Буу жана ысык суу тутукторунун коопсуз иштетуу жана уюштуруу эрежелери

Буу жана ысык суу түтүктөрүн долбоорлоо жана коопсуз эксплуатациялоо эрежелери жумушчу басымы 0,07 МПа (0,7 кгс/см2) ашкан суу буусун же температурасы 115 °Cден жогору ысык сууну ташуучу түтүктөрдү долбоорлоого, курууга, материалдарга, даярдоого, монтаждоого, оңдоого жана эксплуатациялоого талаптарды белгилейт. 

Эрежелер буу жана ысык суу түтүктөрүн долбоорлоо, даярдоо, монтаждоо, ишке киргизүү, оңдоо, техникалык диагностикалоо (иликтөө) жана эксплуатациялоо менен алектенген жетекчилер жана адистер үчүн милдеттүү болуп саналат.

1-болум. Жалпы жоболор

§ 1. Ушул Эрежелердин максаты жана колдонуу чөйрөсү, түтүк өткөргүчтөрдүн классификациясы

1. Буу жана ысык суу түтүктөрүн долбоорлоо жана коопсуз эксплуатациялоо эрежелери (мындан ары - Эрежелер) жумушчу басымдагы суу бууларын ташуучу түтүктөрдү долбоорлоого, курууга, материалдарга, даярдоого, монтаждоого, оңдоого жана эксплуатациялоого талаптарды белгилейт. 0,07 МПа (0,7 кгс/см2) жогору же температурасы 115 °Cден жогору ысык суу.

2. Эрежелер төмөнкүлөргө жайылтылбайт:

1) казандын ичинде жайгашкан түтүктөр;

2) түтүк тутумунун курамына кирген жана алардын ажырагыс бөлүгү болуп саналган идиштер (суу бөлгүчтөр, ылай жыйгычтар ж.б.);

3) деңиз жана дарыя кемелерине жана башка сүзүүчү түзүлүштөргө, ошондой эле деңиздеги көчмө түзүлүштөргө жана суу астындагы пайдалануу объекттерине орнотулган түтүктөрдү;

4) темир жол, автомобиль жана чынжырлуу транспорт каражаттарынын кыймылдуу курамына орнотулган түтүк өткөргүчтөр;

5) тышкы диаметри 51 мм кем I категориядагы түтүк өткөргүчтөр жана тышкы диаметри 76 мм кем II, III жана IV категориялардагы түтүк өткөргүчтөр;

6) казандардын, түтүктөрдүн, идиштердин, редукциялык-муздатуучу жана атмосферага кошулган башка түзүлүштөрдүн дренаждык, тазалоочу жана соргуч түтүктөрүн;

7) аскер кафедрасынын атайын түзүлүштөрүнүн түтүктөрү;

8)металл эмес материалдардан жасалган түтүк өткөргүчтөр.

3. Эрежелерде каралган бардык түтүктөр төрт категорияга бөлүнөт.

1-таблица

Түтүк өткөргүчтөрдүн категориялары жана топтору

Эскертүү. Эгерде орточо параметрлердин маанилери ар кандай категорияларда болсо, анда түтүк орто параметрдин максималдуу маанисине ылайык келген категорияга ыйгарылышы керек (диаграмманы караңыз).

4. Түтүк өткөргүчтөрдүн категориясын аныктоодо ташылуучу чөйрөнүн эксплуатациялык параметрлери каралышы керек:

1) казандардан чыккан буу өткөргүчтөрү үчүн - буу басымы жана температурасы, казандын чыгышындагы (жылыткычтын артындагы) алардын номиналдык маанилерине ылайык;

2) тескери басым менен иштеген турбиналардан чыккан буу өткөргүчтөрү үчүн - турбинаны берүү үчүн техникалык шарттарда каралган максималдуу мүмкүн болгон тескери басымдын басымы жана турбина бош турганда тескери басымдагы буунун максималдуу мүмкүн болгон температурасы;

3)жөнгө салынбаган жана башкарылуучу турбиналык буу чыгаруудан буу өткөргүчтөрү үчүн (анын ичинде кайра жылытуу буу өткөргүчтөрү үчүн) - экстракциядагы буу басымынын жана температурасынын мүмкүн болгон максималдуу маанилери (турбиналарды даярдоочунун маалыматтары боюнча);

4) редукциялоочу жана редукциялоочу-муздатуучу орнотмолордун буу өткөргүчтөрү үчүн - орнотуунун долбоорунда кабыл алынган азайтылган буу басымынын жана температурасынын максималдуу мүмкүн болгон маанилери;

5)жогорку басымдагы деаэраторлордон кийинки суу өткөргүчтөрү үчүн - суюктук колоннасынын гидростатикалык басымын жана деаэратордогу каныккан температурасын эске алуу менен суунун номиналдык басымы;

6) азыктандыруучу насостордон жана жогорку басымдагы жылыткычтардан (ЖБП) кийинки азыктандыруучу суу түтүктөрү үчүн - клапаны жабылган азыктандыруучу электр насосу тарабынан басым түтүгүндө пайда болгон эң жогорку басым жана насостун соргуч линиясындагы максималдуу басым (токту колдонууда) турбо жетеги бар насостор жана суюктук кошулмасы бар электр насостору - насостун номиналдык басымы 1, 05), жана суунун максималдуу эсептик температурасы акыркы ЖСЖдан кийин болгондо;

7) суу жылытуу тармактарынын берүү жана кайтаруу түтүктөрү үчүн - трассадагы жана жердин рельефи боюнча насостук көмөкчордондордун ишин эске алуу менен берүү түтүкчөсүндөгү суунун мүмкүн болгон эң жогорку басымы жана максималдуу температурасы.

5. Түтүк өткөргүчтүн анын кире беришиндеги чөйрөнүн эксплуатациялоочу параметрлери боюнча аныкталуучу категориясы (анда бул параметрлерди өзгөрткөн түзүлүштөр жок болгон учурда) анын узундугуна карабастан бүткүл түтүк өткөргүчкө жайылтылат жана ал чөйрөдө көрсөтүлүүгө тийиш.

§ 2. Эрежелерди бузгандык үчүн жоопкерчилик

6. Эрежелер буу жана ысык суу түтүктөрүн долбоорлоо, даярдоо, монтаждоо, жөндөө, оңдоо, техникалык диагностикалоо (иликтөө) жана эксплуатациялоо менен алектенген жетекчилер жана адистер тарабынан милдеттүү түрдө аткарылууга тийиш.

7. Түтүк өткөргүчтүн рационалдуу схемасын жана анын конструкциясын тандоо үчүн бекемдикке жана жылуулук узартуулардын компенсациясына эсептөөлөрдүн тууралыгы, эксплуатациялоочу параметрлеринин тандалган материалдарды (трубаларды, куймаларды колдонуунун белгиленген чектерине ылайык келүүсү үчүн), таянычтарды жайгаштыруу, төшөө ыкмасын жана дренаждык системаны тандоо, ошондой эле түтүктүн долбоорун иштеп чыккан уюм бүтүндөй долбоор жана анын Эрежелердин талаптарына ылайык келиши үчүн жоопкерчилик тартат.

8. Долбоорлоо, куруу, даярдоо, жөндөө, техникалык диагностика (иликтөө) жана эксплуатациялоону жүзөгө ашыруучу уюмдардын Эрежелерди бузган жетекчилери жана адистери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартышат.

§ 3. Аварияларды жана кырсыктарды иликтөөнүн тартиби

9. Түтүк өткөргүчтөрдү эксплуатациялоого байланыштуу аварияларды жана аварияларды иликтөө Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарына ылайык белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

10. Иштеп жаткан түтүктөрдү тейлөөгө байланышкан ар бир авария, адам өлүмү менен коштолгон же топтук авария жөнүндө уюм тез жогору турган уюмга жана тиешелүү мамлекеттик органдарга маалымдайт (эмгекти коргоо жаатындагы көзөмөл жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган, техникалык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик орган, укук коргоо органдары).

11. Авариянын же авариянын жагдайларын жана себептерин иликтөө үчүн мамлекеттик органдардын өкүлдөрү келгенге чейин уюм авариянын (кырсыктын) бүтүндөй кырдаалынын коопсуздугун камсыз кылат.

§ 4. Чет өлкөдөн сатылып алынган түтүктөр жана жарым фабрикаттар

12. Чет өлкөдөн сатып алынган түтүктөр жана алардын элементтери, ошондой эле аларды даярдоо үчүн жарым фабрикаттар Эрежелердин талаптарына жооп бериши керек.

13. Түтүк өткөргүчтөрдүн бекемдигине эсептөөлөр колдонуудагы стандарттарга (Өтө басым астында иштеген жабдууларды пайдаланган кооптуу өндүрүш объектилери үчүн өнөр жайлык коопсуздук эрежелери, СНиП 12-02:2017 ж.б.) ылайык жүргүзүлүүгө тийиш, алар үчүн адистештирилген берүүчү тарабынан кабыл алынган методологияга ылайык жүргүзүлгөн эсептөөлөр көрсөтүлгөн стандарттардын талаптарына жооп бере тургандыгы уюм тарабынан тастыкталат.

Чет өлкөлүк бренддердин материалдарынын Эрежелердин талаптарына ылайыктуулугу же ар бир конкреттүү учурда аларды колдонууга жол берилиши адистештирилген уюм тарабынан ырасталууга тийиш. Бул документтердин көчүрмөлөрү түтүктөрдүн паспортуна тиркелүүгө тийиш.

14. Түтүк өткөргүчтүн паспорту 2-тиркемеде келтирилген форма боюнча орус тилинде түзүлүүгө тийиш.

2-болум. Дизайн

§ 5. Жалпы жоболор

15. Түтүк өткөргүчтөрдүн жана алардын элементтеринин долбоорлору, ошондой эле аларды орнотуу жана реконструкциялоо долбоорлору адистештирилген уюмдар тарабынан ишке ашырылууга тийиш.

16. Бардык жүктөө факторлорун (басым, салмак, жылуулук кеңейүү ж.б.) эске алуу менен түтүк өткөргүчтөрдүн бекемдигине эсептөөлөр белгиленген тартипте бекитилген ченемдер боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

Бул эсептөөлөрдүн негизинде адистештирилген уюм бардык категориялардагы түтүк өткөргүчтөрдүн болжолдуу иштөө мөөнөтүн, ошондой эле I жана II категориялардагы түтүк өткөргүчтөрү үчүн эсептик ресурсту (эгер алардын эсептик иштөө мөөнөтүнүн ичинде сууктун башталышынын саны 3000ден ашпаса) белгилейт). Бардык башка түтүктөр үчүн муздак старттардын болжолдуу саны белгилениши керек. Белгиленген долбоордук мүнөздөмөлөр түтүктөрдүн паспортторунда жазылууга тийиш (2-тиркеме).

17. Түтүк өткөргүч Эрежелерде талап кылынган козомолдун бардык түрлөрүн жүргүзүүгө мүмкүн боло тургандай түзүлүшү керек.

18. Долбоорду даярдоодо, монтаждоодо, оңдоодо жана эксплуатациялоодо зарылчылыгы келип чыгышы мүмкүн болгон долбоордогу бардык өзгөртүүлөр адистештирилген уюм - долбоорду иштеп чыгуучу менен макулдашылууга тийиш.

19. Түтүк өткөргүчтөрдүн тетиктерин жана элементтерин бириктирүү ширетүү жолу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

Фланецтик туташтыргычтарды фланецтери бар арматуралар жана жабдуулардын тетиктери менен туташтыруу үчүн гана уруксат берилет. Номиналдуу тешиги 100 ммден ашпаган IV категориядагы түтүк өткөргүчтөрдо чоюн арматураларды туташтыруу үчүн жиптүү кошулмаларга жол берилет.

20. III жана IV категориялардагы түтүк өткөргүчтөр үчүн узунунан тигиши бар түтүктөрдөн жасалган тротуарлар колдонулушу мүмкүн; мында рентгенография же ультра үн методу (UT) менен бардык ширетилген кошулмалардын сапатын текшерүү керек.

21. Түтүк өткөргүчтөр жана таяныч металл конструкциялары коррозиядан ишенимдүү коргоого ээ болууга тийиш.

22. Тейлөөчү персонал үчүн жеткиликтүү жерлерде жайгашкан дубалдын сырткы бетинин температурасы 55°С жогору болгон түтүк өткөргүчтөрдүн бардык элементтери сырткы бетинин температурасы 55°С ашпоого тийиш болгон жылуулук изоляциясы менен жабылышы керек. I категориядагы түтүк өткөргүчтөрдо ширетилген кошулмалардын жана металлдын сызышын өлчөө пункттарынын жайгашкан жерлеринде алынуучу изоляциялык секциялар орнотулушу керек.

23. Арматураларды, дренаждык түтүктөрдү жана башка тетиктерди ширетүүгө, ошондой эле I жана II категориядагы түтүк өткөргүчтөрдүн чыканактарына ширетүүгө жол берилбейт.

§ 6. Ийри сызыктуу элементтер

24. Ийри элементтердин конструкциясы белгиленген тартипте бекитилген ченемдик документтерге (мындан ары - ЧД) ылайык келиши керек.

25. Штамп менен ширетилген чыканактарды ширетүүлөрдүн бүткүл узундугу боюнча радиографиядан же ультраундуу сыноодон өткөрүү шарты менен диаметрдик түзүлүштөгү бир же эки узунунан ширетүү менен колдонууга жол берилет.

26. III жана IV категориялардагы түтүк өткөргүчтөр үчүн ширетилген сектордук чыканактарды колдонууга уруксат берилет. Сектор бурчу 30 °C ашпоого тийиш, чыканактын ички тарабын бойлой чектеш ширетүүчү ортосундагы аралык тышкы бети боюнча эки тараптан бул ширетүүчү башкаруу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга тийиш. Спиралдык тигиш түтүктөр жылуулук тармактарынын сектордук ийилиштерин даярдоо үчүн колдонулбайт.

27. Чыканатын дубалынын калыңдыгы анын кайсы бир бөлүгүндө бекемдик жана даярдоо үчүн спецификациялар боюнча эсептөө менен белгиленген маанилерден кем болбошу керек. Дубалдын калыңдыгын өлчөө буюм үчүн ЧДде көрсөтүлгөн ыкмага ылайык жүргүзүлүшү керек.

28. Ийрилиги чыканактын ички тарабындагы бүктөлүүлөрдөн (гофрациялардан) пайда болгон чыканактарды колдонууга жол берилбейт.

29. Төмөнкү формула менен эсептелген чыканак кесилишинин максималдуу сүйрүлүгү:

D_amax, D_amax - чыканактын өлчөнгөн бөлүгүндө максималдуу жана минималдуу тышкы диаметри, тиешелүүлүгүнө жараша, продукт үчүн ЧД тарабынан каралган маанилерден ашпоого тийиш.

Чыканактын кесилишинин сүйрүлүгү белгиленген тартипте макулдашылган ЧДде көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш.

§ 7. Ширетилген кошулмалар жана алардын жайгашуусу

30. Түтүк өткөргүчтөрдүн бардык ширетүүчү кошулмалары (анын ичинде ширетүүчү тетиктердин тигиштери) буюмга карата Эрежелерде жана ЧДде каралган ыкмалар менен козомол мүмкүн боло тургандай жайгаштырылышы керек.

31. Түтүктөрдү жана арматураларды туташтыруу үчүн толук өтүүчү куйма ширетүүнү колдонуу керек. Арматураларды, түтүктөрдү, түтүк өткөргүчтөрго жалпак фланецтерди ширетүү үчүн бурчтук ширетүүчү бириктирүүлөргө жол берилет. Бурчтук муундар толук өтүү менен жасалышы керек.

Ички диаметри 100 мм же андан аз болгон түтүктөр жана арматуралар жана шарттуу басымы 2,5 МПа (25 кгс/см2) жана 350 °C ашпаган температурада жалпак фланецтер үчүн структуралык боштугу бар бурчтук менен ширетилген бириктирүүлөргө жол берилет. Мындай кошулмалардын сапатын контролдоо белгиленген тартипте макулдашылган ЧД ылайык жүргүзүлүшү керек. III жана IV категориялардагы түтүк өткөргүчтөрүндөгү тешиктерди бекемдөөчү катмарларды ширетүүдө, таянычтарды, илгичтерди, изоляциялык бекиткичтерди ж.б.

32. Дубалынын ар кандай калыңдыктары бар элементтердин тутанган ширетүүчү кошулмаларда чоңураак тилкеден кичирээк тилкеге ​​жылмакай өтүү дубалы калыңыраак элементтин учун тиешелүү бир жактуу же эки тараптуу иштетүү менен камсыз кылынууга тийиш.

Өткөөл беттердин жантайыш бурчу 15° ашпоого тийиш.

Эгерде дубалдын калыңдыгынын айырмасы жука элементтин дубалынын калыңдыгынан 30% аз болсо, бирок 5 ммден ашпаса, ширетүүчү беттин жантайган жайгашуусунан улам четинен ачылуучу тараптан көрсөтүлгөн жылмакай өтүүнү аткарууга жол берилет.

Бул жоболор куюлган, согулган жана штампталган тетиктери бар, ошондой эле тик ийилген чыканактары бар ширетилген бириктирүүлөргө жайылтылбайт. Мындай тетиктердин учтарындагы өтүү бурчтары, ошондой эле тигиштердин бетинин жантайыш бурчтары стандарттарда, техникалык шарттарда жана нускамаларда белгиленген ченемдерден ашпоого тийиш.

33. Түтүктөрдү жана башка элементтерди узунунан жана спиралдуу ширетүү менен ширетүүдө акыркылары бири-биринен жылдырылышы керек. Мында жылышуу ширетилип жаткан түтүктөрдүн (элементтердин) дубалынын калыңдыгынан үч эседен кем эмес болушу керек, бирок сырткы диаметри 100 ммден ашкан түтүктөр үчүн 100 ммден кем эмес болушу керек.

34. Ультраундуу сыноого же локалдык термикалык иштетүүгө жатпаган туурасынан тутанган ширетүүчү кошулмалар үчүн түтүк өткөргүчтүн түз участокторундагы чектеш ширетүүлөрдүн окторунун ортосундагы аралык ширетилип жаткан түтүктөрдүн (элементтердин) дубалынын калыңдыгынан үч эседен кем эмес болушу керек, бирок 100 мм кем эмес. Ширетүү огунан чыканактын бурчуна башына чейинки аралык 100 мм кем эмес болушу керек.

35. Ультраундуу сыноодон өткөрүлүүчү туурасынан тутанган ширетүүчү кошулмалар үчүн түтүктүн (элементтин) эркин түз участогунун узундугу ширетүүчү огунан ар бир багытта (эң жакын ширетилген тетиктерге жана элементтерге, ийүүнүн башталышына, огунун жанындагы туурасынан кеткен ширетүүчү ж.б.) таблицада көрсөтүлгөн маанилерден кем болбошу керек. 2.

36. Жергиликтүү термикалык иштетүүгө дуушар болгон туурасынан тутанган ширетүүчү кошулмалар үчүн түтүктүн (элементтин) эркин түз участогунун узундугу ширетүүчү огунан ар бир багытта (эң жакын ширетилген тетиктерге жана элементтерге, ийүүнүн башталышына, жанаша туурасынан ширетүү ж.б.) формула менен аныкталган l маанисинен кем болбошу керек:

,

100 мм ден кем эмес,

D_m - түтүктүн (элементтин) орточо диаметри, барабар

 D_m = D_a - S;

D_a - номиналдык тышкы диаметри, мм;

S - түтүктүн (элементтин) номиналдык дубалынын калыңдыгы, мм.

37. Тик ийилген, штампталган жана штампы менен ширетилген чыканактарды орнотууда бурчтун башында туурасынан кеткен ширетүүчү бириктирүүлөрдү табууга жана ийри чыканактарды түз кесилишсиз ширетүүгө жол берилет.

38. Түтүктөрдүн жана арматуралардын тутук өткөргүч элементтери менен ширетилген бириктиргичтери үчүн элементтин сырткы бетинен түтүк ийилүүсүнүн башталышына же туурасынан кеткен куйма ширетүүчү огуна чейинки аралык төмөнкүдөй болууга тийиш:

1) тышкы диаметри 100 ммге чейинки түтүктөр (фитингдер) үчүн - түтүктүн тышкы диаметринен кем эмес, бирок 50 ммден кем эмес;

2) сырткы диаметри 100 мм жана андан ашык түтүктөр (фитингдер) үчүн - 100 ммден кем эмес.

39. Түтүк өткөргүчтүн туурасынан ширетилген кошулмасынын огунан таянычтын же асманын четине чейинки аралык Эрежелерде (ЧД) каралган текшерүү, козомол жана термикалык иштетүүнү жүргүзүү мүмкүнчүлүгүн эске алуу менен тандалышы керек.

§ 8. Түтүктөрдү төшөө

40. Түтүк өткөргүчтөрдү төшөө долбоору Эрежелердин жана курулуш нормаларынын жана эрежелеринин талаптарын эске алуу менен долбоорлоочу уюм тарабынан иштелип чыгышы керек. I категориядагы түтүктөрдү башка технологиялык түтүк өткөргүчтөр менен бирге бир каналга жер астынан төшөөгө тыюу салынат.

41. Жарым өтүүчү каналдарга түтүк өткөргүчтөрдү төшөөдө каналдардын ачык бийиктиги 1,5 м кем эмес, изоляцияланган түтүктөрдүн ортосундагы өтмөктүн туурасы 0,6 м кем эмес болууга тийиш.

42. Түтүк өткөргүчтөрдү тоннелдер (коллекторлор) аркылуу төшөөдө туннелдин (коллектордун) ачык бийиктиги 2 мден кем эмес, ал эми изоляцияланган түтүктөрдүн ортосундагы өтмөктүн туурасы 0,7 мден кем эмес болууга тийиш.

Өчүрүү клапандары (жабдуулар) жайгашкан жерлерде туннелдин туурасы орнотулган клапандарды (жабдууларды) ыңгайлуу тейлөө үчүн жетиштүү болушу керек. Тоннелдерге бир нече түтүктөрдү төшөөдө аларды өз ара жайгаштыруу түтүктөрдү ыңгайлуу оңдоону жана алардын айрым бөлүктөрүн алмаштырууну камсыз кылууга тийиш.

43. Түтүк өткөргүчтөрдү жер үстүндө ачык төшөөдө, мындай төшөө коопсуздуктун башка эрежелерине карама-каршы келген учурларды кошпогондо, бардык категориялардагы түтүктөрдү ар кандай багыттагы технологиялык түтүк өткөргүчтөр менен бирге төшөөгө жол берилет.

