Редакцияот 20.02.2026
Жүктөө .docx
Герб Кыргызской Республики

ОРОЗБЕКОВ АЙЫЛДЫК КЕӉЕШИ

ТОКТОМ

Орозбеков айылдык кеңешинин кезектеги он үчүнчү сессиясы

 

2026-жылдын 20-февралы № 12

 Жайыттарды башкаруу жана аларды пайдалануу боюнча планды бекитүү жөнүндө

 

 

 Кыргыз Республикасынын Жер кодексинин 21-беренесине ылайык, “Жергиликтүү мамлекеттик администрация жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 34, 39-беренелерин жетекчиликке алып, Орозбеков айылдык кеңеши жер жана муниципалдык менчикти башкаруу боюнча туруктуу комиссиянын корутундусун  угуп жана талкуулап  токтом кылат:

 

 1. 2026-жылга Орозбеков айыл аймагынын жайыттарын башкаруу жана аларды пайдалануу боюнча планы 1-тиркемеге ылайык бекитилсин.

 

2. Жайыттарды башкаруу жана пйдалануу боюнча жамааттардын 2026-2030-жылдарга карата орто мөөнөттүү планы 2-тиркемеге ылайык бекитилсин.

 

3. Орозбеков  айыл өкмөтүнүн башчысына  2026-жылга Орозбеков айыл аймагынын жайыттарын башкаруу жана аларды пайдалануу боюнча бекитилген планды ишке ашырууну камсыз кылуу тапшырылсын

 

4.Токтом тиркемелери менен Орозбеков  айыл өкмөтүнүн  расмий веб-сайтында жарыялансын.

 

5. Айылдык  кеңешинин жооптуу катчысы бул токтомду каттоого алсын жана токтомдун көчүрмөсү тиркемелери менен бирге ченемдик укуктук актыларынын Мамлекеттик реестрине киргизүү үчүн Кыргыз Республикасынын юстиция Министрлигинин Баткен облустук башкармалыгына жөнөтүлсүн.

6. Токтом Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын Мамлекеттик реестрине киргизилген күндөн тартып күчүнө кирет.

7. Токтомдун аткарылышын көзөмөлдөө айылдык кеңештин жер жана муниципалдык менчикти башкаруу  боюнча туруктуу комиссиясына жүктөлсүн.

 

 

Төрага

К.Каримов

 

 

 

                                               Орозбеков айылдык кеңешинин                                                  20.02. 2026-жылдагы  кезексиз он үчүнчү                                              сессиясынын №12 токтомуна 1-тиркеме       

 

                  2026-жылга карата Орозбеков айыл өкмөтүнүн  жайыттарды               пайдалануу боюнча  планы

1.    Орозбеков айыл өкмөтүнүн социалдык –экономикалык мүнөздөмөсү           

 

№

Көрсөткүчтөр

Единица

Жалпы

1

Элдин саны

Киши

25927

2

эркек

 

12967

 

аял

 

12960

3

Кожолуктун саны

 

Короо

5248

4

Айыл өкмөттүн жалпы аянты,

га

121293

5

Жалпы жайыт аянты

га

34000

6

Токой чарбадан пайдаланган жайыт

га

50

7

Узак мөөнөттүү пайдалануудагы жайыт

га

15

8

Малдын саны

баш

9173

9

Кой, эчки

баш

21841

10

Жылкы

баш

687

11

Төө

баш

0

12

ИИМ

баш

 

13

Топоз

баш

310

14

Жалпы шарттуу баш

баш

 

 

2.    Орозбеков айыл өкмөтүнүн иштөө графиги

 

№

Аталышы

Иш-Чаралар

Айлар

Жооптуулар

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1

Орозбеков

Жергиликтүү

коомдоштуктун

чогулушу

1-квартал 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Айыл өкмөтү,

2

Орозбеков

а/а малын саноо

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IVквартал

Айыл өкмөтү, муниципал- дык ишкана

3

Орозбеков

Жана башка иш чаралар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Айыл өкмөтү, муниципал- дык ишкана

 

3.    Жайыт пайдалануу сезону

 

№

Сезондор

Мал жаюу/колдо багуу мөөнөттөрү

Күндүн саны

Эскертүү

 

Жазгы

20.03-20.05.

61

Жаз мезгилинен кеч күзгө чейин мал жайытта багылат

 

Жайкы

20.05-30.07.

80

 

 

Күзгү

20.08-20.10.

80

 

 

Кышкы

16.11.-31.03.

150

Кыш мезгилинде мал адатта короодо багылат

 

4.    Жайыттарга мал башынын иш жүзүндөгү саны

 

№

Участоктун аталышы

Малдын түрү

Саны

Коэффициенти

ШМБ

Суткалык талап кылуу күнүнө

7, 5 кг.

1 күндүк кургак затка болгон муктаждык күн/(кг)

 

 

 

С

Д

Е=C*Д

F

К=Е* F

1

Сөгөт

ИММ

1550

1,00

4129

7,5

32040

2

Колтук

Жаш мал (1жашка чейин)

1627

0,7

1627

7,5

25800

3

Шилвили

МММ

2600

0,2

19800

 7,5

185190

4

Пушкоот

Жылкы

375

1,0

2645

7,5

21578

5

Калта Сөгөт

Жаш жылкы (1 жашка чейин)

742

0,7

742

7,5

4305

 

Баардыгы

28943

 

28943

 

268913

 

Кургак заттын жылдык керектелиши

 

 

 

 

29416354

 

       Жайыттарды пайдалануунун учурдагы жана пландалган системасы.

                                                                                                                                             

№

Участка лардын аталы

шы

Жалпы аянты (га)

Планга чейин (факт)

Пландан кийин

Жайыт- тын сыйым- дуулугу ШМБ сезонго

Жайылуучу мал

Жайыттын сыйымдуулугу ШМБ сезонго

Жайылуучу мал

ШМБ

Жүк %

ШМБ

Жүк  %

Жаз. Жайыт мезгили

61 күн (01.04-31.05)

46 күн (16.04-31.05)

1

Сөгөт

5000

4000

3500

80%

3500

3500

80%

2

Колтук

3000

1500

1500

65%

1500

1500

65%

Жай.  Жайыт мезгили

92 күн (01.06-31.08)

92 күн (01.06-31.08)

3

Пүшкөөт

4000

1048

1064

102%

1048

1064

102%

4

ОрооБашы

16000

417

398

98%

417

398

98%

Күз. Жайыт мезгили

76 күн (01.09-15.11)

76 күн (01.09-15.11)

5

Орто кыштоо

2000

170

160

90%

170

160

90%

6

Кара-Дабан

2000

375

350

89%

375

350

89%

Кыш. Жайыт мезгили

150 күн (16.11-31.03)

150 күн (16.11-15.04

7

 Сары-Талаа

4500

190

135

78%

190

135

78%

8

Текесекирик

2000

145

130

90%

145

130

90%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.    Жайыттын пайдалануунун календарлык планы

 

№

Жайыт участокторунун аталышы

Жайыт пайдалануучулардын аты жөнү

Шарттуу мал башы

МРС

Сыйымдуулугу

Мал жаюу күнү

Жай

1

 Көк-Таш

Касымов Ж

0,50

 50

120

2

 Шалаң

 Козубаев Г

0,50

50

120

Күз

3

Кара-Даван

 Имаров К

0,80

80

60

Кыш

4

            Машалаң

Касымов Ж

0,60

60

60

Жаз

5

Колтук

 Абдыкадыров З

0,20

20

60

                                                                                                    

                                                                                     БЮДЖЕТ.

6.    Жайыттарды мал жаюу жана башка максаттарда пайдалануунун жыйымдары                                                                                                                                                                 

 

Жайыттарга мал жайып пайдалангандык үчүн жыйым

№

Малдын түрү

Саны

1 башка, жайыт пайдалангандык үчүн жыйым

Жылга, төлөмдүн жалпы суммасы

  1.  

ИММ

3560

100

356000

  1.  

ИИМ (жаш малы)

2500

60

150000

  1.  

Жылкы

                  100

100

10000

  1.  

Тай

88

60

5280

  1.  

Кой-эчки

8456

20

169120

  1.  

Баардыгы

14704

 

                       690400

Жайыттарды башка максаттарда пайдалангандык үчүн жыйым

 

Түрү

Аянты, га

Жыйым, сом/га

Жылга, жалпы суммасы

1

Аңчылык

0

 

0

2

Чөп чабынды

5

20

100000

3

Карьер

0

 

 

4

Жалпы кендер (кен казуу ж.б.)

0

 

 0

5

Туризм

0

 

0

6

Атайын техника

0

 

0

7

Балык чарба

0

 

0

8

Дары чөп терүү

0

 

0

 

 

 

 

 1 00 000

 

Баардыгы:

Жалпы сумма:

 

 

 708 400

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Чыгаша бөлүгү

             Көрсөткүчтөр

 

Финансы  булак.   Сом.

Баардык сумма.

сом.

Анын ичинде квартал боюнча

Башка долбор-лор

Де

мөөр

чүлөр.

Жайыт

 

I

II

III

IV

Максаттуу чыгымдар

Жолдорду реабилитациалоо узундугу 45 км

Участоктун аттары.

0

0

16 000

16 000

5334

5334

5334

 

Өтмө көпүрөлөр

дү орнотуу,4 д

 

 

 

0

0

 

0

0

0

Айыл чарба мал

дарын мобилдик жасалма жол ме

нен уруктанды

рууну уюштуруу

 

0

0

0

0

0

0

0

0

Жайыттын абалы на МиБ жүргүзүү

 

0

0

100 000

100000

25000

25000

25000

25000

Орозбеков айыл аймагынын жа йыт боюнча адистери

 

0

0

54000

54000

18000

18000

18000

0

Кара-Булак жайлоосуна 2  га.  үрөөнүн себүү.  

 

 

0

 18 000

18 000

6000

6000

  6000

0

Баары

0

 0

188 000

188000

54334

54334

54334

25000

Админстра-

тивдик чыгымдар

Күйүүчү май, конц.товар

 

15000

15000

5000

5000

5000

 

Баардыгы

 

 

203 000

203000

59334

59334

59334

25000

Жайыт боюнча 3-адисти кармоо 3 адис

 

 

 

 

 

 

 

 

Эмгек акы (жай

ыт адиси-1*6000 )*6ай= 36000  

курьер 3*5000= 15000*6= 90000 с

0

0

126 000

126000

42 000

42 000

42 000

0

Соц  фонд. (962147*17,25%=165970,3

0

0

21735

21735

7245

7245

7245

0

Сапардык чыгым

0

0

 5000

5000

1667

1667

1667

0

Атайын техника

ларды кармоого

0

0

60000

60000

20000

20000

20000

0

Башка чыгымдар

0

0

20000

20000

6667

6667

6667

0

Баардыгы

0

0

232735

232735

77579

77579

77579

0

Баардык жыймдардын жыйынтыгы

0

0

435735

435735

136913

136913

136913

25000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11. Киреше бөлүгү                                                                                                                                                                     

 

 

№ п/п

Көрсөткүчтөр

Суммасы, сом

Квартал боюнча пландык кирешелер

I

II

III

IV

1.

Жайытты мал жаюу максатында пайдалануудан түшкөн кирешелер                            1 (баш )  ШМБ 100 (жүз) сом

                       690400

230134

230134

230134

 

2.

Жайытты башка максаттарда пайдалануудан түшкөн кирешелер ( 1 га  2000 сом)

  100 000

 33 334

33 334

 33 334

 

3

Баары

 790 400

263468

263468

263468

 

4

Башкалар/долбоорлор

0

0

0

0

0

5

Башка демөөрчүлөр (АО, элдик салым, ж.б.)

0

0

 0

0

0

6

Каржы резервдик фонду (КРФ)

 

 

 

 

 

7

Баары

 

 

 

 

 

8

Жалпы кирешелер

 790 400

263468

263468

263468

 

 

 

                   12. Жайыттырды пайдалануу тартиби жана бузуу үчүн жоопкерчилик

                                            1.Ички  эрежелери

                                                     Мал жаюу мөөнөттөрү

 

             -Жайыт сезону _____20- мартынан башталат (күнү жана айы) 2026-жыл жайыт.

