйүү режиминде шлактарды жана күлдөрдү чыгарууга жана жалын менен күлдү кароочу терезелерден - пиперлерден чыгарууга тыюу салынат.

Шлакты казандын крандык тешигинде чайкаганда шлак менен күлдүн түшүшүнө же казанды үйлөтүүгө тыюу салынат.

Шлактарды түшүрүү атайын чокулар менен гана жүргүзүлүшү керек.

Шлактарды кулатуунун чокусунда шлак түтүк аркылуу агып кетпеши үчүн түтүккө ширетилген учу болушу керек. Шлактарды эки учу ачык турба менен кулатууга тыюу салынат. Жыгылганда учун кармап, четте туруу керек. Иштеп жатканда чокуга каршы туруга болбойт. Күрөктөр полго сандыктын боюнда туурасынан сакталышы керек.

507. Жетиштүү жарыктандыруусу жок участоктордо, ошондой эле бул үчүн арналбаган туш келди жерлерде (тепкичтердин туткалары жана тепкичтери, түтүктөр ж.б.) турганда шлактарды кулатууга тыюу салынат.

508. Эгерде күлгө толтурулган күл төгүүчүлөрдү алып салуу зарыл болсо, ачык люктан алыс туруу керек. Күлдү түшүрүүдө люк жабык болушу керек.

509. Казандардын шлак чыгаруучу агрегаттарын шлаксыздандыруу жана кургак күл коллекторлордун күл чыгаруучу жолдорундагы күл бөгөттөрүн жоюу учурунда төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- ванналардын жана бункерлердин ичине кирүүгө;

- өчүрүлгөн каналдар менен иштөө;

- ысык шлактардын жана күлдүн чогулган жерлеринде турууга; дем алуу аппараттары жок күл желдеткичтерде иштөө.

510. Шлактарды жана күлдөрдү тазалоодо өздүк курам кол кап, көз айнек жана капкагы бар коргоочу туулга, өтүктүн (тышына) үстүнө шым кийүүгө тийиш.

511. Шлам соргучтун металл кармагычы же бункери каналдарды бекитүүчү түзүлүштөр менен өчүргөндөн, суспензия насосу токтотулгандан жана капкан менен бункерде ашыкча басым жок болгондон кийин гана тазаланышы керек.

512. Гидравликалык күл чыгаруу үчүн каналдарды тазалоодо алардын алынуучу капкактары жумушчу зонанын чегинде гана алынышы керек. Жумуштагы тыныгууларда жана каналдарды тазалагандан кийин, алынуучу капкактарды ордуна орнотуу керек.

513. Гидрокүштү кетирүүчү каналдарды кароодо жана тазалоодо чыңалуусу 12 В ашпаган көчмө кол лампалары колдонулушу керек.

514. Шлак жана күл түтүктөрүнүн түтүктөрүн айландыруу же оңдоо түтүкчөлөрү бош жана насостору өчүрүлгөн учурда чакан механикалаштырылган жабдууларды колдонуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

515. Күл төгүүчү жайларды таштандылардан тазалоо резина өтүкчөн жүргүзүлүшү керек.

516. Шлак-күл трубопроводдорунун тармактарын бөлүүдө трубопроводдо калган пульпаны (күл же шлактарды) агызып салуу чаралары көрүлүшү керек. Түтүктөрдү көтөрүүдө персоналды секциянын учтарынан алып салуу керек.

517. Шлам түтүктөрү жана түтүк өткөргүчтөр аркылуу өтүүгө тыюу салынат.

518. Жаңы жуулган күл жана шлак пляжында жүрүүгө тыюу салынат. Кургатылган күл жана шлак пляжында өзгөчө учурларда экинчи адамдын коштоосунда гана жүрүүгө уруксат берилет, мында алдыдагы адам жуулган катмардын бекемдигин мамы менен текшериши керек.

519. Иштерди кайыктан, катамарандан же плоттон аткарып жаткан персонал (төкмө көлмөнүн тереңдигин ченөөдө, дренаждык курулмаларга шандорлорду орнотууда ж.б.) куткаруучу жабдууларга (куртка, кайыш ж.б.) ээ болууга тийиш.

Шамалдын ылдамдыгы секундасына 9,8 метрден жана толкуну 0,35 метрден ашкан маалда кайыктарды, понтондорду же плотторду колдонуу менен байланышкан тереңдикти өлчөө, шандорлорду орнотуу жана башкалар үчүн тундурма көлмөдө жумуштарды жүргүзүүгө тыюу салынат.

Электр сүзгүчтөрдү тейлөө

520. Механикалык бөлүгүн оңдоо жана казандын газ түтүгүндөгү электр сүзгүчтөрдүн секцияларын тазалоо, ошондой эле бул секциялардын титирөө механизмдерин оңдоо үчүн алардын электр бөлүгүн электр кызматкерлери өчүрүшү керек. Казан (казан-турбиналык) цехинин персоналы секцияларга, алардын люктарына жана механизмдерине коопсуздукту эскертүүчү белгилерди илип коюулары керек.

521. Электр кыймылдаткычын тез-тез күйгүзүү жана өчүрүү талап кылынганда, электр сүзгүчтөрдүн титирөө механизмин сыноо жана жөндөө электр чынжырын демонтаждоосуз жүргүзүүгө жол берилет.

Мында электр кыймылдаткычынын кокусунан күйүп кетүүсүнө жол бербөө үчүн бригададан электр кыймылдаткычына жана анын ишке киргизүү түзүлүшүнө байкоочу бөлүнүшү керек.

522. Электр сүзгүчтүн секцияларын ички текшерүү жана оңдоо алардын электрдик бөлүгүн ажыраткандан, системаны жерге туташтыргандан, электр сүзгүчтү эки тараптан демпферлер же тығындар менен морлордон ажыраткандан жана секциялар желдетилгенден кийин жүргүзүлүшү керек.

523. Бункердин ылдыйкы бөлүгүндө ишти баштоонун алдында электроддорду чайкап, бункерди чаңдан бошотуу жана дубалдарга суу чачуу керек.

Электр сүзгүчтөрдүн үстүнкү бөлүгүндө иштегенде үстүнкү люктары гана ачык болушу керек.

524. Чаңга каршы респираторлорду жана куткаруу курларын колдонуу менен электр сүзгүчтөрүндө иштөө зарыл.

§ 18 Буу турбинасынын жабдууларын тейлөө

525. Ысык беттердин зонасында жайгашкан сырткы басымдагы мунай өткөргүчтөрү болоттон жасалган атайын бекем коргоочу ящиктерге салынышы керек. Түтүктөрдүн ылдыйкы бөлүгү авариялык төгүүчү коллектордон көз карандысыз жана авариялык майды агызуучу резервуарга туташтырылган, чогултуучу түтүккө майдын агышы үчүн эңкейишке ээ болушу керек.

Капиталдык оңдоодо кутууларга суу куюп, алардын бекемдигин текшерүү керек.

526. Кутучанын сыртында жайгашкан мунай өткөргүчтөрү ысык беттерден металл коргоочу экрандар менен бөлүнүшү керек, ал эми фланецтери алардан май агызып, коопсуз жерге атайын каптамаларда бекитилет. Корпустар фланецтерди, ошондой эле жанаша ширетүүчү жерлерди жана тигиштен 100-120 мм узундуктагы түтүк бөлүгүн жаап турушу керек.

527. Автоматтык коопсуздук түзүлүшүн сыноодо турбиналарды тейлөө участкасында сыноого түздөн-түз катышпаган адамдардын болуущуна тыюу салынат.

Ротордун ылдамдыгын жогорулатуу жолу менен автоматтык коопсуздук түзүлүшүн текшерүү электростанциянын башкы инженери бекиткен сыноо программасы боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

Автоматтык коопсуздук түзүлүшүн сыноодон мурун сыноолорго катышкан персонал инструктаждан өтүшү керек, бул жөнүндө журналында жазылат.

Турбинанын роторунун ылдамдыгын тахометрде көзөмөлдөгөн цехтин жетекчиси (же анын орун басары) сыноого түздөн-түз жетекчилик кылууга тийиш. Сыноого катышкан калган персонал агрегатты керектүү убакта тез өчүрө тургандай кылып жайгаштырылышы керек.

528. Ротордун ылдамдыгын жогорулатуу жолу менен автоматтык коопсуздук түзүлүшүн текшерүүнүн алдында аны кол менен эсептик ылдамдыкта өчүрүү жана токтотуу жана башкаруу клапандарынын тууралыгын текшерүү керек. Токтотуучу же башкаруу клапаны канааттандырарлык эмес орнотулган учурда ылдамдыкты жогорулатуу жолу менен автоматтык коопсуздук түзүлүшүнүн иштешин текшерүүгө тыюу салынат.

529. Эгерде автоматтык коопсуздук түзүлүшүн текшерүүдө турбинанын роторунун айлануу ылдамдыгы автоматтык коопсуздук түзүлүш иштеши керек болгон деңгээлге чейин көбөйүп, бирок ал иштебесе, ротордун ылдамдыгы башкаруучу клапандарды жабуу менен токтоосуз азайтылышы керек.

Бул ишке ашпай калса, турбинаны токтотуу баскычы менен өчүрүү керек, ал эми негизги буу клапандары жана алардын айланып өтүүчү жолдору жабылышы керек.

Автоматтык коопсуздук түзүлүшүн ылдамдыкты жогорулатуу менен кайра сыноого бул учурда кемчиликтер аныкталгандан жана жоюлгандан кийин гана жол берилет.

530. Башкаруу жана буу бөлүштүрүү системасында кемчиликтер болгондо турбинаны ишке киргизүүгө тыюу салынат.

531. Оңдоо үчүн токтотулган турбина ушул Эрежелердин 207-309 пункттардын талаптарына ылайык жалпы буу өткөргүчтөрдөн ажыратылышы керек.

532. Цилиндрлердин капкагын жана турбинанын роторлорун көтөрүү үчүн заводдук арматуралар ишти баштоо алдында кароодон өтүшү керек. Приборлорду оңдоодон кийин аларда техникалык экспертизанын датасы көрсөтүлүүгө тийиш.

533. Турбинадан алынган оор тетиктер (ротор, цилиндр капкагы) ушул Эрежелердин 37-пунктунун талаптарын эске алуу менен тетиктерди жайгаштыруу планына ылайык алардын тайып кетүүсүнө жол бербөөчү текелерге жана каттамаларга салынууга тийиш. Төшөө үчүн антисептиктер сиңирилген шпалдарды колдонууга тыюу салынат.

534. Цилиндрдин капкагын ачууда жана көтөрүүдө төмөнкүлөр зарыл:

- көтөрүү үчүн колдо болгон түзүлүштү колдонууга (мисалы, тең салмактуулук нурун);

- цилиндрдин (капкактын) үстүнкү жарымын астыңкысынан мажбурлоочу болттордун жардамы менен үзүп салуу;

- көтөрүүдөн мурун капкактын кылдаттык менен бекитилгендигин текшериңиз;

- капкакты жооптуу адамдын буйругу боюнча орнотулган жетектөөчү болттор (шамдар) менен кылдат тегиздегенден кийин көтөрүүгө;

- цилиндрдин төмөнкү жарымынын туташтыргыч фланецине карата капкактын кыймылынын бирдейлигин көтөрүүдө текшерүү7.

535. Турбинанын цилиндринин бириктиргичтеринин фланецтик кошулмасынын гайкаларын бошоңдотуу жана бекемдөө турбиналарды даярдоочунун көрсөтмөлөрү боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

536. Эгерде капкакты көтөрүүдө ийрилүү же тыгылып калуу байкалса, капкак түшүрүлүп, анын илгичке бекитилиши кабелдерди бекемдөө же бошотуу жолу менен кайра калибрлөө керек. Аркандардын узундугу көтөрүүчү түзүлүштүн гайкалары же ленталары менен жөнгө салынышы керек.

537. Цилиндрдин капкагын көтөрүүдө, эгерде алар конструкциясы боюнча цилиндрдин капкагына бекитилбесе жана андан ары көтөрүү учурунда алардын соккудан кулап кетүү мүмкүнчүлүгү жокко чыгарылбаса, герметикалык кычкачтар аны менен кошо көтөрүлбөшүн камсыз кылуу зарыл.

______________________________

⁷Капкактын кыймылынын бирдейлигин текшерүүдө, ошондой эле аны көтөрүүдө көтөрүлгөн капкактын астындагы туташтыргыч фланецке колуңузду койбоңуз.

Капкакты көтөрүүдө бир аз бийиктикте, капкакты коргошун балка менен согуп алуу мүмкүн болбогон учурда, аны катмарларга тагып, кыстырмаларды капкакка бекитүү керек.

538. Диафрагмалар цилиндрдин капкагында конструкциялык жактан бекитилген жана бир аз көтөрүү бийиктигинде диафрагманын үстүнкү жарымын бекитүүчү бурамалар үзүлгөнү аныкталган учурда андан ары көтөрүүнү токтотуу керек.

Бул учурда, цилиндр капкагын диафрагманы бекемдөө үчүн зарыл болгон бийиктикке гана көтөрүп, төшөктөрдүн үстүнө коюу керек. Диафрагма бекемделгенден кийин, турбинанын цилиндринин башын көтөрүүнү жана ташууну улантууга болот.

539. Көтөрүлгөн диафрагма астында турганда диафрагмалардын отургучтарын тазалоого жана майлоого, ошондой эле диафрагмаларды салмак боюнча иштетүүгө тыюу салынат.

540. Асма цилиндр капкагынын астынан турбинанын цилиндринин төмөнкү жарымын кырып салууга тыюу салынат. Бул иш цилиндрдин капкагын коопсуз жерге тарттырып же тизип коюу менен аткарылышы керек.

541. Цилиндрдин капкагын буруу жумуш жетекчисинин түздөн-түз жетекчилиги астында гана жүргүзүлүшү мүмкүн. Эңкейтүүдөн мурун капкакта бош бөлүктөр жок экенин текшериңиз (гайкалар, болттар, тығындар, шаймандар ж.б.).

542. Турбинанын цилиндрине туташтырылган буу өткөргүчтөрдүн жана дренаждардын бардык тешиктери ал ачылгандан кийин дароо жыгач тыгындар жана капкактар ​​менен жабылышы, ал эми конденсатордун моюнчасынын тешиктери бекем жыгач калканчтар менен жабылышы керек.

543. Жогорку басымдагы турбиналардын бурмалуу кошулмаларын жылытууда бекитүү үчүн колдонулуучу TЭН тибиндеги электр жылыткычтары жерге төшөлүп, жылыткыч корпусу менен ток өткөрүүчү бөлүктөрүнүн ортосунда 2 Омм кем эмес изоляциялык каршылыкка ээ болууга тийиш. Резина диэлектрик колкапта электр жылыткыч менен иштөө зарыл.

Электр жылыткычтары менен иштөөгө 11ден кем эмес электр коопсуздук тобу бар кызматкерлерге уруксат берилет.

Электр жылыткычы менен иштөөдө төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- электр кабелин электр кубатынан ажыратпай, аны демонтаждоо;

- жылыткычтын корпусунун коргоочу түтүгүн ийүүгө же деформациялоого;

- электр жылыткычты сокку же олуттуу күч менен шпилька тешигине орнотууга;

- узундугу электр жылыткычынын жумушчу узундугунан аз болгон сокур борбордук тешиги бар шпильканы жылытууга;

- электр жылыткычы күйгүзүлүп туруп, бир бурчтуу байланыштан экинчисине өтүүгө;

- иштеп жаткан электр жылыткычта ток өткөрүүчү кабелдердин цанго контакттарынын туташтыргычын жасоого;

- электр жылыткычты кароосуз жумушчу абалында калтырууга.

544. Турбинанын цилиндринин бекиткичтеринин эжекциялык жылыткычы менен иштөөдө көп жалындуу күйгүзүүчү жарма жана тескери соккуларсыз иштеши керек. Күйгүчтүн бардык байланыштары жана каналдары, анын ичинде пломбалоочу түзүлүштөр бекем болушу керек.

Эжектордук жылыткычты колдонуу менен ишти баштоонун алдында турбинанын агымынын трассасындагы бардык жумуштарды токтотуу жана персоналды алып салуу керек. Иште турган жерде асбест лист, өрт өчүргүч жана оттун жалынын жөнгө салуу үчүн металл бар болушу керек.

Эжектордук жылыткычтын оту казандагы жалындан тутанышы керек. Бул үчүн ширеңкени колдонууга тыюу салынат.

Эжектордук жылыткыч менен иштөөдө жалынга каршы турууга, ошондой эле майлуу кийим жана кол кап менен иштөөгө тыюу салынат.

545. Турбинанын цилиндринин бириктиргичтеринин шпилькаларын жылытуу үчүн аба жылыткычтарды колдонууда ысык абаны берүү үчүн шпилька тешигине ысык аба кирүүсү жана ысыткандан кийин аны чыгаруу аба берүүчү клапан жабык түрдө жүргүзүлүшү керек. Жумушчулар кол кап жана көз айнек тагынышы керек.

Шпилькаларды газ күйгүчүнүн ачык жалыны менен жылытууга тыюу салынат.

546. Электр ширетүүнү колдонуу менен бузулган турбинанын калактарын демонтаждоодо ротор жерге туташтырылууга тийиш. Турбинанын жараксыз калактарын кран аркылуу алып салууга тыюу салынат.

547. Подшипниктерди ачууда жана жабууда төмөнкүлөр зарыл:

- жапкычтын бетине бекем жабышып, толугу менен буратылган көздүү болттордун кашектери жана кошумчалары;

- подшипниктин астыңкы калыкчасын жылдырып жатканда муфтанын жарымына ортолоштурууда роторду бир аз көтөрүү үчүн подшипниктин туташтыргычына орнотулган кронштейнди колдонуңуз. Кыстарманы лом жана көздүү болтторду колдонуу менен бурап алуу керек. Киргизүүнүн четтерине колуңуз менен тийбеңиз8.

548. Подшипник жабдыгын баббит менен толтурууда калыптар кургатылууга тийиш.

Жумуш көз айнек, резиналуу жапкыч жана колкапта жүргүзүлүшү керек.

Каустикалык сода менен майсыздандырууда жана аларды кислота менен сүртүүдө ушул Эрежелердин § 22-пунктунун тиешелүү талаптары сакталууга тийиш.

549. Турбинанын роторун алып салуу жана орнотуу атайын аспап менен жүргүзүлүүгө тийиш. Көтөрүүдөн мурун жанаша турган роторлордун муфталарынын жарымын бири-биринен жылдыруу керек, бир жарымынын чыгышы экинчисинин оюгунан чыгып турушу керек.

____________________________

⁸Кузовдун тешигин сүртүүгө лайнердин тайгалануусуна каршы чаралар көрүлгөндөн кийин гана жол берилет. Кабыкты талаптагыдай бекемдебестен, подшипниктин астындагы прокладкаларды алмаштырууга тыюу салынат.

Кабельдерди кран менен которүүдөн кийин көтөрүү учурунда ротордун абалы горизонталдуу болушу керек, бул көтөрүүнүн башында ротордун моюнчаларын бир эле учурда ажыратуу менен, ал эми бир аз көтөрүлгөндөн кийин - белгиленген деңгээл менен аныкталат. Бурмалоолор, тыгындар жана жаюулар болгон учурда роторду көтөрүүнү токтоосуз токтотуу керек.

550. Башкаруу жана коргоо түзүлүштөрүн демонтаждоодо төмөнкүлөр зарыл:

- автоматтык өчүрүүчү клапанды демонтаждоодо мамычанын туташтыргычындагы эки диаметрдик карама-каршы болтторду бурап, алардын ордуна гайкалар менен бүткүл узундугу боюнча сайылган эки узун сызыктуу шпилькаларды орнотуу жана андан кийин гана калган болтторду бурап, пружинаны этияттык менен бошотуңуз;

- дроссель клапаны иштен чыкканга чейин буралган туташтыргыч жарым муфта менен илингенден кийин алып чыгууга; клапанды өзөктөн жана четинен кармоого тыюу салынат;

- центрифугалык жөнгө салгычты эки тараптан тегиз демонтаждоодо анын пружиналарын алсыратууга.

551. Терең муздатуу аркылуу тартуучу жол бар турбинанын тетиктерин орнотууда кол кап кийүү жана атайын түзүлүштөрдүн жардамы менен иштөө зарыл. Бөлүктөрдү муздатуу үчүн суюк азотту колдонууда жарылуучу аралашманы (курамында 30%дан ашык кычкылтек бар суюк азот-кычкылтек аралашмасы) түзүү мүмкүнчүлүгүн эске алуу керек.

Жарылуучу аралашмалардын пайда болушуна жол бербөө үчүн муздатылган тетиктерди жана ваннаны май жана май булгоочу заттардан кылдат тазалоо жана муздатуу процессинде азотто кычкылтектин концентрациясынын көбөйүшүн көзөмөлдөө зарыл.

552. Үстүндөгү же диафрагмалык пломбалардагы кырларды кесүү жана сыйрып алуу колкапта жүргүзүлүшү керек.

553. Турбинанын роторун кол менен айландырууну баштоонун алдында (текшерүүдө) турбинанын горизонталдык туташтыргычында же горизонталдык бириктиргичтин деңгээлинде орнотулган платформада буту менен туруу керек.

Роторду кол менен айландыруу бригадирдин же ал тарабынан бригададан дайындалган адамдын буйругу менен аткарылууга тийиш.

Турбинанын роторун кран менен айландыруунун алдында анын агып жаткан бөлүгүн оңдоо иштери токтотулуп, персоналды коопсуз жайга алып чыгуу керек.

Роторду кран менен бурганда чыңалуу кабелинин зонасында болууга тыюу салынат. Кабель бир калыпта, иреттуу оролгон болушу керек, анын чымчылып калышына жол бербөө керек.

Туташтыргыч жарым муфтага бекем киргизилген манжа ага каршы жакасы жана крандын илмектерин ыргытуу үчүн оюк (каркак) болушу керек. Манжанын узундугу муфтанын жарым фланецтеринин калыңдыгынан кеминде эки эсе көп болушу керек.

554. Турбинанын роторлорун станокто тең салмактоодо ремендик бергичти колдонууга тыюу салынат. Мотордун ротору балансталган ротордун кыймылдуу муфтасы аркылуу туташтырылышы керек, ал бара жатып оңой эле ажыратылат. Сыноочу жүктөрдү бекитүү жерлерине каршы коргоочу калканчтар орнотулушу керек.

Турбинанын роторлорун станокто же алардын подшипниктеринде тең салмактоодо тең салмактуулук пункту корголууга тийиш.

555. Турбина же май насосу иштеп турганда мунай өткөргүчтөрүндөгү арматураларды алмаштыруу жана оңдоо жана башкаруу бөлүктөрүн демонтаждоо (манометрлерди алмаштырууну кошпогондо) менен байланышкан иштерди жүргүзүүгө тыюу салынат.

556. Май системасында оңдоо иштерин жүргүзүүдө төмөнкүлөр зарыл:

- ушул Эрежелердин § 8-пунктунун талаптарын сактоо менен ысык иштерди аткарууга;

- оңдоо мезгилинде штуцерлердин, крандардын фланецтик бирикмелеринин ширетилген бириктиргичтери сиңирилген май түтүктөрүнүн участкаларын гидравликалык сыноого коюу.;

- төгүлгөн майды дароо тазалоо;

- мунай системасын химиялык тазалоодо ушул Эрежелердин § 22-пунктунун талаптарын сактоого;

- мунай системасынын түтүктөрүн жана май муздаткычты атайын жабдылган участокто 0,6 МПа (6 кгс/см2) ашпаган басымдагы каныккан буу менен буулоого; буу берүүчү клапанды түздөн-түз жумуш ордунда орнотуу; буу берүү үчүн резина түтүктөрдү колдонууга тыюу салынат;

- мунай цистерналарынын ичиндеги иштерди алар мунайдан жана ылайдан тазалагандан, буулангандан, желдетилгенден кийин жана ушул Эрежелердин 10-пунктунда каралган коопсуздук талаптарын сактоо менен гана жүргүзүүгө;

557. Суутекти камтыган газ-нефть системасынын участокторунан 10 мден аз аралыкта ысык жумуштар иштин коопсуздугун камсыз кылуу боюнча иш-чараларды (тосмолорду орнотуу, бөлмөнүн абасын текшерүү, суутектин жоктугу ж.б.) менен бирге жүргүзүлүүгө тийиш.

Генератордун корпусунда, түтүктөрүндө жана суутек менен толтурулган газ-май системасынын түзүлүштөрүндө түздөн-түз ысык иштөөгө тыюу салынат.

Эскертүү белгилери же коопсуздук плакаттары «Абайлаңыз! Жарылуу коркунучу." илиниши керек.

Өрткө каршы майлар менен иштөөдө коопсуздук чаралары

558. Отко туруктуу майлар (Иввиол-3, ОМТИ) менен иштөөдө Ленинград металлургиялык өндүрүштүк бирикмесинин № 1508 жана № 640-ИО атайын нускамаларынын талаптары сакталышы керек.

559. Отко чыдамдуу май менен иштеген башкаруу системасын монтаждоодо жана эксплуатациялоодо фланецтердин жана клапандардын герметикалуулугун контролдоо боюнча жогорулатылган талаптарды коюлуга тийиш.

Отко чыдамдуу майларды ташыган түтүктөр күрөң түстө, үч сары шакекче менен болушу керек.

560. Башкаруу-майлоо системаларынын май бактары жана подшипник корпустары турбина бөлмөсүнө аэрозолдордун чыгышын болтурбоо үчүн соргуч вентиляцияга ээ болууга тийиш.

Чыгаргычтан кийинки газды турбиналык отсектин чатырынан 1 м бийиктикке алып чыгуу керек.

561. Май муздаткычтарындагы муздаткыч суунун басымы майдын басымынан 0,1 МПа (1 кгс/см2) ашуусу керек же муздатуу контуру кош контурлуу болушу керек.

562. Май соргуштарын ишке киргизүү менен бир убакта эксгаустер ишке киргизилиши керек. Иштеп жаткан соргуч токтогондо, резервдик соргучту иштетүү керек.

Май соргучтары токтогондон кийин 15 мүнөттөн эрте эмес өчүрүлүүгө тийиш. Эксгаустер токтогондон кийин гана мунай системасынын түйүндөрүн ачууга уруксат берилет.

563. Нөөмөтчү жана оңдоочу персоналдын жумуш орундарында БКФ маркасындагы фильтрлөөчү противогаздар же тиешелүү респираторлор болушу керек. Отко чыдамдуу май ысык беттерге түшкөндө түтүн чыгат, ал болгон учурда интенсивдүү түтүн зонасында турган персонал противогаздарды кийүүгө жана майдын агып кетишин жоюу боюнча чараларды көрүүгө тийиш.

564. "Иввиол-3" отко туруктуу майы менен түздөн-түз байланышта болгон персонал өздүк гигиена эрежелерин сактоого милдеттүү.

565. Отко чыдамдуу «Иввиол-3» майы менен иштеген персонал жумушка келгенден кийин жеке кийимин жана бут кийимин чечип, комбинезонду жана коопсуздук бут кийимин кийүүгө тийиш (комбинезон же кебез куртка менен шым, ич кийим, байпак, резина монолиттүү таманы бар өтүк же резина өтүк).

Отко чыдамдуу "Иввиол-3" майы менен тикелей тийүү мүмкүн болгон жумуштарда жеңдер, фартуктар, табигый резинадан жасалган резина кол каптар же квалитекс жана резина өтүктөр кийүү керек.

“Иввиол-3” майы менен булганган колдорго мээлей кийүүгө тыюу салынат.

566. ОМТИнин отко чыдамдуу майы менен иштөөчү персонал комбинезон (комбинезон же кебез күрмөсү бар шым) жана атайын бут кийим (өтүк) менен иштеши керек.

Кээ бир катуу майланган агрегаттарды демонтаждоодо текстовинит фартуктары менен иштөө керек.

Май куюучу резервуарларды тазалоого жана май системасынын герметикалуулугу бузулган учурда ири көлөмдөгү майды тазалоого тартылган персонал резина өтүк жана кол кап менен иштеши керек.

567. Жумушчу кийимди алмаштыруу жума сайын жүргүзүлүшү керек.

Эгерде комбинезон кокустан чыгып кеткендиктен же агып кеткендиктен катуу булганса, аларды дароо алмаштыруу керек.

