Сравнение редакций…
|
| 6-тиркеме |
|
| (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 12-июлундагы № 375 токтомуна) |
Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттиктин алдындагы "Талас" соода-базар комплекси" мамлекеттик ишканасынын УСТАВЫ
1. Жалпы жоболор
1. Бул Устав Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттиктин алдындагы "Талас" соода-базар комплекси" мамлекеттик ишканасынын (мындан ары - Ишкана) ишинин укуктук жана уюштуруучулук негиздерин аныктайт.
2. Ишкана чарба жүргүзүү укугуна негизделген мамлекеттик ишкананын уюштуруу-укуктук формасында түзүлгөн өз алдынча юридикалык жак болуп саналат, обочолонгон мүлккө ээ жана өз ишин толук чарбалык эсептин негизинде жүргүзөт.
3. Ишкананын уюштуруучусу болуп Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети саналат. Ишкананын уюштуруу документи болуп ушул Устав саналат.
4. Ишкананын мамлекеттик башкаруучу органы болуп Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттик (мындан ары - Маммүлк) саналат.
5. Ишкананын толук фирмалык аталышы:
- мамлекеттик тилде: Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттиктин алдындагы "Талас" соода-базар комплекси" мамлекеттик ишканасы;
- расмий тилде: государственное предприятие "Торгово-рыночный комплекс "Талас" при Государственном агентстве по управлению государственным имуществом при Кабинете Министров Кыргызской Республики.
6. Ишкананын кыскартылган фирмалык аталышы:
- мамлекеттик тилде: "Талас" СБК МИ;
- расмий тилде: ГП ТРК "Талас".
7. Ишкананын жайгашкан жери: 724200, Кыргыз Республикасы, Талас облусу, Талас шаары, Манас көчөсү, 60.
8. Ишкана өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын жана мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарын жана тескемелерин, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин токтомдорун, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтомдорун жана тескемелерин, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерди жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларын, ошондой эле Маммүлктүн актыларын жана ушул Уставды жетекчиликке алат.
9. Ишкананын өз алдынча балансы, Кыргыз Республикасынын финансы-кредиттик мекемелеринде алыш-бериш эсеби жана башка эсептери, Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик герби түшүрүлгөн жана мамлекеттик жана расмий тилдерде өзүнүн аталышы жазылган мөөрү, штамптары, белгиленген үлгүдөгү бланктары жана визуалдык жекелештирүүнүн башка каражаттары болот.
10. Ишкана мамлекеттин милдеттенмелери боюнча кепилдикти өзүнө алган учурларды кошпогондо, Ишкана Кыргыз Республикасынын милдеттенмелери боюнча жооп бербейт.
11. Ишкананын ишинин предмети болуп натыйжалуу башкаруу, калктын чекене, майда дүң жана дүң соода кызмат көрсөтүүлөрүнө болгон керектөөсүн канааттандыруу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген иштин башка чөйрөлөрүн жүргүзүү саналат.
12. Ушул Устав менен жөнгө салынбаган маселелер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жөнгө салынат.
2. Ишкананын ишинин максаты
13. Ишкананын максаты калктын чекене, майда дүң жана дүң соода кызмат көрсөтүүлөрүнө болгон керектөөсүн канааттандыруу болуп эсептелет.
3. Ишкананын милдеттери
14. Ишкананын милдеттери төмөнкүлөр болуп саналат:
- азык-түлүк жана азык-түлүк эмес багыттагы товарларды сатуу чөйрөсүндө коммерциялык ишти жүзөгө ашыруу;
- базардын аймагындагы соода аянттарын жана контейнерлерди ижарага берүү;
- майда дүң жана дүң сооданы камсыз кылуу менен байланышкан кызматтарды көрсөтүүдө мамлекеттин, юридикалык жактардын жана жеке адамдардын муктаждыктарын канааттандыруу;
- базардын аймагында соода аянттарын жана контейнерлерди көбөйтүү;
- функционалдык милдеттерди чечүү үчүн түз инвестицияларды тартуу.
4. Ишкананын функциялары
15. Ишкананын функциялары:
- соода-коммерциялык ишти уюштуруу;
- коомдук тамактануу жана калкты тиричиликтик тейлөө түйүндөрүн уюштуруу;
- автотранспорт токтотуучу жайларын, сактоо камераларын, муздатуучу жабдууларды, кампа жайларын берүү боюнча кызматтарды көрсөтүү;
- консалтингдик, маркетингдик, жарнамалык жана маалыматтык кызматтарды көрсөтүү;
- чарбалык, өндүрүштүк-техникалык мүнөздөгү кызматтарды көрсөтүү, техниканы жана автотранспорт каражаттарын оңдоо жана сервистик тейлөө;
- ушул Уставда каралбаган, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген жана Ишкананын максаттарына шайкеш келген башка функциялар.
5. Ишкананын укуктары жана милдеттери
16. Ишкана ушул Уставда аныкталган милдеттерди жана функцияларды жүзөгө ашыруу үчүн төмөнкүлөргө укуктуу:
- обочолонгон мүлккө ээ болууга, өзүнүн атынан мүлктүк жана жеке мүлктүк эмес укуктарды, милдеттерди алууга жана жоопкерчилик тартууга, сот органдарында доогер жана жоопкер болууга;
- ишканалардан, уюмдардан, мекемелерден жана жарандардан материалдык ресурстарды, мүлктү, анын ичинде негизги каражаттарды накталай эмес жана накталай эсептешүү менен сатып алууга;
- продукцияны, товарларды, керектүү материалдарды жана буюмдарды дүң жана чекене соода тартибинде кооперативдерден, ошондой эле жарандардан сатып алууга;
- Ишкананын максатына жана милдеттерине ылайык юридикалык жана жеке жактар менен белгиленген тартипте келишимдерди түзүүгө, накталай эмес жана накталай эсептешүүлөрдү жүргүзүүгө;
- өз функцияларын жүзөгө ашыруу үчүн эл аралык финансылык жана башка уюмдардын гранттарын жана каражаттарын тартууга;
- Ишкананын кызматкерлерин иш сапарларына, анын ичинде чет өлкөлөргө, ошондой эле эл аралык конференцияларга, семинарларга, көргөзмөлөргө катышуу үчүн зарыл болгон учурда жөнөтүүгө;
- эл аралык уюмдар менен өз ара аракеттенүүнү, кызматташууну жүзөгө ашырууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ага берилген мүлктү Маммүлктүн макулдугу менен юридикалык жана жеке жактарга келишимдик негизде өткөрүп берүүгө, ижарага берүүгө;
- Ишкананын ишин жүргүзүү үчүн зарыл болгон өкүлчүлүктөрдү жана филиалдарды белгиленген тартипте уюштурууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тышкы экономикалык ишти жүргүзүүгө;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык кыймылсыз жана кыймылдуу мүлккө ээлик кылууга, пайдаланууга жана тескөөгө;
- Маммүлк менен макулдашуу боюнча коммерциялык эмес уюмдардын жана (же) коммерциялык юридикалык жактардын фонддорунун, ассоциацияларынын (бирликтеринин) ишине катышууга (мүчө болууга);
- Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органдары менен макулдашуу боюнча көрсөтүлгөн кызматтарга бааларды белгиленген тартипте бекитүүгө;
- эмгек келишимдеринин, мөөнөттүү эмгек келишимдеринин, подряддык келишимдердин, башка жарандык-укуктук келишимдердин негизинде Ишканада иштерди аткаруу үчүн белгиленген тартипте жарандарды тартууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген ишкердик иш менен алектенүүгө;
- Ишкананын белгиленген максаттарына жана милдеттерине ылайык ишти камсыз кылуу үчүн башка укуктарды ишке ашырууга.
