КҮНТУУ АЙЫЛ АЙМАГЫНЫН АЙЫЛДЫК КЕҢЕШИНИН

ТОКТОМУ

Күнтуу айыл аймагынын Күнтуу айылдык кеңешинин кезексиз 4- отуруму

2025-жыл 23-апрель № 4/36

Күнтуу айыл аймагынын аймагын көрктөндүрүү жана тазалыкты сактоо эрежелерин бекитүү жөнүндө

Күнтуу айыл аймагынын аймагын көрктөндүрүү жана тазалыкты сактоо эрежелерин бекитүү жөнүндө “Күнтуу” муниципалдык ишканасынын жетекчиси Ж. Джакупбековдун кайрылуусун талкуулап, Кыргыз Республикасынын Президентинин 2022-жылдын 6-сентябрындагы № 305 «Улуттук тазалык күнү жана 2023-2025-жылдар мезгилинде тиричилик калдыктарын иштетүү боюнча натыйжалуу инфраструктураны түзүү боюнча иш-аракетер планы жөнүндө» Жарлыгын аткаруу үчүн, «Жергиликтүү мамлекеттик администрация жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 34-беренелерине ылайык, Күнтуу айылдык кеңеши

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Күнтуу айыл аймагынын аймагын көрктөндүрүү жана тазалыкты сактоо эрежелери тиркемеге ылайык бекитилсин;

2. “Күнтуу” МИсынын жетекчиси Ж. Джакупбеков бекитилген эрежелерге ылайык иш алып барсын;

3. Бул токтомдун аткарылышын көзөмөлү айыл өкмөтүнүн башчысы Э.О. Сартпаевге тапшырылсын;

Күнтуу айыл аймагынын аймагын жакшыртуу, көрктөндүрүү, жашылдандыруу жана тазалыкты сактоо эрежелери

1. Жалпы жоболор

1. Бул Кунтуу айыл аймагынын аймагында көрктөндүрүү, жашылдандыруу, тазалыкты сактоонун типтүү эрежелери (мындан ары - Эрежелер) Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексинин жоболоруна, "Өндүрүш жана керектөө калдыктары жөнүндө", "Жергиликтүү мамлекеттик администрация жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, "Улуттук тазалык күнү жана 2023-2025 жылдарга карата турмуш-тиричилик калдыктары менен иштөө боюнча натыйжалуу инфраструктураны түзүү боюнча иш-аракеттер планы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Президентинин 2022-жылдын 6-сентябрындагы №305 Жарлыгына ылайык иштелип чыккан жана калктуу конуштарды тышкы абаттоонун абалына жана айлана-чөйрөнү коргоого талаптарды аныктаган Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актылары.

2. Эрежелер тышкы көрктөндүрүү, жашылдандыруу чөйрөсүндө бирдиктүү жана милдеттүү талаптарды белгилейт, менчигинин түрүнө карабастан бардык юридикалык жана жеке жактар үчүн шаарлардын жана айылдык аймактардын аймактарын жыйноонун жана күтүүнүн тартибин аныктайт.

3. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары ушул Эрежелерде белгиленген көрктөндүрүү маселелерине тиешеси бар жергиликтүү маанидеги маселелерди чечүү үчүн жоопкерчилик тартышат.

4. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы өзүнүн ыйгарым укуктарынын чегинде көрктөндүрүү маселелерин аткаруу боюнча кызмат көрсөтүүчүлөрдү аныктайт.

2. Негизги түшүнүктөр жана терминдер

5. Бул Жободо төмөнкүдөй түшүнүктөр жана терминдер колдонулат:

Абонент - турмуш-тиричилик калдыктарын ташып чыгаруу жана утилдештирүү боюнча кызмат көрсөтүүгө келишим түзгөн же түзүүгө милдеттүү болгон жеке же юридикалык жак;

Калктуу конушту тышкы абаттоо - калктуу конуштун чек араларында калктын жашоо жана бош убактысын жагымдуу шарттарды түзүүнү камсыз кылуучу жумуштардын жана элементтердин комплекси;

ТККны ташып чыгаруу - атайын транспортко түшүрүү, таштанды аянттарын жана ага баруучу жолдорду төгүлгөн таштандылардан тазалоо, андан ары ТККны чогулган жерден утилдештирүүчү жерге ташуу;

Газон - жасалма жол менен түзүлгөн чөп капкагы бар жер тилкеси түрүндөгү көрктөндүрүү элементи;

Бекитилген аймак - юридикалык же жеке жактардын менчигинде, ижарасында же пайдалануусунда турган имараттар, үй ээликтери, курулмалар жана башка объекттер жайгашкан аймак;