            -Жайыт сезону __30-ноябрдан аяктайт.

            -Жайлоолорго көчүрүү _20 -майдан__дан___20-июлга___ чейин .

            -Жайлоолордон көчүп келүү _31-августан_____дан __1-ноябрга _______чейин.

            -15-апрельден 15-сентябрга чейин жакынкы жайыттар эс алууга калтырылат

 

             Жайыт сезонунда колго алып калууга  уруксат берилген малдын саны:               ИММ:3423, ат 499 кой, эчки – 12784

 

            Жайыт акы төлөөнүн мөөнөттөрү

            Жайыт билети үчүн:

      50% - 15-апрелден кечиктирилбестен;

      50% - 1-ноябрдан кечиктирилбестен;

            Жайытты башка максатка пайдаланган учурда:

            Эс алууну жана туризмди уюштуруу үчүн

      50% - келишим түзүлөөрү менен;

      50% - келишим түзүлгөндөн 3 ай аралыгында;

      Жайыттарды башка максаттарга пайдалануу үчүн жыйым 100%  төлөнөт.

        

       

           Жайыт билетинде көрсөтүлгөн малдын саны мал санактын маалыматтарына          дал келиши керек;

          Малчылар жайыт билетинде көрсөтүлгөн гана участокторго мал жаюга          милдеттүү;

          Баардык жайыт пайдалануучулар, жайытты пайдалануунун жогоруда көрсөтүлгөн         тартибин  аткарууга милдеттүү.

         Жогорудагы жайыт режимин бузгандар Кыргыз Республикасынын учурдагы             мыйзамдарынын негизинде жоопко тартылышат.

 

                2.Мал жаюу эрежелерин бузгандыгы үчүн жоопкерчилик

       Малдары айдоо аянттарына кирген жаныбарлардын ээлерине төмөнкүдөй жаза        чаралар колдонулат:

       - Эгерде __20-мартынан __ уруксатсыз___(күнү жана айы) айдоо аянттарына кирген           малдарга биринчи эскертүү, ан соң айып пулу салынат.

        - Эгерде мал жандыктар айдоо аянтына _20-мартынан _кийин кирсе: ИММ үчүн 1         жолу  айып пул_7500_сом, 2 жолу штраф  14000__сом, ал эми анда болбой мал         жандыктар айдоо аянттарына түшө берсе анда чыгымды төлөө менен жана иш         аксакалдар сотуна өткөрүлөт, аксакалдар соту айып пулдун көлөмүн белгилешет

         -Эгерде мыйзам бузуу экинчи жолу кайталанса, төлөмдүн суммасы эки эсеге         көбөйөт. Алар  мыйзамга ылайык айып пулду төлөөдөн баш тарткандыгы үчүн        жоопкерчилик тартышат.

       - Айылдык кеңеш  жергиликтүү тургундардын малын баккан чабандарга төмөнкүдөй        төлөмдү белгилейт:

       1 баш ИММга айына 100 сом, кой-эчкиге 1 башка айына  –20____сом.

      - Ар бир жалданма чабан менен 3 тараптуу келишим түзүлөт (АӨ, жайыт       пайдалануучу жана чабан).  Чабандар тарабынан малдын акысын өзүм билемдик менен         көтөргөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине         ылайык жоопкерчиликке тартылат.

      Малды каттоого көрсөтпөсө жана башка жактан келген мал эсепке кирбесе эки эсе      жайыт акы төлөйт. Ошондой эле жайыт билет албай келишим түзбөй, жайытты

     пайдалагандыгы үчүн укук бузуулардагы колдоонучу штрафтан сырткары ар бир       башка эки эсе жайыт акы төлөнөт.

 

 

Макулдашылды

Макулдашылды

Макулдашылды

Макулдашылды

МП “Орозбеков ”

Орозбеков айыл өкмөтүнүн  башчысы

ВМЧЖТ РК башчысы

РАӨБ башчысы

Кадамжай району

Кадамжай   району

Кадамжай району

Кадамжай району

 

______Р. Таабалдиев

 

_________З. Жарматов

 

__________С.Калыков

 

________А. Жолдошов

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

                                               Орозбеков айылдык кеңешинин                                                 20.02. 2026-жылдагы  кезексиз он үчүнчү                                              сессиясынын №12 токтомуна 2-тиркеме      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кыргыз РеспубликаСЫ, Баткен облУсУ

Кадамжай районУ, Орозбеков айыл аймаГЫ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖАЙЫТТАРДЫ БАШКАРУУ ЖАНА ПАЙДАЛАНУУ БОЮНЧА

ЖАМААТТЫН ОРТО МӨӨНӨТТҮҮ ПЛАНЫ

2026-2030-ЖЫЛДАРГА КАРАТА

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Орозбеков.

2026-ж.

 

ШАРТТУУ КЫСКАРТУУЛАР

АА

Айыл аймагы

АӨ

Айыл өкмөтү

АРИС

Коомчулукту өнүктүрүү жана инвестициялоо агенттиги

КӨЖЫ

Климаттын өзгөрүүлөрүнө жараша ыңгайлашуу

ВБ

Дүйнөлүк банк

ВП

Ветеринардыкпалата

МДСТ

Малдардын ден соолугун коргоо тобу

ЖД

АЧТММ Жайыт, мал чарба жана балык чарба департаменти

ЖК ЖПБ

Жайыт комитети – ЖПБнын аткаруучу органы катары

БМ

Бодо мал

МБ

Мониторинг жана баалоо

ЖӨБ

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу

ЖЖ

Жергиликтүү жамаат

АЧТММ

КР Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлиги

ЧДТ

Чакан долбоордук тобу

ЧДС

Чакан долбоордук сунуш

КЭ

Кой-эчки

СТФ

Сүт-товардык фермасы

АӨЭФ

ВФКМИРБ

Айыл чарбаны өнүктүрүүнүн эл аралык фонду

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциянын райондук башкармалыгы

РАӨБ

Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлигинин Райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы

ЖӨБО

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары

АДИБ

АЧТММга караштуу Айыл чарба долбоорлорун ишке ашыруу бөлүмү

ЖПБ

Жайыт пайдалануучулар бирикмеси

МДК

Малдардын ден-соолугун коргоо

МРӨД

ЖБПЖП

Мал чарбасын жана рынокту өнүктүрүү долбоору

Жайыттарды башкаруу жана пайдалануу боюнча жамааттын планы

ЖМБЖД

Жайыттарды жана мал чарбачылыкты башкарууну жакшыртуу долбоору

ЖУП

Жасалма уруктандыруу пункту

МДКП

Малдардын ден-соолугун коргоо планы

КЗ

Кургак зат

ШМБ

Шарттуу малдын башы

ЖВА

Жеке ветеринардык адис

 

 

 

 

 

 

 

 

1.   КИРИШҮҮ

Орозбеков  айыл аймагындагы Жайыт пайдалануучулар бирикмесинин (ЖПБ) Жайыт комитети тарабынан иштелип чыкканЖайыттарды башкаруу жана пайдалануу боюнча жамааттын планы (ЖБПЖП) Жайыт пайдалануучулар бирикмесинин жалпы чогулушунда жайыт пайдалануучулар, айыл өкмөтү жана башка кызыкдар тараптар, анын ичинде Кыргыз Республикасынын Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлигинин Кадамжай райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы менен 2019-2023 жылдардын мезгилине макулдашылган.

Кыргыз Республикасынын жайыттар боюнча колдонуудагы ченемдик укуктук актыларына ылайык, ЖБПЖП жергиликтүү кеңештин сессиясында да каралып чыгып, бекитилген жана Жайыт комитети менен жайыттарды башка максаттарга пайдалануу боюнча тийиштүү келишимдерди түзгөн бардык жайыт билетин алуучулар жана башка физикалык жана юридикалык жактар тарабынан аткарылышы милдеттүү түрдө талап кылынат.

Пландын биринчи бөлүгүндө Орозбеков  айыл аймагынын географиялык жайгашышы, табигый-климаттык шарттары, калктуу конуштары (айылдары) жана калкы, жер ресурстары жөнүндө жалпы маалымат берилген.

Жайыттарды башкаруу жана пайдалануу, малдардын ден соолугун коргоо жана жайыттарды башкарууну жана пайдаланууну жакшыртуу жана мал чарбасын өнүктүрүү жаатындагы жергиликтүү потенциалды күчөтүү боюнча беш жылдык жана жылдык пландар ЖБПЖПнын негизги бөлүгү болуп саналат.

Документтин жыйынтыктоочу бөлүгүндө ЖБПЖПнын жүзөгө ашырылышына жана жыйынтыктарына мониторинг жүргүзүү жана баа берүү боюнча кеңири план чагылдырылган.

Негизги пландын ажырагыс бөлүгү болуп эсептелген деталдуу чакан долбоордук сунуштар, айыл аймактын профайлы (паспорту), жайыт участокторунун абалына баа берүүнүн жыйынтыктары, ж.б.у.с. материалдар планга тиркелген.

Ушул ЖБПЖП келечектеги орто мөөнөттүү жана кыска мөөнөттүү көрүнүштө жалпысынан жайыттарды башкарууну жана пайдаланууну, малдардын ден соолугун коргоону жана малды тоюттандырууну жакшыртуу аркылуу мал чарбачылыгын өнүктүрүүдө жергиликтүү калктын кирешелерин көбөйтүүгө багытталган.

 

 

 

2.   ЖАЛПЫ МААЛЫМАТ

2.1.       Географиялык орду, климаты, айылдары жана калкы

2.1. Орозбеков  айыл  окмоту 1996-жылдын   6-июнунда  тузулгон.Орозбеков айыл окмоту  Кадамжай районунун туштук-батыш жагынан  орун  алып, дениз дээнгелинен 1000,1200 метрден бийиктикте жайгашкан.Туштук-батыш тарабынан  Халмион айыл окмоту, тундук-батыш тарабынан  Айдеркен  шаардык мериясы жана чыгыш-туштук тарабынан Котормо айыл окмоту, тундук-чыгыш тарабынан Кадамжай шаардык мериясы менен чектешип турат.Кадамжай райондук борбору менененки аралык 10км, Баткен облусунун  борбору  Баткен  шаарына  105км,    Кыргыз Республикасынын  борбору  Бишкек шаарынан  840 км,  алыстыкта жайгашкан.

 Орозбеков айыл аймагынын  жалпы  аянты ___________гектарды  тузот.Орозбеков  айыл аймагында 17 айыл бар.

 

 

 

Калктын жана түтүндөрдүн саны тууралуу маалымат

1-таблица

Айыл тургундарынын негизги киреше булактары

2-таблица

Иш чөйрөсү

2026г.

Мал чарбачылык

55

Дыйканчылык

40

Кызмат көрсөтүү чөйрөсү (соода, ж.б.)

5

БАРДЫГЫ:

100%

 

 

2.2.       Жер ресурстары

Айыл аймагындагы жайыт жерлерди кошкондо жер ресурстарынын жалпы аянты ___________________гектарды түзөт. Төмөнкү 3-таблицада айыл чарба жерлеринин категориялар боюнча аянты көрсөтүлгөн.

3-таблица

 

 

 

 

 

2.3.       Айыл аймагы боюнча жайыттардынкыскача мүнөздөмөсү жана инфраструктурасы

6-таблица

 

*Мал жайууга мүмкүн болгон жерлер – Буларга сугат жана кайракы айдоо жерлер, кысыр аңыздар жана көп жылдык бак-дарактар ж.б. кирет, ошондой эле түшүм жыйналгандан кийин гана жайылат (3-табицаны караңыз).

Маалымдама

Малды жайытка жайууу жана аларды короодо кармоо мезгили боюнча жайыттар жана мал жайылуучу участоктор төмөнкү мезгилдерге бөлүнөт:

Ø  жазгы(жайыттар жана мал жайылуучу участоктор)

Ø  жайкы (жайыттар жана мал жайылуучу участоктор)

Ø  күзгү (жайыттар жана мал жайылуучу участоктор)

Ø  кышкы (короодо кармоо)

№

Жыл мезгили

Жайытка жаюу/кармоо мезгили

Күн

Эскертүү

1

Жаз

01.04.-31.05.

