Тиркеме

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Этил спиртин, алкоголдук продукцияны өндүрүүнү жана жүгүртүүнү контролдоо боюнча мамлекеттик агенттиктин 2024-жылдын 8-майындагы № 1 буйругу менен бекитилди)

 

1-Глава. Ликер - арак заводдорунун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн тартиби

 

1. Ликер-арак заводунун өндүрүштүк кубаттуулугу негизги өндүрүштүн алдыңкы катардагы технологиялык жабдуунун өндүрүмдүүлү

гү боюнча эсептелет. Алдыңкы катардагы технологиялык жабдуу деп төмөнкүлөрдү эсептөө керек:

1)    Тазалоочу цехте – көмүр - тазалоочу батареялар;

2)    Ликер цехинде – купаждык -чыпкалоочу аппаратураны.

Алдыңкы катардагы жабдуунун иштөөсүн камсыз кылуучу бардык башка

жабдуулар жардамчы катары кабыл алынат.

2. Ликер-арак заводунун өндүрүштүк кубаттуулугу негизги технологиялык процесстер (операциялар) аткарыла турган жана даяр продукцияны чыгарууну камсыз кылууда чечүүчү мааниге ээ боло турган негизги – тазалоочу жана ликердук цехтердин суммардык кубаттуулугу боюнча эсептелет.

3. Бузуктугунун, ремонттоонун, модернизациялоонун аркасында убактылуу иштебей турган негизги өндүрүштүн алдыңкы катардагы жабдуусу жана ошондой эле монтаждоо процессиндеги жана кампада турган, эсептик мезгилде аракетке киргизүүгө арналган жабдуу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөдө эске алынат.

4. Алдыңкы катардагы жабдуу менен бирдей, ушул участокто негизги продуктыны чыгаруу менен байланышкан процесстерди технологиялык документацияга ылайык, бирок нормативден тышкары аткаруу үчүн жардамчы цехтерде орнотулган жабдуу заводдун кубаттуулугун эсептөөсүнө кошулушу керек.

5. Отчеттук жыл жана пландаштырылып жаткан мезгил үчүн ликер-арак заводунун өндүрүштүк кубаттуулугу аны техникалык жаңыртып жабдуунун ( жүргүзүлгөн уюштуруу-техникалык иш чараларды кошо) жана реконструкция лоонун: жаңы кубаттуулуктарды ишке киргизүүнүн эсебинен өсүшүн; кубаттуулуктардын чыгып кетүүсүн, жабдуунун эскирүүсүн, чийки зат ресурстарынын түгөнүшүн (чектелишин), геологиялык шарттардын начарлоосун, чийки заттын башка түрүнө өтүүнү, имараттардын жана курулмалардын эскиришин, негизги фонддорду белгиленген тартипте башка ишканаларга өткөрүп берүүнү, жаратылыш кырсыктарын эске алуу менен эсептелет.

6. Техникалык регламенттердин талаптарына жооп берүүчү аракты жана ликер-арак буюмдарын декалитрлерде иштеп чыгуунун жылдык өндүрүштүк кубаттуулугу тазалоочу жана ликер цехтеринин суммардык кубаттуулугу катары аныкталат.

Арактарды жана ликер-арак буюмдарын өндүрүү боюнча технологиялык участоктордун жылдык кубаттуулугу ушул участоктордун алдыңкы катардагы жабдуусунун суткалык өндүрүмдүүлүгүн жыл ичиндеги толук 287 жумуш күнүнүн санына (тазалоочу жана ликер цехтеринин суткасына үч смендүү иштөөсүндө) көбөйтүү жолу менен аныкталат.

7.Жуучу-куйуучу цехтин өндүрүштүк кубаттуулугу жабдуунун күнүгө эки смендүү иштөө режиминен жана жыл ичиндеги жумуш күнүнүн санына карата аныкталат:

1) беш күндүк жумушчу жумасында жана 8 сааттык жумушчу сменада 242 күн;

2)  алты күндүк жумушчу жумасында жана 7 саттык жумушчу сменада 287 күн.

Жылдын башында белгиленген өндүрүштүк кубаттуулук жыл ичинде өзгөрүшү мүмкүн. Ушуга байланыштуу продукцияны өндүрүүнүн көлөмүн пландаштырууда жана кубаттуулукту пайдалануунун даражасын аныктоодо жылдын аягына карата жана орто эсеп менен жыл үчүн долбоорлонуп жаткан кубаттуулуктун өзгөрүүсүн эсепке алуу зарыл.

8. Жылдык орточо кубаттуулук кубаттуулуктун жылдык орточо чыгып кетүүсүн алып салуу менен жылдын башталышында болгон кубаттуулукту киргизилген жылдык орточо кубаттуулук менен суммалоо аркылуу аныкталат. Жылдык орточо киргизүү же кубаттуулуктун чыгып кетүүсү киргизип жаткан же чыгып кетип жаткан кубаттуулукту киргизүү учурундагы же жылдын аягына чейин чыгып кеткен кубаттуулукту калган айлардын санына көбөйтүү жана алынган көбөйтүндүнү 12 ге бөлүү жолу менен эсептелет.

9. Жылдык орточо өндүрүштүк кубаттуулукту отчеттук жыл ичинде пайдалануунун эффективдүүлүгү кубаттуулукту пайдалануунун коэффициенти менен мүнөздөлөт.

Жылдык орточо кубаттуулукту пайдалануунун коэффициенти ушул жылдын жылдык орточо кубаттуулугуна карата фактылык жылдык продукцияны чыгаруунун катышы катары аныкталат.

Ишке жаңыдан киргизилип жаткан өндүрүштүк кубаттуулуктар үчүн аларды пайдалануунун коэффициенттери өздөштүрүүнүн ченемдери менен каралган узактыгынын нормативдерине ылайык белгиленет.

10.Негизги өндүрүштүн алдыңкы катардагы цехтеринин, агрегаттарынын участкаларынын кубаттуулугу негизги өндүрүштүн калган звенолорунун өткөрүүчүлүк жөндөмдүүлүгүнө пропорционалдуу (байланышкан) болушу керек жана байланышкандык коэффициентинин чоңдугу менен бааланат.

Алдыңкы катардагы цехтердин, агрегаттардын өткөрүүчү жөндөмдүүлүгүнө ишкананы негизги өндүрүшүнүн калган звенолоруна шайкештигине баа берүү үчүн байланыштын коэффициенти (К_с) төмөнкү формула менен эсептелет:

К_с = =    Мв       ,

Мо×Ру

бул жерде: М_в – негизги өндүрүштүн алдыңкы катардагы цехинин, участогунун,

агрегатынын кубаттуулугу, декалитр/саат; 

          М_о – калган (жардамчы) цехтин, участоктун кубаттуулугу;

Р_у –алдыңкы катардагы цехтин, участоктун, агрегаттын жардамчы цехтин, участоктун, агрегаттын продукциясын чыгаруу үчүн үлүштүк чыгымдоосу декалитр/декалитр.

11.Жардамчы цехтердин, участоктордун, агрегаттардын өткөрүү жөндөмдүүлүгү даяр продукцияны өндүрүүнүн бирдигине карата продуктынын санынын, чийки заттын, жарым фабрикаттардын, электрэнергиясынын, буунун үлүштүк чыгымдалышына продукцияны өлчөөнүн бирдиктери менен аныкталат.

12. Мезгилдүү өндүрүштүү ишканаларда өндүрүштүк кубаттуулуктун эсептөөсүнө кабыл алынган жабдууну пайдалануунун деңгээлин баалоо үчүн негизги өндүрүштүн жабдуусунун иштөөсүнүн смендүүлүгүнүн коэффициенти (К_см ) төмөнкү формула менен эсептелет:

                                                 Ксм =     ТУ.М.       ,

Ну.с.×Фг.н.

бул жерде: Т у.м. – ишкананын белгиленген өндүрүштүк кубаттуулугуна (агрегат саат) ылайык продукциянын эмгек сыйымдуулугу өндүрүштүк кубаттуулукту эсептөөдө кабыл алынган продукциянын бирдигине карата эмгек сыйымдуулук ченемдерине карата аныкталат, декалитир/саат) х саат;

Н_у.с.– негизги өндүрүштүн орнотулган технологиялык жабдуусунун орточо тизмелик курамы. Ар бир жылдын 1-январына карата орнотулган жабдуу боюнча, жыл ичинде кошумча орнотулуучу жана чыгуучу жабдууну эске алуу менен аныкталат, декалитр/саат;

Ф _г.н. – жабдуунун бирдигинин бир сменада, (саатта) иштөө убактысынын нормативдик жылдык фонду.

Пландаштырылган мезгилге өндүрүштүк кубаттуулукту эсептөөдө колдонулуучу продукциянын бирдигинин эмгек сыйымдуулугунун ченемдери жаңы, заманбап өндүрүштүк жабдууну ишке киргизүү,

 

иштеп жаткан технологиялык процесстерди өркүндөтүү жана жаңысын киргизүү, өндүрүштү жана эмгекти уюштурууну жакшыртуу менен шартталган эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуу жана эмгек сыйымдуулугун пландуу төмөндөтүү боюнча тапшырмага ылайык белгиленет.

13. Жабдуунун иштөө убактысынын нормативдик жылдык фонду. Өндүрүштүн үзгүлтүксүз процесси бар ишканалардын участоктору үчүн жыл ичиндеги календардык күндөрдүн санына жана суткасына 24 жумушчу саатына карата жабдуунун жана агрегаттардын ремонтунун бардык түрлөрүнө жана технологиялык токтоолоруна кеткен нормаланган убакытты алып салуу менен аныкталат.

Өндүрүшүнүн процесси мезгилдүү ишканалардын участоктору үчүн заводдун иштөө режиминин кабыл алынган смендүүлүгүнүн дем алыш жана майрам күндөрүн алып салуу менен, майрам күндөрүндө жумуш убактысын кыскартууну эске алып, сменалардын белгиленген узактыгына карата жыл ичиндеги календардык күндөрдүн санына жараша аныкталат. Белгиленген нормативдерге ылайык жабдуунун технологиялык тотктотууларына, ошондой эле пландуу-алдын алуучу жана капиталдык ремонттоолорго кеткен убакыт ушул жабдуунун жумушчу убактысында жүргүзүү зарылдыгынын учурунда жабдуунун иштөө убактысынын жылдык фондунан алынып салынат.

Өндүрүшүнүн мүнөзү сезондуу ишканалардын участоктору үчүн долбоор боюнча же жыл ичиндеги сменалардын оптималдуу санын же негизги цехтердин иштөөсүнүн суткаларын эске алуу менен жогору турган уюм же ведомство бекиткен иштөө режими боюнча аныкталат.

