Загрузка документа…
Кыргыз Республикасынын
Министрлер Кабинетинин
2026-жылдын 10-августундагы № 536
токтомуна ылайык
КҮЧҮН ЖОГОТТУ
| Тиркеме |
| (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 11-январындагы № 5 токтому менен бекитилди) |
Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана
бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун
квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана
аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык
сертификаттарды таануу тартиби
(КР Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 3-сентябрындагы № 556 токтомунун редакциясына ылайык)
1-глава. Жалпы жоболор
1. Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартиби (мындан ары - Тартип) аудитордун квалификациялык сертификатын алуу укугуна талапкер жеке адамдардын, анын ичинде чет өлкөлүк жактардын арасында квалификациялык экзаменди уюштуруу жана өткөрүү тартибин регламенттейт.
2. Ушул Тартип экзамендерди уюштурууга жана өткөрүүгө, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таанууга, аудитордун квалификациялык сертификатын берүүгө жана бухгалтердик эсеп жана аудит жаатында эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таанууга талаптарды белгилейт, алар Билим берүүнүн эл аралык стандарттары боюнча Кеңеш тарабынан чыгарылуучу билим берүүнүн эл аралык стандарттарынын талаптарына ылайык келет.
3. Аудитордун квалификациялык сертификатын алуу укугуна экзамендер талапкерлердин квалификациясынын деңгээлин объективдүү жана ачык баалоо максатында өткөрүлөт.
4. Ушул Тартипте пайдаланылуучу түшүнүк жана терминдер аудитордук иш жаатындагы Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген мааниде түшүнүлөт жана колдонулат.
2-глава. Аудитордун кесиптик квалификациясынын программасы
5. Аудитордун кесиптик квалификациясын алуу максатында талапкер ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бекитилген, Билим берүүнүн эл аралык стандарттары боюнча кеңеш чыгарган Билим берүүнүн эл аралык стандарттарынын талаптарына ылайык келген аудитордун кесиптик квалификациясынын программасы (мындан ары - КК программасы) боюнча экзамен тапшырат.
6. Аудитордун КК программасы бизнес чөйрөсүнүн татаалдыгына, тактыгына жана аныктыгына жараша үч деңгээлге бөлүнгөн 12 экзаменди камтыйт: негизги (биринчи), орто (экинчи) жана алдынкы (үчүнчү).
7. Аудитордун КК программасынын базалык (биринчи) деңгээлдеги экзамендери окуу программалары "Бизнести башкаруу жана технологиялар", "Финансылык эсеп", "Башкаруу эсеби" дисциплиналары боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аккредитацияланган кесиптик аудитордук бирикмелерде (мындан ары - КАБ) тапшырылат.
8. Ар бир базалык (биринчи) деңгээлдеги дисциплинанын экзамендери сценарийлерден жана тесттик суроолордон турат жана 3 бөлүмдү камтыйт:
- биринчи бөлүм боюнча 10 суроо 1 баллдан (туура/туура эмес);
- экинчи бөлүм боюнча бир нече варианттуу 30 суроо 2 баллдан;
- үчүнчү бөлүм боюнча 2 (эки) сценарий (15 балл) алардын ар бири жооптордун көп тандоосу менен 5 суроону камтыйт.
9. Аудитордун КК программасынын орто (экинчи) деңгээлдеги экзамендери КАБ окуу программаларына тапшырылат, алар "Финансылык отчеттуулук", "Ишкананын ишинин натыйжалуулугун башкаруу", "Финансылык менеджмент", "Салык салуу", "Аудиттин практикасы жана ишенимдүүлүктү камсыз кылуу" дисциплиналары боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аккредитацияланат.
10. Ар бир орто (экинчи) деңгээлдеги дисциплинанын экзамендери сценарийлерден жана суроолордон турат жана 3 бөлүмдү камтыйт:
- биринчи бөлүм боюнча 15 (он беш) суроо көп тандоо жооптору менен 2 баллдан;
- экинчи бөлүм боюнча 3 (үч) сценарий 10 баллдан, алардын ар бири жоопторду көп тандоо менен 5 суроону камтыйт;
- үчүнчү бөлүм боюнча 2 (эки) ачык суроо, ар бири 20 баллдан толук жоопту талап кылат.
11. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендери "Финансылык отчеттулук жана баалоо", "Бизнес - стратегия, башкаруу жана кооптуулук - менеджмент", "Алдынкы аудит" дисциплиналары боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда тапшырылат.
12. Аудитордун ЖК программасынын ар бир алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендери 2 бөлүмдөн турат жана 4 сценарийге негизделген милдеттүү ачык суроолордон турат, алардын ар бири бир нече суроолордон турат. Ар бир тапшырма үчүн суммалык баа 20дан 30 баллга чейин.
13. Аудитордун кесиптик квалификациясынын аудиторунун КК программасынын дисциплиналары боюнча мүмкүн болгон 100 баллдан ар бир экзамен 50 же андан көп балл топтоодо ийгиликтүү өттү деп эсептелет.
3-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин өткөрүү мөөнөтү
14. Аудитордун квалификациялык сертификатын алуу укугуна аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендери ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бекиткен графикке ылайык 1 (бир) айда 6 (алты) жолу өткөрүлөт.
15. Аудитордун КК программасы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын расмий веб-сайтында жарыяланат. Аудитордун ККнын программасы Финансылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарынын (ФОЭС), Аудиттин эл аралык стандарттарынын (ЖКБ) жана аудитордук иш жаатындагы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын өзгөрүшүнө жараша кайра каралууга тийиш.
16. Келерки жылга аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин өткөрүү графиги келерки жылдын 1-февралына чейин бекитилет жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын расмий веб-сайтында жана социалдык тармактарда жарыяланат.
17. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган өзүнүн расмий сайтында Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги пландалган экзамендери жөнүндө кулактандырууну берүү мөөнөтүн жана керектүү документтердин тизмесин көрсөтүү менен жарыялайт.
18. Талапкерлерден документтерди кабыл алуу Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин өткөрүүнүн белгиленген күнүнө эки ай калганда башталат жана экзамендер башталганга чейин жыйырма күн калганда токтотулат.
4-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерине уруксат берүү
19. Документтерди кабыл алууну жана алардын ушул Тартиптин талаптарына ылайык келишин текшерүүнү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын тиешелүү түзүмдүк бөлүмдөрү жүзөгө ашырат.
20. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерине катышуу үчүн талапкерлер ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга төмөнкү документтерди тапшырат:
- ушул Тартиптин 1-тиркемесине ылайык өз колу коюлган белгиленген үлгүдөгү арыз;
- жогорку билими жөнүндө дипломдун көчүрмөсү. Эгерде диплом чет тилде жазылса, документтин котормо агенттигинин (котормочунун) колу жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн мамлекеттик же расмий тилдеги котормосу берилет;
- окуу программалары ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аккредитацияланган, КАБ тарабынан берилген базалык (биринчи) жана орто (экинчи) деңгээлдердеги аудитордун КК программасы боюнча экзамендерди ийгиликтүү тапшыргандыгын ырастаган документтер;
- паспорттун көчүрмөсү;
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган (Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин маалымат борбору) тарабынан берилген оор жана өзгөчө оор кылмыштар үчүн жана экономика чөйрөсүндөгү кылмыштар үчүн жоюлбаган соттуулуктун жоктугун күбөлөндүрүүчү документ;
- котормо агенттигинин (котормочунун) колу, мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттын көчүрмөсү (бар болсо) жана көрсөтүлгөн документтин мамлекеттик же расмий тилдеги котормосу;
- 3x4 өлчөмүндөгү эки фотокарточка.
(КР Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 3-сентябрындагы № 556 токтомунун редакциясына ылайык)
21. Чет өлкөлүк талапкерлер жана Кыргыз Республикасынын жарандыгы жок талапкерлер көрсөтүлгөн документтердин нотариалдык иш чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте күбөлөндүрүлгөн жана мыйзамдаштырылган мамлекеттик же расмий тилдеги котормолорун берет.
22. Бардык документтер тиркегичке тиркелиши керек, анын алдынкы бетинде талапкердин фамилиясы, аты жана атасынын аты көрсөтүлөт.
23. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кароосуна берилген документтердеги маалыматтардын аныктыгы үчүн жоопкерчиликти ушул Тартипке жана Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө мыйзамдарына ылайык талапкер тартат.
24. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган экзамен өткөрүүнүн белгиленген күнүнө чейин 5 (беш) жумуш күн мурда аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзаменине киргизүү же киргизүүдөн баш тартуу жөнүндө талапкерге билдирүүгө тийиш.
25. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерине киргизилген талапкерлердин тизмеси ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин буйругу менен экзамендер башталганга чейин 10 (он) күн мурда бекитилет жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын расмий сайтына экзамендерди өткөрүүнүн датасы, убактысы жана орду жөнүндө маалыматты көрсөтүү менен жарыяланат.
26. Паспортун же алардын инсандыгын күбөлөндүргөн башка документин көрсөткөндө талапкерге Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин тапшырууга жол берилет.
5-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерине катышууга уруксат берүүдөн баш тартуу үчүн негиз
27. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин тапшырууга катышууга уруксат берүүдөн баш тартуу үчүн негиз болуп төмөнкүлөр саналат:
- талапкер берген документтерден ылайык келбеген же анык эмес маалыматтарды табуу;
- ушул Тартипке ылайык каралган документтердин толук эмес пакетин берүү;
- оор жана өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн жана экономика чөйрөсүндөгү кылмыштар үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жоюлбаган же алып салынбаган соттуулугунун болушу;
- Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза, кылмыш-жаза процессуалдык, жарандык жана жарандык процесстик мыйзамдарында белгиленген тартипте күчүнө кирген соттун чечимине ылайык белгилүү кызмат ордун ээлөө же белгилүү иш жүргүзүү укугунан ажыратуу түрүндөгү жазанын болушу.
6-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин уюштуруу жана өткөрүү
28. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендери аудитордун квалификациялык сертификатын алууга талапкерлердин билимин текшерүүнүн каражаты болуп саналат жана жазуу жүзүндө жана/же компьютердик тестирлөө формасында экзамендик тапшырмаларды аткаруудан турат.
Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендери ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аудитордук кесиптин өкүлүнөн (аудитор) турган экзамендик комиссиянын мүчөсүнүн катышуусу жана/же катышуусу менен өткөрүлөт.
29. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендик тапшырмалары аудитордун КК программасынын дисциплинасынын негизинде экзамендик комиссия тарабынан иштелип чыгат жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин буйругу менен бекитилет.
30. Экзамен талапкерлердин суроолоруна жооп берүүдөн, тапшырмаларды аткаруудан жана аудитордун КК программасынын ар бир алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги дисциплинасы боюнча маселелерди чечүүдөн турат.
31. Талапкерлер өздөрүнүн каалоосу боюнча Аудитордун КК программасынын бир, эки же үч жогорку деңгээлдеги дисциплиналарын бир жолку/бир жолу тапшырууга укуктуу. Программанын ар бир дисциплинасынын натыйжалары өзүнчө эсептелет. Аудитордун КК программасынын бардык алдынкы (үчүнчү) деңгээлдердеги дисциплиналары боюнча талапкердин экзамен тапшыруусунун натыйжалары квалификациялык экзамен тапшырган күндөн тартып 3 (үч) жыл ичинде күчүндө болот. Көрсөтүлгөн мөөнөт аяктагандан кийин талапкердин Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги дисциплиналары боюнча квалификациялык экзамен тапшыруусунун оң натыйжалары жокко чыгарылат.
32. Аудитордун квалификациялык сертификатын берүү Аудитордун КК программасынын бардык алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги дисциплиналары боюнча 3 (үч) жыл ичинде экзамендер жакшы тапшырылган шартта ишке ашырылат. Талапкер ал боюнча туура жооп бергенде жана мүмкүн болгон 100 баллдан 50 жана андан жогору балл алганда Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги дисциплинасы жакшы тапшырылды деп эсептелет.
33. Дисциплиналар боюнча талапкерлердин квалификациялык экзаменди 3 (үч) жылдын ичинде тапшыруусу учурдагы жылдын бекитилген программасына ылайык жүргүзүлөт.
34. Квалификациялык экзамендин узактыгы Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги бир дисциплинасы боюнча экзамендик тапшырманы аткаруу үчүн 210 (эки жүз он) мүнөттөн ашык эмес убакыт бөлүнгөндүгүнө жараша жекече эсептелет. 15 мүнөттөн кечиккен талапкерлерге экзаменге катышууга уруксат берилбейт.
35. Квалификациялык экзамен башталаардын алдында талапкерлерге квалификациялык экзаменди өткөрүүнүн эрежелери жөнүндө видео эскертме сунушталат.
36. Талапкерлерге төмөнкүлөр таратылат:
- тапшырмаларга киргизилген экзамен маселелерин чечүүдө жазууларды жана эсептөөлөрдү жүргүзүү үчүн таза кагаз;
- тестирлөө системасына кирүү үчүн шифрлер (коддор).
37. Талапкерде финансылык эсептөө функциясы жок үнсүз калькулятор, көк сыялуу калем сап болушу зарыл.
38. Экзамендик тапшырмаларды аткарууга бөлүнгөн убакыт аяктагандан кийин талапкерлер жазылган барактарды экзамендик комиссиянын жооптуу катчысына тапшырууга милдеттүү.
39. Экзамен тапшыруу учурунда талапкерлерге төмөнкүлөргө тыюу салынат:
- ченемдик укуктук актыларды, маалымдама жана атайын адабияттарды, ошондой эле мобилдик байланыш каражаттарын, аудио жана видео жазуучу түзүлүштөрдү пайдаланууга;
- экзамендик тапшырмаларды жана жооптордун варианттарын кайра жазууга, көчүрүүгө, сүрөткө тартууга;
- үн чыгарып окууга жана башка талапкерлер менен сүйлөшүүгө.