Жашыл мейкиндиктер - жасалма жана табигый келип чыккан жыгач, жыгач-бадал, бадал жана чөп өсүмдүктөрү;

Ири көлөмдөгү таштанды - керектөө касиеттерин жоготкон жана көлөмү боюнча атайын таштанды жыйноочу машиналар менен ташуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарган керектөөнүн жана чарбалык иштин калдыктары (турмуш-тиричилик техникасы, эмерек ж. б.);

Контейнердик аянтча - керектүү сандагы контейнерлерди орнотуу менен өндүрүштүн жана керектөөнүн калдыктарын, ТТКны чогултуу жана убактылуу сактоо үчүн атайын жабдылган аянтча;

Таштанды - ар кандай калдыктар, анын ичинде ТКК, ири көлөмдөгү таштанды, керектөө жана өндүрүш калдыктары;

Таштандыларды санкциясыз төгүү - юридикалык же жеке жактардын иш процессинде пайда болгон көлөмү 30 куб. метрден жогору болгон чектелген аянтка КТК, ири көлөмдөгү таштандыларды, өндүрүштүн жана курулуштун калдыктарын, башка таштандыларды уруксатсыз (уруксатсыз) таштоо (жайгаштыруу) же топтоо;

Парк - эс алуу жана эс алуу үчүн арналган жалпы пайдалануудагы жашылдандырылган аймак;

КТКны жыйноо, ташып чыгаруу жана утилдештирүү боюнча кызмат көрсөтүүчү (кызмат көрсөтүүчү) – жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы менен ТККны чогултуу, ташып чыгаруу, утилдештирүү жана калктуу конуштун аймагын санитардык тазалоо боюнча келишим түзгөн юридикалык же жеке жак.

Жанаша жаткан аймак - юридикалык же жеке жактардын менчигинде, ижарасында же пайдалануусунда турган, берилген жер участогунун, имараттын, үй ээлигинин, курулманын жана башка объекттердин периметри боюнча түздөн-түз жанаша турган ижара укуктарынан эркин муниципалдык аймак;

Ачык келишим (ушул Эрежелер үчүн) - кызмат көрсөтүүчү менен керектөөчүнүн ортосунда түзүлгөн, кызмат көрсөтүүчү ага кайрылган ар бир адамга карата аткарууга тийиш болгон кызматтарды көрсөтүү боюнча милдеттерди белгилеген келишим;

Ачык оферта (ушул Эрежелер үчүн) - кызмат көрсөтүүчү тарабынан сунушта көрсөтүлгөн шарттарда келишим түзүүгө сунуш киргизген кызмат көрсөтүүчүнүн эрки көрүнүп турган сунуш;

Аймакты санитардык тазалоо - аймакты тазалоо, калдыктарды, көчө таштандыларын чогултуу, чыгаруу;

Көчө сметасы - жолдордо, тротуарларда, Парк зоналарында жана башка коомдук жерлерде пайда болгон жана: топурак, кум, топурак, табигый өсүмдүктөрдөн алынган материалдар (жыгач, өсүмдүктөрдүн бөлүктөрү), кагаз, картон, полиэтилен, айнек, текстиль, металлдар жана башка материалдардан турган калдыктардын түрү (көчө таштандылары).

Турмуш-тиричиликтин катуу калдыктары (мындан ары - ТКК) - адамдардын жашоо-тиричилигинин, анын ичинде тамак-аш даярдоонун, турак жайларды, үй жанындагы аймактарды жана жалпы пайдалануудагы жерлерди тазалоонун, турак-жайларда үй жаныбарларын жана канаттууларды багуунун натыйжасында пайда болгон керектөө калдыктары, ошондой эле эскирген, жараксыз болуп калган тиричилик буюмдары.

3. Турмуш-тиричилик калдыктарын чогултуу жана ташып чыгаруу боюнча иштерди уюштуруу

6. Айылдык аймактын аймагында жашаган же өз ишин жүргүзгөн жеке жана юридикалык жактар (абоненттер) ТККны ташып чыгууга жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы тарабынан ТККны ташып чыгарууга кызмат көрсөтүүчү менен келишим түзүүгө милдеттүү.

7. Жеке жана көп кабаттуу турак үйлөрдүн жашоочулары менен мамилелерде КР Жарандык кодексинин ченемдерине ылайык ачык келишимдерди же ачык офертанын негизинде келишимдерди түзүүгө жол берилет.