568. Тамактануу жана тамеки тартуу атайын бөлүнгөн жерлерде жүргүзүлөт. Мунун алдында колуңузду жылуу суу жана самын жана щетка менен жакшылап жууңуз.

569. Тамак-ашты сактоого жана жегенге, ошондой эле жумуш ордунда тамеки чегүүгө тыюу салынат.

570. Оңдоо жана жөндөө иштерине башка цехтерге же сактоого берилген тетиктер, агрегаттар, приборлор жана автоматика каражаттары отко чыдамдуу майдан кылдат жуулушу керек.

Отко чыдамдуу «Иввиол-3» майынын параметрлерине контролдук кылуучу приборлор инструкцияланган персонал тарабынан башка приборлордон обочолонуп, приборлор лабораториясында ремонттолот, туураланат жана текшерилет.

571. Отко чыдамдуу майдан тетиктерди жана шаймандарды тринатрий фосфаттын 5% эритмеси же ОП-7 эмульгатору менен жууш керек.

572. Отко чыдамдуу май менен иштеген жабдууларды оңдоону жүргүзүү үчүн бригадада жалпы инструменттик чарбадан өзүнчө керектүү шаймандардын комплекти болушу керек.

Иш аяктагандан кийин аспап ушул Эрежелердин 591-пунктунун талаптарына ылайык жуулууга тийиш.

573. Эгерде териге отко чыдамдуу "Иввиол-3" майы тийсе, бул жерди салфетка менен сүртүп, андан кийин жылуу суу жана самын менен бир нече жолу жууп салуу керек.

574. Жумуштагы тыныгууларда жана жумуш аяктагандан кийин булганган жеке коргонуу каражаттарын ысык суу жана самын же тринатрий фосфат менен жакшылап жууш керек, кол каптарды алардан мурун жууш керек, ал эми жумуштан чыкканда бут кийимдин таманы аарчыш керек.

575. Отко чыдамдуу май менен иштеген ар бир жумушчу смена аяктагандан кийин жумуш кийимдерин чечип, шкафка салууга жана душка түшүүгө милдеттүү.

Үйдө кийимдерди өзүнчө шкафта сактаңыз.

576. Айына бир жолудан кем эмес турбиналык отсектеги аба отко чыдамдуу майдын курамына мониторинг жүргүзүү керек.

577. Турбина участогунун стационардык аянтчалары жана тепкич өтмөктөрү, алардын кармагычтары, арматура рулдары жума сайын жуугуч эритмелер менен сүртүлүшү керек.

Турбинаны башкаруу системасы “Иввиол-3” отко чыдамдуу май менен иштегенде пол да күн сайын тазалоочу эритмелер менен тейлөө белгисиндеги чач щеткаларын жана башкаруу системасынын май бактарынын корпусунун ичиндеги нөл белгисин колдонуп сүртүлүшү керек.

§ 19 Суу менен камсыздоо системаларын тейлөө

Айланма суу менен камсыздоонун суу алуучу жайларын күтүү

578. Суу алуучу камераларга түшүү ушул Эрежелердин § 10-пунктунун талаптарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш. Камерага түшкөн жумушчулар куткаруу курлары менен жабдылышы керек. Түшүүдөн мурун кирүүчү эшиктер бекем жабылып, кулпуланган, камерада суу жок, абада зыяндуу заттар жок жана кычкылтек жетиштүү (көлөмү боюнча 20%) болушу керек.

579. Суу алгычтын түбүндө 30 смден ашык катмары бар ылай бар болгондо насостордун соргуч линиясын оңдоо подмосттон жүргүзүлүүгө тийиш.

580. Тоңуп калган түтүк өткөргүчтөрдү жана насосторду кабыл алгычтарды жылытуу үчүн ысык сууну пайдаланууда персоналдын күйүп кетүүсүнө жол бербөө боюнча чаралар көрүлүшү керек.

581. Айлануучу экрандарды таштандыдан же муздан тазалоодо жумушчулар экрандан 1 м кем эмес аралыкта болушу керек.

582. Түтүк өткөргүчтү ичинен текшерүүгө текшерүү жүргүзүлүп жаткан участок өчүрүлгөн, ал толугу менен бошотулган жана түтүктүн жогорку чекиттеринде желдеткичтер ачылган шартта жол берилет.

Люк аркылуу суу өткөргүчтүн басым линиясын текшерүү үчүн капкактын гайкаларын акырындык менен бурап, түтүктүн ажыратылган бөлүгүндө суу жок экендигине ынануу керек. Люктун капкагын толук ачууга эч кандай агып чыкпаса гана уруксат берилет.

583. Суу алуучу курулмалардын берүү каналдарын бул курулмаларды тейлөөгө байланышпаган сүзүүчү курулмаларды жайгаштыруу үчүн пайдаланууга, ошондой эле булганган саркынды сууларды бул каналдарга агызууга тыюу салынат.

584. Басым өткөргүчтөрдүн галереялары жетиштүү жарыктандырылышы керек. Түтүктөрдүн ортосундагы өтмөктөрдү тосууга жол берилбейт.

585. Дарыяга (суу сактагычка) саркынды сууларды агызуучу зонаны дарыянын (суу сактагычтын) четине чейин тосуу, ал эми капталдары сокур аянт же газон менен бекемделиши керек.

586. Суу астында жумуштарды жүргүзүүдө Сууга түшүү жумуштарында үймөктөрдүн коопсуздугунун бирдиктүү эрежелеринин талаптары сакталышы керек.

Муздатуу көлмөлөрүн, чачыраткыч көлмөлөрдү жана муздатуучу мунараларды иштетүү

587. Муздатуучу көлмөлөрдөн суу алынуучу жана аны агызуучу жайлардын жанында бийиктиги 1 мден кем эмес тосмолор болушу керек, аларда сууга түшүүгө тыюу салган плакаттар жана коопсуздук белгилери илинет.

Окшош плакаттар жана коопсуздук белгилери чачыратуучу бассейндердин периметри боюнча бири-биринен 20 м ашык эмес аралыкта орнотулушу керек.

588. Муздатуу мунараларынын периметри боюнча бийиктиги 1 м кем эмес тосмолор сүзүүгө тыюу салган плакаттар жана коопсуздук белгилери менен орнотулушу керек.

ЖЭБдин корголуучу корголгон аймагында жайгашкан муздатуу мунараларынын периметри боюнча фундаменттен 5 мден ашык эмес жана бири-биринен 20 м аралыкта 0,5 мден кем эмес бийиктикте сууда сүзүүгө тыюу салган плакаттар жана коопсуздук белгилери менен ачык көрүнүп турган калканчтар орнотууга жол берилет.

589. Өздүк курамды муздатуучу мунаралардын жана чачыраткыч бассейндердин аймагынан сууну бурган арыктар аркылуу өткөрүү үчүн тосмолору бар көпүрөлөр каралууга тийиш, аларда куткаруучу шаймандар (илгичтер) жайгаштырылууга тийиш.

590. Муздатуу мунарасынын желдеткичтери кайтарылышы керек. Желдетүүчү розеткага кирүү жок кылынышы керек. Желдетүүчү диффузор иштеп турганда ага кирүүгө тыюу салынат.

Муздатуу мунараларын кароо жана тейлөө мезгилинде желдеткичтер өчүрүлүп, кулпуланууга тийиш.

591. Бүркүтүүчү бассейндин насадкалардын ортосундагы өтмөктөрү таза болушу керек. Тоңуп калган клапандар жана саптамалар муздан кутулуу линиясы ажыратылган абалда бошотулушу керек.

592. Бүркүтүүчү бассейндин саптамалары убактылуу көпүрөлөрдөн тазаланышы керек.

593. Бүркүтүүчү бассейнди тазалоого тартылган жумушчулар кол кап жана резина өтүк менен камсыз болушу керек.

594. Суу бөлүштүрүүчү тутумдун же муздаткычтын жаңбырлаткычынын ички кароосу экиден кем эмес кызматкер тарабынан жүргүзүлүшү керек.

595. Муздаткычтардын дренаждык саптамаларын, пластинкаларын жана бүркүтүүчү саптамаларын пайда болгон чөкмөлөрдөн (ылай, балыр, кабыр ж.б.) тазалоо үчүн аларды алып салуу, туз же күкүрт кислотасынын 10-15% эритмеси менен, анан таза суу менен жууп салуу керек. Насадкаларды, лотокторду жана саптамаларды тазалоочу персонал колдонулган кислоталардын касиеттери менен тааныш болушу керек (6-тиркеме).

Кислотадан коргоочу кездемеден тигилген кийимдерде, резиналуу фартуктарда, резина өтүктөрдө, резина кислотага жана щелочка туруктуу кол каптар жана көз айнектер менен иштөө зарыл.

596. Муздатуучу мунаранын соргучтун каптамаларын (жыгач панелдерин жана асбестцементтик листтерин) алмаштыруу ушул Эрежелердин 6-пунктунун талаптарына жооп берген кран же лебедка жана бешик колдонуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

Демонтаждалган жыгач панелдерди же асбестцементтик листтерди кабыл алуу жана жаңыларын сактоо суу бөлүштүрүүчү системанын жогорку белгисинин тегиздигинде орнотулган жыгач полдо жүргүзүлүүгө тийиш. Мору каптоочу панелдерди ылдыйдан өйдө орнотуу керек.

597. Оңдоп-түзөөдө алмаштырылган жамгырлагыч элементтер жана жыгач каптоочу тактайлар өчпөс антисептиктер (жез кислотасы хроматы, жез хроматты арсенаты же аммиак жез арсенаты) менен антисептикке ээ болууга тийиш. Жыгачтан жасалган антисептика автоклавтарда басым астында адистештирилген заводдордо жүргүзүлүшү керек.

598. Калкандарды даярдоо үчүн колдонулуучу асбест-цемент барактары 95°С чейин алдын ала ысытылган көмүр чайырынын чайыры бар атайын жасалган идиштерге сиңирилиши керек. Көмүр чайырынын чайыры менен иштөөдө чайырларды ташуунун жана иштетүүнүн санитардык эрежелеринин талаптарын сактоо зарыл.

599. Сууну жез сульфаты менен тазалоодо жумушчулар анын касиеттерин билиши керек; алар жеке коргонуу каражаттары менен камсыз болушу керек; жабык көз айнек, резина калкап, тиешелүү респиратор, баш кийим. Көк витриол менен иштегенден кийин душка түшүү керек.

§ 20 Хлорлоочу заводдорду тейлөө

600. Суюк хлор берилген темир жол цистерналары, бочка контейнерлери жана баллондору Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуучу ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

601. Суюк хлорлуу контейнер-бочкалар жана баллондор жабык жайда ото кооптуу уулуу заттарды сактоочу ченемдерге ылайык кампаларда сакталуусу тийиш.

602. Суюк хлор цистерналардан жана бочкалардан кысылган кургак аба менен резервуарда же бочкада жогорулатылган басымды түзүү жолу менен агызылышы керек. Дренаждык жана толтуруучу арматуралар жогорку ылдамдыктагы шар клапандар менен жабдылышы керек.

Суюк хлорду агызуучу персонал атайын инструкциядан өтүшү керек; жумушчуларды фильтрлөөчү противогаздар (кырсык болгон учурда), коргоочу пломбаланган көз айнек, резина кол каптар жана резиналуу фартуктар менен камсыз кылуу керек.

603. Суюк хлор менен иштөөгө окуудан өткөн кызматкерлерге гана уруксат берилет.

604. Хлорлоочу цехтин жайларынын эшигинде плакаттар жана коопсуздук белгилери болууга тийиш; "Абайлаңыз! уулуу заттар» жана «Дем алуу органдарын коргоо каражаттарын колдонуу менен иштегиле!».

Персонал бөлмөгө киргенге чейин желдетүү күйгүзүлүшү керек.

605. Хлор кампасынын жана хлорлоочу цехтин жайларында бул цехти тейлөөгө байланышпаган иштерди жана ачык отту колдонуу менен иштерди жүргүзүүгө тыюу салынат.

606. Бул жайларда тамеки тартууга тыюу салынат, анткени тамеки чегүү хлорго сезгичтикти төмөндөтөт жана аны менен уулануу мүмкүнчүлүгүн жогорулатат.

607. Хлор кампасынын жана хлорлоочу цехтин имараттарындагы бардык жумуш орундары хлордун касиеттерин жана хлор менен уулануудан коргоо ыкмаларын, ошондой эле өзгөчө кырдаалдарда персоналдын аракеттерин милдеттүү түрдө баяндоочу нускамалар менен камсыз болушу керек.

Хлор баллондорунун сырткы бети айланасында жашыл тилке менен коргоочу түскө боелууга тийиш.

Суюк хлору бар идиш-барабандардын сырткы бети коргоочу түстөгү айырмалоочу тилкелери бар ачык боз түскө боелууга тийиш Барабандардын идиштеринде жашыл боёк менен жасалган: "Хлор", "Уулуу", "Суюлтулган газ" деген жазуулар болушу керек.

608. Иш орундарында хлорду нейтралдаштыруу үчүн төмөнкүдөй өлчөмдөрдө эритмелер болушу керек: 3 литрден кем эмес 2% натрий тиосульфат эритмеси (гипосульфит) жана 3 литр аш содасынын 0,5% эритмеси, ошондой эле таза чүпүрөктөр, резина кол каптар, вазелин.

609. Хлор баллондорун ташыган персоналда V, М, БКФ маркасындагы чыпкалоочу противогаз же өзүн-өзү куткаруучу (СПИ-20, ПДУ-3 ж.б.) болушу керек.

610. Хлордун агып чыгышы менен байланышкан бардык иштерди жүргүзүүдө персонал противогаздарды колдонууга милдеттүү.

611. Газдын басымы астында хлор приборлорун оңдоого тыюу салынат. Аларды оңдоо зарыл болсо, адегенде хлор берүүнү токтотуп, анын калдыктарын эжектор менен соруп алуу керек.

612. Хлорлоочу цехтердин жабдуулары оңдоо алдында ысык суу менен интенсивдүү чайкоо жолу менен тазаланып, хлор толук чыкканга чейин кургак аба менен үйлөтүлүүгө тийиш.

613. Ар түрдүү маркадагы жана узундуктагы баллондорду кабыл алууда аларды бир коллекторго туташтырууга, цилиндр үчүн стенддерди жасоого же бириктирүүчү түтүктөрдү кескин ийүүгө тыюу салынат.

614. Хлорлоочу цехтерде сууга хлор кирбөөсү үчүн чаралар көрүлүшү керек

- хлорду сордуруу үчүн компрессордон келген нымдуу аба:

- гидравликалык сыноодон кийин дренаждалган идиштер;

- түгөнгөн идиштерде жана хлор түтүктөрүндө газдын ашыкча басымы сакталган.

Эжекторлорду өчүрүүдө газ түтүгүнө суу кирип кетпеши керек.

615. Хлордун агып кетишин табууга болот:

- газ анализатор менен;

- агып жаткан жердин үстүн муздатуу;

- тийүү менен аныкталган идиштин төмөнкү температурасы боюнча;

- агып жаткан жерге аммиак (аммиак суусу) менен нымдалган кебезди алып келгенде пайда болгон коюу ак булуттан.

616. Агып кетүүчү жерлерди издөө жана агып чыгууларды жоюу желдеткичи күйгүзүлгөн жана бөлмөдөн чыгуучу ачык противогаздарда иштеген экиден кем эмес адам болушу керек.

617. Бөлмөдө газ аз чыккан учурда вентиляция күйгүзүлүп, терезелер жана эшиктер ачылып, чоң авария болуп, бөлмөгө көп өлчөмдө газ кирген учурда терезелер жана эшиктер булуттун жайылышын чектөөгө жабылышы керек.

Бул учурда желдетүү авариялык агып чыгууну жана бөлмөнү газсыздандыруудан кийин гана башталат.

618. Хлорлоочу жайлардын бардык кызматкерлери кызматтык милдеттерин аткарууда жарактуу, орнотулган противогазды кийүүгө милдеттүү. Калган убакта противогаз жабык жеке шкафта сакталышы керек.

619. Хлор кампаларынын жана хлорлоочу цехтин жайларына кире бериште экиден төрткө чейин иштеп турган өлчөмдөгү запастык противогаз пломбаланган айнек кутуда сакталышы керек.

620. Противогаздардын чыпкалоочу ящиктеринин коргоочу аракетинин убактысы айына 2 жолудан кем эмес график боюнча аныкталышы керек. Текшерүүнүн жыйынтыгы атайын журналга жазылууга тийиш.

621. Кийимдин сууга чыланган жерлери, жоолуктары жана пахта бар бөлүктөрү хлору көп атмосферага күтүүсүз кирген учурда персоналдын дем алуу органдарын жеке коргоонун көмөкчү каражаты катары колдонулушу керек.

622. Хлор жабылган жыгач бочкаларда же желим баштыктарда атайын кампада чатырдын астында же муздак желдетилген бөлмөдө сакталышы керек.

623. Агарткычтын бочкалары кампадан керектөөчү жерге автоунаа, электромобил же кол араба менен жеткирилиши керек. Прокат жолу менен агартуучу бочкаларды жеткирүүгө тыюу салынат.

624. Агартуучу бочкалар ачылып, акиташ сүтү даярдалган жай саатына алты аба алмашууну камсыз кылуу үчүн желдетилиши керек.

625. Агартуучу бочкаларды ачуу үчүн дем алуу органдарына агартуучу чаңдын жана эркин хлордун түшүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоочу атайын аспап колдонулат. (Калай ачкыч же узун туткасы бар чабуулчу сунушталышы мүмкүн.) Атайын беткаптарды жана кол каптарды кийүү, көз айнек (ЖКК - жеке коргонуу каражаттары).

626. Хлордоо жакшы желдетилген жана жарыктандыруусу бар өзүнчө бөлмөдө жүргүзүлүшү керек, бөлмө кургак болушу керек, полго суунун топтолушуна жол берилбейт.

627. Ағарткычты жумуш ордуна арабаларда (бочкаларда) ташууда жетишээрлик кенен жана бекем уюштуруу зарыл.

628. Агартуучу каражат менен иштөөдө чачылып кетпеши жана териге жана кийимге тийбеши керек.

629. Ачык бочкаларды, ошондой эле анын астындагы идиштерди имараттын ичинде калтырууга тыюу салынат.

630. Агарткычтын бочкалары орнотулган жана ал өчүрүлгөн бөлмөдө натрий тиосульфатынын (гипосульфиттин) тамак-аш содасы менен 5-10% эритмеси болушу керек.

631. Полго төгүлгөн агартуучу суюктук гипосульфиттин сода менен эритмеси менен төгүлүп, дренажга суу менен жуулушу керек.

632. Агарткыч менен иштеген персонал чаңга каршы респиратор, кебез костюм, резиналуу фартук, коргоочу көз айнек, резина кол кап жана резина бут кийим кийүүгө тийиш. Көп катмарлуу марли бинттери дем алуу органдарын жеке коргоонун көмөкчү каражаты катары кызмат кыла алат.

633. Эгерде жумушчунун денесине хлор эритмеси түшүп калса, бул жерди дароо самын жана суу менен жууш керек, ал ар дайым жумуш ордунда болушу керек.

634. Агарткыч менен иштегендер жумуш аяктагандан кийин душка түшүшү керек.

§ 21 Жабдууларды химиялык тазалоодо коопсуздук чаралары

635. Жылуулук электр жабдууларын химиялык тазалоо боюнча иштер ишкананын башкы инженери бекиткен атайын программа боюнча жүргүзүлөт.

636. Электр станциясынын жабдууларын химиялык тазалоону жүргүзүүдө жуула турган жабдууларга жооптуу цехтин жетекчиси схеманы даярдоого, жабдууларды химиялык тазалоону уюштурууга, өткөрүүгө жана бул ишке бөлүнгөн персоналдын коопсуздугуна жооп берет.

637. Химиялык реагенттер менен иштөөдө коопсуздук чаралары жана химиялык тазалоо процесси боюнча инструктаж үчүн химиялык бөлүмдүн жетекчиси жооптуу.

Химиялык цехтердин жабдууларын тейлөөчү персонал өндүрүштө колдонулуучу негизги химиялык заттардын касиеттерин жана алар менен иштөөдө коопсуздук чараларын билиши керек.

638. Жабдууларды химиялык тазалоону адистештирилген уюм жүргүзгөндө, бул уюмдун ишинин жетекчиси химиялык тазалоонун жүрүшүнө, процессине жана жабдыкка кирген персоналдын коопсуздугу үчүн жоопкерчилик тартат.

639. Жуулуп жаткан жабдуулардын жана соргучтардын зонасында химиялык тазалоону баштоонун алдында төмөнкүлөр зарыл:

- аянтчаларда жана тепкичтерде бөтөн нерселердин жок экендигин текшерүү;

- жуучу жайды суу менен камсыз кылууга;

- бардык жумуш орундарын, өтмөктөрдү, аянтчаларды, приборлорду, деңгээл индикаторлорун, үлгү алгычтарды жетиштүү жарыктандырууну камсыз кылууга:

- аймакты тосуу жана коопсуздук боюнча эскертүү белгилерин коюу;

- жуугуч схемасынын тыгыздыгы бузулган учурда жуугуч эритмелерди зыянсыздандыруу үчүн каражаттарды берүүгө;

- жууп жаткан персоналды химиялык тазалоонун түрүнө ылайыктуу комбинезон, атайын бут кийим жана коргоочу каражаттар менен камсыз кылууга;

- жумуш ордун тазалоочу эритмелер менен персонал жаракат алган учурда биринчи жардам көрсөтүү үчүн зарыл болгон дары-дармек каражаттарынын топтому менен аптечка менен жабдууга;

640. Кооптуу зонада жуунууга катышпаган адамдардын болушуна тыюу салынат.

641. Химиялык тазалоо аяктагандан кийин жабдууларды ички текшерүү аны желдетүүдөн жана андан кийин андагы абанын зыяндуу заттардын жана суутектин жоктугуна талдоо жүргүзгөндөн кийин жүргүзүлүүгө тийиш.

§ 22 Химиялык ишканалардын жабдууларын тейлөө жана саркынды сууларды тазалоочу курулмалар

642. Реагенттердин кампалары ион алмаштыргычтардын жайларынан жана суюк материалдарды сактоочу жайлардан обочолонууга тийиш.

643. Массалык реагенттерди (акиташ, магнезит, фосфаттар, коагулянт, сода) сактоо үчүн жайлар жабык, кургак, желдетүү системасы жана реагенттерди механикалаштырылган түшүрүү жана жүктөө үчүн түзүлүштөр менен жабдылган болушу керек. Складдардын полдору асфальтталууга тийиш. Ар бир реагент үчүн өзүнчө кампа же бөлүм каралышы керек.

644. Реагенттер менен операциялар жүргүзүлүүчү жайларда суу түтүгү жана биринчи жардам көрсөтүү үчүн аптечкалар болушу керек.

645. Фильтрлөөчү жана ион алмаштыруучу материалдарды сактоо үчүн жайлар кургак, жылуу жана жакшы желдетилиши керек.

646. Ион алмаштыргычтар менен бир бөлмөдө буулары ион алмаштыргычтар менен адсорбцияланган учуучу органикалык кошулмаларды (бензин, бензол, толуол ж.б.) сактоого тыюу салынат.

647. Ион алмаштыргычтар түпкү таңгагында жыгач полдордо түрлөрү жана маркалары боюнча үйүлүп сакталышы керек. Стакандардан жылытуу приборлоруна (радиаторлорго) чейинки аралык 1 м кем эмес болууга тийиш.

648. Сульфондуу көмүр даярдоочунун таңгагында жабык кампада штабелдерде сакталышы керек. чөмөлө өлчөмдөрү 2 х 2 х 2 м ашык эмес болушу керек, чөмөлө ортосунда өтүү -! м Сульфондаштырылган көмүрдү ачык жерде (пакетсиз) сактоого тыюу салынат, анткени ал аба менен тийгенде тутанышы мүмкүн.

649. Чаңдуу кургак реагенттерди (акиташ, магнезит, сода, фосфаттар ж.б.) түшүрүү, ошондой эле акиташты өчүрүү жана бул реагенттерди эритүү менен алектенген персонал кебезден жасалган костюм, резина фартук, көз айнеги, кенеп мээлей менен иштеши керек, резина калкап, резина бут кийим жана чаң маскасы.

650. Кислоталардын, щелочтордун, аммиактын, гидразиндин концентраттуу эритмелери зыяндуу заттар болуп саналат.

Коркунучтуу заттарды сактоочу кампаларды күтүү өтө күчтүү уулуу заттарды сактоочу кампаларды долбоорлоонун (СДЯВ), жабдуунун жана күтүүнүн санитардык эрежелерине ылайык келүүгө тийиш.

651. Кислоталар, щелочтор, аммиактын, гидразиндин жана башка зыяндуу заттардын эритмелери жумушчу жайлардан обочолонгон сактоочу резервуарларда же цистерналарда сакталышы керек, аларда реагенттин аталышы жазылган так жазуулар болушу керек.

Концентрацияланган күкүрт кислотасы, “кара кислота” (төмөнкү молекулалуу органикалык кислоталардын эритмеси), щелоч жана аммиак эритмелери болот идиштерде сакталууга тийиш; туз кислотасы - жабылган болот резина цистерналарда. 64% гидразинди камтыган коммерциялык гидразин гидраты дат баспас болоттон жасалган же алюминий идиштерде ташылышы жана сакталышы керек. Гидразингидраттын суюлтулган эритмелерин (30% же андан аз) көмүртек болоттон жасалган идиштерде же полиэтилен банкаларда сактоого болот.

652. Кислоталарды жана щелочторду сактоочу резервуарлар аба вентиляторлорунун жардамы менен атмосферага туташтырылууга жана деңгээл көрсөткүчтөрүнө жана агып чыгуучу түтүктөргө ээ болууга тийиш.

653. Мезгил-мезгили менен басым астында турган суюк реагенттерди сактоочу резервуарлар цехтин баш жагында жайгашкан идиштерди эсепке алуу жана экспертизалоо китебинде катталууга тийиш. Резервуарларды жана арматураларды тышкы текшерүү ай сайын жүргүзүлүшү керек.

Резервуарды ички текшерүү жана гидравликалык сыноо Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуучу ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш. Текшерүүлөрдүн жана сыноолордун натыйжалары журналга жазылууга тийиш.

654. Химиялык цехте так номерлери менен ар бир реагентти агызуунун стационардык схемасы түзүлүшү керек. Концентрацияланган реагент эритмелери үчүн трубопроводдор өзгөчө түстөргө боёлууга тийиш. Жумуш ордунда схема жана ар бир реагентти төгүү жана сактоо боюнча нускама болушу керек.

Уулуу жана агрессивдүү суюктуктарды дренаждоо цехтин (аймактын) улук кезметчисинин жетекчилиги астында бул ишти аткарууга дайындалууга тийиш болгон атайын даярдалган персонал тарабынан гана жүргүзүлүүгө тийиш.

655. Кислоталар жана щелочтор темир жол цистерналарынан жогорку түшүрүүчү түзүлүш аркылуу сифондун жардамы менен же 0,068 МПа (0,7 кгс/см2) ашпаган басымда кысылган аба менен жылдыруу жолу менен агызылышы керек. Сифонду толтуруу үчүн боштук вакуумдук насос же эжектор тарабынан түзүлүшү керек. Темир жол цистернасынан кислота менен щелочту түбүндөгү кран аркылуу агызууга тыюу салынат.

Сактоочу резервуарлардан кислоталарды жана щелочторду төмөндөгүдөй жол менен агызууга жол берилет:

- басымдуулардан - үстүнкү түшүрүүчү түзүлүш аркылуу сифонду колдонуу менен же кысылган аба менен алмаштыруу аркылуу. Резервуардагы аба басымынын максималдуу мааниси резервуардын техникалык абалын, жергиликтүү шарттарды жана тиешелүү документацияда көрсөтүлгөн даярдоочунун талаптарын эске алуу менен ишкананын башкы инженери бекиткен жергиликтүү нускама менен белгиленет;

- басымсыздан - сифондун жардамы менен жогорку түшүрүүчү түзүлүш аркылуу же атайын схема боюнча төмөнкү арматура аркылуу жана соргуч берүү насосторунда9.

656. Сифон же дат баспас болоттон жасалган эжектордун жардамы менен барабандардан гидразингидратты кабыл алуучу жарымы суу менен толтурулган резервуарга төгүү керек. Гидразингидраттан бошотулган челектерди суу менен бир нече жолу жуу керек (жуучу суусу метилен кызыл индикатору боюнча нейтралдуу реакцияга киргенге чейин), гидразинди кабыл алуучу резервуарга куюу керек.