61

Жаз мезгилинен күз мезгилине чейин мал жайыттарда жана мал жайылуучу участоктордо жайылат. Малды жайытка жаюунун жалпы укзактыгы 229 күндү түзөт.

2

Жай

01.06.-15.09.

92

3

Күз

16.09.-30.11.

76

4

Кыш

01.12.-31.03

136

Кыш мезгилинде, б.а. 136 күн, мал адатта короодо багылат.

 

Алынган маалыматка ылайык жыл бою 1224 ШМБ колдо/бордоодо багылат жана жайыттарга такыр жайылбайт. Ошондуктан жайыттарга 940 ШМБ жайылат.

 

 

 

 

 

 

 

Орозбеков А/А жайыт участоктору

1-карта

 

 

Орозбеков  А/А жайыт участогунун инфраструктурасы

2-карта

 

3.   МАЛДАРДЫН САНЫ,АЛАРДЫН ЖАЙЫТКА ЖАНА ДАЯРДАЛУУЧУ ТОЮТТАРГА БОЛГОН МУКТАЖДЫГЫ

o   Быйылкы жылгашарттуу малдын башы

2026-жылдын 01-янарына  карата Орозбеков A/A эсептелип чыккан малдын башы 8101ны түзгөн  . Малдын бир нече түрү багылат, жана алардын ар бир түрүнө карата күн сайын жана ай сайын канча КЗ керектелери эсептелген. Айыл аймагында 5233 үй чарбасы жайгашкан. Алардын көпчүлүгү негизинен сүт жана эт өндүрүү үчүн бодо мал кармайт. Сүт базарда жана сүт жыйноочуларга сатылат. Жылкыны кымыз өндүрүү жок жана айыл чарба жумуштарын аткаруу үчүн багышат.

2019-жылга карата малдын башы жана түрүнө жараша тоюттун керектелиши

7-таблица

 

*Коэффициент–Малдардын тирүүлөй салмагын аныктоо боюнча ыкмасынын жыйынтыктарынан алынган(2-тиркемени караңыз).

 

 

 

 

 

 

*

            *- 9-таблицаны чычкандын оң баскычы менен басып“Объект лист – открыть” деген аракетти тандап, таблицанын оң тарабындагы сызгычты ылдый жылдыруу жолу менен жайыт жана даярдалуучу тоюттарга болгон 5-жылдык муктаждык тууралуу айлар боюнча берилген толук маалыматты көрө аласыздар.

 

 

2026-жылга карата мезгилдер боюнча жайыт жана даярдалуучу тоюттарга болгон муктаждык

9.1-таблица

2026-жыл ичинде малдын жалпы санын тоют менен талаптагыдай камсыз кылуу үчүн 19719 тонна тоют керектелет, анын ичинен 10279 тонна жайыт тоюту жана 9513 тонна даярдалуучу тоюту кирет. Адатта мал жайытка бир жыл ичинде 229 күн жайылат, ал эми короодо 136 күн кармалат.

 

 

 

 

 

 

 

 

2026-жылга карата мезгилдер боюнча жайыттардын жана мал жайылуучу участоктордун түшүмдүүлүгү жана сыйымдуулугу боюнча жыйынтыкталган таблица

10.1-таблица

[1]

o   Даярдалуучу тоюттункөлөмү

Колго даярдалуучу тоюттардын түшүмдүүлүгү жөнүндө маалыматтын жоктугуна байланыштуу республика боюнча түшүмдүүлүктүн орточо көрсөткүчтөрү алынды.

 

2026 –жылга карата дардалуучу тоюттар

11-таблица

1-график

 

 

o   Тоютбалансы

Жайыттардын түшүмдүүлүгүнө жанаколго даярдалуучу тоюттардын көлөмүнө жүргүзүлгөн анализге ылайык (11 жана 12-таблица), айыл аймакта жайыт жана даярдалуучу тоюттар жетиштүү өлчөмдө камдалган. Малды кыш мезгилинде тоют менен камсыздоо үчүн жетиштүү көлөмдөгү (ал турсун 3716 тоннага көп) тоют даярдалат, анткени айдоо аянттары айыл аймактын ар бир тургунуна малды багууга жетиштүү өлчөмдөгү жер үлүшү бөлүнүп берилген.

 

2019-жылга каратаар бир мезгилге жараша тоют балансы

12-таблица

                                                2-график

 

 

Орозбеков А/А мал жаюу системасына 16 участок же 4 мал жаюуну башкаруу зонасы(коктулар) кирет. Ар бир коктуда талаа жана шалбаа-талаа жерлери бар. Жайыттын түшүмдүүлүгү1 чарчы жайыт жеринен “Чөп чабуу” ыкмасынын негизинде аныкталат.«Кыргызгипрозем» институнан жазгы жана кышкы тоюттардын түшүмдүүлүгү боюнча алынган маалыматтардын негизинде колдонулган жана бул маалыматтар тийиштүү жайыт участокторуна гана колдонулат. Жайытка жаюуга уруксат берилген ченемдер 60% түзөт, бирок Орозбеков А/А жүргүзүлгөн анализде “жарымын алуу жана жарымын калтыруу” белгилүү стандарты колдонулат. Анализ көрсөткөндөй, талаа жана шалбаа-талаа жайыттарында жайытка жаюунун 50%дык уруксат берилген ченемин колдонууга тоюттун түшүмдүүлүгү жетиштүү.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ø КЛИМАТТЫН ӨЗГӨРҮШҮН ЭСКЕ АЛУУ МЕНЕН ЖАЙЫТТАРДЫН АБАЛЫН БААЛОО ЖАНА АЙЛАНА-ЧӨЙРӨНҮ КОРГОО, ЖПБ МУКТАЖДЫКТАРЫ

 

o   Климаттын өзгөрүшүн эске алуу менен жайыттардын абалын баалоо анализи

Акыркы жылдары Орозбеков А/А аймагында аба ырайынын өзгөрүшү байкалууда:

2014-жылы кургакчылык болду, жай мезгили жамгырсыз өтүп, аба ырайынын температурасы абдан жогорулады. Айрым жайыт жерлериндеги чөптөр күйүп кетти, кээ бир булактар соолуп калды, мунун баары малдын азыктуулугуна терс таасирин тийгизди. Ал эми 2016-жылы жазында жана жайында жамгыр көп жаап, жайыт өсүмдүктөрүнүнүн өсүшүнө шарт түздү, бирок ошону менен катар эле малды жайкы жайыттарга өз убагында айдап чыгуу түйшүктүү болду (аба ырайынын төмөн температурасына байланыштуу жайыттарда чөптүн кеч чыгышы, нөшөрлөп жааган жамгыр, сел, ташкындап аккан дарыядан өтүүдөгү кыйынчылыктар, ж.б.).

Мындай терс көрүнүштөргө климаттын өзгөрүшү да өз таасирин тийгизип келет. Жайыттарды пайдалануу планын иштеп чыгууда климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашуу чараларын Кыргызгидромет тарабынан иштелип чыккан орто жана кыска мөөнөттүү аба ырайынын божомолун пайдаланып, карап чыгуу зарыл.

2018-жылы сентябрь айында АДИБ, ЖДнегизги 5 жайыт участогунда Жал-Таш, Кунгой  мал жайытка жайылгандан кийин жайыттардын абалына мониторинг жана баалоо жүргүзүлгөн (МБнын жыйынтыктары 3-тиркемеде берилген). Быйылкы жылы жүргүзүлгөн мониторинг жаана баалоо Жал-Таш участогундагы жайыттар гана бир аз деградацияга учурагандыгын көрсөттү. Мунун себеби мурунку кургакчылык жылдарга жана малды ашыкча жаюуга байланыштуу. Мындай учурда климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашуу жолдорунун бири жайыттардын жүгүн 50%  азайтуу болуп саналат. Башка бааланган участоктордун абалы жакшы. Жайыттардын сыйымдуулугун аныктоодо бул натыйжалар күзгү жана жайкы жайыттарда гана пайдаланылган, ал эми кышкы жана жазгы жайыттарда Кыргызгипроземдин 2010-жылга берилген маалыматтары колдонулган. Мындан ары Орозбеков А/А ЖК бардык участоктордо мезгил боюнча пландык мониторинг жүргүзүүгө ниеттенүүдө. Жайыттарга мониторинг жүргүзүү жана баалоо планы 4-тиркемеде берилген(Кыргыз Республикасындагы жайыттардын абалын “Кайчылаш сызыктар” ыкмасы менен баалоо боюнча колдонмо).

Мезгилдин ортосунда чөптүн оттолушун көзөмөлдөө жана жайыттарды пайдалануу максаттарынын аткарылышына ишендирүү үчүн чөптүн оттоо деңгээлин аныктоо үчүн “Негизги өсүмдүктөрдүн ыкмасы” менен жүргүзүү сунушталат. Мониторингдин натыйжаларын сактап коюу зарыл.

 

 

o   Айлана-чөйрөнү коргоо боюнча башкаруу планы.

13-таблица

Экологиялык элементтер

Тийгизген таасири

Айлана-чөйрөгө тийген таасирди азайтуу боюнча сунушталган чаралар

Иш-чараларды ишке ашыруу боюнча институционалдык жоопкерчилик

Топурак

Топурактын деградациясы

Мал башынын деңгээлин жана мал жаюу мөөнөтүн баалоо.

Жайытка мал жаюу мөөнөтүн жана санын алмаштыруу.

Жайыттарды (желбеген, зыяндуу жана уулуу) отоо чөптөрдөн жана тикенектерден тазалоо.

Чөп катмары толук бузулганда жайыттарга чөптү кайра себүү.

 

Фермерлердин жайкы жайыттарды пайдалануусу үчүн аларга дем жана түрткү берүү керек. Жайыт чөптөрүнө тыныгуу берүү жана үрөндөрдүн бышып жетилишин камсыздоо үчүн жайкы жайыттарга ротациялык мал жаюу системасын киргизүү шарт. Мал жайылуучу жайыттарды жыл сайын алмаштыруу мүмкүндүгү каралууга тийиш. Малчылар жайыт чөптөрдүн өсүшү боюнча өзгөрүүлөргө байкоо жүргүзүп турушу зарыл.

Жайыткомитети, жергиликтүү жамааттар, жайыт пайдалануучулар

 

Чөп катмары

Жайытка жайылуучу малдын алмашуу ырааттуулугу:

жылкыларды, бодо малды, койлорду, эчкилерди жаюу.

 

Жайыттарды эс алдыруу: жайыттарга 4-6 жолу пайдаланылгандан кийин эс алуу берилет.Жайыттарды эс алдыруу жайыттардын сапатын жакшыртууда эң негизги ролду ойнойт. Үрөн себүү аркылуу айрым жайыт жерлериндеги чөптүн түрүнүн курамын жакшыртууга болот.

 

Жайыттын деградациясы төмөнкү чектен өтүп кеткен өзгөчө жагдайларда чөптү кайра себүү жана минералдык жер семирткичтерди колдонуу максатка ылайык болуп эсептелет.

Жайыттарга минералдык жер семирткичтерди себүү: минералдык жер семирткичтерди колдонуу (азот, фосфор, калий, комплестүү).

Жайыттарды малалоо.

Жайыттарга кошумча чөп себүү:

Жайыт комитети, жергиликтүү жамааттар, Кыргыз мал чарба жана жайыт илим-изилдөө институту, Өсүмдүктөрдү химиялаштыруу жана коргоо департаменти, Жайыт пайдалануучулардын республикалык жана райондук ассоциациялары

 

Инфраструктураны (мал айдап өтө турган жол, көпүрөлөр,

жолдор, суу ичүүчү жайлар ж.б.) калыбына келтирүү учурундагы атмосфералык аба

 

Автоунаалар, курулуш техникасы, ширетүү иштери, сырдоо иштери, цементти, шагылды, ташты түшүрүү.

