ТОКТОГУЛ ШААРДЫК КЕҢЕШИ

ТОКТОМ

Токтогул шаардык кеңешинин XXIX чакырылышынын кезектеги XXXV  сессиясынын

2024-жылынын 26-июлу №50

« Муниципалдык менчиктеги жерлерди ижарага берүү боюнча тарифтерди эсептөө жөнүндө Жобону, тарифтерди эсептеп чыгаруу тартибин бекитүү жөнүндө»

Кыргыз Республикасынын “Жергиликтүү мамлекеттик администрация жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жөнүндө”, “Жергиликтүү кеңештин депутаттарынын статусу жөнүндө” мыйзамдарына, КР “Салык Кодексине”, КР Өкмөтүнүн “Муниципалдык менчикте турган жер участокторуна менчик же ижара укугун берүүнүн тартиби жана шарттары жөнүндө типтүү жобону бекитүү тууралуу” токтомунун талаптарына ылайык, "Кыргыз баалоочулар бирикмеси" КБ мүчөсү, жогорку категориядагы эксперт баалоочу А.Д.Насырынбекова тарабынан иштелип чыккан “Токтогул шаарынын мэриясынын муниципалдык жерлерин пайдалануу укуктарын акы төлөө менен ижарага берүүнүн шарттары жана алардын наркын аныктоонун (эсептөөнүн) тартиби жөнүндө Жобону” бекитип берүү боюнча Токтогул шаарынын мэри Б.Д.Максутбаевдин 18.07.2024-жылдагы 01-17/1169 сунушу Токтогул шаардык кенешинин “Муниципалдык менчик, жерлер ( айыл чарба багытындагы, жайыт, айыл чарба жерлерин кайра бөлүштүрүү фондунун жерлери ж.б жерлер), курулуш иштери, мыйзамдуулук, суу чарбасы, энергетика, жол байланышы боюнча” туруктуу комиссиясынын жыйналышында каралып, талкууланды.

Жыйынтыгында туруктуу комиссиянын корутундусун угуп жана талкуулап, депутаттардын сунуш-пикирлерин эске алып, Токтогул шаардык кеңешинин XXIX чакырылышынын кезексиз XXXV сессиясы, токтом кылат:

1. Жогоруда аталган туруктуу комиссиянын корутундусу жалпысынан колдоого алынгандыгы белгиленсин.
2. Токтогул шаарынын аймагында муниципалдык менчиктеги жерлерди ижарага берүү боюнча тарифтерди эсептөө жөнүндө Жобо, мындагы тарифтерди эсептеп чыгаруу тартиби тиркемеге ылайык бекитилсин.
3. Ушул токтомдун кабыл алынган күндөн баштап 1 (бир) ай мөөнөттүн ичинде Токтогул шаарынын аймагында муниципалдык менчиктеги жерлерди ижарага берүү, ижара акыларын эсептөө тартиби боюнча калк ичинде түшүндүрүү иштери жүргүзүлсүн, маалымат-негиздемелери социалдык тармактар аркылуу элге жеткирилсин.
4. Муниципалдык менчиктеги жерлерди ижарага берүүнүн тарифтерин эсептөөдө жогоруда бекитилген жобонун талаптары эске алынсын.
5. Бул токтом 2024-жылдын 1-сентябрынан баштап колдонууга киргизилсин.

1. Токтомду аткаруу Токтогул шаарынын мэрине (Б.Д.Максутбаев) милдеттендирилсин.

1. Токтомдун аткарылышын көзөмөлдөө тиешелүү туруктуу комиссияларга (М.К.Дөөлөтбеков, К.Р.Кенжеев) тапшырылсын

1. Токтом мамлекеттик тилде кабыл алынды

1. Токтомду мыйзамда каралган тартипте каттоого алуу, көчүрмөсүн тиешелүүлүгүнө жараша жөнөтүү жооптуу катчыга (С.Наралиева) тапшырылсын.

1. Бул токтом расмий жарыяланган күндөн тартып 1 (бир) айдан кийин күчүнө кирет.

ЖОБО

Жалал-Абад облусунун Токтогул шаарынын мэриясынын муниципалдык жерлерин пайдалануу укуктарын акы төлөө менен ижарага берүүнүн шарттары жана алардын наркын аныктоонун (эсептөөнүн) тартиби жөнүндө

Жалпы жоболор

          1.Бул жобо Жарандык кодекстин ченемдерине ылайык иштелип чыккан. Кыргыз Республикасынын Жер кодексин, Кыргыз Республикасынын Салык кодексин, "Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын, "Мүлккө муниципалдык менчик жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн "Муниципалдык менчикте турган жер участокторуна менчик же ижара укуктарын акы төлөө менен берүүнүн тартиби жана шарттары жөнүндө типтүү жобону бекитүү тууралуу" токтомун 23.09.2011-ж.571.

2.Бул жобо муниципалдык жерлерди пайдалануу укуктарын акы төлөө менен ижарага берүүнүн шарттарын аныктайт, ошондой эле муниципалдык жер участокторуна ээлик кылуу жана пайдалануу (же пайдалануу) үчүн рыноктук ижара акысынын (наркынын) чоңдугун аныктоодо калктуу конуштардын жана айыл чарбалык эмес багыттагы жерлердин, рекрациялык зоналардын, ошондой эле көп жылдык бак-дарактар (парктар) ээлеген жерлердин категорияларын колдонуу үчүн арналган.

Бул Жобонун күчү жеке жана мамлекеттик менчикте турган жер участокторуна ижара акысын аныктоого жайылтылбайт, ал үчүн ижара акысын эсептөөнүн тартиби башка ченемдик укуктук актылар менен белгиленет.

3. Ижара объекттери болуп саналган жер участоктору төмөнкүдөй классификация боюнча бөлүнөт:

1) капиталдык курулуш объекттери курууга жатпаган жер участоктору (анын ичинде рекреациялык жана айыл чарба багытындагы);

2) мурда көп кабаттуу турак үйлөр жана барак тибиндеги көп батирлүү үйлөр тургузулган чектеш жер участокторуна капиталдык курулуш объекттерине кошумча курулуштар (курулуштар) менен курулган жер участоктору, ошондой эле коммерциялык жана өндүрүштүк багыттагы объекттер;

3)оюн аттракциондоруна жана автоматтарга, автодромдорго жана оюн жана спорттук багыттагы башка орнотмолорго (анын ичинде рекреациялык арналыштагы, парктардын жана көлмөлөрдүн) берилүүчү жер участоктору;

3 айдан 6 айга чейинки мөөнөткө кол чатыр менен көчмө түзүлүштөрдө жана ларектордо сезондук соода үчүн пайдаланууга берилүүчү жер участоктору (балмуздак, бакча өсүмдүктөрүн (дарбыз, коон) жана улуттук суусундуктарды (кымыз, максым ж. б.) сатуу үчүн);

4) мобилдик байланыштын аксессуарлары жана сим-карталары менен көчө соодасы үчүн пайдаланууга берилген жер участоктору;

5) капиталдык курулуш укугусуз соода объекттери (кичи дүкөндөр, павильондор, күркөлөр) үчүн берилүүчү жер участоктору;

6) капиталдык курулуш укугусуз коомдук тамактануу объекттери (ашканалар, тез тамактануу пункттары) үчүн берилүүчү жер участоктору;

7)турмуш-тиричилик сервистик объекттери үчүн берилүүчү жер участоктору (бут кийимди оңдоо жана кийимди реставрациялоо үчүн);

8)соода сервисинин объекттери үчүн берилген жер участоктору (кичи дүкөндөр, павильондор, күркөлөр үчүн);

9)авто-мотосервис объекттери үчүн берилүүчү жер участоктору (вулканизация, ТТК, автокраскалар, авто сатуу алдындагы даярдоо пункттары ж. б.);

10) электромобилдерди кубаттоочу пункттарга берилүүчү жер участоктору).