657. Гидразингидрат эритмелерин даярдоо үчүн орнотуу обочолонгон жайда жайгаштырылышы керек, берүү жана чыгаруучу вентиляциясы менен жабдылган, техникалык суунун запасы жана дренаждык сууну чогултуу жана зыянсыздандыруу үчүн чуңкур болушу керек.

Төгүлгөн гидразингидрат эритмени нейтралдаштыруу үчүн бөлмөдө агартуучу зат болушу керек. Гидразиндик түзүлүштө башка реагенттерди же материалдарды сактабаңыз.

Гидразин заводунун имаратынан тышкары жерде «Гидразингидрат» деген жазуу жана «Абайлаңыз! уулуу заттар» жазуулар болушу керек.

658. Гидразиндик установканын бөлмөсү кулпуланышы керек. Ачкычтар химиялык цехтин улуу кезметчисинде болууга тийиш.

659. Гидразингидрат менен иштөөдө резиналуу фартук, резина колкап, көз айнек жана КД же А маркасындагы фильтрлөөчү противогазды колдонуу зарыл.

660. Гидразингидратты вентиляциясы күйгүзүү менен куюу керек.

Кычкылдандыргыч заттар, күйүүчү заттар жана борпон материалдар (асбест, активдештирилген көмүр, кум ж.б.) жумуш орунуна жакын жайгаштырылбашы керек.

Гидразин заводунун жабдууларын оңдоо иштерин баштоонун алдында аны суу менен жууш керек.

661. Гидразингидраттын жумушчу эритмесин дозалоочу установкада цемент фланецтери бар тосмосу жана төгүлгөн эритмени чогултуу жана зыянсыздандыруу үчүн чуңкур болушу керек. «Гидразингидрат» деген жазуусу бар плакаттар жана «Абайлагыла! уулуу заттар» болушу керек.

662. Гидразингидрат эритмеси бар түтүктөрдө жана резервуарларда арматуралардын кокусунан ачылып калуусуна жол бербөө зарыл, бул үчүн аларды бекитүү же алардан маховиктерди алып салуу зарыл.

663. Кокустан төгүлгөн гидразингидрат (концентрленген же суюлтулган) дренажга суу менен жууп, агартуучу же натрий гипохлорити менен нейтралдаштырылуштуру керек.

664. Кислоталардын, щелочтордун, аммиактын, гидразиндин концентрацияланган эритмелеринин ченөөчү бактары жана түтүктөрү Кыргыз Республикасында колдонулуп жаткан стандарттын талаптарына жооп берген так жазууларга жана түскө ээ болууга тийиш.

665. Агрессивдүү же уулуу заттарды ташуучу арматураларды, түтүктөрдү жана насосторду оңдоонун алдында түтүктөр жана насостор бошотулушу жана жуулушу (тазаланышы) керек; кир жуугуч буюмдар атайын бул үчүн иштелип чыккан жерге төгүлүшү керек.

Түтүктөрдү жана алардын арматураларын өчүрүү жана оңдоо ушул Эрежелердин § 11-пунктуна ылайык жүргүзүлүүгө тийиш. Эгерде өчүрүүчү клапан пневматикалык же гидравликалык жетекке ээ болсо, аны чынжыр менен байлоо талап кылынбайт. Тыюу салуу плакаттары же коопсуздук белгилери айдоочулардын башкаруу элементтерине илиниши керек.

Калган суюктукту мурда коюлган чакага же идишке төгүү үчүн түтүктөрдүн фланецтик байланыштары алгач түбүндө жумшартылышы керек.

Фланецтик байланыштарды ачууда, сиз демонтаждалып жаткан байланыштан мүмкүн болушунча алыс болушуңуз керек. Гайкаларды эки же үч айлануу менен фланец болтторун бошотуңуз. Бардык болтторду суюктук толугу менен төгүлгөндөн кийин гана бошотуп, демонтаж кылууга жол берилет. Демонтаждалган арматураларды ташууну улантуудан мурун, аны кылдаттык менен фланецти ылдый, адегенде бир жагына, анан экинчи жагына буруп, ички көңдөйдө калган суюктук агып чыгышы керек.

666. Уулуу жана агрессивдүү суюктуктарды сордуруу үчүн дозалоочу насостор бул ишке бөлүнгөн туруктуу, атайын даярдыктан өткөн персонал тарабынан оңдолушу керек.

667. Контейнерлердеги жана резервуарлардагы иштер ушул Эрежелердин § 10-пунктунун талаптарын сактоо менен бирге жүргүзүлүүгө тийиш.

Чыпкалоочу дренаждык түзүлүштөрдү оңдоо же текшерүү фильтрдик материал атайын идиштерге гидравликалык түшүрүлгөндөн кийин жүргүзүлүшү керек.

Ашыкча жүктөөчү резервуарлар, механикалык жана ион алмаштыруучу чыпкалар текшерүүгө же оңдоого ачылганга чейин 3 сааттан кеч эмес суу менен толтурулат, андан кийин ачык желдеткичтер менен дренаждар жана желдетүү керек.

Люктарды ачууда алардан мүмкүн болушунча алыс болушуңуз керек, болтторду акырындык менен бошотуңуз, адегенде люктун төмөнкү бөлүгүндө. Эгерде сиз резервуарда же фильтрде суу жок экенине ишенсеңиз гана люктун капкагын алып салыңыз.

Фильтрде иштөөнүн алдында желдетүү жүргүзүлүп, андагы абада зыяндуу заттардын жоктугу жана фильтрдеги кычкылтектин жетиштүүлүгү (көлөмү боюнча 20%) текшерилиши керек.

Ачык люктар жана резервуарлардагы иштер жумуш жетекчисинин түздөн-түз көзөмөлүндө болушу керек.

Коркунучтуу заттарды сактоочу резервуарларды текшерүү жана оңдоо аларды суу менен жууп, жууган суунун сапатын анализдөө жолу менен текшергенден кийин гана жүргүзүлүүгө тийиш.Адамдарды бул резервуарларга киргизүү вентиляциялангандан кийин, андагы абаны, зыяндуу жана жарылуучу заттардын жоктугу жана кычкылтектин жетишсиздиги (көлөмү боюнча 20%) текшерүүдөн кийин жүргүзүлүүгө тийиш.

Курамында кислотасы бар резервуарлардын жана цистерналардын люктарын ачууда учкун чыгарбаган аспапты колдонуу зарыл.

Агрессивдүү, кычкылдануучу, жарылуучу жана күйүүчү заттарды сактоого арналган резервуарларды жана цистерналардв кароодо же оңдоодо ачык отту колдонууга тыюу салынат.

668. Резервуарлардын жана башка идиштердин шыптары боюнча иштерди жүргүзүү зарыл болсо, тактайдан жасалган полдор же тепкичтер колдонулушу керек.

Химиялык лабораторияларда иштөөдө коопсуздук талаптары

669. Химиялык лабораториялар берүүчү жана чыгаруучу вентиляциясы, ошондой эле сантехникасы, канализациясы жана ысык суусу бар кенен, жарык жана жылытылган бөлмөлөрдө жайгаштырылышы керек.

Химиялык лабораториялар 0,5-0,7 м/с диапазондо 15-20 см ачылган шкафтын эшиктеринин секциясында абаны соргуч ылдамдыгын камсыз кылуучу аргасыз желдетүүчү түтүн капкактары менен жабдылышы керек.

Зыяндуу заттар менен иштөөдө абанын ылдамдыгы 1,0-1,2 м/с болушу керек.

Соргуч шкафтардын капкактары (эшиктери) көтөрүлгөн абалда кулап калбоо үчүн кулпулар менен жабдылышы керек.

670. Түтүн соргучтардагы электр жарыгы жарылууга каршы болууга тийиш. Лампанын өчүргүчтөрү жана розеткалары түтүн капоттун сыртына орнотулушу керек.

671. Жылытуу приборлору, күйүүчү жана жарылуучу заттар менен иштөө үчүн арналган жумушчу үстөлдөрү жана соргучтар толугу менен күйбөгөн материал менен жабылышы керек, ал эми кислоталар жана щелочтор менен иштегенде - коррозияга каршы материал жана капталдары отко чыдамдуу материалдан жасалышы керек.

672. Жумушчу столдордогу жана шкафтардагы газ жана суу крандары алардын алдыңкы капталдарына (четтерине) жайгаштырылууга жана алардын кокустан ачылып кетүү мүмкүнчүлүгүн болтурбай тургандай орнотулууга тийиш.

673. Зыяндуу заттарды бөлүп чыгаруу менен иштөөдө соргучтардын эшиктерин ачык кармоого тыюу салынат.

674. Сынамаларды алуу жайлары желдеткичтери бар атайын жабык бөлмөгө же түз экспресс лабораторияга чыгарылууга тийиш.

675. Сынама алуучулардын абалын текшергенден кийин буу менен суунун үлгүлөрүн алуу зарыл. Эгерде аларда кандайдыр бир кемчиликтер табылса, үлгү алууга тыюу салынат.Табылган кемчиликтер тууралуу тиешелүү цехтин сменалык жетекчисине билдирүү керек.

676. Үлгү температурасы 40 °С ашпоого тийиш. Башкарылуучу чөйрөнүн жогорку температурасында үлгү алуу линиясына муздаткычтарды орнотуу керек.

677. Буу жана суудан үлгү алуу линиялары үлгү алуу түзүлүшүнөн кийин катар жайгашкан эки өчүрүүчү клапан менен жабдылууга тийиш (бири - дароо үлгү алуу түзүлүшүнөн кийин, экинчиси - үлгү алуу пунктунда), ошондой эле муздаткыч дроссель ийне клапанынан кийин орнотулушу керек.

678. Буунун жана суунун үлгүлөрү жабдуулардын туруктуу иштөө шарттарында бул жабдууларды тейлөөчү нөөмөттөгү персоналдын билими менен алынышы керек.

Сынагычтарда буулоодо же сууну балкалоодо буу менен суунун үлгүлөрүн алууга тыюу салынат.

679. Химиялык лабораториянын персоналы үлгүлөрдү алуу үчүн люктарды, люктарды жана башкаларды өз алдынча ачууга укугу жок. Даярдоо иштери талап кылынган жерлерден (люктарды, люктарды ачуу ж.б.), ошондой эле персонал үчүн кооптуу жерлерден (күл төгүүчү жайлардан, мунай цистерналарынан, трансформаторлордон, май тутумдарынан, агып чыгуучу жайлардан, резервуарлардан, отун менен камсыздоодо, отун кампаларынан ж. .), 2 адам чыгарышы керек: бири тийиштуу конструкция же прибор таандык болгон цехтен, экинчиси химиялык цехтен.

680. Катуу отундан үлгү алуу механикалаштырылган болушу керек. Механикалаштырылган үлгү алуучулар жок болгон учурда үлгүлөр ушул Эрежелердин 342-пунктунун талаптарын сактоо менен отун-транспорт бөлүмүнүн персоналы тарабынан алынууга тийиш.

681. Чаңдын жана күлдүн үлгүлөрү бул үчүн атайын жабдылган жерлерден химиялык лабораториянын кызматкерлери тарабынан буу казандарын тейлөөчү адамдын катышуусунда алынышы керек. Улгулорду алуу пункттарындагы ачык сайгычтар (штепсельдер) жай болушу керек. Үлгүлөрдү алгандан кийин үлгү алгычтар жабылышы керек.

Күлдүн үлгүлөрүн алууга атайын күлдүн үлгүсүн алуу циклондору аркылуу гана уруксат берилет. Күл менен айнекти буроодон мурун, үлгү алуу үчүн аппаратты бир аз таптап коюу керек.

682. Анализ үчүн абанын үлгүлөрү көчмө газ анализаторлор менен тиешелүү цехтин нөөмөт жетекчиси тарабынан дайындалган байкоочунун катышуусунда алынууга тийиш.

Резервуарлардан, скважиналардан, коллекторлордон, каналдардан абаны алууда ушул Эрежелердин § 10-пунктунун талаптары сакталышы керек.

683. Үлгүлөрдү жээктери жана четтери курч эмес, бекем идиштерде алуу керек. Үлгүлөр атайын кутуларда ташылышы керек. Үлгүлөрү бар айнек колбаларды, алар жок кылынганда жаракат албоо үчүн колго алып жүрүүгө болбойт.

684. Лабораторияларда тамак-ашты сактоого жана жегенге, ошондой эле жумуш ордунда тамеки чегүүгө тыюу салынат.

685. Зыяндуу заттардын эритмелери кол насосун, сифонду же аба чыгаруучу түтүк жана коопсуздук калканч менен жабдылган атайын воронканы колдонуу менен соргуч желдетүү астында гана төгүлүшү керек.

686. Күкүрт кислотасынын эритмелерин даярдоо үчүн аны ичке агым менен үзгүлтүксүз аралаштыруу менен сууга куюу керек, анткени кислотаны суюлтуу жылуулуктун бөлүнүп чыгышы, андан кийин кислотанын чачырашы менен коштолот. Күкүрт кислотасына суу куюуга тыюу салынат. Эритмени даярдоо үчүн колдонулган идиштер ысыкка чыдамдуу айнектен жасалышы керек.

687. Эксикаторлордо күкүрт кислотасын суу соргуч катары колдонууга тыюу салынат.

688. Катуу щелочторду кол менен алууга тыюу салынат. Аларды пинцет же фарфор кашык менен алуу керек.

Катуу щелочтордун бөлүктөрүн атайын бөлүнгөн жерде кагазга оролгон бөлүүгө уруксат берилет. Коргоочу көз айнек менен иштөө зарыл.

689. Реагенттер салынган бөтөлкөлөрдүн бардыгында реагенттин аталышы жазылган жазуулар болушу керек. Иш бөлмөлөрүндө кандайдыр бир белгисиз заттарды сактоого тыюу салынат.

690. Жумушта колдонулуучу жеңил учуучу жана гигроскопиялык заттар соргуч вентиляциянын астындагы жер тыгындары бар колбаларда сакталышы керек.

691. Пипеткага суюктукту ооз аркылуу тартууга тыюу салынат. Суюктуктардын топтому үчүн грушаны колдонуу керек.

692. Зыяндуу заттардын калдык эритмелери аларды алдын ала зыянсыздандыруудан кийин гана дренажга алынышы мүмкүн.

693. Зыяндуу заттардын төгүлгөн эритмелерин алдын ала зыянсыздандыруудан кийин гана тазалоо керек. Зыяндуу газдар же буулар чыккан учурда иш противогазда жүргүзүлүүгө тийиш.

694. Хром аралашмасы менен иштөөдө аны териге, кийимге жана бут кийимге тийгизбөө керек, резина кол кап, алжапкыч жана көз айнек менен иштөө зарыл.

695. Бардык уулуу заттар жана алардын эритмелери «Уулулар!» деген жазуусу бар өзүнчө, кулпуланган шкафта сакталышы керек. Уулуу заттар салынган идиштер бекем жабылып, заттардын аталышы жана «Уулуу!» деген жазуусу бар тунук, жаркыраган этикеткалары болууга тийиш. Мындай заттарга: цианид туздары, металл сымап жана анын туздары, мышьяктын туздары, барий, ванадий, бруцин, күкүрттүү көмүртек, күкүрт эфири ж.б. кирет.

696. Уулуу заттарды колдонуучу химиялык лабораторияда бул заттар менен иштөөдө коопсуздук чаралары боюнча атайын нускамалар иштелип чыгышы керек.

Жаңы химиялык заттарды алардын физикалык-химиялык касиеттерин изилдебестен жана мамлекеттик санитардык көзөмөлдүн жергиликтүү органдарынын уруксатысыз колдонууга тыюу салынат.

697. Уулуу заттардын сакталышын жана колдонулушун контролдоо үчүн ишкананын буйругу менен жооптуу адам дайындалышы керек.

698. Уулуу заттарды кабыл алуу жана берүү атайын журналда катталууга тийиш. Ууларды чыгарууда аларды колдонуу үчүн жооптуу адамга көрсөтмө берилүүгө тийиш.

699. Күнүмдүк иштер үчүн зарыл болгон уулуу заттардын эритмелери «Уулулар!» деген жазуусу бар өзүнчө шкафта сакталышы керек. Иш үстөлүнө уулуу заттарды калтырууга тыюу салынат.

700. Кийим уулуу заттар менен булганганда, аны дароо алмаштыруу керек. Полго же жабдууларга төгүлгөн уулуу заттарды чогултуу жана булганган жерди жуу керек. Өтө учуучу уулуу заттарды төгүүдө персоналды бөлмөдөн чыгаруу керек, ал эми төгүлгөн зат толугу менен бууланганга чейин жана анын буулары чыкканга чейин бөлмөнү желдетүү керек.

701. Уулуу эритмелерди жылытуу же уулуу газдарды чыгаруу менен байланышкан иштер мончодогу соргучтарда жүргүзүлүүгө тийиш; бул иштер учурунда башыңызды шкафка салууга тыюу салынат. Ачык отко уулуу эритмелерди жылытууга тыюу салынат.

702. Лабораториялык суу агымдуу насостордун жардамы менен жүргүзүлүүчү вакуумдук дистилляциялоодо дистилляциялык продуктуларды соргуч линиясында насостун алдына химиялык абсорберлери бар капкандарды коюу керек, алар абадагы зыяндуу бууларды жана газдарды сиңирүүнү камсыз кылат.

703. Металл сымап жана анын бирикмелери менен иштөөдө ушул Эрежелердин § 25-пункттарын жетекчиликке алуу зарыл.

704. Колбанын сырткы бөлүгүнө уулуу зат түшүп калса, анын тамчыларын чыпкалоочу кагаз (коргоочу кол) менен алып салуу жана соргучта (чыгарма астында) өрттөш керек.

705. Уулуу заттарды соргучта (соргучта) өлчөө керек.

706. Айнек идиштер менен иштөөдө, айнек идиштерди жыйноодо, айнек түтүктөрдү кесүүдө, айнек идиштерге резина түтүктөрдү коюуда кол сүлгү менен кесилүүдөн корголушу керек.

Түтүктөрдүн четтерин суу, глицерин же вазелин майы менен нымдап коюу керек; айнек бөлүктөрүнүн курч жээктерин эритип же толтуруу керек.

707. Чыгырыктары, жаракалары, учтары курч айнек идиштерди колдонууга тыюу салынат.

708. Химиялык процесстин катуу жүрүшү, ысык же зыяндуу заттардын чачырашы мүмкүн болгон иштер, ошондой эле вакуумдагы иштер бышыруу барактарындагы же поддондордогу соргучтарда жүргүзүлүүгө тийиш. Иштеп жатканда жогорудагы заттардын таасирине туруктуу материалдардан жасалган атайын көз айнектерди, комбинезондорду, фартуктарды жана кол каптарды колдонуңуз.

709. Жалын фотометри боюнча иштер чийме астында болушу керек.

710. Вакуумда иштөөгө арналган идиштер (Бунсен колбалары, таблицаланган эксикаторлор ж.б.) аба соргучту колдонуу менен коргоочу тор капкак астында алдын ала сыноодон өтүшү керек.

711. Газдарды алуу үчүн колдонулуучу приборлор жана аппараттар аппараттын же приборлордун иштөөсү токтотулган учурда анда пайда болгон газ газ жуугучтар аркылуу сыртка чыгып кете тургандай кылып чогултулууга тийиш.

712. Оңой ажыроочу заттар жана өтө учуучу суюктуктар (суутектин перекиси, натрий жана калий перекиси, эфирлер, спирттер, ацетон, күкүрт көмүртек, бензол ж.б.) караңгы, муздак жерде аз өлчөмдө сакталышы керек.

713. Лабораториянын жумушчу жайларында ар бир аталыштагы 1 кг ашык эмес жана жалпысынан 4 кг ашык эмес күйүүчү заттарды сактоого жол берилет. Бул заттар герметикалык жабылган идиште, атайын шкафта же «Абайлаңыз! күйүүчү заттар»эскертүү плакатында же коопсуздук белгиси бар темир кутуда сакталууга тийиш.

Жардыргыч жана күйүүчү заттардын коопсуз сакталышын жана колдонулушун контролдоо үчүн ишкананын буйругу менен жооптуу адам дайындалышы керек.

714. Күйүүчү заттарды куюуда же дистилляциялоодо, ошондой эле күйүүчү заттарды колдонуу менен алууда ачык отту колдонууга тыюу салынат.

Эгерде күйүүчү заттарды жылытуу зарыл болсо, суу ванналарын же жабык типтеги электр жылыткычтарын колдонуу керек.

715. Органикалык эриткичтерди колдонуу менен байланышкан иштер соргучта жүргүзүлүүгө тийиш.

716. Кокус төгүлгөн күйүүчү зат кум менен жабылып, жыгач шпатель же желим кашык менен алынышы керек. Бул максаттар үчүн болоттон жасалган бычактарды (кашыктарды) колдонууга тыюу салынат.

717. Сууда эрибеген (бензин, скипидар, эфир, майлар жана ДР) күйүүчү заттарды суу менен өчүрүүгө тыюу салынат.

718. Электр жабдууларынын жана электр приборлорунун изоляциясын оңдоону жана контролдоону электр кызматкерлери жүргүзүшү керек.

719. 220В тармагынан ток алган электр жабдууларынын жана приборлордун (кургаткыч шкафтар, муфель мештери, кондуктометрлер, рН-метрлер ж.б.) металл корпустары жерге туташтырылууга тийиш. Ачык спиральдуу электр плиталарын колдонууга тыюу салынат.

720. Электр жылыткычтары дубалдардан 300 мм кем эмес аралыкта болот менен корголгон жана асбест менен капталган столдорго орнотулушу керек.

721. 220 жана 12 В розеткалары ар түрдүү болушу жана тиешелүү жазуулары болушу керек. Бир розеткага бирден ашык электр жылыткычты туташтырбаңыз.

722. Эгерде зымдарды изоляциялоодо кемчиликтер, стартерлердин, бычак өчүргүчтөрдүн, розеткалардын жана башка арматуралардын бузулушу аныкталса, ошондой эле жерге туташтыруу жана тосмолор бузулса, бузулуулар жоюлганга чейин жумуш токтоосуз токтотулушу керек.

723. Жаңы приборлорду жана электр жабдууларын киргизүүгө, ошондой эле лампалардын жана электр жылыткычтарынын санын көбөйтүүгө электр цехинин жетекчилигинин уруксаты менен гана жол берилет.

724. Жанып турган электр приборлорун кароосуз калтырууга тыюу салынат.

725. Электр энергиясы өчүрүлгөн учурда бардык электр приборлору токтоосуз түрдө өчүрүлүшү керек.

726. Газ баллондору жылытуучу радиаторлордон жана башка жылытуу жана электр жылыткычтарынан 1 м кем эмес аралыкта орнотулушу керек. Эгерде жылыткычтарда баллондорду ысытуудан коргоочу экран болсо, цилиндрден экранга чейинки аралык 10 см кем болбошу керек.

Ачык отту төмөндөгүдөн кем эмес аралыкта (горизонталдуу) колдонууга жол берилет:

- 10 м - газ жалында иштөө үчүн арналган баллондордун топторунан (экиден ашык баллондор);

- 5 м - кычкылтек жана күйүүчү газдары бар өзүнчө баллондордон.

727. Цилиндрлер өтмөктөрдөн алыс орнотулушу керек; алар кулап калбаш үчүн бекем болушу керек; түздөн-түз күн нурунан коргоо керек.

728. Баллондорду колдонууда аларга урунуп, май менен булгануудан алыс болуу керек.

729. Редукторлордун клапандарын ачуу редуктордун капталында турган жай жана жылмакай болушу керек. Ачылган учурда клапандын түздөн-түз алдында адамдар болбошу жана эркин (бош) нерселер болбошу керек.

730. Лабораториянын жайларында баллондорду сактоого тыюу салынат.

§ 23 Жылуулук тармагынын жабдууларын тейлөө

731. Жылытуу пункттары берүүчү жана чыгаруучу вентиляциясы менен жабдылган өзүнчө обочолонгон жайларда жайгаштырылышы керек. 12 м же андан көп жылытуу пунктунун бөлмө узундугу менен, андан кеминде эки чыгуу болушу керек, алардын бири сыртта.

Жылуулук түйүндөрүнүн өлчөмдөрү жабдууларды (жылуулук алмаштыргычтар, насостук түзүлүштөр, арматуралар, түтүктөр ж.б.) нормалдуу тейлөө мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга тийиш.

732. Ички аянты 2,5 м2ден 6 м2ге чейинки жер астындагы термикалык камераларда диагональ боюнча жайгашкан кеминде эки люк, ал эми камералардын ички аянты 6 м2 жана андан көп болгон төрт люк болушу керек.

Камераларга түшүү стационардык металл тепкичтер же түздөн-түз люктардын жанында жайгашкан тепкич кронштейндер менен жүргүзүлүшү керек.

733. Жылытуу пункттары жабдууларды көтөрүү жана жылдыруу үчүн кол же электр көтөрүүчү механизмдер менен жабдылышы керек.

Бул үчүн жылуулук камераларында кол көтөргүчтөр колдонулушу мүмкүн.

734. Жер астындагы жылуулук өткөргүчтөрдү, камераларды жана каналдарды тейлөөдө ушул Эрежелердин § 10-пунктунда белгиленген талаптар сакталууга тийиш.

735. Персоналды жылуулук тармактарынын жер астындагы объекттерине түшүрүүдөн мурда алардагы метандын, көмүр кычкыл газынын жана кычкылтектин жетиштүүлүгүнө (көлөмү боюнча 20%) абанын анализи милдеттүү түрдө жүргүзүлөт.

736. Жылуулук трассасынын жер астындагы курулмаларга түшпөстөн айланма (айланма жолдор) курамы 2 адамдан кем эмес топ тарабынан жүргүзүлүүгө тийиш. Камерага түшкөндө же андагы иштерди аткарууда команданын курамы 3 адамдан кем эмес болушу керек.

Жылуулук магистралын айланып өтүүдө (айлап өтүүдө) персоналда слесарлык аспаптардан тышкары ачык камералык люктардын ачкычы, камераларды ачуу үчүн илгич, аларды ачык камералардын жанында жана көчөнүн жол жээгинде орнотуу үчүн тосмолор, жарык берүүчү жабдуулар (аккумулятордук жарыктар, жарылуудан корголбогон көрсөткүчтө чыңалуусу 12 Втан ашпаган кол лампалары), дем алуу органдарын коргоонун жеке каражаттары (ПДУ-3, СГ1И-20 жана башкалар), газ анализаторлор, байланыш каражаттары болушу керек.

Сменада топ нөөмөт боюнча участкалык диспетчер менен үзгүлтүксүз байланышта болуп, ага аткарылган иштер жөнүндө маалымат берип турууга тийиш. Адамдарга жана жабдуулардын бүтүндүгүнө коркунуч туудурган жабдуулардын кемчиликтери аныкталса, персонал аны токтоосуз өчүрүү боюнча чараларды көрүүгө тийиш.

737. Суу же буу менен жылытуу тармактарын ишке киргизүү, ошондой эле тармакты же анын айрым элементтерин жана конструкцияларын сыноо менен байланышкан иштер ишкананын башкы инженери бекиткен атайын программа боюнча жүргүзүлүүгө тийиш. Түздөн-түз ЖЭБдин коллекторлорунан чыккан жаңыдан курулган магистралдык тармактарды ишке киргизүүдө, ЖЭБ тармагын жана түтүктөрдү жууганга кошумча насосторду колдонууда жана тармактарды долбоордук басымга жана долбоордук температурага сыноодо программалар электр энергиясынын башкы инженери менен, керек болсо керектөөчүлөр менен макулдашылууга тийиш,

ЖЭБ тармагын жана суу түтүктөрүн жуугуч насосторду колдонууда жана тармактарды долбоордук басымга жана эсептик температурага сыноодо программалар электр станциясынын башкы инженери менен, ал эми зарыл болгон учурда керектөөчүлөр менен макулдашылышы керек.

Программалар персоналдын зарыл коопсуздук чараларын карашы керек.

738. Түтүк өткөргүчтөрдү гидропневматикалык жууп салуу жана тармактарды эсептик басымга жана эсептик температурага сыноо райондун (цехтин) жетекчисинин же анын орун басарынын түздөн-түз жетекчилиги астында жүргүзүлүшү керек.