44. Жер астындагы түтүктөрдү тейлөө үчүн камераларда тепкичтери же кронштейндери бар экиден кем эмес люктары болууга тийиш.

45. Өтмө каналдарда тепкичтери же кронштейндери бар кирүү люктары болушу керек. Люктардын ортосундагы аралык 300 мден ашпоого тийиш, ал эми башка түтүк өткөргүчтөр менен биргелешип орнотууда - 50 мден ашпоого тийиш. Ошондой эле туюк участоктордун бардык акыркы чекиттеринде, трассадагы бурулуштарда жана арматураларды орнотуу түйүндөрүндө кирүү люктары каралышы керек.

46. Түтүк өткөргүчтүн горизонталдык тилкелери эң аз дегенде 0,004 эңкейишке ээ болууга тийиш; жылуулук тармактарынын түтүктөрү үчүн 0,002ден кем эмес эңкейишке жол берилет.

Суу толуп калган аймактардын пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарышы керек.

47. Арматуралар техникалык тейлөө жана оңдоо үчүн ыңгайлуу жерлерге орнотулушу керек. Зарыл болгон учурда тепкичтерди жана аянтчаларды уюштуруу керек.

48. Орнотулган чоюн арматуралар ийилүүчү чыңалуудан корголушу керек.

§ 9. Термикалык кеңейүү үчүн компенсация

49. Туруктуу тирөөчтөрдүн ортосундагы түтүк өткөргүчтүн ар бир участогу өз алдынча компенсациялоо же компенсаторлорду орнотуу жолу менен ишке ашырылышы мүмкүн болгон жылуулуктун узартылышын компенсациялоо үчүн долбоорлонууга тийиш. Чоюн сальник компенсаторлорун колдонууга жол берилбейт.

50. Ички диаметри 150 мм жана андан ашык жана буу температурасы 300°С жана андан жогору болгон буу өткөргүчтөрүндө буу өткөргүчтөрдүн кеңейүүсүн контролдоо жана таяныч-асма тутумдун туура иштешин көзөмөлдөө үчүн кыймыл көрсөткүчтөрү орнотулушу керек. Индикаторлорду орнотуу жерлери жана алар боюнча кыймылдардын эсептелген маанилери буу түтүгүнүн долбоорунда көрсөтүлүүгө тийиш. Багыттар эркин жеткиликтүү болушу керек. Зарыл болсо, аянтчаларды жана тепкичтерди уюштуруу керек.

§ 10. Колдоо-токтотуу системасы

51. Түтүк өткөргүчтүн көтөрүүчү конструкциялары, анын тирөөчтөрү жана асмалары (пружинаны кошпогондо) суу менен толтурулган жана изоляция менен капталган түтүктүн салмагынан вертикалдык жүккө, ал эми жылуулуктун кеңейүүсүнөн келип чыккан күчтөргө эсептелиши керек. Буу өткөргүчтөрдүн таянычтары жана асмалары гидравликалык сыноолордо суунун массасын эсепке албастан, бирок буунун массасын эсепке алуу менен эсептелиши мүмкүн. Бул учурда долбоордо гидротехникалык сыноодо пружиналарды, тирөөчтөрдү жана илгичтерди түшүрүү үчүн атайын түзүлүштөрдү колдонуу каралууга тийиш.

52. Туруктуу таянычтар жүктөрдүн эң жагымсыз айкалышында аларга берилген күчтөр үчүн эсептелиши керек.

§ 11. Дренаждар

53. Түтүк өткөргүчтүн ар бир секциясынын клапандар менен жабылган төмөнкү чекиттеринде түтүктү бошотуу үчүн өчүрүүчү клапандар менен жабдылган дренаждык арматуралар каралууга тийиш.

Түтүктөрдүн эң бийик жерлеринде абаны чыгаруу үчүн желдеткичтер орнотулушу керек.

54. Буу өткөргүчтөрдүн өчүрүүчү түзүлүштөр менен өчүрүлүшү мүмкүн болгон бардык участоктору, аларды жылытуу жана тазалоо мүмкүнчүлүгү үчүн акыркы чекиттеринде арматурасы бар арматура менен жабдылышы керек жана 2,2 МПа (22 кгс) жогору басымда болушу керек. / см2) - арматура жана катардагы эки клапан менен: бекитүүчү жана жөнгө салуучу. 20 МПа (200 кгс/см2) жана андан жогору басымдагы буу өткөргүчтөрү ырааттуу жайгаштырылган өчүрүү жана башкаруу клапандары жана дроссель шайбалары бар арматуралар менен камсыз болушу керек. Буу өткөргүчтүн участогун эки тарапка тең жылытууда участоктун эки учунан тазалоону камсыз кылуу керек.

Дренаждардын түзүлүшүндө түтүктөрдү жылытуу учурунда алардын ишин көзөмөлдөө мүмкүнчүлүгү каралышы керек.

55. Буу линияларынын төмөнкү акыркы чекиттери жана алардын ийилиштеринин төмөнкү чекиттери тазалоочу түзүлүш менен камсыз болушу керек.

56. Түтүк өткөргүчтөр үчүн дренаждык түзүлүштөрдүн жайгашуусу жана конструкциясы долбоорлоочу уюм тарабынан белгиленет.

57. Конденсатты буу кармагычтар же башка түзүлүштөр аркылуу үзгүлтүксүз алып салуу каныккан буу линиялары үчүн жана өтө ысытылган буу өткөргүчтөрдүн туюк четтери үчүн милдеттүү.

Жылытуу тармактары үчүн буу абалына карабастан трассанын төмөнкү пункттарында конденсатты үзгүлтүксүз алып салуу милдеттүү болуп саналат.

§ 12. Арматуралар жана редукциялоо жабдыктары

58. Коопсуз эксплуатация шарттарын камсыз кылуу үчүн ар бир түтүк өткөргүч жумушчу чөйрөнүн басымын жана температурасын өлчөөчү приборлор менен, ал эми зарыл болгон учурда өчүрүүчү жана жөнгө салуучу клапандар, редукциялоочу жана сактагыч түзүлүштөр, коргоо жана автоматика каражаттары менен жабдылышы керек.

Арматуралардын, өлчөө приборлорунун, автоматикасынын жана коргоонун саны жана жайгаштыруу коопсуз тейлөөнү жана оңдоону камсыз кылууну эске алуу менен долбоорлоочу уюм тарабынан камсыз кылынууга тийиш.

59. Коргоочу түзүлүштөр корголгон элементтеги басым эсептелгенден 10% ашык эмес, ал эми 0,5 МПа (5 кгс/см2) чейинки эсептик басымда - 0,05 МПа (0,5 кгс/см2)дан ашпагандай кылып конструкцияланышы жана жөндөлүшү керек.

Коопсуздук клапанынын толук ачылышында эсептелген мааниден 10%дан жогору басымдын ашыкча болушуна, эгерде бул түтүк өткөргүчтүн бекемдигин эсептөөдө каралса гана жол берилет.

Эгерде тутук откоргучту кыскартылган басымда иштетүүгө уруксат берилсе, анда коопсуздук түзүлүштөрүн жөндөө ушул басымга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш, ал эми приборлордун өткөрүү жөндөмдүүлүгү эсептөө жолу менен текшерилиши керек.

60. Коргоочу түзүлүш орнотулган тармактык түтүктөн чөйрөнүн үлгүсүн алууга жол берилбейт. Коопсуздук клапандарында клапандар иштегенде персоналды күйүүдөн коргой турган чыгаруучу түтүкчөлөр болушу керек. Бул түтүктөр тоңуп калуудан корголушу керек жана аларда чогулган конденсатты агызуучу дренаждар менен жабдылышы керек. Дренаждарга бекитүүчү түзүлүштөрдү орнотууга жол берилбейт.

61. Жүк же пружина клапанынын конструкциясында мажбурлап ачуу жолу менен түтүктөрдү эксплуатациялоодо клапандын туура иштешин текшерүүчү түзүлүш болушу керек. Эгерде түтүккө электромагниттик импульстук коопсуздук прибору (ИПУ) орнотулган болсо, анда ал клапанды башкаруу панелинен алыстан мажбурлап ачууга мүмкүндүк берүүчү түзүлүш менен жабдылышы керек.

62. Манометрлердин тактык классы кем болбошу керек:

2,5 – жумуш басымы 2,5 МПа (25 кгс/см²) чейин;

1,5 – жумуш басымы 2,5 МПа (25 кгс/см²) дан 14 МПа (140 кгс/см²) чейин;

1,0 – жумуш басымы 14 МПа (140 кгс/см²) дан жогору.

63. Манометрдин шкаласы жумушчу басымда манометрдин ийнеси шкаланын орто үчтөн бир бөлүгүндө турган шарттан тандалат.

64. Манометрдин шкаласында жол берилген басымды көрсөткөн кызыл сызык белгилениши керек.

Кызыл сызыктын ордуна манометрдин корпусуна кызыл түскө боёлгон жана манометрдин айнегине бекем жанаша жайгашкан металл пластинканы бекитүүгө жол берилет.

Манометр анын көрсөткүчтөрү тейлөөчү персоналга даана көрүнүп тургудай орнотулушу керек, ал эми анын шкаласы көрсөткүчтөрдүн көрүнүүсүн жакшыртуу үчүн вертикалдуу жайгашуусу же 30° чейин алдыга кыйшаюусу керек.

Манометрлердин байкоочу жайынын деңгээлинен 2 мге чейинки бийиктикте орнотулган манометрлердин номиналдык диаметри 100 ммден кем эмес, 2 мден 3 м бийиктикте - 150 ммден жана 3 м бийиктикте болушу керек, 5 м чейин - 250 мм кем эмес. Манометр 5 мден ашык бийиктикте жайгашкан учурда резервдик катары төмөндөтүлгөн манометрди орнотуу керек.

65. Ар бир манометрдин алдында манометрди тазалоо, текшерүү жана өчүрүү үчүн үч тараптуу клапан же башка ушул сыяктуу түзүлүш болууга тийиш. Буунун басымын өлчөө үчүн арналган манометрдин алдында диаметри 10 мм кем эмес сифондук түтүк болушу керек.

66. Арматуралар корпуста так белгилениши керек, ал төмөнкүлөрдү көрсөтөт:

1) даярдоочунун аталышы же товардык белгиси;

2) шарттуу өтүү;

3) чөйрөнүн шарттуу же жумушчу басымы жана температурасы;

4) чөйрөнүн агымынын багыты;

5) болоттун сорту.

67. Номиналдуу тешиги 50 мм жана андан ашык арматура, эгерде бул операциялар техникалык шарттарда каралса, колдонулган материалдар, термикалык иштетүү режимдери жана бузулбас сыноолордун натыйжалары көрсөтүлгөн белгиленген формадагы паспорт менен камсыз болушу керек.  Маалыматтар клапандын негизги бөлүктөрүнө шилтеме кылышы керек: корпус, капкак, шпиндель, затвор жана бекиткичтер.

68. Арматура маховиктеринде арматураны ачууда жана жабууда айлануу багыты көрсөтүлүшү керек.

69. Түтүк өткөргүч арматуранын кыймылдаткычын долбоорлоодо төмөнкү шарттар сакталышы керек:

1) арматураны ачуу кол дөңгөлөктү саат жебесине каршы, жабуу - саат жебеси боюнча жылдыруу менен жүргүзүлүүгө тийиш; мындан тышкары, вентильдерди жана задвижкаларды чынжырлар жана кулпулар менен жабуу мүмкүн болушу керек;

2) арматура ачуу индикатору жылып турган уяча анын чектуу позицияларында кыймылын чектебеши керек; арматура ачуу индикаторунун шкаласы боюнча, чектуу позициялар жазуулар менен көрсөтүлүшү керек.

70. Долбоордук басымы аны берүүчү булактын басымынан төмөн болгон түтүк өткөргүчтө төмөнкү басымдын (РОУ же башка редукциялоочу түзүлүштөрдүн) тарабында орнотулган манометри жана сактагыч клапаны бар редукциялоочу түзүлүш болушу керек.

71. Редукциялоочу приборлор (РП) басымды автоматтык жөнгө салууга, ал эми редукциялоочу-муздатуу приборлоруна (РОУ), андан тышкары - температураны автоматтык жөнгө салууга ээ болушу керек.

72. Айлануунун жогорку чегин талап кылган задвижка жана вентильдерди ачууну женилдетуу учун, ошондой эле буу өткөргүчтөрүн жылытуу үчүн (техникалык жактан негизделген учурларда) алар диаметри долбоорлоо уюму менен аныкталуучу айланып өтүүчү линиялар (айланма жолдор) менен жабдылууга тийиш.

3-болум. Материалдар жана жарым фабрикаттар

§ 13. Жалпы жоболор

73. Түтүк өткөргүчтөрдү жана алардын басым астында иштеген бөлүктөрүн даярдоо, монтаждоо жана оңдоо үчүн колдонуудагы стандарттарга ылайык келген материалдар жана жарым фабрикаттар колдонулушу керек.

74. Жаңы материалдарды жана жарым фабрикаттарды колдонуу материалдардын жана жарым фабрикаттардын сапаты жана мүнөздөмөлөрү колдонуудагы стандарттарга ылайык келүүсү боюнча адистештирилген уюмдун оң корутундусунун негизинде жүзөгө ашырылат.

75. Жарым фабрикаттарды берүү (алардын берилүү мүнөздөмөлөрү, көлөмү жана контролдук нормалары) белгиленген тартипте макулдашылган ченемдик документтерге ылайык ишке ашырылууга тийиш.

76. Материалдардын жана жарым фабрикаттардын сапаты жана касиеттери жөнүндө маалыматтар материалды же жарым фабрикатты даярдоочу тарабынан ырасталууга жана тиешелүү маркалоого тийиш. Маалымат (маркалоо) жок же толук эмес болгон учурда даярдоочу же түтүк өткөргүчтү орноткон же оңдоочу адистештирилген уюм натыйжалары протоколдордо жазылган зарыл сыноолорду жүргүзүүгө милдеттүү.

77. Климаты суук аймактарда курулган түтүк өткөргүчтөр үчүн материалдарды тандоодо эксплуатациялоочу параметрлерден тышкары, эгерде уюштуруучулук жана техникалык шарттарда эске алынбаса, эксплуатациялоодо, орнотууда, иштетүүдө жана сактоодо төмөнкү температуранын таасири эске алынышы керек.

§ 14. Болоттон жасалган жарым фабрикаттар. Жалпы талаптар

78. Жарым фабрикаттарды чыгаруучу тарап материалдын химиялык курамын контролдоого тийиш. Сертификат жарым фабрикат үчүн түздөн-түз алынган химиялык анализдин натыйжаларын же аны даярдоо үчүн колдонулган даяр материалга (куюудан тышкары) сертификаттагы ушуга окшош маалыматтарды камтууга тийиш.

79. Жарым фабрикаттар термикалык иштетилген абалда берилүүгө тийиш. Жылуулук менен иштетуу режими жарым фабрикатты чыгаруучунун - уюмдун документтеринде көрсөтүлүүгө тийиш.

Жарым фабрикаттарды термикалык иштетүүсүз жеткирүүгө төмөнкү учурларда жол берилет:

- эгерде металлдын ченемдик документтерде белгиленген механикалык жана технологиялык мүнөздөмөлөрү жарым фабрикатты даярдоо технологиясы менен (мисалы, прокаттоо менен) каралса;

- эгерде жабдууларды чыгаруучу уюмдарда жарым фабрикат термикалык иштетүү менен айкалыштырылган ысык формага же андан кийин термикалык иштетүүгө дуушар болсо.

Мындай учурларда жарым фабрикат берүүчү жылуулук менен иштетилген үлгүлөрдүн касиеттерин көзөмөлдөйт.

Жарым фабрикаттарды жылуулук менен иштебестен колдонууга жол берилиши материалдар жана технология боюнча адистештирилген уюм тарабынан ырасталышы керек.

80. Жарым фабрикаттарды чыгаруучу металлдын механикалык касиеттерин 20°С температурада созууга сынап көрүү жолу менен, 0,2 же 1% калдык деформацияда шарттуу чиркөө бекемдигин же физикалык ийкемдүүлүктүн, узундуктун жана жыйрылуу салыштырмалуулугун аныктоо менен контролдоого тийиш (эгерде сыноолор цилиндрдик үлгүлөр боюнча жүргүзүлсө). Салыштырмалуу конус маанилери маалымдама маалымат катары берилиши мүмкүн. Салыштырмалуу таруунун маанилери нормалдаштырылган учурларда, салыштырмалуу узартууну контролдоо милдеттүү эмес.

81. Соккуга туруктуулук боюнча сыноолор таблицада көрсөтүлгөн талаптарга ылайык жарым фабрикаттарга дуушар болушу керек. 5-тиркемедеги 1 - 6, листтин калыңдыгы, катуу согуу калыңдыгы жана түтүк же көңдөй согуу (куюу) дубалынын калыңдыгы 12 мм же андан көп, же бурчтук прокаттуу (согулган) диаметри 16 мм же андан көп. Долбоорлоочу уюмдардын өтүнүчү боюнча дубалдын калыңдыгы 6 - 11 мм болгон түтүктөргө, листтерге жана согууларга соккуга туруктуулук сыноолору жүргүзүлүүгө тийиш. Бул талап продукциянын ЧДде же долбоорлоо документтеринде камтылууга тийиш.

82. 0°Сден төмөн температурада соккуга туруктуулук боюнча сыноолор ачык абада, жерге төшөлгөн, каналдарда же металлдын температурасы 0°С төмөн болушу мүмкүн болгон жылытылбаган бөлмөлөрдө тутук өткөргүчтөрдүн фланецтик кошулмаларынын металл бөлүктөрүнө дуушар болушу керек, ошондой эле долбоорлоо уюмунун талабы боюнча башка тетиктердин металлы, алар буюмга ЧДде же конструктордук документацияда корсотулууго тийиш.

83. U (KCU) тибиндеги концентратор менен үлгүлөрдүн соккуга туруктуулугуна сыноолор 20°С температурада жана 82-пунктта каралган учурларда таблицада көрсөтүлгөндөрдүн бири менен жүргүзүлүшү керек.

Таблица 3

Жарым фабрикаттар үчүн ЧД ылайык концентратордун V (KCV) тибиндеги үлгүлөрдүн соккуга туруктуулугуна сыноо 20°C, 0°C жана -20°C температурада жүргүзүлөт.

Сыноочу температураларда таасир тийгизүүчү күчтүн маанилери KCU = 30 Дж/см2 (3,0 кгс м/см2) төмөн болбошу керек жана KCV = 25 Дж/см2 (2,5 кгс м/см2) төмөн болбошу керек.

Сокку күчүн баалоодо орточо арифметикалык маани жеке үлгү үчүн минималдуу маанинин нормадан 10 Дж/см2 (1,0 кгс м/см2) ашпаган четтөө менен үч сыноонун жыйынтыгы боюнча аныкталат, бирок ченемден төмөн эмес.

ККУ же KCV таасир этүүчү күчтүн критерийин тандоо долбоордук уюм тарабынан жүргүзүлүшү керек жана ЧД же долбоорлоо документтеринде көрсөтүлүшү керек.

84. Механикалык эскиргенден кийин соккунун бекемдигине сыноо бөлүктөрдү даярдоодо муздак формага келтирилген көмүртектүү, аз эритмелүү марганец жана кремний-марганец болоттордон жасалган бекиткичтер үчүн листтердин жана прокаттын материалында жүргүзүлүшү керек, алар кийинчерээк чыңдоосуз жана 200 - 350 ° C температурада иштөө үчүн арналган.

Механикалык эскирүүдөн кийин соккуга туруктуулуктун маанисинин ченемдери 83-пункттун талаптарына ылайык келиши керек.

85. 150 °Сден жогору долбоордук температурада иштеген тетиктерге арналган жарым фабрикаттар үчүн ЧД-да жогорулатылган температурадагы ийкемдүүлүктүн нормалдаштырылган маанилери көрсөтүлүшү керек; көмүртектүү, аз легирленген марганецтүү жана кремний-марганецтүү болоттор үчүн - 400 °Сге чейин, хром-молибдендик жана хром-молибден-ванадийлүү болоттор үчүн - 450 °Cге чейин, жогорку хромдуу жана аустениттүү болоттор үчүн - 525 °Сге чейин .

ЧД талаптарынын деңгээлинде касиеттерин сактоо өндүрүш технологиясын сактоо жана продукцияны мезгил-мезгили менен контролдоо менен камсыз кылынууга тийиш. Продукция үчүн ЧД тарабынан каралган, ошондой эле жаңы материалдарды иштеп чыгууда аткарылган жогорулатылган температураларда контролдук чыңалуу сыноолору жогоруда көрсөтүлгөн диапазондогу температуралардын биринде, 10 же 25 °C эселенген температурада жүргүзүлүшү керек. Мында 0,2 же 1% калдык деформациялардагы шарттуу түшүү чыңдоосу жеткирүү мүнөздөмөсү катары нормалдаштырылууга тийиш, ал эми созулуунун бекемдиги, салыштырмалуу тарышы же узартылышы эталондук маалыматтар катары аныкталат.

86. 85. пунктта көрсөтүлгөн маанилерден жогору долбоордук температурада эксплуатациялоого арналган жарым фабрикаттардын материалы ЧДде көрсөтүлгөндөн төмөн эмес узак мөөнөттүү бекемдикке ээ болууга тийиш.

104, 105 жана 2•105 сааттык ресурс үчүн узак мөөнөттүү бекемдик чектеринин кепилденген маанилери сыноо маалыматтарын статистикалык иштетүү жана продукцияны мезгил-мезгили менен контролдоо менен негизделүүгө жана адистештирилген изилдөө уюмунун оң корутундусу менен ырасталууга тийиш.

87. Механикалык мүнөздөмөлөрдү контролдоо түрлөрүнүн тизмеси таблицада көрсөтүлгөнгө салыштырмалуу кыскартылышы мүмкүн. Жарым фабрикаттын өндүрүүчүсү мүнөздөмөлөрдүн нормаланган маанилерин кепилдеген шартта (5-тиркеменин 1-6п) кепилдиктер өндүрүүчүнүн сертификаттарынан алынган маалыматтарды иштеп чыгуунун статистикалык ыкмаларын колдонуу менен камсыз кылынышы керек, сыноолордун натыйжалары, анын ичинде чыңалууга сыноолор жана продукцияны мезгил-мезгили менен контролдоо, алар ЧДде чагылдырылышы керек. Кепилдик берүү адистештирилген уюмдун оң корутундусу менен ырасталууга тийиш.

§ 15. Болот лист

88. Ар кандай сорттогу болотту колдонуунун чеги, бир листке ЧД, милдеттүү сыноолордун түрлөрү жана контролдор 1 таблицада көрсөтүлгөнгө ылайык келиши керек.