4. Карталарда (схемаларда) жер участокторун белгилөө, аларды ижара объектиси катары идентификациялоо кадастрдык номерлерди жана башка уникалдуу параметрлерди жана мүнөздөмөлөрдү көрсөтүү болушу мүмкүн.

II . БУЛ ЖОБОДО ПАЙДАЛАНЫЛУУЧУ ТҮШҮНҮКТӨР

Бул Жободо концепциянын төмөнкү жоболору колдонулат:

1) жерди ижарага берүү-менчик ээси/жерди пайдалануучу (ижарага берүүчү) тарабынан жер участогун белгилүү бир мезгилге белгилүү бир акы үчүн пайдалануу укугу менен ижарачыга берүү же берүү;

2) аукцион-тооруктун формасы, мында эң жогорку бааны сунуштаган жак жеңүүчү болуп саналат;

3) гарантиялык взнос (барымта) - жер участогуна укукту алуу максатында тоорукка катышууну каалаган талапкер төгүүчү акчалай сумма;

4) шаар куруу регламенти-шаар куруу ишин жүзөгө ашырууда шаардык жана айылдык калктуу конуштарда жер участокторун жана кыймылсыз мүлктүн башка объекттерин уруксат берилген пайдалануунун шаар куруу документтери, курулуш куруу жана жерди пайдалануу эрежелери менен белгиленген параметрлеринин жана түрлөрүнүн жыйындысы;

5) шаар куруу документтери-райондук пландоо долбоорлорунун документтери, башкы пландар, кварталдарды, шаар куруу түйүндөрүн жана калктуу конуштардын пландоо түзүмүнүн башка элементтерин деталдуу пландоонун, чектөөнүн, куруунун долбоорлору;

6) конкурс-сатып алуучулардан тооруктун предметине карата белгилүү шарттарды аткаруу талап кылынган учурларда тооруктун предметин сатуу;

7) лот-укугу тоорукка коюлган конкреттүү жер участогу;

8) кара ниет атаандаштык-субъекттердин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жоболоруна, ишкердик карым-катнаштардын каада-салттарына, тартиптүүлүктүн, аң-сезимдүүлүктүн жана адилеттүүлүктүн талаптарына каршы келген, артыкчылыктарды алууга багытталган кандай болбосун аракеттери, эгерде мындай аракеттер өзүнүн натыйжасы болушу мүмкүн болсо:

- тоорук катышуучуларынын өз ара жашыруун сүйлөшүүсү,

- коррупцияга,

- тооруктарда бааларды жасалма жогорулатуу, төмөндөтүү же кармап туруу,

- потенциалдуу атаандаштардын тоорукка кирүүсүн чектөө же четтетүү жана башка ак ниетсиз аракеттер;

9) түз сатуу-жеке жана юридикалык жактарга (арыз бергендерге) жер участогуна ижара укугун тоорук өткөрбөстөн түз сүйлөшүүлөр жолу менен берүү ыкмасы;

10) тоорук - муниципалдык менчикте турган жер участогуна укуктарды берүүнүн ыкмасы. Тоорук аукцион же конкурс түрүндө өткөрүлөт;

11) жерлердин максаттуу багыты - жер участокторун жер участогуна болгон укукту күбөлөндүрүүчү документтерде, келишимде же укук белгилөөчү башка документтерде көрсөтүлгөн максаттарда пайдалануу;

12) ыйгарым укуктуу орган - муниципалдык менчикти башкаруу жана тескөө боюнча ыйгарым укуктар берилген Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органынын бөлүмү.

III.ТООРУКТАРДЫН ЖАНА КОНКУРСТАРДЫН УЮШТУРУУЧУЛАРЫ, КАТЫШУУЧУЛАРЫ ЖАНА ПРЕДМЕТИ

1.Токтогул шаарынын мэриясынын ыйгарым укуктуу органы жер тилкелерине укуктарды берүү боюнча тооруктун уюштуруучусу болуп саналат.

2.Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жер участокторуна укуктарды берүү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн "Муниципалдык менчикте турган жер участокторуна менчик же ижара укуктарын акы төлөө менен берүүнүн тартиби жана шарттары жөнүндө типтүү жобону бекитүү тууралуу" токтомунун 23.09.2011 - ж.б. 571, жер участокторуна укуктарды берүү боюнча комиссия (мындан ары-комиссия) түзүлөт.

Комиссиянын курамына Токтогул шаарынын мэриясынын, "Токтогул райондук шаар куруу жана архитектура боюнча башкармалыгы" мекемесинин (мындан ары – архитектура бөлүмү), Кыргыз Республикасынын Айыл чарба министрлигине караштуу жер ресурстары кызматынын Токтогул филиалынын (мындан ары – Кадастр), "Токтогул өндүрүштүк-эксплуатациялык "суу канал" ишканасы жана Токтогул РЭС муниципалдык ишканасынын, ошондой эле "Токтогул райондук оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө борбору"мекемесинин өкүлдөрү кирет.

Комиссиянын курамы Токтогул шаардык мэриясынын буйругу менен бекитилет. Комиссиянын чечимдери Комиссия мүчөлөрүнүн жалпы санынын үчтөн экисинен кем эмес кворум болгондо жөнөкөй көпчүлүк добуш менен кабыл алынат. Добуштар тең болуп калган учурда Комиссиянын төрагасынын добушу чечүүчү болуп саналат. Комиссиянын протоколуна комиссиянын мүчөлөрү кол коет.

3. Комиссия төмөнкү функцияларды жүзөгө ашырат::

3.1. жер участокторуна ижара укуктарды берүү мүмкүнчүлүгү жөнүндө чечим кабыл алат;

3.2. жер участогуна укуктун түрүн (ижараны), аны берүү ыкмасын (аукцион, конкурс); аукциондук кадамды (аукцион өткөрүлгөн учурда) же конкурстун шарттарын (конкурс өткөрүлгөн учурда)аныктайт;

3.3. лоттун старттык баасынын өлчөмдөрүн белгилейт жер участогун тооруктар жана конкурстар үчүн пайдалануу укугу;

3.4. тооруктун жыйынтыгын аныктайт;

- жер участокторуна укуктарды берүү менен байланышкан башка маселелерди карайт;

23.09.2011-ж. 571-ж. "муниципалдык менчикте турган жер участокторуна менчик же ижара укуктарын акы төлөө менен берүүнүн тартиби жана шарттары жөнүндө типтүү жобону бекитүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ушул токтомунда каралган компетенциянын чегинде жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларында;

Комиссиянын чечимдери Комиссия мүчөлөрүнүн жалпы санынын үчтөн экисинен кем эмеси катышканда жөнөкөй көпчүлүк добуш менен кабыл алынат. Добуштар тең болуп калган учурда Комиссиянын төрагасынын добушу чечүүчү болуп саналат. Комиссиянын протоколуна комиссиянын төрагасы жана Комиссиянын жыйынына катышкан мүчөлөрү кол коюшат, ал эми Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн "комиссиянын протоколун бекитүү жөнүндө" токтомунда каралган учурларда Муниципалдык менчикте турган жер участокторуна менчик же ижара укугун акы төлөө менен берүүнүн тартиби жана шарттары жөнүндө Типтүү жобонун " 23.09.2011-ж., 571-ж. - ошондой эле тооруктун жеңүүчүсү.

