Загрузка документа…
Кыргыз Республикасынын
Суу ресурстары, айыл чарба
жана кайра иштетүү өнөр жайы
министрлигинин 2024-жылдын “23” июлундагы № 04-13/246 буйругуна 2-тиркеме
Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жай министрлигине караштуу суу ресурстары кызматынын алдындагы “Насостук-күч жабдууларын оңдоо боюнча эксперименттик завод” мамлекеттик ишканасынын Уставы
1. Жалпы жоболор
1. Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигине караштуу суу ресурстары кызматынын алдындагы “Насостук-күч жабдууларын оңдоо боюнча эксперименттик завод” мамлекеттик ишканасы чарба жүргүзүү укугуна негизделген мамлекеттик ишкананын уюштуруу-укуктук формасында түзүлгөн өз алдынча юридикалык жак болуп эсептелет.
2. Ишкана өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын жана мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларын, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерди, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мамлекеттик башкаруу органынын актыларын жана ушул Уставды жетекчиликке алат.
3. Ишкананын уюштуруу документи Устав болуп саналат. Ишкананын уюштуруучусу болуп Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети эсептелет.
4. Ишкананын мамлекеттик башкаруучу органы болуп Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигине караштуу суу ресурстары кызматы эсептелет.
5. Ишкананын өзүнүн фирмалык аталышы болот:
- мамлекеттик тилде: “Насостук жана электр жабдууларын оңдоо боюнча эксперименттик завод” мамлекеттик ишканасы;
- расмий тилде: Государственное предприятие «Экспериментальный завод по ремонту насосно-силового оборудования».
Кыскартылган аталышы:
- мамлекеттик тилде: “НЖО заводу” МИ;
- расмий тилде: ГП «Завод НСО».
Юридикалык дареги: Кыргыз Республикасы, Ош шаары, Араван шоссеси 8км.
6. Ишкананын мүлкү жана кирешеси мамлекеттик менчик болуп саналат. Ишкана толук чарбалык эсеп жана өзүн-өзү каржылоо принциптеринде иштейт, чарбалык келишимдерди түзүүгө, бүтүмдөрдү түзүүгө, мүлктүк жана мүлктүк эмес укуктарга ээ болууга жана мамлекеттик ишканалардын ишин жөнгө салуучу Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында каралган милдеттерди аткарууга, сот органдарында доогер жана жоопкер катары чыгууга укуктуу.
7. Ишкана белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын финансы-кредиттик мекемелеринде алыш-бериш жана башка эсептерди, анын ичинде валюталык эсептерди ачууга укуктуу.
8. Ишкананын мамлекеттик жана расмий тилдерде өзүнүн аталышы жазылган мөөрү, штамптары, белгиленген үлгүдөгү бланктары жана башка атрибуттары болот.
9. Ишкана ишкананын милдеттенмелери боюнча кепилдикти (кепилдикти) өзүнө алган учурларды кошпогондо, Кыргыз Республикасынын милдеттенмелери боюнча жооп бербейт.
10. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети ишкананын пайдасынын бир бөлүгүн алууга укуктуу.
11. Ишкананын өзүнүн өкүлчүлүгү жана филиалдары жок.
12. Ишкана өзүнүн өндүрүштүк ишин келишимдердин (контракттардын), ар кандай табыштамалардын жана мамлекеттик буюртмалардын негизинде жүзөгө ашырат.
13. Ишкана өзүнүн чарбалык ишин мамлекеттик буюрманын аткарылышын, ошондой эле өзүнүн продукциясына керектөө суроо-талабынын аткарылышын эске алуу менен өз алдынча пландаштырат.
2. Ишкананын максаты, милдеттери жана функциялары
14. Ишкананын ишинин негизги максаттары болуп төмөнкүлөр саналат:
- улуттук коопсуздукту, коргонуу жөндөмдүүлүгүн коргоону, укук тартибин, айлана-чөйрөнү коргоону, дипломатиялык кызмат органдарынын ишин камсыз кылуу менен байланышкан стратегиялык маанидеги товарларды өндүрүүдө мамлекеттин, юридикалык жана жеке жактардын муктаждыктарын канааттандыруу;
- мамлекеттик башкаруучу органдын муктаждыктары үчүн товарларды, жумуштарды же кызмат көрсөтүүлөрдү өндүрүү боюнча мамлекеттик ишкананын тикелей мамлекеттик буюртманы аткаруусу;
- жалпы республикалык маанидеги мамлекеттик программаларды жана социалдык багыттагы долбоорлорду ишке ашыруу.