40. Ушул Тартиптин 39-пунктунда көрсөтүлгөн талаптарды жана видео эскертмеде көрсөтүлгөн эрежелерди бузган талапкерлер аудиториядан чыгарылат жана квалификациялык экзаменден өтпөй калды деп эсептелет.
41. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин өткөрүүнүн ачыктыгын жана объективдүүлүгүн камсыз кылуу максатында ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган аудио жана видео жазуу техникалык каражаттарын пайдалануу менен видеобайкоо жүргүзүүгө укуктуу.
42. Ар бир дисциплинанын экзамендик тапшырмаларын аткарууга бөлүнгөн убакыт аяктагандан кийин талапкер компьютердик тестирлөөнүн натыйжаларын белгилөө үчүн администраторду чакырууга милдеттүү.
43. Эгерде квалификациялык экзаменди өткөрүүдө компьютердик техниканын ишинде техникалык үзгүлтүк болсо же талапкерлерге компьютердик тестирлөөнү аяктоого тоскоолдук кылган башка жагдайлар пайда болсо, анда экзамендик комиссия экзаменди өткөрүүгө башка күндү, бирок белгиленген датадан мурда 5 (беш) жумуш күндөн кечиктирбестен белгилөөгө укуктуу.
44. Күтүлбөгөн жагдайлар болгон учурда (Комиссия мүчөлөрүнүн ден соолугунун абалы жана үй-бүлөлүк жагдайлары, ошондой эле экзаменди уюштурууда жана өткөрүүдө тоскоолдук кылуучу жагдайлар, форс-мажор) ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган экзамендик комиссиянын мүчөлөрү менен биргеликте квалификациялык экзаменди өткөрүү үчүн башка датаны дайындоо жөнүндө чечим кабыл алат.
45. Талапкердин үй-бүлөлүк же ден соолугунун абалы боюнча жагдайлары күтүүсүз болгон учурда, соттуулугунун жоктугун күбөлөндүргөн документти жана ушул Жобонун 20-пунктунда аныкталган белгиленген үлгүдөгү арызды кошпогондо, талапкер тарабынан квалификациялык экзаменге катышуу үчүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берилген документтер сакталат.
46. Үй-бүлөлүк күтүлбөгөн жагдайдан же ден соолугунун абалынан улам квалификациялык экзаменге катыша албай калган талапкер соттуулугунун жоктугун күбөлөндүргөн жаңы документти жана ушул Жобонун 20-пунктунда аныкталган үлгүдөгү арызды тапшырганда ыйгарым укуктуу орган тарабынан бекитилген графикке ылайык кийинки экзамендин мөөнөтүндө квалификациялык экзамен тапшырууга уруксат берилет.
7-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендеринин жыйынтыктары
47. Топтолгон баллдын саны дисциплина боюнча экзамендик тапшырманы аткаруу аяктагандан кийин автоматтык түрдө аныкталат жана талапкердин компьютеринин экранында чагылдырылат.
48. Тапшырманы аткаруунун жыйынтыктары 2-тиркемеге ылайык бекитилген формага киргизилет, 2 (эки) нускада басылып чыгат, экзамендик комиссиянын мүчөлөрү, администратор жана талапкер тарабынан кол коюлат.
49. Жыйынтыктардын формасынын биринчи нускасы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда сакталат, экинчи нускасы талапкерге берилет.
50. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жыйынтыктарынын формалары ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда 3 (үч) жыл бою сакталат, ал бүткөндөн кийин акт боюнча жок кылынат.
51. Ыйгарым укуктуу орган акыркы 3 жылда берилген арыздардын жана жакшы тапшырган талапкерлердин тизмесин да 3-тиркемеге ылайык жүргүзөт.
52. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендеринин жыйынтыктары экзаменди ийгиликтүү тапшырган, өтпөй калган жана экзаменге келбеген талапкерлер жөнүндө корутундуну жана сунуштарды (маалыматты) камтыган экзамендик комиссиянын жыйналышынын протоколдору менен таризделет.
53. Экзамендик комиссиянын жыйналышынын протоколдоруна экзамендик комиссиянын төрагасы, мүчөлөрү жана жооптуу катчысы кол коёт. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендеринин жыйынтыктарынын протоколдору ыйгарым укуктуу органда 3 (үч) жылдан кем эмес сакталат, ал бүткөндөн кийин акт боюнча жок кылынат.
54. Экзамендердин жыйынтыктары жөнүндө экзамендик комиссиянын корутундусуна жана сунуштарына ылайык жана "Аудитордук иш жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 20-беренесинин 3-бөлүгүнүн талапкердин иш стажына карата талаптарын эске алуу менен ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчиси Аудитордун КК программасынын бардык алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги бардык экзамендерин жакшы тапшырган талапкерге (талапкерлерге) аудитордун квалификациялык сертификатын берүү жөнүндө буйрук чыгарат, ошондой эле Аудитордун КК программасынын бардык алдыңкы (үчүнчү) деңгээлдеги дисциплиналары боюнча экзаменди жакшы тапшырган жана 3 (үч) жылдын ичинде жакшы тапшырып бүтүргөн талапкерлердин тизмесин бекитет.
55. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлиндеги бардык экзамендерин 3 (үч) жылдын ичинде жакшы тапшырып бүтүргөн талапкерлер жалпы негиздерде аудитордун квалификациялык сертификаттарын алышат.
56. Аудитордун квалификациялык сертификаты аны берүү жана аудитордун квалификациялык сертификатын алган Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестрине киргизүү жөнүндө чечим кабыл алынган күндөн тартып 10 (он) жумуш күндүн ичинде берилет.
57. Квалификациялык экзаменге катышуу үчүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга талапкер берген документтер кайтарып берилүүгө жатпайт.
58. Туура/туура эмес жооптордун берилиши маселелери боюнча квалификациялык экзамендин жыйынтыктары экзаменге катышуучуга берилбейт.
59. Квалификациялык сертификатты алган адамдын жеке маалыматтары өзгөргөн учурда квалификациялык сертификат алмаштырылат.
60. Квалификациялык сертификаттын түп нускасы жоголгон же бузулган учурда квалификациялык сертификаттын ээси жуп нусканы берүү жөнүндө арызды ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берет.
61.Тиешелүү арыз берилген күндөн тартып 10 (он) жумуш күндөн кечиктирбестен, ушул Тартиптин 5-тиркемесине ылайык квалификациялык сертификатты алмаштырууну жана жуп нусканы берүүнү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жүзөгө ашырат.
62. Квалификациялык сертификат, анын жуп нускасы жана алмаштырылган квалификациялык сертификат акысыз берилет.