3.5 тооруктардын жана конкурстардын катышуучулары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жеке жана юридикалык жактар болушат.

3.6 тооруктун предмети болуп жер участогун мөөнөттүү (убактылуу) пайдалануу (ижарага алуу) келишимин түзүү укугу саналат.

IV. ЖЕР УЧАСТОГУН ТАНДООНУН ЖАНА ДАЯРДООНУН ТАРТИБИ

1. Ыйгарым укуктуу муниципалдык органдын заказы боюнча архитектура бөлүмү объекттерди жайгаштыруу үчүн ижарага берилиши мүмкүн болгон жер участокторун тандап алат жана корутунду даярдайт, анда архитектура жана курулуш-монтаждык:

А) жер участогунун жайгашуусунун башкы планга, Токтогул шаарынын башка шаар куруу документтерине, ошондой эле курулуш ченемдерине жана эрежелерине ылайык келиши;

б) участоктун долбоордук чек араларынын жана шаар куруу регламенттеринин болушу;

в) объектти жайгаштыруу мүмкүнчүлүгү жөнүндө сунуштар.

2. Архитектура бөлүмү кадастрга тандалып алынган жер участогу боюнча маалымат берүү өтүнүчү менен суроо-талап жиберет:

а) каралып жаткан участоктун укуктук статусу;

б) сервитуттардын, башка оорчулуктардын болушу;

в) башка жактардын мүлктүк укуктары;

г) чектеш жер пайдалануучулардын жана жер участокторунун менчик ээлеринин чек аралары менен салыштыруу жолу менен белгиленген чек аралардын иш жүзүндөгү чек араларга дал келишин аныктоого мүмкүн болгон чектик белгилердин же таанылуучу катуу чекиттердин болушу;

д) имараттардын жана курулмалардын, башка курулуштардын болушу.

Үчүнчү жактардын укуктары же оорчулуктар болгон учурда Кадастр маалыматка үчүнчү жактардын укуктарын жана оорчулуктарды чагылдырган чек араларды белгилөө менен участоктун схемасын тиркейт.

Архитектура бөлүмүнүн талабы боюнча Кадастр 5 күндүн ичинде ага тиешелүү маалыматтарды берет.

3. Архитектура бөлүмү корутундуга жер участогунун жана объектти жайгаштыруунун планын (мындан ары - жер участогунун планы) тиркейт, анын курамына төмөнкүдөй маалыматтарды камтыган графикалык жана тексттик материалдардын комплекти кирет:

а) жер участогунун тиешелүүлүгү;

б) жер участогунун жайгашкан жери (дареги) жана аянты;

в) топографиялык негизде 1:200, 1:500 масштабында аткарылган жер участогунун чиймеси (анда: А) бурулуш чекиттеринин координаттарын көрсөтүү же кыймылсыз мүлк объекттерине участоктун чек араларынын байлануусу менен жер участогунун чек аралары; б) курулуш куруу жана жер пайдалануу эрежелерине ылайык келбеген курулуштарды кошкондо болгон курулуштар; в) жер участогу боюнча өткөн инженердик-техникалык коммуникациялардын трассалары; г) сервитуттардын иштөө чектери; д) сервитуттардын жана оорчулуктардын сыпаттамасы; е) жеңилдетилген типтеги объекттин жайгашуу долбоору).

Жер участогу тиешелүү чектөө зоналарында жайгашкан учурда төмөнкүдөй кошумча шаар куруу регламенттери колдонулат:

а) тарых жана маданият эстеликтерин коргоо шарттары боюнча;

б) жерди пайдалануунун жана куруунун санитардык, сууну коргоочу жана башка экологиялык шарттары боюнча.

Архитектура бөлүмү жер участогунун корутундусун жана планын ыйгарым укуктуу муниципалдык органга 5 иш күндүн ичинде жиберет.

4. Ыйгарым укуктуу муниципалдык орган берилген корутунду жана жер участогунун планы менен макул болбогон учурда алар архитектура бөлүмүнө аларды кайтарып берүүнүн жүйөлөрүн көрсөтүү менен толуктап иштеп чыгууга кайтарылат.

5. Жер участогун  ижарага берүү жөнүндө арызды жеке жана юридикалык жактар ыйгарым укуктуу муниципалдык органга беришет.

Жеке жана юридикалык жактардын арызында төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

а)өтүнмө ээси жөнүндө маалымат (жеке жактын фамилиясы, аты, атасынын аты же юридикалык жактын аталышы, арыз ээсинин дареги, жак чет өлкөлүк болуп санала тургандыгы жөнүндө маалыматтар);

б) конкреттүү жер участогунун болжолдуу өлчөмү жана жайгашкан жери же анын болжолдуу мүнөздөмөлөрү;

в) суралып жаткан жер участогунун болжолдуу пайдаланылышынын сыпаттамасы.

6. Ыйгарым укуктуу муниципалдык орган арызды карайт жана 3 күндүн ичинде архитектура бөлүмүнө тапшырык жөнөтөт.

Жер участогун андан ары даярдоо жана аны ижарага берүү ушул Жободо каралган тартипке ылайык жүргүзүлөт. Арызды кароонун натыйжалары жөнүндө ыйгарым укуктуу муниципалдык орган арыз ээсине белгиленген тартипте билдирет.

7. Токтогул шаарынын мэриясы тийиштүү органдар жана кызматтар менен алдын ала макулдашылган жер тилкелерине жайгаштырууга арналган типтүү объекттердин долбоорлорун бекитүүгө укуктуу. Жер участогуна жеңилдетилген типтеги типтүү объект жайгаштырылган учурда мындай объекттин долбоорун кошумча макулдашуу талап кылынбайт.

П. жер участокторуна укуктарды берүүнүн негизги шарттары

1. Ыйгарым укуктуу орган тарабынан ижарага берилиши мүмкүн болгон жер участокторунун тизмеги түзүлөт. Жер участокторунун тизмегин түзүү ыйгарым укуктуу муниципалдык орган тарабынан өз демилгеси боюнча, ошондой эле жеке жана юридикалык жактардын арыздарынын негизинде ишке ашырылат.Көрсөтүлгөн жер участокторунун тизмегине мурда ижарага берилген (мөөнөтү бүткөндө) жер участоктору, ошондой эле ижарага берилиши мүмкүн болгон жаңы жер участоктору киргизилет.

2. Бул Жобого ылайык жер участокторуна укуктарды берүү учурунда бул участоктор түзүлгөн шартта гана берүүгө болот.

Жер участоктору түзүлгөн деп эсептелет, эгерде алар:

а) үчүнчү жактардын укуктарынан эркин;

б) чек аралары белгиленген;

в) уруксат берилген пайдалануунун белгиленген түрлөрү же максаттуу багыттын түрү, ошондой эле башка зарыл шаар куруу регламенттери болсо.

3. Ижарага берилүүчү жер участокторунун өлчөмдөрү Токтогул шаарынын башкы пландарына, башка шаар куруу документтерине, ошондой эле курулуш ченемдерине жана эрежелерине ылайык ыйгарым укуктуу муниципалдык орган тарабынан аныкталат.

4. Жер участоктору ижарага берилүүчү мөөнөт муниципалдык менчикти натыйжалуу башкарууну жана аны ижарага берүүдөн максималдуу пайда алууну камсыз кылуу зарылчылыгына жараша ар бир жер участогу боюнча ыйгарым укуктуу орган тарабынан өзүнчө аныкталат.

5. Ижарага берилүүчү жер участогунун ижара акысынын өлчөмү Токтогул шаардык кеңеши тарабынан белгиленет. Жер участогуна  ижара укугун тооруктарда (конкурстарда) берген учурда пайдалануу укугунун рыноктук наркы жер участогуна ижара укугунун баштапкы наркы катары кабыл алынат.