15. Ишкананын негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр саналат:
- максаттарга жетүү жана ушул Уставда көрсөтүлгөн функцияларды аткаруу.
16. Ишкананын негизги функциялары:
- Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигине караштуу суу ресурстары кызматынын (мындан ары – Суу ресурстары кызматы) суу чарба объекттери үчүн продукция даярдоо;
- Борбордон четтөөчү, терең насосторду жана электр кыймылдаткычтарын (ар кандай түрдөгү) учурдагы жана капиталдык оңдоону ишке ашыруу;
- Суу ресурстары кызматынын аймактык бөлүмдөрү үчүн металл конструкцияларын даярдоо;
- Суу ресурстары кызматынын аймактык бөлүмдөрүнүн насостук станцияларды, трансформатордук көмөк чордондорду, магистралдык суу алуучу курулмаларын ишке киргизүү иштерин жүргүзүү;
- Борбордон четтөөчү, терең насосторду, электр кыймылдаткычтарын (ар кандай түрдөгү) жана алардын тетиктерин берүү жана сатуу;
- Ишкана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган иштин башка түрлөрүн жүргүзүүгө укуктуу.
3. Ишкананын укуктары жана милдеттери
17. Ишкана ушул Уставда аныкталган милдеттерди жана функцияларды жүзөгө ашыруу үчүн:
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү зарыл сатып алууларды жүргүзүүгө;
- рыноктук конъюнктурага жараша коммерциялык уюмдар үчүн товарлардын, жумуштардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн наркын өз алдынча аныктоого;
- кеңеш берүүчү, жумушчу, аналитикалык жана изилдөө топторун түзүү;
- өз ыйгарым укуктарынын алкагында эл аралык уюмдар менен өз ара аракеттенүүнү, кызматташууну ишке ашыруу;
- өзүнүн функцияларын жүзөгө ашыруу үчүн эл аралык финансылык жана башка уюмдардын гранттарын жана каражаттарын тартууга, ошондой эле тышкы экономикалык ишти жүзөгө ашырууга;
- обочолонгон мүлккө ээ болууга, өзүнүн атынан мүлктүк жана мүлктүк эмес укуктарды, материалдык жана материалдык эмес активдерди алууга жана милдеттерди аткарууга, соттордо доогер жана жоопкер болууга;
- юридикалык жана жеке жактар менен келишимдерди (контракттарды) түзүү;
- эмгек келишимдеринин, мөөнөттүү эмгек келишимдеринин, башка жарандык-укуктук келишимдердин негизинде ишканада иштерди аткаруу үчүн жеке жактарды белгиленген тартипте тартууга;
- Ишкананын кызматкерлерин командировкага, анын ичинде чет өлкөлөргө, ошондой эле зарыл болгон учурда эл аралык конференцияларга, семинарларга, көргөзмөлөргө катышуу үчүн жиберүүгө;
- Ишкананын ишин жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон филиалдарды жана өкүлчүлүктөрдү Кыргыз Республикасынын аймагында белгиленген тартипте түзүүгө;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык чарба жүргүзүү укугуна таандык жабдууларды, транспорттук каражаттарды, инвентарларды жана башка материалдык баалуулуктарды менчик ээсинин макулдугу менен келишимдик негизде юридикалык жана жеке жактарга өткөрүп берүүгө, ижарага берүүгө;
- Ишкананын белгиленген максаттарына жана милдеттерине ылайык ишти камсыз кылуу боюнча башка укуктарды ишке ашыруу.