Чаңды болтурбоо үчүн суу себүү жана курулуш аянтчаларын далдалоо жана тосуу сыяктуу чаңды басуу чаралары жана тийиштүү турмуш-тиричилик иш-чаралары.

Маскаларды, перчаткаларды жана атайын кийимдерди колдонуу.

Чаңга сезгич рецепторлорго тийген таасирди  эң төмөнкү чекке чейин азайтуу үчүн транспорт каражаттарынын кыймылын чектөө жана ылайыктуу транспорттук каттамды тандоо.

Төгүлмө материалдарды ташуучу автоунааны чечилме тент менен жабдуу. Курулуш аянтчаларына герметикалык каптарга салынган цементти гана алып келүү.

Чаң басуу жана булганууну эң төмөнкү чекке чейин азайтуу үчүн жанаша аймактагы тазалыкты коргоо, курулуш таштандыларынын түшүп калышын болтурбоо талап кылынат.

Подрядчик айлана-чөйрөгө тийген тассирди азайтуу чаралардын аткарылышынажооп берет.

 

Иш чаралардын аткарылышына Консультант мониторинг жана байкоо жүргүзөт.

 

Жайыт комитети, жергиликтүү жамааттар, АРИС

Жер үстүндөгү жана жер астындагы суулар

Агып кетүүлөр аныкталган учурда сууну кайра иштетүү продуктулары (тунмалар) менен топурактын жана суунун булганышы;техниканы колдонууга байланыштуу суунун мунай заттары менен булганышы

Атайыл бөлүнгөн участокту гана пайдалануу.

Курулуш учуруднда колдонулуучу тийиштүү базалык курулуш нормалары жана стандарттары.

Техниканын майынын агып кетпегендигин күн сайын текшерүү; курулуш участогунда унааны жууга тыюу салуу.

 

Подрядчик айлана-чөйрөгө тийген тассирди азайтуу чаралардын аткарылышынажооп берет.

 

Иш чаралардын аткарылышына Консультант мониторинг жана байкоо жүргүзөт.

 

Жайыт комитети, жергиликтүү жамааттар, АРИС

Жаныбарлар жана өсүмдүктөр дүйнөсү

Пландалган курулуш аймагындагы Кызыл китепке киргизилген өсүмдүктөр жана жаныбарлар

 

Кызыл китепке киргизилген өсүмдүктөрдүн түрүн жана малдардын миграция жолдорун изилдөө

Курулуш аянтчасын жайгаштыруунун альтернативдүү варианттары

 

 

Подрядчик айлана-чөйрөгө тийген тассирди азайтуу чаралардын аткарылышынажооп берет.

 

Иш-чаралардын аткарылышына Консультант мониторинг жана байкоо жүргүзөт.

 

Жайыт комитети, жергиликтүү жамааттар, АРИС

Шамал жана суу эрозиясы

 

Суунун кармалышын камсыз кылуучу уюштуруу системасын жана агротехникалык иш-чараларды иштеп чыгуу,

-жер кыртышын жумшарткыч же оюлган корпустары бар шаймандар менен жерди айдоо,

- тилкелерде туташтыргычтарды жана толгомдорду пайда кылуу жолу менен жерди айдоо,

- чуңкурларды жана үзүлмө тилкелерди пайда кылуу,

-чуңкурларды жасоо,

- кар токтотуу,

- кар эрүүнү жөнгө салуу.

Суу эрозиясы менен күрөшүүнүн агротехникалык жолдоруна жерди туур айдоо технологиясы кирет. Тагыраак айтканда, жерди терең айдоо эриген кардын сууларынын натыйжалуу кармалгандыгына байланыштуу топурактын сууну сиңирүүсүн жогорулатат.

- топуракты жумшарткыч менен жабдылган соконун чымды аңтаргыч бөлүгү менен жерди терең айдоо – контурдук айдоо.

4° чейинки тоонун тик боорлорун куралма (тепкичтүү) жол менен айдоо.

- үзүлмө тилкелерди жасоо.

Подрядчик айлана-чөйрөгө тийген тассирди азайтуу чаралардын аткарылышынажооп берет.

 

Иш чаралардын аткарылышына Консультант мониторинг жана байкоо жүргүзөт.

 

Жайыт комитети, жергиликтүү жамааттар, АРИС

Курулуш таштандылары

Жакын аймактын, топурактын жана суу ресурстарынын булгануусу

Мүмкүн богон учурда таштандылардын бардык түрүн сорттоо, кайра пайдалануу жана иштетүү.

Кайра пайдаланылбай жана иштетилбей турган таштандыларды жок кылуу;  жергиликтүү компаниялар менен биргеликте таштандыларды өзүнчө таштандылар үйүлгөн жерлерге чыгаруу жана жок кылуу; таштандыларды ачык жерде өрттөөгө тыюу салуу.

Курулуш жана демонтаж иштерин жүргүзүүдөн келип чыккан минералдык таштандылар жалпы жана органикалык таштандылардан бөлүнүүгө тийиш, суюк жана химиялык таштандылар сорттолуп, атайын контейнерлерде сакталууга тийиш.

 

Таштандыларды чыгаруу жана утилдештирүү документтери тийиштүү түрдө жүргүзүлүүгө тийиш, анкени алар курулуш аянттарындагы таштандынын талаптагыдай жок кылынгандыгынын далили катары эсептелет.

 

Турмуш-тиричилик таштандылары маселесине келгенде, жергиликтүү СЭС кызматтары таштандыны чогултуу жана утурумдук утилдештирүү үчүн таштанды чогултуучу резервуарларды уюштурууга тийиш.

Подрядчик айлана-чөйрөгө тийген тассирди азайтуу чаралардын аткарылышынажооп берет.

 

Иш чаралардын аткарылышына Консультант мониторинг жана байкоо жүргүзөт.

 

Жайыт комитети, жергиликтүү жамааттар, АРИС

 

 

Социалдык чөйрө

 

Жумушчулардын жана тургундардын коопсуздугу

Курулуш иштериндеги өндүрүш жаракаттары

Курулуш иштерин жана экологиялык коопсуздукту контролдоочу жергиликтүүинспекциялар; жергиликтүү калкка жүргүзүлө турган курулуш иштери жөнүндө тийиштүү түрдө маалымат берилиши керек.

Өндүрүш процесстеринин адамдарга жана айлана-чөйрөгө тийгизген терс таасирин азайтуу максатында бардык курулуш иштери коопсуздук жана тартипти коргоометоддорун колдонуу менен жүргүзүлүшү шарт.

Жеке коргонуу каражаттары коопсуздук стандарттарына (коргоочу атайын баш кийимдерди, маскаларды, зарыл учурда, курларды жана бут кийимдерди сөзсүз түрдө пайдалануу) жооп бериши талап кылынат.

Подряддык уюм

 

 

o   Фокус топтордун жыйынтыктарынын негизинде ЖПБнын муктаждыктарын баалоо анализи

Фокус топторунда жүргүзүлгөн талкуулоолордун жыйынтыгында, ЖПБнын жалпы чогулушунда жактырылган төмөнкү өнүктүрүүнүн артыкчылык багыттары аныкталган (14-таблицаны караңыз).

Өнүктүрүүнүн артыкчылык багыттары

14-таблица

№

Артыкчылык багыттары

Жайгашкан орду

1

Жайыттарды жакшыртуу максатында көргөзмө участокторун уюштуруу жана түптөө

Кучук-Уста , Тамаша ,Зангал1-2участогу

2

"Тажрыйба катары арпа үрөнүн  себүү  20га

Сары-Талла   Тамаша участогу

3

Мал  суу  ичуучу  жайларды куруу жана ондаа (каптаж)  4 даана

Шилвили,Пышкоот, Калта-Согот ,  Зангал1-2 Тамаша  участоктору

4

Копуроо  куруу 5 даана

Кызыл-Мазар,  Чанеки -Сай участоктору

5

Жылына  45 км жолду калыбына келтирүүнү жана оңдоону улантуу

Бардык  жайыттарга тийешелууучастогу

6

Жайыттардын абалына мониторинг жүргүзүү жана баалоо

ЖПБ/ЖК үчүн,

7

ЖПБ/ЖКнын мүчөлөрүнүн билим денгээлин жогорулатуу

Орозбеков А/А ЖПБ/ЖК

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ø 2026-2030-ЖЫЛДАРГА КАРАТА ЖАЙЫТТАРДЫ БАШКАРУУ ЖАНА ПАЙДАЛАНУУ БОЮНЧА ЖАМААТТЫН ОРТО МӨӨНӨТТҮҮ ПЛАНЫ

 

 

Беш жылдык иш-чаралардын планы

16-таблица

№

Пландалган иш-чаралар

Жайгашкан орду

Мөөнөтү  (башталышы жана аякталышы)

 

Жайыттарды жакшыртуу

1

Жайыттарды жакшыртуу максатында көргөзмө участокторду уюштуруу жана түптөө

Кучук-Уста Зангал участогу

05.2026 – 11.2030

 

2

Тажрыйба катары арпа үрөнүн  себүү

(20 га)

Сары-Талаа участогу

04.2026 – 05.2027

 

Инфраструктураны жакшыртуу

3

Копуроо  куруу 5 даана

Кызыл-Мазар, Кудук,Курманжан Датка, Машалан , Калта Согот участоктору

06.2026 – 09.2030

 

 

Мал  суу  ичуучу  жайларды куруу жана ондаа (каптаж)  4 даана

Машалан,Надиркан Шивели   участоктору

06.2026 – 09.2030

 

 

 

 

 

 

4

45 км жолду оңдоо жана калыбына келтирүү иштерин улантуу

АО  керектуу  болгон   жайыт участору

06.2026 – 09.2030

 

Мал чарбачылыкты жакшыртуу

11

Жайыттардын абалына МжБ жүргүзүү темасындагы тренинг өткөрүү

Орозбеков ЖПБ

2026-2030

 

Потенциалды жогорулатуу

13

ЖК/ЖПБнын мүчөлөрүнө жайыттарды жана мал чарбасын башкаруунун укуктук негиздери боюнча окутууларды өткөрүү

Орозбеков айылы

2026

 

14

ЖК/ЖПБнын мүчөлөрүнө иш кагазадарын жана эсеп-кысап жүргүзүү боюнча окутууларды өткөрүү

Орозбеков айылы

2026

 

15

ЖК/ЖПБнын мүчөлөрүнө фандрайзинг боюнча окутууларды өткөрүү

Орозбеков айылы

2026

 

16

ЖК/ЖПБнын мүчөлөрүнө чыр-чатактарды чечүү боюнча окутууларды өткөрүү

Орозбеков айылы

2026

 

 

 

 

 

o   Малдардынэпизотикалык абалы жана ден соолугун коргоо боюнча орто   мөөнөттүү беш жылдыкпланы

Эпизотиялык абалга кыскача мүнөздөмө

ВФКМИ жана ЭЭБдин веб-сайттарында жайгашкан расмий маалыматтын анализине таянсак, жаныбарлар дагы да болсо жугуштуу ылаңдардан жабыркап келишет. Алардын кесепетинен малдын азыктуулугу төмөн болуп, мал чарбачылыгына көз каранды болгон үй-бүлөлүк бюджетти толуктоодо фермердик чарбаларга жана үй чарбаларынаолуттуу экономикалык зыян келтирилүүдө. Мындай абал бир катар жугуштуу жана инвазивдик ылаңдардын козгогучтарын өрчүтүүгө шарт түзгөн региондордун табигый-климаттык шарттарынын өзгөчөлүгүнө, жаныбарларды багуу жана кармоо талаптардын бузулгандыгына байланыштуу.

Баткен облусунун Орозбеков айыл аймагы боюнча ветеринардык отчетто катталган ылаңдар жөнүндө маалымат 18-таблицада берилген.

 

Айыл аймагындагы ылаңдаган малдын акыркы 5 жылдагы саны (динамика боюнча)

18-таблица

№

Мал ылаңдарынын түрү

Жылдар жана ылаңдаган малдын саны (баш).