8-глава. Кыргыз Республикасынын аудиторунун квалификациялык сертификатын алган жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестри
63. Кыргыз Республикасынын аудиторунун квалификациялык сертификатын алган жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестрин (мындан ары - Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестри) жүргүзүү ага киргизилген маалыматтарды (реестрдик жазууларды), Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестрине киргизилген купуя маалыматтардын сакталышын камсыз кылууну (жеке мүнөздөгү маалыматтар жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген учурларда), ошондой эле реестрдик иштерди түзүүнү жана сактоону өзүнө камтып турат.
64. Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестрине ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызмат адамы (мындан ары - кызмат адам) реестрдик жазууларды киргизет, ал Бирдиктүү мамлекеттик реестрге киргизилген маалыматтардын ишенимдүүлүгү үчүн жоопкерчилик тартат.
65. Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестри ага реестрдик жазууларды киргизүү жолу менен электрондук түрдө (компьютердик программа) жүргүзүлөт.
66. Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестрин түзүүгө, анын үзгүлтүксүз иштешине, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызматкерлеринин реестрдик жазууларга регламенттелген уруксатын камсыз кылууга жана Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестрин техникалык коштоону камсыз кылууга жоопкерчиликти ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тартат.
67. Аудитордун квалификациялык сертификатын алган жеке жактарды идентификациялоо жеке катталуунун жана сериялык номердин негизинде жүзөгө ашырылат.
68. Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестринин реестрдик жазууларында төмөнкү маалыматтар камтылууга тийиш:
1) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын толук аталышы жана дареги;
2) жеке жактын фамилиясы, аты, атасынын аты, туулган жылы, анын паспорттук маалыматтары;
3) жашаган жери, телефондорунун жана башка байланыш каражаттарынын байланышуу номерлери (WhatsApp, Telegram, Messenger), электрондук. почта дареги, расмий сайттын дареги, соцтармактардагы профилдердин маалыматтары (бар болсо);
4) аудитордун квалификациялык сертификатынын сериялык номери жана берилген күнү;
5) аудитордун квалификациялык сертификатынын каттоо номери;
6) аудитордун квалификациялык сертификатынын жуп нускасы берилген күн;
7) аудитордун квалификациялык сертификатын алган жеке жактын милдеттүү ар жылдык квалификацияны жогорулатуудан өткөн күнү жана жери, ошондой эле сааттардын сандары;
8) тиешелүү билдирүү келгенде, аудитордун квалификациялык сертификатын алган жеке жактын реестрдик жазууларындагы маалыматтар өзгөртүлгөн күн;
9) жазууларды киргизген кызмат адамынын фамилиясы, аты, атасынын аты;
10) Жеке жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестринен алып салынган күн жана негиздер;
11) эскертүүлөр.
9-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендери боюнча экзамендик комиссия
69. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин өткөрүү үчүн учурдагы жылдын 1-февралынан кечиктирбестен, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин буйругу менен экзамендик комиссия түзүлөт жана анын жеке курамы 1 (бир) жылдык мөөнөткө бекитилет. Бир эле адам катары менен 3 (үч) мөөнөттөн көп экзамендик комиссиянын мүчөсү боло албайт.
70. Экзамендик комиссия ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызмат адамдарынан дайындалуучу экзамендик комиссиянын төрагасын жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызматкерлеринен дайындалуучу жооптуу катчыны кошкондо 5 (беш) мүчөдөн турат. Экзамендик комиссиянын калган мүчөлөрү корпоративдик финансылык отчеттуулукту жүргүзүү жана аудитти өткөрүү жаатында 7 жылдан кем эмес иш стажы бар аудитордук кесиптин өкүлдөрү (аудиторлор), муну менен бирге бир аудитордук уюмдан 1ден (бирден) көп эмес өкүлү болууга тийиш. Аудитордук кесиптин өкүлүнүн (аудитор) эл аралык аудитордук уюмдардагы жана/же аудитордук уюмдардын эл аралык тармактарынын өкүлчүлүктөрүндө иш тажрыйбасынын болушу артыкчылыктуу болуп саналат.
71.Комиссия өзүнүн иш мезгилинде Эл аралык билим берүү стандарттарынын, Финансылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарынын, Аудиттин эл аралык стандарттарынын, бухгалтердик эсеп, аудит, укук, салык салуу, технологиялар, менеджмент жаатындагы ченемдик укуктук актылардын билимдерине ээ болгон эксперттерди тартууга, аларды Аудитордун КК программасы жана Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги багыттары боюнча кесиптик тажрыйбалар боюнча экзамендерди өткөрүүдө колдонууга укуктуу.
72. Комиссиянын мүчөлөрү аудитордук кесиптин өкүлдөрүнөн, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын суроо-талабы боюнча дайындалат.
73. Эгерде экзамендик комиссиянын жыйналыштарына экзамендик комиссиянын мүчөлөрүнүн кеминде 2/3си (үчтөн экиси) катышса, алар мыйзамдуу болуп саналат. Чечимдер жыйналышка катышкан экзамендик комиссиянын мүчөлөрүнүн жөнөкөй көпчүлүк добушу менен кабыл алынат. Добуштар тең болгон учурда экзамендик комиссиянын төрагасынын добушу чечүүчү болуп саналат.
74. Экзамендик комиссиянын жыйналыштары жана аларда кабыл алынган чечимдер протоколдор менен жол-жоболонот, аларга жыйналышка катышкан мүчөлөр кол коюшат. Экзамендик комиссиянын жыйналышында талкууланган маселелерди жазуу үчүн жазуулардын техникалык каражаттары пайдаланылат.
75. Экзамендик комиссиянын жооптуу катчысы экзамендик комиссиянын жыйналышынын протоколун түзөт.
76. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендеринин тапшырмалары экзамендик комиссиянын мүчөлөрү тарабынан Аудитордун КК программасына ылайык иштелип чыгат.
77. Экзамендик тапшырмаларды иштеп чыгууда экзамендик комиссиянын мүчөлөрү жана эксперттер ушул Тартиптин 4-тиркемесине ылайык купуя маалыматтарды ачыкка чыгарбоо жөнүндө милдеттенмеге кол коюшат жана экзамендик тапшырмаларды иштеп чыгуу үчүн анын эксперт катары катышуусуна жолтоо болгон жагдайлардын бардыгы жөнүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга маалымдайт.
78. Экзамендик комиссиянын мүчөлөрү жана эксперттер иштеп чыккан экзамендик тапшырмалар ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин бекитүүсүнө киргизилет.
79. Экзамендик комиссия төмөнкүлөргө укуктуу:
- Аудитордун КК программасынын мазмунун өркүндөтүү боюнча сунуштарды киргизүүгө;
- экзамендерди өткөрүүгө катышууга;
- экзамендик тапшырмалардын мазмуну боюнча түзөтүүлөрдү киргизүүгө.