18. Максатына жетүү жана ушул Уставда аныкталган милдеттерин жана функцияларын ишке ашыруу үчүн ишкана төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Ишкана жумуштарды аткарган жана кызмат көрсөткөн мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен түзүлгөн келишимдер боюнча келишимдик милдеттенмелерди так аткарууга;
- Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык ишкананын кызматкерлери тарабынан аткарылган иштерди ишкананын өздүк каражаттарынын эсебинен каржылоону камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлери үчүн коопсуз эмгек шарттарын камсыз кылууга жана алардын ден соолугуна жана эмгекке жөндөмдүүлүгүнө келтирилген зыян үчүн белгиленген тартипте жоопкерчилик тартууга;
- коомдун кызматкерлерин социалдык, медициналык жана милдеттүү камсыздандыруунун башка түрлөрүн камсыз кылуу;
- ыйгарым укуктуу органдарга ишкананын зарыл отчётторун өз убагында берүүгө, Кыргыз Республикасынын бюджеттик жана салык мыйзамдарында, мамлекеттик ишканалардын ишин жөнгө салуучу Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларында аныкталган тартипте жана өлчөмдөрдө салыктарды жана бардык милдеттүү төлөмдөрдү төлөөгө;
- оперативдүү башкарууга берилген мамлекеттик мүлктүн сакталышын камсыз кылуу;
- коммерциялык уюмдар үчүн товарлардын, жумуштардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн наркын кошпогондо, Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинети аныктаган тартипте монополияга каршы жөнгө салуу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган белгилеген товарлардын, жумуштардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн наркын жетекчиликке алууга.
19. Ишкананын кызматкерлери мамлекеттик, кызматтык жана мыйзам менен корголуучу башка сырларды, анын ичинде ишканада ишин токтоткондон кийин мамлекеттик сырлар жана жеке мүнөздөгү маалыматтар чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген мезгилдин ичинде сактоого, кызматтык милдеттерин аткарууда алынган жарандардын жеке турмушуна, ар-намысына жана кадыр-баркына тиешелүү маалыматтарды жашыруундуулукта сактоого милдеттүү.
- Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигине караштуу Суу чарба кызматынын компетенциясына төмөнкүлөр кирет:
- Уставга өзгөртүүлөрдү жана (же) толуктоолорду киргизүү же Уставды жаңы редакцияда бекитүү боюнча сунуштарды даярдоо;
- уюштуруучуга ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу боюнча сунуштарды киргизүү;
- ишкананын стратегиялык өнүгүү планын бекитүү;
- ишкананын жылдык бюджетинин долбоорун бекитүү;
- ишкананын финансылык-чарбалык ишинин натыйжалуулугунун тармактык көрсөткүчтөрүн иштеп чыгуу жана бекитүү;
- ишкананын стратегиялык өнүгүү планынын аткарылышын талдоо жана мониторинг жүргүзүү;
- Ишкананын директорунун кызмат ордуна талапкерлерге квалификациялык талаптарды бекитүү;
- кийин Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына киргизүү үчүн ишкананын директорунун кызмат ордуна талапкерлерди мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга киргизүү;
- фонддордун, коммерциялык эмес уюмдардын жана (же) коммерциялык юридикалык жактардын бирикмелеринин (бирликтеринин) ишине ишкананын катышуусун (мүчөсү) бекитүү;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ишкананын Уставына ылайык мамлекеттик башкаруу органынын компетенциясына кирген башка маселелерди чечүү.
1. Суу ресурстары кызматы төмөнкүлөргө укуктуу:
- тейлеген чөйрөлөрүндөгү тармактык саясат маселелерине тиешелүү ишканага көрсөтмөлөрдү берүү;
- ишканадан анын финансылык-чарбалык иши жөнүндө маалыматты, финансылык (бухгалтердик) отчёттун документтерин, ошондой эле ишкананын финансылык-чарбалык ишине талдоо жүргүзүү жана стратегиялык өнүктүрүү планы үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды жана түшүндүрмөлөрдү суроого жана алууга;
- анын компетенциясына кирген маселелерди чечүү үчүн ишкананын аймагына баруу;
- аткаруу органынын отчётторун угуу;
- Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга ишкананын директорун кызмат ордунан бошотуу, ага карата сыйлоо жана тартиптик жоопкерчилик чараларын колдонуу жөнүндө сунуш киргизүүгө.
Мамлекеттик башкаруучу орган Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ишкананын Уставына ылайык башка укуктарга да ээ.
