КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 6-сентябрындагы № 547 токтому менен бекитилди

Казакстан Республикасы, Кыргыз Республикасы, Тажикстан Республикасы, Түркмөнстан жана Өзбекстан Республикасынын ортосундагы жаштар саясатынын жалпы багыттары жөнүндө МАКУЛДАШУУ

Душанбе шаары, 2023-жылдын 14-сентябры

Казакстан Республикасы, Кыргыз Республикасы, Тажикстан Республикасы, Түркмөнстан жана Өзбекстан Республикасы мындан ары "Тараптар" деп аталуучу,

жаш муундарды тынчтык, өз ара урматтоо жана түшүнүү духунда тарбиялоо, ошондой эле жаштардын өкүлдөрүн жана идеяларын алмашуу эл аралык мамилелерди жакшыртууга жана Борбордук Азияда тынчтыкты жана коопсуздукту чыңдоого көмөктөшөөрүнө ишенип,

коомдун өнүгүшүнүн азыркы этабында жаштардын ролунун жогорулашын эске алуу менен,

Борбордук Азия мамлекеттеринде натыйжалуу социалдык-экономикалык өнүгүүнү жана илимий-техникалык прогрессти камсыз кылууга арналган жаштар кызматташтыгын өнүктүрүү үчүн жагымдуу шарттарды түзүүгө умтулууну билдирүү менен,

жаштардын социалдык укуктарга жетүүсүн кеңейтүү, ошондой эле аларды Борбордук Азия элдеринин маданий жана тарыхый мурастарын сактоо жана өркүндөтүү боюнча иш-чараларга тартуу зарылдыгын эске алуу менен,

төмөндөгүдөй макулдашышты:

1-берене.

Жаштар саясатын ишке ашыруу максатында Тараптар мамлекеттик органдардын, жаштар коомдук жана башка уюмдардын аракеттерин төмөнкү багыттар боюнча бириктиришет:

- жаштардын укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу таламдарын камсыз кылуу;

- жаштардын руханий, интеллектуалдык, физикалык жана адеп-ахлактык өнүгүүсүнө көмөктөшүү, анын ичинде таланттуу жана таланттуу жаштарды колдоо жана дем берүү;

- жаштарды гуманисттик баалуулуктардын, достуктун жана жакшы коңшулаштыктын, тынчтыктын маданиятынын, улуттар аралык жана конфессиялар аралык ынтымактын, башка элдердин маданиятын, тилдерин, тарыхын жана салттарын урматтоо духунда тарбиялоо;

- жаштарды моралдык принциптерге, терроризм жана диний экстремизм идеяларына, сепаратизмге, фундаментализмге, зордук-зомбулукка жана ырайымсыздыкка алып келүүчү аракеттерден коргоо;

- жаштардын ишкердигин өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүү, ошондой эле иш менен камсыз кылуу жана жаштарды ишке орноштуруу жаатында тажрыйба алмашуу;

- жаштардын сергек жашоого болгон умтулуусун калыптандыруу, ошондой эле жаштардын бош убактысын мазмундуу уюштуруу жана жаштардын спортун массалык түрдө өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүү;

- жаштардын укуктарын жана эркиндиктерин ишке ашыруу жаатында иш алып барган эл аралык уюмдар менен кызматташууну өнүктүрүү

2-берене.

Тараптар жаштар саясатын ачыктык жана айкындуулук, жаштарды басмырлабоо, жаштардын демилгелерин колдоо жана стимулдаштыруу, маданияттар аралык, этностор аралык жана конфессиялар аралык диалогду орнотуу, ошондой эле прогрессивдүү инновациялык ыкмаларды колдонуу принциптеринин негизинде ишке ашырышат.

3-берене.

Тараптар жаштарды Борбордук Азия мамлекеттеринин коомдук, маданий, саясий, социалдык жана экономикалык турмушуна тартууга үндөйт.

4-берене.

Тараптар мамлекеттик жаштар саясатын ишке ашыруу боюнча мамлекеттик органдардын жана мекемелердин, өкмөттүк эмес коммерциялык эмес уюмдардын жана жарандык коомдун башка институттарынын ортосундагы өз ара аракеттенүүнү камсыз кылат.

5-берене.

Тараптар жаштардын ийгиликтүү өзүн-өзү ишке ашыруусу, социалдашуусу жана ар тараптуу өнүгүүсү үчүн шарттарды түзөт, ошондой эле алардын коомдук турмуштагы ролун жана активдүүлүгүн жогорулатууга, дени сак жана гармониялуу өнүккөн жаш муунду тарбиялоого багытталган ар кандай программаларды иштеп чыгышат.

6-берене.

Тараптар жаштар үчүн жеткиликтүү жана сапаттуу билим берүүнү камсыздайт, ошондой эле эмгек рыногунда алардын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатууга көмөктөшөт.

7-берене.

