КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 1-августундагы № 448 токтому менен бекитилди

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети менен Түркия Республикасынын Өкмөтүнүн ортосундагы айлана-чөйрөнү коргоо жаатында кызматташуу жөнүндө өз ара түшүнүшүү МЕМОРАНДУМУ

Бишкек шаары, 2021-жылдын 10-сентябры

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жана Түркия Республикасынын Өкмөтү

Мындан ары "Тараптар" деп аталат.

Айлана-чөйрөнү коргоо тармагындагы кызматташтыкты өнүктүрүү үчүн эки мамлекеттин ортосундагы достук мамилелерди жана стратегиялык өнөктөштүктү бекемдөө каалоосун билдирүү;

Азыркы жана келечек муундардын бакубаттуулугу үчүн, айлана-чөйрөнү коргоо жана жакшыртуу үчүн туруктуу өнүгүү ыкмасын колдонуунун маанилүүлүгүн түшүнүү;

Өнүгүүнүн эл аралык макулдашылган максаттарына, атап айтканда экологиялык туруктуулукка жетүү үчүн биргелешкен аракеттердин маанилүүлүгүн түшүнүү менен:

Ийгиликтүү кызматташуу Тараптардын жалпы кызыкчылыктарына кызмат кыла турганын белгилөө менен, алардын экономикалык жана социалдык өнүгүүсүнө салым кошорун, ошондой эле Тараптар мамлекеттер катышуучу болуп саналган айлана-чөйрөнү коргоо жаатындагы эл аралык келишимдердин жоболоруна негизделген;

Төмөндөгүдөй түшүнүккө келдик:

1-берене.

Экосистеманы коргоого жана колдонууга тең салмактуу мамиле кылуу менен булганууну азайтуу жана экологиялык туруктуулукту камсыз кылуу үчүн Тараптар билим алмашуу, тажрыйба, алдыңкы тажрыйба менен алмашуу, технологиялар жана өз ара пайда алмашуу аркылуу кызматташат.

2-берене.

Тараптар айлана-чөйрөнү башкаруу аймагы, таза өндүрүш жана туруктуу керектөө, экологиялык стандарттарды сактоо, биологиялык ар түрдүүлүк жана өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары, экологиялык маалымат системалары жана потенциалды жогорулатуу жаатында кызматташууга макулдаштык:

1) Таштандыларды комплекстүү иштетүү (коркунучтуу жана коркунучтуу эмес өндүрүш калдыктары, муниципалдык таштандылар, таңгак таштандылары, медициналык калдыктар, айыл чарба калдыктары, долбоорлоо, курулуш, ошондой эле тазалоочу курулмаларды эксплуатациялоо);

2) Саркынды сууларды комплекстүү башкаруу;

3) Абанын сапатын көзөмөлдөө (үйдүн жылытуусунан, абанын булганышынан, өндүрүштүк жана транспорттук иштерден, абанын сапатын көзөмөлдөө);

4) Чек арадагы абанын булганышы жана чаңды алыс аралыкка ташуу;

5) Айлана -чөйрөнүн ызы-чуусунун булганышын жөнгө салуу;

6) Климаттын өзгөрүшү (адаптация, кесепеттерин жумшартуу, отчеттуулук, эмиссиялык соода);

7) Химиялык заттарды башкаруу;

8) Ири өндүрүш кырсыктарынын потенциалдуу тобокелдиктерин аныктоо, коркунучтуу материалдардын агып кетүүсүнүн алдын алуу жана алардын таасирин азайтуу;

9) Саркынды сууларды тазалоо технологиялары;

10) Айлана-чөйрөгө таасирин баалоо (АЧТБ) жана Стратегиялык экологиялык баалоо;

11) Экологиялык уруксаттар жана лицензиялоо жол-жоболору;

12) Айлана-чөйрөнү көзөмөлдөө жана өлчөө методдору (түтүн газ булгоочу заттарды жана тазалоочу жайлардан чыккан агындыларды байкоо);

13) Өзгөчө корголуучу аймактарда биоартүрдүүлүктү сактоого көмөктөшүү жана мындай аймактарда экотуризм боюнча иш-чараларды жүзөгө ашыруу;

14) Электрондук экологиялык колдонмолор жана экологиялык географиялык системаларды өнүктүрүү;

15) Курчап турган чөйрөнүн абалы жөнүндө отчеттор;

16) Экологиялык жактан билим берүү жана калкты маалымдоо;

17) Экологиялык институттардын потенциалын жогорулатуу.

3-берене.

Тараптар 2-беренеде айтылган маселелер боюнча төмөнкү методдор аркылуу кызматташууга макулдашышты:

1) Окутуу программаларын, жолугушууларды, конференцияларды жана симпозиумдарды уюштуруу;

2) Илимий-техникалык программаларын уюштуруу;

3) Изилдөөчүлөрдүн, консультанттардын, эксперттердин, ошондой эле өкмөттүк эмес уюмдардын мүчөлөрүнүн жана өкүлдөрүнүн өз ара жолугушууларын уюштуруу;

4) Изилдөө, иштеп чыгуу жана ишке ашкан иш боюнча маалымат, ноу-хау жана документтер менен алмашуу;

5) Долбоорду иштеп чыгуу жана биргелешип ишке ашыруу.

4-берене.

Тараптар өз мамлекеттеринин улуттук мыйзамдарына жана колдонулуучу эл аралык келишимдерге ылайык жана каражаттардын болушуна жараша кызматташат. Тараптар макулдашылган аймактар боюнча эксперттер менен алмашышат, ал эми жөнөтүүчү Тарап жол кире, тамак -аш жана жатакана чыгымдарын көтөрөт.

5-берене.