17. Ишкана максатына жетүү жана ушул Уставда аныкталган өзүнүн милдеттерин жана функцияларын ишке ашыруу үчүн төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Ишкана иштерди аткарган жана кызматтарды көрсөткөн мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен түзүлгөн келишимдер боюнча келишимдик милдеттенмелерди так аткарууга;
- Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык Ишкананын кызматкерлери аткарган иштерди Ишкананын өздүк каражаттарынын эсебинен каржылоону камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлерин социалдык, медициналык жана милдеттүү камсыздандыруунун башка түрлөрү менен камсыз кылууга;
- ага берилген мамлекеттик мүлктүн сакталышын камсыз кылууга, натыйжалуу башкарууга жана колдонуудан пайда алууга;
- Ишкананын кызматкерлери үчүн эмгектин коопсуз шарттарын камсыз кылууга жана алардын ден соолугуна жана эмгекке жарамдуулугуна келтирилген зыян үчүн белгиленген тартипте жоопкерчилик тартууга;
- бюджетке төлөмдөр жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка милдеттүү төлөмдөр боюнча милдеттенмелерди өз убагында аткарууга;
- белгиленген мөөнөттө Маммүлккө бюджеттин аткарылышы жана финансы-чарбалык иштин натыйжалары жөнүндө квартал сайын жана жыл сайын отчет берип турууга.
18. Ишкананын кызматкерлери мамлекеттик, кызматтык жана мыйзам менен корголгон башка сырларды, анын ичинде Ишканада ишин токтоткондон кийин Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сырлар жана жеке мүнөздөгү маалыматтар чөйрөсүндөгү мыйзамдарында белгиленген мезгилдин ичинде сактоого, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган жарандардын жеке жашоосуна, ар-намысына жана кадыр-баркына тиешелүү маалыматтарды жашыруун сактоого милдеттүү.
6. Маммүлктүн компетенциясы
19. Маммүлктүн компетенциясына төмөнкүлөр кирет:
- ушул Уставга өзгөртүүлөрдү жана (же) толуктоолорду киргизүү боюнча сунуштарды даярдоо;
- Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу боюнча уюштуруучуга сунуштарды киргизүү;
- Ишкананын түзүмүн жана штаттык расписаниесин макулдашуу;
- Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын бекитүү;
- Ишкананын жылдык бюджетинин долбоорун, финансы-чарбалык ишинин жыйынтыктары жөнүндө отчетту, республикалык бюджетке которулууга тийиш болгон таза пайданын бөлүгүнүн өлчөмүн бекитүү;
- Ишкананын финансы-чарбалык ишинин натыйжалуулугунун тармактык көрсөткүчтөрүн иштеп чыгуу жана бекитүү;
- Ишкананын директорунун жана анын орун басарларынын ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;
- Ишкананын директорунун жана анын орун басарларынын ишин баалоо;
- Ишкананы өнүктүрүүнүн жана финансы-чарбалык ишинин стратегиялык планын ишке ашырууну талдоо жана мониторинг жүргүзүү;
- Ишкананын директору кызмат ордуна талапкерлер үчүн квалификациялык талаптарды бекитүү;
- Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына Ишкананын директорун кызмат ордуна дайындоо жана кызмат ордунан бошотуу жөнүндө сунуштарды киргизүү;
- Ишкананын директорунун сунушу боюнча Ишкананын директорунун орун басарларын кызмат ордуна дайындоо жана кызмат ордунан бошотуу;
- коммерциялык эмес уюмдардын жана (же) коммерциялык юридикалык жактардын фонддорунун, ассоциацияларынын (бирликтеринин) ишине Ишкананын катышуусун (мүчөлүгүн) макулдашуу;
- Ишкананын директору жана анын орун басары менен эмгек келишимин түзүү;
- Ишканага таандык мүлктүн арналышы боюнча пайдаланылышын жана сакталышын контролдоону жүзөгө ашыруу;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык Маммүлктүн компетенциясына кирген башка маселелерди чечүү.
20. Маммүлк төмөнкүлөргө укуктуу:
- Ишканага иштин тейлеген чөйрөлөрүндөгү тармактык саясат маселелерине тиешелүү көрсөтмөлөрдү берүүгө;
- Ишканадан анын финансы-чарбалык иши жөнүндө маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчеттуулуктун документтерин, ошондой эле Ишкананын финансы-чарбалык ишине жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планына талдоо жүргүзүү үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды жана түшүндүрмөлөрдү суроого жана алууга;
- Ишкананын директорунун ишин баалоонун жана Ишкананын финансы-чарбалык ишинин натыйжалуулугун талдоонун негизинде Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына Ишкананын директорун кызмат ордунан бошотуу, ага сыйлоо же тартиптик жаза чараларын колдонуу жөнүндө сунуштарды киргизүүгө;
- Ишкананын финансы-чарбалык ишинин натыйжалуулугун талдоонун негизинде Ишкананын директорунун орун басарын кызмат ордунан бошотууга, ага сыйлоо же тартиптик жаза чараларын колдонууга;
- Ишкананын директорунун отчетторун угууга;
- Ишканага таандык мүлктүн натыйжалуу пайдаланылышын, арналышы боюнча пайдаланылышын жана сакталышын контролдоо максатында жооптуу кызматкерлерге Ишкананын аймагына текшерүүлөрдү жүргүзүүгө жана барууга ыйгарым укук берүүгө;
- Ишкананын тышкы аудитин жүргүзүүнү демилгелөөгө;
- Ишканада ички аудит кызматын түзүү жөнүндө чечим кабыл алууга;
- Ишкананын компетенциясына кирген маселелерди чечүү үчүн анын аймагына барууга.
Маммүлктүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка укуктары бар.
21. Маммүлк төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Ишкананын башкаруу органдарын өз убагында түзүүнү камсыз кылууга;
- Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Ишкананын иши менен байланышкан чечимдеринин долбоорлорун демилгелөөнү жана илгерилетүүнү камсыз кылууга;
- Ишкананын директору жана кызматкерлери тарабынан ага белгилүү болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары жөнүндө укук коргоо органдарына маалымдоого;
- коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка жашыруун сыр болуп саналган Ишкананын иши жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга ачыкка чыгарбоого;
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын суроо-талаптары боюнча Ишкананын иши жөнүндө маалыматты белгиленген тартипте берүүгө.
Маммүлк Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка милдеттерди аткарат.
7. Ишкананын ишин уюштуруу
22. Ишкананын ишин директор жетектейт.
23. Ишкананын директору Маммүлктүн сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан Ишкананын директорунун кызмат ордуна квалификациялык талаптарга ылайык келген талапкерлердин ичинен кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.