VI. МУНИЦИПАЛДЫК ЖЕРЛЕРДИ ПАЙДАЛАНУУ УКУГУНУН НАРКЫН АНЫКТООНУН (ЭСЕПТӨӨНҮН) ТАРТИБИ

1. Түзүлгөн жер участогун пайдалануу жана ээлик кылуу (ижарага алуу) укугунун рыноктук наркын эсептөө ыйгарым укуктуу орган тарабынан Токтогул шаарынын экономикалык-пландоо зонасында жайгашкан жерди эске алуу менен аныкталат.

2. Муниципалдык жер участокторун пайдалангандыгы үчүн ижара акысынын наркын эсептөө тартиби төмөнкү формулалар боюнча төмөнкү үч этап менен жүргүзүлөт: :

Зем.н/мес = ((Б_сн/100) х П_з х К_эпз х К_фн х К_и)/12

Ижара акысы айына = (Мун.ижара  х П_з ) х Ккол

Участоктун ижара акысы = (жер налогу./ай + ижара акы.айына) * N

Эсептөө мисалдары:

Бир ай үчүн (1-зона) муниципалдык жердин жер салыгынын формуласы боюнча эсептөө, соода жайы үчүн 10дон 20 чарчы метрге чейинки жерди ижарага берүүнүн мисалында:

((200/100)*20*2*16,5*1,147)/12 = 126 бир айга сом

Адам жана транспорт агымдарынын интенсивдүүлүгүндө жайгашкан 20 чарчы метрге чейинки соода жайын жайгаштыруу үчүн муниципалдык жердин бир айга ижара наркынын формуласы боюнча эсептөө, электр менен жабдуу 1,0% менен:

(180*20)*1,0 = 3 600 бир айга сом

Жер салыгын эске алуу менен (1-зона) белгилүү бир мезгил үчүн муниципалдык жердин ижара наркынын формуласы боюнча эсептөө, соода жайы үчүн 10дон 20 чарчы метрге чейинки жерди ижарага берүүнүн мисалында:

(126+3 600)*12 = 44 714 бир жылга сом

Тиркеме 1

Калктуу конуштардын жерлери үчүн базалык салыктык нарк

калкынын саны миң адам менен (сом/кв. м)

Токтогул шаары калкы 20, 0 миң адамдан 50,0 миң адамга чейинки калктуу конушка кирет, мында Токтогул шаары үчүн мааниси 200 сом/кв. м барабар.

Тиркеме 2

Токтогул шаарынын экономикалык-пландоо зоналары

Токтогул шаарынын экономикалык-пландоо зоналары төмөнкүдөй тартипте аныкталат:

Жалпы зона-зона, чектүү: Комсомол айылы Элик участогуна чейин, (Бишкек-Ош автожолу);

- Зона-а. Суеркулов көчөлөрү менен чектелген зона. Бекташов А., Момункулов К. А. Шарипов, Токтогул Айылы. А. Козубеков атындагы Парк (кварталдын ичинде жайгашкан көчөлөрдү кошкондо);

- Зона-зона, Токтогул шаарынын калган жер участоктору.

Тиркеме 3

Функционалдык-Коммерциялык

багыттар

Функционалдык-коммерциялык багытта белгиленген Коэффициент (Кфн) жер салыгын эсептөө үчүн пайдаланылат.

1) аянтына жараша дүкөндөр, күркөлөр, ларектор, павильондор жана башка соода объекттери үчүн:

1.1) 10 кв. м чейин 22,5

1.2) 10дон 20 кв. м чейин 16,5

1.3) 20 дан 35 кв. м чейин 10,5

1.4) 35тен 50 кв. м чейин 7,5

1.5) 50 жана андан жогору кв. м 6,0;

2) жаныбарларды, канаттууларды, Айыл чарба жаныбарлары үчүн тоюттарды сатууга арналган базарларды кошпогондо, чакан базарларга, базарларга, соода борборлоруна, комплекстерге-7,5;

3) жаныбарларды, канаттууларды, Айыл чарба жаныбарлары үчүн тоюттарды сатууга арналган базарларга – 4,5;

4) коомдук тамактанууну уюштурууга арналган имараттар жана жайлар үчүн-3;

5) мейманкана иши үчүн имараттар жана жайлар үчүн - 7;

6) банктардын имараттары, ломбарддар, алмашуу пункттары үчүн - 5;

7) күнү-түнү/түнкү оюн-зоок мекемелеринин имараттары жана жайлары үчүн-7;

8) офистер, бизнес-борборлор, биржалар, калкты тейлөө борборлору ж. б. - 2,5;

9) май куюучу жай - 10;

10) нефтебазалар, турмуш-тиричилик жана тиричилик багытындагы газ куюучу станциялар-1,5;

11) жеңил жана жүк ташуучу автотранспортту, автосервистин имаратын, жайын жана курулмасын акы төлөмө токтотуу/токтотуу үчүн - 4,5;

12) жарнама имараттары-офистер (жарнак такталары ээлеген жер участокторун кошпогондо)- 50;

13) эс алуу жана оюн - зоок чөйрөсүнө, ден соолукту чыңдоо кызматтарын көрсөтүүгө, жеке кызматтарды көрсөтүүгө арналган имараттар, жайлар жана курулмалар үчүн-1,5;

14) ушул бөлүктө көрсөтүлгөндөрдү кошпогондо, өнөр жайдын, транспорттун, курулуштун, байланыштын жана энергетиканын имараттары, жайлары жана курулмалары, эркин экономикалык зоналардын аймактары үчүн - 0,5;

15) кен казуу өнөр жай ишканалары, ошондой эле темир жол транспортун куюу жана түшүрүү станциялары, темир жол жана аба транспортунун ишканаларынын санитардык-коргоо зоналары - 0,3;

16) илим, билим берүү, саламаттык сактоо, маданият мекемелеринин имараттары, жайлары жана курулмалары, дене тарбия-спорттук, спорттук мекемелер үчүн-0,3;

17) айыл чарбалык өндүрүштүк имараттарга, жайларга жана курулмаларга: гараждарга, оңдоо устаканаларына, кырмандарга, дан тазалоочу комплекстерге, жашылча - жемиш сактоочу жайларга, Курулуш жана чарбалык короолорго жана айыл чарба багытындагы башка объекттерге-0,2;

18) кендерди, карьерлерди, шахталарды, разрездерди, күл калдыктарын иштетүүгө-0,05;

19) аба байланыш жана электр берүү линияларына, коргонуу-спорттук-техникалык уюмдарга-0,01;

20) геологиялык чалгындоо, долбоорлоо-иликтөө, чалгындоо жана изилдөө иштерин жүргүзүү үчүн-0,005;

21) ушул бөлүктө көрсөтүлбөгөн иштин түрлөрү үчүн администрациялык имараттарга – 1,0;

22) коргонуу-спорттук-техникалык уюмдар-0,01;

23) менчик укугунда Айыл чарба кооперативине жана айыл чарба багытындагы соода-логистикалык борборуна таандык жана алардын негизги иши максатында пайдаланылуучу имараттар жана курулмалар үчүн-0,1;

24) калктуу конуштардын жана айыл чарбалык эмес багыттагы жер участоктору-1,0

25) көрсөтүлбөгөн иштин түрлөрү үчүн администрациялык имараттарга – 1,0

Тиркеме 4

Муниципалдык ижара

жер участогун пайдалангандыгы үчүн

экономикалык-пландоо зоналары боюнча функциялык арналыштагы

I         II        III

Аянты боюнча дүкөндөр,күркөлөр, павильондор жана башка соода объектилери:

10 чарчы метр 200 190 180

10дон 20 чарчы метрге чейин 180 170 160

20дан 35 чарчы метрге чейин 160 150 140

35тен 50 чарчы метрге чейин 150 140 130

50 чарчы метр жана 90 80 70 жогору

2 кичи базарлар, базарлар, соода борборлору, Айыл чарба жаныбарлары үчүн жаныбарларды, канаттууларды, тоюттарды сатууга арналган базарлардан башка комплекстер 200 190 180

3 мал, канаттуулар, айыл чарба жаныбарлары үчүн тоют сатууга арналган базарлар 30 25 20

4 коомдук тамактануу ишканалары 200 190 180

5 мейманкана иштетүү ишканалары 100 90 80

6 банктар, ломбарддар, акча алмаштыруу жайлары 80 70 60

7 оюн-зоок жана дискотека ишканалары 40 35 30

8 офистер, бизнес борборлор, биржалар 40 35 30

9 май куюучу станциялардын имараттары жана курулмалары 150 140 130

10 Нефтебазалар 150 140 130

11 унаа токтотуучу жайлар, автосервис ишканалары 150 140 130

12 Жарнама структуралары 600 550 500

13 эс алуу жана көңүл ачуу, спорттук-ден соолукту чыңдоо кызматтары, жеке кызматтарды көрсөтүү ишканалары 100 90 80

14 транспорт ишканаларынын административдик имараттары: аэровокзалдар, автовокзалдар, автостанциялар, темир жол вокзалдары 100 90 80

15 өнөр жай, транспорт, курулуш, байланыш жана энергетика ишканалары, эркин экономикалык зоналардын аймактары 200 190 180

16 тоо-кен ишканаларынын имараттары жана курулмалары, ошондой эле автомобиль жана темир жол транспортунун жүк станциялары, транспорттук-логистикалык борборлор, темир жол жана аба транспортунун ишканаларынын санитардык-коргоо зоналары 5 4 3

17 геологиялык чалгындоо, долбоорлоо-иликтөө, чалгындоо жана изилдөө иштери 4 3 3

18 аба байланыш жана электр чубалгылары 20 15 14

19 илим, билим берүү, саламаттык сактоо, маданият мекемелери, балдар-өспүрүмдөр маданий-спорттук мекемелери 100 90 80

20 Айыл чарба өндүрүшү-имараттар (Гараждар, ремонттук мастерскойлор, Кырман, дан тазалоочу комплекстер, жашылча-жемиш сактоочу жайлар, Курулуш жана чарбалык короолор жана башка айыл чарба багытындагы объекттер 3 3 3

21 коргонуу-спорттук-техникалык уюмдар 2 2 2

22 көп кабаттуу жана аз кабаттуу турак үйлөр 50 40 3

23 сулуулук салондору, чач тарачтар, фотосалондор 150 140 35

24 Бильярд 50 40 35

25 компьютердик оюндар залдары 50 40 35

26 Жеке Гараждар 10 9 9

27 кооперативдик Гараждар 10 9 9

28 сактоочу жай 10 9 9

29 административдик-өндүрүштүк жайлар 50 40 35

30 диний мекемелер 5 4 4

31 уюлдук байланыштын базалык станциялары жана мачталары, трансформатордук станциялар 200 190 180

32 типографиялык борборлор 10 9 9

33 майыптарды окутуу-реабилитациялоо борборлору, кайрымдуулук фонддору, калктын корголбогон катмарын колдоо жана коргоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн коммерциялык эмес мекемелер жана уюмдар (жетим балдар, майыптар жана ушул сыяктуулар) 1 1 1

34 Кыргыз Республикасындагы чет мамлекеттин дипломатиялык өкүлчүлүктөрү 1 1 1

35 административдик-тиричилик комплекстери 30 25 25

36 конок унаа токтотуучу жайлар 25 20 20

37 балдар ойноочу аянтчалар 2 2 2

38 социалдык-маданий тиричилик объекттери (коомдук-маданий борборлор, маданий-ден соолукту чыңдоочу комплекстер) 2 2 2

39 Медициналык борборлор 100 90 80

40 мүлк комплекси 10 9 9

41 коомдук дааратканалар 60 50 45

42 жайкы сайттар, алыскы соода аянтчалары, сезондук соода аянтчалары 900 800 700

43 фонтан комплекстери 5 5 5

44 жатаканалар, окуу корпустарынын имараттары 10 10 10

45 аялдамалар, аялдамалар 50 45 40

46 газ толтуруу пункттары 100 90 80

47 чыгармачылык өнөрканалар, көргөзмө комплекстер, көркөм галереялар 5 5 5

48 мончо, кир жуучу жайлар 50 45 45

49 Тизмеде көрсөтүлбөгөн объекттер 190 180 170

50 билборддор, билборддор жана ушул сыяктуу курулуштар 700 600 500

51 парктар, пляждар ж. б. адамдардын массалык оюн-зоокторун уюштуруу жерлери 100 90 80

52 элечек жана огород 10 10 10

53 бастырмалар жана толуктоолор 100 90 80

Тиркеме 5

Калибрлөө факторлору

экономикалык-пландоо зоналары боюнча жер участогунун жайгашкан жери боюнча

1. Кк1-бардык инженердик тармактар (электр менен жабдуу, жылытуу, суу менен жабдуу, канализация жана газ менен жабдуу)менен адамдардын жана транспорттук агымдардын интенсивдүүлүгүндө

          2

2. Кк2-суу жана электр менен жабдуу менен адамдардын жана транспорт агымдарынын интенсивдүүлүгү

          1,8

3. Кк3-адам агымынын интенсивдүүлүгү (кварталдын экинчи сабында) бардык инженердик тармактар менен

          1,7

4. Кк4-суу жана электр менен жабдуу менен адам агымдарынын интенсивдүүлүгү (кварталдын экинчи линиясында)

          1,6

5. Кк5 - бардык инженердик тармактар менен ири магистралдык жолдо жол боюндагы тейлөөнү уюштуруу үчүн жайгашуу

          1,5

6. Кк6-суу жана электр менен камсыз кылуу менен ири магистралдык жолдо жол жээгиндеги сервисти уюштуруу үчүн жайгашуу

          1,4

7. Кк7-бардык инженердик тармактар менен автожолдо жол боюндагы сервисти уюштуруу үчүн жайгашуу

          1,2

8. Кк8-суу жана электр менен камсыз кылуу менен автожолдо жол боюндагы сервисти уюштуруу үчүн жайгашуу

          1,1

9. Кк9-электр менен жабдуу менен адамдардын жана транспорт агымдарынын интенсивдүүлүгү

          1,0

10. Кк10-бардык инженердик тармактары бар транспорттук кире бериш жери бар кварталдын ичинде жайгашкан жер

          0,8

11. Кк11-суу менен камсыз кылуучу жана электр менен камсыз кылуучу транспорттук кире бериш жери бар кварталдын ичинде жайгашкан жер

          0,7

11. Кк12-транспорттук кире беришсиз же бардык инженердик тармактар менен чектелген жана жетүүгө кыйын болгон подъездсиз кварталдын ичинде жайгашкан жер

          0,5

12. Кк13-кварталдын ичинде транспорт кире беришсиз же суу жана электр менен камсыз кылуу менен чектелген жана барууга кыйын болгон кире бериштери менен жайгашуу

          0,4

VII. ТООРУКТАРДЫ ЖАНА КОНКУРСТАРДЫ ӨТКӨРҮҮНҮН ТАРТИБИ

1. Жер участокторуна ижара укуктарды берүү боюнча тооруктар конкурс түрүндө өткөрүлөт.