8. Шаардын, айылдык аймактын аймагында ТККны төмөнкү фракциялар боюнча милдеттүү түрдө сорттоо киргизилет::

1) пластикалык бөтөлкөлөрдү, желим баштыктарды, кагаздарды камтыган кайра иштетилүүчү калдыктар;

2) жемиштердин, жашылчалардын, мөмөлөрдүн калдыктары түрүндөгү органикалык калдыктар;

3) смета, сөөк, айнек, калай буюмдар, мештин күлү ж. б. түрүндө кайра иштетилбеген калдыктар.

9. Жеке үйлөрдө жашаган калк сорттолгон калдыктарды мүшөктөргө чогултушат.

10. Калк кварталдын/айылдын чогулушунда таштанды салынган мүшөктөрдү кийинки ташып кетүү үчүн сактоочу жайларды макулдашат.

11. Кызмат көрсөтүүчү өзүнүн мүмкүнчүлүктөрүнө жараша калкты кайра иштетилүүчү сорттолгон калдыктарды чогултуу үчүн баштыктар менен камсыз кылат.

12. Эгерде абонент кайра иштетилүүчү калдыктарды иргөө боюнча милдеттенмелерин ак ниеттүүлүк менен аткарса, анда кызмат көрсөтүүчү мындай абонент үчүн тарифтин наркын төмөндөтүү мүмкүнчүлүгүн карайт.

13. Көп кабаттуу үйлөрдө жашаган калк таштандыларды контейнерге чогултушат.

14. Контейнердик аянтчалар асфальт же бетон менен капталган, жүрүүчү бөлүккө карай жантайыңкы жана кирүүчү жолдор болушу керек.

15. Контейнердик аянтчанын үч тарабында таштандылар жанаша аймакка кирбеши үчүн тосмосу болушу керек. Белгиленген тартипте иштелип чыккан жана макулдашылган жеке долбоорлор (эскиздер) боюнча жабык типтеги контейнер аянтчаларын даярдоого жол берилет.

16. Контейнерлер жуулушу жана дезинфекциялык курамдар менен иштетилиши керек.

17. Контейнер аянтчаларын тазалоо (тазалоо) үчүн жоопкерчилик жүктөлөт:

- жалпы пайдалануудагы муниципалдык аймакта жайгашкан контейнердик аянтчалар боюнча кызмат көрсөтүүчүгө;

- ижарада, ээликте, пайдаланууда калган аймактар боюнча-ведомстволорго, уюмдарга, ишканаларга, башка чарбакер субъекттерге, жеке жана юридикалык жактарга.

18. Мүшөктөрдү же контейнерлерден таштандыларды таштанды ташуучу унаага жүктөөдө төгүлгөн таштандыларды тазалоо, ошондой эле контейнердик аянтчадагы таштандылардын үймөктөрүн тазалоо кызмат көрсөтүүчүгө жүктөлөт.

19. Чарбалык ишти жүзөгө ашыруучу уюмдардын калдыктарын чогултуу жана убактылуу сактоо ушул ишканалардын күчү менен ушул максаттар үчүн атайын жабдылган жерлерде ишке ашырылат.

20. Таштанды салынган мүшөктөрдү же таштанды салынган контейнерлерди чогултуу үчүн аянтчалардын ашып-ташып кетишине, турмуш-тиричилик калдыктарын контейнерлерде өрттөөгө жол берилбейт. Таштандылар график боюнча өз убагында алынып салынышы керек.

21. Контейнердик аянтчаларды жана контейнерлерди эксплуатациялоочу жана тейлөөчү уюмдар аларды өз убагында оңдоону жана андан ары пайдаланууга жараксыз контейнерлерди алмаштырууну жүргүзүүсү зарыл.

22. Таштанды салынган мүшөктөрдү же контейнерлерди чогултуучу жайлар ЖӨБдүн аткаруучу органы, айыл старосталары, кварталдык комитеттер жана ТККны ташып чыгаруу боюнча кызмат көрсөтүүчү менен макулдашуу боюнча атайын жабдылган аянтчаларга жайгаштырылат.

23. Каптарды унаа өтүүчү жерлерге, тротуарларга, газондорго, ошондой эле ирригациялык каналдардан 10 метрден жакын аралыкта жайгаштырууга жана контейнерлерди орнотууга тыюу салынат.

24. Абоненттерден таштандыларды ташып чыгаруу келишимге ылайык ТКК ташып чыгаруу боюнча кызмат көрсөтүүчү тарабынан ишке ашырылат.

25. Кызмат көрсөтүүчү тарабынан тейленүүгө тийиш болбогон юридикалык жактар таштандыларды утилдештирүү жерине өздүк автотранспорт менен ташып чыгышат.