24. Директор Маммүлктүн жетекчиси менен үч жылдык мөөнөткө эмгек келишимин түзөт.
Ишкананын директору эмгек келишими түзүлгөндөн кийин кызматтык милдеттерин аткарууга киришет.
25. Ишкананын директору төмөнкүдөй учурларда ээлеген кызматынан мөөнөтүнөн мурда бошотулушу мүмкүн:
- Ишкананын ар кварталдык (жылдык) финансы-чарбалык ишинин жыйынтыктары жөнүндө отчетту кароонун натыйжалары боюнча канааттандырарлык эмес баа алса;
- иштин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн аткарбаса;
- эмгек келишими боюнча милдеттерди аткарбаса же талаптагыдай эмес аткарса;
- Ишкананын финансы-чарбалык ишинин көрсөткүчтөрүнүн начарлашына алып келген квалификациясыз иш-аракеттер;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка негиздер боюнча.
26. Ишкананын директорунун компетенциясына төмөнкүлөр кирет:
- Ишкананын учурдагы финансы-чарбалык ишин башкаруу;
- Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын (бизнес-планын) ишке ашыруу;
- келерки жылга Ишкананын бюджетинин долбоорун жана өткөн жыл үчүн бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчетту Маммүлккө бекитүүгө киргизүү;
- бекитилген жылдык финансы-чарбалык пландардын жана көрсөткүчтөрдүн аткарылышын камсыз кылуу;
- Ишкананын финансы-чарбалык иши жана Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планынын аткарылышы жөнүндө ар кварталдык жана жылдык отчетторду даярдоо жана берүү;
- Маммүлктүн чечимдерин аткарууну уюштуруу;
- Маммүлк менен макулдашуу боюнча Ишкананын түзүмүн жана штаттык расписаниесин бекитүү;
- кызматкерлерди жалдоо жана бошотуу шарттарын, анын ичинде эмгек акы фондун бекитүү;
- кызматкерлердин ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;
- Ишкананын уюштуруу-тескөө документтерин кабыл алуу;
- бухгалтердик жана статистикалык эсепке алууну уюштуруу;
- ушул Уставга ылайык башка маселелер боюнча чечимдерди кабыл алуу.
27. Ишкананын директору төмөнкүлөргө укуктуу:
- өзүнүн компетенциясына кирген маселелер боюнча сунуштар жана сунуштамалар менен Маммүлккө кайрылууга;
- Ишкананын максаттарына жана милдеттерине, ушул Уставга жана Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планына ылайык жарандык-укуктук бүтүмдөрдү түзүүгө;
- Ишкананын алдында турган максаттарды жана милдеттерди ишке ашыруунун алкагында мамлекеттик органдардан, ишканалардан, мекемелерден жана уюмдардан зарыл маалыматтарды белгиленген тартипте суроого жана алууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка укуктарды ишке ашырууга.
28. Ишкананын директору төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Маммүлктүн суроо-талабы боюнча Ишкананын финансы-чарбалык иши жөнүндө отчетторду, маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчеттуулук документтерин, ошондой эле Ишкананын финансы-чарбалык ишине жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планына талдоо жүргүзүү үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды, сунуштамаларды жана түшүндүрмөлөрдү берүүгө;
- Маммүлктүн кароосуна чечим кабыл алууну талап кылган маселелерди киргизүүгө, ошондой эле аны Ишкананын ишинин бардык чөйрөлөрүнө байланыштуу бардык зарыл болгон маалыматтар жана документтер менен камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлеринин эмгегин коргоону камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлери тарабынан ага белгилүү болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары жөнүндө укук коргоо органдарына маалымдоого;
- коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка жашыруун сыр болуп саналган Ишкананын иши жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга таратпоого;
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын суроо-талаптары боюнча Ишкананын иши жөнүндө маалыматты белгиленген тартипте берүүгө.
Ишкананын директору мамлекеттик ишканалардын иши чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка милдеттерди да аткарат.
29. Ишкананын директорунун чечимдери буйруктар түрүндө кабыл алынат.
30. Ишкананын директору:
- Ишкананын ишине жалпы жетекчилик кылат жана Ишканага жүктөлгөн милдеттердин жана функциялардын аткарылышы үчүн жеке жоопкерчилик тартат;
- Ишкананын атынан ишеним катсыз аракеттенет жана анын кызыкчылыктарын Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, мекемелеринде жана ишканаларында көрсөтөт;
- Ишкананын кызматкерлерин ишке кабыл алат жана бошотот;
- Ишкананын жана Ишкананын өкүлчүлүктөрүнүн жана филиалдарынын кызматкерлерине карата сыйлоо жаза тартиптик жоопкерчилик чараларын көрөт;
- өз компетенциясынын алкагында Ишкананын бардык кызматкерлери үчүн аткарууга милдеттүү болгон буйруктарды чыгарат, көрсөтмөлөрдү берет жана алардын аткарылышын контролдойт;
- Ишкананын кызматкерлерине ишеним каттарды берет;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган ыйгарым укуктардын чегинде Ишкананын финансылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин тескейт;
- финансылык (бухгалтердик) отчеттуулуктун абалы, Ишкананын финансылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин максаттуу пайдаланууга, өндүрүштө коопсуздук техникасын сактоого жеке жоопкерчилик тартат;
- Ишкананын түзүмдүк бөлүмдөрү жөнүндө жоболорду, иштөө режимин жана Ишкананын кызматкерлерин сыйлоо жөнүндө жобону бекитет;
- Маммүлк менен макулдашуу боюнча эсепке алуу саясатын бекитет;
- өзүнүн ыйгарым укуктарынын чегинде сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт, Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык Ишкананын компетенциясына кирген маселелер боюнча келишимдерди/бүтүмдөрдү түзөт;
- орун басарлардын ортосунда милдеттерди бөлүштүрөт, Ишкананын башка кызматкерлеринин Ишкананын компетенциясына кирген оперативдүү, уюштуруучулук, кадрдык, финансылык, өндүрүштүк-чарбалык жана башка маселелерди чечүү боюнча ыйгарым укуктарын аныктайт;
- Ишкананын кызматкерлерине эмгек акы төлөө шарттарын аныктайт;
- финансы-кредиттик мекемелерде алыш-бериш эсептерин ачат, банктык жана финансылык документтерге кол коёт;
- Ишкананын өкүлчүлүктөрү жана филиалдары жөнүндө жоболорду бекитет;
- Ишкананын өкүлчүлүктөрүнүн жана филиалдарынын жетекчилерин кызматка дайындайт жана кызматтан бошотот, аларга тапшырма берет жана алардын аткарылышын контролдойт;
- эгерде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында чечимдерди жокко чыгаруунун башка тартиби белгиленбесе, Ишкананын өкүлчүлүктөрүнүн жана филиалдарынын Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келген чечимдерин жокко чыгарат;
- ушул Уставга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү, рыноктун конъюнктурасы жана эмгек шарттары жөнүндө сунуштарды Маммүлккө киргизет;
- Ишкананын милдеттерин жана функцияларын аткаруу үчүн зарыл болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырат.
31. Ишкананын директору жүктөлгөн функциялык милдеттерди талаптагыдай аткаруу үчүн жеке жоопкерчилик тартат.