Чийки заттын, материалдардын, жарым фабрикаттардын, отундун, энергиянын, жумушчу күчтүн жетишсиздигинен же уюштуруу-техникалык бузулуулардан келип чыккан жабдуунун токтоп калуусу, ошондой эле бракты чыгаруу же аны оңдоого убакытты жоготуу өндүрүштүк кубаттуулукту эсептөөдө эске алынбайт. Аракты өндүрүүдөгү технологиялык режим: сутка ичиндеги жумуштун узактыгы:

1)сорттоочу челектердики – 24 саат;

2)оргутуучу челектердики – 24 саат;

3)көмүр-тазалагыч батареяныкы – 24 саат;

4)арак үчүн чогултуучу челектердики – 24 саат;

Бир сорттоону даярдоонун убактысы– 2 саат.

Арактар үчүн ассортиментти жана технологиялык нускаманы эске алуу менен көмүр-тазалоочу батарея аркылуу чыпкалоонун орточо суткалык ылдамдыгы жөнөкөй арак үчүн – 45 декалитр/саат, өзгөчө арак үчүн 35 декалитр/саат.

Жабдуунун өндүрүмдүүлүгүнүн ченеми:

суткасына 12 декалитр арак челектин жалпы сыйымдуулугунун ар бир 1 декалитринен сорттоочу челектер.

Оргутуучу челектер: арактардын бардык түрлөрү үчүн жалпы сыйымдуулугу 0,6 декалитрден ар бир 1 декалитрге, жөнөкөй арактан башка жана 0,8 декалитр жөнөкөй арак үчүн.

Көмүр-тазалоочу батареялар: бир кум чыпкасынан, бир көмүр колонкасынан жана бир кум чыпкасынан турган ар бир батарея үчүн, акыркы чыпкалоо үчүн бир көмүр колонкасы жана бир кум чыпкасы, көмүрдү жана чыпкалоочу материалдарды (кумду) регенерациялоо үчүн ай сайын 1-2 күн ичинде:

5) өзгөчө арактардын – 840 декалитр/суткасына;

6)жөнөкөй арактардын – 1080 декалитр/суткасына.

Даяр продукциянын чогултуучу челектери ( жетилдирүүчү челектер):

Челектин жалпы сыйымдуулугунун ар бир 1 декалитрине арактын 1,2 декалитринен кем эмес.

14. Ликер-арак буюмдарын өндүрүүдөгү технологиялык режим:

Буюмдардын купаждарын даярдоонун орточо узактыгы:

Ачуулардыкы – 60 – 90 мүнөт;

Таттуулардыкы – 90 – 120 мүнөт;

Ликерлор жана кремдердики – 120 – 180 мүнөт;

Бальзамдардыкы – 180 – 240 мүнөт.

Буюмдардын даяр купаждарынын чыпкалоого чейинки тундуруусунун узактыгы 24 сааттан кем эмес, ликер 72 сааттан кем эмес кармалат, бальзамдар – 96 саат.

Суткасына иштөөнүн узактыгы:

1) купаждык, тундуруучу челектердики, спирттелген морсторду ширелерди,тундурмаларды жана ароматтуу спирттерди сактоо үчүн челектердики жана танктардыкы, даяр продукцияларды жыйноочулардыкы – 24 саат;

2) чыпканыкы – 16 саат; 3) ароматтуу спирттерди алуу үчүн перегон аппаратыныкы – 16 саат;

4) сироп кайнатуучу казандыкы – 16 саат;

5) мөмөлөрдү жана жемиштерди сыгуу үчүн пресстики – 16 саат;

6) колер кайнатуучу казандыкы – 16 саат;

7) тундурмаларды алуу үчүн экстракциялоочу орнотмонуку – 24 саат;

8) морсторду алуу үчүн челектики – 24 саат;

9) буулантуучу аппараттыкы – 16 саат.

Технологиялык жабдуунун өндүрүмдүүлүгүнүн ченеми. Купаждык жана оргутуучу челектер:

Купаждык жана оргутуучу челектердин өндүрүмдүүлүгү суткасына/декалитр, челектин сыйымдуулугунун 1 декалитрине продукциянын 0,6 декалитринен кем эмес эсеп менен аныкталат.

Чыпка пресстер:

ачуу жана жарым таттуу тундурмалар – 55 декалитр/м2

пунштар, наливкалар жана таттуу тундурмалар – 40 декалитр м2

десерт ичимдиктери жана коктейлдер, ликерлер, кремдер жана бальзамдар – 30 декалитр -/м2 .

Ароматтуу спирттер үчүн перегон аппараты.

Перегон аппаратынын суткасына литр менен өндүрүмдүүлүгү төмөнкү формула боюнча аныкталат:

бул жерде:

V – кубдун жумушчу сыйымдуулугу, литр;

𝑙̃0 – бир перегондоонун убактысы, саат;

𝑟_𝑃 – сменада аппараттын иштөө убактысы (сутка), саат;

𝑘_𝐵 – ароматтуу спирттин чыгуу коэффициенти – 0,5;

𝑛 – аппараттын сменада (суткада) айлануусунун саны, (иштин тажрыйбасынан):

 

 

Аппараттын жылдык өндүрүмдүүлүгү суткалык кубаттуулугун жыл ичиндеги жумуш күнүнүн санына көбөйтүү менен аныкталат ( беш күндүк жумада 242 күн, алты күндүк жумада 287 күн).

          Сироп кайнатуучу казан:

Сироп кайнатуучу казандын суткасына литр менен өндүрүмдүүлүгү

төмөнкү формула менен аныкталат:

 

бул жерде:  – казандын жалпы көлөмү, литр;

                                      – бир кайнатуунун убактысы, саат;

– сироп кайнатуучу казандын смена (сутка), саат ичинде иштөө убактысы;

                    – толтуруусунун коэффициенти (0,7–0,8);

                    –сменадагы сироп кайнатуучу казандын айлануусунун саны (иштин тажрыйбасынан):

 

 

Сироп кайнатуучу казандын жылдык өндүрүмдүүлүгү суткалык кубаттуулугун жыл ичиндеги жумуш күнүнүн санына көбөйтүү менен аныкталат ( беш күндүк жумада 242 күн, алты күндүк жумада 287 күн).

Мөмөлөрдөн жана жемиштерден ширени жана морсту сыгып алуу үчүн пресстер:

Пресстин т/сменадагы өндүрүмдүүлүгү себеттин өлчөмүнө жана пресстин айлануу убактысына жараша төмөнкү формула боюнча аныкталат:

бул жерде: 𝑘_𝐻 – себеттин толтурулушунун коэффициенти (0,9–0,95);

𝐷 – себеттин диаметри, м;

𝐻 – себеттин бийиктиги, м;

ℎ - төшөлмөлөр ээлеген бийиктик, м;

𝑡 – бурама пресстин себетинин бир айлануусунун убактысы, мүн;

𝑡₁ – жумушчу сменанын узактыгы, мүн;

𝛾 – майдаланган мөмө-жемиштин жана мөмө-жемиш коюуусунун  тыгыздыгы 900–1000 кг/м³.

15. Автоматтык линиялардын өндүрүмдүүлүгү жабдуунун паспорттук маалыматтары боюнча, кубаттуулугун жогорулатуучу жана аны пайдалануунун ченемдик коэффициентин азайтуучу ( бирок 0,9 ден төмөн эмес) киргизилген өркүндөтүүлөрдү жана өзгөртүүлөрдү эске алуу менен кабыл алынат.

Бөтөлкө жуугуч машиненин өндүрүмдүүлүгү ( бөтөлкө/саат) төмөнкү формула боюнча аныкталат: 𝑛

              

 

 

 

бул жерде:   –алып жүрүүчүдөгү бөтөлкөлөрдүн саны;

– машинанын жумушчу циклинин узактыгы, с;

          3600 – 1 сааттагы секундалардын саны;

            – бөтөлкө жуугуч машинени пайдалануунун коэффициенти.

Куйуучу машиненин өндүрүмдүүлүгү төмөнкү формула боюнча аныкталат:

бул жерде:   – алып жүрүүчүдөгү бөтөлкөлөрдүн саны;

                     – машиненин жумушчу циклинин узактыгы, с;

                    3600 – 1 сааттагы секундалардын саны;

                    – бөтөлкө жуугуч машинени пайдалануунун коэффициенти. Автоматтык линиялардын өндүрүмдүүлүгү бөтөлкөлөрдүн сыйымдуулугуна жараша бөтөлкө/саат жана декалитр/саат менен алынат.

16. Спиртти сактоо үчүн жабдуунун сыйымдуулугу суусуз спиртке эсептөөдө бир убакытта сактоонун декалитрлеринде көрсөтүлөт.Бир убакытта сактоодогу спирттин санын аныктоону эсептөөдө жыйноочулардын ( цистерналардын) толтурулушунун 0,95 коэффициенти алынат.

 

Спиртти сактоо үчүн жыйноочулардын (цистерналардын) көлөмдөрүн дүңүнөн эсептөөлөр үчүн сорттуулукка орточолонгон коэффициенти кабыл алынат ( дан спирт -чийки заты, дандан жана картофелден жана чийки заттын башка түрлөрүнөн; дан-картофелдик чийки заттан жогорку тазалоодогу спирт-ректификаты жана чийки заттын башка түрлөрүнөн)- 0,85.

17. Байланышкандыктын К_с жана алмаштыруучулуктун коэффициенттерин эсептөөнүн мисалы:

Ликер-арак заводунун кубаттуулугу, жылына 3 200000,0 декалитр

Тазалоочу цехтин (жетектөөчү) иштөө режими сменалар/сутка 3

Куйуучу цехтин (жардамчы) иштөө режими сменалар/сутка 1

Куйуу линияларынын саны:

6000 бөтөлкө /саат өндүрүмдүүлүктөгү

12000 бөтөлкө/саат өндүрүмдүүлүктөгү

Байланышкандыктын К_с коэффициентин эсептөө

Тазалоочу цехтин (жетектөөчү) кубаттуулугу

                                       М_в = 561,2 декалитр/саат

          Куйуучу цехтин (жардамчы) кубаттуулугу

                                       М_о = 1864 декалитр/саат

Куйуучу цехтин ( жардамчы) өндүрүшү үчүн тазалоочу цехтин (жетектөөчү) продукциясынын үлүштүк чыгымдалышы

                    Р_у = 1,0101 декалитр/декалитр

Тазалоочу цехтин жана куйуучу цехтин жабдуусунун байланышкандыгынын коэффициенти

К_{с =}

Алмаштыруучулуктун ( К_см) коэффициентин эсептөө

Куйуучу цехтин бардык линияларынын белгиленген кубаттуулугу (линиялардын орточо тизмедеги курамынын негизиндеги орточо сааттык) Н_{у.с. .} = 2400 декалитр/саат

Тазалоочу цехтин (жетектөөчү) белгиленген суткалык өндүрүштүк кубаттуулугуна шайкеш келүүчү ликер-арак буюмдарынын үлүштүк эмгек сыйымдуулугунун ченеми

Т_у.м. = 13648 (декалитр/саат)× саат

Жабдууну пайдалануунун интегралдык коэффициентин эске алуу менен бир сменада куйуучу линиялардын жабдууларынын иштөөсүндөгү убакыттын нормативдик фонду

                              Ф_{г.н. =} 6,2 саат

Куйуучу цехтин жабдуусунун иштөөсүнүн смендүүлүгүнүн коэффициенти

 

 

2-Глава. Шарап чыгаруучу өнөр жайынын ишканаларынын өндүрүштүк кубаттуулуктарын эсептөөнүн тартиби

 

18. Шарап чыгаруучу өнөр жай ишканаларынын өндүрүштүк кубаттуулугу катары негизги технологиялык жабдууну толук пайдаланууда жыл ичинде максималдуу мүмкүн болгон даяр продукцияны чыгаруу же сезон ичинде чийки затты кайра иштетүү туюнтулат. Мында жабдуунун техникалык өндүрүмдүүлүгүнүн ченемдерин өндүрүштүн алдыңкы технологияларынын, эмгекти уюштуруунун жетишкендиктерин эске алуу менен, ошондой эле аракеттеги стандарттарга, техникалык шарттарга жана технологиялык нускамаларга ылайык чыгарылып жаткан продукциянын сапатын камсыз кылуу көңүлгө алынат.