26. Түзүлгөн келишимдерге ылайык, жергиликтүү кеңеш тарабынан бекитилген тарифке ылайык абоненттерден ТКК ташып чыгаруу үчүн акы алынат.

27. Юридикалык жана жеке жактар жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын ченемдик укуктук актыларына жана кызмат көрсөтүүчү менен түзүлгөн келишимдерге ылайык ТККны ташып чыгаруу жана утилдештирүү үчүн кызмат көрсөтүүлөргө өз убагында жана толук көлөмдө акы төлөөгө милдеттүү.

28. 27-пунктта көрсөтүлгөн талапты аткарбоо КР кодексинин абаттоо эрежелерин бузгандык үчүн жаза-чара бөлүгүндөгү укук бузуулар жөнүндө ченемдерине ылайык жоопкерчиликке алып келет.

29. Ири көлөмдөгү таштандыларды (калдыктарды) ташып чыгаруу үчүн жоопкерчилик ири көлөмдөгү таштанды таандык болгон ишканалардын, мекемелердин жана жеке жактардын өздөрүнө жүктөлөт.

30. Курулушту жана (же) кыймылсыз объекттерди оңдоону жүзөгө ашыруучу жеке жана юридикалык жактар жумуш башталганга чейин курулуш таштандыларын утилдештирүү боюнча келишимдерди түзүшү, аны өз алдынча (утилдештирүү келишимине ылайык) же таштанды чыгаруу боюнча кызмат көрсөтүүчү менен келишим боюнча алып чыгуусу зарыл.

31. Газондорду түшкөн жалбырактардан тазалоо, бактарды санитардык бутоо, бак-дарактарды бузуу, тирүү тосмолорду чабуу, газондорду кыюу жана башка иштердин натыйжасында пайда болгон таштандыларды ТКК чыгаруу боюнча кызмат көрсөтүүчү тарабынан чыгарылат.

32. Муниципалдык көчөлөрдү жана аянттарды муниципалдык тапшырык боюнча тазалоонун натыйжасында пайда болгон көчө таштандыларын ташууну ТКК ташып чыгаруу боюнча кызмат көрсөтүүчү жүргүзөт.

33. Көчөлөрдө, базарларда, сейил бактарда жана башка коомдук жайларда урналар орнотулушу керек.

34. Эл көп барган жерлерде урналар бири-биринен 50 метр аралыкта орнотулат. Бири-биринен 100 метрге чейинки көчөлөрдө. Ар бир кире бериштеги көп кабаттуу турак үйлөрдүн короолорунда. Коомдук жүргүнчүлөр транспортунун аялдамаларында жана уюмдун кире беришинде урналардын саны экиден кем болбоого тийиш.

35. Бекитилген аймактагы урналар бекитилген аймактарды күтүүгө жооптуу жеке жана юридикалык жактардын өз каражаттарынын эсебинен белгиленет.

36. Жанаша жайгашкан аймактагы жана башка коомдук жайлардагы урналар жергиликтүү бюджеттин же ТККны ташып чыгаруу боюнча кызмат көрсөтүүчүнүн бюджетинин эсебинен белгиленет.

37. Урналарды тазалоо ТККны ташып чыгуу боюнча кызмат көрсөтүүчү тарабынан толтурулганына жараша, бирок күнүнө бир жолудан кем эмес жүргүзүлөт. Урналар булганышына жараша, бирок жумасына бир жолудан кем эмес жуулат.

38. Бекитилген аймакта орнотулган урналар объекттердин ээлери жана ижарачылары тарабынан жуулат.

39. Күнөөсү боюнча санкцияланбаган таштанды төгүүчү жайлар, калдыктарды өрттөө пайда болгон адамдар укук бузуулар жөнүндө колдонуудагы мыйзамдарга ылайык жоопкерчиликке тартылышат.

40. Санкцияланбаган таштанды таштоочу жайлар үчүн жооптуу адамдарды аныктоо мүмкүн болбогон учурда калдыктарды жок кылуу жана санкцияланбаган таштанды таштоочу жерлерди рекультивациялоо аймактын менчик ээсинин же жерди пайдалануучунун каражаттарынын эсебинен жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы же ал ыйгарым укук берген адам жазып берген көрсөтмөдө белгиленген мөөнөттө жүргүзүлөт.

41. Калдыктарды утилдештирүү жерлерин кармоо жоопкерчилиги ЖӨБдүн аткаруучу органына жана калдыктарды утилдештирүү боюнча кызмат көрсөтүүчүгө жүктөлөт.