2. Суу ресурстары кызматы төмөнкүлөргө милдеттүү:
- ишкананын башкаруу органдарын өз убагында түзүүнү камсыз кылуу;
- ишкананын иши менен байланышкан Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин чечимдеринин долбоорлорун демилгелөөнү жана илгерилетүүнү камсыз кылуу;
- ага белгилүү болгон ишкананын жетекчилери жана кызматкерлери тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары жөнүндө укук коргоо органдарына маалымдоо;
- коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка сыр болуп саналган ишкананын иши жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга таратпоого;
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын суроо-талаптары боюнча ишкананын иши жөнүндө маалыматты белгиленген тартипте берүүгө.
Мамлекеттик башкаруучу органдын Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ишкананын Уставында каралган башка милдеттери да бар.
5. Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын ишкананын ишиндеги компетенциясы
Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын компетенциясына:
1) ишкананы кайра уюштуруу же жоюу боюнча уюштуруучуга сунуштарды киргизүү;
2) Ишкананын түзүмүн жана штаттык расписаниесин макулдашуу;
3) жылдык бюджетти, ишкананын финансылык-чарбалык ишинин жыйынтыктары жөнүндө отчётту, республикалык бюджетке которулууга тийиш болгон таза пайданын бөлүгүнүн өлчөмүн бекитүү;
4) ишкананын финансылык-чарбалык ишин талдоо жана мониторинг жүргүзүү;
5) ишкананын жетекчисинин жана анын орун басарынын ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;
6) ишкананын жетекчисинин жана анын орун басарынын ишин баалоо;
7) ишкананын жетекчисине жана анын орун басарына сый акы төлөө тартибин бекитүү;
8) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасына мамлекеттик башкаруу органы менен макулдашуу боюнча ишкананын жетекчисин кызмат ордуна дайындоо жана бошотуу жөнүндө сунуштарды киргизүү;
9) ишкананын жетекчисинин сунушу боюнча мамлекеттик ишкананын жетекчисинин орун басарын кызматка дайындоо жана бошотуу;
10) ишкананын жетекчиси жана анын орун басары менен эмгек келишимин түзүү;
11) ишкананын менчигиндеги мүлктүн максаты жана сакталышы боюнча пайдаланууну контролдоо.
6. Ишкананы башкаруу
23. Ишкананы башкарууну ишкананын жетекчиси болгон директор жүзөгө ашырат.
24. Директор Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жай министрлигине караштуу Суу ресурстары кызматынын директорунун сунушунун негизинде Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.
Ишкананын директору ошондой эле мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын мамлекеттик башкаруу органы менен макулдашылган сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан кызматынан бошотулат.
25. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы тарабынан ишкананын жетекчисинин кызмат ордуна дайындалган директор мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын жетекчиси менен үч жылдык мөөнөткө эмгек келишимин түзөт.
Ишкананын директору эмгек келишимин түзгөндөн кийин кызматтык милдеттерин аткарууга киришет.
26. Ишкананын директору төмөнкү учурларда ээлеген кызматынан мөөнөтүнөн мурда бошотулушу мүмкүн:
- Ишкананын жылдык финансылык-чарбалык ишинин натыйжалары жөнүндө отчётту кароонун натыйжалары боюнча канааттандырарлык эмес баа алуу;
- иштин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн аткарбоо;
- эмгек келишими боюнча милдеттерди аткарбоо же талаптагыдай эмес аткаруу;
- ишкананын финансылык-чарбалык ишинин көрсөткүчтөрүнүн начарлашына алып келген квалификациясыз аракеттердин;
- Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарында каралган башка негиздер боюнча.