19. Ишканалардын өндүрүштүк кубаттуулугу өндүрүштүн төмөнкү негизги түрлөрү боюнча аныкталат:

жүзүмдү кайра иштетүү ( шарап материалдарын өндүрүү);

мөмө-жемиштерди кайра иштетүү ( шарап материалдарын өндүрүү);

жүзүм шараптарын өндүрүү;

шуулдак шараптарды өндүрүү; коньяк дистиллятын өндүрүү;

бренди үчүн шарап дистиллятынан күчтүү ичимдикти өндүрүү (коньяк дистиллятын) (коньякты) жана бренди үчүн шарап дистилляттарын күчтөндүрүү.

20. Шарап чыгаруу өнөр жайынын ишканасынын өндүрүштүк кубаттуулугу төмөнкүлөр менен белгиленет:

өндүрүш идиштеринин ( резервуарлардын, буттардын, челектердин ж.б.) бир жолку сыйымдуулугу боюнча;

негизги (алдыңкы катардагы) технологиялык жабдуунун техникалык өндүрүмдүүлүгү боюнча.

21. Ишкананын өндүрүштүк кубаттуулугун аныктоодо ремонтто тургандарын кошо, бардык орнотулган жабдуу жана өндүрүштүк сыйымдуулуктар эсепке алынат.

22. Шарап чыгаруу өнөр жайынын ишканаларынын өндүрүштүк кубаттуулугу продукцияны сатуудан, ишкананы чийки зат, жардамчы материалдар, отун жана энергия менен камсыздоо шарттарынан көз карандысыз аныкталат.

23. Жумуш убактысынын жылдык фондун эсептөөдө күндөрдүн календардык санынан (365) жабдууну күнүмдүк жана капиталдык ремонту үчүн зарыл болгон убакыт алынып салынат.

Баштапкы шарап чыгаруучу заводдордо, утильцехтерде жана коньяк заводдорунда жабдууну ремонттоо үчүн убакыт кубаттуулукту аныктоодогу эсептөөлөрдө көңүлгө алынбайт, анткени алар зарыл болгон ремонтту сезон аралык мезгилде жүргүзүшөт.

24. Жылдын башталышына карата белгиленген өндүрүштүк кубаттуулуктун чоңдугу туруктуу боюнча калбайт, ошондуктан өндүрүштү пландаштырууну жана кубаттуулукту пайдалануунун даражасын жыл ичиндеги кубаттуулуктун долбоорлонуп жаткан өзгөрүүсүн, ошондой эле жылдын аягындагы кубаттуулукту жана жылдык орточо кубаттуулукту эсептеп чыгуу зарыл. Жылдык орточо кубаттуулук кубаттуулуктун жылдык орточо чыгып кетүүсүн алып салуу менен жылдын башындагы кубаттуулукту анын жылдык орточо кирүүсүн суммалоо менен аныкталат.

25. Кубаттуулуктун жылдык орточо кирүүсү же чыгып кетүүсү киргизилип жаткан же чыгып жаткан кубаттуулукту кубаттуулукту киргизүүнүн же чыгып кетүүсүнүн жылдын аягындагы убактысынан калган айлардын санына көбөйтүү жана алынган көбөйтүндүнү 12 ге бөлүү жолу менен аныкталат. Эгерде кубаттуулукту киргизүү же чыгып кетүү жыл ичинде бөлүк-бөлүгү менен жүргүзүлсө, анда ар бир бөлүк калган айлардын санына көбөйтүлөт. Алынган көбөйтүндүлөр суммаланат жана натыйжа 12 бөлүнөт.

26. Баштапкы шарап чыгаруу заводдорунда (шарап пункттарында) жана утильцехтерде өндүрүштүн сезондуулугуна байланыштуу жүзүмдү, мөмө-жемиштерди жана шарап чыгаруунун калдыктарын кайра иштетүү боюнча кубаттуулукту жылдык орточо киргизүү жана чыгып кетүүсү үчүн шарап чыгаруу сезонунун башталышына чейинки мезгилде киргизилген же чыгып кеткен кубаттуулук кабыл алынат.

27. Баштапкы шарап чыгаруу заводунун ( шараппунктунун) өндүрүштүк кубаттуулугу кайра иштетүүдө алынган шарап материалдарын жайгаштыруу үчүн арналган өндүрүштүк идиштин бир жолку сыйымдуулугу боюнча сезон ичинде иштетилген жүзүмдүн тонналары менен жана жүзүмдү кайра иштетүү линияларынын өндүрүмдүүлүгү боюнча аныкталат.

28. Өндүрүштүк идиштин бир мезгилдик сыйымдуулугуна соодалык идишти (30 декалитрге чейинки сыйымдуулуктагы челектер), спирт сыйымдуулуктарын, көп жылдык күчтөндүрүүдөгү шараптар ээлеген сыйымдуулуктарды, атайын ачытуучу батареяларды жана орнотмолорду, эзилгендердин койуусун жана шарап материалдарын термикалык иштетүү үчүн сыйымдуулуктарды, ошондой эле жайлар менен камсыз болбогондуктан ачык аянтчаларда жайгашкан челек идиштерин кошпогондо, ишкананын балансында катталган бардык шараптык идиш кабыл алынат.

29. Шарап продукциясынын (шараптардын, шарап материалдарынын, спирттин) жүктөмдөрүнүн ченемдери шарап заводдорунун 1м2 өндүрүштүк аянтына декалитрлер менен идиштин түрүнө жана жайдын бийиктигине жараша 1 -тиркемеде берилген.

Заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу өндүрүштүк идиштин бир мезгилдик сыйымдуулугу боюнча сезон үчүн тонналар менен төмөнкү формула боюнча аныкталат:

                        𝑀 = 𝐸 ⋅ 0,9 ∕ 𝐸₁

бул жерде Е – өндүрүштүк идиштин бир мезгилдик сыйымдуулугу, декалитр; 0,9 – сыйымдуулуктардын толтурулушунун коэффициенти; Е₁ – 1 т. жүзүмгө идиштин керектүү сыйымдуулугу.

30. 1 т. жүзүмгө сыйымдуулуктарга муктаждык күчтөндүрүлгөн шарап материалдарынын үлүштүк салмагына жараша аныкталган ( 1-таблица).

31. Заводдун өндүрүштүк идиши боюнча өндүрүштүк кубаттуулугун эсептеп чыгаруу боюнча бардык маалыматтар таблицада келтирилген ( 2-тиркемени кара).

32. Заводдун жүзүмдү кайра иштетүү боюнча сезон ичиндеги өндүрүштүк кубаттуулугу сериялуу чыгарыла турган ( 3-тиркемени кара) жана ишкана тарабынан өзүнчө жабдуудан бириктирилген жүзүмдү кайра иштетүүчү линиялардын техникалык өндүрүмдүүлүгү боюнча аныкталат. 1-таблица

33. Ишкана бириктирген жүзүмдү кайра иштетүүчү линиялардын техникалык өндүрүмдүүлүгү майдалоочу-пресстөөчү жабдуунун техникалык өндүрүмдүүлүгү менен аныкталат (4,5 – тиркемени кара). Линияда пресстерди параллелдүү орнотууда алардын өндүрүмдүүлүгү суммаланат, ал эми удаалаш орнотууда ( экинчи пресс биринчиден кийин койуу эзилмени акырына чейин сыгууну жүргүзгөн учурда) – акырына чейин сыгуучу пресстин өндүрүмдүүлүгү гана эсептелет.

34. Заводдордун жүзүмдү кайра иштетүүчү линиялары боюнча өндүрүштүк кубаттуулугу (ушул сезондо) төмөнкү формула боюнча аныкталат:

                                  𝑀 = ∏𝑇𝐾

бул жерде П -линиялардын суммардык техникалык өндүрүмдүүлүгү, к/с; Т – линиянын иштөөсүнүн убактысынын жылдык фонду, с;

К – линиянын техникалык өндүрүмдүүлүгүн пайдалануунун коэффициенти.

Жүзүмдү кайра иштетүүнүн линияларынын ишинин убактысынын жылдык фондун мурдакы үч жыл үчүн орточо арифметикалыкка барабар, бирок 200 с. кем эмес кабыл алынат.

Кубаттуулукту эсептөө үчүн ишкана тарабынан жетишилген, бирок 0,7 кем эмес, линиялардын техникалык өндүрүмдүүлүгүн пайдалануунун коэффициентинин фактылык мааниси кабыл алынат.

Жүзүмдү кайра иштетүүнүн линиялары боюнча заводдун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөө боюнча бардык маалыматтар таблицада келтирилген ( 6-тиркемени кара).

35. Экинчи ирет шарап чыгаруу заводунун өндүрүштүк кубаттуулугу календарлык жыл ичинде иштелип чыгуучу даяр шараптын миң декалитри менен аныкталат.

36. Ишкананын негизги участокторунун (цехтеринин) кубаттуулуктарынын шайкештигин аныктоо үчүн ошондой эле заводдун бөтөлкөлөргө куюлган продукциясын чыгаруу боюнча кубаттуулугу дагы эсептелет.

37. Заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу идиштердин кайтып келүү коэффициентин эске алуу менен шарап материалдарын жана шараптарды бир мезгилде сактоонун көлөмү боюнча эсептелет. Бир мезгилде сактоонун сыйымдуулугу бардык өндүрүштүк сыйымдуулуктардын сыйымдуулугунун суммасы катары аныкталат. Мында купаждык сыйымдуулуктар жана шараптарды термикалык иштетүү үчүн арналган сыйымдуулуктар 0,7 түзөтүүчү коэффициенти менен эсептөөгө киргизилет.

