КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МИНИСТРЛЕР КАБИНЕТИНИН ТОКТОМУ

2026-жылдын 12-февралы № 95

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин мамлекеттик социалдык камсыздандыруу чөйрөсүндөгү айрым чечимдерине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө

Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 29-октябрындагы № 243 "Салык салуу чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" Мыйзамынын 8, 11-беренелеринин ченемдерин ишке ашыруу максатында, "Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 13, 17-беренелерине ылайык Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети токтом кылат:

1. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 23-августундагы № 497 "Киреше салыгын жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө үчүн орточо айлык эмгек акынын өлчөмүн аныктоо тартибин бекитүү жөнүндө" токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:

жогоруда аталган токтом менен бекитилген Киреше салыгын жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө үчүн орточо айлык эмгек акынын өлчөмүн аныктоо тартибинде:

1) 2-пункттун 2-пунктчасында "5-статьянын 2-пунктунда, 5-1-статьясында, 7-статьянын 2, 3-пункттарында," деген сөздөр алып салынсын;

2) төмөнкүдөй мазмундагы 2-1-пункт менен толукталсын:

"2-1. Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети ыйгарым укуктуу салык органына эмгек жана эмгек акы боюнча статистикалык отчеттуулуктун жылдык маалыматтар базасынан "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 13-статьясына ылайык эсептелген камсыздандыруу төгүмдөрүнүн чектүү көлөмүн аныктоо үчүн өткөн календардык жыл үчүн республика боюнча орточо айлык эмгек акынын өлчөмдөрү жөнүндө маалымат берет.".

2. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 3-декабрындагы № 729 "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө жана төлөө тартиби жөнүндө нускаманы бекитүү тууралуу" токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:

жогоруда аталган токтом менен бекитилген Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө жана төлөө тартиби жөнүндө нускамада:

1) төмөнкүдөй мазмундагы 5-6-пунктча менен толукталсын:

"5-6. Футбол чөйрөсүндө иш жүргүзгөн уюмдардын кызматкерлери үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө ай сайын орточо айлык эмгек акынын өлчөмүнөн жүргүзүлөт.";

2) 7-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"7. Эгерде камсыздандыруу төгүмдөрүнүн ар айлык өлчөмү 5-пункттун 1, 2-пунктчаларына ылайык эсептелген суммадан орточо айлык акынын өлчөмүнүн тиешелүүлүгүнө жараша 60 же 100 пайызынан аз болсо, анда кызматкер үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө, кармоо жана төгүү иш жүзүндөгү ЭТФдан жана эмгек акы төлөөнүн кошумча фондунан иш берүүчү тарабынан жүргүзүлөт. Мында кызматкер үчүн белгиленген камсыздандыруу төгүмдөрү иш берүүчү тарабынан иш жүзүндө эсептелген эмгек акыдан эсептелет, кармалат жана төгүлөт.

Календардык ай үчүн иш берүүчү жана кызматкер тарабынан бир камсыздандырылган адамдын пайдасына төлөнүүгө тийиш болгон камсыздандыруу төгүмдөрүнүн жыйынды суммасы "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 2, 2-2-статьяларына ылайык колдонулуучу тарифтерге жана суммалардын фонддор боюнча бөлүштүрүлүшүнө карабастан, өткөн календардык жыл үчүн республикада түзүлгөн орточо айлык эмгек акынын жыйырма эселенген өлчөмүнөн эсептелген суммадан ашпоого тийиш.

Мисалы: эсептелген камсыздандыруу төгүмдөрүнүн чектүү чоңдугун эсептөө:

1) (31604 сом * 20 * 27,25%) = 172242 сом;

2) (31604 сом * 20 * 12,25%) = 77430 сом,

мында:

- 31604 сом - Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин маалыматтарына ылайык өткөн календардык жыл үчүн республика боюнча орточо айлык эмгек акы (ОАЭ);

- 20 эселенген ОАЭ;

- 27,25%, 12,25% - "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 2, 2-2-статьяларына ылайык тарифтин ставкалары.

Эгерде календардык ай үчүн иш берүүчү жана кызматкер тарабынан бир камсыздандырылган адамдын пайдасына төлөнүүгө тийиш болгон мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн жыйынды суммасы эсептелген камсыздандыруу төгүмдөрүнүн чектүү чоңдугунан ашса, анда бул суммалардын айырмасы киреше салыгы жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруу каражаттары боюнча отчеттордо чагылдырылбайт.";

3) 15-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"15. Бир эле мезгилде төлөөчүлөрдүн бир нече категориясына кирген камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөчүлөр камсыздандыруу төгүмдөрүн ар бир негиз боюнча өзүнчө эсептейт жана төлөйт.