89. Бир эле маркадагы болот тилкени колдонууга жол берилет (5-тиркеменин 1-таблицасын караңыз), тилкеге ​​коюлуучу талаптар болот үчүн ЧДдан төмөн болбогон шартта белгиленген.

§ 16. Болот тутуктор

90. Түрдүү маркадагы болоттон жасалган түтүктөрдү колдонуунун чектери, түтүктөр үчүн ЧД, милдеттүү сыноолордун жана контролдун түрлөрү 5-тиркеменин 2 жана 3-таблицаларында көрсөтүлгөнгө ылайык келиши керек.

91. Тиксиз түтүктөр прокаттан, согулгандан же борбордон тепкич менен куюлуп жасалышы керек.

92. Узунунан же спиралдык тигишке ээ электр менен ширетилген түтүктөрдү колдонууга ширетүүнү радиографиялык же ультра үндүк контролдоо бүт узундук боюнча жүргүзүлгөн шартта жол берилет.

93. Ар бир тигишсиз же ширетилген түтүк түтүктөр үчүн ЧДде көрсөтүлгөн сыноо басымы менен гидравликалык сыноодон өтүшү керек.

Төмөнкү учурларда тигишсиз түтүктөрдү гидравликалык сыноодон өткөрбөөгө жол берилет:

- эгерде түтүк физикалык ыкмалар (радиографиялык, ультраүн сыноо же эквиваленттүү) менен бүткүл бети боюнча контролго алынса;

- 5 МПа (50 кгс/см2) жана андан төмөн жумушчу басымдагы түтүктөр үчүн, эгерде түтүктөрдү чыгаруучу гидравликалык сыноолордун оң натыйжаларына кепилдик берсе.

94. Кеңейтүү учурунда пластикалык деформация 3%дан ашпаган шартта, түз кесилиштер үчүн механикалык эскиргенден кийин соккуга туруктуулугу текшерилбеген материалдан 150°С жогору температурада кийин термикалык иштетилбестен кеңейтилген түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

§ 17. Болоттон жасалган согуулар, штамптар, штангалар жана формалар

95. Ар кандай сорттогу болоттон жасалган согууларды (прокаттарды) колдонуунун лимиттери, согуулар учун ЧД, милдеттүү сыноолордун жана контролдун түрүн табууда көрсөтүлгөнгө ылайык келет. 4 колдонмо 5п.

96. Тетиктерди муздак механикалык иштетүү жолу менен даярдоо үчүн сырткы диаметри 80 ммге чейинки көмүр прокаттарын колдонууга жол берилет. Дубалынын калыңдыгы 40 ммден ашык эмес жана узундугу 200 ммге чейинки көңдөй тегерек тетиктер үчүн сырткы диаметри 160 ммден ашпаган көмүр буюмдарын колдонууга жол берилет. Прокат прокаттын өндүрүүчүсүндө (же түтүк өткөргүчтөрүн жана алардын элементтерин чыгаруучу ишканада) бүткүл көлөмү боюнча радиографиялык көзөмөлгө же ультра үндүк текшерүүгө дуушар болушу керек. Радиографиялык сыноо же ультраүн текшерүү даяр бөлүктөрдө же алдын ала иштетүүдөн кийин жүргүзүлүшү мүмкүн.

97. Колдонуу лимиттери, барактан жасалган штамптоо үчүн милдеттүү сыноолордун түрлөрү жана контролдоо баракка коюлган талаптарга (1-таблица, 5-тиркеме), ал эми прокаттан жасалган штамптарга - ЧД белгиленген тартипте макулдашылган ыкма талаптарына жооп бериши керек.

§ 18. Болот куюу

98. Ар кандай маркадагы болоттон куймаларды колдонуунун чеги, куюу үчүн ЧД, милдеттүү сыноолордун түрлөрү жана контролдоо таблицада көрсөтүлгөнгө ылайык келиши керек(5 т.).

99. Механикалык иштетүүдөн кийин куюлган дубалдын минималдуу калыңдыгы долбоордук калыңдыктан кем эмес, бирок 6 мм кем эмес болууга тийиш.

100. Ар бир көңдөй куюу ЧД ылайык гидравликалык сыноо басымы сыноодон өтүшү керек. Даярдоочунун уюмунда үзгүлтүксүз радиографиялык сыноодон же ультраундуу сыноодон өткөн куюлган материалдарды гидравликалык сыноо монтаждоо же объект үчүн техникалык шарттарда белгиленген сыноо басымы бар агрегатты же объектти сыноо менен айкалыштырылышы мүмкүн.

§ 19. Бекиткичтер

101. Бекиткичтер үчүн түрдүү маркадагы болотторду колдонуунун чеги, бекиткичтер үчүн ЧД, милдеттүү контролдук сыноолордун түрлөрү Таблицага ылайык келиши керек (6 тиркеменин 5таб.).

102. Бекиткичтердин материалдары фланец материалына жакын сызыктуу кеңейүү коэффициенти менен тандалышы керек жана бул коэффициенттердеги айырма 10%дан ашпоого тийиш. Сызыктуу кеңейүүнүн ар кандай коэффициенттери бар (10%дан ашык) болотторду колдонууга бекемдик боюнча эсептөөлөр же эксперименталдык изилдөөлөр менен негизделген учурларда, ошондой эле бекиткичтердин эсептик температурасы 50°С ашпаган учурларда жол берилет.

103. Муздак деформация менен жасалган бекиткичтер термикалык иштетүүгө - чыңдоодон өтүүгө тийиш (200°Сге чейинки температурада иштеген көмүртектүү болоттон жасалган тетиктерди кошпогондо).

Жипти прокаттоо кийинки жылуулук дарылоону талап кылбайт.

§ 20. Чоюн

104. Ар кандай маркадагы чоюн куймаларын колдонуунун лимиттери, чоюн куюу үчүн ЧД, милдеттүү сыноолордун жана контролдун түрлөрү таблицада көрсөтүлгөнгө ылайык келиши керек. 7 тиркеме 5 т.

105. Чоюн тетиктерин механикалык иштетүүдөн кийин дубалдын калыңдыгы 4 ммден кем эмес жана 50 ммден ашпоого тийиш.

106. Ийилүүчү же күчтүү чоюндан жасалган куюулар термикалык иштетилген абалда колдонулушу керек.

107. Ар бир көңдөй куюу ЧД ылайык, бирок 0,3 МПа (3 кгс/см2) кем эмес гидравликалык сыноо басымы сыноодон өтүшү керек.

108. Динамикалык жүктөргө жана термикалык соккуларга дуушар болгон арматура элементтери үчүн темир куймаларды колдонууга жол берилбейт.

109. Тазалоо, дренаждык жана дренаждык линиялар үчүн өчүрүүчү түзүлүштөрдү даярдоо үчүн ийилүүчү же күчтүү чоюндан куюу колдонулушу керек.

§ 21. Түстүү металлдар жана эритмелер

110. Арматура корпусунун бөлүктөрүн, капкак корпустарын жана приборлордун бөлүктөрүн 250 °Сден ашпаган температурада даярдоо үчүн коло жана латун пайдаланылышы мүмкүн.

111. Арматуралардын корпустарын гидравликалык сыноо ЧД ылайык жүргүзүлүшү керек.

§ 22. Жаңы сорттогу болотторго талаптар

112. Жаңы сорттогу болоттон жасалган материалдарды жана жарым фабрикаттарды пайдалануу адистештирилген уюмдун оң корутундусунун негизинде жүзөгө ашырылат. Корутундуну алуу үчүн материалдардын негизги жана кошумча термикалык иштетүүдөн кийинки абалындагы механикалык, физикалык жана технологиялык касиеттери жөнүндө маалыматтар көрсөтүлүшү керек.

113. Механикалык касиеттери (чоюлууга бекемдиги, калдык деформациядагы шарттуу ийкемдүүлүк чыңдоосу аустениттик хром-никель болоттору үчүн 1% жана болоттун башка сорттору үчүн 0,2%) 20°Сден 50°С кем эмес температурага чейинки диапазондо изилдениши керек (сунушталган максимумдан жогору).

Температура болоттун бекемдик мүнөздөмөлөрүнүн өзгөрүшүнүн температурага так көз карандылыгын алуу үчүн шарттардан тандалышы керек. Температура аралыктары 50 °C ашпоого тийиш.

Барак жана тутуктор үчүн 20 °С температурада ийкемдүүлүктүн стандарттуу маанилеринин чыңалууга карата катышынын мааниси көмүртектүү болот үчүн 0,6дан жана легирленген болот үчүн 0,7ден ашпоого тийиш. Бекиткичтер үчүн, көрсөтүлгөн катышы 0,8 ашпоого тийиш.

114. Соруулууну пайда кылган жогорку температурада иштөөгө арналган материалдар үчүн 104, 105 жана 2´105 ресурс үчүн узак мөөнөттүү бекемдиктин маанилерин жана температуранын шарттуу сүзүү чегин белгилөө үчүн эксперименталдык маалыматтар көрсөтүлүшү керек (болот колдонуу сунуш кылынат).

Жүргүзүлгөн кыска мөөнөттүү жана узак мөөнөттүү сыноолордун саны жана алардын узактыгы болоттун бекемдигинин тиешелүү конструктивдүү мүнөздөмөлөрүн аныктоо үчүн жана бул мүнөздөмөлөрдүн өзгөрүү чегин баалоо үчүн жетиштүү болушу керек. Жарым фабрикат (дубалдын калыңдыгы) жана механикалык касиеттери боюнча техникалык шарттарда каралган четтөөлөр (минималдуу жана максималдуу маанилер менен), химиялык курамы боюнча (ысыкка туруктуулугу боюнча легирлөөчү элементтердин курамында эң аз жагымдуу эрүүчү металл) териштирүү керек.

115. Эгерде болот эксплуатациялоодо конструкциялык өзгөрүүлөргө дуушар болсо, анда бул өзгөрүүлөрдү жана алардын болоттун эксплуатациялык касиеттерине тийгизген таасирин мүнөздөгөн маалыматтар көрсөтүлүшү керек.

116. Болоттун жумушта катууланууга сезгичтиги (мисалы, муздак ийүү учурунда) анын узак мөөнөттүү бекемдигин жана узак мөөнөттүү ийилгичтигин иштөөдө жана иштетилбеген материалдарды салыштырып сыноо аркылуу өзгөртүү жолу менен бааланышы керек.

Кайра бөлүштүрүү учурунда муздак деформацияга дуушар болгон жарым фабрикаттын материалы механикалык эскирүү тенденциясынын жоктугуна текшерилиши керек.

117. Болотту колдонуу мүмкүндүгү анын морт сынууга туруктуулугу жөнүндө маалыматтар менен анын соккуга туруктуулугуна сыноо аркылуу же буюмдагы материалдын иштөө шарттарынын негизинде тандалып алынган башка ыкма менен ырасталууга тийиш.

118. Болоттун ширетүүнүн колдонулуп жаткан түрлөрү менен ширетүүгө жөндөмдүүлүгү тиешелүү толтуруучу материалдарды колдонуу менен сунушталган технология боюнча жасалган ширетүүчү кошулмалардын сыноо маалыматтары менен ырасталууга тийиш. Ширетилген кошулмаларды сыноонун натыйжалары алардын натыйжалуулугун ырастап, ширетүүчү технологиянын эксплуатациялык касиеттерине, аларды термикалык иштетүү режимине таасир этүү даражасын белгилеши керек.

Жогорку температурадагы материалдар үчүн ширетилген кошулмалардын узак мөөнөттүү бекемдиги жана узак мөөнөттүү эксплуатациялоодо жакын ширетүүчү зонада жергиликтүү сынууларга туруктуулугу жөнүндө маалыматтар көрсөтүлүшү керек.

119. Жаңы материалдарды түзүүдө кээ бир учурларда болоттун да, анын ширетилген кошулмаларынын да тиешелүү касиеттерин баалоо боюнча талаптарды кеңейтүү зарылдыгын пайда кылган алардын иштөөсүнүн конкреттүү шарттарын эске алуу зарыл:

1) терс температурада - суукка туруктуулукту баалоо;

2) циклдик жүктөр астында - циклдик күчкө баа берүү;

3) айлана-чөйрөнүн активдүү таасири менен - ​​коррозия-механикалык бекемдигин баалоо ж.б.

120. Жаңы сорттогу болот үчүн анын физикалык касиеттери жөнүндө төмөнкүдөй маалыматтар берилиши керек:

1) ар кандай температурадагы ийкемдүүлүк модулунун маанилери;

2) тиешелүү температуралык диапазондогу сызыктуу кеңейүүнүн орточо жылуулук коэффициентинин маанилери;

3) тиешелүү температуралардагы жылуулук өткөрүмдүүлүк коэффициентинин маанилери.

121. Жарым фабрикаттарды өндүрүүчүлөр же тиешелүү адистештирилген уюмдар болоттун касиеттеринин белгиленген деңгээлин сактоо менен талап кылынган ассортименттеги сунушталган маркадагы болоттон жарым фабрикаттарды даярдоо мүмкүнчүлүгүн ырасташы керек.

4-болум. Даярдоо, орнотуу жана оңдоо

§ 23. Жалпы жоболор

122. Түтүк өткөргүчтөрдү жана алардын элементтерин даярдоо, монтаждоо жана оңдоо адистештирилген уюмдар тарабынан жүргүзүлүүгө тийиш.

123. Түтүк өткөргүчтөр жана алардын элементтери Эрежелердин жана техникалык шарттардын талаптарына толук ылайык келүү менен аларды сапаттуу даярдоону камсыз кылуу үчүн техникалык каражаттары бар уюмдарда даярдалышы керек. ЧД түтүк өткөргүчтөрдүн тетиктеринин жана монтаждоо агрегаттарынын (I жана II категориялардагы түтүктөрдүн элементтери үчүн) эсептик иштөө мөөнөтүн жана эсептик мөөнөтүн көрсөтүүгө тийиш. Даярдоо, монтаждоо жана оңдоодо сапатты көзөмөлдөө тутуму (киргизүү, эксплуатациялык жана кабыл алуу контролу) Эрежелерге жана ЧДге ылайык иштин аткарылышын камсыз кылуу үчүн колдонулушу керек.

124. Түтүк өткөргүчтөрдү жана алардын элементтерин даярдоо, монтаждоо жана оңдоо тиешелүү иштер башталганга чейин адистештирилген уюм тарабынан иштелип чыккан технология боюнча жүргүзүлүүгө тийиш. Ошол эле учурда иштелип чыккан технология боюнча иштерди аткаруу түтүктөрдүн жогорку эксплуатациялык ишенимдүүлүгүн камсыз кылууга тийиш.

125. Түтүк өткөргүчтөрдү даярдоонун, монтаждоонун жана оңдоонун кабыл алынган технологиясынын бардык жоболору бардык технологиялык жана контролдук операцияларды аткаруунун мазмунун жана тартибин жөнгө салуучу өндүрүштүк-технологиялык документтерде (мындан ары - ПТД) чагылдырылышы керек.

ПТД белгиленген тартипте бекитилген Эрежелерди, түтүктөрдү даярдоо, монтаждоо жана оңдоо боюнча колдонуудагы техникалык документтерди (стандарттар, спецификациялар, контролдоо эрежелери ж.б.) эске алуу менен түзүлүшү керек.

Стандарттар, спецификациялар, контролдоо эрежелери жана башка документтер түтүк өткөргүчтөрдү даярдоодо, монтаждоодо жана оңдоодо технологиялык жана контролдук операцияларды жүргүзүү үчүн бардык зарыл болгон нускамаларды камтыган учурларда ПДТны даярдоо милдеттүү эмес.

126. Басым астында иштөөчү тетиктерди даярдоо үчүн арналган листтерде, прокаттарда жана согууларда, ошондой эле тышкы диаметри 76 ммден ашкан түтүктөрдө даярдоочунун белгиси сакталууга тийиш. Бул жарым фабрикаттар бөлүктөргө кесилген учурда, маркировка ар бир кесимде сакталууга тийиш.

127. Түтүктөрдүн туурасынан өтүүчү кошулмаларынын туура жупталышын камсыз кылуу үчүн түтүктөрдүн учтарын тешип, кеңейтүүгө же кысууга жол берилет. Бургулоонун, кеңейүү деформациясынын же кысуунун жол берилген мааниси стандарттарга же башка ченемдик документтерге ылайык кабыл алынат.

128. Түтүк өткөргүчтөрдүн тетиктеринин жана элементтеринин ички көңдөйлөрүн атмосферанын коррозиялык таасиринен коргоо үчүн монтаждоо аянтчасына жөнөтүүнүн алдында алардын ички көңдөйлөрү тазаланып, тешиктери тыгындар, капкактар ​​же башка ага тете коргоочу түзүлүштөр менен жабылышы керек.

129. Чыңалуу, ошондой эле жылуулук менен жондоо (зарыл болсо) жана сапатын контролдоо, кийин муздак туура өндүрүү үчүн зарыл болгон бөлүмдүн бүт узундугу боюнча жайгашкан ширетилген муундар, түтүк өткөргүчтөрдүн муздак чыңалуусу, эгерде ал долбоордо каралса, суукка дуушар болгон участоктун учтарындагы туруктуу тирөөчтөрдү жабууну, акыркы бекитүүнү кошпогондо, бардык ширетүүчү бириктирүүлөр аяктагандан кийин гана жүргүзүлүшү мүмкүн.

130. Блокторго монтаждоо алдында же дүңүнөн берилген түтүк өткөргүчтөрдүн тетиктерин жана элементтерин монтаждоо же оңдоо жерине даярдоочудан жөнөтүү алдында легирленген болоттон жасалган бардык тетиктер жана элементтер стилоскопиядан өтүшү керек.

131. Монтаждоочу же оңдоочу уюм күбөлүктөрдүн, күбөлүктөрдүн же паспорттордун көчүрмөлөрүнүн, ошондой эле монтаждоо аянтчасына келген түтүк өткөргүчтөрдүн бардык элементтери жана тетиктери боюнча штамптардын жана заводдук белгилердин болушун текшерүүгө милдеттүү.

132. Түтүк өткөргүчтөрдү даярдоонун, монтаждоонун жана оңдоонун алдында ЧД ылайык негизги жана ширетүүчү материалдарды жана жарым фабрикаттарды киргизүү контролу жүргүзүлүүгө тийиш.

§ 24. Ширетүү

133. Түтүк өткөргүчтөрдү даярдоодо, монтаждоодо, оңдоодо Эрежелердин талаптарына ылайык сертификатталган ширетүү технологиясы колдонулушу керек.

134. Ширетүү иштерин жүргүзүү үчүн ЧД (ПТД) талаптарынын сакталышын камсыз кылуу үчүн тейлөөгө жарамдуу түзүлүштөр, жабдуулар жана приборлор колдонулушу керек.

135. Түтүк өткөргүчтүн элементтерин ширетүү жана чаптоо боюнча иштерди жүргүзүүгө ширетүүчүлөрдү, ширетүүчү өндүрүштүн адистерин аттестациялоо эрежелерине ылайык аттестациядан өткөн жана бул ширетүү иштерин жүргүзүү укугуна сертификаты бар ширетүүчүлөргө уруксат берилет. Ширетүүчүлөр алардын сертификатында көрсөтүлгөн ширетүүчү түрлөрүнө гана кабыл алынат.

136. Бул уюмда биринчи жолу басым астында иштеген түтүк өткөргүчтүн элементтерин ширетүүнү баштаган ширетүүчү, сертификаты бар-жогуна карабастан, ишке киргизүүнүн алдында сыноо ширетүүчү кошулманы ширетүү жана контролдоо жолу менен текшерүүдөн өтүүгө тийиш. Сыноочу ширетүүчү бириктирүүнүн конструкциясы ширетүүчүнүн сертификатында көрсөтүлгөн иштердин түрлөрүнө ылайык келүүгө тийиш. Сыноочу ширетүүчү кошулманы ширетүүнүн сапатын контролдоо ыкмалары, көлөмдөрү жана ченемдери ушул Эрежелерге ылайык келиши керек. Сыноочу ширетүүчү бириктирүүнүн сапатын текшерүүнүн натыйжалары боюнча протокол түзүлөт, ал ширетүүчүнү ширетүүчү жумуштарды аткарууга киргизүү үчүн негиз болуп саналат.

137. Кооптуу өндүрүштүк объекттердин өнөр жай коопсуздугу, түтүк өткөргүчтөрдүн ширетилген кошулмаларын монтаждоо, ширетүү жана сапатын контролдоо боюнча иштерди башкаруу ушул тармакта иш жүргүзгөн уюмдардын кызматкерлерин окутуунун жана аттестациялоонун тартиби жөнүндө жобого ылайык аттестациядан өткөн адиске жүктөлүшү керек.

138. Дубалынын калыңдыгы 6 мм жана андан ашык басым астында иштеген труба өткөргүчтөрдүн элементтеринин ширетилген кошулмалары ширетүүнү жүргүзгөн ширетүүчүнүн аты-жөнүн белгилөөгө мүмкүндүк берүүчү маркировкага жатат. Белгилөө системасы ПТДде көрсөтүлгөн. Дубалынын калыңдыгы 6 ммден ашпаган ширетилген кошулмаларды маркировкалоонун зарылдыгы жана ыкмасы ПТД талаптары менен белгиленет. Маркалоо ыкмасы металлдын калыңдыгынын катуулануусун, катуулануусун же жол берилгис жукаруусун болтурбоого жана продукциянын бүткүл эксплуатациялоо мезгилинде маркалоонун коопсуздугун камсыз кылууга тийиш.

Эгерде берилген буюмдун бардык ширетүүчү кошулмалары бир ширетүүчү тарабынан жасалса, анда ар бир ширетүүчү кошулманы маркировкалоодон баш тартууга болот. Мында ширетүүчү штамп фирмалык тактанын жанына же буюмдун башка ачык жерине коюлушу керек жана маркаланган өчпөс боёк менен капталган алкактын ичинде болушу керек. Продукциянын паспортунда маркалоонун орду көрсөтүлүүгө тийиш. Эгерде ширетүүчү бириктирүүнү бир нече ширетүүчү аткарган болсо, анда аны ишке ашырууга катышкан бардык ширетүүчүлөр мөөр басууга тийиш.

139. Түтүк өткөргүчтөрдү ширетүүдө колдонулган ширетүүчү материалдар стандарттардын жана техникалык шарттардын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

140. Ширетүүчү материалдардын сорттору, ассортименти, сактоо шарттары жана колдонууга даярдоо ЧД (ПТД) ширетүүгө карата талаптарына ылайык келиши керек.