38. Ачык аянтчаларда турган шараптар үчүн стационардык сыйымдуулуктар кубаттуулукту аныктоодо эске алынат, бирок өзүнчө сап менен бөлүнөт.

39. Маркалуу шараптарды жана коньяк дистилляттарын күчтөндүрүү үчүн спирт сакталуучу стационардык сыйымдуулуктар экинчи ирет шарап чыгаруучу заводдордун (шарапты чыгаруу боюнча) өндүрүштүк кубаттуулугунун эсебинен киргизилбейт.

40. Өндүрүштүк идиштин кайтып келүүчүлүгүнүн коэффициенти жогорку сапаттагы продукцияны чыгарууну камсыз кылуучу шарап материалдарын жана шараптарды технологиялык иштетүүнү (кошумча иштетүүнү) жүргүзүүнү, шарап материалдарынын минималдуу запасын, ошондой эле чыгарылып жаткан шараптардын ассортиментин эске алуу менен аныкталат.

41. Өндүрүштүк идиштин жылдык кайтып келүүсүнүн миниалдуу коэффициенти төмөнкүлөргө барабар катары кабыл алынат: жайлардын ичинде турган сыйымдуулуктар үчүн – үчтөн кем эмес жана ачык аянтчаларда турган сыйымдуулуктар үчүн – экиден кем эмес.

42. Шарап өндүрүү боюнча заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу төмөнкү формула боюнча эсептелет (миң декалитрде):

              М = ⌈(Е + Е₁ ∗ 0,7)К⌉ + Е₂К₁

бул жерде Е – купаж жана шараптарды термикалык иштетүү үчүн арналган сыйымдуулуктарды, шараптар жана дистилляттар узак жылдарга күчтөндүрүүгө куюлган сыйымдуулуктарды, ошондой эле ачык аянттарда жайгашкан сыйымдуулуктарды кошпогондо, бардык өндүрүштүк идиштин суммардык сыйымдуулугу, миң декалитр; Е₁ – шараптын купажы жана термикалык иштетүү үчүн арналган бардык сыйымдуулуктардын суммардык сыйымдуулугу, миң декалитр; Е₂ – ачык аянтчаларда турган өндүрүштүк идиштин суммардык сыйымдуулугу, миң декалитр; К – ачык аянтчаларда турган идиштердин кайра келүүсүнүн коэффициенти; 0,7 – купаж жана термикалык иштетүү үчүн сыйымдуулуктарды толтуруунун коэффициенти.

43. Экинчи ирет шарап чыгаруучу шарап заводунун өндүрүштүк кубаттуулугун шарапты бир мезгилде сактоонун сыйымдуулуктары боюнча эсептөөнүн маалыматтары таблицада келтирилген ( 7-тиркемени кара).

44. Календардык жылга бөтөлкөгө куюлган продукцияны чыгаруу боюнча заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу куйуунун сериялуу чыгарылуучу линияларынын суммардык өндүрүмдүүлүгү (8-тиркемени кара) жана ишкана тарабынан өзүнчө жабдуудан бириктирилген линиялардын өндүрүмдүүлүгү менен аныкталат.

45. Ишкана өзүнчө жабдуудан бириктирилген куйуу линияларынын техникалык өндүрүмдүүлүгү куйуучу автоматтын техникалык өндүрүмдүүлүгү менен аныкталат ( 9-тиркеме).

46. Кубаттуулукту эсептөөдө ишкана жетишкен линиялардын техникалык өндүрүмдүүлүгүн пайдалануусунун коэффициенти кабыл алынат, бирок 0,9 дан кем эмес.

47. Шарап чыгаруучу заводдун шараптарды куйу боюнча жумуш убактысынын жылдык фонду беш күндүк жумушчу жумасында жана 8 сааттык

жумушчу сменасында – 249 күн (смена), ал эми алты күндүк жумушчу жумасында жана 7 сааттык жумушчу сменасында – 285 күн (смена).

48. Экинчи ирет шарап чыгаруучу заводдун айнек идишке шарапты куйуу боюнча өндүрүштүк кубаттуулугу куйуу линияларынын өндүрүмдүүлүгү боюнча гана аныкталат, анткени мындай заводдордогу бир мезгилде сактоочу сыйымдуулуктары шарап материалдарын иштеп чыгаруу боюнча кубаттуулуктарын эсептөөдө эске алынат.

49. Заводдун куйуу линиялары боюнча өндүрүштүк кубаттуулугу төмөнкү формула боюнча аныкталат (миң декалитр/г):

    М=(П₁ Е₁ + П₂ Е₂ + …+П_n Е_n )ТК,

бул жерде: П₁, П₂, П_n –куйуу линияларынын техникалык өндүрүмдүүлүгү, саатына миң бөтөлкө; Е₁, Е₂, Е_n – бөтөлкөлөрдүн сыйымдуулугу, декалитр; Т – жумушчу убакыттын жылдык фонду, саат; К – линиянын техникалык өндүрүмдүүлүгүн пайдалануунун коэффициенти.

50. Экинчи ирет шарап чыгаруучу шарап заводунун куйуу линиялары боюнча өндүрүштүк кубаттуулугунун эсептөөнүн маалыматтары таблицада келтирилген ( 10-тиркемени кара).

51. Шампан шараптарынын заводунун өндүрүштүк кубаттуулугу 0,8.л. сыйымдуулуктагы бөтөлкөлөрдө жыл ичинде чыгарылган саны менен аныкталат.

52. Үзгүлтүксүз шампандоо технологиясы менен иштеп жаткан шампан шараптарынын заводунун өндүрүштүк кубаттуулугу шампандоочу линиялардын суммардык өндүрүмдүүлүгү боюнча аныкталат.

Шарапты үзгүлтүктсүз агымда шампандоонун линиясынын өндүрүмдүүлүгү төмөнкү формула боюнча аныкталат (декалитр/с.):

 

                        П=KV/100,

П – шампандоо линияларынын өндүрүмдүүлүгү ( биринчи ачытуучу резервуарга кирүүчү ачыткы аралашмасынын жана ачыткынын саны), декалитр/с; V ˗

линиядагы ачытуучу резервуарлардын жалпы сыйымдуулугу, декалитр; К – агымдын коэффициенти.

К нын мааниси 0,245 тен ашпосу керек, ал ачытуунун минималдуу узактыгына – 17 суткага барабар.

53. Үзгүлтүксүз шампандоонун өндүрүштүк кубаттуулугу төмөнкү формула боюнча (миң бөтөлкө/г): аныкталат:

        Mн= (П₁+П₂+…+П_n)24∙353/B,

          П₁, П₂, …П_n – үзгүлтүксүз шампандоонун өзүнчө линияларынын өндүрүмдүүлүгү; 353 – күн менен жумушчу убакыттын жылдык фонду ( 12 күн жабдууну ремонттоо жана резервуарларды кайра заряддоо);

В – заводдо жетишилген 1000 бөтөлкө шампанскийге чийки заттын чыгымдалышы, бирок пландуудан жогору эмес, декалитр.

Мисал.  Шарапты үзгүлтүксүз шампандоонун 2 линиясынын ачытуучу резервуарларынын суммардык сыйымдуулугу 6720 декалитрге барабар. Шампанский төмөнкү ассортиментте чыгарылат (% менен):

Брют 5

Эң кычкыл 5

Кычкыл 15

Аз кычкыл 62

Таттуу 13

Жыйынтык 100

Ачытуучу резервуарлардан 0.2 г/100 мл. кантты камтыган шампандалган шарап келет.

Эсептөө. Шарапты шампандоонун линиясынын өндүрүмдүүлүгү төмөнкүгө барабар болот ( декалитр/с):

П=0,245∙6720 / 100 =16,46.

Экспедициялык ликерду эсептебегенде шарапты шампандоонун линияларынын жылдык өндүрүмдүүлүгү төмөнкүнү түзөт (миң. бөтөлкө):

П₂=16,46∙24∙353 / 84,2 = 1656,2.

1000 бөтөлкө шампанскийди чыгарууга экспедициялык ликердун чыгымдалышы берилген ассортиментти эске алуу менен жана келип жаткан шампандалган шараптагы канттын камтылышы 0.2% да төмөнкүнү түзөт (декалитр менен):

В=(0,8−0,2)0,05+(3,0−0,2)0,15+(5,0−0,2)×0,62+(80−0,2)0,12∙80=4,736,

75

бул жерде: 0,8; 3,0; 5,0; 8,0 ˗ шампанскийде канттын камтылышы, г/100 мл; 80- сыйымдуулугу 0,8 л. 1000 бөтлкөдөгү шампанскийдин саны, декалитр; 75 – канттын экспедициялык ликердогу камтылышы, г/100 мл.

Экспедициялык ликердун жылдык чыгымдалышы (декалитр менен) төмөнкүгө барабар болот: 4,736∙1656,2/7843,8.

Үзгүлтүксүз технология менен иштеген шампан шараптарынын заводунун өндүрүштүк кубаттуулугу (миң бөтөлкө/г):

 

 

М_н=1656,2+7843,8×10:0,8/1000 = 1754,2.

Бул үзгүлтүксүз шампандоонун методу менен шампанскийди чыгаруучу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугунун эсептөөлөрү таблицада келтирилген ( 11-тиркемени кара).

54. Резервуардык ыкма менен шампанскийди өндүрүүчү заводдун өндүрүштүк кубаттуулугун жоготууларды, калдыктарды жана кайтып келүүчүлүк коэффициентин эске алуу менен ачытуучу резервуарлардын (акратофорлордун) суммардык пайдалуу сыйымдуулугу боюнча аныкташат.

55. Эсептөөдө 28 күндүк технологиялык циклдин узактыгын кабыл алышат, анын ичинен: шампандоо процесси, муздатуу жана тундуруу – 26 күн; куйу, профилактикалык ремонт жана сан иштетүү -1,5 күн, ачытуу үчүн жүктөө 0,5 күн; жылдагы жумуш күнү – 365.

56. Шампан шараптарынын өндүрүштүк кубаттуулугун (миң бөтөлкө менен) төмөнкү формула боюнча аныкташат:

    М_р=ЕК/В,

          Бул жерде Е – резервуарлардын суммардык пайдалуу жүктөмдүк сыйымдуулугу, декалитр; К- резервуарлардын (акратофорлордун ) бир жылда кайтып келүү коэффициенти; В – заводдо жетишилген, бирок пландагыдан жогору эмес 1000 бөтөлкө шампанскийге чийки заттын чыгымдалышы, декалитир.