32. Ишканада директордун орун басарларынын эки кызмат орду каралган.
Ишкананын директорунун орун басары Ишкананын директорунун сунушу боюнча Маммүлктүн жетекчиси тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат.
Ишкананын директорунун орун басары Маммүлктүн жетекчиси менен эмгек келишимин түзөт.
Ишкананын директорунун орун басары түздөн-түз директорго баш иет жана ага жүктөлгөн милдеттердин жана ыйгарым укуктардын чегинде Ишкананын ишин уюштурат.
33. Ишкананын директору жок учурда Ишкананын ишин директордун орун басары жетектейт, ал Ишкананын директорунун тиешелүү буйругу менен аныкталат.
Ишкананын директору ээлеген кызмат ордунан мөөнөтүнөн мурда бошотулган учурда бош кызмат ордун ээлегенге чейин анын милдеттерин аткаруу Маммүлктүн тиешелүү буйругунун негизинде Ишкананын директорунун орун басарына жүктөлөт.
34. Ишкананын башкы бухгалтери Ишкананын директорунун сунушу боюнча Маммүлктүн жетекчиси тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат, Ишкананын директоруна түздөн-түз баш иет, ишканалардын (уюмдардын) башкы бухгалтерлери үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жоопкерчиликти тартат жана укуктардан пайдаланат.
35. Ишкананын башка уюмдар, жалданган кызматкерлер, жарандар менен болгон мамилеси чарбалык иштин бардык чөйрөлөрүндө келишимдердин негизинде түзүлөт.
8. Эсепке алуу, пландоо, отчеттуулук
36. Ишкана бухгалтердик эсеп жүргүзөт жана бухгалтердик эсеп жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык финансылык отчеттуулукту түзөт. Ишкананын финансылык отчеттуулугу кварталдык негизде жана ар финансылык жылдын жыйынтыгы боюнча түзүлүшү керек.
37. Ишкана квартал сайын, отчеттук мезгилден кийинки экинчи айдын 25ине чейин бюджетти аткаруунун жүрүшү жана финансы-чарбалык иштин натыйжалары жөнүндө отчетту Маммүлккө берет.
38. Ишкана өз ишин жылдык иш планынын негизинде, Ишкананы өнүктүрүүнүн 3 жылдык орто мөөнөттүү стратегиялык планынын же Маммүлк менен макулдашылган Ишкананы өнүктүрүүнүн беш жана андан көп жылдык узак мөөнөттүү стратегиялык планынын негизинде жүргүзөт.
39. Ишкананын иш пландарынын негизин Ишкананын жеткирүүчүлөр, ижарачылар жана керектөөчүлөр менен болгон мамилесин жөнгө салуучу узак мөөнөттүү жана башка келишимдер түзөт.
40. Ишкана келишимдин предметин тандоодо, милдеттенмелерди, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген чарбалык өз ара мамилелердин кандай болбосун башка шарттарын аныктоодо эркин.
41. Ишкана финансы-чарбалык ишти өнүктүрүүнүн стратегиялык планына жана анын негизинде иштелип чыгуучу жылдык бюджетке ылайык жүзөгө ашырат.
Өнүктүрүүнүн стратегиялык планы Ишкана тарабынан үч жылдык жана андан көп мезгилге иштелип чыгат, Маммүлк тарабынан бекитилет.
42. Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планы төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:
- Ишкананын максаттарынын жана негизги иш багыттарынын баяндамасы;
- Ишкананын финансылык жана мүлктүк абалынын бааланышы;
- уюштуруу планы;
- финансылык планы;
- тобокелдиктерди талдоо.
43. Жыл сайын, 1-мартка чейинки мөөнөттө Ишкананын директору Маммүлккө келерки жылга карата Ишкананын бюджетинин долбоорун жана өткөн жыл үчүн финансы-чарбалык ишинин жыйынтыктары, анын ичинде Ишкананын бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчет берет.
44. Ишкана компетенттүү мамлекеттик органдарга салык салуу жана экономикалык маалыматты чогултуунун жана иштеп чыгуунун жалпы мамлекеттик системасын жүргүзүүнү уюштуруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды берет.
45. Маалыматка жетүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте суралган маалыматты берүүдөн баш тарткандыгы, толук эмес маалымат бергендиги же аны бурмалагандыгы, ошондой эле отчетту бурмалагандыгы үчүн Ишкананын директору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жеке жоопкерчилик тартат.
46. Ишкананын ишин текшерүү белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын тиешелүү мамлекеттик органдары тарабынан алардын компетенциясынын чегинде жүргүзүлөт.
9. Ишкананын мүлкү жана финансысы
47. Ишкананын мүлкү жана пайдасы мамлекеттин менчиги болуп саналат жана өзүнүн максатына жетүү жана ушул Уставда аныкталган өзүнүн милдеттерин жана функцияларын жүзөгө ашыруу үчүн Ишканага бекитилип берилген.
48. Ишкананын мүлкүн түзүү булактары болуп төмөнкүлөр саналат:
- ага Маммүлк тарабынан берилген мүлк;
- мүлк, анын ичинде ага бекитилип берилген мүлктү пайдалануунун натыйжасында алынган же сатып алынган киреше, түшүм, продукция;
- чарбалык иштин натыйжасында алынган кирешелер;
- банктардын жана башка кредиторлордун гранттары, кредиттери;
- юридикалык жана жеке жактардын ыктыярдуу төгүмдөрү;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген башка бардык булактар.
49. Финансы-чарбалык иштен жана башка булактардан түшкөн кирешелердин эсебинен Ишкана тарабынан курулган же сатып алынган мүлк мамлекеттик менчикке келип түшөт жана ага чарба жүргүзүү укугунда бекитилип берилет.
50. Ишкана экономикалык максатка ылайыктуулугун жана уюштуруучунун кызыкчылыктарын эске алуу менен мүлктү уставдык максаттарга жана ишинин предметине ылайык пайдаланат.
51. Ишкана жылдык финансы-чарбалык ишинин жыйынтыгы боюнча кийин отчеттук мезгилден кийинки жылдын 1-апрелине чейинки мөөнөттө республикалык бюджетке жиберүү менен Маммүлктүн алыш-бериш эсебине ал бекиткен өлчөмгө ылайык таза пайданын бир бөлүгүн, бирок 50 пайыздан кем эмесин которот.
52. Ишкана өзүнүн мүлкүнө инвентаризациялоо жүргүзүүгө жана инвентаризациялоонун жыйынтыгын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан белгиленген мөөнөттөрдө жана тартипте берүүгө милдеттүү.
10. Корутунду жоболор
53. Ишкана өзүнүн ишинде Маммүлккө отчет берет.
54. Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат.
55. Ишкана кайра уюштурулган жана жоюлган учурда анын ишинин жүрүшүндө пайда болгон документтер "Кыргыз Республикасынын улуттук архив фонду жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык сакталат жана пайдаланылат.
|
| 6-тиркеме |
|
| (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 12-июлундагы № 375 токтомуна) |
Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттиктин алдындагы "Талас" соода-базар комплекси" мамлекеттик ишканасынын УСТАВЫ
(КР Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 19-ноябрындагы № 746 токтомунун редакциясына ылайык)
1. Жалпы жоболор
1. Бул Устав Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттиктин алдындагы "Талас" соода-базар комплекси" мамлекеттик ишканасынын (мындан ары - Ишкана) ишинин укуктук жана уюштуруучулук негиздерин аныктайт.