141. Текшерүүдөн тышкары (132, 222 в-пункттарга ылайык) төмөнкү ширетүүчү материалдар текшерилиши керек:

1) электроддордун ар бир партиясы - ЧДга ылайык ширетүүчү жана технологиялык касиеттери үчүн; Е-09Х1М, Е-09Х1МФ, аустениттик ж.

2) ЧД ылайык ширетүү жана технологиялык касиеттери үчүн флюс-өзөктүү зымдын ар бир партиясы;

3) легирленген ширетүүчү зымдын ар бир уясы (катушкасы) - ЧД менен жөнгө салынган негизги легирлөөчү элементтердин болушу үчүн, стилоскопия жолу менен;

4)зымдын ар бир партиясы ширетүү үчүн бирге колдонула турган агымдын ар бир партиясы менен, ширетүүчү металлдын механикалык касиеттери боюнча автоматтык флюс астында колдонгон учурда.

142. Четтерин жана аларга чектеш беттерди ширетүү үчүн даярдоо механикалык иштетүү же термикалык кесүү же оюгу (кислороддук, аба), андан кийин кескич, кескич, абразивдик аспап менен механикалык иштетүү жолу менен аткарылышы керек. Термикалык кесүүдөн (казалоодон) кийин механикалык иштетүүнүн тереңдиги конкреттүү болоттун маркасынын кесүүнүн (казуунун) термикалык циклине ийкемдүүлүгүнө жараша ЧДда (ПТД) көрсөтүлүшү керек.

143. Четтерин бир жактуу кесүү менен жана таяныч шакекчелери жок жана тамыр ширетүүсүз ширетилген түтүктөрдүн тумшук кошулмаларын монтаждоодо ички четтеринин жылышуусу (дал келбеши) ЧД тарабынан белгиленген маанилерден ашпоого тийиш.

144. Ширетүүчү тетиктердин четтери жана аларга жакын жерлер ПТДнын талаптарына ылайык кабырчыктардан, боёктордон, майлардан жана башка булгоочу заттардан тазаланышы керек.

145. Көмөкчү элементтерди (жыйноочу түзүлүштөрдү, убактылуу бекиткичтерди ж.б.) ширетүү жана алуу чиймелердин жана ПДДнын көрсөтмөлөрүнө ылайык жүргүзүлүүгө тийиш. Бул элементтерди ширетүү бул продуктуну ширетүүгө ыйгарым укуктуу ширетүүчү тарабынан жүргүзүлүүгө тийиш.

146. Ширетүү үчүн чогулган элементтерди чаптоо ушул кошулманы ширетүүдөй эле ширетүүчү керектелүүчү материалдарды колдонуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

147. Түтүк өткөргүчтөрдү даярдоодо, монтаждоодо жана оңдоодо ширетүү технологиясын аны реалдуу даярдоого жөндөмдүүлүгү ырасталгандан кийин колдонууга уруксат берилет; ширетилген кошулмалардын талап кылынган касиеттеринин бардык спектрин текшерүү жана алардын сапатын көзөмөлдөөнүн эффективдүү ыкмаларын өздөштүрүү, колдонулган ширетүү технологиясы Эрежелерге ылайык тастыкталууга тийиш.

148. Ширетүүнүн технологиясын сертификациялоо илимий-өндүрүштүк болуп бөлүнөт. Илимий сертификацияны ширетүүнүн жаңы, мурда сертификатталбаган технологиясын киргизүүгө даярдоодо адистештирилген уюм жүргүзөт. Өндүрүштү аттестациялоо ар бир уюм тарабынан илимий-изилдөө иштеринин сертификациясынын жыйынтыгында берилген сунуштардын негизинде жүргүзүлөт.

149. Изилдөөнүн сертификациясында аныкталган ширетүүчү кошулмалардын мүнөздөмөлөрү негизги металлдын түрүнө жана арналышына жана ширетилген кошулмалар үчүн төмөнкүдөй иштөө шарттарына жараша тандалат:

- нормалдуу (20 ± 10 °С) жана иштөө температурасында механикалык касиеттери, анын ичинде ширетүүчү металлдын созулууга бекемдиги, ийилүүчүлүгү, салыштырмалуу узартылышы жана салыштырмалуу жыйрылышы, ширетүүчү металлдын жана ширетүүчү жылуулук таасир этүүчү зоналардын согуу бекемдиги, созуу жана ийилүү бурч менен ширетилген бириктирүү;

- узак мөөнөттүү бекемдик, ийкемдүүлүк жана сойлоочулук;

- циклдик күч;

- ширетүүчү металлдын морттугунун жана ширетүүчү жылуулук таасир этүүчү зонанын критикалык температурасы;

- иштөө температурасында термикалык эскиргенден кийин ширетилген кошулмалардын касиеттеринин туруктуулугу;

- жумушчу чөйрөдө кычкылдануунун интенсивдүүлүгү;

- жол берилгис кемчиликтердин жоктугу;

- гранулдар аралык коррозияга туруктуулугу (аустениттик болоттон жасалган элементтердин ширетилген бириктирүүлөр үчүн);

- аткарылуучу ширетүүчү бириктирүүлөргө мүнөздүү башка мүнөздөмөлөр.

Изилдөөлөрдү аттестациялоонун натыйжалары боюнча аны өткөргөн уюм аны практикалык колдонуу үчүн зарыл болгон сунуштарды берүүгө тийиш. Сунуш кылынган технологияны өндүрүштө колдонууга уруксат белгиленген тартипте берилет.

150. Ширетүү технологиясын өндүрүштүк сертификациялоо аны колдонуунун алдында ар бир уюм тарабынан конкреттүү өндүрүштүк шарттарда ага ылайык жасалган ширетүүчү кошулмалардын ушул Эрежелердин жана ЧДнын талаптарына ылайык келүүсүн текшерүү максатында жүргүзүлөт. Өндүрүштүн сертификациясы тигил же бул уюмда аткарылган ширетилген кошулмалардын бир түрүнүн ар бир тобу үчүн жүргүзүлүшү керек.

151. Өндүрүштү аттестациялоо ушул уюм тарабынан иштелип чыккан жана комиссиянын төрагасы бекиткен программага ылайык уюмда түзүлгөн аттестациялык комиссия тарабынан жүргүзүлөт.

Программа ширетүүчү кошулмаларды кыйратуучу жана кыйратуучу сыноону жана сыноонун натыйжалары боюнча ширетүүнүн сапатын баалоону караштырууга тийиш.

Өндүрүштү, анын ичинде ушул Эрежелер күчүнө киргенге чейин уюмда колдонулган сертификацияны жүргүзүүнүн тартиби ЧД (ПТД) тарабынан аныкталат. Эгерде ширетүү технологиясын өндүрүштүк сертификациялоонун жүрүшүндө сыноонун кандайдыр бир түрү боюнча канааттандырарлык эмес натыйжалар алынса, аттестациялык комиссия алынган натыйжалар менен белгиленген талаптардын ортосундагы айырмачылыктын себептерин аныктоо боюнча чараларды көрөт. Ишканада өндүрүштүк аттестациядан өткөн ширетүү технологиясын колдонууга уруксат Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетика көзөмөл кызматы тарабынан белгиленген тартипте берилет.

152. Изилдөөчү аттестацияда белгиленген деңгээлге карата ширетүүчү кошулмалардын касиеттери же сапаты начарлаганда, даярдоочу уюм (монтаждоо же оңдоочу уюм) ширетүүчү технологияны колдонууну токтотуп, генерациялоонун себептерин белгилөөгө жана жоюуга милдеттүү. алардын начарлашына алып келген жана кайра өндүрүү боюнча аттестацияны, ал эми зарыл болгон учурда - изилдөө боюнча аттестацияны жүргүзөт.

153. Түтүк өткөргүчтөрдү даярдоодо, монтаждоодо жана оңдоодо ар кандай сертификатталган ширетүү технологияларын колдонууга жол берилет.

Аустениттик болоттордон жана мартенситтүү жана мартенсит-ферриттик класстагы жогорку хромдуу болоттордон жасалган тетиктерге газ менен ширетүүнү колдонууга жол берилбейт.

154. Басым элементтерин ширетүү чөйрөнүн оң температурасында жүргүзүлүүгө тийиш. Монтаждоо жана оңдоодо ЧД (ПТД) талаптарын эске алуу менен жана ширетүүчүлөргө зарыл шарттарды (шамалдан, жамгырдан, кардан коргоо) түзүү менен терс температуралардын шарттарында ширетүүнү жүргүзүүгө жол берилет. Терс айлана-чөйрөнүн температурасында, ширетилген кошулма зонасында металл кургатылган жана оң температурага алып, ширетүү алдында жылытышы керек.

155. Ширетүүчү тетиктерди алдын ала жана коштоп жылытуунун зарылдыгы жана режими ширетүүнүн технологиясы менен аныкталат жана ПТДда көрсөтүлүүгө тийиш. Айлана-чөйрөнүн терс температурасында жылытуу оң температурадагыдай эле жүргүзүлөт, бирок жылытуу температурасы 50 °C жогору болушу керек.

156. Ширетүүдөн кийин тигиш жана ага жакын жерлер шлактардан, металл чачыраган жана башка булгоочу заттардан тазаланышы керек. Каршылык ширетүү жолу менен жасалган түтүктөрдүн бириккен жерлериндеги ички агымдын көрсөтүлгөн аянтын камсыз кылуу үчүн алып салуу керек.

§ 25. Жылуулук менен иштетүү

157. Түтүк өткөргүчтөрдүн элементтерин жылуулук менен иштетүү металлдын жана ширетүүчү кошулмалардын касиеттери металл жана ширетүү үчүн, ошондой эле технологиялык операцияларды (ширетүүчү, ийүү, штамптоо ж.б.) ЧДде кабыл алынган көрсөткүчтөргө ылайык келүүсүн камсыз кылуу. Термикалык иштетүү жарым фабрикаттарга, монтаждоочу агрегаттарга жана бүтүндөй буюмдарга, эгерде аны ишке ашыруу эрежелеринде, ЧДда, конструктордук жана (же) өндүрүштүк-технологиялык документтерде каралса, ишке ашырылууга тийиш.

158. Термикалык иштетүү эки түрдүү болушу мүмкүн:

1) нормалдаштырууну, чыңдоо менен нормалдаштырууну, өчүрүүнү, чыңдоо менен өчүрүүнү, аустениттештирүүнү же өчүрүү же аустениттөө температураларына чейин жылытуу менен көп баскычтуу термикалык иштетүүнү камтыган негизги;

2) бошотуу түрүндөгү кошумча.

Негизги жана кошумча жылуулук иштетүүнүн түрлөрү жана анын режимдерине (ысытуу ылдамдыгы, температура жана кармоо убактысы, муздатуу ылдамдыгы, муздаткычтын түрү) термист-операторлор атайын окуудан өткөн, тиешелүү сыноолордон өткөн жана бул иштерди жүргүзүү укугуна сертификаты бар термист-операторлорго жылуулук менен иштетүү иштерин жүргүзүүгө уруксат берилет.

159. Продукцияны негизги жылуулук иштетүү төмөнкүдөй учурларда жүргүзүлүшү керек:

1) эгерде жарым фабрикаттар (листтер, трубалар, куюулар ж.б.) металл үчүн ЧДда кабыл алынган материалдык касиеттерин камсыз кылуучу режимдер боюнча термикалык иштетүүгө дуушар болбогондо;

2) эгерде калыптандыруунун технологиялык операциялары (ийүү, прокаттоо, штамптоо ж.б.) чыңдоо температурасынан ашкан температурага чейин ысытуу менен жүргүзүлсө;

3) электрошлак менен ширетүүдөн кийин;

4) аустениттик болоттон жасалган түтүктөр ийилгенден кийин (түтүктүн тышкы диаметринин өлчөмүнө жана ийүү радиусуна карабастан)

5) даярдоо жана ширетүү үчүн ЧД (ПТД) негизги жылуулук иштетүүнү караган бардык башка учурларда, ошондой эле долбоордук документтердин талабы боюнча.

160. Эгерде формалоонун технологиялык операциялары (ийүү, прокаттоо, штамптоо ж.б.) аткарылса, негизги жылуулук иштетүү милдеттүү эмес:

1) аягы 700°Сден төмөн эмес нормалдаштыруу температурасына чейин ысытуу менен көмүртектүү, марганецтик жана кремний-марганец болоттон жасалган тетиктер жана жарым фабрикаттар үчүн;

2) спрей муздатуу аркылуу аустениттөө температурасына чейин жогорку жыштыктагы ток менен ысытуучу машиналарда ийүү учурунда аустениттик болоттон жасалган түтүктөр үчүн.

161. Продукциялар төмөнкүдөй учурларда кошумча термикалык иштетүүгө дуушар болот:

1) ысытуусуз же 700°Сден төмөн температурага чейин ысытуу менен жасалган көмүртектүү, марганецтик жана кремний-марганец болоттон жасалган тетиктерди прокаттоодон жана штамптоодон кийин, ошондой эле дубалдын калыңдыгы кабыкчанын ички диаметринен 5% ашкан, түбү үчүн эң кичине ички ийри радиустан, штампталган жолчо үчүн тармактык түтүктүн (бутактын) ички радиусунан, ийриликтин орточо радиусунан ийилген радиусуна карабастан, дубалдын калыңдыгы 36 ммден ашканда;

2) жылытуу түтүктөрү ийилбестен ийилгенден кийин:

- ийилүү радиусуна карабастан дубалынын калыңдыгы 36 ммден ашкан көмүртектүү, марганецтик жана кремний-марганец болоттон, же 10 - 36 мм орточо ийилген радиусу түтүктүн тышкы диаметринен үч эсе аз болгон калыңдыгы; ийилген кесилишинин сүйрүлүгү 5%дан ашык болсо;

- 12Х1МФ жана 15Х1М1Ф маркасындагы болоттон, дубалдын калыңдыгына карабастан номиналдуу тышкы диаметри 108 ммден ашык; диаметри 108 мм же андан аз дубалдын калыңдыгы 12 мм же андан көп, ошондой эле кесилишинин сүйрүлүгү 5%дан ашкан ийилген;

- даярдоо үчүн ЧД (ПТД) нускамаларына ылайык башка легирленген болоттордон;

3) түтүк өткөргүчтөрдүн тетиктерин жана монтаждоо агрегаттарын ширетүүдөн кийин:

- көмүртектүү, марганецтик жана кремний-марганец болоттон дубалынын калыңдыгы 36 ммден ашык, ал эми 100°С кем эмес температурага жанаша ысытууну киргизүү менен - ​​дубалынын калыңдыгы 40 ммден ашык;

- ширетүү үчүн ЧД (ПТД) нускамаларына ылайык башка сорттогу легирленген болоттон;

4) арматураларды, ошондой эле басым астында иштебеген тетиктерди ширетүүдөн кийин негизги бөлүгүнүн дубалынын калыңдыгы "в" пунктунда көрсөтүлгөн дубалдын калыңдыгынан ашкан түтүк өткөргүчтөргө; адистештирилген уюм менен макулдашылган атайын технологияны колдонуу менен жылуулук менен дарылоосуз ширетүү мүмкүнчүлүгүнө жол берилет;

5) продукцияга же ширетүү үчүн ЧД (ПТД) спецификацияларында кошумча термикалык иштетүү же негизги термикалык иштетүүнү кошумчага алмаштыруу каралган бардык башка учурларда, ошондой эле долбоордук документтердин талабы боюнча.

161. Буюмдун ширетүүнүн бүтүшү менен чыңдоо башталышынын ортосундагы убакыт аралыгында калуу шарттары (кармап туруу убактысы, муздатуунун жол берилген температурасы ж.б.) ширетүү үчүн ЧД (ПТД) тарабынан аныкталат. Ширетилген буюмдун чыңдоо температурасы жарым фабрикаттын чыңдоо температурасынан ашпоого тийиш.

162. Эгерде даярдалган элементтин механикалык касиеттеринин берилген деңгээли, түтүктүн ийилген жеринен башкасы, сыноолор менен ырасталса, анда 160-пунктта каралган кошумча термикалык иштетүүнүн зарылдыгы адистештирилген ширетүүчү уюм тарабынан чечилет.

163. Ар кандай маркадагы болоттон ширетилген элементтер үчүн термикалык иштетүүнүн зарылдыгы жана анын режими ширетүү үчүн ЧД (ПТД) тарабынан белгиленет.

164. Бардык типтеги тетиктерди жана элементтерди негизги термикалык иштетүүдө, ошондой эле узунунан жана туурасынан ширетүүлөрдү кошумча термикалык иштетүүдө продукция бүтүндөй жылытылууга тийиш. Белгиленген структурасы жана механикалык касиеттери буюмдун бүткүл узундугу боюнча камсыз кылынган, ошондой эле анын өткөргүчтөрү жок болгон шартта продукцияны бөлүктөргө бөлүп чыгарууга жол берилет.

165. Аустениттик болоттон ийилген жерлерди аустениттөөдө жана көмүртектүү, аз эритмелүү марганецтен жана кремний-марганецтик болоттон ийилген жерлерди чыңдоодо локалдык термикалык иштетүүгө жол берилет. Түтүктөрдүн ийилген жерлерин локалдуу термикалык иштетүүдө бир эле учурда ийилгендердин бүт бөлүгүн жана түтүк дубалынын калыңдыгынан үч эседен кем эмес узундуктагы, бирок ийилген жердин ар бир тарабында 100 ммден кем эмес болгон жанаша түз участокторду жылытуу керек.

166. Түтүк өткөргүчтөрдүн туурасынан кеткен ширетүүлөрүн, ошондой эле ширетүүчү арматураларды, таяныч элементтерин, бекиткичтерди жана тутук өткөргүчтөрдүн башка бөлүктөрүн ширетүүнү көчмө жылытуучу приборлор менен локалдуу жылытуу менен жүргүзүүгө жол берилет. Туурасынан (тегерек) ширетүүлөрдү жылуулук менен иштетүүдө шакекченин бүткүл периметри боюнча бирдей жылытуу камсыз кылынууга тийиш. Жылытуу зонасынын туурасы ЧД (PTD) тарабынан жылытылган аймактын ортосунда ширетүүчү жер менен белгиленет.

Температуралык иштетүүдө жылытылган шакекчеге жакын жайгашкан түтүк өткөргүчтүн участоктору узундук боюнча температуранын бир калыпта өзгөрүшүн камсыз кылуу үчүн изоляция менен жабылышы керек.

167. Термикалык иштетүү буюмдардын металлын бирдей ысытууну, алардын эркин термикалык кеңейүүсүн жана пластикалык деформациялар болбошун камсыз кыла тургандай жүргүзүлүшү керек. Дубалынын калыңдыгы 20 мм жана андан ашык 300°Сден жогору болгон буюмдарды жылуулук менен иштетүүдө жылытуу, кармоо жана муздатуу режимдери өзүн-өзү жаздыруучу приборлор менен жазылууга тийиш.

§ 26. Козомол. Жалпы жоболор

168. Даярдоочу, монтаждоочу же оңдоочу уюм жол берилгис кемчиликтерди табууга, эксплуатацияда анын жогорку сапатына жана ишенимдүүлүгүнө кепилдик бере турган алардын продукциясын контролдоонун түрлөрүн жана көлөмүн колдонууга милдеттүү. Ошол эле учурда контролдун көлөмү Эрежелердин талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

Продукциянын сапатын контролдоо системасы томонкулорду камтууга тийиш:

1) персоналды аттестациялоону текшерүү;

2) монтаждоо жана ширетүүчү, жылуулук жана контролдоочу жабдууларды, аппараттарды, приборлорду жана шаймандарды текшерүү;

3) негизги материалдардын сапатын контролдоо;

4) кемчиликтерди табуу үчүн ширетүүчү материалдардын жана материалдардын сапатын контролдоо;

5) ширетүү технологиясын оперативдүү башкаруу;

6) ширетилген кошулмалардын сапатын бузуусуз контролдоо;

7) ширетилген кошулмалардын сапатын бузуучу контролдоо;

8) кемчиликтерди оңдоону контролдоо.

169. Материалдарды жана ширетилген кошулмаларды бузуусуз сыноонун негизги ыкмалары болуп төмөнкүлөр саналат:

- визуалдык жана өлчөө;

- рентгенографиялык;

УЗИ;

- радиоскопиялык;

- капиллярдык же магниттик бөлүкчө;

- куюлма ток;

- стилоскопия;

- катуулукту өлчөө;

- гидравликалык сыноо.

Мындан тышкары, башка ыкмаларды (акустикалык эмиссия ж.б.) колдонсо болот. Контролдун түрлөрүн тандоо Эрежелердин талаптарына, буюм жана ширетүү үчүн ЧД талаптарына ылайык долбоорлоочу уюм тарабынан жүргүзүлүшү жана долбоордук документацияда көрсөтүлүшү керек.

170. Кыйратуучу сыноолордо механикалык касиеттерге сыноолор, металлографиялык изилдөөлөр жана гранулдар аралык коррозияга туруктуулугуна сыноолор жүргүзүлүшү керек. Контролдун методологиясы, тартиби жана көлөмү продукция үчүн ПТД тарабынан белгиленет.

171. Продукцияны, жыйноочу агрегаттарды жана ширетүүчү кошулмаларды кабыл алуу-контролдоо буюмду 450°Сден жогору ысытуу, металлды термикалык иштетүү, деформациялоо жана ишти катуулатууга байланышкан бардык технологиялык операциялар аяктагандан кийин жүргүзүлүүгө тийиш. Жеке ыкмалар менен контролдун ырааттуулугу ЧД (ПТД) талаптарына ылайык келиши керек. Визуалдык жана өлчөөчү контролдоо, ошондой эле стилоскопия башка ыкмалар менен контролдон мурун болушу керек.

172. Ширетүү кошулмалардын сапатын контролдоо белгиленген тартипте макулдашылган ЧД ылайык жүргүзүлүшү керек. Бузбас сыноо чөйрөсүндөгү персоналды аттестациялоо эрежелерине ылайык бузулбас сыноо боюнча адистер аттестациядан өтүшү керек.

173. Жумуштарды аткаруу процессинде ширетилген кошулмалардагы кемчиликтерди оңдоо ишти чыгарган ишкананын персоналы (заводдун, монтаждоочу же оңдоочу уюмдун) тетиктерди ширетүүгө, ширетүүгө жана ширетүүчү кошулмаларды жылуулук менен иштетүүгө даярдоонун жана чогултуунун технологиялык процесстерин оперативдүү контролдоону жүзөгө ашырууга тийиш. Оперативдүү контролдоо учурунда аткаруучулар тарабынан ушул Эрежелердин, ЧД, ПТД жана чиймелердин талаптарын сактоосу текшерилет. Даярдоо, жыйноо, ширетүү, термикалык иштетүү жана кемчиликтерди оңдоо учурундагы оперативдүү контролдун көлөмү ПТДда көрсөтүлүшү керек.