80. Экзамендик комиссия жана анын мүчөлөрү төмөнкүлөргө милдеттүү:
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин бекитүүсүнө киргизүү үчүн Аудитордун КК программасына ылайык экзамендик тапшырмалардын (суроолордун, тапшырмалардын, маселелердин жана сценарийлердин) мазмунун иштеп чыгууга;
- иштерди текшерүүгө жана экзамендердин натыйжаларын баалоого;
- Кесипкөй бухгалтерлердин этика кодексин сактоого;
- экзамендик тапшырмалардын, материалдардын жана маалыматтардын купуялуулугун сактоого;
- ушул Тартиптин 4-тиркемесине ылайык маалыматтардын купуялуулугун ачыкка чыгарбоо жөнүндө милдеттенмеге кол коюуга;
- экзамендик комиссиянын ишине мүчөнүн катышуусуна жолтоо болгон жагдайлардын бар болгон учурларын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга маалымдоого.
81. Экзамендик комиссияга мүчөлүк төмөнкүдөй учурларда токтотулат:
- ушул Тартиптин 69-пунктунда белгиленген ыйгарым укуктарынын мөөнөтү аяктаганда;
- мүчөлүгүн ыктыярдуу чакыртып алуу жөнүндө экзамендик комиссиянын мүчөсүнүн жеке арызы боюнча (бул тууралуу жазуу жүзүндөгү арыз менен экзамендерди өткөрүүгө чейин 30 жумуш күн мурда эскертүү менен);
- өзү тууралуу ишенимсиз маалыматтарды бергенде;
- отчеттуулук документтери жоголгондо;
- экзамендик комиссиянын мүчөсү каза болгондо;
- экзамендик комиссиянын мүчөсүнө карата соттун күнөөлөө өкүмү мыйзамдуу күчүнө киргенде;
- жүктөлгөн милдеттерди аткарбаганда же талаптагыдай аткарбаганда;
- кызыкчылыктардын кагылышуусу келип чыкканда (экзаменге катышкан жакын туугандарынын жана башка байланыштуу тараптардын болушу).
82. Экзамендик тапшырмаларды иштеп чыгуучу экзамендик комиссиянын мүчөсүнө жана экспертке келген бардык маалыматтар жана документтер купуя болуп саналат жана экзамендик тапшырмаларды иштеп чыгуунун алкагында гана колдонулат. Купуя маалымат үчүнчү жактарга берилбейт жана ачыкка чыгарылбашы керек. Экзамендик тапшырмалардын жумуш документтери ички жумуш документтер болуп саналат жана таркатылбайт.
83. Купуялуулуктун жана маалыматтык коопсуздуктун талаптары бузулган, ошондой эле белгиленген ыйгарым укуктарды кыянаттык менен пайдаланган учурда экзамендик комиссиянын мүчөлөрү жана эксперттер ушул Тартипте жана Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө мыйзамдарында белгиленген жоопкерчиликти тартышат.
84. Экзамендик тапшырмалар ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчиси тарабынан экзамен өткөрүлгөнгө чейин 1 (бир) ай мурда бекитилет.
85. Экзамендик комиссиянын мүчөсү экзаменди өткөрүүдө ушул Тартиптин талаптарын бузгандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө мыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчилик тартат.
10-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендеринин экзамендик тапшырмаларынын коопсуздугун камсыз кылуу
86. Экзамендик тапшырмалар Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында камтылган ченемдерге карама-каршы келбеши керек жана ички макулдашылган, логикалык жактан туура түзүлгөн жана Аудитордун КК программасынын талаптарына жана ушул Тартипке ылайык келиши керек. Экзамендик тапшырмалардын терминологиясы бирдей болушу керек жана ошол эле түшүнүктөрдү көрсөтүү үчүн бирдей терминдер колдонулушу керек.
87. Бекитилген экзамендик тапшырмалар алардын купуялуулугун сактоого милдеттүү болгон экзамен комиссиясынын төрагасы жана жооптуу катчысынан башка бардык адамдар үчүн чектелген компьютерде сакталат. Файлдар ишенимдүү пароль менен корголушу жана шифрлениши керек.
88. Экзамендик тапшырмалардын жана материалдардын сакталышын жана купуялуулугун бузган маалыматтар чыгып кеткен учурда экзамендик комиссиянын шашылыш жыйналышында Аудитордун ПК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлиндеги экзамендердин тазалыгы жана ишенимдүүлүгү бузулгандыгы боюнча маалыматтын чыгып кетүү даражасы бааланат жана чечим кабыл алынат:
- эгерде маалыматтардын чыгып кетиши экзамендер өткөрүлгөнгө же аяктаганга чейин аныкталса, Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендерин которуу жөнүндө;
- эгерде Аудитордун КК программасынын экзамендеринин тазалыгын жана ишенимдүүлүгүн талапкерлердин бузуулары тууралуу маалыматтар бар болсо, бир же бир нече талапкерлердин Аудитордун КК программасынын экзамендерин кайра тапшыруусу жөнүндө;
- эгерде чыгып кеткен маалыматтар талапкерлерге жеткиликтүү болсо жана экзамендер өткөрүлгөндөн кийин ал ашкереленсе, Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендеринин жыйынтыктарын жараксыз деп таануу жөнүндө.
11-глава. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендери боюнча апелляциялык комиссия
89. Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги экзамендеринин жыйынтыктарына талапкер макул болбогон учурда, жыйынтыктар жарыяланган учурдан тартып 5 (беш) жумуш күндүн ичинде ал апелляция жөнүндө арыз берүүгө укуктуу. Апелляция жөнүндө арыз жүйөлүү жана негиздүү болууга тийиш.
90. Апелляция жөнүндө арызды (арыздарды) кароо үчүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын буйругу менен 1 (бир) календардык жыл мөөнөтү менен апелляциялык комиссия түзүлөт жана анын жеке курамы бекитилет.
91. Апелляциялык комиссия ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызматкерлеринен дайындалуучу төраганы жана жооптуу катчыны кошкондо 5тен (беш) кем эмес мүчөдөн турат, алар Аудитордун КК программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээлдеги белгилүү сабактарынын маселелери боюнча адистерди кошуу зарылдыктарын эске алуу менен аныкталат. Апелляциялык комиссиянын курамы ыйгарым укуктуу органдын буйругу менен бекитилет.
92. Апелляциялык комиссиянын жыйналышы анын мүчөлөрүнүн 2/3синен (үчтөн экисинен) кем эмесинин жана апелляция жөнүндө арыз берген талапкерлердин катышуусунда өткөрүлөт.
93. Апелляциялык комиссия төмөнкүлөргө милдеттүү:
- апелляциялык даттанууну кабыл алынган күндөн тартып 14 (он төрт) жумуш күндүн ичинде апелляциялык даттанууну кароого:
- апелляциялык даттанууну кароонун жыйынтыктары боюнча чечим кабыл алууга.
94. Апелляциялык даттанууну кароонун натыйжалары боюнча апелляциялык комиссия анда көрсөтүлгөн бузуулар ырасталбаган учурда аны негизсиз деп табуу менен талапкерге апелляциялык даттанууну канааттандыруудан баш тартууга укуктуу.