Резервуарлардын кайтып келүү коэффициентин төмөнкү катышка аныкташат:

    365/28=13.

Шампанскийди резервуардык ыкма менен өндүрүүчү заводдун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн маалыматтары таблицада келтирилген ( 12 -тиркемени кара).

57. Бөтөлкө методу менен шампанский чыгаруучу заводдун кубаттуулугун шампанскийди бөтөлкөлөрдө тираждан кийинки күчтөндүрүү үчүн жайдын жана ремюаждык бөлүмдүн максималдуу сыйымдуулугу боюнча жоготууларды, калдыктарды жана аянттын кайтып келүүчүлүк коэффициентин эске алуу менен аныкташат.

58. Шампанскийди бөтөлкө методу менен чыгаруучу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугун (жылына миң бөтөлкө менен) төмөнкү формула боюнча аныкташат:

                        М_б=S∙420∙0,33(100-α)/100,

          бул жерде S ˗ тираждан кийинки күчтөндүрүү жана ремюаж үчүн жайлардын аянты, М2; 0,33 – тираждан кийинки күчтөндүрүү үчүн жайлардын кайтып келүүчүлүгүнүн коэффициенти; α  ˗ шампанскийдин тираждан кийинки күчтөндүрүү мезгилиндеги өндүрүштүк жоготуулар жана калдыктар, %; 420 – ремюажды кошуу менен 1 м2 жайга бөтөлкөлөрдү жүктөөнүн ченеми.

Кайтып келүүнүн коэффициенти 1/3=0,33 катышынан аныкташат, бул жерде 3 жылдардагы шампанскийди өндүрүүнүн циклинин узактыгы.

Өндүрүштүк жоготуулар жана калдыктар (α) өтүп кеткен 3 жылдын фактылык деңгээлинде, бирок 15 % ашык эмес кабыл алынат.

Шампанскийди бөтөлкө методу менен чыгаруучу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн маалыматтары таблицада келтирилген ( 13 -тиркемени кара).

59. Шампан шараптар заводунун шарап материалдар цехинин (бөлүмүнүн) өндүрүштүк кубаттуулугу кайтып келүүчүлүк коэффициенттерин колдонуу менен экинчи ирет шарап чыгаруучу заводдордун кубаттуулугун аныктоо үчүн кабыл алынган методика боюнча аныкталат:

1) эки жылдык күчтөндүрүүдө турган шарап материалдары үчүн сыйымдуулуктар үчүн – 0,5;

2) төмөндөбөй турган, өтүп туруучу калдык шарап материалдарын сактаган сыйымдуулуктар үчүн ( жылдык керектөөнүн 25%), - 1,0;

          3) калган сыйымдуулуктар үчүн – 2,0.

60. Экинчи ирет шарап чыгаруучу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу календардык жыл ичинде чыгарылуучу даяр шараптын миң декалитри менен аныкталат.

61. Ишкананын негизги участокторунун (цехтеринин) кубаттуулугунун шайкештигин аныктоо үчүн бөтөлкөгө куюлган продукцияны чыгаруучу заводдун ошол эле кубаттуулугу эсептелет.

62. Заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу шарап материалдарын жана шараптарды бир мезгилде сактоонун сыйымдуулуктарынын сыйымдуулугу боюнча идиштин кайтып келүүчүлүк коэффициентин эске алуу менен эсептелет. Бир мезгилдеги сактоонун сыйымдуулуктарынын сыйымдуулугу бардык өндүрүштүк сыйымдуулуктардын сыйымдуулугунун суммасы катары аныкталат. Мында купаждык сыйымдуулуктар жана шараптарды термикалык иштетүүгө арналган сыйымдуулуктар 0,7 түзөтүүчү коэффициенти менен эсептөөлөргө кошулат. Ачык аянттарда турган шарап үчүн стационардык сыйымдуулуктар, кубаттуулукту аныктоодо эске алынат, бирок өзүнчө сапка бөлүнүп көрсөтүлөт.

63. Спирт сакталып турган стационардык сыйымдуулуктар экинчи ирет шарап чыгаруучу заводдордун (шарап чыгаруу боюнча) өндүрүштүк кубаттуулуктарын эсептөөгө кошулбайт.

64. Мөмө-жемиш шараптарын чыгаруучу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу ( миң декалитр) төмөнкү формула боюнча эсептелет:

М = ⌈(Е + Е₁ ∗ 0,7)К⌉ + Е₂К₁

бул жерде Е – купаж жана шарапты термикалык иштетүүгө арналган сыйымдуулуктарды, жана ошондой эле ачык аянттарда турган сыйымдуулуктарды кошпогондо бардык өндүрүштүк сыйымдуулуктардын сыйымдуулугу, миң декалитр;

 Е₁ – купаж жана шарапты термикалык иштетүүгө арналган бардык сыйымдуулуктардын сыйымдуулугу, миң декалитр; Е₂ – бардык сыйымдуулуктардын, ачык аянтчаларда турган бардык өндүрүштүк идиштин сыйымдуулугу, миң декалитир; 0,7 – купаж жана термикалык иштетүү үчүн сыйымдуулуктардын толтурулушунун коэффициенти; К – жайларды турган идиштердин кайтып келүүчүлүк коэффициенти; К₁ – ачык аянтчаларда турган идиштердин кайтып келүүчүлүк коэффициенти.

65. Өндүрүштүк идиштин кайтып келүүчүлүк коэффициенти шарап материалдарын жана шараптарды технологиялык иштетүүнү жүргүзүүнү (жогорку сапаттуу продукцияны чыгарууну камсыз кылуучу), шарап материалдарынын минималдуу запасын жана ошондой эле чыгарылып жаткан шараптардын ассолртиментин эске алуу менен аныкталат.

66. Күчтүүлөнтпөгөндөрдү кошпогондо, бардык шараптарды өндүрүүдө өндүрүштүк идиштин жылына кайтып келүүчүлүгүнүн минималдуу коэффициенти төмөнкүлөргө барабар катары алынат: жайларда турган сыйымдуулуктар үчүн – төрттөн кем эмес; ачык аянтчаларда турган сыйымдуулуктар үчүн – экиден кем эмес. Күчтүүлөнтпөгөн шараптарды иштеп чыгууда өндүрүштүк идиштин кайтып келүүчүлүк коэффициенти 0,6 барабар катары кабыл алынат.

67. Экинчи ирет шарап чыгаруучу шарап заводдорунун бир мезгилдеги шарап сактоонун сыйымдуулуктарынын сыйымдуулугу боюнча өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн маалыматтары таблицада келтирилген ( 7 -тиркемени кара).

68. Бөтөлкөгө куюлган продукцияны чыгаруу боюнча заводдун календардык жылга карата өндүрүштүк кубаттуулугу куйуунун сериялык чыгарыла турган линияларынын жана ишкана бириктирген өзүнчө жабдуунун иштин бир смендүү режиминен чыккан суммардык өндүрүмдүүлүгү менен аныкталат.

Сериялуу чыгарыла турган куйуучу линиялардын техникалык өндүрүмдүүлүгү 8-тиркемеде берилген.

69. Ишкана тарабынан өзүнчө жабдуудан бириктирген куйуучу линиялардын техникалык өндүрүмдүүлүгү куйуучу автоматтын техникалык өндүрүмдүүлүгү менен аныкталат ( 9-тиркемени кара),

70. Кубаттуулукту эсептөөдө ишкана жетишкен линиянын техникалык өндүрүмдүүлүгүн пайдалануунун коэффициентинин фактылык мааниси кабыл алынат, бирок 0,9 кем эмес.

71. Шарап чыгаруучу заводдун шараптарды куйу боюнча жумушчу убактысынын жылдык фонду төмөнкүдөй аныкталат:

беш күндүк жумушчу жумада жана 8 сааттык сменада – 249 күн (смена); алты күндүк жумушчу жумасында жана 7 сааттык жумушчу сменасында – 285 күн (смена).

72. заводдун куйуу линиялары боюнча өндүрүштүк кубаттуулугу төмөнкү формула боюнча эсептелет ( миң декалитр/жыл):

М=(П₁ Е₁ + П₂ Е₂ + …+П_n Е_n )ТК,

бул жерде: П₁, П₂, П_n – куйуу линияларынын техникалык өндүрүмдүүлүгү, миң бөтөлкө/саат; Е₁, Е₂, Е_n – бөтөлкөлөрдүн сыйымдуулугу, декалитир; Т – жумушчу убактысынын жылдык фонду, саат; К – линиянын техникалык өндүрүмдүүлүгүн пайдалануунун коэффициенти.

Экинчи ирет шарап чыгаруучу шарап заводунун куйуу линиялары боюнча өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн маалыматтары таблицада келтирилген ( 10-тиркемени кара).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                            1-тиркеме

 

Шарап чыгаруучу ишканалардын 1м² өндүрүштүк аянтына идиштин түрүнө жана жайдын бийиктигине жараша декалитр менен шарап продукциясынын (шараптын, шарап продукциясынын, спирттин ) жүктөмдөрүнүн ченемдери

 

                                                                                        

2-тиркеме

Өндүрүштүк идиш боюнча баштапкы шарап чыгаруучу заводдун (шарап пунктунун) өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн формасы

 

 

Жыйынтык____________________________________________________

Жалпы иштеп чыгууда күчтөндүрүлгөн шарап материалдарынын үлүштүк салмагы _____________________% түзөт

_______жылдын 01.01. шарап заводунун технологиялык сыйымдуулуктары боюнча кубаттуулугу __________миң т. жүзүмдү сезондо кайра иштетүүнү түздү. Шарап заводунун өткөн 20___жыл үчүн орточо жылдык кубаттуулугу __________миң т.

Өткөн жылда кайра иштетилген фактылык жүзүм______миң.т.

Сыйымдуулуктар жайгаштырылган жайлардын жалпы аянты ____м² барабар, анын ичинде көп жылдык күчтөндүрүү үчүн сыйымдуулуктар жайгашкан жайлар ___м² барабар.

 

Ишкананын жетекчиси ___________  __________

                                                                     (колу)

М.О.

 

 

 

 

                                                                                                   3-тиркеме

 

Жүзүмдү кайра иштетүү линиясынын техникалык өндүрүмдүүлүгү

 

 

 

                                                                                                            4-тиркеме

 

Майдалоочу- кыр бөлгүч жабдуунун техникалык өндүрүмдүүлүгү

 

 

 

 

 

                                                                                                            5-тиркеме

 

Пресстик жабдуунун техникалык өндүрүмдүүлүгү

 

 

 

 

 

 

                                                                                                           

                                                                                                            6-тиркеме

 

Баштапкы шарап чыгаруучу заводдун (шарап пунктунун) өндүрүштүк кубаттуулугун жүзүмдү кайра иштетүү линиялары боюнча эсептөөнүн формасы

 

 

Шарап заводунун _______жылдын 1.01 сезондо жүзүмдү кайра иштетүүнүн_______миң т. түзөт.