Тараптар өз ара жазуу түрүндө макулдашылган учурда, бул Меморандумдун контекстинде мамлекеттик мекемелерди, билим берүү мекемелерин, жеке сектордун жана өкмөттүк эмес уюмдардын өкүлдөрүн кызматташуунун ар кандай түрлөрүнө катышууга чакыра алышат.

6-берене.

Бул Меморандумдун аткарылышы үчүн жооптуу болгон Тараптардын мамлекеттеринин компетенттүү органдары аныкталат:

1) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин атынан: Кыргыз Республикасынын Экология жана климат боюнча мамлекеттик комитети.

2) Түркия Республикасынын Өкмөтүнүн атынан: Экология жана урбанизация министрлиги.

7-берене.

Бул Меморандум күчүнө киргенден кийин Тараптар ушул Меморандумдун алкагында кызматташуу боюнча иш-чаралардын эффективдүү аткарылышын камсыз кылуу үчүн Биргелешкен комитет түзүшөт, ал төмөнкүдөй иштейт:

1) Бул Меморандум күчүнө киргенден кийин 3 (үч) айдын ичинде ар бир тарап ушул Меморандумда көрсөтүлгөн кызматташуу пункттарын ишке ашыруу үчүн жооптуу болгон улуттук координаторду дайындайт.

Улуттук координаторлор жок дегенде бөлүм башчысынын деңгээлинде болушу керек. Ар бир Тарап экинчи Тарапка өзү дайындаган улуттук координатордун атын жана фамилиясын билдирет.

2) Улуттук координаторлор ушул Меморандумдун 2-беренесинде көрсөтүлгөн кызматташуу багыттары боюнча биргелешкен иш программаларын иштеп чыгууда кызматташуусу керек.

3) Улуттук координаторлор сүйлөшүүлөр аркылуу Биргелешкен комитетти түзүүнүн форматын, сапаттык жана сандык курамын, ошондой эле Биргелешкен комитеттин ишин уюштуруунун тартибин аныкташат.

4) Улуттук координаторлор кызматташуу маселелерин талкуулоо күндөрүн аныкташат, комитеттердин отурумдарына тең төрагалык кылышат, алар өз ара макулдашылган даталарда уюштурулушу мүмкүн жана Биргелешкен Комитет тарабынан берилген сунуштамалардын аткарылышын көзөмөлдөйт.

8-берене.

Тараптар өз ара жазуу жүзүндөгү макулдугу боюнча Тараптардын мамлекеттеринин улуттук мыйзамдарына ылайык үчүнчү жактар менен болгон кызматташтыктын жыйынтыктарын алмашууга макул боло алышат.

9-берене.

Меморандумдагы ар кандай жобо, алар катышкан башка эл аралык келишимдер боюнча Тараптардын учурдагы укуктарына жана милдеттерине терс таасирин тийгизет деп чечмеленбеши керек.

10-берене.

Тараптар өз мамлекеттеринин тийиштүү улуттук мыйзамдарына жана алар катышкан эл аралык келишимдерге ылайык, аларга өткөрүлүп берилген же ушул Меморандумдун алкагында түзүлгөн интеллектуалдык менчик укуктарынын натыйжалуу корголушун камсыздашат.

Бул өз ара түшүнүү Меморандумдун максаттары үчүн "Интеллектуалдык менчик" 1967-жылдын 14-июлунда Стокгольмдо кол коюлган, Дүйнөлүк менчик уюмун түзүү Конвенциясынын 2-беренесине ылайык көрсөтүлгөн мөөнөттө колдонулат.

11-берене.

Бул Меморандумду чечмелөөнүн же колдонуунун натыйжасында келип чыгышы мүмкүн болгон ар кандай талаш-тартыштар Тараптардын ортосундагы сүйлөшүүлөр аркылуу чечилүүгө тийиш.

12-берене.

Тараптардын өз ара макулдашуусу боюнча, бул Меморандумдун ажырагыс бөлүгү болгон өзүнчө протоколдор менен өзгөртүлүшү жана толукталышы мүмкүн. Оңдоолор ушул Меморандумдун 13-беренесинин 1-пунктунда көрсөтүлгөн тартипте күчүнө кирет.

жөнүндө дипломатиялык каналдар аркылуу алынган акыркы жазуу жүзүндөгү билдирүү алынган күндөн тартып күчүнө кирет.

Бул Меморандум бир (1) жылга чейин күчүндө калат жана Тараптардын бири дипломатиялык каналдар аркылуу экинчи Тарапка токтотуу ниетин жок дегенде алты (6) ай мөөнөткө чейин жазуу жүзүндө билдирбесе, автоматтык түрдө бир (1) жылдык мөөнөткө узартылат.

Тараптардын ар бири каалаган убакта дипломатиялык каналдар аркылуу экинчи Тарапка жазуу жүзүндө кабарлоо аркылуу бул Меморандумду токтотууга укуктуу. Мындай учурда, бул Меморандум жазуу жүзүндөгү билдирүүнү алган күндөн тартып үч (3) айдан кийин токтотулат.

Бул Меморандумдун токтотулушу макулдашылган Меморандумга ылайык жана анын токтотулушуна чейин башталган долбоорлордун жана иш-чаралардын мыйзамдуулугуна жана ишке ашырылышына таасирин тийгизбейт, эгерде Тараптар башкача макулдашпаса,

Бишкек шаарында 2021-жылдын 10-сентябрында кол коюлду, эки нускада, ар бири кыргыз, түрк, орус жана англис тилдеринде жана бардык тексттер бирдей күчкө ээ.

Ушул Меморандумдун жоболорун чечмелөөдө айырмачылыктар пайда болгон учурда, Тараптар англис тилиндеги текстти колдонушат.