2021

2022

2023

2024

2025

1

Бодо малдын пастереллезу

50

45

31

26

35

2

Бодо малдын лептоспирозу

45

49

40

31

26

3

Жылкынын кээңгиси

15

21

-

-

-

4

Майда малдын шарпы

150

81

-

-

-

5

Койдун чечеги

60 (кырылган мал)

-

-

-

-

6

Эмкар

3

4

-

-

-

7

Бодо малдын бруцеллезу

2

3

-

-

-

 

Жүргүзүлгөн анализге көңүл бурсак, айрым жугуштуу ылаңдарга чалдыгуу туруктуу мүнөзгө ээ экендиги көрүнүп турат, андыктан аларга каршы алдын ала пландуу иш-чараларды уюштуруу зарыл.

Малдардын ээлерин жана малдардын ден соолугун коргоо боюнча ветеринардык кызмат көрсөтүүчү ветеринардык адисти сурамжылоо, ошондой эле лабораториялык анализдин жана ушул айыл аймактагы мамлекеттик ветеринардык кызматтын отчетторун изилдөөнүн жыйынтыктары бул айыл аймактын аймагындагы мал айрым жугуштуу ылаңдар менен маал-маалы менен ылаңдап тургандыгын көрсөтүп турат.Бул ылаңдардын ичинен гиподерматоз (сайгак), мониезиоз, фасциолез, псороптоз (котур) жана башка айрым оорулар жыл сайын катталып турат. Мындан тышкары, табигый очоктору бар же жаныбарларды тоюттандыруу жана багуу эрежелери бузулганда пайда болуучу бир катар жугуштуу ылаңдар да кездешет. Алардын алдын алуу үчүн белгиленген пландуу иш-чараларды өткөрүү талап кылынат. Кадамжай районундагы Орозбеков  айыл аймагынын малдардын ден соолугун коргоо планы ушулардын баарын эске алуу менен беш жылга түзүлгөн.

 

 

 

 

 

Малдардын ден соолугун коргоо боюнча орто мөөнөттүү 5 жылдык план(максаттары, милдеттери, иш-чаралары)

 

Малдардын ден соолугун коргоо боюнча орто мөөнөттүү пландын максаты айыл аймагынын деңгээлинде ветеринардык кызмат көрсөтүүлөрдүболгон ресурстарды эске алуу жана жылдык планга оңдоолорду киргизүү мененмалдардын ээлеринин кирешелерин көбөйтүү иш-чараларын аткаруу аркылуу жакшыртуу болуп саналат.

 

·         Фермердик жана жеке чарбалардын өнүгүү деңгээли малдын жалпы санынын динамикасы, өндүрүлгөн продукциянын өздүк наркы жана кирешелүүлүгү, тоют базасынын абалы сыяктуу стандарттык статистикалык көрсөткүчтөрдүн жардамы менен гана бааланбастан, ветеринардык тейлөөнү өнүктүрүү деңгээлин дагы эске алуу менен бааланууга тийиш.

·         Мал чабачылыгы ветеринардык тейлөө менен түз жана кайтарым байланышта. Бир жагынан ветеринардык кызматтын ишинин аз натыйжалуулугу жугуштуу ылаңдардын, малдын өлүмүнүн, өндүрүмдүүлүгүнүн начарлашы, алардын азыктуулугунун төмөндөшү пайда болуу коркунучун жаратат, экинчи жагынан мал чарбачылыкты туруктуу өнүктүрүү сапаттуу ветеринардык кызмат көрсөтүүлөргө муктаждыкты аккумуляциялайт, ошондой эле ветеринардык инфраструктуранын өсүшүнө жана анын натыйжалуу иштешине шарт түзөт.

 

Малдардын ден соолугун коргоопланынын милдеттерине төмөнкүлөр кирет:

·         айыл аймагынын деңгээлинде малдардын ден соолугун коргоо боюнча иш-чараларды өз убагында уюштуруу;

·         жаныбарлардан жугуучу ылаңдардан адамдарды коргоо;

·         болгон ресурстарды пайдалануу жана модернизациялоо аркылуу мал чарба продукциясынын санын арттыруу жана сапатын жакшыртуу, ошону менен бирге эле адамдардын жашоо деңгээлин көтөрүү.

 

Орто мөөнөөтүү планда каралган иш-чараларга негизинен төмөнкүлөр кирет:

19-таблица

№

Көйгөйлөр

Иш-чаралар

Мөөнөтү / жылдар

Каржылоо булактары

Жооптуулар

Эскертүү

2019

2020

2021

2022

2023

1

Ветеринардык инфраструктура объекттеринин жоктугу (раскол, күпкө ваннасы, Беккари чуңкуру, малды жасалма уруктандыруу үчүн көчмө каражаттар, ж.б.)

Ветеринардык инфраструктура объекттерин түзүү/куруу:

 

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

 

·         Кой мончо

 

 

1

 

 

ЖК каражатынын эсебинен

 

 

·         Айыл жеринде жеке ветеринардык врачтын жумуш ордун түзүү (мекеменин профили, формасы, ишкердиги жана аты, ошондой эле дареги жана иштөө убактысы мамлекеттик жана расмий тилде жазылып, илинип коюучу такта)

1

1

 

 

 

Жеке ветеринардын каражатынын эсебинин

·         Ветеринардык дарылоо үчүн раскол сатып алуу жана куруу

1

 

 

 

 

ЖК каражатынын эсебинен

·         Малды жасалма уруктандыруу үчүн көчмө каражаттарын

 

 

 

1

 

Жеке ветеринардын каражатынын эсебинин

·         Беккари чуңкурун куруу

 

 

 

 

1

ЖК каражатынын эсебинен

2

Айыл аймактын аймагында жана анын карамагындагы жайыттарда өзгөчө коркунучтуу очоктордун жана айрыкча табигый-очоктуу ылаңдардын болушу жөнүндө маалыматтын жоктугу

Эпизоотиялык коопсуздук боюнча жайыттын абалын текшерүү үчүн материалдардын үлгүсүн алуу: жугуштуу ылаңдардын козгогучтарынын (патогендүү микроорганизмдер, топурактын жугуштуу ылаңы, ылаңдын козгогучтарынын ортоңку ээлеринин түрү, жугуштуу ылаңдарды таратуучулар/алып жүрүүчүлөр) болушуна, аларды лабораторияга жеткирүү, алынган натыйжаларды анализдөө жана иш-чараларды пландоо

 

 

1

 

1

ЖК каражатынын эсебинен

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

ВФКМИ РБ менен биргеликте

3

Тоюттарда макро- жана микроэлементердин: витаминдердин, Сa, Ф,селен, ж.б. жетишсиздигинен келип чыккан ылаңдардын жайылуу өзгөчөлүгү жөнүндө маалыматтын жоктугу

·         Жайыт тоюттарын изилдөө максатында материалдардын (ар түрдүү чөптөрдүн саманын, чөптүн) үлгүсүнмакро- жана микроэлементтердин: витаминдердин, Сa, Ф, селен, ж.б. өлчөмүн текшерүү үчүн алуу

·         Аларды лабораторияга жеткирүү, алынган натыйжаларды анализдөө жана иш-чараларды пландоо

 

 

 

1

1

ЖК каражатынын эсебинен

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

 

4

Жеке ветеринардык врачтар кесиптик деңгээлин жогорулатышпайт

Жеке ветеринардык врачтардын кесиптик деңгээлин жогорулатуу боюнча курстарды, семинарларды уюштуруу (адам)

2

2

1

1

1

2019-2020-жылдары МРӨ1 жана 2, МЖБЖ долбоорлорунун эсебинен,калган жылдары жеке ветеринардын каражатынын эсебинен

АДИБ, КР АЧТММ, ВП, ЖКжана ВФКМИ РБ

 

5

Инфекция очогунун пайда болушу

Жугуштуу ылаңдарга каршы күрөшүү жана алдын алуу эрежелеринин талаптарына ылайык иш-чараларды уюштуруу

1

1

1

1

1

-

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

 

6

Малдардын ылаңдарына каршы алдын алаэмдөөдө малдын бардык түрүнүн жана жалпы санынын толук камтылбашына уруксат берилет

Малдын санынын толук камтылбагандыгынын себебин талдоо, эпизоотияга каршы иш-чаралардын пландарын оңдоо, жаныбарларды идентификация-лоо системасын жана НАДИС, РАДИС, ДОГс программаларын киргизүү, малдардын ээлери менен мамлекеттик органдардын ортосундагы келишимдик мамилелер системасына өтүү

1

1

1

1

1

Жеке ветеринардын каражатынын эсебинин

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК, РУГИВФБ

 

7

ЖВА, ВФКМИРБ, МДСП, Жайыт комитеттеринин иш-аракеттеринин  макулдашылбагандыгы

ЖВА, ВФКМИРБ, МДСП, Жайыт комитеттери менен иш-чаралардын түзүлгөн планын макулашуу

1

1

1

1

1

-

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

 

8

Лабораториялык диагностикалык изилдөөлөрдүн жыйынтыгы боюнча малдардын ээлери малды аргасыз союуга макулдугун бербеген учурлар катталууда

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жана ВФКМИРБ менен биргеликте админитстративдик чараларды көрүү

1

1

1

1

1

-

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК, РУГИВФБ

 

9

Малдардын ден соолугун коргоо боюнча иш-чараларды пландоо малдын түрүн жана жалпы санын каттабастан жүргүзүлүүдө, б.а. план реалдуу эмес

Малдардын ден соолугун коргоо боюнча иш-чараларды малдын жалпы башын (идентификация, эсепке алуунун жыйынтыктары боюнча), айыл аймактын табигый-климаттык өзгочөлүктөрүн, козгогучтардын биологиялык өөрчүшүн, ылаңдын өтүшүн жана 2019-2023-жылдарга Кыргыз Республикасынын ветеринариясын өнүктүрүүнүн стратегиялык планын эске алуу менен жыл сайын пландоо.

1

1

1

1

1

ЖК каражатынын эсебинен

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

 

10

Малдардын ден соолугун коргоо иш-чаралары тууралуу калк, айрыкча малдардын ээлери,начар маалымдалган

Жергиликтүү массалык маалымат каражаттарын пайдаланып, малдардын ээлери менен аңгемелешүүлөрдү, жолугушууларды өткөрүү аркылуу коммуникациялык иштерди уюштуруу жана ветеринария темасына арналган чакан китепчелерди чыгаруу

1

1

1

1

1

ЖК каражатынын эсебинен

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

 

11

Малдардын ден соолугун коргоо пландын аткарылышына мониторинг жүргүзүлбөйт

Малдардын ден соолугун коргоо планынын аткарылышына квартал сайын мониторинг жүргүзүү, Жайыт комитетинин отурумдарында мониторингдин жыйынтыгын жыл сайын талкуулоо жана Малдардын ден соолугун коргоо планынын аткарылышын жакшыртуу боюнча тийиштүү чараларды көрүү

 

1

1

1

1

1

ЖК каражатынын эсебинен

Жеке ветеринар,

ЖДСП ЖК

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

o   ЖБПЖПнын аткарылышына мониторинг жана баалоо жүргүзүү боюнча беш жылдык планы

21-таблица

№

Иш-чаралар

Методдор

Мөөнөтү

Жооптуу адамдар

Аткаруу далилдери

Индикаторлор

 

Даярдоо этабы

 

 

 

 

 

1

ЖБПЖП иштеп чыгууга,  анын ичинде жайыттардын абалын жооптуу адамдарды аныктоо. Малдын анык санын эсептөө боюнча комиссияны түзүү (ар бир үйдө жана мал короолордо сурамжылоо жүргүзүү).

Талкуулар/су-нуштар

1 күн

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү

Протокол, жооптуу адамдардын тизмеси

ЖБПЖПны иштеп чыгууга эң аз дегенде ЖКнын 2 мүчөсү бекитилди;ЖКнын 2 мүчөсү жайыттардын абалына баа беретжана комиссия түзүлдү.

2

Расмий статистикалык маалыматты жыйноо

Документтерди карап чыгуу

1 жума.

ЖК мүчөлөрү

А/А статистика бөлүмүнөн алынган статистикалык маалыматтар жөнүндө справка.

Башка анык маалымат булактары[2].