2. Ишкана чарба жүргүзүү укугуна негизделген мамлекеттик ишкананын уюштуруу-укуктук формасында түзүлгөн өз алдынча юридикалык жак болуп саналат, обочолонгон мүлккө ээ жана өз ишин толук чарбалык эсептин негизинде жүргүзөт.
3. Ишкананын уюштуруучусу болуп Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети саналат. Ишкананын уюштуруу документи болуп ушул Устав саналат.
4. Ишкананын мамлекеттик башкаруучу органы болуп Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттик (мындан ары - Маммүлк) саналат.
5. Ишкананын толук фирмалык аталышы:
- мамлекеттик тилде: Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик агенттиктин алдындагы "Талас" соода-базар комплекси" мамлекеттик ишканасы;
- расмий тилде: государственное предприятие "Торгово-рыночный комплекс "Талас" при Государственном агентстве по управлению государственным имуществом при Кабинете Министров Кыргызской Республики.
6. Ишкананын кыскартылган фирмалык аталышы:
- мамлекеттик тилде: "Талас" СБК МИ;
- расмий тилде: ГП ТРК "Талас".
7. Ишкананын жайгашкан жери: 724200, Кыргыз Республикасы, Талас облусу, Талас шаары, Манас көчөсү, 60.
8. Ишкана өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын жана мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарын жана тескемелерин, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин токтомдорун, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтомдорун жана тескемелерин, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерди жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларын, ошондой эле Маммүлктүн актыларын жана ушул Уставды жетекчиликке алат.
9. Ишкананын өз алдынча балансы, Кыргыз Республикасынын финансы-кредиттик мекемелеринде алыш-бериш эсеби жана башка эсептери, Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик герби түшүрүлгөн жана мамлекеттик жана расмий тилдерде өзүнүн аталышы жазылган мөөрү, штамптары, белгиленген үлгүдөгү бланктары жана визуалдык жекелештирүүнүн башка каражаттары болот.
10. Ишкана мамлекеттин милдеттенмелери боюнча кепилдикти өзүнө алган учурларды кошпогондо, Ишкана Кыргыз Республикасынын милдеттенмелери боюнча жооп бербейт.
11. Ишкананын ишинин предмети болуп натыйжалуу башкаруу, калктын чекене, майда дүң жана дүң соода кызмат көрсөтүүлөрүнө болгон керектөөсүн канааттандыруу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген иштин башка чөйрөлөрүн жүргүзүү саналат.
12. Ушул Устав менен жөнгө салынбаган маселелер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жөнгө салынат.
2. Ишкананын ишинин максаты
13. Ишкананын максаты калктын чекене, майда дүң жана дүң соода кызмат көрсөтүүлөрүнө болгон керектөөсүн канааттандыруу болуп эсептелет.
3. Ишкананын милдеттери
14. Ишкананын милдеттери төмөнкүлөр болуп саналат:
- азык-түлүк жана азык-түлүк эмес багыттагы товарларды сатуу чөйрөсүндө коммерциялык ишти жүзөгө ашыруу;
- базардын аймагындагы соода аянттарын жана контейнерлерди ижарага берүү;
- майда дүң жана дүң сооданы камсыз кылуу менен байланышкан кызматтарды көрсөтүүдө мамлекеттин, юридикалык жактардын жана жеке адамдардын муктаждыктарын канааттандыруу;
- базардын аймагында соода аянттарын жана контейнерлерди көбөйтүү;
- функционалдык милдеттерди чечүү үчүн түз инвестицияларды тартуу.
4. Ишкананын функциялары
15. Ишкананын функциялары:
- соода-коммерциялык ишти уюштуруу;
- коомдук тамактануу жана калкты тиричиликтик тейлөө түйүндөрүн уюштуруу;
- автотранспорт токтотуучу жайларын, сактоо камераларын, муздатуучу жабдууларды, кампа жайларын берүү боюнча кызматтарды көрсөтүү;
- консалтингдик, маркетингдик, жарнамалык жана маалыматтык кызматтарды көрсөтүү;
- чарбалык, өндүрүштүк-техникалык мүнөздөгү кызматтарды көрсөтүү, техниканы жана автотранспорт каражаттарын оңдоо жана сервистик тейлөө;
- ушул Уставда каралбаган, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген жана Ишкананын максаттарына шайкеш келген башка функциялар.
5. Ишкананын укуктары жана милдеттери
16. Ишкана ушул Уставда аныкталган милдеттерди жана функцияларды жүзөгө ашыруу үчүн төмөнкүлөргө укуктуу:
- обочолонгон мүлккө ээ болууга, өзүнүн атынан мүлктүк жана жеке мүлктүк эмес укуктарды, милдеттерди алууга жана жоопкерчилик тартууга, сот органдарында доогер жана жоопкер болууга;
- ишканалардан, уюмдардан, мекемелерден жана жарандардан материалдык ресурстарды, мүлктү, анын ичинде негизги каражаттарды накталай эмес жана накталай эсептешүү менен сатып алууга;
- продукцияны, товарларды, керектүү материалдарды жана буюмдарды дүң жана чекене соода тартибинде кооперативдерден, ошондой эле жарандардан сатып алууга;
- Ишкананын максатына жана милдеттерине ылайык юридикалык жана жеке жактар менен белгиленген тартипте келишимдерди түзүүгө, накталай эмес жана накталай эсептешүүлөрдү жүргүзүүгө;
- өз функцияларын жүзөгө ашыруу үчүн эл аралык финансылык жана башка уюмдардын гранттарын жана каражаттарын тартууга;
- Ишкананын кызматкерлерин иш сапарларына, анын ичинде чет өлкөлөргө, ошондой эле эл аралык конференцияларга, семинарларга, көргөзмөлөргө катышуу үчүн зарыл болгон учурда жөнөтүүгө;
- эл аралык уюмдар менен өз ара аракеттенүүнү, кызматташууну жүзөгө ашырууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ага берилген мүлктү Маммүлктүн макулдугу менен юридикалык жана жеке жактарга келишимдик негизде өткөрүп берүүгө, ижарага берүүгө;
- Ишкананын ишин жүргүзүү үчүн зарыл болгон өкүлчүлүктөрдү жана филиалдарды белгиленген тартипте уюштурууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тышкы экономикалык ишти жүргүзүүгө;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык кыймылсыз жана кыймылдуу мүлккө ээлик кылууга, пайдаланууга жана тескөөгө;
- Маммүлк менен макулдашуу боюнча коммерциялык эмес уюмдардын жана (же) коммерциялык юридикалык жактардын фонддорунун, ассоциацияларынын (бирликтеринин) ишине катышууга (мүчө болууга);
- Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органдары менен макулдашуу боюнча көрсөтүлгөн кызматтарга бааларды белгиленген тартипте бекитүүгө;
- эмгек келишимдеринин, мөөнөттүү эмгек келишимдеринин, подряддык келишимдердин, башка жарандык-укуктук келишимдердин негизинде Ишканада иштерди аткаруу үчүн белгиленген тартипте жарандарды тартууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген ишкердик иш менен алектенүүгө;
- Ишкананын белгиленген максаттарына жана милдеттерине ылайык ишти камсыз кылуу үчүн башка укуктарды ишке ашырууга.