2. Тоорукка коюлуучу бардык объекттер лотторго бөлүнүүгө тийиш.

3. Тоорукта объекттер "бир номер – бир лот"схемасы боюнча сатылат.

4. Талапкер тоорукка катышуу укугун алуу үчүн тооруктун уюштуруучусуна:

- тоорукка катышуу ниети жөнүндө лоттун номерин көрсөтүү менен жазуу жүзүндөгү арыз;

- талапкер болгон жеке жактын инсандыгын ырастоочу документ;

- талапкер болгон юридикалык жактын укук жөндөмдүүлүгүн ырастоочу документ;

- адам талапкер болгон юридикалык жактын жетекчиси экендигин тастыктаган документ же талапкер болгон жеке же юридикалык жактын атынан чыгуу укугуна ишеним кат;

- кепилдик төгүмдүн (барымтанын) төлөнгөндүгүн ырастоочу төлөм документтери.

Жер участогуна менчик укугун берүү боюнча тоорукка катышууну каалаган юридикалык жак юридикалык жак чет өлкөлүк эмес экендигин тастыктаган документти (уставдын же уюштуруу келишиминин көчүрмөсү, акционерлердин реестринен көчүрмө ж.б.) кошумча берет.

5. Кепилдик төгүмдү (барымтаны) талапкерлер ыйгарым укуктуу органдын учурдагы эсебине накталай эмес которуу жолу менен же ыйгарым укуктуу органдын кассасына накталай төгүү жолу менен төгүшөт. Гарантиялык акынын өлчөмүн ыйгарым укуктуу орган арыз берилген жер участогунун старттык баасынын 10 пайызынан ашпаган өлчөмдө аныктайт.

6. Тооруктун жеңүүчүсү менен келишим түзүүдө гарантиялык акынын (барымтанын) суммасы тооруктун предметинин ижара наркына киргизилет.

7. Эгерде талапкер тоорукка бир нече объект боюнча катышса, гарантиялык акы ар бир объект боюнча өзүнчө төлөнөт.

Гарантиялык акы (барымта) 5 жумушчу күндүн ичинде кайтарылып берилүүгө тийиш:

- тоорукта ута албаган тооруктун катышуучуларына;

- эгерде тоорук болбой калса;

- тоорук өткөрүлөөрдөн 3 күн мурда тоорукка катышуудан баш тарткан учурда.

8. Ыйгарым укуктуу орган катышуучулардын арыздарын кабыл алууну жана каттоону жүзөгө ашырат. Талапкерлер арыз кабыл алынгандыгы жана номер ыйгарылгандыгы жөнүндө жазуу жүзүндөгү билдирүү берилген учурдан тартып тооруктун катышуучусу статусун алышат.

9. Төмөнкү учурларда арыз ээсине документтерди кабыл алуудан баш тартылышы мүмкүн:

- арыз тоорук өткөрүү жөнүндө кабарлоодо белгиленген арыздарды кабыл алуу мөөнөтү аяктагандан кийин берилсе;

- арыз ээсинин атынан аракеттенүүгө ыйгарым укугу жок адам тарабынан берилсе;

- ушул Жободо каралган документтер берилбесе же берилген документтер талаптагыдай таризделбесе.

Документтерди кабыл алуудан баш тартуу ыйгарым укуктуу орган тарабынан баш тартуунун себебин көрсөтүү менен арыз берилген күндөн кийинки күндөн кечиктирилбестен жазуу жүзүндө жүзөгө ашырылат. Ыйгарым укуктуу орган кабыл албаган арыз жана ага тиркелген документтер арыз ээсине аларды кабыл алуудан баш тарткандыгы жөнүндө кат менен кошо кайтарылып берилет.

10. Тоорук катышуучусу төмөнкүлөргө укуктуу:

- жеке өзү же өзүнүн өкүлдөрү аркылуу тоорукка катышууга;

- тооруктун предмети жөнүндө маалыматтык пакетти сатып алуу жолу менен толук маалымат алууга;

- тоорукка катышуудан баш тартууга, бирок тоорук өткөрүлөөрдөн үч күн мурда бул жөнүндө тооруктун уюштуруучусуна билдирүүгө жана белгиленген мөөнөттө өзүнүн гарантиялык взносун алууга. Көрсөтүлгөн мөөнөт бузулган учурда гарантиялык взнос кайтарылып берилбейт;

- тооруктун предметин кароо;

- комиссиянын протоколдору менен таанышууга жана алардын көчүрмөлөрүн алууга;

- тооруктун катышуучусу катары укугу бузулган учурда сотко кайрылууга.

11. Бир гана катышуучу катышкан тооруктар болгон жок деп таанылат жана ыйгарым укуктуу орган ошол лот боюнча тоорук өткөрүлөөрү жөнүндө билдирүүнү кайрадан жарыялайт же бул лотту тоорукка койбоо жөнүндө чечим кабыл алат.

12. Тоорукка тооруктун катышуучусу болуп саналбаган ар кандай адам, ошондой эле жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү катышууга укуктуу.

13. Конкурсту өткөрүү тартиби.

Билдирүүдө жана маалыматтык пакетте көрсөтүлгөн конкурстун шарттарына ылайык келген конкурстук сунуш конкурстун катышуучусу тарабынан чапталган конвертте конкурс өткөрүлгөн күнү комиссиянын жыйынында белгиленген убакыттан кечиктирилбестен берилет.

Бир катышуучудан бир лот боюнча бир гана конкурстук сунуш берилиши мүмкүн.

Конкурстук сунуштарды ачуу конкурстук сунуштарды кабыл алуу аяктагандан кийин жана конкурстун катышуучуларынын же алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнүн катышуусу менен түздөн-түз жүзөгө ашырылат.

Уюштуруучулар түшкөн конкурстук сунуштарды кезеги менен ачат, конкурстун катышуучусунун номерин, анын аты-жөнүн же аталышын, конкурстун катышуучусу сунуш кылган негизги конкурстук шарттарды (анын ичинде жер участогунун наркын же ижара акысынын өлчөмүн) жарыялайт, конкурстук сунуштарды ачуунун жыйынтыгын протоколго жазат жана түшкөн конкурстук сунуштарды баалоого киришет.

Конкурстук сунуштарды баалоо конкурстук документтерде аныкталган критерийлер боюнча конкурстук сунуштар ачылган күнү ишке ашырылат.

Конкурстук сунуштарды баалоо үчүн кошумча убакыт талап кылынган өзгөчө учурларда конкурсту өткөрүү мөөнөтү комиссия тарабынан үч күндөн ашпаган мөөнөткө узартылышы мүмкүн, бул жөнүндө конкурстук сунуштарды ачуунун натыйжалары жөнүндө протоколго тиешелүү жазуу жазылат, ага конкурстук комиссиянын жыйынына катышкан комиссиянын мүчөлөрү жана конкурстун катышуучулары кол коюшат.

Берилген табыштамаларды баалоонун жүрүшүндө комиссия өзүнүн конкурстук сунуштарын түшүндүрүү үчүн Конкурстун катышуучуларына кайрылууга укуктуу.

Конкурстун шарттарынын маңызын эч кандай өзгөртүүгө, анын ичинде конкурстун катышуучусу сунуш кылган жер участогунун ижара акысынын өлчөмүн өзгөртүүгө же алар менен комиссиянын ортосунда берилген конкурстук сунуштар боюнча сүйлөшүүгө жол берилбейт.

Комиссия конкурстук документтерде белгиленген талаптарга ылайык келбеген конкурстук сунушту четке кагат.