Мисалы:

Жаран К.Иманов, негизги иштеген жери - Сокулук району, "А" фирмасы. Мындан тышкары, жаран К.Имановдун менчигинде Сокулук районунда 3 га сугат айдоо жери бар, ошондой эле Бишкек шаарында жайды кампа катары ижарага берет.

Жаран К.Имановдун камсыздандыруу төгүмдөрү төмөнкүдөй эсептелет жана төлөнөт:

1) "А" фирмасындагы эмгек акысы боюнча ай сайын;

2) Сокулук районундагы жер үлүшүнө ээлик кылгандыгы үчүн - милдеттүү камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөдөн бошотулат же "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 10-статьясынын 11-пунктуна ылайык ыктыярдуу төлөйт;

3) кыймылсыз мүлктү ижарага бергендиги үчүн - ай сайын Бишкек шаары боюнча түзүлгөн орточо айлык эмгек акынын өлчөмүнөн 10%.

Эгерде өзгөчө режимдеги соода чөлкөмүндө соода кылган төлөөчү бир эле салык органы тарабынан башкарылуучу аймакта бир нече соода түйүндөрүнө ээ болсо, анда бир камсыздандыруу полиси алынат.

Эгерде өзгөчө режимдеги соода чөлкөмүндө соода кылган төлөөчү ар башка салык органдары тарабынан башкарылуучу аймактарда бир нече соода түйүндөрүнө ээ болсо, анда камсыздандыруу полиси ар бир салык органында өзүнчө алынат.";

4) 3-глава төмөнкүдөй мазмундагы 22-1-пункт менен толукталсын:

"22-1. Камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөчүлөр эсептешүү ведомостунун реквизиттерин толтуруунун төмөнкүдөй талаптарын сактоого тийиш:

1) кызматкер акы төлөнүүчү өргүүдө болгондо толук календардык ай мезгили көрсөтүлөт;

2) кызматкер убактылуу эмгекке жарамсыздыкка байланыштуу жок болгондо толук календардык ай мезгили көрсөтүлөт;

3) күндөрдүн саны - бир айдын ичиндеги 31 күндөн ашпаган иш күндөрдүн саны көрсөтүлөт, цифралардан турат;

4) иш жүзүндөгү күндөрдүн саны - ай ичиндеги иш жүзүндө иштеген күндөр, цифралардан турат. Мисалы:

"Иш жүзүндө иштелген күндөрдүн саны" тилкелерине нөл жазылышына же бош болушуна жол берилбейт;

5) отчеттук айда ЭТФ нөлдүк маанисине төмөнкү кызматкерлер үчүн жол берилет:

- акы төлөнүүчү өргүүдө жүргөн;

- отчеттук айда убактылуу эмгекке жарамсыздык боюнча жок болгон.";

5) 29-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"29. "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 11-статьясынын 1-1-пунктуна ылайык юридикалык жакты түзбөстөн өз ишин жүзөгө ашыруучу дыйкан (фермердик) чарбалар, анын ичинде төлөөчүлөрдүн төмөнкү категориялары камсыздандыруу төгүмдөрүн милдеттүү түрдө төлөөдөн бошотулат:

а) юридикалык жакты түзбөстөн өз ишин жүзөгө ашырган, жер үлүшүнө жана/же участогуна же анын бөлүгүнө ээ болгон же аны ижарага берүүдөн киреше алган дыйкан (фермердик) чарбалардын башчылары, мүчөлөрү;

б) жер үлүшүнө жана/же участогуна же анын бөлүгүнө ээ болгон же аны ижарага берүүдөн киреше алган жеке жактар;

в) жер үлүшүнө жана/же айыл чарба багытындагы жер участогуна же анын бөлүгүнө ээ болгон, ошондой эле өзүнүн жер участокторун (үлүштөрүн) ижарага берген айыл чарба кооперативдеринин мүчөлөрү;

г) Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлеринен (жайыттарды кошпогондо) жерлерди, токой фондунун участокторун ижарага алган жеке жактар;

д) жайыттарды пайдаланууга укугу бар жеке жактар;

е) суу көлмөлөргө жана насостук станциялар менен сугарылган жерлерге ээ болгон жеке жактар.";