17. Ишкана максатына жетүү жана ушул Уставда аныкталган өзүнүн милдеттерин жана функцияларын ишке ашыруу үчүн төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Ишкана иштерди аткарган жана кызматтарды көрсөткөн мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен түзүлгөн келишимдер боюнча келишимдик милдеттенмелерди так аткарууга;
- Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык Ишкананын кызматкерлери аткарган иштерди Ишкананын өздүк каражаттарынын эсебинен каржылоону камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлерин социалдык, медициналык жана милдеттүү камсыздандыруунун башка түрлөрү менен камсыз кылууга;
- ага берилген мамлекеттик мүлктүн сакталышын камсыз кылууга, натыйжалуу башкарууга жана колдонуудан пайда алууга;
- Ишкананын кызматкерлери үчүн эмгектин коопсуз шарттарын камсыз кылууга жана алардын ден соолугуна жана эмгекке жарамдуулугуна келтирилген зыян үчүн белгиленген тартипте жоопкерчилик тартууга;
- бюджетке төлөмдөр жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка милдеттүү төлөмдөр боюнча милдеттенмелерди өз убагында аткарууга;
- белгиленген мөөнөттө Маммүлккө бюджеттин аткарылышы жана финансы-чарбалык иштин натыйжалары жөнүндө квартал сайын жана жыл сайын отчет берип турууга.
18. Ишкананын кызматкерлери мамлекеттик, кызматтык жана мыйзам менен корголгон башка сырларды, анын ичинде Ишканада ишин токтоткондон кийин Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сырлар жана жеке мүнөздөгү маалыматтар чөйрөсүндөгү мыйзамдарында белгиленген мезгилдин ичинде сактоого, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган жарандардын жеке жашоосуна, ар-намысына жана кадыр-баркына тиешелүү маалыматтарды жашыруун сактоого милдеттүү.
6. Маммүлктүн компетенциясы
19. Маммүлктүн компетенциясына төмөнкүлөр кирет:
- ушул Уставга өзгөртүүлөрдү жана (же) толуктоолорду киргизүү боюнча сунуштарды даярдоо;
- Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу боюнча уюштуруучуга сунуштарды киргизүү;
- Ишкананын түзүмүн жана штаттык расписаниесин макулдашуу;
- Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын бекитүү;
- Ишкананын жылдык бюджетинин долбоорун, финансы-чарбалык ишинин жыйынтыктары жөнүндө отчетту, республикалык бюджетке которулууга тийиш болгон таза пайданын бөлүгүнүн өлчөмүн бекитүү;
- Ишкананын финансы-чарбалык ишинин натыйжалуулугунун тармактык көрсөткүчтөрүн иштеп чыгуу жана бекитүү;
- Ишкананын директорунун жана анын орун басарларынын ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;
- Ишкананын директорунун жана анын орун басарларынын ишин баалоо;
- Ишкананы өнүктүрүүнүн жана финансы-чарбалык ишинин стратегиялык планын ишке ашырууну талдоо жана мониторинг жүргүзүү;
- Ишкананын директору кызмат ордуна талапкерлер үчүн квалификациялык талаптарды бекитүү;
- Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына Ишкананын директорун кызмат ордуна дайындоо жана кызмат ордунан бошотуу жөнүндө сунуштарды киргизүү;
- Ишкананын директорунун сунушу боюнча Ишкананын директорунун орун басарларын кызмат ордуна дайындоо жана кызмат ордунан бошотуу;
- коммерциялык эмес уюмдардын жана (же) коммерциялык юридикалык жактардын фонддорунун, ассоциацияларынын (бирликтеринин) ишине Ишкананын катышуусун (мүчөлүгүн) макулдашуу;
- Ишкананын директору жана анын орун басары менен эмгек келишимин түзүү;
- Ишканага таандык мүлктүн арналышы боюнча пайдаланылышын жана сакталышын контролдоону жүзөгө ашыруу;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык Маммүлктүн компетенциясына кирген башка маселелерди чечүү.
20. Маммүлк төмөнкүлөргө укуктуу:
- Ишканага иштин тейлеген чөйрөлөрүндөгү тармактык саясат маселелерине тиешелүү көрсөтмөлөрдү берүүгө;
- Ишканадан анын финансы-чарбалык иши жөнүндө маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчеттуулуктун документтерин, ошондой эле Ишкананын финансы-чарбалык ишине жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планына талдоо жүргүзүү үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды жана түшүндүрмөлөрдү суроого жана алууга;
- Ишкананын директорунун ишин баалоонун жана Ишкананын финансы-чарбалык ишинин натыйжалуулугун талдоонун негизинде Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына Ишкананын директорун кызмат ордунан бошотуу, ага сыйлоо же тартиптик жаза чараларын колдонуу жөнүндө сунуштарды киргизүүгө;
- Ишкананын финансы-чарбалык ишинин натыйжалуулугун талдоонун негизинде Ишкананын директорунун орун басарын кызмат ордунан бошотууга, ага сыйлоо же тартиптик жаза чараларын колдонууга;
- Ишкананын директорунун отчетторун угууга;
- Ишканага таандык мүлктүн натыйжалуу пайдаланылышын, арналышы боюнча пайдаланылышын жана сакталышын контролдоо максатында жооптуу кызматкерлерге Ишкананын аймагына текшерүүлөрдү жүргүзүүгө жана барууга ыйгарым укук берүүгө;
- Ишкананын тышкы аудитин жүргүзүүнү демилгелөөгө;
- Ишканада ички аудит кызматын түзүү жөнүндө чечим кабыл алууга;
- Ишкананын компетенциясына кирген маселелерди чечүү үчүн анын аймагына барууга.
Маммүлктүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка укуктары бар.
21. Маммүлк төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Ишкананын башкаруу органдарын өз убагында түзүүнү камсыз кылууга;
- Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Ишкананын иши менен байланышкан чечимдеринин долбоорлорун демилгелөөнү жана илгерилетүүнү камсыз кылууга;
- Ишкананын директору жана кызматкерлери тарабынан ага белгилүү болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары жөнүндө укук коргоо органдарына маалымдоого;
- коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка жашыруун сыр болуп саналган Ишкананын иши жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга ачыкка чыгарбоого;
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын суроо-талаптары боюнча Ишкананын иши жөнүндө маалыматты белгиленген тартипте берүүгө.
Маммүлк Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка милдеттерди аткарат.
7. Ишкананын ишин уюштуруу
22. Ишкананын ишин директор жетектейт.
23. Ишкананын директору Маммүлктүн сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан Ишкананын директорунун кызмат ордуна квалификациялык талаптарга ылайык келген талапкерлердин ичинен кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.
24. Директор Маммүлктүн жетекчиси менен үч жылдык мөөнөткө эмгек келишимин түзөт.
Ишкананын директору эмгек келишими түзүлгөндөн кийин кызматтык милдеттерин аткарууга киришет.