Статистикалык маалыматтар

3

Жооптуу адамдарды окутуу, консультация берүү

Тренинг, консультация берүү, коштоо

2-3 күн

 ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү

Отчет

1-3 тренинг/консультациялар

4

Мониторингжүргүзүлө турган участокторду аныктоо

Документтерди, карталарды, ж.б. кароо

 

0,5 күн

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү

Отчет

Усатоктордун саны

5

Жайыттардын абалына баа берүү

Талаа жумуштары

3-7 күн

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү

Отчет

Бардык керектүү маалыматтар жыйналды

6

Жыйналган маалыматты киргизүү жана иштеп чыгуу, жайыттардын абалы боюнчамаалыматтарды талдоо

Кабинеттик жумуш

2-3 күн

 ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү

Маалыматбазасы (Excel электрондук таблицасы)

Маалымат базасы (Excel электрондук таблицасы), түшүмдүүлүк, жайыт участоктордун абалы жөнүндө маалымат

 

 

Иштеп чыгуу стадиясы

 

 

 

 

 

7

5 жылдык ЖБПЖПнынаналитикалык/стратегиялык бөлүктөрүн төмөнкү бөлүктөрдү кошуу менен иштеп чыгуу:

ü  2026+-жылга жана 2026-2027-жылдарга жайыт жана даярдалуучу тоюттарга муктаждык.

ü  2026-2030-жылдарга жайыт жана даярдалуучу тоюттардын болушу

ü  2026 – 2030-жылдарга жайыттарды пайдалануу планы

ü  5 жылга иш-чаралардын планы

ü  Малдардын ден соолугун коргоо

ü  Фокус топтордун жыйынтыктары боюнча ЖПБнын керектөөлөрүн баалоо анализиЖергиликтүү потенциалды өнүктүрүү

ü  5 жылга иш-чаралардын планы жана бюджет

ü  5 жылга мониторинг жана баалоо планы

ü  мониторингжана баалоо планы

 

Кабинеттик жумуш

1-3 жума

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрүЖДСП

5 жылдык ЖПБЖПнын болушу

Негизги бөлүктөр камтылган5 жылдык ЖБПЖПнын болушу

 

Жылдык ЖБПЖП

 

 

 

 

 

8

Жылдык ЖБПЖПнытөмөнкү бөлүктөрдү кошуу менен иштеп чыгуу:

ü  2026-жылга Жайыттарды башкаруу жана пайдалануу планы

ü  2026-жылга жайыттарды пайдалануу планы

ü  2026-жылга мал жаюунун календардык планы

ü  2026-жылга иш-чаралардын графиги (Жайыт комитетинин операциялык планы)

ü  Малдардын ден соолугун коргоо планы

ü  Жергиликтүү потенциалды өнүктүрүү планы

ü  2026-жылга бюджет

ü  2026-жылга мониторинг жана баалоо планы

ü  Орозбеков а/а ЖПБнын ички эрежелери

Кабинеттик жумуш

1-3 жума

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү, ЖДСП

Жылдык ЖБПЖПнын болушу

Негизги бөлүктөр камтылган жылдык ЖБПЖПнын болушу

 

Макулдашуустадиясы

 

 

 

 

 

9

Жайыт комитетинин жыйынында ЖБПЖПнын алдын ала вариантын талкуулоо жана макулдашуу

Жыйын, сунуштар, комментарий-лер

0,5 күн

ЖКнын төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү

Протокол.  Комментарийлер жана сунуштар көрсөтүлгөн документ

Талкуулардын протоколу. Документ макулдашылган.

Бардык сунуштар эске алынды.

10

ЖБПЖПны ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга (РАӨБ) жана АӨ кийинки иштеп чыгуу менен макулдашууга жөнөтүү

-

1 жума

ЖКнын төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү

Протокол.  Комментарийлер жана сунуштар эске алынган документ

Талкуулардын протоколу. Документ макулдашылган.

Бардык сунуштар эске алынды.

 

Бекитүүстадиясы

 

 

 

 

 

11

ЖБПЖПнын финалдык долбоорун жергиликтүү кеңештин сессиясына бекитүүгө жөнөтүү. ЖБПЖПны презентациялоо жана финалдык вариантын жактоо жана бекитүү

-

-

ЖК төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү.

Жергиликтүү кеңештин органы кароого кабыл алгандыгы жөнүндө кириш номерлүү кат. Протокол

Жергиликтүү кеңештин сессиясынын отуруму,

Бекитилген жана мөөр басылган ЖБПЖП.

 

Ишке ашыруу стадиясы (ЖБПЖПны ишке ашыруу боюнча иш-чаралардын тизмеги)

 

 

 

12

Жайыт пайдалануучулардын жылдык чогулушу

Чогулуш

1 күн

ЖКнын төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү.

Протокол

Чогулуш

13

Жайыт пайдалануучулар менен келишимдерди түзүү, жайыт билеттерин берүү, төлөмдөрдү жыйноо

-

Мал жаюуга чейин

ЖК төрагасы, бухгалтер

Келишимдер, квитанциялар

Келишимдердин/би-леттердин, квитанциялардын саны

14

Ветеринардык-профилактикалык иштердин аткарылышын контролдоо

Справканын болушун текшерүү

регулярно

үзгүлтүксүз

ЖДСП, ЖВ

Отчеттор

15

Мониторингдик топту түзүү, мониторинг боюнча иш-сапарларычакан долбоорлорду жүзөгө ашыруу боюнча базалык көрсөткүчтөрдү жыйноо

Байкоо жүргүзүү,сурамжылоо, интервью

1 жолу, чакан долбоор башталганга чейин

ЧДТ

Отчет

Ишке ашыруунун жүрүшү тууралуу отчет

16

Чакандолбоорлорду жүзөгө ашыруу боюнчаорто мөөнөттүү көрсөткүчтөрдү чогултуу үчүнмониторинг боюнча иш-сапарлары

Байкоо жүргүзүү,сурамжылоо, интервью

1 жолу, чакан долбоор боюнча иштин ортосунда

ЧДТ

Отчет

Иштин жүрүшү боюнча отчет

17

Чакан долбоорлорду жүзөгө ашыруу боюнча жыйынтыктоочу көрсөткүчтөрдү чогултуу үчүн мониторинг боюнча иш-сапарлары

Байкоо жүргүзүү,сурамжылоо, интервью

1 жолу, чакан долбоор боюнча иштин аягында

ЧДТ

Отчет, АКТ

Отчет жана эгерде курулуш долбоору болсо, подрядчиктин өткөрүү акты

18

Чыр-чатактарды чечүү жана жоюу боюнча иш-аракеттер

Сүйлөшүүлөр, жолугушуулар

үзгүлтүксүз

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү,

Тартип бузуулардын саны

Ички эрежелер тууралуу маалымат берүү боюнча чогулуштардын жана консультациялардын саны;

Тартип бузуулардын саны

19

Жайыт пайдалануучулар бирикмесинин мүчөлөрүнө МБнын жыйынтыктары тууралуу маалымат берүү.

Чогулуш

 

Жылына бир жолу

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү,ЧДТ

Протокол

Чогулуш

20

Зарыл учурда иш планына МБ жүрүшүндө алынган жыйынтыктарды эске алуу менен өзгөртүүлөрдү киргизүү

Кабинеттик жумуш

Жылына бир жолу

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү, ЧДТ

ЖБПЖП

Өзгөртүүлөрдүн, толуктоорлордун саны

 

 

Ø ЖАЙЫТТАРДЫ БАШКАРУУ ЖАНА ПАЙДАЛАНУУ БОЮНЧА ЖЫЛДЫК ПЛАНЫ

o   Жайыттарды башкаруу жана пайдалануу боюнча жылдык планы

Орозбеков А/А жайыт пайдалануучулары көпчүлүк жайыт участокторун 2-3 мезгилдибир пайдаланышат, ал эми айрым участоктор жыл бою пайдаланылат. Айыл аймагынын тургундары жайыт жерлеринен тышкары айыл чарба жерлердин башка категорияларын дагы мал жаюу участоктору катары пайдаланышат (түшүм жыйналгандан кийинайдоо жерлер, көп жылдык бак-дарактар отургузулган, короонун жанындагы жерлер, бадал өсүмдүктөрү, ошондой эле айдалган айдоо аянттары жана башка жерлер).

Төмөнкү 22-таблицада Орозбеков А/А боюнча мал жаюу участоктордун аталышы жана аянты, ошондой эле мал жайылуучу участоктордун пайдалануу мезгилдери көрсөтүлгөн (анын ичинде мал жаюу үчүн пайдаланылган айыл чарба жерлеринин башка категориялары да бар).

 

Жайыт пайдалануунун учурдагы жана учурдан кийинки пландоо системасы

22-таблица

 

 

 

22-таблица-таблица

 

Эскертүү:жайыт тоюттарынын жалпы көлөмүн пландоо жана эсептөө учурунда жайыттарды Мезгил боюнча пайдалануунун жыштыгы, анын ичинде мал жаюу үчүн пайдаланылган айыл чарба жерлеринин башка категорияларыэске алынган. Натыйжада, жайыттардын Мезгил боюнча пайдалануу аянты көбөйүүдө.

Жайыттардын абалын баалоо учурунда айрым жайыт жерлерин ашыкча пайдалануу же аз пайдалануу байкалса, алардын себеби аныкталат, мисалы, сууга жетүү жолдорунун же суу ичүүчү жайлардын жоктугу.

Учурда ОрозбековА/Асугарылуучу айдоо аянттарында түшүм жыйналгандан кийин кеч күзгө чейин мал жайылат (жер үлүштөрү). Ушул себептүү айылдагы жайыттарга болгон жүк, кээ бир райондорду (Кудук, Оро-Башы кошпогондо абдан жогору.

“Жайыт пайдалануучуларды которуштуруп жайгаштыруу” таблицасы менен тереңирээк таанышуу үчүн 22-таблицага курсорду алып барып, чычкандын  оң жактагы баскычын басып, «Объект лист – Открыть» - деген аракетти жасоо менен Excel форматындага таблицанын 2-чи барагынан же ушул документтин эң аягындагы 6-тиркемесинен көрө аласыз

 

 

 

ЖК сунуштаган жайыт жүгүн өзгөртүү төмөнкү тартипте ишке ашырылат:

А/А боюнча жазгы жайыттарда оптималдуу сыйымдуулук 61 жайыт/күндө 3495 ШМБ түзөт. Пландан кийин көрсөтүлгөн мөөнөттө жазгы жайыттарды 1534 ШМБ жайылат, жайыт жүгү 1,01% түзөт. Даярдалуучу тоюттун запасы жайыт басымын азайтуу максатында 1245 ШМБ короодо кармоого мүмкүндүк берет. Жайыт жүгү жогору болгон жайыт участокторундагы жайыт пайдалануучулар башка участокторго которулат. Жайыт пайдалануучулар менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү учурунда  жаз мезгилинде жайыттарга ШМБ оптималдуу саны жайыла тургандыгы жөнүндө чечим кабыл алынган. Ал эми малдын бир бөлүгүн даярдалган тоют менен короодо жана башка жайыт пайдалануучулар макул болушкан (5-тиркемеде алардын аты-жөнү көрсөтүлгөн). 

- жай мезгилиндечабандарды жүгү жогору болгон участоктордон жүгү азыраак участокторго которуу (5-тиркеме). А/А боюнча жайкы жайыттардын ресурстары жетиштүү, Мезгил боюнча жайыттарга 666 чейин ШМБжайылат.Алыскы жайыттарды пайдаланган чабандарга жеңилдиктер берилген. Коп мал багуучулар токой фондуна чыгат(чабандарты көчүрүүдө ЖПБ/ЖКнын каражаттарынын эсебинен транспорт уюштурулат).