Райондун (цехтин) жетекчисинин буйругу менен дайындалган райондун (цехтин) башка инженердик-техникалык кызматкеринин жетекчилиги астында жуунууну жүргүзүүгө жол берилет.

739. Тармакты толтурууда теплокамеранын желдеткичтерин карап турган жумушчулар фланецтик байланыштардан алыс болушу керек. Аба арматураларында чуңкурга багытталган чыгуучу тешиктер болушу керек. Чыгуунун учунан чуңкурдун башына чейинки аралык 50 ммден ашпоого тийиш.

Аба желдеткичтерин бурап жабылуучу донголоктор менен кол менен ачып, жабыңыз. Бул максаттар үчүн ачкычтарды жана башка рычагдарды колдонууга тыюу салынат.

Жылытуу тармагын толтургандан кийин кайра-кайра соккулар учурунда желдеткичтерди ачуу өтө этияттык менен, суунун көп агып чыгышына жол бербөө керек.

740. Жылуулук тармагынын участокторунда аларды гидропневматикалык жууганда оңдоо жана башка жумуштарды жүргүзүүгө, ошондой эле жууганга түздөн-түз катышпаган адамдардын жуулган түтүктөрдүн жанында болууга тыюу салынат.

741. Жуулган түтүктөрдөн суу-аба аралашмасын агызуучу жерлер корголушу керек жана аларга бөтөн адамдардын жакындашына жол берилбеши керек.

Аба-суу аралашмасы чыгарыла турган түтүктөр бүт бойдон бекем бекитилиши керек.

742. Компрессордон кысылган абаны жууган трубопроводдорго берүү үчүн шлангдарды колдонууда алар атайын кычкачтары бар арматура менен туташтырылууга тийиш; шланг алардан тайып кетпеши үчүн арматураларда оюк болушу керек. Ар бир туташуу кеминде эки кыскычка ээ болушу керек. Шлангдардын арматуралар менен туташтыргычтарынын бекемдигине жана жыштыгына жуунуунун бүткүл мезгили ичинде көзөмөл жүргүзүлүшү керек.

Керектүү басымга эсептелбеген шлангдарды колдонбоңуз.

Аба линиясындагы артка кайтарылбаган клапан жакшылап төшөлүп, гидравликалык пресс менен бекемдигин текшерүү керек.

743. Жылуулук тармагынын жуугуч участогунун камераларында жана өтүүчү каналдарында жуулган түтүктөргө аба берилген учурда адамдардын болушуна тыюу салынат.

744. Жылуулук тармагын гидравликалык сыноону баштоонун алдында сыноо өткөрүлүүчү түтүк өткөргүчтөрдөн абаны кылдаттык менен чыгаруу зарыл.

745. Жылытуу тармагын долбоордук температурага сыноо учурунда жылуулук тармагынын бүткүл трассасына мониторинг уюштурулушу керек.

Тармактын жөө жүргүнчүлөр жана транспорт каражаттары жүрүп жаткан аймактарында, каналсыз төшөө аймактарына, мурда түтүктөрдүн коррозияга учураган учурлары болгон аймактарга жана башкаларга өзгөчө көңүл буруу керек.

746. Жылуулук тармагын муздаткычтын долбоордук параметрлери боюнча сыноодо төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- тестирлөө менен байланышпаган тестирлөө чөйрөсүндө иштерди аткарууга:

- камераларга, каналдарга жана туннелдерге түшүүгө жана аларда калууга;

- түтүк өткөргүчтөрдүн жана арматуралардын фланецтик кошулмаларына каршы жайгашуусу керек;

- аныкталган көйгөйлөрдү чечиш керек.

Жылуулук тармагын муздаткычтын долбоордук басымы үчүн сыноодо, ошондой эле басымды кескин жогорулатууга жана аны сыноо программасында каралган чектен жогорулатууга тыюу салынат.

Бекитилген тирөөчтөрдүн, компенсаторлордун, арматуралардын, фланецтердин жана башкалардын абалын контролдоо камераларга түшпөстөн люктар аркылуу жүргүзүлүшү керек.

747. Бир убакта гидравликалык сыноолорго жана конструкциялык температуралык сыноолорго тыюу салынат.

748. Түтүк өткөргүчтө иштөөдө түтүктүн өзүндө жана жылуулук тармагынын камераларында коопсуз шарттар жана газдын жоктугу камсыз кылынууга тийиш.

749. Текшерүү үчүн түтүккө чыгууга жана аны бөтөн нерселерден тазалоого узундугу 150 мден ашпаган түз участоктордо гана жол берилет, трубопроводдун диаметри 0,8 м кем эмес. Мында түтүктүн эки учунан эркин чыгууга жол берилет, текшерүү жана тазалоо үчүн түтүк бөлүгү камсыз кылынышы керек.

Участокто болгон бутактар, секирүүчүлөр жана башка түтүк өткөргүчтөр менен байланыштар ишенимдүү түрдө ажыратылууга тийиш. Түтүктө иштеген адам жана эки байкоочу тең дем алуу органдарын жеке коргоо каражаттарын (СПИ-20, ПДУ-3 ж.б. өзүн-өзү куткаруучулар) колдонушу керек.

Түтүктөрдү текшерүү жана тазалоо үчүн кеминде 3 адам дайындалышы керек, анын ичинен экөө түтүктүн эки четинде болушу керек жана жумушчуну байкоого тийиш.

Түтүктө иштөө брезент кийим жана кол кап, өтүк, тизе сактагыч, көз айнек жана шлем менен болушу керек.

Коопсуздук курун куткаруучу аркандын учу түтүккө кире бериш тараптан байкоочунун колунда болууга тийиш. Түтүктүн чыгыш тарабындагы байкоочу түтүктүн бүт бөлүгүн жарыктандыруучу фонарга ээ болууга тийиш.

750. Туруктуу нөөмөтчү кызматкерлери жок жылуулук пункттарынын жайлары кулпуланышы керек; алардын ачкычтары так аныкталган жерлерде жайгаштырылууга жана жылуулук тармагынын аймагынын (электр станциясынын цехинин) жетекчиси тарабынан бекитилген тизмеде көрсөтүлгөн адамдарга берилүүгө тийиш.

751. Жылуулук тармагынын ишканасы (электр станциясы) менен абоненттин ортосунда жабдууларды тейлөөнүн чек арасы аныкталышы керек. Персонал жабдууларды тейлөө чек менен таанышууга тийиш.

752. Жылытуу пунктунда учурдагы оңдоо иштерин жүргүзүүдө муздатуучу заттын температурасы 75°С ашпаганда жабдууларды жылытуу пунктунда баш клапандар менен өчүрүү керек.

Жылуулук ташыгычтын температурасы 75 °Сден жогору болгон учурда жылуулук түйүнүндөгү оңдоо жана жабдууларды алмаштыруу жылуулук түйүнүндөгү башкы клапандар жана абонентке (жакынкы камерада) тармактагы клапандар менен система өчүрүлгөндөн кийин жүргүзүлүшү керек.

Системаны жылуулук тармактарынын (электр станциясынын цехтеринин) кызматкерлери өчүрүшөт.

753. Лифттин конусун алмаштыруу лифттин алдындагы койгучтун эң жакын эки фланециндеги болтторду алуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

Лифттин алдындагы труба бөлүктөрүн тартуу менен лифттин конусун алып салууга тыюу салынат.

754. Жылытуу пунктун жана буу менен азыктануучу системаны күйгүзүүдө адегенде тиешелүү ишке киргизүү дренаждарын ачуу жана түтүк өткөргүчтөрдү жана жабдууларды гидравликалык соккунун ыктымалдыгын жокко чыгарган темпте жылытуу керек.

755. Жер астындагы төшөөнүн чуңкурларын казуу боюнча иштер ушул Эрежелердин § 15-пунктунун талаптарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

756. Ишканаларда жылуулук тармагынын атайын схемасы болушу керек, анда пландалган чуңкурлардын, кокустуктардын бузулушун, трассанын жана башка жерге көчүрүлгөн участоктордун суу каптап кеткен жерлерин жана натыйжаларын системалуу түрдө белгилеш керек. Бул схемага жанаша жайгашкан жер астындагы коммуникациялар (газ түтүктөрү, канализация, кабельдер), электрлештирилген транспорттун темир жолдору жана тарткыч көмөкчордондор камтылууга тийиш.

757. Кыртышты суу каптап, ысык суу жайылып, түтүктөрдүн жарылуусу болгон учурда кооптуу зонаны тосуу жана зарыл болгон учурда байкоочуларды коюу керек. Тосмолорго эскертүүчү плакаттар жана коопсуздук белгилери орнотулушу керек, ал эми түнкүсүн сигнал жарыктандыруусу керек.

758. Түтүк өткөргүчтөрдүн айрым участокторун демонтаждоодо түтүктөрдүн калган бөлүгүнүн туруктуу абалда болушун камсыз кылуу зарыл. Түтүк өткөргүчтөрдүн консольдуу учтары убактылуу таянычтар менен бекемделиши керек.

Түтүк өткөргүчтөрдүн мейкиндик түйүндөрүн төшөөдө алардын бутактарын бекитилбестен салмакта калтырууга тыюу салынат.

759. Түтүк өткөргүчтөрдү монтаждоо алдында эңкейиштердин туруктуулугун жана труба өткөрүүчү траншеялардын бекемдигин, ошондой эле дубалдын бекиткичтеринин бекемдигин жана траншеялардын тиктигин текшерүү зарыл, коопсуздук шарттары талап кылынган эңкейиштер жана траншеялар, алар боюнча машиналар кыймылдашы керек.

760. Түтүктөрдү жана арматураларды скважиналарга жана траншеяларга түшүрүүдөн мурун жумушчулар алардан чыгарылууга тийиш.

§ 24 Жылуулук автоматикасынын приборлорун тейлөө, термотехникалык өлчөө жана коргоо

761. Автоматташтыруу датчиктеринин негизги (өчүрүү) клапандарын иштетүү жана өчүрүү. Принциптерди жана коргоону жылуулук жана механикалык жабдууларды тейлөөчү персонал камсыз кылууга тийиш. Автоматташтыруунун, приборлордун жана коргоонун датчиктеринин алдына орнотулган экинчи клапандарды тейлөө, жылуулук механикалык жабдууларда жайгашкан жылуулук автоматика жана өлчөө приборлорун текшерүү, жылуулук калканчтарын, панелдерин жана башкаларды ички текшерүү ТЭИ цехинин персоналы тепломеханикалык жабдууларды тейлеечу персоналдын билими менен жургузулсун.

762. Сосуддарда, трубопроводдорго жана арматураларга орнотулган башкаруу түзүлүштөрүн жана автоматтык жөнгө салгычтарды текшерүү, жөндөө, оңдоо ушул Эрежелердин 11-пунктунун талаптарын сактоо менен жүргүзүлүүгө тийиш.

763. Датчиктерди түтүк өткөргүчтөрдөн (идиштерден) ажыратуу үчүн рычагды колдонбостон импульстук линиялардагы баштапкы дарбазаларды жабуу жүргүзүлөт. Эгерде сенсордук импульстук линиялар ар кандай үлгү алуу түзүлүштөрүнө туташтырылган болсо, бардык бул түзүлүштөрдөгү негизги клапандар жабылышы керек.

Датчиктерди басымы 6 МПа (60 кгс/см2) жогору болгон түтүк өткөргүчтөрдөн (идиштерден) үзгүлтүккө учуратуу жолу менен орнотулган эки жапкычты жабуу менен ажыратыңыз, алардын бири түздөн-түз түтүктө (идиште), экинчиси сенсордун алдында импульстук линияда жайгашкан.

6 МПа (60 кгс/см2) жогору басымдагы импульстук линиялар түтүк өткөргүчтөрдү (идиштерди) ажыратып оңдоо керек. 784 жана 785п.п. талаптарын сактоо менен түтүктөрдү (идиштерди) өчүрбөстөн оңдоо мүмкүнчүлүг ГЭСтин башкы инженери аныктайт.

764. Эгерде оңдолуп жаткан импульстук линиялар туташтырылган түтүк же идиш басым астында калса, анда импульстук линиялардын жабуу клапандары жабылып, аларга тыюу салуучу плакаттар "Ачпагыла - адамдар иштеп жатат» же коопсуздук белгилери илиниши керек.

765. Ажыратылган импульстук линияда басымдын жоктугу аны атмосферага кошуу жолу менен текшерилиши керек. Эгерде импульстук линияда тазалоочу түзүлүштөр жок болсо, бул линияны датчиктен ажыратып басымдын жоктугун текшерүү керек, линияны датчикке туташтырган бириктирүүчү гайканы гайканын астынан суу чыкканга чейин ачкыч менен кылдаттык менен бурап алуу керек.

30-40 секунд күткөндөн кийин, гайканы дагы бир жарым айлануу менен - ​​бурулуш жана басымды бошотуу керек. Басым төмөндөгөндө, гайканы андан ары бурап, басым толугу менен бошогонго чейин үч-төрт айлануу менен оролуп тургандай кылып ачуу керек. Гайка бошогондо линиядагы басым түшпөсө, гайканы чыңдап, импульстук линияны толугу менен ажыратууга чара көрүңүз. Бул операциялар кол кап менен жасалышы керек.

766. Трубопроводдорго жана идиштерге импульстук линияларды киргизүү, өлчөө диафрагмаларынын фланецтерин, арматураларын демонтаждоо, термопара гильзаларын монтаждоо жабдуулары бекитилген башкы цехтердин кызматкерлери тарабынан, термопроводдун автоматика жана олчоо цехинин өкүлүнүн катышуусунда жүргүзүлүүгө тийиш. Бул иштер түтүктөрдү жана идиштерди басымды түшүргөндөн кийин жана ачык дренаждар менен жүргүзүлүүгө тийиш.

767. Жетүү кыйын болгон жерлерде жана абанын температурасы 32°Сден жогору жерлерде жайгашкан термопарларды (каршылыктуу термометрлерди) алмаштыруу жана жөндөө экиден кем эмес адам тарабынан жүргүзүлүшү керек. Жумуш орундарын вентиляциялоо кыймылдуу абаны тумчугуучу установкалар аркылуу ишке ашырылууга тийиш.

768. Суунун жана буунун импульстук линияларын тазалоо атайын тазалоочу түзүлүштөр жок болгон учурда же “тыгылып калган” тазалоочу линияларда тазалоо жергиликтүү инструкцияга ылайык экиден кем эмес адам тарабынан технологиялык цехтин кезметчисинин уруксаты менен жүргүзүлүүгө тийиш; анда операциялардын технологиялык ырааттуулугу жана коопсуздук чаралары көрсөтүлүүгө тийиш.

769. Жылуулук-механикалык жабдууларда авариялык кырдаал болгондо тазалоо токтотулушу керек, тазалоочу түзүлүштөрдүн арматуралары жабылат.

770. Май импульстук линияларында иштөөдө алардан май толугу менен агызылышы керек.

Негизги клапандагы линияны жана куралды төмөнкү чекит аркылуу ажыратып, май агызылышы керек. Эгерде биринчи клапандагы линия ширетилген болсо жана андан майды агызууга мүмкүн болбосо, анда манометрдин капталынан линияга ПВХ түтүгү киргизилет, ал аркылуу май сордургуч менен сорулуп алынат. Түтүктүн узундугун ширетүүчү жерден 1,5 м кем эмес импульстук түтүктүн участогунан май чыгаруунун негизинде тандоо керек.

Түтүктөрдүн майы полго төгүлүп кетпеши үчүн идишке төгүлүшү керек.

771. Манометрлерди жана датчиктерди биринчи клапандарды жапкандан кийин гана алмаштырыш керек. Манометрлер, сенсорлор үчүн бирдик гайкалар акырындык менен буралып алынышы керек (784-пунктту караңыз).

772. Казан мештеринин, газ түтүктөрүнүн, аба өткөргүчтөрдүн, казан барабандарынын ичиндеги тандалган башкаруу түзүлүштөрүн жана авторегуляторлорун текшерүү, жөндөө, оңдоо ушул Эрежелердин 485-519 пунктарынын талаптарын сактоо менен жүргүзүлүүгө тийиш.

773. Аларды кароодо жана оңдоодо түтүн газдары менен ташылып кеткен күйүүчү майдын күйүү борборлорунун (өзгөчө “өлүк зонада”) бар же жок экендигин текшерүүгө көңүл буруу керек. Мындай очокторду дароо жок кылуу керек, анткени алардын болушу жумушчулардын көмүр кычкылы менен ууланышына, тумчугууга жана күйүккө алып келиши мүмкүн.

774. Бункерлердеги көмүрдүн деңгээлин эсептегичтердин жана сигнал берүүчү приборлордун өзөктөрүнүн жана электроддорунун конструкциясы бул түзүлүштөрдү тейлөөдө бункерде кандайдыр бир иштерди аткаруунун зарылдыгын жокко чыгарышы керек.

Датчиктерге кирүү үчүн бункерлердин люктарын ачууну талап кылган иштер ушул Эрежелердин 445-460 пункттарда белгиленген коопсуздук чараларын сактоо менен жүргүзүлүүгө тийиш.

775. Отун берүүчү конвейерлерге орнотулган түзүлүштөрдү оңдоо, кемчиликтерди жоюу, майлоо конвейер токтогондон жана анын электр кыймылдаткычынан чыңалуу алынып салынгандан кийин жүргүзүлүүгө тийиш; ошол эле учурда өчүрүүчү түзүлүшкө «Күйгүзбө - адамдар иштеп жатат» деген плакат же коопсуздук белгиси илинген болушу керек.

Жөндөө, лентада көмүрдүн болушун контролдоочу датчиктерди тууралоо, лента кыйшаюу үчүн сигнал берүүчү приборлор, тормозду жөнгө салуу ж.б. ушул Эрежелердин 367-391пунктарында белгиленген коопсуздук чараларын сактоо менен конвейер иштеп турганда өндүрүлүшү мүмкүн.

Жөндөө же тууралоо иштерин жүргүзгөн персонал конвейерлерди авариялык токтотуучу түзүлүштөрдүн жайгашкан жерин билүүгө жана аларды колдоно билүүгө тийиш.

776. Мазут чойросундогу жабдууларында жылуулук автоматика жана өлчөө приборлорун тейлөөдө ушул Эрежелердин § 10 409, 416-42 пункттардын талаптары сакталууга тийиш.

777. Газ тармагындагы башкаруу жана автоматташтыруу түзүлүштөрүн тейлөөдө Ушул Эрежелердин § 10 22, 58, 59, 2.8, 461-464 пункттардын талаптары сакталышы керек.

778. 0,1 МПа (1 кгс/см2) жогору басымдагы газ түтүктөрүнө контролдук-ченөө приборлору металл түтүктөр менен туташтырылууга тийиш. Газдын басымы 0,1 МПа (1 кгс/см ") чейин болгон учурда бул түзүлүштөрдү узундугу 1 мден ашпаган резина түтүктөр менен туташтырууга уруксат берилет, кыскычтар менен бекитилет. Ажыратуучу түзүлүштөр приборлорго крандарда каралышы керек.

Приборлор, автоматика, коргоо үчүн датчиктерди алып салууда датчиктен ажыратылган импульстук линияларга тығындарды орнотуу керек.

779. Газ өткөргүчтөрүндө орнотулган манометрлерде жумушчу басымдын белгиси кызыл сызык менен көрсөтүлүшү керек.

780. Химиялык цехтердин жабдууларында жайгашкан автоматика түзүлүштөрүндө, жылуулук өлчөөлөрүндө жана коргоо каражаттарында иштерди аткарууда ушул Эрежелердин §§ 10,11 жана 22 жана 6-тиркемесинин талаптары сакталууга тийиш.

781. Оңдолуучу импульстук линиялар, арматуралар жана датчиктер кислота жана щелоч түтүктөрүнө же кислоталар жана щелочтор бар резервуарларга туташтырылууга тийиш, кислота же щелочтордон тазаланып, жумушчу түтүк өткөргүчтөрдөн жана тығыны бар резервуарлардан ажыратылышы керек.

Андан кийин оңдолуп жаткан импульстук линияларды, арматураларды, датчиктерди жууган суу нейтралдуу реакцияга киргенге чейин суу менен жакшылап жууш керек. Жылуулук автоматикасы жана өлчөө цехинин персоналы жумушка киришердин алдында химиялык цехтин нөөмөтүнүн нөөмөтчүлөрүнүн катышуусунда оңдолуп жаткан импульстук линиялардын иштеп жаткан жабдуулардан ажыратылганын, реагенттердин толук жабдылганын текшериши керек.

782. Химиялык цехте орнотулган жылуулук автоматика жана өлчөө цехинин импульстук линияларында жана жабдууларында иштөө, анын жүрүшүндө агрессивдүү чөйрөлөрдүн кокусунан чыгышы мүмкүн (кислота, щелоч, коагулянт ж.б.) резина кол капта, резинадан жасалган фартук жана коргоочу мөөр басылган көз айнек менен жүргүзүлүшү керек.

783. Химиялык цехтин имараттарында иштеген жылуулук автоматика жана өлчөө цехинин персоналы колдонулуучу реагенттердин негизги касиеттерин жана алар менен иштөө эрежелерин билиши керек (6-тиркеме).

§ 25 Сымап приборлор менен иштөө

784. Сымап приборлору менен негизги иштер (сымапты агызуу жана толтуруу, сымап түзүлүштөрдү демонтаждоо, жыйноо, оңдоо жана тазалоо, сымапты тазалоо жана чыпкалоо ж.б.) башкалардан обочолонгон, бул үчүн атайын бөлүнгөн сымап бөлмөлөрдө жүргүзүлүшү керек.

785. Сымап бөлмөлөрүн иретке келтирүү, алардын курулуш конструкцияларын жана жумушчу эмеректерин сымап түтүнүнөн коргоо, желдетүү, жылытуу, жарыктандыруу, суу менен камсыздоо жана канализация, көрктөндүрүү жайларын иретке келтирүү жана күтүү сымап менен иштөөдө сымап менен толтурулган анын кошулмалары жана түзүлүштөрү жана сымап менен иштөө үчүн арналган өндүрүштүк жана лабораториялык жайларды долбоорлоо, жабдуу, эксплуатациялоо жана тейлөө боюнча санитардык эрежелер, анын кошулмалары жана сымап толтурулган түзүлүштөр санитардык эрежелердин талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

786. Сымап бөлмөлөрү төмөнкүдөй жабдууларга ээ болушу керек:

- түзүлүштөрдү демонтаждоо жана чогултуу үчүн стенд;

- эңкейиш менен орнотулган стенддин астындагы кара металлдан жасалган чуңкур; дренаждык түтүктү каналга ширетүү керек, анын астына суу куюлган идиш коюлган;

- четтери боюнча оюктары бар жылмакай табак (мрамор же кара металл) жана астына суу куюлган идиш орнотулган дренаждык түтүгү бар үстөл.

787. Сымап бөлмөлөрүндөгү бардык жабдуулар жана эмеректер (стенддер, столдор, шкафтар ж.б.) бийиктиги 200 мм кем эмес буттарда болушу керек. Сымап бөлмөлөрүндө жумшак эмеректерди, пардаларды колдонууга тыюу салынат.

Жумушчу эмерек, анын кокустан алмашуу мүмкүнчүлүгүн эске албаганда, жаркыраган белгиге ээ болушу керек.

Аппараттардын жана приборлордун металл бөлүктөрү (рамкалар, стенддер, стеллаждар) жылмакай жана нитроэмальдар жана лактар ​​менен сырдалган болушу керек.

Сымап менен иштөө үчүн стенддердин, үстөлдөрдүн жана соргучтардын жумушчу бетинин астында шкаф болбошу керек.

788. Сымап менен иштөөчү жайларда (сымап бөлмөлөрүндө) жумушчу зонанын абасындагы сымап буусунун курамы жума сайын текшерилип, анализдин натыйжалары талдоо журналына жазылууга тийиш.

Сымап кошулган приборлор жана аппараттар орнотулган өндүрүш объекттери жылына 2 жолудан кем эмес абаны анализдөө жолу менен текшерилиши керек.

789. Сымап бөлмөлөрүндө абанын анализи боюнча мезгил-мезгили менен текшерүүлөрдөн тышкары, аба чөйрөсүнө күн сайын мониторинг жүргүзүү дем ​​алуу деңгээлинде (полдон 1,5-1,7 мге жакын) жумуш орундарынан илинген реактивдүү кагаздарды колдонуу менен жүргүзүлүшү керек, бир суткадан ашпаган мөөнөтто. Эгер бар болсо, сымап буусунун абасында реактивдүү кагаздар кызгылт түскө ээ болот.

790. Кызматкерлери сымап менен иштеген ишкананын бөлүмчөсүндө сымап менен иштөөдө коопсуздук чаралары боюнча ушул Эрежелердин жоболорун эске алуу менен түзүлгөн бул ишканада санитардык эрежелерди жана эмгек шарттарынын спецификасын катыган локалдык нускамалар болушу керек.

791. Сымап бөлмөлөрүнүн жайларында сымап соргучта металл поддондорго амортизациялык корпуска орнотулган, сынбаган же калың дубалы бар айнек идиштерде сакталышы керек. Кичинекей өлчөмдөгү (20-30 мл) сымапты шкафта, пластик же металл кутучалар менен жабылган айнек ампулада сактоого болот.

Бул бөлмөлөрдө күн сайын жумуш башталганга чейин 15 мүнөттөн кем эмес вентиляциялоо жана чыгаруучу желдетүү күйгүзүлүшү керек.

792. Аппараттарды жана приборлорду сымап менен толтуруу жана аны чыгаруу сымап бөлмөсүндө кара металл лотоктун үстүндөгү соргучтун астындагы соргуч вентиляциясы күйгүзүлгөн учурда гана жүргүзүлүшү керек.

Сымаптын түзүлүштөрү жана приборлору сымап бөлмөлөрүндө поддондо же атайын жабдылган столдо демонтаждалышы керек. Өндүрүштүк жайларда сымап приборлорун жана аппараттарын демонтаждоого катуу тыюу салынат.

Авариялык учурларда (аппараттар же приборлор бузулган учурда) сымапты түздөн-түз өндүрүштүк жайларда агызууга жол берилет.

793. Сымап бөлмөлөрүндө да, өндүрүштүк жайларда да приборлордон жана аппараттардан сымапты агызуу суу толтурулган идиштерге гана жол берилет.

Сымаптын полго төгүлүшүнө жол бербөө үчүн аны менен идиштер эмалдалган кара металлдан жасалган лотокторго коюлушу керек.

Сымапты таразага, тазалоого жана чыпкалоого сымап бөлмөлөрүндө жана соргуч вентиляциясы күйгүзүлгөн соргучта гана жол берилет, аны жумуш аяктагандан кийин 30 мүнөттүн ичинде өчүрүүгө болбойт.

794. Ачык сымап менен иштөө (аны тазалоо, дистилляциялоо, аппараттарды толтуруу ж.б.) винилхлорид же калың резина кол каптарда, баш кийимдерде жана көз айнектерде жүргүзүлүшү керек.

Сымапты корголбогон кол менен алууга же оозу менен сорууга катуу тыюу салынат.

795. Түстүү металлдардан жасалган приборлордун тетиктеринин сымап менен тийүүсүнө жол берилбейт.

Аспаптарды жана аппараттарды демонтаждоодо табылган бириктирилген тетиктер сымап бөлмөлөрүндө суусу бар атайын идиштерде сакталышы керек.

Амальгаманы амальгамаланган бөлүктөрдөн вентиляцияны күйгүзүп, соргучтун ичинде жылытуу жолу менен алып салууга жол берилет.

796. Вакуумдук өлчөмдөрдүн идиштеринен сымаптын чыгышын болтурбоо үчүн бул идиштерди атмосферага туташтыруучу бийиктиги 50-60 мм айнек түтүк менен резина тыгын менен бекем жабуу зарыл.

797. Сымап ачык идиштерде болгон барометрлерде жана вакуум өлчөөчү приборлордо бууланбаш үчүн аны 1-2 мм катмары бар таза глицерин менен толтуруу зарыл.

798. Өндүрүштүк жайларда орнотулган морт айнек тетиктери бар сымап приборлору, приборлордун айнек бөлүктөрүн кокустуктан таасирлерден коргогон каптамалар, торлор жана башкалар менен корголушу керек.

799. Өндүрүштүк жайларда орнотулган приборлордон жана аппараттардан сымаптын агып чыгышын болтурбоо үчүн кокусунан агып кеткен учурда алар кармагыч идиштер менен жабдылууга тийиш.