27. Ишкананын директорунун компетенциясына төмөнкүлөр кирет:
- - ишкананын учурдагы финансылык-чарбалык ишин башкаруу;
- ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын (бизнес-планын) ишке ашыруу;
- Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын бекитүүсүнө келерки жылга ишкананын бюджетинин долбоорун жана өткөн жыл үчүн бюджеттин аткарылышы жөнүндө отчётту киргизүү;
- ишкананын финансылык-чарбалык иши жана өнүгүүнүн стратегиялык планынын аткарылышы жөнүндө кварталдык жана жылдык отчётторду даярдоо жана берүү;
- тармактык саясат маселелери боюнча Суу ресурстары кызматынын чечимдерин аткарууну уюштуруу;
- Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган менен макулдашуу боюнча ишкананын уюштуруу түзүмүн жана штаттык расписаниесин бекитүү;
- эмгек акы фондун кошуп алганда кызматкерлерди жалдоо жана бошотуу шарттарын бекитүү;
- кызматкерлердин ишинин натыйжалуулугунун негизги көрсөткүчтөрүн бекитүү;
- ишкананын уюштуруу-тескөө документтерин кабыл алуу;
- бухгалтердик жана статистикалык эсепти жүргүзүүнү уюштуруу;
- ушул Уставга ылайык башка маселелер боюнча чечимдерди кабыл алуу.
28. Ишкананын директору төмөнкүлөргө укуктуу:
- Суу ресурстары кызматына жана мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга анын компетенциясына кирген маселелер боюнча сунуштар жана рекомендациялар менен кайрылуу;
- Ишкананын максаттарына жана милдеттерине, Уставына жана ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планына ылайык жарандык-укуктук бүтүмдөрдү түзүү;
- Ишкананын мүлкүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында, ишкананын ушул Уставында каралган тартипте тескөөгө;
- Ишкананын алдында турган максаттарды жана милдеттерди ишке ашыруунун алкагында мамлекеттик органдардан, ишканалардан, мекемелерден жана уюмдардан зарыл маалыматтарды белгиленген тартипте суроого жана алууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Уставга ылайык башка укуктарга ээ.
29. Ишкананын директору төмөнкүлөргө милдеттүү:
- Суу ресурстары кызматынын, мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын суроо-талабы боюнча ишкананын финансылык-чарбалык иши жөнүндө отчётторду, маалыматтарды, финансылык (бухгалтердик) отчёттун документтерин, ошондой эле финансылык-чарбалык ишти жана ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планын талдоо жүргүзүү үчүн зарыл болгон материалдарды, маалыматтарды, рекомендацияларды жана түшүндүрмөлөрдү берүүгө;
- Суу ресурстары кызматынын кароосуна чечимдерди кабыл алууну талап кылган маселелерди киргизүүгө, ошондой эле ишкананын ишинин ар кандай чөйрөсүнө байланышкан бардык зарыл маалыматтар жана документтер менен камсыз кылууга;
- Ишкананын кызматкерлеринин эмгегин коргоону камсыз кылуу;
- ага белгилүү болгон ишкананын кызматкерлеринин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузган фактылары жөнүндө укук коргоо органдарына маалымдоо;
- коммерциялык же мыйзам менен корголуучу башка сыр болуп саналган ишкананын иши жөнүндө маалыматты үчүнчү жактарга таратпоого;
- ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын суроо-талаптары боюнча ишкананын иши жөнүндө маалыматты белгиленген тартипте берүүгө.
Ишкананын директору ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка милдеттерди да аткарат.
30. Ишкананын директорунун чечимдери буйрук түрүндө кабыл алынат.
31. Ишкананын директору:
- ишеним катсыз ишкананын атынан аракеттенет;
- Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында, ишканаларында жана мекемелеринде ишкананын кызыкчылыгын коргойт;
- Ишкананын кызматкерлерин ишке кабыл алат жана бошотот;
- Ишкананын кызматкерлерине тартиптик жаза жана сыйлоо чараларын көрөт;
- компетенциясынын чегинде ишкананын бардык кызматкерлери аткарууга милдеттүү болгон буйруктарды чыгарат, алардын аткарылышын контролдойт;
- Ишкананын кызматкерлерине ишеним каттарды берет;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана ушул Устав менен каралган ыйгарым укуктардын чегинде ишкананын каржылык каражаттарын, мүлкүн жана башка активдерин башкарат;
- Каржылык (бухгалтердик) отчёттуулуктун абалы, каржылык каражаттарды, мүлктү жана башка активдерди максаттуу пайдалануу, өндүрүштө коопсуздук техникасын сактоо үчүн жеке жоопкерчилик тартат;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана ушул Устав менен каралган башка ыйгарым укуктарды ишке ашырат.