95. Апелляциялык комиссиянын ар бир мүчөсү добуш берүүдө бир добушка ээ. Апелляциялык комиссиянын чечими катышкан мүчөлөрдүн жалпы санынын жөнөкөй көпчүлүк добушу менен ачык добуш берүү жолу менен кабыл алынат. Апелляциялык комиссиянын мүчөлөрүнүн добуштары тең болуп калган учурда апелляциялык комиссиянын төрагасы добуш берген чечим кабыл алынат.
96. Апелляциялык комиссиянын жыйналыштары жана анда кабыл алынган чечимдер протоколдор менен таризделет, аларга жыйналыштарга катышкан мүчөлөр кол коюшат.
97. Апелляциялык комиссиянын жыйналышы өткөрүлүүчү күн жыйналышка чейинки 5 (беш) жумуш күндөн кечиктирилбестен, апелляциялык даттанууну берген талапкерге билдирилет. Апелляциялык комиссиянын болуучу жыйналышы жөнүндө талаптагыдай билдирүү берилген талапкер жок болгон учурда, чечим ал катышпаса деле кабыл алынат.
98. Апелляциялык даттанууну кароонун жыйынтыктары талапкерге 5 (беш) күндүн ичинде билдирилет.
99. Кайта берилген апелляциялык даттануу кароого кабыл алынбайт.
100. Апелляциялык комиссиянын чечимине талапкер макул болбогон учурда, ошол чечим административдик иштин жана административдик жол-жоболордун негиздери жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте даттанылышы мүмкүн.
101. Апелляциялык комиссиянын мүчөлөрү апелляциялык даттанууларды кароодо ушул Тартиптин талаптарын бузууга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчилик тартат.
12-глава. Аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стаждарын таануу
102. Аудитордун квалификациялык сертификатын берүү менен аудитордун кесиптик квалификациясын ыйгаруу үчүн бухгалтердик эсеп жана аудит тармагындагы иш стажын эсептөө үчүн иш стажына менчигинин түрүнө карабастан, мекемелерде, уюмдарда жана ишканаларда аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы бардык иш убактысы киргизилет.
103. Аудит жана/же бухгалтердик эсеп боюнча иш стажын аныктоо үчүн негизги документ эмгек китепчеси болуп саналат. Эмгек китепчеси жок болгон учурда, ошондой эле эмгек китепчесинде зарыл жазуулар жок болсо же иштеген мезгили жөнүндө так эмес жазуулар камтылса, эмгек стажын ырастоо үчүн маалымкаттар, буйруктардын (тескемелердин) көчүрмөлөрү, өздүк эсептер жана иштеген мезгили жөнүндө маалыматтарды камтыган башка документтер кабыл алынат.
104. Аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажы ишке кабыл алынган күндөн тартып бошотулган күнгө чейин суммалык түрдө календардык күндөр, айлар жана жылдар менен эсептелет.
105. Бир жумуштан бошотулуп (окуу жайын бүтүрүп) башка жумушка киргенге чейинки мезгилдеги эмгек ишиндеги тыныгуулардын убактысы иш стажына киргизилбейт.
106. Аудит жаатындагы практикалык иштин тажрыйбасы аудитордун жардамчысы (ассистент), ички аудитордун кызмат ордунда жана финансылык отчеттуулуктун жана башка финансылык маалыматтардын аныктыгына ишенимдүүлүктү камсыз кылуучу текшерүүлөр менен байланышкан башка кызмат ордундагы иш мезгилин өзүнө камтып турат жана ушул Тартиптин 6-тиркемесине ылайык практикалык иштердин тажрыйбаларын бышыктоо таризинде күбөлөндүрүлүүгө тийиш. Аудитордук ишти жүзөгө ашыруу менен байланышкан кызмат орундарындагы практикалык иштерде тажрыйбалардын бар экендигинин ишенимдүү далилдери практикалык иштерди бышыктоо таризине тиркелүүгө тийиш.
107. Практикадан өтүүнүн календардык графиги жана отчеттор, иш журналдары, иштеген жерден берилген мүнөздөмө, иштеген жерден күбөлөндүрүлгөн таржымал жана тапшырмалардын жана аларды аткарууга сарпталган убакытты көрсөтүү менен аткарылган тапшырмалардын маңызын чагылдырган ишенимдүү башка далилдер ишенимдүү далилдер боло алат.
108. Документтештирилген далилдер жазуу жүзүндө жана/же электрондук түрдө сакталат.
109. Аткарылган жумуштар жөнүндө жазуулар же так эмес жазуулар болгон учурда аткарылган милдеттерди ырастоо үчүн маалымкаттар, буйруктардан (тескемелерден) көчүрмөлөр жана аларды аткарууга кеткен убакытты көрсөтүү менен аткарылган иштер жөнүндө маалыматтарды камтыган башка документтер кабыл алынат.
110. Аудитордун квалификациялык сертификатын алуу үчүн эл аралык таанылган сертификаты бар талапкердин аудит жаатындагы практикалык тажрыйбалары таанылат, ал ушул Тартиптин 112-115-пункттарына ылайык Аудитордун КК программасы боюнча экзамендерди берүүдөн бошотулат.
111. Ушул Тартиптин 118-пунктуна ылайык каралган бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган сертификаты бар талапкердин практикалык тажрыйбалары ушул Тартиптин 7-тиркемесине ылайык берилген арыздын негизинде таанылат.
13-глава. Аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы квалификациялык сертификаттарды таануу
112. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бухгалтердик эсеп жана аудит жаатында эл аралык таанылган, Билим берүүнүн эл аралык стандарттары боюнча кеңеш тарабынан чыгарылган Билим берүүнүн эл аралык стандарттарынын талаптарына ылайык келген квалификациялык сертификаттарды тааныйт жана "Укук" жана "Салык салуу" дисциплиналары боюнча экзамендерди кошпогондо, өзүнүн чечими менен ушул Тартиптин 112-116-пункттарында көрсөтүлгөн Аудитордун КК программасы боюнча экзамендерден жана ушул Тартиптин 7-тиркемесине ылайык бошотот.
113. 2005-жылдан баштап Кесипкөй/дипломдуу сертификаттары бар бухгалтерлердин ассоциациясы (The Association of Chartered Certified Accountants - ACCA) тарабынан берилген "Дипломдуу сертификаттары бар бухгалтер" сертификатына ээ талапкер бардык дисциплиналар боюнча аудитордун кесиптик квалификациясынын экзамендеринен (зачет) бошотулат, буга АССА мүчөлөрү үчүн коюлуучу талаптарга ылайык квалификациясын жыл сайын жогорулатуудан өткөндүгүн ырастоочу күбөлүгү барлардын орто (экинчи) деңгээлдеги "Салык салуу" дисциплинасы жана базалык (биринчи) деңгээлдеги "Укук" дисциплинасы кошулбайт.
114. Англиянын жана Уэльстин Кесипкөй/дипломдуу бухгалтерлер институту (ICAEW CFAB) тарабынан берилген финансы, бухгалтердик эсеп жана бизнес жаатындагы сертификаты бар талапкер 2006-жылдан баштап базалык (биринчи) деңгээлдеги бардык дисциплиналар боюнча экзамендерден (зачет) бошотулат, буга "Укук" дисциплинасы кошулбайт.