6) 31-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"31. Юридикалык жакты түзбөгөн дыйкан (фермердик) чарбалардын камсыздандыруу төгүмдөрү 2025-жылдын июнь айына чейин чарба башчылары тарабынан өздөрү жана анын мүчөлөрү үчүн эсептелет жана камсыздоочунун эсебине төлөнөт, жер үлүшүнө жана/же участогуна же анын бир бөлүгүнө ээ болгон, бирок дыйкан (фермердик) чарбалардын мүчөсү болуп саналбаган жеке жактар тарабынан өздөрү үчүн эсептелет жана камсыздоочунун эсебине төлөнөт.";

7) 32-пункттун 1-пунктчасы күчүн жоготту деп таанылсын;

8) 35-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"35. Ушул Нускаманын 29-пунктунда көрсөтүлгөн камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөчүлөрдүн милдеттенмелери боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө 2019-жылдан тартып ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аймактык бөлүмү тарабынан жүргүзүлөт жана 2025-жылдын июнуна чейинки мезгил үчүн ушул Нускаманын 3-тиркемесине ылайык форма боюнча түзүлөт.";

9) 42-пункт күчүн жоготту деп таанылсын;

10) 43-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"43. Айыл чарба кооперативинин кызматкерлери болуп саналган анын мүчөлөрү камсыздандыруу төгүмдөрүн "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 5-1-статьясынын 1-пунктуна ылайык ай сайын төлөмдөрдүн бардык түрлөрүнөн 12 пайыз өлчөмүндө төлөйт.

Өзүнүн жер участокторун (үлүштөрүн) айыл чарба кооперативине ижарага берген айыл чарба кооперативдеринин мүчөлөрү камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөдөн бошотулат же "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 10-статьясынын 1-1-пунктуна ылайык ыктыярдуу төлөйт.";

11) 47-пунктта:

- 5-пунктча төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"5) текстиль жана тигүү өндүрүшүндө иштеген жалданма кызматкерлер (текстиль жана тигүү өндүрүшүндө иштеген, бирдиктүү салыктын негизинде жалпы салык режими боюнча салык төлөгөн жеке ишкерлер тарабынан жалдангандарды кошпогондо);";

- 8-10-пунктчалар төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"8) 1996-жылдын январынан баштап, мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөө жүргүзүлгөн мезгилден мурунку жана/же андан кийинки мезгилдер үчүн камсыздандыруу полисин сатып алуу жолу менен камсыздандыруу стажын калыбына келтирүүнү каалаган жеке жактар. Мында майыптык белгиленген адамдар майыптык белгиленген датага чейинки мөөнөткө жана мезгилдер үчүн камсыздандыруу полисин сатып алуу жолу менен камсыздандыруу стажын калыбына келтире алат;

9) төмөнкү адамдар учурдагы жана/же келечектеги мезгилге камсыздандыруу полисин сатып алуу жолу менен жеке камсыздандыруу эсебин ыктыярдуу негизде толуктай алат:

а) юридикалык жакты түзбөстөн өз ишин жүргүзгөн, жер үлүшүнө жана/же участогуна же анын бөлүгүнө ээ болгон же ижарага берүүдөн киреше алган дыйкан (фермердик) чарбалардын башчылары, мүчөлөрү;

б) жер үлүшүнө жана/же участокко же анын бөлүгүнө ээ болгон же ижарага берүүдөн киреше алган жеке жактар;

в) жер үлүшүнө жана/же айыл чарба багытындагы участокко же анын бөлүгүнө ээ болгон, ошондой эле өздөрүнүн жер участокторун (үлүштөрүн) ижарага берген айыл чарба кооперативдеринин мүчөлөрү;

г) Айыл чарба жерлеринин мамлекеттик фондунун жерлеринен (жайыттарды кошпогондо), токой фондусунун участокторунан жерлерди ижарага алган жеке жактар;

д) жайыттарды пайдаланууга укугу бар жеке жактар;

е) суу көлмөлөрүнө жана насостук станциялар менен сугарылуучу жерлерге ээ болгон жеке жактар;

10) "Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 10-статьясынын 4-пунктуна ылайык Мамлекеттик пенсиялык топтоо фондуна камсыздандыруу төгүмдөрүн ыктыярдуу төлөгөн жеке жактар;";

- 13-пунктча күчүн жоготту деп таанылсын;

12) 50-пункт төмөнкүдөй мазмундагы экинчи абзац менен толукталсын:

"Камсыздандыруу төгүмдөрүн, анын ичинде аларды мурдагы үч ай үчүн төлөгөн жеке жактар Мамлекеттик пенсиялык топтоо фондуна камсыздандыруу төгүмдөрүн учурдагы ай үчүн каалаган өлчөмдө, бирок иш жүзүндө жашаган ошол райондогу (шаардагы) орточо айлык эмгек акынын өлчөмүнүн 2 пайызынан кем эмес ыктыярдуу төлөөгө укуктуу.";

13) 52-пунктта "15инен" деген сөздөр "20сынан" деген сөздөргө алмаштырылсын;

14) 53-пункт күчүн жоготту деп таанылсын;

15) 61-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"61. Электрондук камсыздандыруу полиси түзүлгөн камсыздандыруу төгүмдөрүнүн төлөнгөн суммасы кайтарылбайт.";

16) 66-пункт төмөнкүдөй мазмундагы экинчи абзац менен толукталсын:

"Камсыздандыруу төгүмдөрүнүн, туумдардын жана айыптардын ашыкча төлөнгөн суммасын эсепке алуу же кайтарып берүү төлөөчүнүн арызы боюнча төлөөчүнүн учурдагы эсепке алынган жери боюнча же төлөгөн жери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аймактык бөлүмү тарабынан эсепке алуу же кайтарып берүү жөнүндө арыз түшкөн күндөн кийинки 10 (он) жумуш күндүн ичинде жүргүзүлөт.";

17) 9-глава төмөнкүдөй мазмундагы 66-1-пункт менен толукталсын:

"66-1. Камсыздандыруу төгүмдөрү, туумдар жана айыптар боюнча аткарылбаган милдеттенмелер келип чыкканда төлөөчүнүн камсыздандыруу төгүмдөрү, туумдар жана айыптар боюнча ашыкча төлөнгөн суммалары болгон учурда, көрсөтүлгөн ашыкча төлөнгөн суммаларды милдеттенмелердин эсебине эсепке алуу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аймактык бөлүмү тарабынан камсыздандыруу төгүмдөрү, туумдар жана айыптар боюнча аткарылбаган милдеттенме келип чыккан датага карата өз алдынча, андан ары төлөөчүгө эсепке алуу жүргүзүлгөн күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде кабарлоо менен жүзөгө ашырылат.";

18) 70-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"70. Камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөнүн белгиленген мөөнөтү бүткөндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган камсыздандыруу төгүмдөрү эсептелген айдан кийинки айдын 20сынан кечиктирбестен, кийинки күндөн тартып жана төлөгөн күндү кошо алганда, мурдагы мезгил үчүн эсептелген камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карыздардын суммасына 0,09% өлчөмүндө туум эсептейт.

Мисалы, эгерде төлөө мөөнөтү 20-июнга чейин болсо, төлөмдөр 25-июнда төлөнсө, анда туумдар 5 күн үчүн (21-июндан тартып 25-июнду кошо алганда) эсептелет.";

19) жогоруда көрсөтүлгөн Нускаманын 1-тиркемеси ушул токтомдун 1-тиркемесине ылайык редакцияда баяндалсын;

20) жогоруда аталган Нускаманын 5-тиркемеси 2-тиркемесине ылайык редакцияда баяндалсын.

3. Бул токтом расмий жарыяланууга тийиш жана төмөнкүлөрдү кошпогондо, 2026-жылдын 1-январынан тартып күчүнө кирет:

- 2025-жылдын 19-ноябрынан тартып күчүнө кирүүчү 2-пунктунун 1-пунктчасын;

- 2025-жылдын 1-июнунан тартып күчүнө кирүүчү 2-пунктунун 5, 10-пунктчаларын.

Форма

Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу каражаттары боюнча эсептешүү ВЕДОМОСТУ

Отчеттук мезгил 20___-ж. "___" _________________

Отчет берилген дата 20___-ж. "___" _________________

Иш менен камсыз болуу жана эмгек акы жөнүндө билдирүү

104 - ижарага берүүчү;

105 - гонорарлар, сый акылар;

106 - кенже тейлөөчү персонал;

107 - кенже тейлөөчү персоналдын пенсионерлери;

018 - КТП I-II топтогу майып;

019 - КТП угуусу боюнча III топтогу майып;

021 - КТП УАМСтын майыбы жана ага теңдештирилген адам;

204 - жеткирүү кызматынын кызматкери;

205 - турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин пенсионери;

206 - КТП турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин пенсионери.".

Форма

Камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтеринин ставкалары (эмгек акы төлөө фондунун суммасынан пайыз менен)