4. Аймактарды санитардык күтүү жана жыйноону уюштуруу

42. Жалпы пайдалануудагы аймактарды санитардык күтүү өзүнө таштандылардан, сметадан дайыма тазалоону, кыш мезгилинде - карды, музду тазалоону, жолдордун жана тротуарлардын жүрүүчү бөлүгүнө кум чачууну, жай мезгилинде - жол каптоолорун, тротуарларды жууганды, сугарууну, газондорду чабууну, жашыл бак-дарактарды, чакан архитектуралык формаларды кароону, башка иш-чараларды камтыйт.

43. Уюмдар, чарбакер субъекттердин ээлери, турак жана турак эмес жайлардын менчик ээлери бөлүнгөн, бекитилген жана жанаша жайгашкан аймактарды күн сайын санитардык тазалоону өз каражаттарынын эсебинен өз алдынча жүргүзүүгө же келишимдин шарттарында жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы менен келишими бар санитардык тазалоо боюнча кызмат көрсөтүүчү менен тиешелүү макулдашуу түзүүгө милдеттүү.

44. Таштандыларды чогултуу кызмат көрсөтүүчү менен түзүлгөн келишимге ылайык ишке ашырылат.

45. Кызмат көрсөтүүчү технологиялык карталарга жана башка документтерге ылайык муниципалдык заказ боюнча башка коомдук аймактардын көчөлөрүн, аянттарын, парктарын, ирригациялык тармактарын тазалоо иштерин уюштуруу жана өндүрүү үчүн жооптуу.

46. Имараттардын жана курулмалардын, турак жана турак эмес жайлардын менчик ээлери, ижарачылары аларга бекитилип берилген аймактардын чегинде үй жанындагы жана үй жанындагы участоктор бак-дарактарды жана ирригациялык тармактарды, анын ичинде ирригациялык тармактарды үзгүлтүксүз тазалоону, күтүүнү камсыз кылууга милдеттүү:

- узундугу боюнча-имараттарга, үй чарбаларына же участокторго жанаша жайгашкан бүткүл аймак боюнча;

- туурасы - жолдун жүрүүчү бөлүгү же аянты боюнча, ал эми бир тараптуу курулганда-карама-каршы тротуарды кошкондо жүрүүчү бөлүктүн бүткүл туурасы боюнча.

47. Эгерде бир имаратта бир нече пайдалануучулар (ижарачылар) жайгашкан болсо, жанаша жайгашкан аймакты санитардык жактан кармоо үчүн жоопкерчилик имараттын менчик ээсине жүктөлөт. Бул учурда жоопкерчилик чөйрөсүн чектөө ижара келишими же имараттын бардык пайдалануучулары кол койгон келишим менен да аныкталышы мүмкүн.

48. Кызмат көрсөтүүчү унаа жүрүүчү бөлүктөрдү, көчөлөрдү жана аянттарды, тротуарларды, коомдук транспорттун аялдамаларын (ижарага алынгандардан тышкары) жана башка муниципалдык аймактарды, анын ичинде газондордон жана ирригациялык тармактардан туш келди таштандыларды тазалоону ишке ашырат.

49. Провайдер коомдук дааратканаларды тейлөөнү жана тейлөөнү камсыз кылат.

50. Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органы убактылуу көчө соода жайларын, соода объекттерине жанаша жайгашкан аймактарды (соода павильондору, тез курулуучу соода комплекстери, чатырлар, күркөлөр ж.б.) тазалоо үчүн ушул соода объекттеринин ээлерине жоопкерчилик жөнүндө талапты белгилейт.

51. Пайдаланылбаган жана өздөштүрүлбөгөн аймактарды, курулуштарды бузгандан кийинки аймактарды узак убакыт бою тазалоо үчүн жоопкерчилик жер пайдалануучуларга же бул аймак бөлүнгөн жер ээлерине жүктөлөт.

52. Көп кабаттуу үйлөрдүн үй алдындагы аймактарынын тазалыгы үчүн жоопкерчиликти турак жай ээлеринин кызыкчылыгын коргогон уюмдар тартат.

53. Нөшөрлүү канализацияны (арык тармагын) булгоого, ошондой эле сметаны жана турмуш-тиричилик таштандыларын жаан-чачындуу кудуктарга таштоого тыюу салынат.