800. Сымап толтурулган термометрлер корпустарда сакталат жана ташылат. Жумуш орундарында орнотулган термометрлерде коргоочу металл корпустар (мандреналар) болууга тийиш.

801. Пайдаланылбаган жана сынган приборлорду жана аппараттарды жумушчу жайда сактоого тыюу салынат.

802. Сымап толтурулган түзүлүштөрдү тазалоо, күйгүзүү жана өчүрүү түтүктөргө же өндүрүштүк жайларга сымаптын чыгышына жол бербөө менен этияттык менен жүргүзүлүүгө тийиш.

803. Төгүлгөн сымап дароо жана кылдаттык менен жабылган идишке, эмаль капталган же фарфор идиштерге чогултулууга тийиш. Сымап полго сүрүлүп, аны бүт бөлмөгө таратпаш үчүн сымаптын тамчыларын булганган аймактын четинен борборду көздөй чогултуу керек. Төгүлгөн сымапты резина лампа менен чогултса болот. Сымап чогултуунун толуктугу лупа аркылуу текшерилет.

Калган сымап полдон 0,2% кислоталанган калий перманганат эритмеси же темир хлоридинин 20% эритмеси менен нымдалган чүпүрөк менен алынат.

804. Жайларда агып кеткен сымап табылганда, анын агып жатканын байкаган персонал зарыл чараларды көрүү үчүн бул тууралуу дароо бөлүмдүн жетекчилигине билдирүүгө милдеттүү.

Өндүрүштүк жайдын булганган аймагын тийиштүү түрдө тазалоодон кийин андагы абаны ушул Эрежелердин 1-тиркемесинде көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш болгон сымап буусунун курамына анализдөө зарыл.

805. Комбинезон сымап менен иштөөчү жайда, жергиликтүү соргучтары бар жеке шкафтар менен жабдылган өзүнчө шкафтарда сакталышы керек. Кийимдерди сактоо үчүн шкафтар жеке гигиеналык буюмдарды жана коргоочу шаймандарды сактоо үчүн отсектери болоттон жасалышы керек.

806. Үйгө комбинезонду кийүүгө, ошондой эле андагы ашканага барууга тыюу салынат.

807. Сымап менен иштөө жүргүзүлгөн комбинезонду жума сайын башка кийимдерден өзүнчө жууп туруу керек. Бул кийимди үйдө жуубаңыз.

808. Комбинезонду жуу менен бир убакта аны сактоочу шкафтар жуулушу керек. Шкафтар самындуу ысык суу менен, анан калий перманганатынын 0,1% эритмеси менен жуулат.

809. Самын-сода эритмесинде (1 кг кийимге 4 литр эритме эсебинде) ысык суу менен (70-80 °С) жууганга чейин комбинезон чаңсыз жана кир жуугучтун 30 мүнөт муздак суу менен машинада жуулушу керек. Комбинезонду эки жолу жууш керек. Биринчи жуугандан кийин аны машинанын барабанында алгач ысык, андан кийин муздак суу менен щелочту кетируу жана 1-2% туз кислотасынын эритмеси менен 30 минута тазалоо керек.

Экинчи жолу комбинезонду щелочтуу эритмеси менен 70-80°С температурада 20 мүнөт жууп, андан кийин муздак суу менен чайкап, крахмалдап, сыгап, кургатып, үтүктөө керек.

810. Сымап менен иштер жүргүзүлүүчү жайларда тамеки тартууга, ошондой эле тамак-ашты жана сууну сактоого жана керектөөгө катуу тыюу салынат.

811. Сымап менен иштеген адамдар төмөнкү гигиеналык талаптарды сактоого тийиш:

- тамактанардын алдында комбинезонду жана жеке коргонуу каражаттарын чечип, колду жылуу суу жана самын жана щетка менен жакшылап жууп, оозду калий перманганатынын алсыз эритмеси (кызгылт) менен чайкоо керек. Колдон колкаптарды чечүүдөн мурун аларды жакшылап жууш керек;

- күн сайын жумуштан кийин комбинезонду чечип, чаң соргуч менен тазалап, шкафка салуу, калий перманганатынын алсыз эритмеси (кызгылт) менен жакшылап чайкоо, душка түшүү жана тиштерин тазалоо. Оозду чайкоо эритмесин атайын үйрөтүлгөн адамдар даярдашы керек.

812. Сымап бөлмөлөрү күн сайын нымдуу тазалоодон өткөрүлүүгө тийиш. Сымаптуу бөлмөлөрдө айына бир жолу шыптарды, дубалдарды, эмеректерди, терезенин кашектерин жана жээктерин, айнек жана терезе текчелерин, эшиктерди ж.б. жылуу самындуу суу менен жууп туруу керек.

Чейрек сайын бир жолу жогоруда айтылган тазалоону химиялык демеркуризациялоочу каражаттарды колдонуу менен жүргүзүү керек, андан кийин полдон калган эритмени суу менен жууп салуу керек.

813. Сымап менен иштөөчү жайларды тазалоо үчүн жабдуулар башка бөлмөлөрдү тазалоо үчүн колдонулбашы керек жана локалдык соргуч менен жабдылган бекем жабылган металл ящиктин ичинде сакталышы жана ачык эскертүү түсүнө боёлушу керек. Айырмалоо үчүн көрсөтүлгөн инвентаризация кызыл түстө болушу керек. Тазалоодон кийин инвентаризацияны демеркуризациялоочу эритмелер менен иштетүү керек.

814. Сымап менен иштөө жүргүзүлүүчү жайлардан чыга турган жеринде туз кислотасы менен кычкылданган калий перманганатынын эритмеси менен күн сайын кара лист болоттон жасалган поддондордо тазаланууга тийиш болгон гофрленген резинадан жасалган килемчелер болушу керек.

4-болум. Уюштуруу чаралары, эмгектин коопсуздугун камсыз кылуу

§ 26 Жумушка уруксат, буйрук

815. Жабдуулар боюнча иштер жазуу жүзүндөгү уруксаттар жана оозеки буйруктар боюнча жүргүзүлөт.

816. Жабдууларды оңдоодо иштин коопсуздугун камсыз кылуучу уюштуруу чаралары болуп төмөнкүлөр саналат:

- жумушка уруксат же буйрук боюнча ишти каттоо;

- иштөөгө уруксат;

- иш учурунда көзөмөлдөө;

- башка жумуш ордуна которуу;

- жумуштагы тыныгууларды каттоо;

- иштин бүтүшү

817. Жумушка уруксаат - бул иштин мазмунун, ордун, убактысын жана аны аткаруунун шарттарын, зарыл коопсуздук чараларын, бригаданын курамын жана иштин коопсуздугу үчүн жооптуу адамдарды аныктоочу ишти коопсуз аткаруу боюнча жазуу жүзүндөгү буйрук.

Буйрутмалар механикалык жана электрдик болуп бөлүнөт.

Электрдик уруксат электр орнотмолорунда иштөөгө уруксаттарды камтыйт

Механикалык уруксат электр жабдууларынын катышуусуз курулуш, учурдагы жана капиталдык иштерди жүргүзүүгө уруксаттарды камтыйт.

Ишке уруксаттын формасы ушул Эрежелердин 7-тиркемесинде келтирилген10.

Оңдоо иштеринин көлөмүнө жана аларды аткарууну уюштурууга жараша буйрутма бланкы төмөнкүдөй формада берилиши мүмкүн:

- бир жумуш ордунда кандайдыр бир конкреттүү иштерди аткарууга же электр станциясынын же жылуулук тармагынын жылуулук-механикалык жабдууларын кошуунун бир схемасындагы бир түрдөгү иштерди бир нече жумуш орундарында ырааттуу аткарууга буйрук;

- агрегатта, бир нече жумуш орундарында же жылуулук тармагынын участокторунда бүтүндөй иштерди аткаруу үчүн жалпы иш тартиби;

- агрегаттын айрым агрегаттарында жана анын көмөкчү жабдууларында, айрым жумуш орундарында же жылуулук тармагынын участокторунда жумуштарды аткаруунун аралык тартиби. Аралык буйрутма жалпы буйрутма болгондо гана берилет.

818. Газ коркунучу бар жумуштар жана ушул Эрежелерде белгиленген тармактык иштөөгө уруксат берүү системасы Кыргыз Республикасында колдонуудагы ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык жүргүзүлөт. Көрсөтүлгөн иштерди жасоого уруксаттын формасы 8-тиркемеде келтирилген.

_______________________________

¹⁰1. Мындан ары кыскача "оозеки нускама" "көрсөтмө" деп аталат.

2. Келечекте, кыска үчүн - "буйрутма”.

Газ кооптуу жумуштар иш жетекчисинин жетекчилиги жана көзөмөлү астында жүргүзүлүүгө тийиш. Аны ишке ашыруу процессинде бардык буйруктар ушул адам тарабынан гана чыгарылат. Башка кызмат адамдары жана жетекчилер бригаданын мүчөлөрүнө иш жетекчиси аркылуу гана көрсөтмө бере алышат.

819. Буйрук (анын ичинде жалпы буйрук) жабдууларды оңдоого арыздын колдонуу мөөнөтүнө берилет.

Эгерде анын мөөнөтү өтүп, оңдоо иштери бүтпөсө, арыздын жана буйруктун мөөнөтү узартылат. Буйрук аны берген жак же бул жабдууларды оңдоого буйрук берүүгө укугу бар адам тарабынан оңдоо аяктаганга чейин узартылышы мүмкүн.

Ошол эле учурда, буйруктун эки нускасында "Буйрук узартылды" деген сапта анын жарактуулуктун жаңы мөөнөтү жөнүндө жазуу жазылат.

Аралык буйруктардын жарактуулук мөөнөтү, алар жалпы тараптан иштин жетекчиси тарабынан узартылганда, жалпы буйруктун колдонуу мөөнөтүнөн ашпоого тийиш.

820. Буйрутмалар боюнча төмөнкүдөй иштер аткарылат:

- казан агрегаттарын оңдоо (мештердин, барабандардын ичиндеги, конвективдүү жылытуу беттеринде, электр сүзгүчтөрүндө, газ өткөргүчтөрүндө, аба өткөргүчтөрүндө, чаңды даярдоодо, күлдү жыйноочу жана күл чыгаруучу системалардагы жумуштар):

- турбиналарды жана алардын көмөкчү жабдууларын (конденсаторлорду, жылуулук алмаштыргычтарды, май системаларын) оңдоо;

- конвейерлерди, ленталык конвейерлерден күйүүчү майды төгүүчү түзүлүштөрдү, фидерлерди, лифттерди, майдалагычтарды, экрандарды, автосамосвалдарды, жүк салгычтарды оңдоо:

- электромагниттик сепараторлорду, ленталык конвейерлердин таразаларын, жыгач чиптерин жана тамыр кармагычтарды оңдоо, ошондой эле механикалаштырылган катуу отун үлгүлөрүн алуу;

- мазут тармагындагы оңдоо иштери;

- тизмеси иш берүүчү тарабынан белгиленүүчү насосторду (ток, конденсат, циркуляция, тармак ж.б.) жана аралаштыргычтарды оңдоо;

- айлануучу механизмдерди оңдоо (үйлөө жана тегирмен желдеткичтери, түтүн соргучтар, тегирмендер ж.б.);

- жабдууларда, иштеп жаткан жабдуулардын аймагында жана өндүрүштүк жайларда ысык жумуштар;

- түтүктөргө тыгындарды орнотуу жана алуу (температурасы 45 °С төмөн болгон суу өткөргүчтөрдү кошпогондо);

- жүк көтөрүүчү машиналарды (дөңгөлөктүү жана чынжырлуу өзү жүрүүчү машиналардан тышкары), крандык арабаларды, крандардын учуу тилкелерин, скрепердик түзүлүштөрдү, кайра жүктөгүчтөрдү, көтөргүчтөрдү, фуникулярларды, канат жолдорду оңдоо;

- жабдууларды демонтаждоо жана орнотуу;

- приборлор үчүн гильзаларды жана арматураларды салуу, чыгым өлчөгүчтөрдүн өлчөө диафрагмаларын орнотуу жана алуу;

- өчүрүүнү, иштөөсүн чектөөнү жана жабдуулардын иштөө схемасын жана режимин өзгөртүүнү талап кылган автоматтык башкаруу, аралыктан башкаруу, коргоо, сигнал берүү жана башкаруу үчүн жабдууларды монтаждоо, алып салуу, сыноо жана оңдоо;

- түтүк өткөргүчтөрүн жана арматураларын түтүк өткөргүчтөн чыгарбастан оңдоо, импульстук линияларды оңдоо же алмаштыруу (газ, мазут, май жана буу өткөргүчтөрү, өрт өчүрүүчү түтүктөр, дренаждык линиялар, уулуу жана агрессивдүү чөйрөлөр бар трубалар, ысык суу түтүктөрү, температурасы 45 ° C ылдый болгон ысык суу түтүктөрү);

- сенсорлорду орнотуу жана жөндөө менен байланышкан иштер;

- газ менен булгануу, жарылуу жана электр тогуна урунуу коркунучу бар жана баруу мүмкүнчүлүгү чектелген жерлерде иштөөгө;

- камераларда, скважиналарда, аппараттарда, бункерлерде, резервуарларда, кудуктарда, коллекторлордо, тоннелдерде, трубопроводдордо, каналдарда жана чуңкурларда, турбиналык конденсаторлордо жана башка металл контейнерлерде иштөөгө;

- жабдуулардын кемчиликтерин табуу;

- жабдууларды химиялык тазалоо;

- коррозияга каршы жабындарды колдонуу;

- жылуулук изоляциялоо иштери;

- траншеялардын, чуңкурлардын дубалдарын жана бекиткичтерин монтаждоо жана демонтаждоо;

- жер астындагы инженердик коммуникациялар зонасында жер жумуштары;

- чыпкаларды ачуу менен байланышкан чыпкалоочу материалды жүктөө, кошумча жүктөө жана түшүрүү;

- хлорлоочу жайда гидразин жана аммиак өсүмдүктөрү оңдоо иштери;

- сууга түшүү операциялары;

- сүзүүчү түзүлүштөрдөн жүргүзүлүүчү иштер;

- суу алуучу жайларды оңдоо (персонал сууга түшүп кетиши мүмкүн болгон иштер);

- морлорду, фадиренди, курулуштар жана имараттарды оңдоо.

821. Буйрутмалар боюнча аткарылуучу иштердин тизмесине жергиликтүү шарттардын негизинде кошумча жумуштар киргизилиши мүмкүн. Бул иштердин тизмеси ишкананын башкы инженери тарабынан бекитилет.

822. Буйрук берүү укугу билимин текшерүүдөн өткөн, өз алдынча иштөөгө кабыл алынган жана буйрук берүүгө укуктуу адамдардын тизмесине киргизилген жабдууларды башкарган цехтин (аймактын) инженердик-техникалык кызматкерлерине берилет.

Ишканада бул адамдар жок болгон учурда, эгерде алар чыгарган буйруктар боюнча аларга жол берилбесе, буйрукз берүү укугу электр станциясынын сменалык жетекчисине жана жылуулук тармагынын кезметчилеринин диспетчерлерине берилет. Буйрук чыгарууга укугу бар нөөмөтчү персонал бул укукка ээ адамдардын тизмесине киргизилүүгө тийиш.

823. Буйруктарды берүүгө укуктуу адамдардын тизмелери ишкананын башкы инженери тарабынан бекитилиши керек. Тизмелер адамдардын курамы өзгөргөндө оңдолушу керек. Тизмелердин көчүрмөлөрү цехтердин (блоктордун) нөөмөт башчыларынын райондогу кезметчилеринин иш орундарында сакталууга тийиш.

824. Ишкананын башка цехтерине (аймактарында) тиешелүү болгон жабдууларды (электр кыймылдаткычтары, жылуулукту башкаруу жана автоматика каражаттары ж.б.), бирок жылуулук механикалык жабдуулар менен байланышкан же ЖЭБте жана аларга жакын жайгашкан жабдууларды оңдоого тапшырмаларды берүү, жабдуулар жайгашкан жооптуу адамдар тарабынан, бирок ал территориясында жайгашкан цехтин сменалык жетекчисинин уруксаты менен жургузулет. Уруксат буйруктун четинде бекитилиши керек.

825. Оңдоочу ишкананын (цехтин, аймактын) персоналы тарабынан жабдууларды комплекстүү оңдоодо жалпы агрегатка, бир нече жумуш орундарына же жылуулук тармагынын участокторуна жалпы буйрук берүүгө жол берилет.

Жалпы буйрук чыгарууга уруксат берилген жабдуулардын жана схеманын бөлүмдөрүнүн тизмеси оңдоочу цехтин (кызматтын) жетекчиси менен макулдашылган, алар жооптуу болгон цехтин (райондун) жетекчиси тарабынан түзүлүүгө тийиш) жана ишкананын башкы инженери тарабынан бекитилет.

Жалпы буйруктарды чыгаруу укугу цехтин (райондун) жетекчисине же жабдууларга жетекчилик кылган анын орун басарына берилет.

Электр станцияларынын жана жылуулук тармактарынын ремонттук цехтеринин (кызматтарынын, аймактарын) инженердик-техникалык кызматкерлеринин ичинен жалпы буйруктар боюнча жетекчи болуп дайындалган адамдар дайындалат. Электр станцияларында жана жылуулук тармактарында оңдоочу цехтер (кызматтар, аймактар) жок болгон учурда жалпы буйруктар боюнча иш башкаруучу болуп оңдоо ишканаларынын персоналынан адамдар дайындалат.

826. Оңдоп-түзөө иштерин жүргүзүүдө жалпы буйрутмага ылайык аралык буйруктар берилүүгө тийиш.

Аралык буйруктарды чыгаруу укугу жалпы буйрутма боюнча иштин жетекчисине берилет.

827. Адамдардын тизмелери. генеральный приказдар боюнча иш начальниги, приказдар, аралык приказдар жана приказдар боюнча начальник жана бригадир боло ала тургандар ишкананын башкы инженери тарабынан бекитилүүгө жана адамдардын составы өзгөргөндө тактоого тийиш. Бул тизмелердин көчүрмөлөрү приказдарды, башкы буйруктарды берүүчүнүн жана цехтин нөөмөт начальнигинин (жылуулук тармагынын начальнигинин) иштеген жеринде болушу керек.

828. Подрядчылардын генералдык буйруктар боюнча иштердин жетечиси, буйруктар жана аралык буйруктар боюнча жетекчилери жана бригадирлери боло ала турган кызматкерлеринин тизмелери;бул уюмдардын башкы инженерлери тарабынан бекитилип, жабдууларга жооптуу ишканаларга берилиши керек. Бул тизмелер адамдардын курамы өзгөргөндө өз убагында оңдолуп турууга тийиш.

Подрядчы уюмдардын адамдарына жетекчи жана прораб болуп иштөө укугун берүү электр станциясынын же жылуулук тармактарынын жетекчилиги тарабынан административдик документ менен же жөнөтүүчү уюмдун каты боюнча токтомду колдонуу менен жол-жоболоштурулууга тийиш.

829. Жумуш орундарын даярдоо үчүн техникалык иш-чараларды талап кылбаган жана 840-пунктта көрсөтүлбөгөн иштер заказ боюнча аткарылышы мүмкүн.

Бир адамдын буйругу менен аткарылуучу иштердин тизмеси жергиликтуу шартка жараша аныкталып, ишкананын башкы инженери тарабынан бекитилүүгө тийиш.

830. Буйруктарды чыгаруу укугу буйрук чыгарууга укугу бар адамдарга берилет.

831. Буйруктар түз же байланыш каражаттары аркылуу берилет жана ушул Эрежелердин талаптарына ылайык аткарылат.

Буйруктар бир жолку мүнөзгө ээ, алардын колдонуу мөөнөтү аткаруучулардын иш күнүнүн узактыгы менен аныкталат.

Эгерде ишти улантуу керек болсо, буйрук берилип, кайра чыгышы керек.

832. Буйруктар жана буйрутмалар боюнча иштерди эсепке алуу жана тариздөө буйруктар жана буйрутмалар боюнча иштердин реестринде жүргүзүлөт.

Журналдын формасы ушул Эрежелердин 9-тиркемесинде келтирилген.

Көрсөтүлгөн журналда жумушка алгачкы кабыл алуу жана анын буйруктун (буйрутманын) жабылышы менен толук бүтүшү гана жазылат.

Журнал номерленген, байланган жана мөөр басылган болушу керек. Толтурулган журналдын сактоо мөөнөтү 6 ай.

Буйруктар боюнча иштөөгө негизги жана күнүмдүк уруксаттар оперативдүү журналга жазуу менен таризделет, мында буйруктун номери жана жумуш орду гана көрсөтүлөт.

833. Электр станциясынын (жылуулук тармактарынын) оңдоочу цехинин (кызматынын, аймагынын) же подряддык уюмдун жооптуу адамдары тарабынан берилген жумушту өндүрүүгө аралык буйруктар жана буйрутмалар ушул бөлүмдөр тарабынан жүргүзүлүүчү буйрутмалар жана буйруктар боюнча иштердин журналына жазылат.

§ 27 Эмгектин коопсуздугу үчүн жооптуу адамдар, алардын укуктары жана милдеттери.

834. Буйрутмалар (буйруктар) боюнча аткарылуучу иштердин коопсуздугу үчүн жоопкерчилик тартат;

- чыгаруу, буйрук берүү;

- иш башчысы;

- чыгаруучу;

- нөөмөтчү же эксплуатациялык-оңдоо персоналынын ичинен жумуш ордун даярдоочу адам;

- иштөөгө уруксат берүү;

- байкоо жүргүзүү;

- бригаданын мучолору.

835. Буйрук берүүчү, буйрутма берүүчү адам бул ишти коопсуз аткаруунун зарылдыгын жана мүмкүнчүлүгүн белгилейт жана буйрукта ал көрсөткөн коопсуздук чараларынын тууралыгы жана толуктугу үчүн жоопкерчилик тартат. Линия боюнча жумуштарды жүргүзүүдө (анын ичинде жалпы жана ортоңку) берүү буйругунда анда жумуш орундарын даярдоо боюнча чаралар, ал эми аралык линия боюнча жумуштарды аткаруу процессинде коопсуздук чаралары көрсөтүлөт. Мындан тышкары, ал белгиленген тартипте бекитилген тизмелер боюнча иш жетекчисин дайындоо, ошондой эле жетекчини дайындоо үчүн жоопкерчилик тартат.

Буйрутма берүү менен чыгаруучу курам иш башкаруучунун (тикелей тапшырма берилген адам) максаттуу (учурдагы) инструктажын өткөрөт.

836. Иштин жетекчиси жооптуу;

- бекитилген тизмелерге ылайык бригадирди дайындоо үчүн;

- бригадирдин (жетекчинин) бригадага жетекчилик кылуу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу шарттарынан аныкталган бригаданын мүчөлөрүнүн санына;

- бригадага кирген адамдардын жетиштүү квалификациясы үчүн;

- бригадирди ППР, оңдоого техникалык шарттар же технологиялык карта менен камсыз кылгандыгы үчүн;

- бригадирдин жана бригаданын мүчөлөрүнүн максаттуу (учурдагы) инструктажынын толуктугу үчүн;

- иш процессинде коопсуздук чараларынын толуктугу жана тууралыгы үчүн. Ишти жанаша аткарууда (жалпы жана ортодон тышкары) бул чаралар "Өзгөчө шарттар" буйругунун саптарында иш жетекчиси тарабынан көрсөтүлөт;

- бригаданы иштөөгө жарамдуу аспаптар, приборлор, такелаждар жана иштин мүнөзүнө ылайык коргоочу каражаттар менен камсыз кылуу үчүн.

Иштин жетекчиси жумушчу бригадир менен бирдикте ага уруксат берген адамдан жумуш ордун кабыл алууга жана иш тартибинде көрсөтүлгөн коопсуздук чараларынын аткарылышын текшерүүгө милдеттүү.

Жетекчи жана бригадир оперативдүү персоналдын жумуш ордун даярдоо боюнча толук чараларды көрбөгөндүгү үчүн жооп бербейт: өчүрүү, жаңылыш ишке киргизүүгө жол бербөө, тазалоо, муздатуу, жабдууларды жууп салуу жана желдетүү боюнча зарыл операцияларды жүргүзүү; ашыкча басымдын, зыяндуу, жарылуучу, күйүүчү, агрессивдүү жана радиоактивдүү заттардын жоктугун текшерүү: тосмолорду орнотуу жана коопсуздук белгилерин коюу.

Иш башкаруучусу мезгил-мезгили менен (бригада ишке киргизилген учурдан тартып 2 сааттан кем эмес) бригадалардын иштерине алардын коопсуздук эрежелеринин сакталышы боюнча көзөмөл жүргүзүүгө милдеттүү. Ага жана бригаданын мүчөлөрүнө өчүрүүчү, башкаруучу жана сактагыч клапандарда, дренаждык жана желдеткичтердин клапандарында иштөөгө тыюу салынат.

Бйрутмалар боюнча жумуштун жетекчисии болуп электр станцияларынын цехтеринин (жылуулук тармактарынын райондорунун) инженер-техник кызматкерлери жана бул учун жетиштуу квалификациясы бар подрядчылар дайындалышы мумкун.

837. Буйрук боюнча иштөөдө иш башкаруучусун дайындоо талап кылынбайт. Бул учурда иш башкаруучуну дайындоонун зарылдыгы буйрук берген адам тарабынан аныкталат.

838. Оңдоо иштерин жүргүзүүдө11 жумушчу бригадир төмөнкүлөргө жоопкерчилик тартат:

_____________________________

¹¹Мындан ары, кыскача айтканда, «Электр станциясынын цехтери (жылуулук тармагынын райондору)» ишкананын болумдору деп аталат.

- буйрукта көрсөтүлгөн өндүрүш процессинде зарыл болгон коопсуздук чараларын туура аткаруу үчүн;

- эмгекти коргоо жана ППРде, технологиялык документтерде жана техникалык шарттарда аныкталган коопсуздук чаралары боюнча нускамалардын талаптарын өзү жана бригаданын мүчөлөрү аткаргандыгы үчүн;

- бригаданын мүчөлөрүнө түздөн-түз жумуш ордунда бере турган инструктаждын жана көрсөтмөлөрдүн так жана толуктугу үчүн;

- шаймандардын, инвентарлардын, коргоочу каражаттардын, такелаждык түзүлүштөрдүн болушуна, ишке жарамдуулугуна жана колдонулушуна;

- иш ордунда орнотулган тосмолордун, коопсуздук белгилеринин, бекитүүчү түзүлүштөрдүн коопсуздугу үчүн.

Бригадир бригадага жетекчилик кылуу менен бирге тузден-туз катышпашы керек, эгерде анын аткарылышы бригаданын мучолоруно тынымсыз контролдукту талап кылса.

839. Генералдык линия боюнча иштин бригадири ортолук линия боюнча иштин жетекчиси болуп саналат. Ал 856-пунктуна ылайык иштин жетекчиси катары бардык жоопкерчиликти тартат, алардын көлөмү жана зоналары аралык тартипте аныкталат.

Ишкананын болумдорунун жана подряддык уюмдардын инженердик-техникалык кызматкерлери жалпы буйруктар боюнча бригадирлер болуп дайындалат, алар аралык буйрутмалар боюнча жетекчи боло алышат.

Ишкананын бөлүмдорунун жана подряддык уюмдардын кеминде IV разряддагы квалификациясы бар кызматкерлери буйруктар, аралык буйруктар жана буйрутмалар боюнча иштердин бригадирлери болуп дайындалышы мумкун.

Көмөкчү жабдууларды оңдоодо III категориядагы жумушчуларды бригадир кылып дайындоого жол берилет.

840. Иш ордун даярдоо боюнча иш-чаралардын туура жана так аткарылышы үчүн нөөмөтчү же эксплуатациялоочу-ремонттук персоналдын ичинен жумуш ордун даярдаган адам жооптуу болот, нөөмөт боюнча жогору турган персонал жана жабдууларды эксплуатациялоо боюнча нускама ( жабдууларды өчүрүү, дренаждарды жана желдеткичтерди ачуу, арматураларды чынжыр менен байлоо, аны бекитүү, тосмолорду орнотуу, плакаттарды же коопсуздук белгилерин илип коюу ж.б.).

841. Уруксаат берген адам жооп берет:

- жумуш ордун туура даярдоо үчүн;

- жумушка туура кабыл алынгандыгы жана иш башкаруучусунун, жумушчу бригадиринин жана жетекчинин инструктажынын толуктугу үчүн.