25. Ишкананын директору төмөнкүдөй учурларда ээлеген кызматынан мөөнөтүнөн мурда бошотулушу мүмкүн:
- Ишкананын ар кварталдык (жылдык) финансы-чарбалык ишинин жыйынтыктары жөнүндө отчетту кароонун натыйжалары боюнча канааттандырарлык эмес баа алса;
- иштин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн аткарбаса;
- эмгек келишими боюнча милдеттерди аткарбаса же талаптагыдай эмес аткарса;
- Ишкананын финансы-чарбалык ишинин көрсөткүчтөрүнүн начарлашына алып келген квалификациясыз иш-аракеттер;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка негиздер боюнча.
26. Ишкананын директорунун компетенциясына төмөнкүлөр кирет:
- Ишкананын учурдагы финансы-чарбалык ишин башкаруу;
- Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын (бизнес-планын) ишке ашыруу;
- келерки жылга Ишкананын бюджетинин долбоорун жана өткөн жыл үчүн бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчетту Маммүлккө бекитүүгө киргизүү;
- бекитилген жылдык финансы-чарбалык пландардын жана көрсөткүчтөрдүн аткарылышын камсыз кылуу;
- Ишкананын финансы-чарбалык иши жана Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планынын аткарылышы жөнүндө ар кварталдык жана жылдык отчетторду даярдоо жана берүү;
- Маммүлктүн чечимдерин аткарууну уюштуруу;
- Маммүлк менен макулдашуу боюнча Ишкананын түзүмүн жана штаттык расписаниесин бекитүү;
- кызматкерлерди жалдоо жана бошотуу шарттарын, анын ичинде эмгек акы фондун бекитүү;
- кызматкерлердин ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;
- Ишкананын уюштуруу-тескөө документтерин кабыл алуу;
- бухгалтердик жана статистикалык эсепке алууну уюштуруу;
- ушул Уставга ылайык башка маселелер боюнча чечимдерди кабыл алуу.
27. Ишкананын директору төмөнкүлөргө укуктуу:
- өзүнүн компетенциясына кирген маселелер боюнча сунуштар жана сунуштамалар менен Маммүлккө кайрылууга;
- Ишкананын максаттарына жана милдеттерине, ушул Уставга жана Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планына ылайык жарандык-укуктук бүтүмдөрдү түзүүгө;
- Ишкананын алдында турган максаттарды жана милдеттерди ишке ашыруунун алкагында мамлекеттик органдардан, ишканалардан, мекемелерден жана уюмдардан зарыл маалыматтарды белгиленген тартипте суроого жана алууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка укуктарды ишке ашырууга.
28. Ишкананын директору төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Маммүлктүн суроо-талабы боюнча Ишкананын финансы-чарбалык иши жөнүндө отчетторду, маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчеттуулук документтерин, ошондой эле Ишкананын финансы-чарбалык ишине жана өнүктүрүүнүн стратегиялык планына талдоо жүргүзүү үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды, сунуштамаларды жана түшүндүрмөлөрдү берүүгө;
- Маммүлктүн кароосуна чечим кабыл алууну талап кылган маселелерди киргизүүгө, ошондой эле аны Ишкананын ишинин бардык чөйрөлөрүнө байланыштуу бардык зарыл болгон маалыматтар жана документтер менен камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлеринин эмгегин коргоону камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлери тарабынан ага белгилүү болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары жөнүндө укук коргоо органдарына маалымдоого;
- коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка жашыруун сыр болуп саналган Ишкананын иши жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга таратпоого;
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын суроо-талаптары боюнча Ишкананын иши жөнүндө маалыматты белгиленген тартипте берүүгө.
Ишкананын директору мамлекеттик ишканалардын иши чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка милдеттерди да аткарат.
29. Ишкананын директорунун чечимдери буйруктар түрүндө кабыл алынат.
30. Ишкананын директору:
- Ишкананын ишине жалпы жетекчилик кылат жана Ишканага жүктөлгөн милдеттердин жана функциялардын аткарылышы үчүн жеке жоопкерчилик тартат;
- Ишкананын атынан ишеним катсыз аракеттенет жана анын кызыкчылыктарын Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, мекемелеринде жана ишканаларында көрсөтөт;
- Ишкананын кызматкерлерин ишке кабыл алат жана бошотот;
- Ишкананын жана Ишкананын өкүлчүлүктөрүнүн жана филиалдарынын кызматкерлерине карата сыйлоо жаза тартиптик жоопкерчилик чараларын көрөт;
- өз компетенциясынын алкагында Ишкананын бардык кызматкерлери үчүн аткарууга милдеттүү болгон буйруктарды чыгарат, көрсөтмөлөрдү берет жана алардын аткарылышын контролдойт;
- Ишкананын кызматкерлерине ишеним каттарды берет;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган ыйгарым укуктардын чегинде Ишкананын финансылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин тескейт;
- финансылык (бухгалтердик) отчеттуулуктун абалы, Ишкананын финансылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин максаттуу пайдаланууга, өндүрүштө коопсуздук техникасын сактоого жеке жоопкерчилик тартат;
- Ишкананын түзүмдүк бөлүмдөрү жөнүндө жоболорду, иштөө режимин жана Ишкананын кызматкерлерин сыйлоо жөнүндө жобону бекитет;
- Маммүлк менен макулдашуу боюнча эсепке алуу саясатын бекитет;
- өзүнүн ыйгарым укуктарынын чегинде сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт, Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык Ишкананын компетенциясына кирген маселелер боюнча келишимдерди/бүтүмдөрдү түзөт;
- орун басарлардын ортосунда милдеттерди бөлүштүрөт, Ишкананын башка кызматкерлеринин Ишкананын компетенциясына кирген оперативдүү, уюштуруучулук, кадрдык, финансылык, өндүрүштүк-чарбалык жана башка маселелерди чечүү боюнча ыйгарым укуктарын аныктайт;
- Ишкананын кызматкерлерине эмгек акы төлөө шарттарын аныктайт;
- финансы-кредиттик мекемелерде алыш-бериш эсептерин ачат, банктык жана финансылык документтерге кол коёт;
- Ишкананын өкүлчүлүктөрү жана филиалдары жөнүндө жоболорду бекитет;
- Ишкананын өкүлчүлүктөрүнүн жана филиалдарынын жетекчилерин кызматка дайындайт жана кызматтан бошотот, аларга тапшырма берет жана алардын аткарылышын контролдойт;
- эгерде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында чечимдерди жокко чыгаруунун башка тартиби белгиленбесе, Ишкананын өкүлчүлүктөрүнүн жана филиалдарынын Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келген чечимдерин жокко чыгарат;
- ушул Уставга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү, рыноктун конъюнктурасы жана эмгек шарттары жөнүндө сунуштарды Маммүлккө киргизет;
- Ишкананын милдеттерин жана функцияларын аткаруу үчүн зарыл болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка ыйгарым укуктарды жүзөгө ашырат.
31. Ишкананын директору:
- жүктөлгөн функциялык милдеттердин талаптагыдай аткарылышы үчүн жеке жоопкерчилик тартат;
- коррупциянын алдын алуунун ички системасын түзүү, мыйзамдардын сакталышын, кызматтык тартиптин абалын үзгүлтүксүз контролдоону камсыздоо аркылуу баш ийген кызматкерлердин аракеттери (аракетсиздиги) үчүн жоопкерчилик тартат.