5. Көрктөндүрүүнү, тазалыкты жана тартипти камсыз кылуу

54. Юридикалык жана жеке жактар айыл аймагынын бардык аймагында, анын ичинде жалпы пайдалануудагы аймактарда тазалыкты сактоого жана тартипти сактоого, көрктөндүрүү элементтеринин (жолдордун, тротуарлардын, газондордун, чакан архитектуралык формалардын, тышкы жарыктандыруунун, ирригациялык тармактардын ж.б.) бузулушуна жана бузулушуна жол бербөөгө, ар кандай менчиктин объекттерине аяр мамиле кылууга тийиш.

55. Айыл аймагынын аймагында жалпы пайдалануудагы аймакка турмуш-тиричилик жана курулуш таштандыларын, өндүрүш калдыктарын, тараларды, бак-дарактарды, жалбырактарды, карды таштоого жол берилбейт.

56. Урналарды, көчө чырактарын, эстеликтерди, отургучтарды жана башка чакан архитектуралык формаларды бузууга же жок кылууга тыюу салынат.

57. Жер участокторунун, анын ичинде ишканалардын жана жеке менчик үй чарбаларынын аймагында таштандыларды, жалбырактарды, идиштерди, автомобиль покрышкаларын, өндүрүш калдыктарын өрттөөгө, от жагууга, таштандыларды көмүүгө тыюу салынат.

58. Ар кандай арналыштагы объекттерди газондорго, гүлзарларга, балдар аянтчаларына, сугат жана коллектордук-дренаждык тармактарга жайгаштырууга, ошондой эле ирригациялык тармактардын иш кесилишин тарылтуучу түтүктөрдү төшөөгө тыюу салынат.

6. Жашыл мейкиндик.

59. Жашылдандыруу объекттерин күтүү өзүнө төмөнкү иштерди камтыйт:

- жашыл аянттарды отургузуу,

- бак-дарактарды жана бадалдарды, гүлзарларды багуу боюнча жумуштар-өсүмдүктөрдү Азыктандыруу, сугаруу, жумшартуу, отоо чөптөрдү зыянкечтерден, илдеттерден жана отоо чөптөрдөн коргоо, жылуулукту сүйүүчү өсүмдүктөрдү баш калкалоо (бардык тиешелүү жумуштар менен), жер семирткичтерди, таштандыларды жүктөө жана түшүрүү, кургак жана авариялык дарактарды кыюу ж. б.;

- газондорду багуу боюнча жумуштар-тароо, жумшартуу, Азыктандыруу, сугаруу, отоо, таштанды жана түшкөн жалбырактарды чогултуу, жерге берүү, газондун капталындагы өсүмдүктөрдү кыркуу, чөптөрдү жөтөлүү, уу химикаттар жана гербициддер менен тазалоо;

- аянттарды жана бакчаларды тосуу;

- шаардын, айылдык аймактын аймагын жашылдандыруу үчүн зарыл болгон башка жумуштар.

60. Жашыл бак-дарактарды талаптагыдай күтүү жана алардын сакталышын камсыз кылуу милдети жүктөлөт:

жалпы пайдалануудагы аймактарда - парктарда, скверлерде, бульварларда, көчөлөрдө – жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы тарабынан аныкталган тиешелүү кызмат/иш берүүчүгө,

турак-жай кичи райондорунда жана квартал ичиндеги участоктордо-Үй жана кварталдык комитеттерге, турак-жай менчик ээлеринин, курулуш ижарачыларынын жана жер участокторунун ээлеринин шериктигине;

бул уюмдардын жетекчилерине уюмдардын, ишканалардын жана башка юридикалык жактардын аймактарында.

61. Жашыл бак-дарактардын бардык түрлөрү үчүн сугаруунун саны майдан октябрга чейин 7-10 күндө бир жолудан кем болбоого тийиш.

62. Жашылдандыруу объектилериндеги бак-дарактарды сугаруу эртең мененки саат 8.00-9.00 дөн кечиктирилбестен же кечки саат 18.00-19.00 дөн кийин жүргүзүлөт.

63. Кызмат/жумуш берүүчү жашыл мейкиндиктин таажысын өз убагында кыркууну камсыз кылат.

64. Санитардык таажы кыркуу эски, оорулуу, кичирейген жана жабыркаган бутактарды, ошондой эле таажынын ичине багытталган же бири-бирине жакын бутактарды алып салууга багытталган. Санитардык бутоо вегетация мезгилинде жыл сайын жүргүзүлөт.

65. Дарактарды жана бадалдарды калыптоо жашыл бак-дарактарды (апрель-май) сок-кыймыл мезгилинде жүргүзүлбөйт.