842. Цехтин (аймактын) нөөмөтүнүн жетекчисине жалпы буйруктар боюнча иштөөгө уруксат берилет. Цехтин (аймактын) сменалык жетекчисинин кызмат орду жок болгон учурда бул цехтин (аймактын) улук кезметчиси кабыл алынат. Буйруктар жана инструкциялар боюнча жумушка алгачкы кирүү цехтин (аймактын) сменалык жетекчиси же анын уруксаты менен башкы инженер бекиткен тизме боюнча ушул жабдууларды тейлеген баш ийген персонал тарабынан ишке ашырылууга тийиш.

Жылуулук тармактарына райондун инженер-техник кызматкерлери (прораб, улук прораб, инженер, участоктун жетекчиси же анын орун басары) жана бул аймактын (жабдуулардын) ишинин жетекчиси кабыл алынат. Жылуулук тармактарында зоналарга бөлүү жок болгон учурда ишкананын директоруна жана анын орун басарына да иштөөгө уруксат берилиши мүмкүн.

843. Алыскы объектте жалпы буйруктар, тескемелер жана буйрутмалар боюнча иштөөгө уруксат берүүчү бул объекттин кезметчиси болуп саналат. Алыскы объектте нөөмөтчү жок болгон учурда кабыл алуу цехтин (райондун, аймактын) нөөмөтүнүн жетекчиси же ага баш ийген персонал тарабынан жүргүзүлөт.

844. Буйрутмалар боюнча (ортодогудан башкасы), ошондой эле цехтин (аймактын) сменалык жетекчисинин же аны алмаштырган адамдын уруксаты менен бригаданы башка жумуш ордуна которууда ишти күн сайын улантууга уруксат берүү:

- ага баш ийген, жабдууларды тейлөөчү нөөмөтчүлөр; жылуулук тармагынын участогунда иштерди аткарууда иштердин жетекчиси (даярдоочу).

Көрсөтүлгөн адамдар жок болгон учурда, ошондой эле алыскы объекттерде (жээктеги насостук станцияларда ж.б.) жумуштарды аткарууда алыскы объекттерде нөөмөттөгүлөрдүн ичинен же цехтин (райондун, аймактын) нөөмөт жетекчиси тарабынан ыйгарым укук берилген адамдар ишти күн сайын улантууга уруксат берүү үчүн дайындалышы мүмкүн.

845. Бир адамга алардын ыйгарым укуктарын белгилеген тизмелердин ар бирине киргизүү менен эки адамдын милдеттерин айкалыштырууга жол берилет.

Ишти аткарууда милдеттердин айкалышынын бирине жол берилет:

- буйрукту (буйрутманы) чыгаруу жана иш жетекчиси болуу;

- эгерде ага бир гана ордер берилген болсо, иш башкаруучусуна жана бригадирге;

- жылуулук тармактардагы иштердин жана кабыл алуунун жетекчиси.

Ошол эле учурда ушул Эрежелердин 864 жана 866 пункттарда көрсөтүлгөн учурларды кошпогондо, прораб менен уруксат берүүчүнүн милдеттерин айкалыштырууга тыюу салынат.

846. Аралык линияда иштөөгө кабыл алынган жумушчунун милдеттерин генералдык линия боюнча ишти өндүрүүчү, бул аралык линия боюнча ишке ашырылат, ошол эле учурда аралык линияда, участокто жана нөөмөттө иштөө пландаштырылган иштин жетекчиси аткарат.

847. Курулуш жумушчуларынын, усталардын, такелажниктердин жана башка адамдардын бригадасына алар иштеп жаткан жабдууларга түздөн-түз жакын жерде буйрук же буйрутма боюнча иштерди аткарганда жетекчилик кылуу үчүн байкоочу дайындалат.

Жогорудагы иштерди аткарууда байкоочуну дайындоо зарылчылыгы буйрутманы берген адам тарабынан аныкталат.

Жетекчилерге бригадир болууга укугу бар адамдар же ноомотчулор дайындалат.

Байкоочуну дайындоодо «Прорабга (жетекчиге)» деген буйруктун сабына сызыктуу текстке туура келген бригадирдин аты-жөнү, инициалдары, кызматы, наамы жана кашаанын ичинде байкоочунун наамы жазылат. Байкоочу жумуштун бригадиринин колу коюлгандан кийин «Бригадир» деген эмгек буйругунун сабына кол коет.

848. Кабыл алуучу адамдан жумуш ордун кабыл алууда жетекчи аны даярдоонун тууралыгын жана ушул Эрежелерге ылайык ишти аткаруу үчүн зарыл болгон коопсуздук чараларынын аткарылышын текшерет.

Жетекчи бригаданын мүчөлөрү иштеп жаткан технологиялык жабдуулардан өндүрүштүк факторлордун таасирине кабылганда алардын коопсуздугу үчүн жооп берет (жумушчулар жумушчу жабдууларга жана коммуникацияларга кооптуу аралыкка жакындабасын, персоналдын жумуш ордуна коопсуз өтүшүн камсыздайт, жана тосмолордун коопсуздугу жана коопсуздук эскертүү белгилери).

Жумуштун өзүндө жумушчулардын коопсуздугу үчүн жооптуу бригадир, ал дайыма жумуш ордунда болушу керек.

Жетекчиге көзөмөлдү башка иштерди аткаруу менен айкалыштырууга тыюу салынат.

849. Бригаданын мучолору:

- эмгекти коргоо боюнча нускамалардын жана коопсуздук чаралары боюнча инструкциялардын инструктаждын жүрүшүндө ишке киргизилгенге чейин жана жумуш учурунда алынган талаптарды аткаргандыгы үчүн;

- берилген коргоо каражаттарын, комбинезонду пайдалануу жана колдонулуучу шаймандардын жана түзүлүштөрдүн жарактуулугу үчүн;

- ишти аткарууда коопсуздук шарттарын так сактоо үчүн.

§ 28 Буйрук берүүнүн тартиби

850. Буйрутма эки нускада тузулот. Эки нускада тең жазуулардын айкындуулугу жана айкындыгы сакталышы керек. Жазылган текстти оңдоого жана чийип коюуга жол берилбейт.

Пландык оңдоо иштерин жүргүзүүдө эки нуска тең жумушчу күн алдында цехтин (аймактын) нөөмөтчү (эксплуатациялык-оңдоо) персоналына жумуш ордун даярдоо үчүн берилет. Күтүлбөгөн учурларда буйрукту жумуш күнү чыгарууга жол берилет.

851. Буйрук бир жумушчу орунга бир бригада менен бир жумушчу бригадирге (жетекчиге) берилет, ушул Эрежелердин 872 жана 878пункттарда айтылган учурлар өзгөчө болуп саналат. Иштин жетекчисине буйруктун бир гана нускасы берилет.

852. Жылуулук механикалык жабдууларды кошуу боюнча бир схемадагы бир нече жумуш орундарына, бир агрегаттын бир нече окшош жумуш орундарына буйрук берүүгө жол берилет. Бул учурда, иш төмөнкү шарттарда жүзөгө ашырылат:

- бардык жумуш орундарын нөөмөт (эксплуатациялык-оңдоо) персоналы бир убакта даярдайт жана иштин жетекчиси, цехтин жетекчиси жана козомолдоочу тарабынан кабыл алынат;

- бригадир жана жетекчи менен даярдалган участоктун жумуш орундарынын бирине уруксат берилет;

- бригаданы башка жумуш ордуна которууну иштин жетекчиси уруксат берген же анын уруксаты менен ишке ашырса;

- өткөрүп берүү буйрутма таблицада жумушка кабыл алуучунун (же кабыл алуу графасында иш жетекчисинин) жана жумушчу бригадирдин колтамгалары менен таризделет, анда иштеген күнү, убактысы жана орду көрсөтүлөт;

- котормо иш башкаруучу тарабынан аткарылганда, ал иш бригадиринде сакталуучу буйруктун көчүрмөсүндө таризделет. Иштин жетекчиси бригаданын которулушу жөнүндө цехтин сменалык жетекчисине (район боюнча нөөмөтчү) билдирет, ал буйруктун экинчи нускасына жана оперативдүү журналга жазуу киргизет.

853. Жаңы буйрук чыгарбастан жумуш ордун кеңейтүүгө, жумуш орундарынын санын жана ишти өндүрүү үчүн шарттарды өзгөртүүгө, ошондой эле жумуштун жетекчисин же бригадирди алмаштырууга тыюу салынат.

Буйрук берүүчүгө жаңы жалпы буйрук чыгарбастан, бирок баштапкы буйруктун бардык талаптарын сактоо менен жалпы буйрутма боюнча иштин жетекчисин бир жолу кабыл алуу жана аны бул учурда күнүмдүк кабыл алуу таблицасында каттоо (ооруган мезгилине, мажбурлап отпускаларга ж.б. алмаштырууга) жол берилет. Ошол эле учурда жаңыдан дайындалган иш башкаруучу «Иштин өндүрүүчүсү» графасына кол коет.

Жалпы тараптагы иш начальнигине ар бир прорабды (аралык буйрутмалар боюнча иш жетекчилерин) бир жолу алмаштырууга жол берилет.

Жаңы жалпы жана аралык буйруктарды чыгаруу талап кылынбайт. Аралык буйрук боюнча иш жетекчиси алдыдагы жумуш орду боюнча жалпы буйрук боюнча иш жетекчиси тарабынан инструкциялангандан кийин, ортолук буйруктун күнүмдүк кабыл алуу таблицасында кабыл алууну каттоо менен иштөөгө уруксат берилет. Ошол эле учурда аралык буйрук боюнча иш жетекчиси «Иштин өндүрүүчүсү» графасына, ал эми жалпы буйрук боюнча «Кабыл алуу» графасына иш жетекчиси кол коёт. Буйруктун «Иштин жетекчисине», «Жумуштардын жетекчиси» деген графалары да алмаштырылган жетекчинин аты-жөнүн жана колун чийип салбастан толтурулууга тийиш.

854. Бир эле учурда бир жумушчу жетекчиге берилген буйруктардын, аралык буйруктардын саны ар бир учурда буйрук берүүчү адамды аныктайт.

855. Капталда иштөөдө бригаданын курамы 2 адамдан кем эмес, анын ичинде бригадир, "бригада мүчөлөрү менен" деген буйруктун саптарында көрсөтүлбөгөн болушу керек. Бригаданын курамына окуучуларды жана шакирттерди, ошондой эле практикалык окуудан отуп жаткан кабыл алынган жумушчуларды бригаданын ар бир негизги мучосу учун бир стажердун же шакирттин олчомундо коопсуздуктун эрежелерин билуусун текшербестен кошууга жол берилет. Окуучулар жана шакирттер бригаданын квалификациялуу жумушчуларына жекече бекитилиши керек.

Окуучулардын, студенттердин жана жаңыдан кабыл алынган жумушчулардын коопсуздугу үчүн жоопкерчиликти жумуштун бригадири, ошондой эле алар дайындалган бригаданын мүчөлөрү тартат, бул тууралуу буйруктун саптарында «бригада мүчөлөрү менен» көрсөтүлүүгө тийиш.

855. Бригаданын саны көп болгондо, анын бардык мүчөлөрүнүн тизмеси буйруктун саптарына туура келбеген учурда, капталга фамилияларын, инициалдарын жана наамдарын көрсөтүү менен кызматкерлердин тизмесин тиркөөгө жол берилет. Иш башкаруучусу кол койгон команда мүчөлөрүнүн бул тизмеси буйрутманын ажырагыс бөлүгү болуп саналат. Мында буйрук сабында бригаданын жалпы саны көрсөтүлөт жана анын мүчөлөрүнүн тиркелген тизмеси бар экендиги жөнүндө жазуу жазылат.

Жалпы буйрук чыгарууда «бригаданын мүчөлөрү менен» деген сапта бригадалардын саны көрсөтүлөт. Аралык буйруктарда бригаданын мучолорунун электр коопсуздугу боюнча бригадалардын саны, фамилиялары * жана инициалдары, наамдары жана топтору корсотулот.

856. Башка цехтерге таандык болгон, бирок жалпы буйруктун аракет зонасында жайгашкан жабдууларды оңдоо, жабдууларды тейлеген цехтер тарабынан берилген буйрук боюнча, жалпы буйрук, буйрукту ким бекитиши керек экени жумушчу жетекчисинин уруксаты менен жүргүзүлүүгө тийиш..

857. Жалпы буйрутмада бир нече жумушчу бригадир көрсөтүлүшү мүмкүн. Алардын саны көлөмүнө жана сменалык жумушка жана аралык буйрутмалардын болжолдуу санына жараша иш жетекчиси тарабынан аныкталат.

Ишти өндүрүүчүлөрдүн саны көп болгондо, алардын аты-жөнү, инициалдары, ээлеген кызматтары, наамдары менен бирге тизмесин тиркөөгө жол берилет. Ар бир жумушчу өзүнүн фамилиясынын алдына кол коюшу керек. Иш жетекчиси тарабынан кол коюлган бул тизме буйруктан ажырагыс бөлүгү болуп саналат. Мында «Жумушчу бригадирге (жетекчиге)» деген буйруктун сабында жумушчу бригадирлердин жалпы саны көрсөтүлөт жана тиркелген тизменин бар экендиги жөнүндө жазуу жазылат.

859. Буйрук берилгенде толтурулбаган таблицалардын катарларында "Белгиленген эмес", "Берилген эмес" ж.б. деген жазуулар болушу керек.

860. Буйруктун «Коопсуз шарттарды камсыз кылуу үчүн зарыл» деген саптарында жалпы буйрукта жумуш орундарын даярдоо боюнча иш-чаралар, анын ичинде башка цехтердин нөөмөтчүлөрү аткара турган иш-чаралар келтирилет (Терминдер жана кыскартууларды караңыз. Жумуш ордун даярдоо). Буйрук берүүчү иштин технологиясына байланыштуу коопсуздук чараларын аныктабашы керек. Аралык тапшырманын көрсөтүлгөн саптарында жумуш жетекчиси, жалпысынан, жумуш ордун түздөн-түз ишти өндүрүшкө даярдоо боюнча чараларды аныктайт (тепкичтерди жана атайын тосмолорду орнотуу, аба чачуучу түзүлүштөрдү, кошумча лампаларды орнотуу жана ишке киргизүү, тазалоо шлактардын асма блокторунан казан меши жана башкалар) жана аны ишке ашыруунун жүрүшүндө коопсуздук чаралары. Аларда жалпы тартипке ылайык оперативдүү персонал тарабынан аткарылуучу жумуш ордун даярдоо боюнча иш-чаралардын тизмеси талап кылынбайт.

Жумушка буйруктун "Өзгөчө шарттары" графасында жумушчу жетекчи жабдууларды оңдоо процессинде коопсуздук чараларын көрсөтөт жана иштин баарын же анын бир бөлүгүн өзүнүн түздөн-түз жетекчилиги астында гана аткаруунун зарылдыгын аныктайт, көтөргүчтү, башка машиналар жана механизмдер, жеке коргонуу каражаттары жана башкалар жана жүк көтөрүүнү колдонуу тартибин белгилейт. Бул графаны жалпы жана аралык буйруктарда толтуруу талап кылынбайт.

Газ кооптуу жумуштарды жүргүзүү үчүн буйруктун (8-тиркеме) "Коопсуз шарттарды камсыз кылуу үчүн зарыл" деген саптарында буйрук берүүчү жумуш ордун даярдоо боюнча зарыл чараларды, жумушту аткаруу процессинде коопсуздук чараларын, сакталышы керек болгон документтерди, нускамаларды жана технологиялык талаптарды көрсөтөт.

Эгерде "Коопсуз шарттарды камсыз кылуу зарыл" жана "Өзгөчө шарттар" деген саптарда орун жетишсиз болсо, ал, бул буйруктун тийиштуу саптарында белгиленген, анда бул саптарды толтурган адамдар кол койгон, ишти аткаруунун шарттарын көрсөткөн өзүнчө баракча тиркелүүгө тийиш.

§ 29 Бригаданы ишке кабыл алуу

861. Ишти (анын ичинде башка цехтер үчүн жабдууларды) өндүрүү шарттарын аткаруу жөнүндө буйруктун тиешелүү сабына электр станциясынын цехинин (агрегатынын) улук кезметчиси же жооптуу адам кол коет, жылуулук тармагынын райондук (аймагынын) эксплуатациялоочу-ремонттук персоналынын толук көлөмдө аяктагандан кийин.

Аралык буйрукта жумуштун жетекчиси жумуш ордун даярдоо бөлүгүндө иштин шарттарынын аткарылышы жөнүндө кол коет.

Оңдолуп жаткан жабдууларга тиешелүү башка цехтердин жабдууларын даярдоодо цехтин (блоктун) улук кезметчиси же райондун (аймактын) оңдолуп жаткан жабдууларды тейлеген эксплуатациялык-ремонттук персоналынын жооптуу адамы буйруктун негизинде буйрукка кол коет. электр станциясынын сменалык жетекчисинин (нөөмөт боюнча диспетчердин) же тиешелүү цехтин (аймактын) улук кезметчисинин буйрукта көрсөтүлгөн жабдууларды өчүрүү боюнча зарыл чараларды көрүүсү жөнүндө билдирүүсү боюнча.

Буйруктун тиешелүү саптарында зарыл коопсуздук чаралары көрүлгөнүн телефон аркылуу тастыктаган адамдардын аты-жөнү жана кызмат орду көрсөтүлөт.

Цехтин сменалык жетекчисинин (райондо нөөмөтчүнүн) талабы боюнча же бул билдирүүгө уруксат берүү «Башка цехтердин (аймактардын) нөөмөтчүлөрү» сабында цехтин нөөмөтчүнүн колу менен ырасталышы керек, электр станциясы (нөөмөт боюнча диспетчер) же анын көрсөтмөсү боюнча тиешелүү цехтин (аймактын) улук кезметчисинин колу менен.

862. Буйрукка кол койгон же оңдолуп жаткан жабдуулар менен байланышкан башка цехтердин (аймактардын) жабдууларын өчүрүү боюнча зарыл иш-чаралардын аткарылышы жөнүндө маалымдаган адам алардын аткарылышынын толуктугу жана тактыгы үчүн жоопкерчилик тартат.

863. Жылуулук механикалык жабдуулар менен байланышкан электр жабдуулары цехтин нөөмөтүнүн жетекчисинин (аймак кезметчинин) талабы боюнча электр станциясынын нөөмөт жетекчисинин (нөөмөтчү диспетчердин) уруксаты же буйругу менен электр персоналы өчүрөт.

864. Диспетчердик өтүнүч боюнча оңдоого өчүрүлгөн жабдууларга, ошондой эле бүтүндөй бир агрегатка же жабдууларга, жылуулук тармагынын бир нече аймактарына берилген жалпы буйрутмалар боюнча жумушка алгачкы кабыл алуу ЖЭБ менен жүргүзүлөт, электр станциясынын сменалык жетекчисинин (жылуулук тармагынын кезметчисинин диспетчеринин) уруксаты, бул жумушка кирүү алдында буйруктун тиешелүү сабында белгиленүүгө тийиш.

865. Ишке кабыл алууда жетекчи жана бригадир кабыл алуучу адам менен бирдикте буйрукта көрсөтүлгөн жумуш ордун даярдоо боюнча зарыл иш-чаралардын аткарылышын текшерет. Аралык линияга жумушка кабыл алууда мындай текшерүүнү кабыл алуучу (аралык линия боюнча иш жетекчиси) жана жумуштун жетекчиси жүргүзөт.

866. Инструкциялоодо мойнуна алган адам оңдолуп жаткан схеманын жана чектеш аймактардын кайсы жабдыктары басымда же чыңалууда, жогорку температурада калаарын, ошондой эле күйүүчү, жарылуучу, ачык отту колдонууга жол бербестигин көрсөтөт, вентиляцияны талап кылат ж.б.у.с., жумуштун жетекчиси жана бригадир менен бирге коопсуздук эрежелерин билүү сертификаттарынын бар экендигин жана жарактуулугун текшерет жана аларга иштөөгө уруксат берет.

Сертификат жок болгон учурда же коопсуздук эрежелерин жана эмгекти коргоо боюнча инструкцияларды билүүсүн кезектеги текшерүүнүн мөөнөтү аяктаганда жумушка кирүүгө тыюу салынат.

867. Жумуш орундарынын даярдалышын текшерүү жана ишке кабыл алуу, буйруктун тиешелүү саптарына кабыл алуучунун, жетекчинин жана бригадирдин кол коюусу менен бирге толтурулат.

Кабыл алууну каттоо бригаданын иштеген жеринде гана жургузулушу керек, андан кийин кабыл алуучу адам жетекчинин жана бригадирдин катышуусунда «Бул жерде иште!» деген плакат же коопсуздук белгисин илип коет. Жетекчи жана бригадир жокто бул плакатты (белгини) илип коюуга жол берилбейт, катар жана орто аралыкка негизги кабыл алуу да жумушка күнүмдүк кабыл алуу таблицасында түзүлөт; жалпысынан, мындай каттоо талап кылынбайт.

Буйруктун бир нускасы жумуштун бригадирине тапшырылат, экинчиси кабыл алган адамда калат жана аракеттеги буйрутмалардын папкасында сакталат же аймактык кезметчиге (жылуулук тармагы боюнча) сактоого берилет.

Жалпы буйрутма боюнча иштөөгө кабыл алуу, эгерде бир нече жумушчу бригадирлер иш тартибине киргизилсе, кабыл алуучу адамдын жана иш башкаруучунун колтамгасы менен гана таризделет. Жалпы буйруктун бир нускасы иш жетекчисине берилет.

868. Бригаданын мүчөлөрүнүн коопсуздук эрежелерин билүүсүн текшерүү, инструктаж өткөрүү жана ишке киргизүү боюнча күбөлүктөрүн текшерүү линия, аралык линия боюнча иш жетекчиси тарабынан жүргүзүлөт. Коопсуздук эрежелери боюнча билимин кезектеги текшерүүнүн мөөнөтү өтүп кеткени аныкталса, жумушчулар бригададан чыгарылат.

Бригадир жумушка жетишууну камсыз кылып, бригаданын ар бир мучосуно тузден-туз озунун иштеген жеринде инструктаж берет.

869. Эгерде нөөмөтчүдө же жумушчу бригадирде жумушка буйрук келип түшкөндө кандайдыр бир суроолор же шектенүүлөр болсо, алар иштин жетекчисинен же буйрукту берген адамдан түшүндүрмө алууга милдеттүү. Туура эмес таризделген сызык боюнча, ошондой эле түтүктөрдү жана жабдууларды өчүрүүнү жана оңдоону камсыз кылуучу өчүрүүчү жана дренаждык клапандардын номерлери көрсөтүлбөгөн сызык боюнча ишке киргизүүгө тыюу салынат.

870. Жумушка алгачкы кабыл алуу датасы, жабдууларды оңдоого алып коюу менен байланышпаган жумуштарды аткарууга буйрукту кошпогондо, буйрукта көрсөтүлгөн жумуш башталган датага дал келиши керек.

Өзгөчө учурларда (жабдууларды оңдоого кечиктирүү, авариялык абал ж.б.) 1-2 күндүк айырмачылыкка жол берилет.

871. Электр кыймылдаткычтары менен иштөөчү жабдууларды (вентиляторлор, тегирмендер, насостор, фильтрлер ж.б.) оңдоого, ошондой эле механикалык бөлүгүн оңдоого жана электр сүзгүчтөрдүн секцияларын тазалоого тапшырмалар боюнча ишке кабыл алуу жүргүзүлөт, ремонттолгон жабдуулардын жайгашкан жерине жооптуу цехтин (райондун) персоналы тарабынан чыгарылат.

872. Жумуш ордун даярдоо, коопсуздуктун зарыл чараларды көрүү жана башка цехтерге (бөлүмдөргө) тиешелүү, бирок жылуулук-механикалык жабдуулар менен байланышкан же жылуулук электр цехтеринин аймагында жана жайларында жайгашкан жабдууларды оңдоо үчүн жумушка кабыл алуу, же жылуулук тармагынын райондору (электр кыймылдаткычтары, агрегаттар, ширетүүчү аппараттар, жарык берүүчү приборлор, жылуулук автоматика жана өлчөө приборлору ж. б.), жабык бөлүштүрүүчү түзүлүштөрдү кошпогондо, бул жабдууларга жооптуу бөлүмдөрдүн персоналы тарабынан күн сайын уруксат казан-турбина цехинин сменалык жетекчиси (жылуулук тармагынын ноомотчу жетекчиси), бул эксплуатациялоо журналында жазылууга тийиш.

873. Казан-турбиналык цехтин бир аймагында (жылуулук тармагынын аймагы) башка цехтердин жана подряддык уюмдардын бир нече бригадаларын бир убакта иштөөгө алгачкы кабыл алуу казан-турбиналык цехтин нөөмөтчүсү (райондук нөөмөт, жылуулук тармактарынын мастери) тарабынан жүргүзүлөт, өзүнүн цехинин (районунун) жетекчисинин жана электр станциясынын сменалык жетекчисинин (жылытуучу системалар боюнча нөөмөт боюнча диспетчеринин) уруксаты боюнча эксплуатациялоо журналына жазылууга тийиш.

874. Капталда иштөөгө кабыл алуу алдында "Эмгек жана коопсуздук чаралары боюнча максаттуу инструктаж" таблицасында таризделет. Максаттуу инструктаж өткөрүү линия боюнча жумушка тартылган бардык жумушчуларды, буйрутманы чыгарган адамдан баштап, бригаданын мүчөлөрүнө чейин камтышы керек.

§ 30 Жумуш учурунда көзөмөл, бригаданын курамын өзгөртүү

875. Бригада жумушка кабыл алынган учурдан тартып коопсуздук эрежелерин сактоо үчүн ага көзөмөлдүк кылуу жумуштун бригадирине (жетекчисине) жүктөлөт. Жумушчу бригадир өз ишин, ал эми жетекчи болсо бригаданын бардык мүчөлөрүнүн коопсуздугун дайыма көзөмөлдөй тургандай кылып уюштурууга тийиш.

876. Буйруктун, аралык жетекчинин бригадири (жетекчиси) дайыма иштеген жеринде болууга тийиш. Эгерде жумуштун бригадиринен кетүү зарылчылыгы келип чыкса, эгерде бул убакытка иштин жетекчиси аны алмаштыра албаса, ал бригаданын ишин токтотуп, коопсуз аймакка алып барышы керек.

Бригаданын мучолорунун иштеген жеринен кыска моонотке чыгып кетишине бригадирдин уруксаты боюнча гана жол берилет, ал адамдар кайтып келгенге чейин же алардын турган жери аныкталганга чейин жана аларга бригаданын кетип жаткандыгы жонундо эскертилгенге чейин, бригада менен иштеген жеринен кетүүгө укугу жок.

877. ЖЭЦтин иш жетекчиси жана кезметчи персоналы жумушчулардын коопсуздук эрежелеринин талаптарын сактоосун мезгил-мезгили менен текшерип турууга милдеттүү. Жылуулук тармактарында мындай текшерүүнү жетекчи жүргүзөт. Иш башкаруучусу тарабынан жүргүзүлгөн текшерүүлөрдүн жыштыгы бригаданын иштөөсүнө уруксат берилген учурдан тартып 2 сааттан ашпоого тийиш. Эгерде бузуулар аныкталса, бригадирден иш тартиби тандалып алынат жана бригада иштеген жеринен чыгарылат.

Жумушка кайра кабыл алуу цехтин (болукчосунун) жетекчисинин же буйрук берген адамдын уруксаты боюнча, эгерде буйруктун тиешелүү долбоору менен ишке алгачкы кабыл алуу боюнча бардык талаптар аткарылса, ошондой эле ишке киргизилиши мүмкүн, бригаданын кезексиз коопсуздук инструктажынан кийин оперативдүү журналга кайталанган себебин жазуу менен.

878. Бригаданын курамына өзгөртүүлор бул үчүн буйруктун эки нускасынын таблицасында иш жетекчиси тарабынан киргизилет.

Көптөгөн бригадада, анын курамын өзгөртүү жөнүндө жазуу буйрук таблицасына туура келбеген учурда, ага өзгөртүүлөр киргизилген таблицага жазууну көрсөтүү менен өзүнчө баракты тиркөөгө жол берилет, тизмеси менен буйрукка тиркелет, Бригаданын жаныдан киргизилген мучолору жетекчиге жана бригадирге корсотмо бергенден кийин гана ишке киргизилет.