174. Контролдун ар бир түрү жана контролдоо жери боюнча натыйжалар (анын ичинде оперативдүү) отчеттук документтерде (журналдарда, бланктарда, протоколдордо, маршруттук паспорттордо ж.б.) жазылууга тийиш.

175. Контролдоо каражаттары ченемдик документтерге ылайык метрологиялык текшерүүдөн өтүүгө тийиш.

176. Кемчиликтерди аныктоо үчүн материалдардын ар бир партиясы (пенетранттар, порошоктор, суспензиялар, радиографиялык пленкалар, химиялык реагенттер ж.б.) аларды колдонуунун алдында кириш контролуна алынууга тийиш.

177. Эрежелерде каралган кыйратуучу жана бузулбас сыноолордун көлөмү түтүк өткөргүчтөрдү жана алардын элементтерин массалык түрдө өндүрүүдө, ширетуучулордун айрым турлору боюнча адистештирилиши жана 6 айдан кем эмес мезгилдин ичинде контролдун натыйжалары менен ырасталган иштин жогорку сапаты, анын ичинде өзгөрүлбөгөн технологиялык көрсөткүч менен ширетилген кошулмалардын бир түрү менен буюмдарды монтаждоо жана оңдоо учурунда азайтылышы мүмкүн.

178. Ички басым астында иштебеген ширетүүчү тетиктердин ширетүүчү кошулмаларын контролдоо ыкмалары жана көлөмү буюм жана ширетүү үчүн ЧД (ПТД) тарабынан белгилениши керек.

179. Эгерде контролдун ар кандай түрүн жүргүзүүдө ал Эрежелерде (8-тиркеме) жана буюм жана ширетүү үчүн ЧД тарабынан белгиленген жол берилген чектен чыкпаган ички жана тышкы кемчиликтерди аныктабаса, буюм жарактуу деп таанылат.

§ 27. Көрүү жана өлчөөчү башкаруу, уруксат

180. Ар бир буюм жана анын бардык ширетүүчү кошулмалары тышкы кемчиликтерди аныктоо максатында Эрежелерге, конструктордук документтерге, ошондой эле ЧД (ПТД) ылайык жүргүзүлгөн визуалдык жана өлчөө контролуна жатат, анын ичинде:

1) элементтердин геометриялык өлчөмдөрүндөгү жана салыштырмалуу абалындагы четтөөлөр;

2) бардык түрдөгү жана багыттагы беттик жаракалар;

3) негизги металлдын жана ширетилген кошулмалардын бетиндеги кемчиликтер (тешиктер, катмарлар, кабыктар, ийилгендер, астынкы кесүүлөр, күйүктөр, ширетилбеген кратерлер, өтүүнүн жоктугу, тешикчелер, кошулмалар ж.б.).

190. Визуалдык кароонун алдында буюмдун беттери жана ширетилген кошулмалар кирден жана шлактан тазаланышы керек. Ширетилген кошулмаларды текшерүүдө ширетүүчүнүн бети жана ага жанаша жаткан негизги металлдын туурасы кеминде 20 мм ширетүүчүнүн эки тарабында, электрошлак менен ширетүүдө - 100 мм тазалоого жатат.

191. Ширетилген кошулмаларды визуалдык жана өлчөөчү контролдоо ЧД (ПТД) боюнча бүт узундук боюнча ичинен жана сыртынан жүргүзүлүшү керек. Эгерде ширетилген кошулмалардын ички бети визуалдык жана өлчөөчү контролдоо үчүн жеткиликтүү болбосо, контролдоо сырттан гана жүргүзүлөт.

192. Көрүү жана өлчөө контролдоодо аныкталган беттик кемчиликтер башка бузулбаган ыкмалар менен сыноолордун алдында оңдолушу керек.

193. Даяр продукциянын геометриялык өлчөмдөрү үчүн жол берилген ченемдер ЧД жана чиймелерде көрсөтүлгөндөн ашпоого жана Эрежелерде белгиленгенден ашпоого тийиш. Контролдук өлчөөлөрдүн методологиясы жана саны жана тестирлөө аймактарынын жайгашкан жери PDD тарабынан белгилениши керек.

194. Ширетүү жолу менен барактан же паковкадан (штамптоодон) жасалган цилиндр жана конус элементтеринде төмөнкүдөй четтөөлөргө жол берилет:

1) диаметри боюнча - номиналдуу тышкы же ички диаметрден ± 1% ашпаган;

2) кесилишинин сүйрүлүгү боюнча - 1%дан көп эмес; овалдуулук төмөнкү формула менен эсептелет:

Dmax, Dmin - тиешелүүлүгүнө жараша, максималдуу жана минималдуу тышкы же ички диаметри, бир бөлүмдө ченегенде;

3) түздүгүнөн - элементтердин цилиндрдик бөлүгүнүн бүткүл узундугунан 0,3% ашпаган, ошондой эле узундугу 5 м каалаган секцияда;

4) жергиликтүү жукартуу дубалдын калыңдыгын жол берилген маанисинен ашпоого тийиш;

3) оюктардын тереңдиги жана форманын башка жергиликтүү четтөөлөрү буюм үчүн ЧДде белгиленген маанилерден ашпоого тийиш, ал эми ЧД жок болгон учурда алар бекемдиктин эсептөөлөрү менен негизделиши керек.

195. Түтүк өткөргүч элементтеринин кесилишинин диаметри жана сүйрүлүгү боюнча четтөөлөр ЧДде продукция үчүн белгиленген маанилерден ашпоого тийиш.

196. Түтүктөрдүн ийилген участокторунун дубалынын калыңдыгын контролдоо ультра үндүү калыңдык өлчөгүчтүн жардамы менен же кесилгенден кийин өлчөө жолу менен, бирдей өлчөмдөгү ийилген участоктордун партиясынан туш келди жүргүзүлүшү керек. Түтүктөрдүн ийилген участокторундагы дубалдын калыңдыгына мониторинг жүргүзүүнүн методологиясы, тартиби жана көлөмү ПТД тарабынан белгиленет.

197. Дубалдын номиналдык калыңдыгы бирдей болгон туюк ширетүүчү кошулмаларда ширетүүчү элементтердин (тетиктердин) четтеринин ширетүүчүнүн сыртынан максималдуу жол берилген жылышуусу (дал келбестиги) таблицада көрсөтүлгөн маанилерден ашпоого тийиш.

Эскертүү. Эки тараптан электр жаа менен ширетүүдө, ошондой эле электр шлак менен ширетүүдө аткарылган туюк ширетүүчү бириктирүүлөрдө, көрсөтүлгөн четтердин жылышуусу ширетүүчүнүн сыртынан да, ичинен да ашпоого тийиш.

198. Бир жактуу оюктары бар тумшуктуу ширетилген кошулмалардагы элементтердин (тетиктердин) четтеринин ширетүүчүнүн ичинен (ширетүүчү тамырдын капталынан) жылышуусу (дал келбестиги) бир жактуу оюкчалар менен белгиленген ченемдерден ашпоого тийиш. Тиешелүү стандарттар, ЧД (ПТД) жана жумушчу чиймелер.

199. 197 жана 198 талаптарына ылайык ширетүүчү бетинин жантайыңкы жайгашуусунан улам бир секциядан экинчи тилкеге ​​жылмакай өтүү камсыз кылынган шартта, 32-п. ар кандай иш жүзүндөгү дубал калыңдыктары бар элементтердин ширетилген кошулмалар үчүн милдеттүү эмес. Ширетилген элементтердин (бөлүктөрдүн) четтери (п.п. 197 жана 1991) ширетүүчү бети бир четинен экинчисине жылмакай өтүүнү камсыз кылууга тийиш.

§ 28. Рентгенографиялык жана УЗИ сыноо

200. Ширетилген кошулмалардагы ички кемчиликтерди (жарыктар, өтүүнүн жоктугу, тешикчелер, шлак кошулмалары ж.б.) аныктоо үчүн радиографиялык жана ультра үндүк изилдөөлөр колдонулушу керек.

Тигил же бул башкарууну же алардын айкалышын колдонуу Эрежелердин жана ЧД (ПТД) 169-пунктуна ылайык ишке ашырылууга тийиш.

201. Ширетилген кошулмалардын сапатын радиографиялык жана ультра үндүк контролдоо белгиленген тартипте макулдашылган ЧДга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

202. Перлиттик жана мартенситтик-ферриттик класстардагы болоттон жасалган түтүк өткөргүчтөрдө (жана алардын элементтеринде) милдеттүү ультраун сыноо төмөнкүлөргө тийиш:

1) дубалынын калыңдыгы 15 мм жана андан ашык I жана II категориядагы түтүк өткөргүчтөрдүн бардык тумшук ширетүүчү кошулмалары - куюлган тетиктердин ширетүүчү кошулмаларын кошпогондо, бириктирүүнүн бүткүл узундугу боюнча;

2) ширетүүчү бириктирүүлөр, аларды ультраун сыналышы ЧД (ПТД) ширетүүдө каралган.

Түтүктөрдүн бардык ширетилген кошулмалары ширетүүчү огунун эки тарабында, ал эми куюлган жана башка формадагы тетиктери бар түтүктөрдүн ширетилген биригүүлөрү - бир тараптан (тутуктун капталында) ультраүн кемтикти аныктоо менен башкарылат. Ультраун сыноодон толук өтүшү бар (структуралык жетишсиздиги жок) муундар гана өтүшү керек.

203. Перлиттик жана мартенситтик-ферриттик класстардагы болоттон жасалган тутуктордо ультраун сыноо же радиография төмөнкүлөргө тийиш:

1) бардык категориялардагы түтүк өткөргүчтөрдүн бардык узунунан ширетилген кошулмалары, алардын тетиктери жана элементтери - кошулмалардын бүткүл узундугу боюнча;

2) сырткы диаметри 200 мм жана андан ашык I категориядагы тутук өткөргүчтөрдүн бардык туурасынан ширетилген кошулмалары, дубалынын калыңдыгы 15 ммден аз - бириктирүүлөрдүн бүткүл узундугу боюнча;

3) дубалынын калыңдыгы 15 ммден аз болгон I категориядагы тутуктордун сырткы диаметри 200 ммден аз, ошондой эле дубалынын калыңдыгы 200 мм жана андан көп болгон II категориядагы тутуктордун туурасынан тутанган ширетүүчү кошулмалары. 15 ммден аз - ар бир ширетүүчү тарабынан жасалган түтүк өткөргүчтөрдүн бирдей типтеги бириктирүүлөрдүн жалпы санынын 20% кем эмес көлөмүндө (бириктирүүнүн бүткүл узундугу боюнча);

4) тышкы диаметри 200 мм кем жана дубалынын калыңдыгы 15 мм кем II категориядагы тутук өткөргүчтөрдүн туурасынан тутанган ширетүүчү кошулмалары - жалпы сандын кеминде 10% (бирок төрт муундан кем эмес) өлчөмүндө. ар бир ширетүүчү тарабынан аткарылган бир типтеги түтүк өткөргүчтөрдүн биригүүлөрү (бириктирүүнүн бүт узундугу боюнча);

5) III категориядагы түтүк өткөргүчтөрдүн туурасынан тутанган ширетүүчү бириктиргичтери ар бир ширетүүчү тарабынан жасалган түтүктүн бирдей типтеги кошулмаларынын жалпы санынын кеминде 5% (бирок үчтөн кем эмес) өлчөмүндө (бардык узундук боюнча) биргелешкен);

6) IV категориядагы түтүк өткөргүчтөрдүн туурасынан тутанган ширетүүчү кошулмалары ар бир ширетүүчү тарабынан жасалган бир типтеги тутуктордун кошулмаларынын жалпы санынын кеминде 3% (бирок экиден кем эмес) өлчөмүндө (бириктирүүнүн бүткүл узундугу боюнча) );

7) дубалдын калыңдыгына карабастан 100 мм жана андан ашык ширетүүчү арматуралардын (түтүктөрдүн, тармактык түтүктөрдүн) ички диаметри менен түтүк өткөргүчтөрдүн тетиктеринин жана элементтеринин бардык ширетүү кошулмалары - сыналган кошулмалардын бүткүл узундугу боюнча;

8) ширетүүчү арматуралардын (түтүктөрдүн, тармактык түтүктөрдүн) ички диаметри 100 ммден кем болгон труба өткөргүчтөрдүн тетиктеринин жана элементтеринин ширетилген кошулмалары, куюлган бөлүктөрү менен куюлган түтүк элементтеринин туурасынан тутанган ширетүүчү кошулмалар (202-пункттун 1-пунктчасын караңыз); ошондой эле ушул статьяда көрсөтүлбөгөн башка ширетүүчү бириктирүүлөр - ширетүүгө ЧД жана ПТД тарабынан белгиленген өлчөмдө.

203-пункттун 5 жана 6-пунктчаларында белгиленген контролдун көлөмүнө талаптар тышкы диаметри 465 ммден ашпаган III жана IV категориялардагы түтүк өткөргүчтөрдүн ширетилген кошулмаларына карата колдонулат. Чоң диаметрдеги түтүк өткөргүчтөрдүн ширетилген кошулмалары үчүн контролдун көлөмү тутуктун техникалык спецификациялары менен, ширетүүгө ЧД жана ПТД менен белгиленет.

Түтүк өткөргүчтүн узунунан огуна 60°тан аз бурчта жайгашкан түтүк элементтеринин ширетилген тумшук бириктирүүлөрүн контролдоо боюнча талаптар узунунан кошулмаларга коюлган талаптарга ылайык келүүгө тийиш; бурчтун башка маанилери үчүн ширетилген кошулмалар туурасынан кеткен деп эсептелет. Ушул статьяда саналып өткөн ширетилген кошулмалар үчүн контролдоо ыкмасын (ультраүндүү дефектоскопия же радиография) тандоо жол берилгис кемтиктердин физикалык касиеттеринин өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен металл, ошондой эле конкреттуу буюмдар боюнча ширетилген кошулмалардын ушул турун башкаруунун техникасын оздоштуруу кемчиликсиз, толук жана так аныктоону камсыз кылуу мүмкүнчүлүктөрүнүн негизинде жүргүзүлүүгө тийиш,

204. Милдеттүү рентгенография 202-пунктуна ылайык ультраун сыноодон өтүүчү түтүктүн узунунан жана туурасынан ширетүү кошулмаларынын бардык кесилиштерине жатат.

205. III жана IV категориялардагы тутуктор үчүн ширетилген сектордук ийилиштердин туурасынан кеткен тумшуктуу кошулмалары 203-пункттун 5 жана 6-пунктчаларында белгиленген ченемдерге салыштырмалуу башкарылуучу муундардын минималдуу санынан эки эселенген санда үч эселенген көлөмдө ультра үндүк сыноодон же радиографиядан өтүүгө тийиш.

206. Аустениттик класстагы болоттон жасалган буюмдарда, ошондой эле аустениттик класстагы болоттун элементтерин перлиттик жана мартенситтик-ферриттик класстардагы болоттун элементтери менен конъюгациялоочу жерлерде милдеттүү радиография:

1) каршылык менен ширетүү жолу менен жасалгандарын кошпогондо, тутук өткөргүч элементтеринин бардык тумшук ширетүүчү кошулмалар - бириктирүүнүн бүткүл узундугу боюнча;

2) куюлган элементтердин, ошондой эле куюлган тетиктери бар түтүктөрдүн бардык тумшук ширетүүчү кошулмалары - бириктирүүнүн бүткүл узундугу боюнча;

3) дубалдын калыңдыгына карабастан 100 мм жана андан ашык ширетилген штуцердин (түтүктөрдүн, тармактык түтүктөрдүн) ички диаметри менен түтүк өткөргүчтөрдүн тетиктеринин жана элементтеринин бардык бурчтук кошулмалары - туташтыруунун бүткүл узундугу боюнча;

4) ушул статьяда каралбаган башка ширетилген кошулмалар (анын ичинде бурчтук кошулмалар) - ширетүүгө ЧД (ПТД) талаптарында белгиленген өлчөмдө.

207. 100% дан аз көлөмдө контролдонуучу бир типтеги ширетүүчү кошулмалары бар бир нече түтүк өткөргүчтөрдү (же ар кандай түтүк өткөргүчтөр үчүн тетиктерди жана элементтерди) бир эле учурда даярдоо же орнотууда бир уюмда же объектте монтаждоону аныктоого жол берилет. контролдоо көлөмү бир түтүктөн эмес, бүт партиядан (сериялар, топтордон) өткөрүлөт. Мында түтүктөр бир партияга бириктирилиши мүмкүн, алардын даярдоо цикли монтаждоо жана ширетүү иштери, термикалык иштетүү жана ширетүүчү кошулмалардын сапатын контролдоо үчүн үч айдан ашпайт.

Түтүк өткөргүчтөрдү монтаждоодо бул уруксат объектте бир типтеги тиешелүү ширетүүчү кошулмаларды ишке ашыруу боюнча бардык жумуштар бир уюм тарабынан жүргүзүлсө гана колдонулушу мүмкүн.

208. Ширетүү зонасында алдын ала жана коштолгон ысытуусуз 0°С төмөн температурада жасалган перлит классындагы легирленген ысыкка чыдамдуу болоттордон жасалган тетиктердин ширетилген кошулмалары радиография же ультраун аркылуу бириктирилген жердин бүткүл узундугу боюнча текшерилиши керек.

209. Оңдоодон өткөн түйүндүү ширетүүлөр ширетүүчүнүн бүткүл узундугу боюнча рентгенография аркылуу текшерилиши керек. Металл үлгүлөрүн оңдоо ширетүү радиография аркылуу бүт ширетүү аянты боюнча, анын ичинде негизги металлдагы ширетүүчү жылуулук таасир эткен зонада текшерилиши керек. Мындан тышкары, бети магниттик бөлүкчөлөр же капиллярдык кемчиликтерди аныктоо менен текшерилиши керек. Дубалдын бүт калыңдыгы боюнча ширетүү учурунда ички тарабы текшерүү үчүн жеткиликсиз болгон учурларды кошпогондо, үстүнкү көзөмөл эки тараптан да жүргүзүлүүгө тийиш.

210. Жекече ширетилген кошулмалардын жеткиликсиздигинен же бул контролдоо ыкмаларынын натыйжасыздыгынан (атап айтканда, ички диаметри 100 мм кем арматура менен түтүктөрдүн ширетүүчү тигиштери) ультра үн дефектоскопиялык же радиографиялык контролду жүргүзүү мүмкүн болбосо, бул ширетилген кошулмалардын сапатын контролдоо белгиленген тартипте макулдашылган көрсөтмөлөргө ылайык башка ыкмалар менен жүргүзүлүүгө тийиш.

211. Тандап контролдоодо контролдонуучу ширетүүчү кошулмаларды тандоо визуалдык жана өлчөө контролунун натыйжалары боюнча эң татаал же күмөндүүлөрдүн ичинен ишкананын техникалык контролдоо бөлүмү тарабынан жүргүзүлүшү керек.

212. Эгерде ширетүүчү тарабынан жасалган ширетүүчү кошулмаларды тандап текшерүү учурунда жол берилгис кемчиликтер табылса, анда ушул ширетүүчү тарабынан түтүк өткөргүчтө өткөн убакыттын ичинде бүткүл узундук боюнча жасалган бардык бир типтеги ширетүүчү бириктирүүлөр. ушул эле ыкма менен буюмдун ширетилген кошулмаларын мурунку текшерүү, контролдонууга тийиш.

213. Мониторингдин колдонулуучу ыкмасын Энергетика министрлигине караштуу Энергетиканы контролдоо кызматы менен макулдашкан шартта, радиографиялык жана ультра үндүк сыноону мониторингдин башка ыкмалары менен алмаштырууга жол берилет.

§ 29. Капиллярдык жана магниттик бөлүкчөлөрдү сыноо

214. Жер үстүндөгү же жер астындагы кемчиликтерди аныктоо үчүн чиймелер, ЧД (ПТД) менен белгиленген контролдун кошумча түрлөрү ширетүүчү кошулмаларды жана буюмдарды капиллярдык жана магниттик бөлүкчөлөр менен башкаруу болуп саналат.

215. Капиллярдык жана магниттик бөлүкчөлөрдү сыноо белгиленген тартипте макулдашылган контролдоо ыкмаларына ылайык жүргүзүлүшү керек.

216. Капиллярдык жана магнитографиялык башкаруунун сезгичтигинин классы жана деңгээли ЧД (ПТД) чиймелери менен белгилениши керек.

§ 30. Стилоскопиялык башкаруу

217. Стилоскопия менен контролдоо тетиктердин жана ширетүүлөрдүн металл легирленгендигинин чиймелердин, ЧД (ПТД) талаптарына ылайык келүүсүн тастыктоо үчүн жүргүзүлүүгө тийиш.

218. Стилоскопия төмөнкүлөргө дуушар болот:

1) чийме боюнча эритме болоттон жасалууга тийиш болгон бардык ширетилген тетиктер (конструкциялардын бөлүктөрү);

2) ЧД (ПТД) боюнча легирленген толтургуч материал менен жасалышы керек болгон бардык ширетилген түтүктөрдүн бириккен металлдары;

3) 141-пунктуна ылайык ширетүүчү материалдар.

219. Стилоскопия белгиленген тартипте макулдашылган колдонмолордун же нускамалардын талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

§ 31. Катуулукту өлчөө

220. Ширетүүчү кошулмалардын металлынын катуулугун өлчөө ширетүүчү кошулмалардын термикалык иштетилишинин сапатын текшерүү максатында жүргүзүлөт.

221. Перлиттик жана мартенситтик-ферриттик класстардагы легирленген ысыкка чыдамдуу болоттордон жасалган ширетүүчү кошулмалардын ширетүүчү металлы ЧД тарабынан белгиленген ыкмаларды жана өлчөмдөрдө катуулукту өлчөөгө тийиш.

§ 32. Механикалык сыноолор, металлографиялык изилдөөлөр жана кристалл аралык коррозияга сыноолор

222. Механикалык сыноолор ширетилген кошулмалардын механикалык мүнөздөмөлөрүнүн жана сапатынын Эрежелердин жана ЧДнын продукцияга карата талаптарына ылайык келүүсүн текшерүү максатында жүргүзүлөт.