66. Аймактарды жашылдандыруу аларды курулуш материалдарынын калдыктарынан, таштандылардан тазалоодон, жер астындагы коммуникацияларды жана курулмаларды төшөөдөн, жолдорду, өтмөктөрдү, тротуарларды төшөөдөн, аянтчаларды жана тосмолорду куруудан кийин аткарылат.

67. Начар өнүккөн, таажы деформацияланган (бир жактуу, жалпак ж.б.), жарааты бар, ошондой эле зыянкечтерден жана илдеттерден жабыркаган дарактарды жана бадалдарды отургузууга тыюу салынат.

68. Шаардын/айылдык аймактын аймагынын чегинде жайгашкан бардык бак-дарактар менчигинин түрүнө карабастан бирдиктүү жашыл фондду түзөт жана кайтарууга жатат.

69. Менчигинин түрүнө карабастан ишканалардын, уюмдардын жана мекемелердин жетекчилери, өз аймактарында жашыл бак-дарактары бар, ошондой эле жашыл бак-дарактарды талаптагыдай күтүү жана алардын сакталышын камсыз кылуу үчүн жоопкерчилик жүктөлгөн юридикалык жана жеке жактар:

- жашыл бак-дарактардын бузулуудан жана жок кылынуудан толук сакталышын, ошондой эле өсүмдүктөрдү зыянкечтерден, илдеттерден жана отоо чөптөрдөн коргоону камсыз кылууга;

- бак-дарактарды өз убагында квалификациялуу күтүүнү жана реконструкциялоо (капиталдык ремонттоо) боюнча иштерди жүргүзүүнү камсыз кылууга, анын ичинде бул иштерди аткарууга жашылдандыруу боюнча адистештирилген ишканаларды тартуу менен;

- бак-дарактар өскөн аймактардын турмуш-тиричилик жана өнөр жай калдыктары, курулуш таштандылары, агын суулар жана өсүмдүктөр үчүн зыяндуу башка заттар менен булганышына жол бербөөгө;

- жай мезгилинде жана кургак аба ырайында газондорду, гүлзарларды, бак-дарактарды жана бадалдарды сугарыңыз;

- газондорду тебелеп-тепсөөгө жана аларга курулуш материалдарын, кум, таштанды, кар, муз чиптерин ж. б. жыйноого жол бербөөгө.;

- бак-дарактарды жана бадалдарды жаңы отургузуу, жолдордун тармагын өзгөртүү жана жабдууларды жайгаштыруу менен кайра пландоо агротехникалык шарттарды катуу сактоо менен белгиленген тартипте макулдашылган долбоорлор боюнча гана жүргүзүлсүн;

- бардык учурларда бак-дарактарды жана бадалдарды кыюу жана трансплантациялоо ушул Эрежелердин талаптарына ылайык жүргүзүлсүн;

70. Жашылдандырылган аймактарда тыюу салынат:

- уруксат берилген жашыл аянтты кыюу же бутоо учурларын кошпогондо, жашыл аянтты зыянга учуратуу жана жок кылуу;

- дарактарды, бадалдарды өз эркинче кыюу жана отургузуу, тиешелүү кызматтар менен макулдашпастан огороддорду жана газондорду орнотуу;

- бак-парк жолдорун тазалоодон алынган таза карды кошпогондо, таштанды, кар жана муз төгүүчү жайларды уюштуруу;

- сметаларды жана башка булгоочу заттарды газондорго төгүү;

- жалбырактарды өрттөөгө, жапырт жалбырактуу мезгилде аларды лотокторго шыпырып салууга, алар менен дарактардын жана бадалдардын сөңгөктөрүн толтурууга (аларды көчөлөр боюнча тароого жол бербестен үймөктөргө чогултуу, компосттоо үчүн атайын бөлүнгөн жерлерге алып салуу же полигонго алып чыгуу максатка ылайык);

- от жагуу жана өрт коопсуздугунун эрежелерин бузуу;

- дарактардын сөңгөгүнө мыктарды, илгичтерди кагуу, дарактарга жарнак такталарын, жарнактарды, номерлерди, белгилерди, электр зымдарын, электр лампаларынын чырактарын, желек чырактарын, тикенек зымдарды жана башка тосмолорду бекитүү;

- дарактардын ширесин, чайырын алууга, кабыгын кесүүгө, тилик, жазуу жасоого жана башка механикалык зыяндарды келтирүүгө;

- белгиленген эрежелер боюнча макулдашпастан инженердик коммуникацияларды орнотуу үчүн бошоңдотууларды жүргүзүүгө;

- газондордо жана бак-дарактуу башка участоктордо транспорт каражаттарынын өтүшү жана токтоп турушу;

- гүлдөрдү айрып, дарактардын жана бадалдардын бутактарын сындырыңыз;

71. Жашылдандырылган аймактарды жаңы куруу, реконструкциялоо, реставрациялоо боюнча бардык иштер жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы же ал ыйгарым укук берген уюм менен белгиленген тартипте макулдашылган жана бекитилген иштелип чыккан долбоордук документтер боюнча жүргүзүлүүгө тийиш.