Тараптар Борбордук Азия мамлекеттеринин билим берүү уюмдарынын окуучуларынын ортосунда илимий жана инновациялык кызматташтыкты өнүктүрүшөт.

Тараптар жаштарга багытталган жана Борбордук Азия мамлекеттеринин жаштарынын катышуусу менен массалык иш-чараларды, анын ичинде региондогу жаштар саясатынын актуалдуу проблемалары боюнча ачык кампанияларды, долбоорлорду, жаштар лагерлерин, мамлекеттер аралык жаштар акцияларын, семинарларды, дискуссиялык клубдарды, тегерек столдорду, жаштар форумдарын жана конференцияларды уюштурууга көмөктөшөт.

8-берене.

Тараптар жаштардын ишкердигин өнүктүрүү, анын ичинде жаштарды ишкердиктин негиздерине үйрөтүү үчүн шарттарды түзүү аркылуу жаштардын экономикалык көз карандысыздыгын колдошот.

9-берене.

Тараптар шыктуу жана таланттуу жаштарга андан ары колдоо көрсөтүшөт, ошондой эле илим, спорт, искусство жана маданият жаатындагы жаштардын чыгармачылык таланттарын жана жөндөмдөрүн эрте аныктоого жана өнүктүрүүгө көмөк көрсөтүшөт.

10-берене.

Тараптар жаштардын социалдык жактан аялуу топторун, анын ичинде мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды, жетим балдарды жана ата-энесинин камкордугусуз калган балдарды, көп балалуу жана жайсыз үй-бүлөлөрдөгү балдарды колдошот, ошондой эле жаш жарандарды социалдык реабилитациялоо жана социалдык адаптациялоо боюнча чараларды көрүшөт.

11-берене.

Тараптар жаштардын ыктыярдуу (волонтердук) кыймылын колдошот жана волонтердук ишке дем берүү жана илгерилетүү боюнча чараларды көрүшөт.

12-берене.

Тараптар жаштар арасында сергек жашоо образын калыптандырууга көмөктөшөт.

13-берене.

Тараптар жаштар туризмин өнүктүрүүгө көмөктөшөт жана Борбордук Азиядагы эл аралык билим берүүчү жаштар туризмин, анын ичинде жаштар аудиториясына арналган туристтик инфраструктураны өнүктүрүүгө көмөктөшөт.

14-берене.

Тараптар жаштардын бош убактысын мазмундуу уюштуруу жана жаштар үчүн спортун массалык түрүн өнүктүрүү, анын ичинде жаштар арасында олимпиадалык, паралимпиадалык, олимпиадалык эмес жана улуттук спорт түрлөрүн жайылтуу үчүн шарттарды түзөт.

15-берене.

Тараптар экстремизмди жана терроризмди алдын алуу, жаштар арасында ксенофобия жана сабырсыздыктын жайылышына жол бербөө боюнча чараларды көрүшөт.

16-берене.

Тараптар жаштардын укуктарын жана эркиндиктерин ишке ашыруу чөйрөсүндө иш алып барган эл аралык уюмдар менен кызматташууну мындан ары өнүктүрүүгө көмөктөшөт.

17-берене.

Бул Макулдашууга Тараптардын өз ара макулдашуусу боюнча өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилиши мүмкүн, алар анын ажырагыс бөлүгү болуп саналат жана өзүнчө протоколдор менен таризделет.

18-берене.

Ушул Макулдашуунун жоболорун чечмелөөдө же колдонууда талаш-тартыштар же пикир келишпестиктер келип чыккан учурда Тараптар аларды консультациялар жана сүйлөшүүлөр аркылуу чечишет.

19-берене.

Бул Макулдашуу анын күчүнө кириши үчүн зарыл болгон мамлекеттик ички жол-жоболорду аткаргандыгы жөнүндө Тараптардын акыркы жазуу жүзүндөгү билдирүүсүн депозитарий алган күндөн тартып күчүнө кирет.

Ар бир Тарап ушул Макулдашуудан чыгуунун болжолдонгон күнүнө чейин кеминде токсон (90) күн мурда депозитарийге жазуу жүзүндө билдирүү жөнөтүү аркылуу чыга алат. Депозитарий мындай ниети жөнүндө мындай билдирүүнү алган күндөн тартып 30 (отуз) күндүн ичинде башка Тараптарга кабарлайт.

Бул Макулдашуунун депозитарийи Өзбекстан Республикасы болуп саналат, ал ар бир Тарапка өзүнүн күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсүн жөнөтөт.

Душанбе шаарында 2023-жылдын 14-сентябрында бир түп нускада казак, кыргыз, тажик, түркмөн, өзбек жана орус тилдеринде түзүлдү, мында бардык тексттер бирдей күчкө ээ. Ушул Макулдашуунун жоболорун чечмелөө максатында Тараптар орус тилиндеги текстке кайрылышат.