Металлографиялык изилдөөлөр мүмкүн болгон ички кемчиликтерди (жарыктар, өтүүнүн жоктугу, тешикчелер, шлактар ​​жана металл эмес кошулмалар ж.б.), ошондой эле ширетилген кошулмалардын жана буюмдардын касиеттерине терс таасирин тийгизген металл структурасы бар жерлерди аныктоо максатында жүргүзүлөт. Микроструктураны изилдөөлөр газ менен ширетүүдө жасалган ширетүүчү кошулмаларды контролдоодо жана ширетүү технологиясын аттестациялоодо, ошондой эле белгиленген тартипте макулдашылган ЧД тарабынан каралган учурларда милдеттүү болуп саналат. Кристалл аралык коррозияга туруктуулукту сыноо конструктордук документтерде каралган учурларда аустениттик болоттордон жасалган тетиктердин ширетилген кошулмаларынын коррозияга туруктуулугун тастыктоо максатында жүргүзүлөт.

223. Механикалык сыноолор жүргүзүлөт:

1) ширетүү технологиясын сертификациялоодо;

2) газ жана каршылык менен ширетүү жолу менен жасалган өндүрүштүк ширетилген туташ кошулмаларын контролдоодо;

3) суу астындагы ширетүүдө жана электрошлак менен ширетүүдө колдонулган ширетүү материалдарын киргизүүнү контролдоодо (141-пункттун 4-пунктчасы).

224. Металлографиялык изилдөөлөр жүргүзүлөт:

ширетүү технологиясын сертификациялоодо;

1) газ жана каршылык менен ширетүү жолу менен жасалган өндүрүштүк ширетилген туташ кошулмаларын, ошондой эле ар кандай конструкциялык класстардагы болоттон жасалган тетиктерди (ширетүү ыкмасына карабастан) контролдоодо;

2) тутуктордун тутук өткөргүчтөр менен кошулмаларын (ошондой эле бурчтук), өнөр жайлык ширетилген бурчтук жана тройник кошулмаларын контролдоодо.

225. Механикалык жана технологиялык сыноолордун негизги түрлөрү статикалык чыңалууга, статикалык ийилүүгө же тегиздөөгө жана сокку ийилүүгө сыноолор болуп саналат. Өндүрүштүк туурасынан ширетүү кошулмалары үчүн статикалык чыңалуу сыноолору милдеттүү эмес, бул муундар 100% көлөмдө рентгенография же ультраун аркылуу көзөмөлдөнөт.

II, III жана IV категориядагы түтүктөрдүн жана элементтердин өнөр жайлык ширетүүчү кошулмалары үчүн, ошондой эле дубалдын калыңдыгы 12 ммден кем тетиктердин бардык ширетүүчү кошулмалары үчүн соккуга туруктуулукту сыноо милдеттүү эмес. Технологиялык сыноолор 5-тиркемедеги таблицалардын эскертүүлөрүндө баяндалган талаптарга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

226. Металлографиялык изилдөөлөр милдеттүү эмес:

1) 100% өлчөмүндө радиография же ультраун аркылуу бириктирилген жерлерди контролдоо шарты менен перлиттүү болоттон жасалган тетиктердин ширетилген бириктирүүлөрү үчүн.

2) контролдук үлгүлөрдү сынап көрүү жолу менен станоктун түзүлүшүнүн сапатын сменалык текшерүүдө иштин автоматташтырылган цикли менен тез ширетүү үчүн атайын станокторда ширетүү жолу менен жасалган түтүк өткөргүчтөрдүн ширетилген кошулмалары үчүн.

226. Механикалык касиеттерин текшерүү, металлографиялык изилдөөлөр жана кристалл аралык коррозияга сыноолор буюмдан кесилген контролдук же өндүрүштүк ширетүүчү кошулмалардан жасалган үлгүлөр боюнча жүргүзүлүшү керек.

227. Контролдук ширетүүчү бириктирүүлөр башкарылуучу өндүрүштүк бириктирүүлөр менен бирдей болууга тийиш. Контролдоочу бириктиргичтер өндүрүштүк бириктиргичтерди ширетүүдө колдонулган технологиялык процесске же өндүрүш технологиясын сертификациялоого толук ылайык жасалууга тийиш. Контролдоочу кошулмаларды жылуулук менен иштетүү продукту менен бирге (меште жалпы термикалык иштетүүдө), ал эми бул мүмкүн болбосо, ысытуу жана муздатуу ыкмаларын жана өндүрүштүк кошулмалар үчүн ПТД тарабынан белгиленген температуралык шарттарды колдонуу менен өзүнчө жүргүзүлүшү керек.

Эгерде башкарылуучу ширетүүчү кошулмалар кайра-кайра термикалык иштетүүгө дуушар болушса, анда башкаруучу түйүн дагы ошол эле режимдерде бирдей сандагы жылуулук иштетүүдөн өтүшү керек. Эгерде өндүрүштүк байланыш кайра-кайра жогорку температурага дуушар болгон болсо, анда башкаруу байланышы өндүрүштүк байланыштын бардык жогорку чыңдоолору үчүн жалпы кармоо убактысынын 80% кем эмес кармалуу убактысы менен бир чыңалууга дуушар болушу мүмкүн.

228. Контролдук ширетүүчү кошулмалар төмөнкү формада жүргүзүлөт:

1) эки түтүк участогунун тумшугу - түтүктөрдүн тигиштерин башкаруу үчүн;

2) штуцерди (тутук участогун) магистралдык түтүк менен бурчтук же тавро туташтыруу – штуцерди түтүк өткөргүчкө же коллекторго, ошондой эле тройниктерге ширетүүнү контролдоо үчүн.

229. Контролдук ширетүүчү кошулма 100% өлчөмүндө өндүрүштүк ширетүүчү кошулмалар үчүн каралгандай эле бузулбаган башкаруу ыкмалары менен текшерилиши керек. Контролдун канааттандырарлык эмес натыйжалары болгон учурда контролдук кошулмалар кайра эки эселенген өлчөмдө даярдалышы керек. Кайталануучу кыйратуучу сыноолордун жүрүшүндө канааттандырарлык эмес жыйынтыктар алынса, анда жалпы жыйынтык канааттандырарлык эмес деп эсептелет. Мында материалдардын, жабдуулардын сапаты жана ширетүүчүнүн квалификациясы кошумча текшерүүдөн өтүшү керек.

230. 222-пункттун 2-пунктчасына жана 223-пункттун 2-пунктчасына ылайык контролдонуучу контролдук бириктирүүлөрдүн саны ар бир ширетүүчү тарабынан 6 айдын ичинде (анын ичинде ар кандай заказдар боюнча) жасалган бардык бирдей типтеги өндүрүштүк бириктирүүлөр үчүн бирден кем эмес болууга тийиш, эгерде ЧД (ПТД) контролдоочу кошулмалардын санын көбөйтүүнү камсыз кылбайт. Ширетүүчүнүн ишинде 3 айдан ашык тыныгуу болгондон кийин жаңы контролдук ширетүүчү бириктирүү жасалышы керек.

Контакттуу ширетүү жолу менен жасалган түтүктөрдүн туурасынан бириккен жерлерин текшерүүдө сменада автоматташтырылган иш цикли бар ар бир ширетүүчү станокто ширетилген бардык бирдей өндүрүштүк бириктиргичтерге, ал эми станокту сменада алмаштырууда - сменада алмаштыруунун ортосундагы убакытта экиден кем эмес башкаруу түйүндөрү сыналышы керек.

Автоматташтырылган иш цикли менен каршылык ширетүү үчүн атайын станоктордо жасалган номиналдык тешиги 100 ммден аз жана дубалынын калыңдыгы 12 ммден аз түтүктөрдүн туурасынан кошулган жерлерин текшерүүдө жана станоктун сапатын күн сайын текшерүү менен үлгүлөрдү экспресс-сыноо жолу менен аппаратты орнотууда, бирдей өлчөмдөгү жана бирдей болоттун маркасындагы түтүктөр туруктуу режимдерде ширетилген шартта, үч күндөн ашык эмес мөөнөттө даярдалган буюмдар үчүн экиден кем эмес контролдук ширетүүчү кошулманы сыноого жол берилет.

231. Башкаруучу түйүндөрдүн өлчөмдөрү жана саны сыноо үлгүлөрүнүн комплексин даярдоо үчүн жетиштүү болушу керек. Бул учурда, сыноонун ар бир түрү үчүн үлгүлөрдүн минималдуу саны болушу керек:

1) эки үлгү - чыңалууга статикалык сыноолор үчүн;

2) эки үлгү - ийилген статикалык сыноолор үчүн;

3) үч үлгү - ийилген соккуга сыноолор үчүн;

4) бир үлгү (секция) - көмүртектүү жана аз эритмелүү болоттон жасалган ширетүүчү кошулмаларды текшерүүдө металлографиялык изилдөөлөр үчүн, ал эми экиден кем эмес - жогорку эритмелүү болоттон жасалган ширетүүчү кошулмаларды текшерүүдө;

5) эки үлгү – кристалл аралык коррозияга туруктуулугун текшерүү үчүн.

Сырткы диаметри 108 ммден ашпаган түтүктөрдүн башкаруу түйүндөрүн статикалык ийилүүгө сыноону тегиздөөчү сыноо менен алмаштырууга болот. Тегиздөө сыноолору ЧД (ПТД) көрсөтүлгөн учурларда жүргүзүлөт.

232. Механикалык сыноолордун кайсы болбосун түрү боюнча канааттандырарлык эмес жыйынтыктар алынгандан кийин канааттандырарлык эмес жыйынтыктар алынган сыноолордун түрүнө ылайык, ошол эле контролдук ширетилген бириктирүүлөрдөн кесилген үлгүлөрдүн эки эселенген санына кайра сыноого жол берилет. Эгерде кайталап сыноонун жүрүшүндө үлгүлөрдүн жок дегенде биринде белгиленген стандарттарга жооп бербеген мүлктүк көрсөткүчтөр алынса, сыноонун бул түрүнө жалпы баа канааттандырарлык эмес деп таанылат. Эгерде биринчи контролдоочу комплекттен үлгүлөрдү кесип алуу мүмкүн болбосо, жогоруда көрсөтүлгөн талаптарды сактоо менен экинчи башкаруу түйүнүнүн (комплекттин) ширетүүсүнө жол берилет.

§ 33. Сапатты баалоо нормалары

233. Өндүрүүчү уюм коопсуз эксплуатацияны камсыз кылуучу чектен ашкан ишенимдүүлүктү төмөндөтүүчү кемчиликтери бар продукциянын чыгарылышын болтурбоочу өндүрүштүн сапатын контролдоо системасын колдонууга милдеттүү.

234. Даяр продукциянын геометриялык өлчөмдөрү үчүн жол берилген ченемдер Эрежелердин жана ЧД талаптарына жооп бериши керек.

235. Ширетүү кошулмалардын сапаты 8-тиркемеде келтирилген ширетүүчү кошулмалардын сапатын баалоо стандарттарына жооп бериши керек.

§ 34. Гидравликалык сыноо

236. Түтүк өткөргүчтөрдүн жана алардын элементтеринин бекемдигин жана тыгыздыгын, ошондой эле бардык ширетилген жана башка кошулмаларды текшерүү үчүн гидравликалык сыноо төмөнкүлөргө тийиш:

1) түтүк өткөргүчтөрдүн бардык элементтери жана деталдары; эгерде алар ультраун аркылуу 100% контролдон өтсө же бузулбаган кемчиликтерди аныктоонун башка эквиваленттүү ыкмасына дуушар болсо, алардын гидравликалык сыноосу милдеттүү эмес;

2) түтүктөрдүн блоктору; эгерде алардын бардык курамдык элементтери "а" пунктуна ылайык сыноодон өтсө, ал эми аларды даярдоодо жана орнотууда жасалган бардык ширетилген кошулмалар алардын бүткүл узундугу боюнча бузулбаган кемчиликтерди аныктоо методдору (ультраүн же радиография) менен текшерилсе, алардын гидравликалык сыноосу милдеттүү эмес;

3) орнотуу аяктагандан кийин бардык элементтери жана алардын арматуралары менен бардык категориядагы түтүк өткөргүчтөрү.

237. Эгерде даярдоодо же монтаждоодо аларды түтүк өткөргүчтөн өзүнчө сынап көрүү мүмкүн болбосо, жеке жана курама элементтерди гидравликалык сыноону тутук менен бирге жүргүзүүгө жол берилет.

238. Түтүк өткөргүчтөрдү, алардын блокторун жана айрым элементтерин гидравликалык сыноодо сыноо басымынын минималдуу мааниси 1,25 жумушчу басымды түзүүгө, бирок 0,2 МПа (2 кгс/см2) кем эмес болууга тийиш. Түтүк өткөргүчтөрдүн арматуралары ЧД ылайык гидравликалык сыноо басымынан өтүшү керек.

239. Сыноо басымынын максималдуу мааниси белгиленген тартипте макулдашылган ЧД боюнча бекемдиктин эсеби менен белгиленет. Сыноо басымынын мааниси даярдоочу (конструктордук уюм) тарабынан минималдуу жана максималдуу маанилердин ортосундагы чектерде тандалат.

240. Гидравликалык сыноо үчүн температурасы +5 °С төмөн эмес жана +40 °С жогору эмес суу колдонулушу керек.

Түтүктөрдү гидравликалык сыноо чөйрөнүн оң температурасында жүргүзүлүүгө тийиш. 10 МПа (100 кгс/см2) жана андан жогору басымда иштеген буу өткөргүчтөрдү гидравликалык сыноодо алардын дубалдарынын температурасы +10°С кем болбошу керек.

241. Түтүк өткөргүчтөгү басымды бир калыпта жогорулатуу керек. басымдын жогорулашынын ылдамдыгы түтүктөрдү даярдоо үчүн ЧД көрсөтүлүшү керек, басымды жогорулатуу үчүн кысылган абаны колдонууга жол берилбейт.

242. Сыноо учурундагы басымды эки манометр менен контролдоо керек. Мында бир типтеги манометрлер бирдей тактык классы, өлчөө чеги жана бөлүү мааниси менен тандалат. Түтүк өткөргүчтүн жана анын элементтеринин сыноо басымында иштөө убактысы 10 мүнөттөн кем эмес болушу керек. Сыноо басымын жумушчуга чейин азайткандан кийин, анын бүт узундугу боюнча түтүктү кылдат текшерүү жүргүзүлөт.

Сыноо учурунда металлдын жана айлана-чөйрөнүн абасынын температураларынын ортосундагы айырма сыноо объектинин беттеринде нымдуулуктун пайда болушуна алып келбеши керек. Гидротекшерүү үчүн колдонулган суу объектти булгабашы же катуу коррозияга алып келбеши керек.

243. Эгерде ширетилген кошулмаларда жана негизги металлда агып чыгуулар, тердөөлөр, көзгө көрүнгөн калдык деформациялар, жаракалар же үзүлүү белгилери табылса, тутук жана анын элементтери гидравликалык сыноодон өттү деп эсептелет.

§ 35. Ширетилген кошулмалардагы кемчиликтерди оңдоо

244. Даярдоодо, монтаждоодо, оңдоодо, сыноодо жана эксплуатациялоодо табылган жол берилгис кемчиликтер оңдолгон секцияларды кийин контролдоо менен жоюлууга тийиш.

245. Кемчиликтерди оңдоонун технологиясы жана контролдоо тартиби Эрежелердин жана ЧДнын талаптарына ылайык иштелип чыккан ПТД тарабынан белгиленет. Кабыл алынган кемчиликтерди оңдоо технологиясынан четтөөлөр аны иштеп чыгуучу менен макулдашылууга тийиш.

246. Кемчиликтерди жоюу үлгүлөрдү алуу пункттарында жылмакай өтүүнү камсыз кылуу менен механикалык түрдө жүргүзүлүшү керек. Даярдала турган үлгүлөрдүн максималдуу өлчөмдөрү жана формасы ЧД (ПТД) тарабынан белгиленет. Ички кемчиликтерди жоюу үчүн термикалык кесүү ыкмаларын колдонууга, андан кийин үлгүнүн үстүн механикалык иштетүүгө жол берилет. Кемчиликтерди жоюунун толуктугу ЧД (ПТД) талаптарына ылайык визуалдык жана кыйратпаган сыноо (капиллярдык же магниттик бөлүкчөлөрдүн кемтиктерин аныктоо же оюу) аркылуу текшерилиши керек.

247. Эгерде тетиктин минималдуу жол берилген дубал калыңдыгы тандоонун максималдуу тереңдиги болгон жерде сакталса, кемчиликтерди аларды тандоо жерлерин ширетүүсүз оңдоого жол берилет.

248. Эгерде оңдолгон участокту текшерүүдө кемчиликтер табылса, анда биринчи оңдоону ошондой эле тартипте экинчи жолу оңдоого жол берилет.

Ширетүү кошулмасынын ошол эле участогундагы кемчиликтерди оңдоону үч жолудан ашык эмес жүргүзүүгө жол берилет.

Ширетүүчү металлды жана жылуулук таасир эткен зонаны алып салуу менен ширетүүнү бойлото кесилген бириктирүүлөр кайра бекитилбейт деп эсептелбейт. Түтүктүн бузулган ширетилген кошулмасы кесилгенде жана андан кийин тутук сегменти түрүндөгү кошумчасы ширетилген учурда, жаңыдан жасалган эки ширетилген кошулмалар оңдолгон болуп эсептелбейт.

5-болук. Каттоо, техникалык экспертиза, иштетүүгө уруксат

36-бөлүм. Каттоо

249. Эрежелдерде каралган бардык өткөргүчтөр үчүн менчик ээси даярдочу уюмдар жана монтаждоо уюму тарабынан берилген документтердин биринде белгиленген формадагы паспортторду түзүү керек (2-тиркеме).

Редуктор-муздаткыч агрегаттар (РУ, РОУ, БРОУ) жогорку басым тараптан буу өткөрүүчү түтүк менен бирге катталууга тийиш, мында бардык элементтер үчүн техникалык документтер, анын ичинде РОУ кириш жана чыгаруу клапандары коопсуздуктун мүнөздөмөлөрүн көрсөтүү менен көрсөтүлүшү керек.

250. Буу жана ысык суу түтүктөрүн иштеткен кооптуу өндүрүштүк объекттер Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен бекитилген Кооптуу өндүрүштүк объекттердин мамлекеттик реестринде объекттерди каттоо эрежелеринде белгиленген тартипте Кооптуу өндүрүштүк объекттердин мамлекеттик реестринде катталууга тийиш.

251. Номиналдуу тешиги 70 ммден ашкан I категориядагы тутуктор, номиналдуу тешиги 100 ммден жогору II жана III категориядагы тутуктор, ошондой эле ТЭЦтин имараттарынын жана отканалардын чегинде жайгашкан IV категориядагы тутуктор, номиналдык тешиги 100 ммден ашкан, техникалык көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органда - ишке киришкенге чейин каттоодон өтүшү керек. Ушул Эрежелер колдонулуучу башка түтүк өткөргүчтөр түтүккө ээлик кылган уюмда катталууга тийиш.

252. Түтүк өткөргүчтөрдү каттоо уюмдун администрациясынын - түтүк ээсинин жазуу жүзүндөгү арызынын негизинде техникалык экспертизадан өткөндөн кийин жүргүзүлөт. Түтүк өткөргүчтөрдү мамлекеттик техникалык көзөмөл органында каттоодо түтүккө ээлик кылган уюм төмөнкү документтерди берүүгө тийиш:

1) түтүктүн паспорту (2-тиркеме).

2) Түтүк өткөргүчтүн аткаруу схемасы, анда төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

- болоттун маркалары, диаметрлери, калыңдыгы, түтүктөрдүн узундугу;

- тирөөчтөрдүн, компенсаторлордун, илгичтердин, арматуралардын, желдеткичтердин жана дренаждык түзүлүштөрдүн жайгашуусу;

- алардын ортосундагы жана алардан скважиналарга жана абоненттик кирмелерге чейинки аралыктарды көрсөтүүчү ширетүүчү кошулмалар;

- жылышуулардын эсептик маанилерин көрсөтүүчү жылуулук жылышууну контролдоочу көрсөткүчтөрдүн жайгашкан жерлери, жылмалоону өлчөөчү приборлор (металлдардын жылышын пайда кылган температурада иштеген түтүк өткөргүчтөр үчүн).

3) Түтүк өткөргүч элементтерин даярдоо сертификаты (3-тиркеме).

4) Түтүктөрдү орнотуу жөнүндө күбөлүк (4-тиркеме).

- монтаждоочу уюмдан тутукту менчик ээси тарабынан кабыл алуу актысы.

253. Мамлекеттик техникалык көзөмөл органы берилген документтерди беш күндүн ичинде кароого милдеттүү. Эгерде түтүктүн документтери Эрежелердин талаптарына ылайык келсе, мамлекеттик техникалык көзөмөл органы түтүктү каттайт, паспортко штамп коет жана бардык документтери менен паспортту түтүктүн ээсине кайтарып берет. Каттоодон баш тартуунун себептерин көрсөтүү менен жана Эрежелердин тиешелүү пункттарына шилтеме берүү менен жазуу жүзүндө менчик ээсине билдирилет.

254. Түтүк өткөргүчтү башка менчик ээсине өткөрүп берүүдө түтүк эксплуатацияга киргизилгенге чейин кайра каттоодон өткөрүлөт.

§ 37. Техникалык экспертиза

255. Эрежелер колдонулуучу түтүк өткөргүчтөр эксплуатацияга киргизилгенге чейин жана эксплуатациялоо учурунда техникалык экспертизанын төмөнкү түрлөрүнөн өтүүгө тийиш: сырттан кароо жана гидравликалык сыноо.

256. Түтүк өткөргүчтөрдүн техникалык экспертизасы төмөнкү мөөнөттөрдө жакшы абалга жана коопсуз эксплуатацияга жооптуу адам тарабынан жүргүзүлүүгө тийиш:

1) бардык категориялардагы түтүктөрдү сырттан кароо (эксплуатациялоодо) - жылына бир жолудан кем эмес;

2) мамлекеттик техникалык көзөмөл органында каттоодон өтпөгөн түтүктөрдү сырттан кароо жана гидравликалык сыноо - монтаждоодон, ширетүү менен байланышкан оңдоодон кийин эксплуатацияга берүү алдында, ошондой эле эки жылдан ашык убакыттан бери сакталган абалда болгондон кийин түтүктөрдү ишке киргизүүдө.

257. Мамлекеттик техникалык көзөмөл органында катталган түтүк өткөргүчтөр төмөнкүлөргө дуушар болушу керек:

- тышкы кароо жана гидравликалык сыноо - жаңыдан орнотулган түтүктү ишке киргизүүгө чейин, ширетүүгө байланышкан түтүктөрдү оңдоодон кийин, ошондой эле түтүк эки жылдан ашык консервацияланган абалда болгондон кийин ишке киргизүүдө;

- сырттан кароо - үч жылда бир жолудан кем эмес.