7. Тышкы жарыктандыруу

72. Муниципалдык менчикте турган тышкы жарыктандыруу тармактары жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы тарабынан белгиленген кызмат көрсөтүүчү/подрядчы тарабынан тейленет.

73. Жарык берүү тармактарын пайдалануу Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 22-августудагы №576 токтому менен бекитилген.

74. Тышкы жарыктандырууну күйгүзүү жана өчүрүү жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органы тарабынан иштелип чыккан жана бекитилген график боюнча жүргүзүлөт.

75. Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органы коомдук жайларда иштебей турган чырактардын санына жол берилүүчү норманы белгилейт.

76. Металл тирөөчтөр жана башка сырткы жарык элементтери таза, коррозия очоктору жок жана зарылчылыкка жараша боелуп турушу керек, бирок үч жылда бир жолудан кем эмес.

77. Жеке жана юридикалык жактар аларга берилген аймактарда тышкы жарыктандыруунун белгиленген же сатып алынган элементтерин жабдууга жана оң абалда кармоого милдеттүү.

78. Сырткы жарыктандыруунун жана майрамдык иллюминациянын жаңы киргизилүүчү элементтерин жайгаштыруу жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруучу органы менен макулдашылат.

8. Көрктөндүрүү эрежелерин бузгандыгы үчүн

юридикалык, кызмат адамдарынын жана граждандардын жоопкерчилиги

79. Ушул Эрежелерди бузгандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарына жана башка ченемдик укуктук актыларына ылайык тартиптик, жарандык-укуктук жоопкерчилик белгиленет.

80. Калктуу конушта аймакты көрктөндүрүү эрежелерин бузууга, ошондой эле ошол аймакта тазалыкты жана тартипти камсыз кылуу эрежелерин сактабоого күнөөлүү юридикалык жана жеке жактар Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексинин 114-беренесине жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы башка ченемдик укуктук актыларына ылайык жоопкерчиликке тартылат.

81. Турмуш-тиричилик таштандыларын, өндүрүштүк, өнөр жайлык жана медициналык калдыктарды белгиленбеген жерлерге таштоо, таштандыларды, катуу-тиричилик, өндүрүштүк, өнөр жай калдыктарын жана башка буюмдарды өрттөө, ошондой эле жалбырактарды өрттөө үчүн юридикалык жана жеке жактар Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексинин 115-беренесине жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы башка ченемдик укуктук актыларына ылайык жоопкерчилик тартышат.

82. Көп квартиралуу турак үйлөрдүн жалпы пайдалануудагы жерлерин: жертөлөлөрдү, жарым подвалдарды, кургатуучу жайларды, чатырларды, чатырларды, тепкич клеткаларын, лифттерди, подъезддерди, үй алдындагы аймактарды санитардык күтүүнүн эрежелерин бузгандыгы үчүн юридикалык жана жеке жактар Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексинин 110-беренесине жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы башка ченемдик укуктук актыларына ылайык жоопкерчилик тартышат.

83. Суу менен жабдуунун адистештирилген уюмунун уруксатысыз суу менен камсыз кылуу системасынан ичүүчү суу менен жашыл өсүмдүктөрдү сугарууну бузгандыгы үчүн юридикалык жана жеке жактар Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексинин 119-беренесине ылайык жоопкерчиликке тартылат.

84. Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексинин 124-беренесине ылайык калктуу конуштарда жаныбарларды кармоо эрежелерин бузгандыгы үчүн.

85. Бак-дарактарды жана бадалдарды мыйзамсыз кыйгандыгы же алардын өсүшү токтогонго чейин зыянга учураткандыгы үчүн юридикалык жана жеке жактар Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 303-беренесине жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы башка ченемдик укуктук актыларына ылайык жоопкерчилик тартышат.

86. Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык укук бузуулар жөнүндө иштерди кароого ыйгарым укук берилген Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын комиссиялары укук бузуулар жөнүндө иштерди карайт жана жаза чараларын көрөт.

87. Укук бузуулар боюнча комиссиянын иши Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети бекиткен Жобо менен жөнгө салынат.