Эскертүү: 1. 2 -графада жүзүмдү кайра иштетүүнүн сериялуу чыгарылуучу линияларын жана өзүнчө жабдуудан ишкана бириктирген линияларды көрсөтүшөт.

2.Ишкана бириктирген жүзүмдү кайра иштетүүчү линияларда жабдуунун курамы, анын маркасы жана өндүрүмдүүлүгү көрсөтүлөт.

Ишкананын жетекчиси____________________  _________

                                                                               (колу)

М.О.

Күнү

 

 

 

 

 

 

 

 

                                    

                                                                                                            7-тиркеме

 

Экинчи ирет шарап чыгаруучу шарап заводунун өндүрүштүк кубаттуулугун технологиялык сыйымдуулуктар боюнча эсептөөнүн формасы

 

 

1.Буттар

2.Темирбетон резервуарлар

3.Эмалданган цистерналар

4.Болот цистерналар

5. Алюминий цистерналар

6.Челектер

Жыйынтык______________________________

Шарап сыйымдуулуктары жайгашкан жайлардын жалпы аянты ______м² барабар, анын ичинде узак жылдаргы сакталуучу шараптын жана спирттин идиши ээлеген __________м².

Идиштин кайтып келүүчүлүк коэффициенти жайларда турган сыйымдуулуктар үчүн ______барабар деп алынган, жана ачык аянтчаларда турган сыйымдуулуктар үчүн ______барабар.

Өткөн 20___жыл үчүн шарап заводунун орточо жылдык кубаттуулугу _________миң декалитрди түзгөн.

Мурдагы жылда фактылык иштелип чыккан шарап _______миң декалитр.

01.01.20____жылга карата шарап заводунун технологиялык сыйымдуулуктары боюнча кубаттуулугу _______миң декалитрди түзөт.

 

                                     

 

 

 

                                                                                                            8-тиркеме

 

Тынч шараптарды куйуу линияларынын техникалык өндүрүмдүүлүгү

 

 

 

 

 

 

                                                                                                           

 

9-тиркеме

 

Куйуучу автоматтардын техникалык өндүрүмдүүлүгү

 

 

 

 

 

 

                                                                                                 

10-тиркеме

 

Экинчи ирет шарап чыгаруучу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугун куйуу линиялары боюнча

ЭСЕПТӨӨНҮН ФОРМАСЫ

 

Жыйынтык                                                                                                                 

          Заводдун куйу линиялары боюнча кубаттуулугу 01.01.20__ жылга ______миң декалитр шарапты түзөт.

Өткөн 20___жыл боюнча заводдун куйуу линиялары боюнча орточо кубаттуулугу ____________миң декалитр шарапты түзгөн.

Өткөн жылда бөтөлкөгө куюлган шараптын фактылык чыгарылышы ________миң декалитр.

 

Ишкананын жетекчиси: ____________   ________

                                                                     (колу)

М,О.

Күнү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                 

11-тиркеме

 

Шуулдак шарап заводунун резервуардык үзгүлтүксүз метод өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн

ФОРМАСЫ

 

          Заводдун 01.01 ____жылга кубаттуулугу __________миң сыйымдуулугу 0.8 бөтөлкөнү түзөт.

Өткөн 20___жылда заводдун жылдык орточо кубаттуулугу ________миң сыйымдуулугу 0.8 бөтөлкөнү түзгөн.

Өткөн жылда фактылык чыгарылган шуулдак шарап _____________миң сыйымдуулугу 0.8 л. бөтөлкө.

 

Ишкананын жетекчиси________________    ____________

                                                                               (колу)

М.О.

Күнү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                 

 

12-тиркеме

 

Шуулдак шарап заводунун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн

ФОРМАСЫ

Резервуардык мезгилдүү метод

 

 

Заводдун 01.01 ____жылга кубаттуулугу __________миң сыйымдуулугу 0.8 бөтөлкөнү түзөт.

Өткөн 20___жылда заводдун жылдык орточо кубаттуулугу ________миң сыйымдуулугу 0.8 бөтөлкөнү түзгөн.

Өткөн жылда фактылык чыгарылган шуулдак шарап _____________миң сыйымдуулугу 0.8 л. бөтөлкө.

 

Ишкананын жетекчиси________________    ____________

                                                                               (колу)

М.О.

Күнү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                 

13-тиркеме

 

Шуулдак шарап заводунун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн

ФОРМАСЫ

Бөтөлкө методу

 

Заводдун 01.01 ____жылга кубаттуулугу __________миң сыйымдуулугу 0.8 бөтөлкөнү түзөт.

Өткөн 20___жылда заводдун жылдык орточо кубаттуулугу ________миң сыйымдуулугу 0.8 бөтөлкөнү түзгөн.

Өткөн жылда фактылык чыгарылган шуулдак шарап _____________миң сыйымдуулугу 0.8 л. бөтөлкө.

 

Ишкананын жетекчиси________________    ____________

                                                                               (колу)

М.О.

Күнү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                 

14-тиркеме

 

Коньяк дистиллятын алуу үчүн аппараттардын техникалык өндүрүмдүүлүгү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15-тиркеме

 

Коньяк дистиллятын өндүрүү боюнча заводдун (пункттун) өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн

ФОРМАСЫ

 

 

Жыйынтык

 

Коньяк дистиллятын өндүрүү боюнча заводдун (пункттун) 01.01. 20____ жылга кубаттуулугу ____________миң декалитр а/а түзөт.

Өткөн 20____жылда коньяк дистиллятын өндүрүү боюнча заводдун (пункттун) кубаттуулугу ___________миң декалитр а/а түзгөн.

 

Ишкананын жетекчиси_______________    _______________

                                                                               (колу)

М.О.

Күнү

 

 

 

 

 

                                                                                                 

 

16-тиркеме

 

Коньяк заводунун сыйымдуулуктары боюнча өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн

ФОРМАСЫ

 

 

 

Коньяк заводуну 01.01 20____жылга коньяк дистилляттарын күчтөндүрүү боюнча______миң декалитр, ал эми коньяктарды өндүрүү боюнча ___________миң декалитрди түзөт

Өткөн 20___жылдагы коньяк заводунун кубаттуулугу төмөнкүнү түзгөн:

Коньяк дистилляттарын күчтөндүрүү боюнча______миң декалитр а/а;

Коньяктарды өндүрүү боюнча________ миң декалитир

 

Ишкананын жетекчиси____________   ____________

(колу)

жыл

М,О,

 

 

 

 

 

 

 

17 –тиркеме

 

Мөмө-жемиш шараптарынын баштапкы шарап чыгаруучу заводунун (шарап пунктунун) өндүрүштүк кубаттуулугун технологиялык сыйымдуулуктар боюнча эсептөөнүн

ФОРМАСЫ

Иштетилүүчү шарап материалдарынын саны  ( % менен):

а)ачытылган -спирттелген________________________________ б)спирттелген _________________________________________

в)сидрлик жана кургак__________________________________

г) иштетилген шарап материалдарынан жана жаңы ширелерден шараптардан___________________________________________

1т мөмөлөрдөн жана жемиштерден кайра иштетүүгө сыйымдуулуктун керектүү сыйымдуулугу______________миң (декалитр).

Идиштин кайтып келүүчүлүк коэффициенти.

Шарап заводунун 01.01.20____ га технологиялык сыйымдуулуктардын сыйымдуулугу боюнча өндүрүштүк кубаттуулугу________миң т. кайра иштетүүнү түзөт.

Жылдын отчеттук мезгилинде фактылык кайра иштетилгени ________миң т. Сыйымдуулуктар жайгаштырылган жайдын жалпы аянты _____м² ге барабар.

 

 

 

 

 

18-тиркеме

 

Мөмөлөрдү жана жемиштерди кайра иштетүү боюнча пресстик жабдуунун техникалык өндүрүмдүүлүгү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                 

 

19-тиркеме

 

Мөмөлөрдү жана жемиштерди кайра иштетүү линиялары боюнча баштапкы шарап чыгаруу заводунун (шарап пунктунун( өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөнүн

Формасы

 

Жыйынтык                                                                                                                    

____

          Шарап заводунун 01.01.20___ жылга кубаттуулугу сезондо _______миң т.

мөмө-жемиштерди кайра иштетүүнү түзөт.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                    

3-Глава. Пиво кайнатуучу тармактын ишканаларынын өндүрүштүк кубаттуулуктарын эсептөөнүн тартиби

73. Ишкананын (пиво кайнатуучу, угут өндүрүүчү) же өзүнчө цехтин өндүрүштүк кубаттуулугу анын өндүрүмдүүлүгүнүн алдыңкы техникалык ченемдеринин негизинде, бардык орнотулган жабдууну жана өндүрүштүк аянттарды толук пайдаланууда, өндүрүштүн жаңычылдарынын, эң прогрессивдүү технологиянын жана эмгекти уюштуруунун жетишкендиктерин эске алуу менен, негизги технологиялык жабдуу боюнча эсептелген, ага бекитилген эмгек каражаттарынын продукцияны максималдуу мүмкүн болгон натуралдык көрсөтүүдөгү жылдык чыгарууга жөндөмдүүлүгү менен түшүндүрүлөт.

74. Ишкананын өндүрүштүк кубаттуулугу ал чыгарган продукциянын бүткүл номенклатурасы боюнча, ал эми пландалып жаткан мезгилде чыгарууга каралган продукция боюнча аныкталат.

75. Кубаттуулуктары ишке киргизилген бирок өздөштүрүлбөгөн ишканалар, цехтер боюнча накта өндүрүштүк кубаттуулук катары аракетке киргизилген долбоорлук кубаттуулук эсептелет.

76. Пиво кайнатуучу заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу даяр продукциянын декалитрлери менен аныкталат. Угут заводунун же цехтин кубаттуулугу абадай кургак угуттун тонналары менен аныкталат. Отчеттук жыл үчүн өндүрүштүк кубаттуулукту эсептөөдө отчеттук жылдын башындагы кубаттуулук отчеттуктун алдындагы, ал эми кубаттуулук отчеттук жылдын аягына (пландык мезгилдин башталышы) – жылдын продукциясынын ассортиментинде кабыл алынат. Пландык мезгилдин башталышына пландык кубаттуулукту эсептөөдө кубаттуулук отчеттук жылдын ассортиментинде кабыл алынат, ал эми пландык мезгилдин аягындагы кубаттуулук – пландуу мезгилдин продукциясынын ассортиментинде кабыл алынат.