258. Ачык жол менен төшөлгөн же өтүүчү жана жарым-жартылай өтүүчү каналдарга төшөлгөн түтүктөрдү сырттан кароо изоляцияны алып салбастан жүргүзүлүшү мүмкүн. Өтпөс каналдарга төшөөдө же каналсыз төшөөдө түтүктөрдү сырттан кароо айрым участоктордун кыртышын ачуу жана өткөргүчтүн ар бир эки километринен кем эмес изоляциясын алуу жолу менен жүргүзүлөт. Техникалык экспертиза жүргүзүүчү адам, эгерде ал түтүктүн дубалдарынын же ширетүүчү жерлеринин абалына шектенсе, изоляцияны жарым-жартылай же толук алып салууну талап кылууга укуктуу.

259. Жаңыдан орнотулган түтүк өткөргүчтөр изоляциялоонун алдында сырттан кароодон жана гидравликалык сыноодон өткөрүлөт.

260. Түтүк өткөргүчтөрдү гидравликалык сыноо бардык ширетүү иштери аяктагандан, жылуулук менен иштетилгенден кийин, ошондой эле тирөөчтөрдү жана илгичтерди орнотуудан жана биротоло бекитүүдөн кийин гана жүргүзүлүшү мүмкүн. Ошол эле учурда аткарылган иштин сапатын тастыктаган документтер берилүүгө тийиш.

261. Түтүк өткөргүчтөрдү гидравликалык сыноо ушул Эрежелердин 4 жана 5-болумдорундо баяндалган талаптарга ылайык жүргүзүлүүгө, ал эми сыноо басымынын мааниси 238-пунктка ылайык алынууга тийиш.

262. 3 мден ашык бийиктикте жайгашкан түтүк өткөргүчтөрдү гидравликалык сыноону жүргүзүү үчүн түтүктү коопсуз текшерүүгө мүмкүндүк берүүчү станоктор же башка түзүлүштөр каралууга тийиш.

263. Иштеп жаткан магистраль менен трубопроводдун бириктирүүчү ширетүү түйүнүнүн сапатына байкоо жүргүзүүдө (эгерде алардын ортосунда бир гана өчүрүүчү клапан болсо, ошондой эле оңдоодо жасалган экиден ашык эмес бириктирилген жерди көзөмөлдөөдө) гидравликалык сыноо мүмкүн, башкаруунун эки түрү менен ширетилген кошулманы текшерүү менен алмаштырылышы керек - радиографиялык жана ультраун.

264. Түтүктү техникалык кароодо түтүктүн жакшы абалына жана коопсуз эксплуатацияланышына жооптуу адамдын катышуусу милдеттүү болуп саналат.

265. Уруксат берилген басымды жана кезектеги изилдөөнүн мөөнөттөрүн көрсөтүү менен техникалык изилдөөнүн натыйжалары жана түтүк өткөргүчтү эксплуатациялоо мүмкүндүгү жөнүндө корутунду түтүктүн паспортуна изилдөө жүргүзгөн адам тарабынан жазылууга тийиш.

Эгерде түтүктү кароодо анын авариялык абалда экендиги же анын бекемдигине шек туудурган олуттуу кемчиликтери бар экендиги аныкталса, анда түтүктү андан ары эксплуатациялоого тыюу салынып, ага тиешелүү жүйөлүү жазуу киргизилиши керек.

266. Эксплуатациялоонун эсептик мөөнөтү (эсептөө ресурсу) аяктагандан кийин түтүк мамлекеттик техникалык көзөмөл органы менен макулдашылган методика боюнча техникалык диагностикадан өтүшү керек, же демонтаждалышы керек. Техникалык диагностика өнөр жай коопсуздугунун экспертизасын жүргүзүүгө укугу жана ресурстары бар уюм тарабынан жүргүзүлүшү керек.

38-бөлүм Иш жүргүзүүгө уруксат

267. Мамлекеттик техникалык көзөмөл органында каттоодон өтүүгө тийиш болгон жаңыдан орнотулган түтүктөрдү эксплуатациялоого уруксат аларды каттоодон, техникалык экспертизадан өткөрүүдөн жана көзөмөлдү жана тейлөөнү уюштурууну текшергенден кийин берилет.

Мамлекеттик техникалык көзөмөл органында каттоодон өтпөгөн түтүктөрдү эксплуатациялоого уруксат документтерди текшерүүнүн жана ал жүргүзгөн изилдөөнүн натыйжаларынын негизинде түтүктөрдүн жакшы абалы жана коопсуз эксплуатацияланышы үчүн жооптуу адам тарабынан берилет.

Мамлекеттик техникалык көзөмөл органында катталууга тийиш болгон түтүктөрдү эксплуатациялоого уруксат түтүктөрдүн паспортуна мамлекеттик техникалык көзөмөл органынын инспектору тарабынан, ал эми катталбаганы - алардын жакшы абалына жана коопсуз эксплуатациясына жооптуу адам тарабынан жазылат.

268. Мамлекеттик техникалык көзөмөл органында катталган жана каттоодон өтпөгөн түтүктөрдү эксплуатацияга киргизүүгө уруксат түтүктөрдүн жакшы абалына жана коопсуз эксплуатациясына жооптуу адам тарабынан алардын ишке киргизүүгө даярдыгын текшерүүнүн негизинде берилет жана сменалык журналга жазылат.

269. Ар бир түтүк өткөргүч үчүн аны каттагандан кийин 400´300 мм кем эмес форматтагы атайын пластинкаларга төмөнкү маалыматтар киргизилиши керек:

- каттоо номери;

- уруксат берилген басым;

- айлана-чөйрөнүн температурасы;

- кезектеги сырттан сынактын датасы (айы жана жылы).

Ар бир тутукто үчтөн кем эмес пластинка болушу керек, алар түтүктүн учуна жана ортосуна орнотулушу керек. Эгерде бир эле түтүк бир нече бөлмөдө жайгашкан болсо, плита ар бир бөлмөдө түтүктүн үстүндө болушу керек.

6-болум. Коопсуз эксплуатациялоону жана оңдоону уюштуруу

§ 39. Коопсуз эксплуатацияны уюштуруу

270. Буу жана ысык суу түтүктөрүн коопсуз эксплуатациялоого өндүрүштүк козомол кооптуу өндүрүштүк объектте өнөр жай коопсуздугунун талаптарынын сакталышына өндүрүштүк контролду уюштуруу жана ишке ашыруу эрежелерине ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

271. Уюмдун жетекчилиги - түтүк өткөргүчтүн ээси талаптагыдай тейлөөнү уюштуруу менен түтүктөрдү жакшы абалда жана аларды эксплуатациялоо үчүн коопсуз шарттарда кармоону камсыз кылат.

Бул үчүн ээси төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) белгиленген тартипте билим сынагынан өткөн инженердик-техникалык кызматкерлердин ичинен түтүктөрдүн жакшы абалы жана коопсуз эксплуатацияланышы үчүн жооптуу адамды дайындайт;

3) инженердик-техникалык кызматкерлерди түтүктөрдү коопсуз эксплуатациялоо боюнча эрежелерди жана көрсөтмөлөрдү (айлампалар, маалымат каттары, нускамалар ж.б.) менен камсыз кылууга;

4) түтүктөрдү тейлөө укугуна окутулган жана сертификатталган техникалык тейлөөчү персоналдын зарыл санын дайындайт;

5) персоналды түтүктөрдү тейлөө боюнча нускамаларды иштеп чыгат жана бекитет. Көрсөтмө тейлөөчү персоналга квитанцияга ордуна чыгарылып, жумуш ордунда илинип турушу керек. Электр станцияларынын цехтеринде инструкцияларды илип коюуга болбойт;

6) түтүктөрдү тейлөө боюнча милдеттер жүктөлгөн персонал клапандардын, приборлордун жана коопсуздук приборлорунун ишке жарамдуулугун кароо, текшерүү жолу менен өзүнө ишенип берилген жабдууларды кылдаттык менен көзөмөлдөй турган тартипти белгилейт; текшерүүнүн жана текшерүүнүн натыйжаларын жазуу үчүн нөөмөт журналы жүргүзүлүүгө тийиш;

7) жетекчиликтин жана инженердик-техникалык персоналдын коопсуздук техникасынын эрежелерин, нормаларын жана нускамаларын билүүсүн текшерүүнүн тартибин белгилейт жана мезгилдүүлүгүн камсыз кылат;

8) кызматкерлердин нускамаларды билүүсүн мезгил-мезгили менен текшерүүнү уюштурат;

9) инженер-техник кызматкерлердин эрежелерди, ал эми техникалык тейлөөчү персоналдын көрсөтмөлөрдү аткаруусун камсыз кылууга.

272. Түтүк өткөргүчтөрдүн жакшы абалы жана коопсуз эксплуатацияланышы үчүн жооптуу уюмдун жетекчилиги - түтүктөрдүн ээси тарабынан дайындалат. Жооптуу адамды дайындоо жөнүндө буйруктун номери жана датасы түтүктөрдүн паспортуна ал энергетикалык-техникалык көзөмөл үчүн жооптуу мамлекеттик органда катталганга чейин, ошондой эле жаңы жооптуу адам дайындалгандан кийин ар бир жолу жазылууга тийиш.

273. Коркунучтуу өндүрүштүк объекттердин өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ишти жүзөгө ашыруучу уюмдардын кызматкерлерин окутуунун жана аттестациялоонун тартиби жөнүндө жобого ылайык тутүк өткөргүчтөрдүн жакшы абалына жана коопсуз эксплуатацияланышына жооптуу билим сынагынан өткөн адистердин ичинен дайындалат.

274. Түтүк өткөргүчтөрдүн жакшы абалы жана коопсуз эксплуатацияланышы үчүн жоопкерчилик түтүктөрдү тейлөөчү персоналга түздөн-түз баш ийген жетекчиге жүктөлүшү керек.

275. Түтүк өткөргүчтөрдүн жакшы абалы жана коопсуз эксплуатацияланышы үчүн жооптуу адам жок болгон учурда (эс алуу, командировка, оору) анын милдеттерин аткаруу уюмга буйрук менен билимин текшерүүдөн өткөн башка адиске жүктөлүшү керек. Бул учурда түтүктөрдүн паспортуна жазуу жүргүзүлбөйт.

276. Уюм түтүктөрдүн жакшы абалына жана коопсуз эксплуатациясына жооптуу адамды ченемдик-техникалык документтердин (Эрежелер, циркулярлар, маалымат каттары, нускамалар ж.б.) бүтүндөй комплекти менен камсыз кылууга милдеттүү.

277. Уюм түтүк өткөргүчтөрдүн жакшы абалына жана коопсуз эксплуатацияланышына жооптуу адамды өзүнүн милдеттерин аткаруу үчүн зарыл болгон материалдык каражаттар менен (комбинезон, приборлор жана шаймандар, кеңсе буюмдары ж.б.) камсыз кылууга милдеттүү.

278. Түтүк өткөргүчтөрдүн жакшы абалы жана коопсуз эксплуатацияланышы үчүн төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) Түтүк өткөргүчтөрдү тейлөөгө үйрөтүлгөн жана сертификатталган кызматкерлерге гана уруксат берүү.

2) билимди мезгил-мезгили менен жана үзгүлтүксүз текшерүү боюнча комиссияга алдыдагы тесттер жөнүндө өз убагында билдирүүгө жана билимди текшерүүгө кызматкерлердин катышуусун камсыз кылууга.

3) Тейлөөчү персоналды жабдуулардын схемасын эске алуу менен орнотуу жана эксплуатациялоо боюнча өндүрүүчүлөрдүн нускамаларынын негизинде иштелип чыккан өндүрүштүк нускамалар менен камсыз кылуу. Тейлөөчү персоналга инструкциялар квитанцияга каршы берилет жана дайыма жумуш орундарында болушат.

4) Тейлөөчү персоналдын мезгил-мезгили менен медициналык кароодон өтүшүн камсыз кылуу.

6) Түтүктөрдү эксплуатациялоо жана оңдоо боюнча техникалык документтердин (паспорттор, сменалык жана оңдоо журналдары, манометрлерди контролдук текшерүү журналы ж.б.у.с.) сакталышын жана сакталышын камсыз кылат.

7) Жумуш күндөрү күн сайын сменалык журналдагы жазууларды кол коюу менен текшерет.

8) түтүктөрдү эксплуатациялоого даярдыгын текшергенден жана аларды тейлөөнү уюштургандан кийин эксплуатацияга киргизүү жөнүндө жазуу жүзүндөгү буйрук берүүгө.

9) эксплуатацияга киргизилген ар бир түтүктү ушул Эрежелердин 269-пунктунда каралган пластинка менен камсыз кылуу.

10) өнөр жай коопсуздугунун талаптарына жооп берген түтүктөрдү пайдаланууга уруксат берүү.

11) Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетикалык көзөмөл кызматында катталган түтүктөрдү техникалык экспертизадан өткөрүүгө өз убагында даярдоону уюштуруу жана бул экспертизаларга катышуу.

12) түтүктөрдү өз убагында техникалык кароодон өткөрүү.

13) профилактикалык тейлөөнүн графигине ылайык түтүктөрдү оңдоого алып коюуну камсыз кылуу.

14) Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетикалык көзөмөл кызматы тарабынан жүргүзүлүүчү изилдөөлөргө катышууга жана изилдөөлөрдүн натыйжалары боюнча берилген көрсөтмөлөрдү аткарууга.

15) түтүктөрдү тейлөөчү персонал менен жолугушуу жана авариялык машыгууларды өткөрүү.

16) түтүктөрдү тейлөөчү персонал тарабынан нөөмөттөрдү кабыл алуу жана тапшыруу тартибин белгилейт.

17) түтүктөрдү ишке киргизүүгө чейин техникалык экспертизанын же диагностиканын жүрүшүндө аныкталган кемчиликтерди же кемчиликтерди жоюуну камсыз кылуу.

279. Түтүк өткөргүчтөрдүн жакшы абалына жана коопсуз эксплуатациясына жооптуу төмөнкүлөргө укуктуу:

1) сутканын каалаган убагында түтүктөрдү иштетүү менен байланышкан бардык жайларга эркин кирүүнү камсыз кылуу.

2) түтүктөрдү эксплуатациялоодо болгон авариялардын, авариялардын жана авариялардын себептерин иликтөө боюнча комиссиянын ишине катышууга.

3) түтүктөрдү тейлөөчү адистердин жана персоналдын билимин текшерүү боюнча комиссиянын ишине катышууга.

4) Мезгил-мезгили менен же кезексиз билимди текшерүүдө жана өзгөчө кырдаалдардын кесепеттерин жоюу боюнча машыгууларда инструкцияларды бузган же канааттандырарлык эмес билимин көрсөткөн түтүктөрдү тейлөөчү персоналды иштен четтетүү.

5) уюмдун жетекчилигине эрежелерди жана нускамаларды бузууга жол берген адистерди жана тейлөөчү персоналды жоопкерчиликке тартуу боюнча сунуштарды берүүгө.

6) уюмдун жетекчилигине эрежелердин жана нускамалардын талаптарын бузууга алып келген себептерди четтетүү боюнча сунуштарды берүүгө.

§ 40 Техникалык тейлөө

280. Түтүк өткөргүчтөрдү тейлөөгө белгиленген тартипте макулдашылган программа боюнча окуудан өткөн, түтүктөрдү тейлөө укугуна сертификаты бар жана нускамаларды билген адамдар кабыл алынышы мүмкүн. Тейлөөчү персоналдын билими уюмдун квалификациялык комиссиясы тарабынан текшерилиши керек. Тейлөөчү персоналды аттестациялоо боюнча квалификациялык комиссиянын ишине Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетикалык көзөмөл кызматынын өкүлүнүн катышуусу милдеттүү эмес.

281. Түтүк өткөргүчтөрдү тейлөөчү персоналдын билимин текшерүү 12 айда бир жолудан кем эмес, ошондой эле бир уюмдан экинчисине өтүүдө жүргүзүлүшү керек.

282. Экзамендердин жана тейлөөчү персоналдын билимин мезгил-мезгили менен текшерүүнүн натыйжалары протокол менен таризделет жана комиссиянын төрагасы жана анын мүчөлөрү тарабынан кол коюлуп, атайын журналга жазылат.

Экзамендерди тапшырган адамдарга комиссиянын төрагасы кол койгон күбөлүк берилет.

283. Металлдын сыйрылышын пайда кылган температурада иштеген буу өткөргүчтөрүндө аварияларды болтурбоо үчүн уюм калдык деформациялардын өсүшүнө системалуу мониторингди орнотууга милдеттүү. Бул талап 450 °C жана андан жогору буу температурасында иштеген көмүртектүү жана молибдендик болоттон жасалган буу түтүктөрүнө, хром-молибден жана хром-молибден-ванадий болотторунан 500 °C жана андан жогору буу температурасына, ошондой эле жогорку 550 °C жана андан жогору буу температурасында эритмеленген ысыкка чыдамдуу болотторго коюлат. Байкоо, контролдук өлчөө жана кесүү Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетика көзөмөл кызматы менен макулдашылган көрсөтмөлөрдүн негизинде жүргүзүлүүгө тийиш.

284. Манометрлердин жана коопсуздук клапандарынын эксплуатациясынын жарамдуулугун текшерүү төмөнкү мөөнөттөрдө жүргүзүлүшү керек:

1) эксплуатациялоо басымы 1,4 МПа (14 кгс/см2) 4,0 МПа (40 кгс/см2) чейин жогору болгон түтүк өткөргүчтөр үчүн - суткасына бир жолудан кем эмес;

2) жумушчу басымы 4,0 МПа (40 кгс/см2) ашык түтүк өткөргүчтөр үчүн - электр энергетика тармагында белгиленген тартипте бекитилген нускамада белгиленген мөөнөттө.

Текшерүүнүн жыйынтыгы сменалык журналга жазылат.

285. Түтүк өткөргүчтү эксплуатациялоодо техникалык тейлөөчү персонал тарабынан манометрдин ишке жарамдуулугун текшерүү үч тараптуу клапанды же аны "манометрдин ийнесин нөлгө коюу" менен алмаштыруучу жапкычтарды колдонуу менен жүргүзүлөт. 12 айда бир жолудан кем эмес манометрлер Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик стандартында белгиленген тартипте текшерилип, алардын ар бири маркаланган же пломбаланган болушу керек. Көрсөтүлгөн текшерүүдөн тышкары менчик ээси жарым жылда бир жолудан кем эмес манометрлерди контролдук текшерүү журналына натыйжаларды контролдук жазуу менен жумушчу манометрлерди кошумча текшерүүнү жүргүзүүгө милдеттүү.

Контролдук манометр жок болгон учурда сыноодон өткөн манометр менен бирдей шкала жана тактык классына ээ болгон жумушчу манометр менен кошумча текшерүү жүргүзүүгө жол берилет.

286. Манометрлерди төмөнкүдөй учурларда колдонууга жол берилбейт:

1) манометрде текшерүүдө белгиси бар пломба же марка жок болсо;

2) манометрди текшерүү мөөнөтү бүтсө;

3) манометрдин көрсөткүчү өчүрүлгөндө шкаланын нөлдүк белгисине бул манометр үчүн жол берилген катанын жарымынан ашкан суммага кайтып келбесе;

4) айнек сынган же манометрде башка бузулуулар болсо, анын көрсөткүчтөрүнүн тууралыгына таасир этиши мүмкүн.

287. Сақтануучу клапандардын ишке жарамдуулугу аларды мажбурлап кыска мөөнөттүү "бузуу" жолу менен текшерилет.

§ 41 Ремонтту уюштуруу

288. Эксплуатациялоодо профилактикалык тейлөөнүн бекитилген графиги боюнча түтүктөрдү өз убагында оңдоону камсыз кылуу зарыл. Оңдоо иш башталганга чейин иштелип чыккан техникалык шарттарга (технологияга) ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

289. Түтүк өткөргүчтөрдү оңдоо белгиленген тартипте берилген уруксаттын негизинде гана жүргүзүлүшү керек.

290. Уюм оңдоо журналын жүргүзүүгө тийиш, ага түтүктөрдүн жакшы абалына жана коопсуз эксплуатациясына жооптуу адам кол койгон, кезексиз техникалык экспертиза жүргүзүүнү талап кылбаган аткарылган оңдоо иштери жөнүндө маалыматтар киргизилүүгө тийиш. Түтүктөрдү кезексиз кароону талап кылган оңдоо иштери жөнүндө маалыматтар, оңдоодо колдонулган материалдар жөнүндө, ошондой эле ширетүүнүн сапаты жөнүндө маалыматтар түтүктөрдүн паспортуна киргизилүүгө тийиш.

291. Түтүк өткөргүчтө оңдоо иштери башталганга чейин ал бардык башка түтүк өткөргүчтөрүнөн тыгындар менен ажыратылышы же ажыратылышы керек. Эгерде буу жана ысык суу түтүктөрү үчүн арматуралар фланецсиз болсо, анда түтүктү алардын ортосунда номиналдуу диаметри 32 мм кем эмес, атмосферага түз байланышы бар дренаждык түзүлүшү бар эки өчүрүүчү түзүлүш менен ажыратуу керек. Дарбазалык клапандардын кыймылдаткычтары, ошондой эле ачык дренаждардын клапандары кулпу жабылган учурда алардын герметикалуулугун алсыратуу мүмкүнчүлүгү болбошу үчүн бекитилиши керек. Кулпулардын ачкычтары түтүктүн жакшы абалы жана коопсуз иштеши үчүн жооптуу адамда сакталууга тийиш.

Түтүк өткөргүчтү ажыратууда колдонулган тыгындардын жана фланецтердин калыңдыгы бекемдиктин эсеби менен аныкталууга тийиш. Штепсельдин чыгып турган бөлүгү (шайкасы) болушу керек, ал аркылуу анын болушу аныкталат. Фланецтер менен тыгындын ортосундагы прокладкалар тиштери жок болушу керек.

7-болум. Түтүк өткөргүчтөрдөгү сүрөт жана жазуулар

292. Түтүк өткөргүчтүн арналышына жана чөйрөнүн параметрлерине жараша бети тийешелүү түскө боолуп, маркировка болуу керек. Жазуулардын түсү, символдору, тамгалардын өлчөмү жана жайгашуусу мамлекеттик стандарттарга ылайык келүүгө тийиш.

293. Түтүк өткөргүчтөргө төмөнкүдөй жазуулар жазылууга тийиш:

1) негизги сызыктарда - негизги сызыктын номери (рим цифралары менен) жана жумушчу чөйрөнүн кыймылынын багытын көрсөтүүчү жебе. Кадимки режимде аны эки тарапка тең жылдыруу мүмкүн болгон учурда, эки тарапка багытталган эки жебе берилет;

2) электр тармагына жакын бутактарда - негизги (рим цифралары менен), бирдиктердин номерлери (араб цифралары менен) жана жумушчу чөйрөнүн кыймыл багытын көрсөтүүчү жебелер;

3) агрегаттардын жанындагы магистралдан чыккан бутактарда - негизги (рим цифрасы) номери жана жумушчу чөйрөнүн кыймыл багытын көрсөтүүчү жебелер.