32. Ишкананын директору жүктөлгөн функционалдык милдеттерди тийиштүү аткаруу үчүн жеке жоопкерчилик тартат.
33. Ишканада директордун бир орун басарынын кызмат орду каралган. Ишкананын директорунун орун басары ишкананын директорунун сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан кызматка дайындалат жана кызматтан бошотулат.
34. Ишкананын директорунун орун басары мамлекеттик мүлктү башкаруу тармагындагы ыйгарым укуктуу орган жетекчиси менен эмгек келишимин түзөт.
35. Ишкананын директору мөөнөтүнөн мурда кызматынан бошотулган учурда, бош орунга дайындалганга чейин анын милдеттерин аткаруу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык директордун орун басарына жүктөлөт.
36. Ишкананын башкы бухгалтери кызматка ишкананын директору тарабынан дайындалат жана кызматтан бошотулат, директорго түздөн-түз баш ийет, Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен ишканалардын башкы бухгалтерлери үчүн белгиленген укуктарга жана жоопкерчиликке ээ.
37. Мамлекеттик мүлктү башкаруу тармагындагы ыйгарым укуктуу орган ишканадан ички аудит кызматын түзүү боюнча чечим кабыл алууга, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана ушул Устав менен каралган башка укуктарга ээ.
38. Ишкананын структурасы жана штаттык расписаниеси мамлекеттик башкаруу органы менен макулдашуу боюнча ишкананын директору тарабынан бекитилет. Ишкананын директору ишкананын кызматкерлерин сыйлоо тартибин аныктайт.
39. Ишкананын башка уюмдар, жалданма кызматкерлер, жарандар менен бардык чарбалык ишмердүүлүк чөйрөлөрүндөгү мамилелери келишимдердин негизинде курулат.
7. Ишкананын жетектөөчү курамы
40. Ишкананын жетектөөчү курамына кирген адамдар болуп төмөнкүлөр саналат:
- Директор;
- Директордун орун басары;
- Башкы бухгалтер.
41. Ишкананын жетекчи курамына кирген адамдар өз укуктарын ишке ашырууда жана милдеттерин аткарууда ишкананын уставдык максаттары жана милдеттерине ылайык мамлекеттик кызыкчылыктарга ылайык иш алып барууга тийиш.
Жетекчи курамга кирген адамдар ишкананын мамлекеттик, коммерциялык же башка мыйзам менен корголгон сыр болуп эсептелген ишмердүүлүгү жөнүндө маалыматтын конфиденциалдуулугун сактоого милдеттүү.
42. Ишкананын жетекчи курамына кирген адамдар болуп төмөнкүлөр саналат:
- чет өлкөлүк жарандар, жарандыгы жок адамдар, кош жарандыгы бар адамдар, ошондой эле чет мамлекетте жашап турууга уруксаты бар Кыргыз Республикасынын жарандары;
- менчикке жана экономикалык иш жүргүзүү тартибине каршы кылмыштары, мамлекеттик жана муниципалдык кызматтын кызыкчылыктарына каршы коррупциялык жана башка кылмыштары, анын ичинде жоюлган кылмыштары үчүн соттуулугу бар адамдар;
- уюмдун жетекчисинин канааттандырарлык эмес иши үчүн мурда ээлеген кызматынан бошотулган адамдар;
- менчигинин түрүнө карабастан чарба жүргүзүүчү субъектте анын банкрот болушуна алып келген мурда жетекчилик кызматтарды ээлеген адамдар;
- мамлекеттик администрациялык, саясий, атайын кызматтарды, саясий жана административдик муниципалдык кызмат орундарын ээлеген адамдар.
Ишкананын жетекчи курамына кирген адамдар кызмат ордунда турган мезгилде жеке өзү же ишенимдүү адамдар аркылуу ишкердик менен алектенүүгө, уюштуруу-укуктук формаларына жана менчигинин түрүнө карабастан коммерциялык юридикалык жактарды башкарууга катышууга укугу жок.
8. Эсеп, пландаштыруу, отчёттуулук
43. Ишкана өзүнүн ишин жылдык иш планынын негизинде же Суу ресурстары кызматы менен макулдашылган 3 жана андан ашык жылга узак мөөнөттүү иш планынын негизинде жүргүзөт.