Конкурстук сунуштарды баалоонун натыйжалары боюнча комиссия эң жакшы шарттарды сунуштаган конкурстун жеңүүчүсүн аныктайт, конкурсту өткөрүүнүн жыйынтыктары жөнүндө протокол түзүлөт, ага Комиссиянын жыйынына катышкан комиссия мүчөлөрү жана конкурстун жеңүүчүсү кол коюшат.

14. Протоколдо төмөнкүдөй маалыматтар каралат:

- тооруктун предмети болгон лоттун номери жана жер участогунун маалыматтары (жайгашкан жери, аянты);

- тооруктун жеңүүчүсүнүн Аты-жөнү же аталышы;

- тооруктун предметинин старттык жана акыркы баасы (ижара акысы) ;

- тараптардын ижара келишимине кол коюу боюнча милдеттенмелери;

- ыйгарым укуктуу органдын алыш-бериш эсебинин номери жана башка реквизиттери;

- тооруктун жеңүүчүсү деп таанылбаган катышуучусунун фамилиясы, аты, атасынын аты же аталышы, утулушунун себептерин көрсөтүү менен.

Тооруктун жыйынтыгы жөнүндө протоколдун көчүрмөсү тооруктун жеңүүчүсүнө берилет.

15. Тоорукта уткан жак протоколго кол коюудан качса, ал төккөн гарантиялык акыны (барымтаны) кайра албайт жана тооруктун жеңүүчүсүнүн укугунан жана ошол лот боюнча кайтадан өткөрүлгөн тооруктарга катышуу укугунан ажыратылат.

Протоколго кол коюудан качкан тооруктун уюштуруучусу гарантиялык акыны (барымтаны) эки эселенген өлчөмдө кайтарып берүүгө, ошондой эле тоорукта уткан жакка тоорукка катышуудан келтирилген зыяндын ордун толтуруп берүүгө милдеттүү.

Тооруктун жеңүүчүсү протоколго кол коюудан баш тарткан учурда комиссия лотту кайталап тоорукка коюу жөнүндө чечим кабыл алууга же кийинки эң жогорку бааны же эң жакшы шартты сунуштаган тооруктун катышуучусун тооруктун жеңүүчүсү деп таанууга укуктуу.

Эгерде тооруктун жеңүүчүсү деп таанылган тооруктун кийинки катышуучусу протоколго кол коюудан баш тартса, ал дагы төгүлгөн гарантиялык акыны (барымтаны) кайра албайт жана тооруктун жеңүүчүсүнүн укугунан жана ошол лот боюнча кайтадан өткөрүлгөн тооруктарга катышуу укугунан ажыратылат. Мындай учурларда бул лот боюнча кайталап тоорук жарыяланат.

16. Тооруктардын жана түз сатуулардын жыйынтыктары жөнүндө протоколдун негизинде ыйгарым укуктуу орган ага кол коюлган күндөн тартып 3 иш күндүн ичинде:

- тооруктун жеңүүчүсү менен жер участогун ижаралоо укугу жөнүндө келишим түзүү жөнүндө чечим кабыл алат;

- тооруктун жеңүүчүсү менен жер участогун ижаралоо укугу жөнүндө келишим түзөт;

- жеңүүчү деп таанылбаган тооруктун катышуучусуна себептерин көрсөтүү менен жазуу жүзүндө жер участогуна ижара укугун берүүдөн баш тартат.

17. Ижара акысы эсептелген ижара келишимине төмөнкү шарттар киргизилет, алар ижара акысын эсептөөдө эске алынышы керек:

- ижара келишиминин колдонулуу мөөнөтү, аны узартуу шарттары;

- райондоштуруу картасында жайгашкан жери;

- жер участогун конкреттүү багытта пайдалануунун шарттары;

- субижарага берүү мүмкүнчүлүгү же мүмкүн эместиги;

- ижарага алынган аянт, аны аныктоо эрежелери;

- ижара акысын төлөө тартиби жана мөөнөтү, ижара мөөнөтүнүн ичинде аны индексациялоо шарттары;

- ижарага берүүчү тарабынан ижарачыга берилүүчү кошумча кызматтардын жана артыкчылыктардын болушу;

- айыптык санкцияларды кошо алганда, келишимди мөөнөтүнөн мурда бузуунун шарттары.

18. Келишим жергиликтүү каттоо органында мамлекеттик каттоодон өтүүгө тийиш жана милдеттүү нотариалдык күбөлөндүрүүнү талап кылбайт.

Жер участогуна ижара укугу кыймылсыз мүлккө укуктарды мамлекеттик каттоо жөнүндө мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирет.

Муниципалдык менчиктеги жерлерди ижарага берүү боюнча тарифтерди эсептөө жөнүндө Жобону, тарифтерди эсептеп чыгаруу тартибин бекитүү жөнүндө ТҮШҮНДҮРМӨ

муниципалдык жерлерди ижарага алуунун негизги ставкаларын негиздөө

КИРИШҮҮ

Токтогул шаарынын мэриясы менен ИМ «Насырынбекова А.Д.» ортосунда түзүлгөн №107 келишимге ылайык 2024-жылдын 04-июлундагы «Муниципалдык жерлердин рыноктук ижара акысын эсептөө» методологиясын иштеп чыгуу үчүн Жалал-Абад облусунун Токтогул шаарындагы муниципалдык жерлердин ижара акысынын бир чарчы метринин базалык ставкаларын негиздөө максатында рыноктук талдоо жүргүзүлгөн.

Жерди ижарага алуунун рыноктук ставкасын аныктоо үчүн талдоо жүргүзүүдө төмөнкү бир нече негизги аспектилер эске алынган: тарыхы, калкы, административдик аймагы, шаардын өнөр жайы жана экономикасы жана башка түшүндүрмөлөр.

Токтогул — шаары, Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Токтогул районундагы административдик борбору.

Шаардын аймагы 1564,49 га (конуш).

Токтогул көп улуттуу шаар, анын демографиялык курамына: кыргыздар, орустар, өзбектер, түрктөр, казактар ​​жана башка улуттардын өкүлдөрү кирет.

Токтогул шаарынын калкы болжол менен 35962 миң адамды түзөт (2024-ж.).

Тамак-аш жана өнөр жай шаар экономикасынын приоритеттүү тармактарынын бири болуп саналат жана жергиликтүү айыл чарба сырьесун кайра иштетүүгө багытталган.

Тамак-аш жана кайра иштетүү өнөр жайы Токтогул шаарында топтолгон: алар шаардын экономикасынын приоритеттүү тармактарынын бири болуп саналат жана негизинен жергиликтүү айыл чарба сырьесун кайра иштетүүгө багытталган. Учурда шаарда: нан жана нан азыктарын чыгаруу боюнча 5 мини-нан бышыруучу цех,

5 кондитердик цех, ундун ар турдуу түрлөрүн чыгаруу боюнча 13 мини-тегирмен,

3 эмерек цехи, 2 пилорама, 3 мал союучу цех, 2 карьер, 2 тигүү цехи жана башка чакан жана орто бизнес ишканалары.

Шаар өз алдынча муниципалдык мекеме катары өзүнүн муниципалдык жана мамлекеттик мекемелерине, чарба жүргүзүүчү субъекттерине, министрликтердин жана ведомстволордун административдик структураларына ээ.

Классикалык теорияда жер өндүрүш ресурстарынын негизги түрлөрүнүн бири катары, ал эми рента жерди пайдалангандыгы үчүн төлөм катары каралат. Бул теориянын бир нече негизги жоболору бар:

Жер эмгек жана капитал менен бирге өндүрүштүн үч негизги факторунун бири болуп саналат. Аренда — жерди пайдалануудан алынган киреше.