115. Англиянын жана Уэльстин Кесипкөй/дипломдуу бухгалтерлер институту (ICAEW CFAB) тарабынан берилген "Ассоциацияланган диплому бар бухгалтер" (Associated Chartered Accountant) сертификаты бар талапкер, 2006-жылдан баштап бардык дисциплиналар боюнча экзамендерден (зачеттордон) бошотулат, буга орто (экинчи) деңгээлдеги "Салык салуу" дисциплинасы жана базалык (биринчи) деңгээлдеги "Укук" дисциплинасы кошулбайт.
116. СIРА программасы боюнча "Сертификатталган практик бухгалтер" сертификаты бар талапкер, Аудитордун КК программасынын базалык (биринчи) деңгээлдеги бардык дисциплиналар боюнча экзамендерден (зачеттордон) бошотулат, буга "Бизнес жана технологиялар" дисциплинасы кошулбайт.
117. Өтүнмөлөр берилген учурдан тартып 14 (он төрт) жумуш күндөн кечиктирилбестен каралат.
118. Аудитордун КК программасы боюнча экзамендерден бошотууларды алуу үчүн бухгалтердик эсеп жана аудит жагынан эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттары бар талапкер, ушул Тартиптин 112-116-пункттарына ылайык экзамендерден бошотуу жөнүндө арыз менен экзамендик комиссияга кайрылат. Арызга котормо агенттигинин (котормочунун) колу жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн жана нотариалдык күбөлөндүрүлгөн, көрсөтүлгөн документтин мамлекеттик же расмий тилдеги расмий котормосу арызга тиркелет.
|
| Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартибине 1-тиркеме |
|
| ________________________________________ |
|
| (Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аталышы, жетекчинин Ф.А.А.) |
|
| кимден _________________________________ |
|
| (Ф.А.А.) |
АРЫЗ
Мага Аудитордун кесиптик квалификациялык программасы боюнча төмөнкү дисциплиналар
боюнча аудитордун квалификациялык сертификатын алуу укугуна экзамендерге кирүүгө
уруксат берүүңүздү суранам:
1. __________________________________________________________________________
2. __________________________________________________________________________
3. __________________________________________________________________________
Өзүм жөнүндө төмөнкүлөрдү билдирем:
1. Фамилиясы, аты, атасынын аты: _______________________________________________
2. Туулган күнү: _______________________________________________________________
3. Жарандыгы: ________________________________________________________________
4. Инсандыгын күбөлөндүрүүчү документ: __________________________________________
сериясы _________ номери __________ берилген күнү __________________ ким тарабынан
берилген _____________________________________________________________________
5. Эл аралык таанылган квалификациялык сертификат жөнүндө маалыматтар: ____________
______________________________________________________________________________
6. Иш тажрыйбасынын (стажынын) болушу __________________________________________
7. Кошумча маалымат ___________________________________________________________
Колу ____________________________
20___-жылдын "___" _______________
|
| Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартибине 2-тиркеме |
Аудитордун квалификациялык сертификатын алууга талапкердин экзамендеринин жыйынтыктары
Күнү ______________________
Убактысы __________________
Ф.А.А. _____________________
Дисциплиналардын программалары | Топтолгон баллдардын суммалары | Талапкердин колу |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Экзамендик комиссиянын төрагасы: | ___________________________________________ |
|
|
Экзамендик комиссиянын мүчөлөрү: | ___________________________________________ |
| ___________________________________________ |
| ___________________________________________ |
| ___________________________________________ |
|
|
Жооптуу катчы: | ___________________________________________ |
|
| Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартибине 3-тиркеме |
Акыркы 3 жылда берилген арыздардын жана жакшы тапшырган талапкерлердин ТИЗМЕСИ
Дисциплиналар боюнча берилген арыздардын саны, бул жарым жылдыкта бардык 3 дисциплинаны тапшырууну каалаган талапкерлердин арыздарын кошпогондо: | __________ жарым жылдыкта | __________ жарым жылдыкта | __________ жарым жылдыкта | __________ жарым жылдыкта | __________ жарым жылдыкта | __________ жарым жылдыкта |
_________ жылда | _________ жылда | _________ жылда | _________ жылда | _________ жылда | _________ жылда | |
1-дисциплина боюнча |
|
|
|
|
|
|
2-дисциплина боюнча |
|
|
|
|
|
|
3-дисциплина боюнча |
|
|
|
|
|
|
Алардын ичинен дисциплиналарды жакшы тапшыргандардын саны: | ||||||
1-дисциплина боюнча |
|
|
|
|
|
|
2-дисциплина боюнча |
|
|
|
|
|
|
3-дисциплина боюнча |
|
|
|
|
|
|
Бардык 3 дисциплинаны тапшырууну каалаган талапкерлердин арыздарынын саны: | ||||||
Алардын ичинен дисциплиналарды жакшы тапшыргандардын саны: | ||||||
1-дисциплина боюнча, бардык 3 дисциплинаны тапшыргандарды алып салгандан кийин |
|
|
|
|
|
|
2-дисциплина боюнча, бардык 3 дисциплинаны тапшыргандарды алып салгандан кийин |
|
|
|
|
|
|
3-дисциплина боюнча, бардык 3 дисциплинаны тапшыргандарды алып салгандан кийин |
|
|
|
|
|
|
Бардык 3 дисциплина боюнча |
|
|
|
|
|
|
Жыйынтыгы: | ||||||
Бул жарым жылдыкта бардык 3 дисциплинаны тапшыргандардын саны |
|
|
|
|
|
|
Бир нече жарым жылдыкта бардык 3 дисциплинаны тапшыргандардын саны, мында акыркы экзамен ушул жарым жылдыкта тапшырылды |
|
|
|
|
|
|
Берилген сертификаттардын жалпы саны |
|
|
|
|
|
|
Экзамендик комиссиянын төрагасы: __________________________________
Экзамендик комиссиянын мүчөлөрү: _________________________________
Жооптуу катчы: ___________________________________________________
|
| Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартибине 4-тиркеме |
Купуя маалыматтарды ачыкка чыгарбоо жөнүндө МИЛДЕТТЕНМЕ
Экзамендик тапшырмаларды иштеп чыгуу жана Аудитордун кесиптик квалификациясынын программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээли боюнча экзамендик комиссиянын иши боюнча маалыматтардын купуялуулугун камсыз кылуу максатында, мен төмөнкү ырастоолорго макулмун жана милдеттенем:
1) экзамендик тапшырмаларды иштеп чыгууга жана Аудитордун кесиптик квалификациясынын программасынын алдынкы (үчүнчү) деңгээли боюнча экзамендик комиссиянын ишине байланыштуу бардык материалдардын купуялуулугун сактоого;
2) ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталган өз милдеттеринин коопсуздугунун жана купуялуулугунун талаптарын сактоого;
3) мага белгилүү болгон бул коопсуздук чараларын кандайдыр бир бузуулар же сактабагандык жөнүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга билдирүүгө;
4) ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган алдын ала макулдашкан учурларды кошпогондо, кызыкчылыктардын потенциалдуу кагылышууларын болтурбоого.