(КР Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 19-ноябрындагы № 746 токтомунун редакциясына ылайык)
32. Ишканада директордун орун басарларынын эки кызмат орду каралган.
Ишкананын директорунун орун басары Ишкананын директорунун сунушу боюнча Маммүлктүн жетекчиси тарабынан кызмат ордуна дайындалат жана кызмат ордунан бошотулат.
Ишкананын директорунун орун басары Маммүлктүн жетекчиси менен эмгек келишимин түзөт.
Ишкананын директорунун орун басары түздөн-түз директорго баш иет жана ага жүктөлгөн милдеттердин жана ыйгарым укуктардын чегинде Ишкананын ишин уюштурат.
33. Ишкананын директору жок учурда Ишкананын ишин директордун орун басары жетектейт, ал Ишкананын директорунун тиешелүү буйругу менен аныкталат.
Ишкананын директору ээлеген кызмат ордунан мөөнөтүнөн мурда бошотулган учурда бош кызмат ордун ээлегенге чейин анын милдеттерин аткаруу Маммүлктүн тиешелүү буйругунун негизинде Ишкананын директорунун орун басарына жүктөлөт.
34. Ишкананын башкы бухгалтери Ишкананын директорунун сунушу боюнча Маммүлктүн жетекчиси тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат, Ишкананын директоруна түздөн-түз баш иет, ишканалардын (уюмдардын) башкы бухгалтерлери үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жоопкерчиликти тартат жана укуктардан пайдаланат.
35. Ишкананын башка уюмдар, жалданган кызматкерлер, жарандар менен болгон мамилеси чарбалык иштин бардык чөйрөлөрүндө келишимдердин негизинде түзүлөт.
8. Эсепке алуу, пландоо, отчеттуулук
36. Ишкана бухгалтердик эсеп жүргүзөт жана бухгалтердик эсеп жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык финансылык отчеттуулукту түзөт. Ишкананын финансылык отчеттуулугу кварталдык негизде жана ар финансылык жылдын жыйынтыгы боюнча түзүлүшү керек.
37. Ишкана квартал сайын, отчеттук мезгилден кийинки экинчи айдын 25ине чейин бюджетти аткаруунун жүрүшү жана финансы-чарбалык иштин натыйжалары жөнүндө отчетту Маммүлккө берет.
38. Ишкана өз ишин жылдык иш планынын негизинде, Ишкананы өнүктүрүүнүн 3 жылдык орто мөөнөттүү стратегиялык планынын же Маммүлк менен макулдашылган Ишкананы өнүктүрүүнүн беш жана андан көп жылдык узак мөөнөттүү стратегиялык планынын негизинде жүргүзөт.
39. Ишкананын иш пландарынын негизин Ишкананын жеткирүүчүлөр, ижарачылар жана керектөөчүлөр менен болгон мамилесин жөнгө салуучу узак мөөнөттүү жана башка келишимдер түзөт.
40. Ишкана келишимдин предметин тандоодо, милдеттенмелерди, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген чарбалык өз ара мамилелердин кандай болбосун башка шарттарын аныктоодо эркин.
41. Ишкана финансы-чарбалык ишти өнүктүрүүнүн стратегиялык планына жана анын негизинде иштелип чыгуучу жылдык бюджетке ылайык жүзөгө ашырат.
Өнүктүрүүнүн стратегиялык планы Ишкана тарабынан үч жылдык жана андан көп мезгилге иштелип чыгат, Маммүлк тарабынан бекитилет.
42. Ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планы төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:
- Ишкананын максаттарынын жана негизги иш багыттарынын баяндамасы;
- Ишкананын финансылык жана мүлктүк абалынын бааланышы;
- уюштуруу планы;
- финансылык планы;
- тобокелдиктерди талдоо.
43. Жыл сайын, 1-мартка чейинки мөөнөттө Ишкананын директору Маммүлккө келерки жылга карата Ишкананын бюджетинин долбоорун жана өткөн жыл үчүн финансы-чарбалык ишинин жыйынтыктары, анын ичинде Ишкананын бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчет берет.
44. Ишкана компетенттүү мамлекеттик органдарга салык салуу жана экономикалык маалыматты чогултуунун жана иштеп чыгуунун жалпы мамлекеттик системасын жүргүзүүнү уюштуруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды берет.
45. Маалыматка жетүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте суралган маалыматты берүүдөн баш тарткандыгы, толук эмес маалымат бергендиги же аны бурмалагандыгы, ошондой эле отчетту бурмалагандыгы үчүн Ишкананын директору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жеке жоопкерчилик тартат.
46. Ишкананын ишин текшерүү белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын тиешелүү мамлекеттик органдары тарабынан алардын компетенциясынын чегинде жүргүзүлөт.
9. Ишкананын мүлкү жана финансысы
47. Ишкананын мүлкү жана пайдасы мамлекеттин менчиги болуп саналат жана өзүнүн максатына жетүү жана ушул Уставда аныкталган өзүнүн милдеттерин жана функцияларын жүзөгө ашыруу үчүн Ишканага бекитилип берилген.
48. Ишкананын мүлкүн түзүү булактары болуп төмөнкүлөр саналат:
- ага Маммүлк тарабынан берилген мүлк;
- мүлк, анын ичинде ага бекитилип берилген мүлктү пайдалануунун натыйжасында алынган же сатып алынган киреше, түшүм, продукция;
- чарбалык иштин натыйжасында алынган кирешелер;
- банктардын жана башка кредиторлордун гранттары, кредиттери;
- юридикалык жана жеке жактардын ыктыярдуу төгүмдөрү;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген башка бардык булактар.
49. Финансы-чарбалык иштен жана башка булактардан түшкөн кирешелердин эсебинен Ишкана тарабынан курулган же сатып алынган мүлк мамлекеттик менчикке келип түшөт жана ага чарба жүргүзүү укугунда бекитилип берилет.
50. Ишкана экономикалык максатка ылайыктуулугун жана уюштуруучунун кызыкчылыктарын эске алуу менен мүлктү уставдык максаттарга жана ишинин предметине ылайык пайдаланат.
51. Ишкана жылдык финансы-чарбалык ишинин жыйынтыгы боюнча кийин отчеттук мезгилден кийинки жылдын 1-апрелине чейинки мөөнөттө республикалык бюджетке жиберүү менен Маммүлктүн алыш-бериш эсебине ал бекиткен өлчөмгө ылайык таза пайданын бир бөлүгүн, бирок 50 пайыздан кем эмесин которот.
52. Ишкана өзүнүн мүлкүнө инвентаризациялоо жүргүзүүгө жана инвентаризациялоонун жыйынтыгын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан белгиленген мөөнөттөрдө жана тартипте берүүгө милдеттүү.
10. Корутунду жоболор
53. Ишкана өзүнүн ишинде Маммүлккө отчет берет.
54. Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат.
55. Ишкана кайра уюштурулган жана жоюлган учурда анын ишинин жүрүшүндө пайда болгон документтер "Кыргыз Республикасынын улуттук архив фонду жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык сакталат жана пайдаланылат.