Өздүк пайдалануу үчүн ижара: Эгерде жер аны өз ишинде пайдаланган өндүрүүчүнүн өзүнүн менчиги болсо, анда аренда ички (жашыруун) чыгымдар катары каралат. Бул арендалык акы сырттан ижарага берүүчүгө төлөнбөсө дагы өндүрүштүн жалпы наркына кошулат дегенди билдирет.

Аренда акысын аныктоо: Аренда акысынын өлчөмү (R) жер аянтынын бирдигине төлөнүүчү ижара ставкасы (r) жана участоктун өлчөмү (A) формуласы боюнча аныкталат:

𝑅=𝑟×𝐴R=r×A.

Ошентип, жер рентасы төмөнкү факторлордон түзүлөт:

Туруктуу жер менен камсыз кылуу: Ар бир айылда же шаарда өндүрүштө же кызмат көрсөтүүдө колдонууга жеткиликтүү жер тилкелеринин белгиленген саны бар. Бул аймактар ​​өздөрүнүн касиеттери: жайгашкан жери, инженердик-транспорттук инфраструктурасынын болушу жана башка мүнөздөмөлөрү боюнча айырмаланат.

Жер участокторунун гетерогендүүлүгү: Жер участоктору сапаттык жактан гетерогендүү жана уникалдуу болгондуктан, жер рыногу ар бир участок үчүн канча өзүнчө рыноктордо болсо, ошончолук талданат. Бул ыкма жерге баа обочолонгон жана бири-биринен көз карандысыз катары каралат дегенди билдирет.

Туруктуу камсыз кылуу: Ар бир участок үчүн берилген жердин саны туруктуу болуп эсептелет, анткени ар бир участоктун аянты белгиленген. Демек, жер менен камсыз кылуу аренда акысынын денгээлине жараша болбойт.

Участоктун ичиндеги сапаттык вариация: Чындыгында, бир эле жер участогунун ар кандай бирдиктери сапаты боюнча олуттуу түрдө айырмаланышы мүмкүн. Алар ар кандай топографияга, топурактын курамына, имараттардын болушуна жана башкаларга ээ болушу мүмкүн.

Жерге болгон суроо-талап: Жерге болгон суроо-талап тейлөө тармагындагы ишкерлерден жана ижарачылардан келип чыгат. Суроо-талап деп ишкерлер жана уюмдар жер ижарасынын белгилүү бир деңгээлинде сатып алууга даяр болгон жер аянтынын бирдиктеринин санын билдирет.

Жердин түшүмдүүлүгү: Жерге болгон суроо-талап аны пайдалануудан алынган кирешеден көз каранды. Жердин чектүү продукциясынын наркы түшүнүгү киргизилет, ал пайдаланылган аянтты бирдикке көбөйтүү менен ижарачынын кирешесинин көбөйүшү деп түшүнүлөт.

     Реалдуу экономикада рентанын классикалык теориясын колдонууда төмөнкү аспектилерди эске алдык:

      Жер жана участоктор рыногу: Талдоодо жер рыногу гана эмес, ошондой эле ар бир участок үчүн өзүнчө базарлар жана участоктордун бир тектүү эместиги да каралган.

Аймактык бирдиктер: Талдоо сайттагы бардык аймак бирдиктери бир тектүү деп болжолдоого болот, бул суроо-талапты эсептөөнү жана түшүнүүнү жеңилдетет.

Жерден түшкөн киреше: Жерге болгон суроо-талаптын эң маанилүү фактору бул ал ала турган киреше, анткени ижарачылар жерди жерди пайдалануудан ала турган потенциалдуу пайдага жараша баалашат.

Токтогул шаарындагы жерди ижарага берүү рыногу акыркы жылдары активдүү өнүгүүнү көрсөттү. Токтогул шаарынын мэриясы жер ресурстарын жигердүү башкарып, жерди коммерциялык жана жеке колдонууга берип жатат.

Жерди ижарага берүү рыногу шаардык кеңеш тарабынан жөнгө салынат, ал мезгил-мезгили менен учурдагы талаптарга жана шарттарга ылайык эрежелерге жана жоболорго өзгөртүүлөрдү киргизип турат.

Ошентип, Токтогул шаарындагы жерди ижарага берүү рыногу активдүү муниципалдык башкаруу жана жөнгө салуу менен мүнөздөлөт, ал экологиялык жана социалдык стандарттардын сакталышын камсыз кылат жана шаардык инфраструктураны жана экономиканы өнүктүрүүгө өбөлгө түзөт.

Муниципалдык жерлердин ижара акысынын негизги ставкасын аныктоодо төмөнкү факторлор эске алынган:

        Ченемдик укуктук база: Кыргыз Республикасынын Граждандык кодекси, Жер кодекси

Кыргыз Республикасынын Салык кодекси, Кыргыз Республикасынын “Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө” Мыйзамы, “Мүлккө муниципалдык менчик жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамы жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому. 2011-жылдын 23-сентябрындагы № 571 “Муниципалдык менчиктеги жер участокторуна акы төлөнүүчү менчик же ижарага укук берүүнүн тартиби жана шарттары жөнүндө типтүү жобону бекитүү тууралуу”.

Коэффициенттер: Жерди ижарага алуу ставкасын эсептөө үчүн жер участогунун өзгөчөлүктөрүн, анын жайгашкан жерин, арналышын, инфраструктурасын жана башка факторлорду эске алуу менен базалык ставкага ар кандай түзөтүү коэффициенттери колдонулган.

Жалал-Абад облусунун Токтогул шаары үчүн “Муниципалдык жерлерди пайдалануу укугун акы төлөнүүчү ижарага берүүнүн шарттары жөнүндө жобону” иштеп чыгуу үчүн 3 экономикалык-пландаштыруу зонасында төмөнкү маалыматтар жана ыкмалар колдонулган, функционалдык максатын эске алуу.

Калктуу конуштардагы жер участоктору үчүн салыктын негизги наркы: Бир чарчы метрге сом менен ченелген бул нарк Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин (КР) талаптарына ылайык аныкталат. Ал ижара акысын эсептөө үчүн негиз болуп кызмат кылат жана жергиликтүү калктын санына жараша болот.

Токтогул шаарынын экономикалык-пландоо зоналары: Бул зоналар ар кандай факторлордун негизинде аныкталышы мүмкүн, мисалы, инфраструктура, транспорттун жеткиликтүүлүгү, өнөр жай аймактары ж.б. Алар жер тилкелеринин жайгашкан жерине жана өзгөчөлүктөрүнө жараша баасын аныктоодо негизги ролду ойношот.

Функционалдык-коммерциялык багытта белгиленген коэффициенттер: Бул коэффициенттер жердин коммерциялык баалуулугуна таасир этүүчү ар кандай факторлорду чагылдырышы мүмкүн, мисалы, участокто жүргүзүлө турган иштин түрү, жерди пайдалануунун интенсивдүүлүгү жана башкалар.

Калибрлөө коэффициенттери: Токтогул шаарынын экономикалык пландоо зоналарынын чегинде жер участогунун жайгашкан жерине жараша баасын тууралайт. Бул коэффициенттер шаардын борборунан алыстыгы, негизги инфраструктурага жакындыгы жана башкалар сыяктуу факторлорду эске алышы мүмкүн.

Бул маалыматтар жана ыкмалар иштеп чыгуучуларга Токтогул шаарындагы муниципалдык жер участокторун ижарага берүү шарттарын аныктоодо структураланган жана негизделген мамиле түзүүгө мүмкүндүк берди.