§ 31 Эмгек тыныгууларын каттоо.

Жумушчу кунунун ичинде тыныгуу

879. Жумуш күнүнүн ичинде тыныгуу учурунда (түшкү тамакка, жумуштун шартына ылайык) бригада жумуш ордунан чыгып кетет, ал эми буйрутма бригадирде калат.

Тыныгуудан кийин бригаданын мучолорунун бири да оз алдынча ишке киришууге укугу жок. Мындай тыныгуудан кийин бригаданы кабыл алуу буйрукта катталбастан жалгыз иш жетекчиси тарабынан жургузулот.

880. Бригаданын ишинде тыныгууда да, жумуш күнүндө да нөөмөтчү персонал коопсуздук чараларына карата монтаждоо схемасына эмгек шарттарына таасир этүүчү өзгөртүүлөрдү киргизүүгө укугу жок, ал эми өзгөчө учурларда гана цехтин (райондун) администрациясына ремонттоо бригадасы жок болгон учурда ремонтко чыгарылган жабдуулардын схемасын озгортууго же эксплуатацияга киргизууго, мында жетекчиге жана иштин бригадирине киргизилген озгортуулор жонундо токтоосуз билдирилген шартта уруксат берилет.

Бригадир келгенге чейин жана жумушка буйрук кайтарылганга чейин бригаданын ишин улантууга жол бербөө үчүн адамдар иштеген жерине жайгаштырылууга тийиш.

881. Оңдоп-түзөө иштери толук аяктаганга чейин жабдууларды ишке сыноо иретинде киргизүү бригаданы чыгаргандан, цехтин нөөмөтчү персоналынын жооптуу адамына цехтин жетекчиси тарабынан буйрутма кайтарылгандан кийин жүргүзүлүшү мүмкүн (райондук) күнүмдүк иштердин аткарылышын таблицага каттоо менен убактылуу тосмолорду, бекитүүчү түзүлүштөрдү жана коопсуздук белгилерин алып салуу менен.

Жумуш ордун даярдоо жана бригаданы сыноодон кийин кабыл алуу жаныдан жургузулот. Мында жумуш жетекчиси кол койгон ошол эле сапка жумуштун жетекчиси кол коет, ал эми жумуш ордун кайра даярдоого катышкан башка цехтердин (аймактардын) нөөмөтчү персоналы сапка уруксат деп кол коет.

882. Жылуулук механикалык жабдуулардын айрым элементтерин жана секцияларын комплекстүү оңдоодо сыноо (сыноо, басымды сыноо ж.б.) төмөнкү шарттарда жүргүзүлөт:

- бүтүндөй агрегатка, жылуулук тармагынын бир нече участокторуна ж.б.у.с. боюнча берилген жалпы буйрук алардын элементтерин же айрым участокторун сынап көрүү учурунда иш жетекчисинде калат;

- сыноо эксплуатациялык бөлүмдүн жетекчиси тарабынан иштердин (ремонттук блоктун) жетекчиси менен бирге түзүлгөн жана ишкананын башкы инженери бекиткен программа боюнча жүргүзүлөт.

Программада төмөнкүлөр көрсөтүлөт: тестирлөөнүн технологиялык тартиби, сыноого тартылган персоналды жайгаштыруу; сыноо аянтында иштөөнү токтотууга жана буйрукту тапшыруу менен жумуш ордунан алып кетүүгө тийиш болгон бригадалар; чектеш жана жанаша аймактарда буйруктар боюнча же аралык буйруктар боюнча иштөөнү улантууга уруксат берилген бригадалар жана сыноолордун коопсуздугун камсыз кылуу боюнча чаралар жана тиешелүү аймактарда ишти улантуу:

- сыноо цехтин нөөмөтчүнүн түздөн-түз жетекчилиги астында жүргүзүлүүгө тийиш;

- электр станциясынын нөөмөтүнүн жетекчисинин (жылуулук тармагынын нөөмөт диспетчеринин) уруксаты менен бирге (жылуулук тармагынын райондук эксплуатациялоочу-ремонттук персоналынын жооптуу адамы) жана аралык боюнча иш башкаруучусу;

- сыналган элементте же участокто бардык иштер токтотулат, бригадалар жумуш орундарынан чыгарылат жана жумушка тыныгуу катталуу менен ортолук буйрутма кабыл алуучуга тапшырылат;

- чектеш аймактарда иштеген бригадалар бул аймактар сыноодон өтүп жаткан жабдуулардан ишенимдүү ажыратылган жана тосулган жана жумушчулардын коопсуздугу камсыз кылынган шартта ишин уланта алат;

- текшерилген элементти же секцияны иштен чыгаруу боюнча жетиштүү чаралар болуп төмөнкүлөр саналат: тығындарды орнотуу, схеманы демонтаждоо жана жапкычтарды (дарбазалар, вентиляторлор ж.б.) ишенимдүү жабуу.

883. Айлануучу механизмдерди электр жетегинин жардамы менен тең салмактоо, электр сүзгүчтөрдүн секцияларын сыноо жана электр жабдууларын тез-тез күйгүзүү менен байланышкан башка жумуштарды иштөө тартибинде тыныгууларды каттабастан, бирок белгиленген талаптарды так аткаруу менен электр жабдууларын өчүрүү үчүн зарыл болгон техникалык чараларды ар бир жолу жүргүзүүгө жол берилет. Күйгүзүлгөн жана чыңалуудагы электр жабдуулары болгон мезгилде буйрутманы дежурный персонал сактоого тийиш.

Иш жетекчинин түздөн-түз көзөмөлү астында жүргүзүлүшү керек. Анын талабы боюнча электр цехинин сменалык жетекчиси же электр станциясынын сменалык жетекчиси (жылуулук тармагынын кезметчиси диспетчер) аркылуу электр цехинин персоналы электр чынжырын демонтаждоо жана монтаждоо иштерин жургузууго тийиш. Механизмдерди куйгузүү же өчүрүү бул механизмдерди тейлөөчү персонал тарабынан ишке ашырылат.

Жумуш күнүнүн аягында тыныгуу жана эртеси ишке киришүү

884. Жумуш күнү аяктагандан кийин жумуш орду тазаланат, коопсуздук белгилери, тосмолор жана бекитүүчү түзүлүштөр ордунда калат. Буйрук нөөмөтчү персоналга тапшырылат (жылуулук тармактарында - кабыл алуу, ушул Эрежелердин 862-пунктунун талаптарына ылайык дайындалат), ортодогу буйрукту кайтарып берүү зарылчылыгы жалпы буйрутмага ылайык иш жетекчиси тарабынан аныкталат.

885. Күнүмдүк жумушка кабыл алуу иш тартиби таблицасында кабыл алуучунун жана бригадирдин колтамгалары менен, ал эми иштин бүтүшү - датасын жана убактысын, иштин башталышы жана аякташы көрсөтүү менен жумушчу бригадирдин жана нөөмөтчү персоналдын жооптуу адамынын колу менен таризделет. Жылуулук тармактарында иштин бүткөрүлүшү таблицада иш өндүрүүчүнүн жана уруксат берүүчүнүн колтамгасы менен таризделет.

Жалпы буйрутмалар боюнча иштерди аткарууда күнүмдүк кабыл алуу жана аны каттоо талап кылынбайт.Аралык линиядагы жумушка күн сайын жетүүнү бул линиянын жетекчиси жана бригадири ишке ашырат. Мындай кабыл алуу жана ишти бүтүрүү жазуу жүзүндө таризделбейт.

886. Эртеси күнү буйруктар боюнча үзгүлтүккө учураган иштер жумуш ордун текшерүүдөн, бригадага инструкциялоодон жана уруксат берүүчүнүн жана иш жетекчисинин коопсуздук чараларынын аткарылышын текшергенден кийин башталышы мүмкүн.

§ 32 Ишти аяктоо. Жумуш ордун тапшыруу жана кабыл алуу.

Наряд жабуу.

887. Жумуш толук аяктагандан кийин бригада жумуш ордун тазалайт, андан кийин бригадир аны алып чыгып, буйрукка кол коет жана буйрукту иштин жетекчисине тапшырат.

888. Иштин жетекчиси иш биротоло аяктагандан кийин жумушчу бригадирден жумуш ордун кабыл алып, анын аткарылышынын толуктугун жана ишенимдүүлүгүн, бөтөн нерселердин жоктугун жана жумуш ордун талаптагыдай тазалыгын текшерет, андан кийин убактысын жана датасын көрсөтүү менен "Иш толугу менен бүттү" буйрутмага кол коет.

Зарыл болгон учурда иштин жетекчисинин ордуна жумуш ордун кабыл алуу жана иштин толук бүткөндүгү жөнүндө сапка буйрукка кол коюу буйрукту чыгарган же узарткан адам тарабынан жүргүзүлүшү мүмкүн.

889. Нөөмөтчү персоналдын жооптуу адамы жумуш орундарын жеке өзү же ага баш ийген персонал тарабынан текшерилгенден, адамдардын, бөтөн нерселердин жоктугун текшергенден кийин жана сапта иш толук аяктагандыгы жөнүндө буйрукка иш жетекчиси кол койгондон кийин буйрукту жабат. Буйрутманы жабуу убактысын жана датасын көрсөтот.

890. Жабдуулар жумушту толук бүтүргөндүгү жана аны нөөмөтчү персоналдын жооптуу адамы жапкандыгы үчүн иш буйругунун сабына жумушчу жетекчиси кол койгондон кийин, убактылуу тосмолорду, коопсуздук белгилерин, бекитүүчү түзүлүштөрдү жана туруктуу тосмолорду калыбына келтирүү ошондой эле аларды алып салгандан кийин гана ишке киргизилиши мүмкүн.

891. Текшерүүлөр аркылуу жумушка буйруктардын түзүлүүсүнүн тууралыгын контролдоо буйруктарды берген адамдар, коопсуздук жана өндүрүштүк санитария боюнча инженер-инспектор жана буга ыйгарым укук берилген башка адамдар тарабынан ишке ашырылууга тийиш.

892. Жабык буйрутмалар цехтин (райондун) жетекчисинде 30 күн сакталат, андан кийин аларды жок кылууга болот. Газ зыяндуу жумуштарга буйрутмалардын сактоо мөөнөтү алар берилген күндөн тартып 1 жылды түзөт.

§ 33 Подряддык уюмдардын иши

893. Жабдууларды оңдоону подрядчы же ишкананын же башка цехтин (райондун) оңдоочу бөлүмү жүргүзгөн учурларда оңдоочу персоналдын квалификациясы үчүн жоопкерчилик ошол уюмдардын, бөлүмдөрдүн же райондордун жетекчилерине жүктөлөт.

894. Ишкананын бөлүмдөрүндө бир эле жабдууларда же цехти (аймакты) курууда оңдоо, жөндөө жана башка жумуштарды бир эле учурда ишкана менен түз келишим боюнча бир нече уюмдар жүргүзгөндө, бөлүмдүн жетекчиси; подряддык уюмдардын жетекчилери менен бирдикте ишкананын башкы инженери тарабынан бекитилүүгө тийиш болгон комплекстүү иш графигин жана технологиянын коопсуздугу боюнча жалпы чараларды иштеп чыгууга милдеттүү.

Ишкананын (электр станциясы, откана, жылуулук тармагы) жетекчисине ушул Эрежелерге ылайык жумуш ордун даярдоо, айкалыштырылган иштердин графигин аткаруу боюнча иш-аракеттерди координациялоо, жалпы эмгекти коргоо чаралары жана ишке кабыл алуу үчүн жоопкерчилик жүктөлөт.

Ишканаларда эмгекти коргоо иш-чараларынын уюштурулушу жана аткарылышы, персоналдын тиешелүү квалификациясы жана алардын коопсуздук эрежелерин жана эмгекти коргоо боюнча нускамаларды сактоосу үчүн жоопкерчилик подряддык уюмдардын жетекчилерине жүктөлөт.

895. Иштеп жаткан цехтердеги жылуулук-энергетикалык жабдуулардын жанында ишканалардын оңдоо-курулуш бөлүмдөрү (электр станциялары, отканалар, жылуулук тармактары) тарабынан жумуштарды аткаруу ушул Эрежелердин 7-тиркемесинде берилген уруксатка ылайык жүргүзүлөт.

896. Курулуш-монтаждоо уюмдарын иштеп жаткан ишканада иштөөгө кабыл алуу заказчы жана подрядчы Кыргыз Республикасында колдонуудагы курулуш нормаларына жана эрежелерине ылайык уруксат берүү актысы (12-тиркеме) бергенден кийин жүргүзүлүүгө тийиш.

Курулуш-монтаждоо уюмуна (13-тиркеме) жумушка орношуу буйрутмасы подрядчы тарабынан берилет. Эмгекти коргоону камсыз кылуу боюнча чаралар жана жумуш тартибинде көрсөтүлгөн жумуштарды аткаруунун тартиби курулуш-монтаждоо уюмунун персоналынын электр станцияларын эксплуатациялоонун абалына жана цехтеги коопсуздуктун абалына таасиринин алдын алуу бөлүгүндө жылуулук тармагынын объектисинде анын жетекчиси менен макулдашылган. Цехтердин (жылуулук тармагынын райондорунун) жетекчилери жана адистери тарабынан курулуш-монтаждоо уюмуна буйрутма берууго жол берилбейт.

Жумушчу зонанын абасындагы зыяндуу заттардын жол берилген максималдуу концентрациясы*

* Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 11-апрелиндеги No 201 токтому менен бекитилген «Жумушчу зонанын абасындагы зыяндуу заттардын максималдуу жол берилген концентрациялары» гигиеналык ченемдери.

** Нумератор максималдуу ЧДКны, бөлүүчү - орточо жылышты көрсөтөт.

Абадагы күйүүчү газдардын күйүү чектери

Эскертүү. Көп компоненттүү күйүүчү газдардын аба менен аралашмадагы күйүүчүлүк чектери Р (жогорку же төмөнкү, көлөм боюнча % же мг/дм'4) 100 формуласы боюнча аныкталат.

U= ---      

1€? Р, + С/Рз * С/Р,

где Сд4 (.'2,... С,— аралашмадагы күйүүчү компоненттердин концентрациясы, көлөм же масса боюнча %;

С, rQт... ч:, = 100;

Рь Р2, ... Р1       аралашмадагы компоненттердин жогорку же төмөнкү күйүү чектери, көлөм боюнча % же мг/дм.

Жылуулук механикалык жабдуулар үчүн коопсуздук белгилери

*Эскертүү:

1. Белги түз жана күзгү сүрөттөрдө аткарылат.

2. Пластинкадагы жебенин багыты белгиде көрсөтүлгөн эвакуация багытына жана чуркоочу адамдын кыймылынын багытына дал келүүгө тийиш.

3 Жебеси бар белги белгинин астына горизонталдуу 30° бурчта коюлушу мумкун.

4. Кире бериш эшиктин үстүндө, ошондой эле авариялык чыгуунун эшигинин үстүндө жашыл фондо ак түстөгү жарык берүүчү "Чыгуу" жазуусун пайдаланууга жол берилет.

Кабыл алуу жана текшерүү журналы

Форма

Көбүнчө резервуарларда жана жер астындагы курулуштарда кездешкен жарылгыч жана зыяндуу газдардын мүнөздөмөлөрү

Жарылуучу жана зыяндуу газдар көбүнчө резервуарларда жана жер астындагы курулуштарда кездешет: метан, пропан, бутан, пропилен, бутилен, көмүртек кычкылы, көмүр кычкыл газы, күкүрт суутек жана аммиак.

Метан СН4 (саз газы) — түссүз, жытсыз, күйүүчү газ, абадан жеңил. Топурактан жер астындагы курулуштарга кирет. Өсүмдүк заттарынын абага жетпей жай ажыроосунда: була суунун астында (саздактарда, токтоп калган сууларда, көлмөлөрдө) же өсүмдүк калдыктары көмүр кендеринде чиригенде пайда болот. Метан өнөр жай газынын ажырагыс бөлүгү болуп саналат жана газ түтүгү бузулган учурда жер астындагы курулуштарга кире алат. Ал уулуу эмес, бирок анын болушу жер астындагы курулуштардын абасындагы кычкылтектин көлөмүн азайтат, бул курулуштарда иштегенде нормалдуу дем алуунун бузулушуна алып келет. Абадагы метандын көлөмү көлөм боюнча 5-15% болгондо жарылуучу аралашма пайда болот.

Коргоо каражаттары - противогаздар ПШ-1. ПШ-2, СПИ-20 өзүн-өзү куткаруучулары, PDU-3 жана башкалар.

Пропан С3Н8, бутан С4Н10, пропилен С3Н6 жана бутилен С4Н8 түссүз, күйүүчү, абадан оор, жытсыз, аба менен аралашуусу кыйын газдар. Пропан менен бутанды аз өлчөмдө ингаляциялоо ууланууну пайда кылбайт; пропилен жана бутилен наркотикалык таасирге ээ.

Суюлтулган газдар аба менен төмөнкүдөй өлчөмдөгү жарылуучу аралашмаларды түзүшү мүмкүн, көлөм боюнча %:

Пропан   2,1-9,5

Бутан*-   1,6-8,5

Пропилен          2,2-9,7

Бутилен 1,7-9,0

Коргоо каражаттары - шланг противогаздары ПШ-1, Г1Ш-2, СПИ-20 өзүн-өзү куткаруучула, PDU-3 жана башкалар.

Көмүртек кычкылы CO – түссүз, жытсыз, күйүүчү жана жарылуучу газ, абадан бир аз жеңилирээк. Көмүртек кычкылы өтө уулуу. Көмүртек кычкылынын адамга физиологиялык таасири анын абадагы концентрациясына жана дем алуу узактыгына жараша болот.

Уруксат берилген максималдуу концентрациядан ашкан көмүртек кычкылы бар абаны дем алуу ууланууга, ал тургай өлүмгө алып келиши мүмкүн. Абада көмүртек кычкылы көлөмү 12,5-75% болгондо жарылуучу аралашма пайда болот.

Коргоо каражаттары - SO маркасындагы фильтрлөөчү противогаз, өзүн-өзү куткаруучулар СПИ-20, ПДУ-3 ж.б.

Көмүр кычкыл газы CO2 (көмүр кычкыл газы) – түссүз, жытсыз, даамы кычкыл, абадан оор газ. Топурактан жер астындагы курулуштарга кирет. Органикалык заттардын ажырашынын натыйжасында пайда болгон. Ошондой эле суу сактагычтарда (цистерналарда, бункерлерде ж. б.) аларда сульфокөмүр же көмүр болгондо, анын жай кычкылдануусунан пайда болот.

Көмүр кычкыл газы жер астындагы түзүлүшкө кирип, абаны сүрүп чыгарып, жер астындагы курулуштун мейкиндигин түбүнөн толтурулат. Көмүр кычкыл газы уулуу эмес, бирок наркотикалык таасирге ээ жана былжыр челди дүүлүктүрүшү мүмкүн. Жогорку концентрацияда абадагы кычкылтектин азайышынан асфиксияга алып келет.

Коргоо каражаттары - шланг противогаздары ПШ-1, ПШ-2, өзүн-өзү куткаруучулар СПИ-20, ПДУ-3 ж.б.

Суутек сульфиди H2S – абадан бир аз оор, чириген жумуртканын жыты бар түссүз күйүүчү газ. Уулуу, нерв системасына таасир этет, дем алуу жолдорун жана көздү дүүлүктүрөт.

Абада күкүрттүү суутектин көлөмү көлөм боюнча 4,3-45,5% болгондо жарылуучу аралашма пайда болот.

Коргоо каражаттары - В. КД классындагы фильтрлөөчү противогаздар, СПИ-20, ПДУ-3 өзүн-өзү куткаруучулар ж.б.

Аммиак NH3 – түссүз күйүүчү газ, ачуу мүнөздүү жыты бар, абадан жеңил, уулуу, көздү жана дем алуу жолдорун дүүлүктүрүүчү, муунтууга алып келет. Абадагы аммиактын көлөмү көлөм боюнча 15-20% болгондо жарылуучу аралашма пайда болот.

Коргоо каражаттары – КД маркасындагы фильтрлөөчү противогаз, өзүн-өзү куткаруучулар СПИ-20, ПДУ-3 ж.б.

Суутек Н2 түссүз, жытсыз, күйүүчү газ, абадан бир топ жеңил. Суутек физиологиялык жактан инерттүү газ, бирок жогорку концентрацияда кычкылтектин азайышынан асфиксияга алып келет. Курамында кислотасы бар реагенттер коррозияга каршы жабуусу жок идиштердин металл дубалдарына тийгенде суутек пайда болот. Абадагы суутек көлөмү 4-75% болгондо жарылуучу аралашма пайда болот.

Кычкылтек 02 түссүз, жытсыз жана даамсыз газ, абадан оор. Ал уулуу касиетке ээ эмес, бирок таза кычкылтек менен узакка ингаляцияланганда (атмосфералык басымда) плевралык өпкө шишигинин өнүгүшүнөн өлүм болот.

Кычкылтек күйүүчү эмес, бирок заттардын күйүшүн камсыз кылуучу негизги газ. Жогорку активдүү, көпчүлүк элементтер менен байланышат. Күйүүчү газдар менен кычкылтек жарылуучу аралашмаларды түзөт.

Негизги химиялык заттардын мүнөздөмөсү, энергетикалык ишканаларда колдонулат жана алар менен иштөөдө коопсуздук чаралары

Аммиак суусунун техникалык

Аммиак электр станцияларга 22-25% NH (тығыздыгы 0,9 г/см3 15°С) болгон суу эритмелери түрүндө келет.

Аммиактын суудагы эритмеси күчтүү щелочтук касиетке ээ. 1% аммиак эритмесинин рН мааниси 11,7. Аммиактын суудагы эритмелери организмдин уулануусуна алып келиши мүмкүн. Курамында 5% аммиак бар абаны дем алганда катуу муунуу, жаштын агышуусу, көздүн оорушу, катуу жөтөлүү, баш айлануу, ашказан оруу, кусуу башталат. Жогорку концентрацияда аммиак көздүн былжыр челдерин күйгүзүп, сокурдукка алып келет. Теринин жабыркаган жерлерин таза суу менен жууп, уксус, лимон же салицил кислотасынын 5% эритмесинен лосьон жасоо керек.

Жеке коргонуу каражаттары: кислотага жана щелочко туруктуу резина кол каптар, көз айнек, резинадан жасалган фартук, К, КД же М маркасындагы фильтрлөөчү противогаздар.

Күкүрт кислотасы

Химиялык таза күкүрт кислотасы – 10°С температурада кристаллдык массага айланган түссүз майлуу суюктук. Техникалык концентраттык күкүрт кислотасынын тыгыздыгы 1,84 г/см3 жана болжол менен 98% H2CO4 камтыйт; көп өлчөмдө жылуулуктун бөлүнүп чыгышы менен суу менен каалаган пропорцияда аралашат [1 мольге 92 кДж (1 грамм молекуласына 22 ккал) кислота]. Ошондуктан, чачырабаш үчүн, кислотаны сууга кую керек, тескерисинче эмес. Күкүрт кислотасын ысытканда күкүрт ангидридинин буулары пайда болуп, алар абадагы суу буусу менен кошулганда кислота булутун пайда кылат.

Күкүрт кислотасы териге тийгенде катуу күйүк пайда кылат, бул өтө оорутуу жана дарылоо кыйын. Күкүрт кислотасынын буусу дем алганда жогорку дем алуу жолдорунун былжыр челдери дүүлүктүрөт жана каутеризацияланат.

Күчтүү күкүрт кислотасы көзгө тийсе, көрүүнүн начарлашы коркунучу бар, ошондуктан аны менен иштөөдө өзгөчө этияттык талап кылынат.

Кислотаны агызуучу персонал кислотадан коргоочу кездемеден тигилген кийимдерде, резинадан жасалган фартуктарда, резина өтүктөрдө, кислотага жана щелочка туруктуу резина кол каптар же мелейлер, көз айнектер же бет каптар жана плексигласс калкандар менен иштещи керек, В классындагы фильтрлөөчү противогаздарга ээ болууга; BKF. М жана шланг противогаздары ПШ-1. ПШ-2.

Эгерде полго күкүрт же башка кислота төгүлүп калса, аны дароо зыянсыздандыруу керек - сода же сөнбөгөн акиташ менен чачып, күрөк менен алып салуу, андан кийин бул жерди күчтүү суу агымы менен жакшылап жууп салуу керек. Кислотаны тазалоодон мурун-оозду сода эритмеси менен малынган бинт менен жабуу, көздү атайын көз айнек менен коргоо керек.

Кислота кийимге тийсе, аны көп суу агымы менен жууп, 2-3% сода эритмеси менен нейтралдаштырып, кайра суу менен чайкоо керек.

Туз кислотасы

Химиялык таза туз кислотасы 1,19 г/см3 тыгыздыгы менен түссүз суюктук болуп саналат, 37% га жакын суутек хлориди камтыйт, абада "түтүндөйт".

Туз («түтүн») кислотасы муунтуучу жыттуу жана дем алган учурда жогорку дем алуу жолдорун дүүлүктүрөт, жөтөлөт, тамак ооруп, үн кысылат. Териге көпкө тийгенде үчүнчү даражадагы күйүк пайда болот.

Техникалык туз кислотасы – 27,5% хлордуу суутек камтыган, муунтуучу жыты бар сары суюктук.

Тузду ингибицияланган кислота 1,1-1,12 г/см тыгыздыгы менен кара күрөң суюктук болуп саналат, ал тутобойт. Өндүрүштүк жана ингибирленген кислоталардын адам организмине физиологиялык таасири химиялык таза кислота менен бирдей.

Жеке коргонуу каражаттары: В маркасындагы чыпкалуу противогаз же ПШ-1, ПШ-2 шлангынын противогаздары; калган каражаттар күкүрт кислотасы менен иштегендегидей эле.

Натрий гидроксиди

Каустикалык сода ак, тунук эмес, өтө гигроскопиялык зат. Мыкты негиз. 1% суулуу эритменин рН мааниси 13. Катуу жана анын концентрацияланган эритмелери теринин өтө катуу күйүп кетишине алып келет. Көзгө щелочтун тийүүсү олуттуу ооруларга, ал тургай көрүүнүн начарлашына алып келет.

Каустикалык сода менен иштеген персонал көз айнектери, кислотага жана щелочка туруктуу резина кол каптар же мелейлер, кебез комбинезон, резиналанган фартук жана резина бут кийимдер менен жабдылышы керек.

Каустикалык сода эритмеси кийимге тийсе, аны суу менен жууп, андан кийин 1% уксус кислотасынын эритмеси менен нейтралдаштырып, кайра суу менен чайкоо керек.

Сода күлү жана натрий фосфаты

Сода күлү жана натрий фосфаты ак кристаллдык заттар, сууда жакшы эрийт. Суудагы эритмелер щелочтуу. Кристаллдуу формада алар организмге өзгөчө таасир этпейт. Чаңдуу абалда сода жана натрий фосфаты дем алуу жолдоруна же көзгө кирип, былжыр челди бузат.

Ысык концентраттуу эритмелер, өзгөчө көзгө чачыраса коркунучтуу болушу мүмкүн. Чаң менен коштолгон жумуштарды аткарууда чаңга каршы респиратор жана көз айнек тагынуу зарыл.

Күйүүчү акиташ жана каустикалык магнезит

Күйүүчү акиташ жана каустикалык магнезит ак порошок болуп саналат. Чаң же акиташ тамчылары дем алуу жолдоруна түшүп, жөтөлүп, күйүп, териге түшсө, аны дүүлүктүрөт.

Бул реагенттерди чаңдан тазалоо менен коштолгон жумуштарды жүргүзүүдө жумушчулар кенеп костюм, көз айнек, мээлей же резина кол кап, чаңга каршы респиратор кийүүгө тийиш.

Коагулянттар

Алюминий сульфатынын жана темир сульфатынын эритмелери кислоталуу. Пахта кездемелери коагулянттык эритмелердин таасири астында жок кылынат, ошондуктан, эгерде эритме мындай кездемеге тийсе, анда суу менен капталган жерлерди тез суу менен жууш керек же сода күлүнүн же натрий фосфатынын 24% эритмеси менен нымдоо керек.

Териге же көзгө тийген эритмелер кыжырданууну жана убактылуу майыптуулукту жаратышы мүмкүн. Коагулянттар менен иштөөдө персонал резинадан жасалган фартук, көз айнек, резина бут кийим жана резина кол кап кийүүсү керек.