-күз мезгилинде,жүгү аз башка участокко которуу жүргүзүлөт (5-тиркеме).Күзгү мал жайылуучу участоктордун ресурстары  1380 ШМБ түзөт. Жай жана күз мезгилинде 558 ШМБ короодо кармалат, алар төмөнкү жайыт пайдалануучулардын борго байланып багылган малдары:

- кышында,кышкы тоюттун запастарыжетишерлик деңгээлден жогору, ошол себептүү ЖК сунушу боюнча мал ээлери 5214 ШМБ короодо кармашат,кышкы жайыттарда 726 ШМБ жайылат. Активисттер, ЖПБ/ЖКнын мүчөлөрү жайыт пайдалануучулардын арасында жайыт пайдалануучулардын пландары, башка жайыт участокторуна Мезгил боюнча которуулар жөнүндө маалымат таратышат.

   2019-жылга карата келечектүү планда малдын тукумун жакшыртуу жана сандан асыл тукумдуулукту жакшыртууга өтүү, малдын азыктуулугун жогорулатуу жана жайыт тиешелүү түрдө пайдалануучулардын кирешелерин өстүрүү максатында жасалма уруктандыруу боюнча көчмө пунктту сатып алуу пландалган.

 

 

 

o   Мал жайуунун жылдык календардык планы

Орозбеков А/А мал жаюу участокторун пайдалануу планы жана мал жаюу графиги 6-тиркеменин 8-картасында көрсөтүлгөн.

Мындан тышкары, ЖК мал жаюу графигин иштеп чыккан. Бул графикте ар түрдүү участоктордо мал жаюу тартиби, болжолдуу күндөрү жана мезгили белгиленген. Мал жаюу графиги Кыргызгидрометтин аба ырайы боюнча божомолун (бир айга божомол, 3 суткага божомол жана аба ырайынын чукул өзгөрүшүн эскертүү)эске алуу менен түзүлөт. Бир айга божомол, иш учурунда, 3 күндүк божомол жанааба ырайынын чукул өзгөрүшү тууралуужайыттар боюнча берилген эскертүүлөр менен такталат.

Мал жаюу графиги мал жаюу схемасынын ажырагыс бөлүгү болу эсептелинет (22.1-таблица).

Мал жаюу графигин бир нече жыл бою колдонуу жайыттардын абалын жакшыртуу макстанда мал жаюуну пландоо жана түзөтүүлөрдү киргизүү боюнча Жайыт комитетин иштиктүү курал менен камсыздайт. Жайыт комитети тарабынан аныкталган жана жайыт пайдалануучулар менен макулдашылган жайыт участокторунда мал жаюу мөөнөтүн Айылдык кеңеш бекитет.

 

 

 

 

ЖАМБЖ (Жайыттардын абалына мониторинг жана баалоо жүргүзүү) жана жайыттардын жүгүн төмөндотүүдө малдарды которуштуруп жайгаштыргандан кийинки мал жаюунун жылдык календардык планы

                                                                                                                                                                                 Таблица №22.1

 

 

 

o   Жылдык иш-чаралар графиги (ЖКнын операциондук планы)

23-таблица

№

Иш-чаралар

Айлар

Жооптуулар

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

1

Жайыт пайда-лардын жылдык чогулушу

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК

2

А/Акатталган малдарды тактоо

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

А/Ө, ЖК

3

Мезгил боюнча жайытка чыгуучу малдарды тактоо

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК

4

ЖБПЖПны иштеп чыгуу, ЖПБ жана РАӨБдүн жалпы чогулушунда талкуулоо жана макулдашуу

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК/ЖПБ

5

ЖБПЖПныАК сессиясында бекитүү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК/АК

5

Жайыт пайда-лар менен келишим түзүү, жайыт билеттерин берүү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК

6

Жайыт участокторунун абалына мониторинг жүргүзүү жана баалоо

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК/

МБТ

7

Ветеринардык- профилактикалык иштердин аткарылышын контролдоо

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК, ЖДСТ

8

Бруцеллез, лейкоз жана лептоспирозга изилдөө үчүн кандын үлгүсүн алуу

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖВ

9

Аллергиялык метод менен (байкоо иретинде теринин алдына) туберкулинизация жүргүзүү

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖВ

10

Жайыт инфраструктурасын жакшыртуу боюнча иш-чаралар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК

11

Мезгил боюнча малды которууну уюштуруу

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК

12

Жайыт жерлерин пайдалануу үчүн акыны жыйноо

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК

13

ЖК/ЖПБнын мүчөлөрүнүн потенциалын жогорулатуу үчүн окутуулар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЖК

 

 

o   Малдардын ден соолугун коргоо боюнча жылдык планы*

24-таблица

«Макулдашылган»

«Макулдашылган»

«Макулдашылган»

Жайыт Комитетинин төрагасы

Айыл Өкмөтүнүн башчысы

ВФК РБ башчысы

______________   района

  ________  ______________

Колу аты-жөнү

«_____»  ________2019-ж.                     

________  ______________

Колу аты-жөнү

«_____»  ________2019-ж.                     

________  ______________

Колу аты-жөнү

«_____»  ________2019-ж.                     

 

 

Баткен облусуна караштуу Кадамжай районунун  Орозбеков айыл аймагындагы малдардын ден соолугун коргоо боюнча

иш-чаралардын планы

Ветеринардык-диагностикалык изилдөөлөр

№

Ветеринардык иш-чаралар

(ылаңдар, кандай материал изилденүүдө жана колдонулган метод)

Изилденүүгө тийиш болгон малдын саны

Изиилдөө-лөрдүн саны

Изилдөөлөрдүн жалпы сылына/ жыл

Изилдөө мөөнөтү

Эскертүү

Бодо мал, бардыгы  1900 баш

 

1

Бруцеллез, лейкоз жана лептоспирозга изилдөө үчүн кандын үлгүсүн алуу

 

1060

жылына 2 жолу

2120

Жаз-күз

Өндүрүүчү букалар, саан уйлар жана бооз кунаажындар изилденет

2

Аллергиялык метод менен (байкоо иретинде теринин алдына) туберкулинизация жүргүзүү

1060

жылына 2 жолу

2120

Жаз-күз

Саан уйлар изилденет. Мындан тышкары, экспортко багытталган жаныбарлар аларды жөнөтүүнүн алдында изилденүүгө тийиш

 

*Кадамжай  районундагы Орозбеков А/А малдардын ден соолугун коргоо боюнча пландын уландысы7-тиркемеде берилген

 

 

o   Жылдык иш-чаралардын планы

 25-таблица

Участок

Иш-чаралар

Аткаруу мөөнөтү

Эскертүү

Инфраструктураны жакшыртуу

 

Орозбеков А/А

Жайыттарды жакшыртуу максатында көргөзмө участокторун уюштуруу жана түптөө

Март-июнь

 

Кара-Булак,Пышкоот,Теке-Секирик,Орто-Кыштоо участогу

Узундугу 15 км түзгөн жолду калыбына келтирүү

Май-август

 

Жергиликтүү потенциалды өнүктүрүу

 

Орозбеков А/А

ЖК/ЖБПнын мүчөлөрүн жайыттардын абалын МБ боюнча окутуу

Март

 

ЖК/ЖБПнын мүчөлөрүн жамааттык картага түшүрүү боюнча окутуу

Апрель

 

ЖК/ЖБПнын мүчөлөрүн ЖБПЖП иштеп чыгуу жана ЖПЖП боюнча окутуу

Февраль

 

Чакан долбоорлорду иштеп чыгуу жана экологиялык баалоо жүргүзүү  боюнча тренинг жана консультациялар

Февраль

 

ЖКнын мүчөлөрүн финансылык туруктуулук жана финансылык отчетту даярдоого үйрөтүү боюнча окуулар

Март

 

ЖКнын мүчөлөрүнө сатып алуу жол-жоболору боюнча окууларды өткөрүү

Март

 

ЖК жана ЖПБнын мүчөлөрүнө жайыттарды башкаруудагы укуктук маселелер боюнча окууларды өткөрүү

Апрель-сентябрь

 

Жайыттардын абалын баалоо

 

4  кокту боюнча:

Эки-Дабан

Оро-Башы

Кудук

Айылга жакын жайыттар

Жайыттардын абалына мониторниг жүргүзүү жана баалоо

Март-ноябрь

 

 

 

 

 

 

 

 

 

o   Жылдык бюджет

 

ЖПБ/ЖКнын жайыт инфраструктурасын жакшыртуу боюнча жылдык иш-чараларпланы жана бюджети

(инвестициялык план)

26-таблица

 

 

 

Орозбеков ЖПБ/ЖКнын жылдык бюджети

27-таблица

Бюджет

Чыгаша бөлүгү

Сом

Жер салыгы жана А/Ө чегерүү

Жайыт жерлерин пайдалануу үчүн жер салыгы  (234га х 12,7)

2 972

Жайыттарды пайдалануудан түшкөн акчанын 1/3 бөлүгүн айыл өкмөтүнө чегерүү

63 333

Бардыгы

66 305

Пландалган иш-чаралардын чыгымдары

Жайыттарды жакшыртуу максатында көргөзмө участокторун уюштуруу жана түптөө

5 000

Тажрыйба катары арпа үрөнүн  себүү (20 га)

50 000

15 км жолду калыбына келтирүүнү жана оңдоону улантуу

80000

Жайыттардын абалына мониторинг жүргүзүү жана баалоо

5000

ЖПБ/ЖКнын мүчөлөрүнүн потенциалын жогорулатуу

10 000

Бардыгы

150 000

Жайыт комитетинин чыгымдары (админстративдик чыгымдар)

Электр энергиясы

 

Кызмат акы (төрага  5000*12=60000, бухгалтер 4000*12=48000) СФ чегерүүлөр жана киреше салыгы ушул суммадан алынат

108000

Соц. Фонд

20700

Транспорттук чыгымдар, күйүүчү-майлоочу материалдар

10 000

Оор техникаларды тейлоодон  откорууго  кетуучу  чыгаша

80 000

Кеңсе товарлары

5 000

Башка чыгымдар

6 000

Бардыгы

229 700

Жалпы жыйынтыктоочу чыгымдар

446 005

 

 

Киреше бөлүгү

Жалпы сумма

Жайыттарды жана мал чарбачылыкты башкарууну жакшыртуу долбоорунун гранты  (АРИС аркылуу)

 

Жайыттарды пайдалануудан түшкөн акча (2517 МШБ х 111,4 с )

172 000

Жайыттарды башка максаттарга пайдалануудан түшкөн акча (33га х1500с)

50 000

Оор техникадан тушкон  киреше

224 000

Башка демөөрчүлөр  (АӨ)

 

Жалпы жыйынтыктоочу кирешелер

446 000

 

 

 

 

Иштелип чыккан бюджет жайыт пайдалануучулардын жалпы чогулушунда талкууланат жана Орозбеков айыл аймагынын айылдык кеңеши тарабынан бекитилет. Жайыт пайдалануу акысы жалпы чогулушта жана айылдык кеңеш менен макулдашылгандан кийин жайыт пайдалануу акысынын көлөмү ар бир жайыт билеттин ээси үчүн малдын түрү боюнча аныкталат. Жайыт жерлерин пайдалануу акысы жайыт билетинде көрсөтүлөт.

А/А боюнча малдын ар бир түрүнө жайыт жерлерин пайдалануу үчүн төлөнүүчү акынын эсеби төмөндө берилген:

- Бодо мал – 80 сом,

- Жаш бодо мал (1 жашка чейин) -60 сом,

- Жылкы – 80 сом,

- Жаш мал (жылкы 1 жашка чейин) - 60 сом,

- майда мал – 20 сом

2019 –жылы жайыт пайдалануучуларга 20 жайыт билетин берүү пландалууда, анын ичинде, чабандарга – 5, ири жайыт пайдалануучу фермерлерге – 10, орто жана майда жайыт пайдалануучуларга – 8.

Жайыт комитети жайыт жерлерин пайдалануу үчүн акы төлөөнүн стандарттуу графигин ЖПБнын накталай акча каражаттарынын зарыл агымынын, жайыт пайдалануучулардын төлөөгө жөндөмдүүлүгүн жана административдик жөнөкөйлөтүүнүн негизинде белгилеши керек.