77. Ишкананын өндүрүштүк кубаттуулугу тизмеси 1-тиркемеде келтирилген алдыңкы цехтердин (бөлүмдөрдүн) жана технологиялык жабдуунун кубаттуулугу боюнча белгиленет. Калган бүткүл жабдуунун өндүрүмдүүлүгү кубаттуулукту эсептөөдө эске алынбайт. Жетектөөчүлөргө негизги технологиялык процесстер аткарылуучу жана даяр продукцияны чыгарууну камсыз кылууга чечүүчү мааниге ээ болгон цехтер, бөлүмдөр жана орнотмолор кирет. Бул мезгилге өндүрүштүк кубаттуулук: угут боюнча – угутту кургатуу бөлүмүнүн кубаттуулугу; пиво боюнча: кайнатуучу цехтин же ачытууну жетилтүүчү цехтин кубаттуулугу;

 

 

бөтөлкөлүк продукцияны чыгарууда куйуу цехи боюнча; углероддун эки окиси боюнча – копрессордук бөлүм; кургак ачыткылар боюнча – кургатуучу орнотомолор боюнча кабыл алынат. Бир тектүү продукцияны (угут, пиво) чыгаруу боюнча бир нече негизги өндүрүш болгон учурда ишкананын (бирикменин) өндүрүштүк кубаттуулугу алардын кубаттуулугунун суммасы боюнча аныкталат.

78. Негизги өндүрүштүн калган звенолорунун өткөрүү жөндөмдүүлүгү жетектөөчү цехтин (бөлүмдүн) же технологиялык жабдуунун кубаттуулугуна пропорционалдуу ( байланышкан) болушу керек. Кууш жерлер болгон учурларда алар өндүрүштүк кубаттуулукту эсептөөдө алар эске алынбайт. Кууш жерлер деп, өткөрүү жөндөмдүүлүгү ишкананын өндүрүштүк кубаттуулугу алар боюнча белгиленген жетектөөчү звенонун кубаттуулугуна шайкеш келбеген негизги жана жардамчы өндүрүштүн цехтерин, бөлүмдөрүн, агрегаттарын жана жабдууларынын тобун түшүнүү керек. Байланышпагандык аныкталган учурда, уюштуруу-техникалык иш чаралардын, техникалык кайра куралдандыруунун жана ишкананы реконструкциялоонун планынын курамдык бөлүгү болгон жана өндүрүштүк кубаттуулуктарды мындан дагы толугураак пайдаланууну жана аларды көөйтүүнү камсыз кылууга багытталышы керек болгон чаралар иштелип чыгат.

79. Жетектөөчү цехтердин (бөлүмдөрдүн), жабдуунун жана ишкананын калган звенолорунун өткөрүү жөндөмдүүлүгүнүн шайкештиги байланышкандыктын Кс коэффициентин төмөнкү формула боюнча эсептөө жолу менен аныкталат:

Кс = М1/М2+Ру

              бул жерде:

М1, М2 –алардын ортосундагы өлчөөнүн кабыл алынган бирдиктери менен байланышкандыктын коэффициенти аныктала турган цехтердин, бөлүмдөрдүн, жабдуунун кубаттуулугу. Ру – экинчи цехтин продукциясын чыгаруу үчүн биринчи цехтин продукциясынын үлүштүк чыгымдалышы. 1 ден көп же аз Кс цехтердин байланышпагандыктыгын көрсөтөт.

          Мисал:

Кайнатуу агрегаты боюнча кайнатуучу цехтин кубаттуулугу пивого эсептегенде 3163 миң декалитрди түзөт, шакты бөлүүнүн, тундуруунун жана муздатуунун кубаттуулугу пивого эсептегенде 3140 декалитр, Ру 1 ге барабар.

Ошондо кайнатуучу цех менен шакты тундуруу жана муздатуу бөлүмүнүн ортосундагы байланышкандыктын коэффициенти Кс = 3163/(3140 x 1) = 1,007 барабар болот.

80. Ишкананын өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөөгө негизги өндүрүштүн бүткүл жабдуусу, ошондой эле кесиптик-техникалык окутуу үчүн

тажрыйба -эксперименталдык жана адистештирилген участоктордун жабдуулары кошулат.

Бузуктугунун, ремонт жүргүзүүнүн, модернизациялоонун, жетишсиз жүктөмдүн аркасында убактылуу иштебей турган, ошондой эле монтаждоо процессинде жана кампада сакталып, эсептик мезгилде ишке киргизүүгө арналган негизги өндүрүштүн жабдуусу ишкананын кубаттуулугун эсептөөгө кошулушу керек.

81. Стандарттардын талаптарына шайкеш келген чийки затты жана материалдарды пайдалануудагы өндүрүштүк кубаттуулук эгерде ишканада

жетишилбеген болсо прогрессивдүү ченемдер жана нормативдер же долбоордук (паспорттук) көрсөткүчтөр боюнча эсептелет. Ошолордун негизинде ишканалардын өндүрүштүк кубаттуулуктары эсептеле турган ченемдер жана нормативдер алдыңкы техниканы, технологияны, эмгекти заманбап уюштурууну, өндүрүштү механизациялаштыруунун жана автоматташтыруунун деңгээлин көтөрүүнү эске алуу менен мезгил-мезгили менен такталып турат. Заводдун өндүрүштүк кубаттуулугу ошого карата эсептеле турган негизги көрсөткүчтөргө төмөнкүлөр кирет: пивзавод үчүн – кайнатуучу агрегаттардын айлануусу, бир мезгилде төгүүнүн массасы, пивонун аягына чейин ачышынын узактыгы ж.б.; угут заводу үчүн – кургаткычтардын өндүрүмдүүлүгү ж.б.(2-тиркеме).

82. Бирдей сапаттуу чийки затты жана отунду пайдаланууда жана ушул эле жабдууда продукциянын бирдей түрлөрүн өндүрүүдө бир эле конструкциядагы жабдуунун өндүрүмдүүлүгүнүн нормативдик көрсөткүчтөрү пиво кайнатуучу тармактын бардык ишканалары үчүн бирдей болушу керек. Туруктуу жетишкендиктер катары, отчеттук жылдын кварталында эң жакшы көрсөткүчтөргө ээ болгон, өндүрүштүн бирдей процесстеринде иштеген бүткүл жумушчулардын 20-25% түзгөн өндүрүштүн алдыңкыларынын, же агрегаттан, аянттын бирдигинен же көлөмдөн жетишилген продукциянын көлөмдүн мыктыларынын 20-25% нын натыйжалары кабыл алынат. Жабдуунун өндүрүмдүүлүгүнүн нормативдик көрсөткүчтөрү 2-тиркемеде келтирилет.

83. Жабдунун жумушчу убактысынын нормативдик жылдык фонду жумушчу убакытты сааттар жана суткалар менен аныктоодо белгиленет. Жумушчу убакыттын суткалык жылдык фонду жабдуунун ремонтунун бардык түрлөрүнө жана технологиялык токтоп туруусуна нормаланган убакытты жана ошондой эле үзгүлтүксүз өндүрүштө дем алыш жана майрам күндөрүн минустоо менен кабыл алынат. Өндүрүштүн конкреттүү участоктору үчүн жумушчу убакыттын нормативдик жылдык фонду төмөнкүлөрдгө карата эсептелет: - угутту кургатуу бөлүмү боюнча – өндүрүштүн үзгүлтүксүз

процессине, 3 смендүүлүктүн коэффициентине, суткасына 24 жумушчу

 

 

                                    

саатына, сменанын 8 саат узактыгына жана кургаткычтардын жыл ичиндеги 330 сутка иштөөсүнө; - кайнатуучу цех боюнча – өндүрүштүн үзгүлтүксүз процессине, 3 смендүүлүктүн коэффициентине, сменанын 8 саат узактыгына жана жыл ичинде бышыруучу агрегаттын 325 сутка ишине; - жетилте ачытуу цехинде – өндүрүштүн үзгүлтүксүз процеесине, 3 смендүүлүктүн коэффициентине, сменанын 8 саат узактыгына, суткасына 24 жумушчу саатына жана жетилте ачытуунун танкынын 338 сутка иштөөсүнө; - товардык сиропторду өндүрүү үчүн купаждык цех боюнча – өндүрүштүн үзгүлтүктүү процессине, 1,4 смендүүлүктүн коэффициентине ( жумуштун эки сменалуу режими жайдын 4 айы бою, калган убакытта – бир смендүү режим), 5 күндүк жумушчу жумасында сменанын узактыгы 8,2 саатта жана бир жылга купаждык бөлүмдүн 232 суткасында; - квасты өндүрүү үчүн ачытуу бөлүмү боюнча – өндүрүштүн үзгүлтүксүз процессинен, 3 смендүүлүк коэффициентине, сменанын 8 саат узактыгына и ачытуучу бөлүмдүн бир жылда 100 сутка иштөөсүнө; - углероддун эки окисин алууда компрессордук бөлүм боюнча – өндүрүштүн үзгүлтүксүз процессине, смендүүлүктүн 2,6 коэффициентине; сменанын 8 саат узактыгында жана бир жылда компрессордун 338 сутка иштөөсүнө; - кургак ачыткыларды өндүрүү үчүн кургатуучу орнотмолор боюнча – өндүрүштүн үзгүлтүктүү процессине, 2 смендүүлүктүн коэффициентине, 5 күндүк жумушчу жумасында сменанын 8,2 саат узактыгында жана бир жылда 232 сутка кургаткычтарды иштөөсүнө. Жетектөөчү цехтердин ( бөлүмдөрдүн) жабдууларынын иштөөсүнүн убактысынын нормативдик фондун эсептөө 3 -тиркемеде келтирилет, жумушчу убактысынын нормативдик жылдык фонду 4 – тиркемеде.

84. Жабдууну ремонттоого жана ремонттор аралык мезгилдин узактыгы жабдуунун эскирүү даражасын жана техникалык абалын белгилөөчү ченемдер боюнча аныкталат. Иштөөнүн ремонттоо аралык мезгили бир жылдан ашык болгон өндүрүштүн процесси үзгүлтүксүз ишканаларда жабдуунун капиталдык ремонттоону жүргүзүү үчүн убакыт ремонт жүргүзүлө турган жылы эске алынат. Өндүрүшү сезондук мүнөздөгү ишканаларда кубаттуулукту аныктоодо капиталдык ремонтко убакыт эсепке алынбайт. Ремонттун аркасында болгон токтоп калуулар ошондой эле жогоруда 1.11 п.көрсөтүлгөн жобо менен аныкталат. Чийки заттын, материалдардын, жарым фабрикаттардын, отундун, энергиянын, жумушчу күчүнүн жетишсиздигинен же уюштуруучулук-техникалык кемчиликтерден, ошондой эле бракты чыгаруудан же бракты оңдоодон пайда болгон жабдуунун токтоп калуулары өндүрүштүк кубаттуулукту эсептөөдө эске алынбайт.