Кургак коагулянттарды чаңдоо менен коштолгон иштөөдө чаңга каршы респиратор колдонуу керек.

Полиакриламид

Полиакриламид желе сымал зат. Анын жумшартуу температурасы 180 °C. Ал сууда эрийт. Төмөн уулуулугу. Полиакриламид 100°Сден жогору ысытылганда аммиак бөлүнүп чыгат.

Жеке коргонуу касиеттери: резина кол каптар, көз айнектер, респираторлор, мисалы, "Петал", "Астра-2" же RU-60M.

Тритон Б

Trilon B ак кристаллдык порошок болуп саналат. Сууда эригичтиги 10% (20°С).

Trilon B адамдын организмине байкаларлык физиологиялык таасирин тийгизбейт

Trilon B чаңы менен коштолгон иштегенде кол кап, көз айнек жана чаңга каршы респиратор кийүү керек.

Гидразингидрат жана анын туздары

Гидразингидрат – аммиак сыяктуу жыттуу түссүз суюктук. Абдан тез күйүүчү, уулуу.

Гидразингидрат сууда жана спиртте жакшы эрийт. Анын кайноо температурасы 118,5, тоңуу - минус 51,7, жаркыруу - 73°С. Гидразингидраттын тыгыздыгы 1,03 г/см3, салыштырмалуу молекулалык салмагы 50

Гидразингидраттын курамында 64% гидразин бар. Гидразингидрат абадан ным, кычкылтек, көмүр кычкыл газын өзүнө сиңирет, алсыз негиз болуп саналат.

Гидразингидрат катализаторлордун таасири астында оңой ажыраган күчтүү калыбына келтирүүчү агент. Кычкылтек менен аралашканда жарылуучу. Кээ бир металлдардын оксиддери - асбест же активдештирилген көмүр менен тийгенде гидразин гидратынын өзүнөн өзү күйүшү мүмкүн.

Организмге кирүүнүн ар кандай жолдору аркылуу уулуу.

Гидразин туздары: гидразинсульфат жана гидразинфосфат ак кристаллдык заттар, муздак сууда начар эрийт, ысык сууда жакшы.

Алардын суудагы эритмелери кислоталуу. Гидразинсульфат жана гидразинфосфат редукциялоочу заттар, уулуу

Организмге гидразин гидрат кошулмаларын жутуу боордо жана канда өзгөрүүлөрдү пайда кылат.

Гидразингидраттын буулары жана анын туздарынын чаңы дем алуу жолдорунун жана көздүн былжыр челине таасир этет. Гидразин эритмелеринин териге тийүүсү жеке сезгичтикке жараша дерматитке алып келиши мүмкүн.Жеке коргонуу каражаттары: резина кол каптар, көз айнек, фильтрдүү противогаз бренди KD же А.

Октадециламин

Октадециламин - өзгөчө жыты бар мом сымал зат. Октадециламиндин тыгыздыгы 0,83 г/см, эрүү температурасы 54-55, кайноо температурасы 349°С.

350°Сден жогору температурада абага жетпегенде октадециламин аз молекулалуу углеводороддор жана аммиак пайда болуу менен ажырайт.Октадециламин муздак жана ысык сууда эрибейт, бирок 75°С жогору температурада концентрациясы 100 мг/кгдан ашпаган суу менен эмульсия түзөт; спирттерде, уксус кислотасында, эфирлерде жана башка органикалык эриткичтерде эрийт.

Октадециламин адамдар үчүн иш жүзүндө зыянсыз, бирок аны менен түздөн-түз байланышуудан качуу керек, анткени жеке сезгичтикке жараша теринин кызаруусу жана кычышуусу байкалат, алар реагент менен байланышты токтоткондон кийин бир нече күндөн кийин жок болот. Жеке коргонуу каражаттары - резина кол каптар.

Адипин кислоталар Адипин кислотасы – эки негиздүү, салыштырмалуу алсыз кислота болгон кристаллдык зат.

Адипин кислотасынын эрүү температурасы 150°С, эригичтиги 15°Сде 1,42%, 100°Сде 61,53% (массасы боюнча).

Бул кислотанын абада илинген чаңы жарылуучу, ал эми тунуп калган чаң өрт коркунучу болуп саналат. Кислота чаңы былжыр челди дүүлүктүрөт.

Чаңдан жеке коргонуу каражаттары: респиратор, көз айнек.

Адипин кислотасынын эритмелери иш жүзүндө коркунучтуу эмес, ошондуктан атайын коргоо чаралары талап кылынбайт.

Фтор кислотасы жана анын туздары

Фторид суутекинин суудагы эритмеси фторид кислотасы деп аталат.Техникалык кислотанын курамында 40-70% фториди суутек болот. Фторит кислотасы кремний диоксиди менен оңой реакцияга кирет, ошондуктан аны айнек идиштерде сактоого болбойт.

Фторид кислотасынын туздары: натрий фториди же аммоний фториди.

Натрий фториди - кристаллдык зат, эрүү температурасы 997 °C. Сууда начар эрийт: 15°С, сууда эригичтиги 3,5%, 25°Сте – 4%.

Аммоний фториди түссүз кристаллдар. Салыштырмалуу молекулалык салмагы 37.04.

Кристаллдык аммоний фториди гигроскопиялык, ошондуктан абада эрийт; сууда жакшы эрийт.

Аммоний фторидинин кычкыл тузу - аммоний гидрофторидинин салыштырмалуу молекулярдык салмагы 57,05; абада жайылып жаткан түссүз кристаллдарды билдирет; сууда жакшы эрийт,

Фтор кислотасы жана анын туздары өтө уулуу. Кислота түтүндөрү менен дем алганда дем алуу жолдору сезгенип, тиштин кариеси пайда болот. Жутканда кислота жана анын туздары ичеги-карын ооруларын пайда кылат. Фторид туздары бузулбаган териге эч кандай таасир этпейт. Жаңы кесилген жерге, тырмакка же тырмактын астына кармалып калса, чыйкан жана айыккыс жарааттар пайда болушу мүмкүн.

Фторит кислотасынан жеке коргонуу каражаттары: алжапкыч, резина кислотага жана щелочка туруктуу мээлейлер, резина өтүктөр, көз айнек, В классындагы фильтрлүү противогаз.

Фтор кислотасынын туздарынан жеке коргонуу каражаттары: чаң респиратор, көз айнек жана резина кол каптар.

Фтал ангидриди

Фтал ангидриди – ак кабырчыктуу кристаллдар. Анын салыштырмалуу молекулярдык салмагы 148. Эрүү температурасы 130,8, кайноо температурасы 284,5 °С. Муздак, жакшы - ысык сууда эритүү кыйын, фтал кислотасын пайда кылат.Фтал ангидридинин буулары жана чаңы көздүн былжыр челине жана жогорку дем алуу жолдоруна күчтүү дүүлүктүрүүчү таасирин тийгизет. Териге фталик ангидридинин таасири астында күйүк учурунда ыйлаакчага окшош кызыл тактар ​​пайда болот, кээде ыйлаакчалар пайда болот.

Жеке коргонуу каражаттары: көз айнек, резина кол кап, буу жана аэрозолдук респиратор же А маркасындагы чыпкалуу маска.

Малеин ангидриди

Малеин ангидриди катуу зат. Анын салыштырмалуу молекулярдык салмагы 98. Эрүү температурасы 54, кайноо температурасы 202 °C. Ангидрид ацетондо, хлороформдо эрийт. Суунун катышуусунда малеин кислотасына айланат.Уулуу касиеттери боюнча фталик ангидридине окшош.

Жеке коргонуу каражаттары фталик ангидриди менен иштегендегидей.

натрий нитрити

Натрий нитрити - түссүз же саргыч кристаллдар. Анын эрүү температурасы 271 °C. Натрий нитрити сууда жакшы эрийт, кычкылдандыргыч болуп саналат, эритмелерде 70°С жогору температурада күрөң азот оксиддерин бөлүп чыгаруу менен ажырайт. Натрий нитритинин концентраттуу эритмелерин кычкылдандырууда азот оксиддерин бөлүп чыгаруу менен да ажырайт.

Эритмелерде натрий нитрити атмосфералык кычкылтек менен акырындап нитратка чейин кычкылданат.Азот оксиддери дем алганда жөтөлүп, мурун-киттин жана өпкөнүн кыжырдануусун пайда кылат жана аз өлчөмдө болсо да денеге чогулат. Натрий нитрити уулуу зат болуп саналат.

Жеке коргонуу каражаттары: резина кол каптар, көз айнек, V, BKF класстагы фильтрлөөчү противогаздар.

ОГТ-7, ОП-10

ОП-7, ОП-10 майлуу илешкек суюктуктар же эриген күрөң пасталар, сууда жакшы эрийт. Бул заттардын концентрациясы 1-2 г/л болгон суу эритмелери жогорку нымдоо жөндөмүнө ээ.Суудагы эритмелерди чайкаганда туруктуу көбүк, минералдык жана өсүмдүк майлары менен эритмелерди чайкаганда туруктуу эмульсиялар пайда болот. Алар жуугуч таасири бар. Белгилүү жыт үчүн кабылдоо босогосу OP-7 0,45, OP-Yu 1,8 мг/г суу. Суюлтулган суу эритменинин реакциясы бир аз щелочтуу, концентрациялуу - нейтралдуу.

ОП-7 аэрозолунун ингаляциясы жогорку дем алуу жолдорунун бир аз кыжырдануусун пайда кылат; оозго киргенде күйүү сезими башталат.

Эч кандай атайын коргоо чаралары талап кылынбайт.Каптакс

Каптакс сары порошок, анын салыштырмалуу молекулярдык салмагы 167,26, эрүү температурасы 179 °C. Иш жүзүндө сууда эрибейт, спиртте эрийт. Каптакс дем алганда дүүлүктүрөт, териге тийгенде дерматитке алып келет.

Жеке коргонуу каражаттары, респираторлор "Петал", "Астра-2" же РУ-60М; латекс сыяктуу тездеткичтер, стабилизаторлор, антиоксиданттар ж.б. камтыбаган материалдан жасалган кол каптар; силикон коргоочу кол креми.

"Кара кислота"

"Кара кислота" - төмөнкү молекулалуу органикалык кислоталардын эритмеси.

Жеке коргонуу каражаттары: бренд А фильтри противогаз, кислотага жана щелочко туруктуу резина кол каптар, резина өтүктөр жана фартук

Уротропин

Уротропин - түссүз гигроскопиялык кристаллдар. Ал спиртте эрийт. Бир аз кычкыл эритмеде уротропин аммиак менен формальдегидге ажырайт. Эч кандай атайын коргоо чаралары талап кылынбайт.

Суутек перекиси

Суутек перекиси – тыгыздыгы 1,45 г/см3 болгон түссүз сироп сымал суюктук. Ал муздак суу менен ар кандай мамиледе аралашат: ал редокстук касиетке ээ. Суутек перекиси алсыз кислота болуп саналат. Жарыкта катализаторлордун катышуусунда чирип кетет.Жеке коргонуу каражаттары: ПВХ, полиэтилен, полиэстерден жасалган кол каптар жана көз айнектер.

кальций карбиди

Кальций карбиди - тыгыздыгы 2,22 г/см3 болгон боз катуу зат. Кальций карбиди аз өлчөмдө нымдуулук менен аракеттенгенде жана кычкылдандыргыч заттар менен байланышта болгондо ацетилен бөлүнүп чыгат, карбид ысыйт.

Кальций карбиди менен иштегенде териде сезгенүү жана жаралар пайда болот. Кальций карбиди көзгө түшүү коркунучтуу.

Жеке коргонуу каражаттары: чаң маскасы, көз айнек, резина кол кап. Колдун терисин коргоо үчүн коргоочу кремдер жана пасталар да колдонулушу керек.

Дихлорэтан

Дихлорэтан – түссүз, учуучу, тутануучу суюктук, тыгыздыгы 1,253 г/см3. Буунун сууда эрүү коэффициенти 20°Сде 26,3, 30°Сде 17,5.

Дихлорэтан боордо, бөйрөктө жана башка органдарда дегенеративдик өзгөрүүлөрдү пайда кылган дары катары иштейт; териге кирип, көздүн кабыгын булуттантат.

Жеке коргонуу каражаттары: А же BKF маркасындагы фильтрлөөчү противогаз, резина кол кап, резина өтүк жана резиналанган кездемеден жасалган фартук.

көмүртек төрт хлориди

Көмүртек төрт хлориди – тыгыздыгы 1,59 г/см3 болгон түссүз учуучу суюктук. Буунун сууда эрүү коэффициенти 20°Сде 1,04, 30°Сде 0,73. Жалын же ысытуу объектилери менен тийгенде ал фосгенди пайда кылуу үчүн ажырайт.

Жеке коргонуу каражаттары: А маркасындагы фильтрлөөчү противогаз же шланг противогаздары ПШ-1 жана ПШ-2.ПВХ менен капталган резина кол каптар, жеңдер, алжапкычтар.

Энергетикалык майлар

Негизги энергетикалык майлар – турбиналар жана трансформаторлор – нефтини кайра иштетүүнүн продукциясы. Майлардын эксплуатациялык касиеттерин жакшыртуу үчүн кошумчалар, анын ичинде фенолдук түрү (топанол) колдонулат.

Май менен узакка созулган байланышта, ошондой эле кошумчалар менен иштөөдө теринин жеке сезгичтигине жараша дерматит, ал тургай экзема пайда болушу мүмкүн.

Коргоочу каражаттар: колду коргоочу кремдер, майга туруктуу материалдардан жасалган кол каптар.

Синтетикалык отко чыдамдуу турбиналык май «Иввиол-3» уулуу. Негизинен ичеги-карынга киргенде ууланууну пайда кылат.

Жеке коргонуу каражаттары: фартуктар, жеңдер, текстовинит менен капталган баш кийимдер, табигый резинадан же квалитекстен жасалган резина колкаптар, резина өтүктөр, BKF фильтрлүү противогаз; химиялык лабораторияда иштегенде - табигый резина же квалитекстин негизиндеги резина кол каптар.

Бензол

Бензол – түссүз, учуучу, өзгөчө жыты бар күйүүчү суюктук. Салыштырмалуу молекулалык массасы 78,12, тыгыздыгы 0,879 г/см1 (15°С); бензол бөлмө температурасында бууланат, анын буусу абадан 2,69 эсе оор. Көлөмү боюнча 1,5-8% абадагы бензол бууларынын концентрациясы жарылуучу.Бензол организмге дем алуу органдары аркылуу, ошондой эле бүтүн тери аркылуу кирет. Бензол биринчи кезекте борбордук нерв системасына таасир этүүчү уулуу зат. Бензолдун көп жолу таасири менен, ал тургай, аз концентрацияда, өнөкөт оорулар пайда болушу мүмкүн.

Жеке коргонуу каражаттары: коргоочу кремдер жана пасталар, А маркасындагы фильтрден жасалган противогаз, резиналанган кездемеден жасалган фартук, резина өтүктөр жана резина кол каптар.боёкторду жана лактарда электр станцияларында колдонулуучу боёктор жана лактар: ПВХ лактар, лак-этинол, ВЛ-515 эмаль, эпоксиддик чайырлар ж. уулуу касиеттери менен.

Бул заттар менен иштегенде ар кандай тери оорулары, эпоксиддүү чайырлар менен иштегенде нерв системасы жана боор оорулары да пайда болушу мүмкүн.

Жеке коргонуу каражаттары: противогаз же респиратор, коргоочу костюм, кол кап. Колдун терисин коргоо үчүн IER-1 FS 42-1402-80, HIOT-6 FS 42-1532-80 коргоочу пасталарды жана төмөнкү курамдагы колдор үчүн коргоочу агентти колдонуу керек. %:

Электр станцияларында колдонулуучу лак-боёк материалдары: ПВХ лактар, лак-этинол, ВЛ-515 эмаль, эпоксиддик чайырлар ж. уулуу касиеттери бар заттардын.

Бул заттар менен иштегенде ар кандай тери оорулары, эпоксиддүү чайырлар менен иштегенде нерв системасы жана боор оорулары да пайда болушу мүмкүн.

Жеке коргонуу каражаттары: противогаз же респиратор, коргоочу костюм, кол кап. Колдун терисин коргоо үчүн IER-1 FS 42-1402-80, HIOT-6 FS 42-1532-80 коргоочу пасталарды жана төмөнкү курамдагы колдор үчүн коргоочу агентти колдонуу керек. %:

Паста ИЭР-1:

Паста ХИОТ-6:

 фотожелатин                                     2,4

буудайже картошко крахмалы        5,6

глицерин медициналык                    7,2

Бурова суюктугу                                  20

суу                                                          64,8

сактоочу каражат "Невидимка":

казеин                                                               14

аммиак                                                              0.6

глицерин дистирленген                                14

спирт этилтехникалык                                  41

эфир диэтил                                                    0,2

эозин Н                                                             0,4

отдушка “ОАЛ-1 ”                                             0.2

дистирленген суу же буу конденсат          29,6

Жумушка киришердин алдында колдун терисине 5-10 г паста же крем сүйкөп, жука катмар алынганга чейин сүртүлөт. Жумуш бүткөндөн кийин паста же крем самын жана суу менен жуулат.

Уруксат Формасы¹

ишкана_______________________болум _____________________________

буйрутма . жалпы буйрутма. Аралык буйрутма №__________

(керексизин сыз)        

Жалпы буйрутмага №_____________

(аралык буйрутма беруудо гана толтурулат)

Иш жетекчисиине ________________________________________________________

(аты жону, кызматы)

Иш аткаруучу (байкоочу)________________________________________

(керексизин сыз)        

Бригада мучолору менен________________________________________________________

(аты жону, разряд, топ)

Иш жетекчиси ___________________________________________________________

(колу, аты-жону)

Берилет ____________________________________________________________________

(иш мазмуну, объект, иш орду)

Иш башы: дата__________,убактысы _____. Аягы: дата __________, убактысы _____         

Коопсуз шарттарды камсыздоого керек _________________________________

_____________________________________________________________________________

(жумуш орундарын жана коопсуздук шарттарын камсыздоого керектуу иш чаралар, анын ичинде башка цехтердин ноомот персоналы аткарылуучу иш чаралар корсотулот)

Озгочо шарттар ________________________________________________________________

Буйрутма берди: дата ______, убактысы ______         ,кызматы _______________________________

Колу ___________________________, фамилиясы__________________________________

Буйрутманы созду: дата ______, убактысы ________, кызматы _________________________

Колу _________________, фамилиясы _______________, дата ________, убактысы ________

Иш аткаруу шарттары аткарылды: дата _________, убактысы ________

Жумушта калгандар ____________________________________________________________           

(иш ордуна жакын жайгашкан жана чыңалуу, басым, жогорку температура, жарылуучу ж.б..)

Башка цехтердин нөөмөтчүлөрү (секциялар):_____________________________________ 

(цех,кызматы, колу,фамилия)

Электр станциясынын нөөмөтүнүн начальнигинин (нөөмөтчү диспетчердин) уруксаты жөнүндө белги(телефон аркылуу берилген уруксаттын, цехтин смена начальнигинин колу)Жоопкерчиликтуу цехтин (блоктун, округдун) дежурный составы; аралык линия боюнча иштин начальниги ______________________________________________________

(керексизин сыз)(кызматы, колу, фамилия)

Иштин өндүрүш шарттарынын сакталышы текшерилип, иштөөдө калган жабдуулар менен таанышып, иштөөгө уруксат берилди.Дата ________, убактысы ___________.

Иш жетекчиси _______________________       

(колу)

Иш аткаруучу _____________________

(колу)

КҮНДӨЛҮК ЖУМУШКА КАБЫЛ АЛУУНУ КАТТОО, жумушту бүтүрүү,

БАШКА ЖУМУШ ЖЕРИНЕ КОТОРУУ

Бригада курамнын озгорушу

Иш аяктады: дата _________, убагы       

Иш аткаруучу   . иш жетекчиси _______________

(колу)      (колу)

Жумуштар текшерилди, жабылды: дата  , убагы          

Жооптуу

(колу)

МАКСАТТУУ ЭМГЕК ЖАНА КООПСУЗДУК ТУРАЛууинструктаж

Газ коркунучу бар жумуштарды өндүрүү үчүн уруксат берүүчү наряддын формасы

Жарактуулук мөөнөтү чыгарылган

күндөн тартып бир жыл

Ишкана _____________________ болум ______________________        

Иш жетекчисине __________________________________________________

(фамилия, кызматы)

Иш аткаруучуга (байкоочуга) __________________________________

(фамилия, кызматы, разряд)

Бригада мучолору менен ___________   адам____________________________________

(фамилия, разряд, топ)

Иш жетекчиси ____________________________________________________

(колу, фамилия)

Берилет ____________________________________________________________

(иш мазмуну, объект, иш орду)

Уруксат-буйрутма № 

Иш башы: дата            , убагы ____________

Аягы: дата _____, убагы ____________

Коопсуз шарттарды камсыздоого керек _________________________________

_____________________________________________________________________________

(жумуш орундарын жана коопсуздук шарттарын камсыздоого керектуу иш чаралар, анын ичинде башка цехтердин ноомот персоналы аткарылуучу иш чаралар корсотулот, жетекчиликке алынуучу нускамалар)

Бригаданын милдеттуу жеке коргонуу каражаттары:

_____________________________________________________________________________

Жабык мейкиндиктердеги жана жер астындагы курулуштардагы газдардын курамына аба чөйрөсүн анализдөөнүн жыйынтыктары __________________________________

Буйрутма берди: дата ______, убагы ______    , кызматы _______________________________

колу ___________________________, фамилия__________________________________

буйрутманы созду: дата ______, убагы ________, кызматы _________________________

колу _________________, фамилия _______________, дата ________, убагы ________

Иш аткаруу шарттары аткарылды: дата _________, убактысы ________

Жумушта калгандар ____________________________________________________________                                               (иш ордуна жакын жайгашкан жана чыңалуу, басым, жогорку температура, жарылуучу ж.б..)

Башка цехтердин нөөмөтчүлөрү (секциялар):_____________________________________  (цех, кызматы, колу, фамилия)

Электр станциясынын нөөмөтүнүн начальнигинин (нөөмөтчү диспетчердин) уруксаты жөнүндө белги_____________________

(телефон аркылуу берилген уруксаттын колу же белги, цехтин сменасы начальнигинин колу)

Цехтин (блоктун, округдун) дежурный персоналынын жооптуу адамы; аралык линия боюнча иштин начальниги ______________________________________________________

(керексизин сыз)(кызматы, колу, фамилия)

Ишти өндүрүү шарттарына ылайыктуулугу текшерилип, иштеп жаткан жабдуулар менен таанышып, иштөөгө уруксат берилди..

Дата ________, убагы ___________.

Иш жетекчи __________________ иш аткаруучу _____________________

(колу)(колу)

ЭМГЕК ЖАНА КООПСУЗДУК ЧАРАЛАР БОЮНЧА ИНСТРУКЦИЯ

КҮНДҮК ЖУМУШКА КАБЫЛ АЛУУНУ, ИШТИ БҮТҮҮНҮ, БАШКА ЖУМУШ ЖЕРИНЕ КОТОРУУНУ КАТТОО

Курамжагы озгоруулор

Иш аяктады: дата _______ убагы ___________

Иш аткаруучу   иш жетекчи _____________      

(колу)      (колу)

Иш орду каралды, буйрутма жабылды: дата __________, убагы ____________

Ноомо жооптуусу ________________________________

(колу)

Тапшырмалар жана тапшырмалар боюнча эмгектин эсебинин журналы

Өнөр жай противогаздары үчүн чыпкалоочу-сиңирүүчү кутучалар²

Жабык мейкиндиктердин жана жабык идиштердин болжолдуу тизмеси

Жабык жайларга буу сыйымдуулугу 35 т/сааттан ашпаган казан мештери камтылууга тийиш. казандардын газ түтүктөрү, жылуулук камералары, өтүүчү жана жарым-жартылай каналдар, скважиналар ж.б.

Жабык идиштерге тартуу машиналары камтылууга тийиш; чаң даярдоо системасында майдалагычтар, тегирмен барабандары, күйүүчү май бункерлери, сепараторлор; казандардын газ-аба түтүктөрүнүн каналдары; суу тазалоочу жабдуулардын чыпкалары: суу сактагычтар ж.б.

Aкт уруксат курулуш-монтаждоо жумуштарын чыгаруу боюнча иштеп жаткан ишкананын (уюмдун) аймагында

«____»______________20 ____ж.

_____________________________________________________________________________

(ишкананын аталышы)

Биз, томондо кол койгондор, буйрутма беруучунун окулу _____________________________

(а.ж. кызматы)

Башкы подрядчик окулу, куруу-монтаж иштерине жооптуу (ондоо) ______________________

(а.ж. кызматы)

Томондогу актыны туздук:

Буйрутма беруучу (ишкана) тилке берет (аймак), координат менен чектелген ________________________________________________________________

(аталышы,чийменин номери, белгилери)

Анда иш алып баруу учун _______________________________________________________

(аталышы)

Техперсоналдын жетекчилиги астында –башкы подрядчиктин жооптуу окулу кийинки моонотко:

башы ______________________, аягы __________________________              

(дата)      (дата)

Иш баштоого чейин томонку коопсуздук камсыздоо менен иш чараларды аткаруу зарыл:

Буйрутма беруучунун окулу ____________________

(колу)     

уюмдун өкүлү,

жакын жайгашкан объектилерди иштетүү

курулуш аянтчаларында

(ремонт ж.б.) иштейт _____________________

(колу)     

Башкы подрядчик окулу       _____________________

(колу)

____________________________________________________________

(ишкананын аталышы)

Бекитемин:

Башкы инженер

Уруксат-буйрутма

Жогорку кооптуу иштерди аткарууга

1.буйрутма

«___» _________20 ___ -ж.

1. жооптуу аткаруучуга ___________________________________________ курамы менен _____________ адам,томонку иштердии аткарсын:

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

(аталышы,орду)

____________________________________________________________________________

2.  зарыл:

Материал _______________________________________________________________;

Шайман _____________________________________________________________;

Коргонуу каражаты _________________________________________________________.

3.  иш аткарууда томонку коопсуздук чаралары корулсун:

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

(эмгек коопсуздугу боюнча негизги иш чаралар)

4.озгочо шарттар ___________________________________________________________

5.башысаат _____ _______ мин.20___-ж.

Аягы саат ____________ мин.20 ___- ж

Иш режими ________________________________________________________________

(бир, эки, уч смендуу)

6. жооптуу жетекчи болуп дайындалсын _______________________________

(кызматы,а.ж., колу)

7. уруксат-буйрутманы берди ___________________________________________________

(кызматы,а.ж., колу)

8.уруксат-буйрутманы кабыл алды жооптуу иш жетекчиси _________________________

(кызматы, а.ж., колу)

9.Эмгектин коопсуздугун камсыз кылуу боюнча чаралар жана иштерди аткаруу тартиби макулдашылды *

_____________________________________________________________________________

(иштеп жаткан ишкананын (цехтин, участоктун) жооптуу адамы, а.ж., кызмат орду, кол коюу)

Инструктажуруксат

10 Инструкцияга ылайык жумуш ордунда коопсуздук чаралары боюнча инструктаж

__________________________________________________________________________

(инструкциянын аталышы же кыскача мазмуну)

(дата, колу)

11. Инструктаж отту:

откорду:

жооптуу иш жетекчиси ______________________________________________

(дата, колу)

Аткаруудагы ишкананын жооптуусу (цех, участок)[1]______________________

12Иш орду, эмгек шарттары текшерилет. Жумушка уруксатта көрсөтүлгөн коопсуздук чаралары каралган.

Иш баштоого уруксат *

 _____________________________________________________________________________

(а.ж., иштеп жаткан ишкананын өкүлүнө иштөөгө уруксат берүү,

датасы жана колу)

жооптуу иш жетекчи _______________________________________________

(дата, колу)

Жооптуу иш аткаруучу _______________________________________________

(дата, колу)

Иш башы саат             мин.   20       ж.

Жооптуу иш жетекчиси _______________________________________________

(дата, колу)

13. Жумуштар бүткөрүлдү, жумуш орундары текшерилди (материалдар, шаймандар, приборлор ж.б. чыгарылды), адамдар чыкты.

Буйрутма жабылды саат ______ ______ мин.

Жооптуу иш аткаруучу _______________________________________________

(дата, колу)

Ишкананын жооптуусу[2]_________________________________

(дата, колу)