Колдонуудагы мыйзамдарга ылайык жоопкерчилик жөнүндө эскертилди
_____________________________________________________________________________
катышуучунун Ф.А.А. жана колу
Өзүм жөнүндө төмөнкүлөрдү билдирем:
1. Фамилиясы, аты, атасынын аты: _________________________________________________
2. Кызмат орду _________________________________________________________________
3. Инсандыгын күбөлөндүрүүчү документ: ___________________________________________
сериясы ___________ номери ___________ берилген күнү ________ ким тарабынан берилген
_______________________________________________________________________________
4. Кошумча маалыматтар _________________________________________________________
20___-жылдын "___" ________________ катышуучунун колу
|
| Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартибине 5-тиркеме |
|
| ________________________________________ |
|
| (Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аталышы, жетекчинин Ф.А.А.) |
|
| Кимден _________________________________ |
|
| (Ф.А.А.) |
АРЫЗ
Түп нусканын _______________________________ байланыштуу мага
Аудитордун квалификациялык сертификатынын дубликатын берүүнү
суранам (себебин көрсөтүү: сертификатты уурдатуу; жоготуу; атын
өзгөртүү; бузуу; жок кылуу; сертификатта каталардын болушу ж.б.)
Аудитордун квалификациялык сертификаты ____________________
_______________________________________________________________ атына ______ жылы
берилген (фамилиясы, аты, атасынын аты көрсөтүлөт)
Өзүм жөнүндө төмөнкүлөрдү билдирем:
1. Фамилиясы, аты, атасынын аты ____________________________________________________
2. Туулган күнү: ____________________________________________________________________
3. Жарандыгы: _____________________________________________________________________
4. Инсандыгын күбөлөндүрүүчү документ: _______________________________________________
сериясы ___________ номери ___________ берилген күнү ________ ким тарабынан берилген
5. Кошумча маалыматтар _____________________________________________________________
Зарылдыгына жараша төмөнкүлөр көрсөтүлөт: Аудитордун квалификациялык сертификатынын
түп нускасын почта менен бул дарекке (милдеттүү түрдө индексти көрсөтүү менен дарек көрсөтүлөт):
20____-жылдын "____" ____________ ________________________________________________
(арыз берүүчүнүн колу)
|
| Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартибине 6-тиркеме |
|
| ________________________________________ |
|
| (Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аталышы, жетекчинин Ф.А.А.) |
|
| Кимден _________________________________ |
|
| (Ф.А.А.) |
ИШ ТАЖРЫЙБАСЫН ЫРАСТОО ФОРМАСЫ
Аудитордун кесиптик квалификациясын алуу үчүн минималдуу талаптарга ылайык тиешелүү иш тажрыйбасына жетишкендигиңизди ырастоо үчүн ушул форманы толтуруңуз.
Өзүм жөнүндө төмөнкүлөрдү билдирем:
1. Фамилиясы, аты, атасынын аты: _______________________________________________
2. Туулган күнү: _______________________________________________________________
3. Жарандыгы: ________________________________________________________________
4. Инсандыгын күбөлөндүрүүчү документ: __________________________________________
сериясы _________ номери __________ берилген күнү _______________________________
ким тарабынан берилген ________________________________________________________
5. Электрондук почтасынын дареги (e-mail) ________________________________________
АРЫЗ ЭЭСИНИН ПРАКТИКАЛЫК ТАЖРЫЙБАСЫ | |||||
Иштин башталышы | Иштин аягы | Компаниянын аталышы | Кызмат орду | Негизги милдеттери | Практиканын жетекчиси |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Экзамендерди уюштуруу жана өткөрүү, аудит жана бухгалтердик эсеп жаатындагы иш стажын таануу, аудитордун квалификациялык сертификатын берүү, бухгалтердик эсеп жана аудит жаатындагы эл аралык таанылган квалификациялык сертификаттарды таануу тартибине 7-тиркеме |
Эл аралык таанылган сертификаттардын аудиторунун кесиптик квалификациясынын программасы боюнча экзамендердин зачетунун (бошотуулардын) ТАБЛИЦАСЫ
Кыргыз Республикасынын аудиторунун кесиптик квалификациясы | АССА | ICAEW | CIPA |
1-деңгээл | 1-деңгээл | 1-деңгээл | 1-деңгээл |
- бизнести башкаруу жана технологиялар | - бизнес жана технологиялар | - бизнес жана технологиялар | эсепке алууга жатпайт |
- финансылык эсеп | - финансылык эсеп | - бухгалтердик эсеп | - финансылык эсеп |
- башкаруучулук эсеп | - башкаруучулук эсеп | - башкаруучулук маалымат | - башкаруучулук эсеп |
- укук | эсепке алууга жатпайт | эсепке алууга жатпайт | - укук |
2-деңгээл | 2-деңгээл | 2-деңгээл | 2-деңгээл |
- финансылык менеджмент | - финансылык менеджмент | - финансылык менеджмент | эсепке алууга жатпайт |
- финансылык отчеттуулук | - финансылык отчеттуулук | - финансылык эсеп жана отчеттуулук | эсепке алууга жатпайт |
- ишкананын ишинин натыйжалуулугун башкаруу | - өндүрүмдүүлүктү башкаруу | - бизнес-пландоо - иштиктүү стратегиялар жана технологиялар | эсепке алууга жатпайт |
- аудит практикасы жана ишенимдүүлүктү камсыз кылуу | - аудит жана ишенимдүүлүктү камсыз кылуу | - аудит жана кепилдиктерди берүү | эсепке алууга жатпайт |
- салык салуу | эсепке алууга жатпайт | эсепке алууга жатпайт | эсепке алууга жатпайт |
3-деңгээл | 3-деңгээл | 3-деңгээл | 3-деңгээл |
- финансылык отчеттуулук жана баа берүү | - стратегиялык бизнес-отчеттуулук | - корпоративдик отчеттуулук | эсепке алууга жатпайт |
- бизнес-стратегия, башкаруу жана тобокелдик-менеджмент | - өркүндөтүлгөн финансылык менеджмент; - өндүрүмдүүлүктү кеңейтилген башкаруу | - бизнести стратегиялык башкаруу | эсепке алууга жатпайт |
- өркүндөтүлгөн аудит | - кеңейтилген аудит жана сапатты камсыз кылуу | - бизнес-кейстер (иштиктүү кырдаалдар) | эсепке алууга жатпайт |
кеминде 3 жыл практикалык тажрыйбанын болушу | милдеттүү түрдө кеминде 3 жыл практикалык тажрыйбанын болушу | практикалык иш тажрыйбасы: талапкерлер бухгалтердик эсеп, аудит жана кепилдиктерди берүү, салыктар, финансылык менеджмент, банкроттук же маалыматтык технологиялар сыяктуу чөйрөлөрдө адекваттуу кызмат орундарында 450 күн практикалык тажрыйбадан өтүшү керек |
|