44. Ишкананын иш пландарынын негизин ишкананын жеткирүүчүлөр, ижарачылар жана керектөөчүлөр менен болгон мамилесин жөнгө салуучу узак мөөнөттүү келишимдер түзөт.
45. Ишкана келишимдин предметин тандап алууга, милдеттенмелерди жана Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына карама-каршы келбеген чарбалык мамилелердин башка шарттарын аныктоого эркин.
46. Ишкана бухгалтердик эсеп жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык бухгалтердик эсепти жүргүзөт жана финансылык отчётту түзөт. Ишкананын финансылык отчёту квартал сайын жана ар бир финансылык жылдын жыйынтыгы боюнча түзүлүүгө тийиш.
47. Ишкана квартал сайын, отчеттук мезгилден кийинки экинчи айдын 25ине чейин бюджеттин аткарылышынын жүрүшү жана финансылык-чарбалык иштин натыйжалары жөнүндө отчётторду берет:
- ички аудиторго (эгерде ушундай болгон учурда ички аудит кызматына);
- Суу ресурстары кызматына;
- Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга.
48. Ишкана финансылык-чарбалык ишти өнүктүрүүнүн стратегиялык планына жана анын негизинде иштелип чыккан жылдык бюджетке ылайык жүзөгө ашырат.
Стратегиялык өнүктүрүү планы ишкана тарабынан үч жылдык мөөнөткө иштелип чыгат жана мамлекеттик башкаруу органы тарабынан бекитилет.
49. Мамлекеттик ишкананы өнүктүрүүнүн стратегиялык планы төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:
- ишкананын максаттарын жана негизги иш-аракеттерин баяндоого;
- рыноктун сыпаттамасы, ишкана өндүргөн товарлардын (жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн) мүнөздөмөсү;
- ишкана өндүргөн товарлардын (жумуштардын, кызмат көрсөтүүлөрдүн) рыногунда мамлекеттин болушунун зарылдыгын;
- ишкананын финансылык жана мүлктүк абалына баа берүү;
- товарларды (жумуштарды, кызмат көрсөтүүлөрдү) өндүрүү планы;
- уюштуруу планы;
- финансылык план;
- тобокелдерди талдоо.
50. Ишкананын директору жыл сайын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга Суу ресурстары кызматы менен макулдашылган ишкананын келерки жылга бюджетинин долбоорун жана финансылык-чарбалык иштин жыйынтыгы, анын ичинде өткөн жыл үчүн ишкананын бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчётту киргизет.
51. Ишкана компетенттүү мамлекеттик органдарга салык салуу жана экономикалык маалыматты чогултуунун жана иштеп чыгуунун жалпы мамлекеттик системасын жүргүзүүнү уюштуруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды берет.
52. Маалыматка жетүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте суралган маалыматты берүүдөн баш тарткандыгы, толук эмес маалымат бергендиги же аны бурмалагандыгы, ошондой эле отчётту бурмалагандыгы үчүн ишкананын директору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жеке жоопкерчилик тартат.
53. Ишкананын ишин текшерүү белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын тиешелүү мамлекеттик органдары тарабынан алардын компетенциясынын чегинде жүзөгө ашырылат.
9. Ишкананын мүлкү жана финансы
54. Ишкана мамлекеттик мүлктү чарба жүргүзүү укугуна негизделген жана ага бекитилген мүлккө менчик укугу берилген эмес. Мамлекеттик менчик болуп саналган жана Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында каралган эрежелерди жана жол-жоболорду сактоо менен ишкананын балансына өткөрүлүп берилген кыймылсыз мүлк объекттерин, негизги каражаттарды жана башка мүлктү оперативдүү башкаруу укугу мүлктү пайдалануунун негизи болуп саналат.
55. Ишкананын мүлкүн негизги фонддор жана жүгүртүү каражаттары, ошондой эле наркы ишкананын өз алдынча балансында чагылдырылган башка материалдык баалуулуктар түзөт.