294. Бир эле тутуктогу жазуулардын саны стандартташтырылбайт. Жазуулар клапандардын, дарбаза клапандарынын ж.б. башкаруу пункттарынан көрүнүп турушу керек. Түтүктөр чыгып, башка бөлмөгө кирген жерлерде жазуулар талап кылынат.

295. Түтүк өткөргүчтүн изоляциясынын бетин металл каптоо менен жабууда (алюминий, цинктелген темир жана башка коррозияга туруктуу металлдардын листтери) каптоо бүт узундугу боюнча сырдоого болбойт. Мында ташылуучу чөйрөгө жараша тиешелүү белгилер колдонулушу керек.

296. Клапандарга, дарбазалык клапандарга жана аларга өтүүчү жетектерге төмөнкү жазуулар жазылууга тийиш:

1) эксплуатациялык схемаларга жана инструкцияларга ылайык келген өчүрүү же контролдоочу органдын номери же символу;

2) жабуу (З) жана ачуу (О) багыты боюнча айлануу багытынын көрсөткүчү.

297. 296-пунктта саналган арматураларга жана кыймылдаткычтарга жазуулар төмөнкү жерлерге жазылат:

1) кол дөңгөлөк клапандын (клапандын) корпусуна жакын жайгашканда - клапандын (клапандын) корпусунда же изоляциясында же тиркелген пластинада;

3) рулду пайдалануу менен дистанциялык башкарууда - колонкада же рулдун кронштейнинде;

1) чынжырдын жардамы менен алыстан башкарууда тиштүү кронштейнге бекем туташтырылган жана башкаруу аянтчасынан эң жакшы көрүнүүнү камсыз кылган абалда бекитилген пластинкада;

4) тейлөөчү аянтчанын полунун астына жайгашкан клапанды же клапанды алыстан башкарууда алынуучу рульду (валдын учу полго тереңдеп кирип, капкак менен жабылат) - ичинен жана сыртынан капкакта;

5) электр жетегинин жардамы менен дистанциялык башкарууда - старттык өчүргүчтө;

6) пункттарда каралган жазууларды кошпогондо, пульт менен. "2", "3", "4", "5" деген жазуулар башкарылуучу клапандардын маховиктерине да жазылууга тийиш.

8-бөлүм Эрежелердин аткарылышын камсыз кылуу

298. Эрежелердин сакталышын контролдоо Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетика көзөмөл кызматы тарабынан түтүктөрдү эксплуатациялоочу уюмдарга, ошондой эле даярдоочу уюмдарга, монтаждоо жана оңдоо уюмдарына методикалык көрсөтмөлөргө ылайык мезгил-мезгили менен текшерүү жүргүзүү жолу менен жүзөгө ашырылат.

299. Эгерде даярдоочу, монтаждоочу же оңдоочу уюмга экспертиза жүргүзүүдө түтүктөрдү жана алардын бөлүктөрүн даярдоодо, монтаждоодо же оңдоодо Эрежелерди бузууга жол берилгени аныкталса, анда бузуунун мүнөзүнө жараша мөөнөттөр белгиленет, аларды жоюу үчүн колдонуудагы мыйзамдарда белгиленген тартипте белгиленген же андан ары даярдоого, орнотууга же оңдоого тыюу салынат.

300. Эгерде эксплуатацияда турган түтүктөрдү текшерүүдө алардын элементтеринин кемчиликтери же аларды андан ары эксплуатациялоонун коопсуздугуна коркунуч туудурган Эрежелерди бузуулар аныкталса, ошондой эле аларды кезектеги изилдөөнүн мөөнөтү өтүп кетсе же жооптуу адам жок болсо, жакшы абалда жана коопсуз эксплуатациялоо үчүн газ өткөргүчтү иштетүүгө тыюу салынышы керек. Ошол эле учурда түтүктөрдүн паспортуна Эрежелердин колдонуудагы пункттарына шилтеме жасоо менен тыюу салуунун себептери жөнүндө жазуу жазылууга тийиш.

301. Өндүрүү же монтаждоо, эксплуатациялоо, оңдоо жана реконструкциялоо процессиндеги түтүктөрдү Эрежелерге ылайык келтирүүнүн зарылдыгы жана мөөнөттөрү менчик ээси тарабынан аныкталышы жана Эрежелер колдонууга киргизилген күндөн тартып 6 айдан кечиктирбестен Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетика көзөмөл кызматы менен макулдашылышы керек.

Негизги термин жана аныктамалар

Эскертүүлөр.

1. Маанилердин диапазонун көрсөтүүдө берилген маани ушул диапазонго киргизилиши керек; мисалы, "150 °C чейин" "150 °C чейин жана анын ичинде" дегенди билдирет.

2. Казан, идиш, турбина, насос, буу, аба жана гидравликалык машиналардын ичиндеги түтүк өткөргүчтөр аталган жабдуулардын элементтери катары каралат. Бул түтүк өткөргүчтөр көрсөтүлгөн жабдууларды өндүрүүчүнүн жеткирүү чөйрөсүнө киргизилиши же анын ченемдик-техникалык документтерине ылайык даярдалышы керек. Казандын чек аралары (чектери) - берүүчү, дренаждык жана башка түтүк өткөргүчтөрдү өчүрүүчү түзүлүштөр, ошондой эле казандын элементтеринин ички көңдөйлөрүн жана аларга кошулган түтүк өткөргүчтөрүн чектеген сактагыч клапандар жана башка клапандар. Өчүрүү түзүлүштөрү жок болгон учурда, казандын чеги аны заводдон жеткирүүнүн чеги катары каралышы керек.

3. ЧД, ПТД жана ТС Эрежелердин талаптарын эске алуу менен түзүлүшү керек.

4. Ушул Эрежелердин текстиндеги бурч менен ширетилген бириктирүүлөр деп, бөлүктүн бир же жарым-жартылай өтүшү менен бир жактуу же эки жактуу тигиш менен жасалган кесилишкен бөлүктөрдүн бурчу жана тройниги түшүнүлөт.

(улгу)

Тутук паспорту

(паспорт катуу мукабада берилет: формат 210 × 297 мм)

Тутук паспорту

Каттоо № _______

Компаниянын аталышы жана дареги - түтүктүн ээси

___________________________________________________________________________________________________________________________________

Түтүктүн максаты ___________________________________________

Жумушчу чойро _________________________________________________

Чойронун жумуш параметрлери:

Басым, МПа (кгс/см2) _____________________________________________

температура, °С ___________________________________________________

эсептик кызмат мооноту, жыл*_______________________________________

эсептик ресурс, ч* ________________________________________________

жургузуу эсептик саны * ____________________________________________

* Долбоорлоочу уюм боюнча толтурулган.

Каттоо учурунда берилген түтүктөрдү даярдоо жана орнотуу үчүн схемалардын, чиймелердин, күбөлүктөрдүн жана башка документтердин тизмеси

 __________________________________________________________________

__________________________________________________________________

м.о. Ишкананын башкы инженеринин (тутук ээсинин) колу

 «___» _______________ 20___ -ж.

Жакшы абалы үчүн жооптуу адам жана тутукту коопсуз эксплуатациялоо

Түтүктөрдү оңдоо жана реконструкциялоо боюнча администрациянын жазуулары

Түтүктөрдү текшерүүнүн жыйынтыктарынын жазуулары

Тутук катталды № ________  _______________________

______________________________________________________________ -ж.

(каттоо органынын аталышы)

Паспортто номерленген ___________ бетте жана тигилди баары ____

баракта, анын ичинде чийме (схема)  ________ барак __________________

__________________________________________________________________

(каттоочунун кызматы, колу)

М. О. «____» ____________ 20____-ж.

Түтүк өткөргүч элементтерин даярдоо сертификатынын формасы

Түтүктөрдү даярдоого уруксат

№ ___________________________________

 __________________________ 20____ -ж.

Берилди ___________________________________________________________

           (уруксат берген органдын аталышы)

__________________________________________________________________

__________________________________________________________________

(ондургон ишкананын аталышы)

Куболук № ______________ тутуктун элементтерин жасоо боюнча

__________________________________________________________________

(максаты боюнча түтүктүн аталышы)

__________________________________________________________________

(ондургон ишкананын аталышы, дареги)

Буйрутма беруучу _________________________________________

Буйрутма № ____________________________ ондургон жылы _________

Жумушчу аймак ________________________ жумушчу басым _________

Жумушчу температура _________________________________________

1. Түтүк өткөргүч элементтери жасалган түтүктөр жөнүндө маалымат.

Эскертүү. I категориядагы түтүк өткөргүчтөр үчүн таблицада көрсөтүлгөн маалыматтардан тышкары сертификатка металлдын сертификаттары жана контролдук маалыматтар тиркелиши керек.

2. Түтүк өткөргүчтүн негизги арматуралары жана фасондору (куюлган, ширетилген же жасалма) жөнүндө маалымат.

Эскертүү. 10 МПа (100 кгс/см²) жана андан жогору басымда иштеген түтүк өткөргүчтөрдүн арматуралары үчүн таблицада көрсөтүлгөн маалыматтардан тышкары, өндүрүүчү кардарга металлдын сапатын контролдоо боюнча маалыматтарды (сертификаттарды) ар бир фасон үчүн өлчөмүндө берүүгө тийиш. ЧД тарабынан каралган.

3. Фланец жана бекиткичтин деталдары

4. Ширетүүчү жөнүндө маалымат.

Элементтерди өндүрүүдө колдонулган ширетүү түрү

 __________________________________________________________________

Толтуруучу материал маалыматтары

 __________________________________________________________________

Ширетүү Эрежелердин талаптарына ылайык, ширетүүчүлөрдү жана ширетүүчү өндүрүш адистерин аттестациялоо эрежелерине ылайык сыноодон өткөн ширетүүчүлөр тарабынан ширетүү үчүн ЧД.

5. Түтүктөрдү, бүктөлмөлөрдү жана ширетүүчү кошулмаларды (тип, режим) жылуулук менен иштетүү жөнүндө маалымат

 ___________________________________________________________

6. Ширетүү кошулмаларды контролдоо жөнүндө маалымат (көзөмөлдүн көлөмү жана ыкмалары) _________________________________________

7. Стилоскопирование тууралуу маалымат _________________________

8. Гидравликалык сыноо боюнча маалымат _________________________

9. Жыйынтык.

Тутук элементтери: ____________________________________________

(элемент аталышы,

__________________________________________________________________

саны)

буу жана ысык суу түтүктөрүн уюштуруу жана коопсуз эксплуатациялоо эрежелерине толук ылайык өндүрүлгөн жана сыналган, өндүрүш үчүн ЧД жана параметрлери боюнча колдонууга ылайыктуу деп табылган.

Тиркелген документтердин сыпаттамасы _____________________

«____» __________ 20____ -ж.

Даярдоочу ишкананын башкы инженери

м.о. сапатты контролдоо болумунун башчысы

Түтүктөрдү орнотуу сертификатынын формасы

Түтүктөрдү орнотууга уруксат

№ ___________________________________

 _________________________ 20____ -ж.

Берилди ___________________________________________________________

(монтаждоого уруксат берген органдын аталышы)

__________________________________________________________________

Куболук № __________________________ тутукту монтаждоо боюнча

__________________________________________________________________

(тутуктун максаты)

__________________________________________________________________

(монтаждаган уюмдун аталышы)

Жумушчу аймак ________________ жумушчу басым ______________

Жумушчу температура __________________________________________

1. монтаждоо боюнча маалымат.

тарабынан иштелип чыккан долбоорго толук ылайык түтүк орнотулду

 _____________________________________________________ 

(долбоорлоо уюмунун аталышы)

Жана жасалды _________________________________________________

(завод-ондуруучунун аталышы)

Жумушчу чиймелери боюнча ____________________________________

(болук чийменин номери)

2. Ширетуу тууралуу маалымат.

Тутукту монтаждоодо колдонулган ширетуунун туру: ________________

Кошулган материал тууралуу маалымат ______________________________

(тиби,

__________________________________________________________________

Маркасы, ГОСТ же ТУ)

Ширетилген кошулмаларды сыноонун ыкмалары, көлөмү жана натыйжалары

 _______________

Түтүктөрдү ширетүү Эрежелердин талаптарына, ширетүүчүлөрдү жана ширетүүчү өндүрүштөгү адистерди аттестациялоо эрежелерине ылайык сыноодон өткөн ширетүүчүлөр тарабынан ширетүү үчүн ПТД талаптарына ылайык жүргүзүлдү.

Ширетилген кошулмаларды жылуулук менен иштетүү жөнүндө маалымат (түрү жана режими)

_________________________________________________________________

4. Түтүк жасалган материалдар жөнүндө маалымат:

__________________________________________________________________

(бул маалымат өндүрүүчүнүн сертификатында камтылбаган ошол материалдар үчүн гана жазылган)

а) тутуктор тууралуу маалымат.

Эскертүү. I категориядагы түтүк өткөргүчтөр үчүн таблицада көрсөтүлгөн маалыматтардан тышкары сертификатка металлдын сертификаттары жана контролдук маалыматтар тиркелиши керек.

б) негизги арматуралар жана фасон (куйма жана жасалма) жөнүндө маалымат

в) фланец жана бекиткичтер

5. Стилоскопирование тууралуу маалымат _________________________

6. Гидравликалык сыноо боюнча маалымат _________________________

Тиркелген диаграммада көрсөтүлгөн түтүк сыноо басымы менен сыналган

__________________________________________________________________

Басым менен ___________ тутук текшерилип, табылган

7. жыйынтык.

Түтүк буу жана ысык суу түтүктөрүн уюштуруу жана коопсуз эксплуатациялоо эрежелерине ылайык, ошондой эле долбоорго жана ЧД боюнча даярдалган жана орнотулган жана басымда иштөөгө ылайыктуу деп табылган.___________ жана температурасы _______

«_____» ________________ 20____ -ж.

Тиркелген документтердин тизими

____________________________

Монтаждоо жумуштарынын башчысы

м.о. башкы инженер

Басымдуу буу жана ысык суу түтүктөрүн өндүрүү үчүн колдонулган материалдар

Болот листи

Эскертүүлөр:

1. Нормалдаштырылган көрсөткүчтөр жана барактарды контролдоо көлөмү ЧДда көрсөтүлгөнгө ылайык келүүгө тийиш. ЧДде каралган сапат категориясы жана сыноолордун кошумча түрлөрү долбоорлоочу уюм тарабынан тандалат. Таблицада каралган талаптар (+ менен белгиленген), бирок учурдагы ЧДде эмес, түтүк өткөргүч элементтерин чыгаруучу тарабынан аткарылууга тийиш.

2. Тартуу сыноолорунда механикалык касиеттерди контролдоо 80 жана 85 пункттарга ылайык жүргүзүлөт жана соккунун күчүн сыноодо - 81 – 84 п..

3. Калыңдыгы 60 ммден ашкан листтер, ошондой эле 6,4 МПа (64 кгс/см2) ашык жумушчу басымдагы тетиктерге арналган калыңдыгы 20 ммден ашкан листтер ​​ультра үндүк сыноодон өткөрүлөт.

4. 2,5 МПа (25 кгс/см2) чейинки жумушчу басымдагы жана 300°Сге чейинки температурадагы жалпак фланецтер үчүн St3sp 3, 4 жана 5-категориядагы болоттун листин жана 1,6 МПа чейин басымда колдонууга жол берилет ( 16 кгс / см2) жана 200 ° Cге чейинки температура - 2 жана 3-категориядагы St3sp, St3ps, St2sp, St2ps, St3kp, St2kp болоттон жасалган лист.

Тигишсиз тутуктор

Эскертүүлөр:

1*. Тартуу сыноолорунда механикалык касиеттерди контролдоо 81 – 84 пункттарга ылайык, сокку ийилүүгө сыноодон өткөндө 80 жана 85-пункттарына ылайык жүргүзүлөт.

2*. Түтүктөрдүн диаметрине жараша бир же бир нече технологиялык сыноолор жүргүзүлөт:

диаметри 60 мм чейин - тегерегине ийилип же кеңейүү үчүн сыноолор, диаметри 60 ммден 108 ммге чейин дубалдын калыңдыгы 9 мм кошо алганда - кеңейтүү же тегиздөө үчүн сыноолор, ал эми дубалдын калыңдыгы 9 ммден ашык, бирок сырткы диаметрден 15% ашпаган - тегиздөө үчүн сыноолор; сырткы диаметринен 15% ашык дубалдын калыңдыгы бар түтүктөр - тилке ийүү сыноолору;

диаметри 108ден 245 ммге чейин, анын ичинде сырткы диаметрден 15%ке чейинки дубалдын калыңдыгы менен - ​​тегиздөөчү сыноолор, дубалдын калыңдыгы сырткы диаметрден 15% ашык болгондо - тилке ийүү сыноолору;

Диаметри 245 ммден ашкан дубалдын калыңдыгы 25 мм кошо алганда - тилке ийилүүчү сыноолор.

3*. I жана II категориялардагы түтүктөр үчүн арналган түтүктөрдө ультра үн дефектин аныктоо, радиографиялык көзөмөл жүргүзүү керек.

4. Нормалдаштырылган көрсөткүчтөр жана түтүктөрдү текшерүүнүн көлөмү ЧДде көрсөтүлгөнгө ылайык келүүгө тийиш; ЧД тарабынан каралган сыноолордун кошумча түрлөрү долбоорлоочу уюм тарабынан белгиленет.

5. Үзгүлтүксүз ультраун жүргүзүү шартында куймадан прокат ыкмасы менен жасалган ГОСТ 8731 жана ГОСТ 8733 боюнча түтүктөрдү пайдаланууга жол берилет.

6. Даярдоочу болоттун ар бир маркасы үчүн s0,2t жана sdp кепилденген металл түтүктөрүн үч жылда бир жолудан кем эмес тастыктайт.

Ширетилген түтүктөр

Эскертүүлөр:

1. Тартуу сыноолорунда механикалык касиеттерди контролдоо 80 жана 85-пункттарга ылайык, сокку ийилүүгө сыноодон өткөндө 81-84-пункттарына ылайык жүргүзүлөт.

2. ГОСТ 10705 боюнча даярдалган түтүктөрдүн диаметрине жараша технологиялык сыноолордун төмөнкү түрлөрү жүргүзүлөт:

108 мм чейин - бөлүштүрүү үчүн,

152 мм чейин - тегиздөө үчүн,

159 мм чейин - бортунда,

530 мм чейин - тилкесин ийүү үчүн.

3. Нормалдаштырылган көрсөткүчтөр жана түтүктөрдү текшерүүнүн көлөмү ЧДде көрсөтүлгөнгө ылайык келүүгө тийиш; ЧД тарабынан каралган сыноолордун кошумча түрлөрү долбоорлоочу уюм тарабынан белгиленет.

4. Өндүрүүчү ар бир болоттун маркасындагы түтүктөрдүн s0,2t металл кепилдиктерин үч жылда бир жолудан кем эмес тастыктайт.

Болот согуу

Эскертме :

1. Ушул Эрежелердин 96-пунктуна ылайык пайдаланылуучу тегерек буюмдар Таблицада көрсөтүлгөн шарттарда ижарага ЧД боюнча пайдаланылышы мүмкүн. 4, б.а. механикалык касиеттерин (чоюлуу жана сокку туруштуктары) жана үзгүлтүксүз радиографиялык сыноону же ультраүн сыноону бирдей контролдоо менен бирдей параметрлер боюнча болоттун маркаларынан жасалышы керек. Прокат диаметри 80 ммден ашкан кезде механикалык касиеттерин контролдоо үлгүлөр боюнча жүргүзүлүшү керек.

2. Нормалдаштырылган көрсөткүчтөр жана контролдун көлөмү ЧДде көрсөтүлгөнгө ылайык келүүгө тийиш. ЧД тарабынан каралган согуулардын категориясы, сапаттык тобу жана кошумча сыноолор долбоордук уюм тарабынан тандалат. Таблицада каралган талаптар (+ менен белгиленген), бирок учурдагы ЧДде эмес, түтүк өткөргүч элементтерин чыгаруучу тарабынан аткарылууга тийиш.

3. Тартуу сыноолорунда механикалык касиеттерди контролдоо 80 жана 85-пункттарга ылайык жүргүзүлөт, соккунун бекемдигин текшерүүдө -  81 – 84 пункттарга ылайык.

4. I жана II категориялардагы түтүк өткөргүчтөрдүн бөлүктөрүнүн габариттик өлчөмдөрүнүн бирине 200 ммден ашык жана калыңдыгы 50 ммден ашык болгон бардык согуулар радиографиялык сыноодон же ультраүн сыноодон өтүүгө тийиш.

5. 20, 25 жана 12Х1МФ болоттон жасалган согууларды ГОСТ 8479 (II группа) боюнча DN < 100 мм 20 жана 25 болоттор үчүн 350°С жана 570° чейинки температурада басымды чектөөсүз колдонууга жол берилет. 12Kh1MF үчүн C.

Болот куюу

Эскертме:

1. Нормалдаштырылган көрсөткүчтөр жана контролдун көлөмү ЧДде көрсөтүлгөнгө ылайык келиши керек. ЧД тарабынан каралган сапат тобу жана сыноолордун кошумча түрлөрү долбоорлоочу уюм тарабынан тандалат. Таблицада каралган талаптар (+ менен белгиленген), бирок учурдагы ПТДде эмес, түтүк өткөргүч элементтерин чыгаруучу тарабынан аткарылышы керек.

2. Тартуу сыноолорунда механикалык касиеттерди контролдоо 80 жана 85 пункттарга ылайык жүргүзүлөт. жана соккунун бекемдигин текшерүүдө - 81 – 84 пункттарга ылайык.

3. I жана II категориядагы тутук үчүн куюулар радиографиялык көзөмөлгө, ультраүн текшерүүгө же башка эквиваленттүү контролго алынат. Контролдун көлөмү куюлган буюмдарга техникалык шарттар менен белгиленет. Бул учурда, ширетүүгө дуушар бутак түтүктөрдүн учтары милдеттүү түрдө көзөмөлгө алынат.

4. ОСТ 108.961.03 боюнча 25 л болоттон жасалган куюу үчүн дубалдын калыңдыгы 55 мм чейинки фланецтен тышкары бөлүгүндө аларды колдонуунун чектүү температурасы 450 °С чейин белгиленет.

Бекиткичтер