85. Пиво кайнатуучу тармактын ишканаларынын жетектөөчү цехтеринин (бөлүмдөрдүн) өндүрүштүк кубаттуулугу 5 -тиркемеде келтирилген формулалар боюнча эсептелет. Ишкананын кварталдык кубаттуулугун эсептөө үчүн жетектөөчү цехтердин айлык кубаттуулугу 3 кө

көбөйтүлөт, эгерде отчеттук кварталда жабдууну токтотуу менен ремнттук жумуштар жүргүзүлбөгөн болсо. Эгерде айрым кварталда ремонт жүргүзүлгөн болсо, анда кубаттуулук 3 кө көбөйтүлөт минус жабдуунун ремонтко токтоосунун узактыгы (айлар менен).

86. Отчеттук жыл жана пландуу мезгил үчүн ишкананын өндүрүштүк кубаттуулугу анын техникалык кайра куралдануусунун ( уюштуруучулук-техникалык иш чараларды кошо) жана реконструкциясынын эсебинен өсүшүн; иштеп жаткан ишканаларды кеңейтүүнүн эсебинен жаңы кубаттуулуктарды ишке киргизүүнүн, жабдуунун эскиришинин аркасында кубаттуулуктардын чыгып кетүүсүн, ассортименттин өзгөрүшүнөн, имараттардын жана жабдуулардын эскилигинен, белгиленген тартипте негизги фонддорду башка ишканаларга өткөрүп берүүсүн, табигый кырсыктарды эске алуу менен эсептелет. Продукциянын конкреттүү түрлөрүн чыгаруу боюнча өндүрүштүк кубаттуулуктардын өсүшү ар бир ишкана боюнча кубаттуулуктарды эсептөөдө эске алына турган, жабдуунун сапаттык жана сандык курамын өзгөртүүгө, ишкананын иштөө режимин жакшыртууга, продукциянын эмгек сыйымдуулугун төмөндөтүүгө жана башка факторлорго негизделген, пландаштырылып жаткан жана отчеттук жылда өткөрүлгөн иш чараларга карата аныкталат.

Мында пландарга жана отчетторго өздөштүрүү стадиясында турган ишкананын долбоордук кубаттуулугуна жетүүгө байланышкан иш чаралар кошулбайт.

87. Ишкананын жылдык орточо өндүрүштүк кубаттуулугу жылдын башындагы кубаттуулукту жылдык орточо көбөйтүүгө кошуу жана кубаттуулукту жылдык орточо азайтууну (чыгып кетүүнү) алып салуу жолу менен аныкталат. Кубаттуулуктун жылдык орточо киргизүүсү же чыгып кетүүсү жылдын аягына чейин киргизүүнүн же кубаттуулуктун чыгып кетүүсүнүн моментинен калган айлардын санына көбөйтүү жана алынган көбөйтүндүнү 12 ге бөлүү жолу менен эсептелет. Эгерде кубаттуулукту киргизүү же чыгаруу жыл ичинде бөлүк-бөлүгү менен жүргүзүлсө, анда ар бир бөлүк калган айлардын санына көбөйтүлөт, алынган көбөйтүндүлөр суммаланат жана натыйжа 12 ге бөлүнөт. Жылдык орточо кубаттуулукту кошуп эсептөөдө продукциянын ассортиментинин өзгөрүүсүнүн ( эмгек сыйымдуулугунун азайышынын же көбөйүшүнүн) эсебинен кубаттуулуктун көбөйүүсүнүн (азайуусунун) көлөмү толук өлчөмдө эске алынат. Беш жылдык планды иштеп чыгууда кубаттуулукту ишке жылдык орточо киргизүү киргизүүнүн жылында жаңы кубаттуулуктарды өздөштүрүүнүн иштеп жаткан нормативдерине карата кабыл алынат.

88. Өндүрүштүк программаны белгилөөдө продукциянын фактылык чыгарылышынын ушул жылдын жылдык орточо кубаттуулугуна катышы катары аныктала турган отчеттук жылга жылдык орточо өндүрүштүк кубаттуулукту пайдалануунун коэффициенти эске алынат. Пландаштырылып жаткан мезгилге II–III кварталдардагы кубаттуулуктарды толук жүктөмүнө жана I жана IV кварталдарда соода уюмдарынын өтүнмөлөрүн толук канааттандыруусуна карата иштеп жаткан ишканалардын өндүрүштүк кубаттуулугун пайдалануунун коэффициентин жетекчиликке алышат.

89. Реконструкцияланып жана кеңейтилип жаткан ишканаларда ишке жаңы киргизилип жаткан жаңы көлөмдөр үчүн долбоордук кубаттуулуктарды өздөштүрүүнүн узактыгынын ченемдери төмөнкүдөй аныкталат:

1) бул ишканада мурда чыгарылбаган продукцияны өндүрүү боюнча обьекттер үчүн – жаңы обьектти өздөштүрүүнүн узактыгынын ченемдери боюнча;

2) бул ишканада чыгарылып жаткандарга окшош продукцияны өндүрүү боюнча обьекттер үчүн – жаңы обьектти өздөштүрүүнүн узактыгынын ченемдери боюнча 50% га азайтылат. Реконструкцияланып жана кеңейтилип жаткан обьекттер, ишканалар үчүн долбоордук кубаттуулуктарды өздөштүрүүнүн узактыгынын ченемдери жаңы ишканалар (обьекттер) үчүн бекитилген ченемдер боюнча иштеп жаткан кубаттуулуктардын өсүшүнүн чоңдугуна жараша белгиленет: 30% га, эгерде кубаттуулуктун өсүшү 70% дан ашыкты түзсө; 40% га, эгерде кубаттуулуктун өсүшү 50-70% ды түзсө, 50% га, эгерде кубаттуулуктун өсүшү 50% дан кем болсо.Реконструкцияланып жана кеңейтилип жаткан ишканаларда (обьекттерде) продукциянын көлөмдөрүн 20% га чейин көбөйтүүдө бул ишканалардын кубаттуулуктарды өздөштүрүүсүнүн мөөнөттөрү белгиленбейт, ал эми продукцияны өндүрүүнүн көлөмү долбоордук кубаттуулуктун өлчөмүндө белгиленет. Жаңы ишканаларды долбоорлоодо өндүрүштүн көлөмү иштеп жаткан ишканалардагыдай эле сезондуулукту эске алуу менен кабыл алынат.

90. Иштеп жаткан ишканалардын өндүрүштүк кубаттуулуктарынын эсептөөлөрүнүн аныктыгына ишкананын директору жана ошондой эле ушул эсептөөлөрдү жүргүзүүчү жана ишканаларда тиешелүү нормативдик базаны даярдоону ишке ашыруучу бөлүнүштөрдүн жана кызматтардын жетекчилери жооп берет.

 

 

            1-тиркеме

 

Ишканалардын кубаттуулугу ошолордун негизинде эсептеле турган жетектөөчү технологиялык цехтердин (бөлүмдөрдүн) жана жабдуулардын тизмеси

 

 

 

 

 

 

 

                                                                               2-тиркеме

 

Жетектөөчү жабдуунун өндүрүмдүүлүгүнүн нормативдик көрсөткүчтөрүнүн тизмеси

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

          Эскертүү: 2-тиркемеде көрсөтүлбөгөн жабдуу үчүн өндүрүмдүүлүгүнүн көрсөткүчтөрү паспорттук мүнөздөмөлөрү боюнча кабыл алынат.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-тиркеме

 

Жетектөөчү жабдуунун жумуш убактысынын нормативдик жылдык фондун эсептөө

 

I.     Угут заводу (цех)

 

Угутту кургатуунун бөлүмү үчүн өндүрүштүн үзгүлтүксүз процессинин шарттарына, 3 смендүүлүктүн коэффициентине, сменанын 8 саат жана 35 сутка узактыгына карата – жабдууну капиталдык ремонттоону жүргүзүү үчүн токтотуу үчүн: суткалар аныкталат:

          363-35 = 330 сутка;

          Саат: 33х 8х 3= 7920 саат;

          330 ай/ 30 =11 ай.

                                       2. Пиво кайнатуучу завод

          Бышыруучу цех (бөлүм) үчүн өндүрүштүн үзгүлтүксүз процессинин шарттарына, смендүүлүктүн коэффициентине -3, сменанын узактыгы 8 саат жана 40 суткага карата - жабдуунун капиталдык ремонтун жүргүзүү үчүн токтотуу жана 1.5 сутка ай сайын жабдууну дезинфекциялоо үчүн: суткалар аныкталат: 365-40= 325 сутка;

          Сааттар: 325х8 х3 = 7800 саат;

          325/30-1,5 =11,4 ай.

бул жерде 1,5 сутка – жабдууну дезинфекциялоо үчүн убакыт.

Пивону жетилте ачытуунун цехи (бөлүмү) үчүн өндүрүштүн үзгүлтүксүз процессинин шарттарына, смендүүлүктүн коэффициентине-3, сменанын узактыгына 8 саат жана 27 суткага карата – жабдуунун капиталдык ремонтун жүргүзүү үчүн токтотууга: суткалар аныкталат:

          365–27 = 338 сутка;

          сааттар: 338 х 8 х 3 = 8112 саат, 8110 саат кабыл алынат.

          338/ 30 = 11,4 ай.

Көмүртектин эки окисин утилдештирүү цехи (бөлүмү) үчүн өндүрүштүн үзгүлтүксүз процессинин шарттарына, смендүүлүктүн коэффициентине 2,62, сменанын узактыгына – 8 саат жана 27 сутка, - жабдууну капиталдык ремонттоону жүргүзүү үчүн токтотууга карата аныкталат:

Суткалар: 365–27 = 338 сутка же 887 смена

 сааттар: 338 x 8 x 2,62 = 7085 саат, 7100 саат кабыл алынат.

338/ 30 = 11,4 ай.

 

Ачыткыны кургатуу цехи (бөлүмү) үчүн өндүрүштүн үзгүлтүктүү процессинин шарттарына, смендүүлүктүн коэффициентине 2, сменанын узактыгына – 8,2 саат беш күндүк жумушчу жумада 22 сутка, - жабдууну капиталдык ремонттоону жүргүзүү үчүн токтотууга, жыл ичиндеги 111 сутка дем алыш жана майрам күндөрү жана айына 20,4 сутка карата аныкталат:

          суткалар: 365–22–111 = 232 сутка же 464 смена

сааттар: 232 x 8,2 x 2 = 3805 саат, кабыл алынат 3800 232/20,4 = 11,37 ай.

11,4 ай кабыл алынат.

 

 

 

4-тиркеме

 

Жетектөөчү жабдуунун жумушчу убактысынын нормативдик жылдык фонду

 

 

 

 

 

 

                                                                                        

                                                                              

5-тиркеме

 

Жетектөөчү технологиялык цехтердин (бөлүмдөрдүн) жана жабдуунун өндүрүштүк кубаттуулугун эсептөө