- Түзүү булактары болуп төмөнкүлөр саналат:
- Ишканага чарба жүргүзүү укугунда бекитилип берилген мүлк;
- мүлк, анын ичинде кирешелер, жемиштер, ага бекитилген мамлекеттик мүлктү пайдалануунун натыйжасында алынган же сатылып алынган продукция;
- чарбалык иштин натыйжасында алынган кирешелер;
- гранттар, банктардан жана башка насыя берүүчүлөрдөн алынган насыялар;
- юридикалык жана жеке жактардын ыктыярдуу төгүмдөрү;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка булактардан.
56. Ишкана өзүнүн финансылык-чарбалык ишинен же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка булактардан түшкөн кирешелердин эсебинен түзгөн, алган же сатып алган мүлк мамлекеттик менчик болуп саналат. Ишкана Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында белгиленген тартипте мүлккө ээлик кылуу, пайдалануу жана тескөө (ижарага берүү) укуктарын уставдык максаттарына жана иштин предметине ылайык жүзөгө ашырат.
57. Ишкананын мүлкүн ажыратуу, ошондой эле аны чарбалык шериктештиктердин жана коомдордун уставдык капиталдарына салым катары киргизүү мамлекеттик менчикти менчиктештирүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылат.
58. Ишкана өзүнүн мүлкүн инвентаризациялоону жүргүзүүгө жана инвентаризациялоонун жыйынтыгын мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган белгилеген мөөнөттө жана тартипте берүүгө милдеттүү.
59. Мүлктү пайдалануунун натыйжасында, ошондой эле жылдык финансылык-чарбалык иштин жыйынтыгы боюнча ишкананын таза пайдасы Мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын алыш-бериш эсебине ал бекиткен таза пайданын бөлүгүнүн өлчөмүндө, бирок, 50 пайыздан кем эмес өлчөмдө которулат. Андан кийин отчёттук мезгилден кийинки жылдын 1-апрелине чейинки мөөнөттө республикалык бюджетке жиберилет.
10. Ишкананы кайра уюштуруу жана жоюу
60. Ишкананы кайра уюштуруу биригүү, кошулуу, бөлүү, бөлүп чыгаруу же трансформация түрүндө болот.
Мамлекеттик ишкананы бириктирүү, кошуу, бөлүү же бөлүп чыгаруу формасында кайра уюштуруу жөнүндө чечим Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик башкаруучу органдын же мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын сунушу боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан кабыл алынат.
61. Ишкана мамлекеттик органга же чарбалык коомго кайра түзүлүшү мүмкүн.
62. Ишкана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте ачык акционердик коомго же акцияларынын жүз пайызы (үлүшү) мамлекеттин менчигинде (акционерлештирүүдө) турган жоопкерчилиги чектелген коомго кайра түзүлөт.
Ишкананы трансформациялоонун натыйжасында түзүлгөн чарбалык коом бардык укуктар жана милдеттер боюнча, анын ичинде эмгек мамилелери чөйрөсүндө анын укук мураскери болуп саналат.
63. Ишкана жоюлат:
1) мамлекеттик башкаруучу органдын же мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын демилгеси боюнча;
2) соттун чечиминин негизинде.
64. Ишкананы жоюу үчүн мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын чечими менен жоюлуп жаткан ишкананын, мамлекеттик башкаруучу органдын, мамлекеттик мүлктү башкаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын жана зарыл болгон учурда башка мамлекеттик органдардын өкүлдөрүнөн турган жоюу комиссиясы түзүлөт. Жоюу комиссиясын жоюлуп жаткан ишкананын жетекчиси жетектейт.
Жоюу комиссиясы дайындалган учурдан тартып ал ишкананын ишин башкаруу жана анын мүлкүн тескөө боюнча ыйгарым укуктарга ээ болот.
Эгерде жоюлуп жаткан ишкананын чарба жүргүзүү укугуна негизделген мүлкүнүн наркы насыя берүүчүлөрдүн талаптарын канааттандыруу үчүн жетишсиз болсо, ал Кыргыз Республикасынын банкроттук жөнүндө мыйзамдарында белгиленген тартипте гана жоюлушу мүмкүн.
65. Ишкананын иш процессинде пайда болгон документтер "Кыргыз Республикасынын Улуттук архив фонду жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык пайдаланылат жана сакталат.