 

 

o   ЖБПЖПнын аткарылышына мониторинг жана баалоо жүргүзүү боюнча жылдыкпланы

28-таблица

№

Иш-чаралар

Методдор

Мөөнөтү

Жооптуу адамдар

Аткаруу далилдери

Индикаторлор

Ø   

Даярдоо этабы

 

 

 

 

 

1.1

Жооптуу адамдарды аныктоо, расмий статистикалык маалыматты жыйноо, окутуу, жооптуу адамдарга консультация берүү, мониторинг жүргүзүлө турган участокторду аныктоо

Талкуулар/су-нуштар, документтерди текшерүү, тренингдер,

1 күн

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү

Протокол, жооптуу адамдардын тизмеси, справкалар,

ЖБПЖПны иштеп чыгууга эң аз дегенде ЖКнын 2 мүчөсү бекитилди;ЖКнын 2 мүчөсү жайыттардын абалына баа берет, жана статистикалык маалымат боюнча комиссия түзүлдү.

1.2

Жайыттардын абалына баа берүү, жыйналган маалыматты киргизүү жана иштеп чыгуу, маалыматтарды талдоо

Талаа жумуштары, кабинеттик жумуш

3-7 күн

РТК, ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү

Отчет, маалымат базасы (Excel электрондук таблицасы)

Бардык керектүү маалымат жыйналды,  Маалымат базасы (Excel электрондуктаблицасы)

2.     

Иштеп чыгуу стадиясы

 

 

 

 

 

2.1

Жылдык ЖБПЖПнытөмөнкү бөлүктөрдү кошуу менен иштеп чыгуу:

ü  2019-жылга Жайыттарды башкаруу жана пайдалануу планы

ü  2019-жылга жайыттарды пайдалануу планы

ü  2019-жылга мал жаюу планы

ü  2019-жылга иш-чаралардын графиги (Жайыт комитетинин операциялык планы)

ü  Малдардын ден соолугун коргоо планы

ü  Жергиликтүү потенциалды өнүктүрүү планы

ü  2019-жылга бюджет

ü  2019-жылга мониторинг жана баалоо планы

ü  Орозбеков а/а ЖПБнын ички эрежелери

Кабинеттик жумуш

1-3 жума

ЖК төрагасы, ЖК мүчөлөрү, ЖДСП

Жылдык ЖБПЖПнын болушу

Негизги бөлүктөр камтылганжылдык ЖБПЖПнын болушу

3.     

ЖБПЖПны макулдашуу стадиясы

 

 

 

 

 

3.1

Жайыт комитетинин жыйынында ЖБПЖПнын алдын ала вариантын талкуулоо жана макулдашуу; ЖБПЖПны ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга (РАӨБ) жана АӨ кийинки иштеп чыгуу менен макулдашууга жөнөтүү.

Жыйын, сунуштар, комментарий-лер

1-3 күн

ЖКнын төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү

Протокол.  Комментарийлер жана сунуштар көрсөтүлгөн документ

Талкуулардын протоколу. Документ макулдашылган.

Бардык сунуштар эске алынды.

4.     

ЖБПЖПны бекитүү стадиясы

 

 

 

 

 

4.1

ЖБПЖПнын финалдык долбоорун жергиликтүү кеңештин сессиясына бекитүүгө жөнөтүү. ЖБПЖПны презентациялоо жана финалдык вариантын жактоо жана бекитүү

-

-

ЖК төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү.

Жергиликтүү кеңештин органы кароого кабыл алгандыгы жөнүндө кириш номерлүү кат. Протокол

Жергиликтүү кеңештин сессиясынын отуруму,

Бекитилген жана мөөр басылган ЖБПЖП.

5.     

Ишке ашыруу стадиясы (ЖБПЖПны ишке ашыруу боюнча иш-чаралардын тизмеги)

 

 

 

5.1

Жайыт пайдалануучулардын жылдык чогулушу

Чогулуш

1  күн

ЖКнын төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү.

Протокол

Чогулуш

5.2

Жайыт пайдалануучулар менен келишимдерди түзүү, жайыт билеттерин берүү, төлөмдөрдү жыйноо

-

Мал жаюуга чейин

ЖК төрагасы, бухгалтер

Келишимдер, квитанциялар

Келишимдердин/би-леттердин, квитанциялардын саны

5.3

Ветеринардык-профилактикалык иштердин аткарылышын контролдоо

Справканын болушун текшерүү

үзгүлтүксүз

ЖДСП, ЖВ

Отчеттор

Отчеттор

5.4

Мониторингдик топту түзүү, мониторинг боюнча иш-сапарлары: 1) базалык көрсөткүчтөрдү жыйноо үчүн; 2) орто мөөнөттүү көрсөткүчтөрдү чогултуу үчүн 3) чакан долбоорлорду жүзөгө ашыруу боюнча акыркы көрсөткүчтөрдү жыйноо үчүн

Байкоо жүргүзүү,сурамжылоо, интервью

3 жолу, чакан долбоор боюнча иш башталганга чейин, ортосунда жана аягында

ЧКТ

Отчеттор

Отчет жана эгерде курулуш долбоору болсо,подрядчиктин өткөрүү акты

5.5

Малды жайкы жайыттарга которууну уюштуруу

Талаа иштери

Мал жаюунун алдында

ЖК төрагасы, ЖКнын башка мүчөлөрү

Которуу планы

 

Малды которуу планы, участоктордун карталары

5.6

Чыр-чатактарды чечүү жана жоюу боюнча иш-аракеттер

Сүйлөшүүлөр, жолугушуулар

үзгүлтүксүз

ЖК төрагасы, ЖКнын мүчөлөрү

Тартип бузуулар

Ички эрежелер тууралуу маалымат берүү боюнча сунушталган консультациялар жана өткөрүлгөн жыйындардын саны;

Тартип бузуулардын саны

5.7

Жайыт пайдалануучулар бирикмесинин мүчөлөрүнө МБнын жыйынтыктары тууралуу маалымат берүү. Зарыл учурда иш планына МБ жүрүшүндө алынган жыйынтыктарды эске алуу менен өзгөртүүлөрдү киргизүү

Чогулуш

Кабинеттик жумуш

Жылына бир жолу

ЖК төрагасы, ЖКнын мүчөлөрү, ЧКТ

Протокол

Чогулуш

Өзгөртүүлөрдүн, толуктоорлордун саны

 

 

Ø ЖПБ/ЖКнын ИЧКИ ЭРЕЖЕЛЕРИ

Орозбеков А/А

жергиликтүү кеңешинин сессиясында

 2019-жылдын«___» ________

№____токтому менен

«Бекитилген»

 

М.Ө.

ЖПБ/ЖКнын ички эрежелери

 

Мал жайуу эрежелери

Кыргыз Республикасынын “Жайыттар жөнүндө” мыйзамына ылайык жайыт пайдалануучу төмөнкүлөрдү аткарууга милдеттүү:

 

Ø  Мал жайуунун алдында Жайыт комитетинен жайыт билетин алууга.

Ø  Ветеринардык палатада катталган жергиликтүү ветеринардан бардык эмдөөлөр жана вакцинациялар жүргүзүлгөндүгү тууралуу маалымкат алууга.

Ø  Малды Райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы менен макулдашылып жана жергиликтүү кеңештин сессиясында бекитилгенден кийин гана Жайыттарды башкаруу жана пайдалануу боюнча жамааттын планына ылайык жайытка жаюуга (мал жаюу планы жана графиги бул пландын негизги бөлүктөрүнүн бири болуп саналат).

Ø  Жайыт мезгили 1 апрелде башталат.

Ø  Күзгү жайыт мезгили 15 ноябрда аяктайт, климаттын шарттарына жараша 30 ноябрга чейин узартылышы мүмкүн.

Ø  Жайыт пайдалануучуларды жазгы (орто) жайыттарга которуу 1-майдан 10-майга чейин жүргүзүлүшү шарт.

Ø  Жайыт пайдалануучуларды жайкы жайыттарга которуу 25-майдан 30-майга чейин жүргүзүлүшү керек.

Ø  Ортоңку күзгү жайыттарга 1-сентябрдан баштап кайтып келсе болот, ал эми мал жайылуучу участокторго түшүм жыйналгандан кийин, 1-октябрдан баштап көчсө болот.

Ø  Айдоо аянттарына жакын жерде жайгашкан бардык жайыт пайдалануучулар 20-апрелден баштап жазгы жайыттарга которулуусу талап кылынат.

Ø  А/А, ЖКнын адистери, жеке малчы/чабандар менен биргеликте 20-апрелден баштап саан малды жаюу уюштурулат.

Ø  Жайыт пайдалануучулардын жалпы чогулушунда кабыл алынган чечимге ылайык, айыл ичинде 1 жумушчу ат, саан уйлар, 3-5 койду калтырууга уруксат берилет, калган мал жайкы жайыттарга чыгарылышы керек.

Ø  Башка учурларда бардык жайыт пайдалануучулар менен келишим түзүлөт, жана жайыт пайдалануу акысы келишимдин негизинде Кыргыз Республикасынын “Жайыттар жөнүндө” мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2013-жылдын 13-сентябрындагы №515 токтому менен бекитилген Жайыт ресурстарын мал жаюу менен байланышпаган башка максаттарга пайдалануу укугун берүүнүн тартиби жөнүндө типтүү жобого ылайык төлөнөт.

 

 

 

 

 

Ø МАЛ ЖАЙУУ ЭРЕЖЕСИН БУЗГАНДЫК ҮЧҮН ЖООПКЕРЧИЛИК

 

Ø  Райондук агрардык өнүктүрүү башкармалыгы менен макулдашылып жана жергиликтүү кеңештин сессиясында бекитилген өлчөмдөгү жайыт пайдалануу акысын төлөөдөн баш тартылган учурда, жайыт комитети карызды жана айыпты жана жайыт пайдалануучунун укуксуз иш-аракетинин натыйжасында келип чыккан башка  чыгымдарды өндүрүп алуу үчүн документтерди сотко берүүгө укугу бар.

Ø  Жайыт пайдалануу үчүн акы төлөө мөөнөтү өтүп кеткен учурда жайыт билетинде көрсөтүлгөн төлөмдүнжалпы көлөмүнөн ар бир кечиктирилген күн үчүн 0,5% өлчөмүндөгү туум алынат.

Ø  Эгерде айылда 1 аттан, саануйлардан, 3-5 койдон ашык мал калтырылса, төмөнкү чаралар колдонулат: Жалпы чогулуштун чечими жана аксакалдар сотунун чечими боюнча малдын ар бир башына 500 сом өлчөмүндө айып салынат.

o   Эгерде мал айдоо аянттарына жайылып кетсе, алгачкы жолу ооз эки эскертүү берилет, андан кийин:

o   Бодо малга биринчи жолу - 250 сом, экинчи жолу -500 сомөлчөмүндө айып салынат.

o   Майда малга биринчи жолу 50 сом, экинчи жолу 100 сом өлчөмүндө айып салынат, эреже бузуу үчүнчү ирет кайталанган учурда,кетирилген зыян эсептелип, иш аксакалдар сотуна же сот органдарына жөнөтүлөт.

Ø  Жазгы, жайкы жана күзгү жайыттарда мал жаюу графигин бузган жайыт пайдалануучуларга, бодо малдын ар бир башына – 250 сом, майда малга– 50 сом өлчөмүндө айып салынат жана жайытка 1 сутканын ичинде кайтып баруу жөнүндө жазуу жүзүндөгү билдирме берилет.

o   Жайыт пайдалануучу айып төлөөдөн баш тарткан учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке тартылат.

 

 

 

 

Ø ТИРКЕМЕЛЕР

 

№

Тиркемелердин аталышы

Документ

1

Жайыт пайдалануучулардын тизмеси

 

2

Малдардын тирүүлөй салмагын аныктоо боюнча жыйынтыктары

 

3

Орозбеков А/А жайыттарынын абалына мониторинг жана баалоо жүргүзүүнүн жыйынтыктары

 

4

КР “Кайчылаш сызыктар” ыкмасы менен жайыттардын абалына мониторинг жана баалоо жүргүзүү колдонмосу.

 

5

Жайыттардын басымын төмөндөтүү үчүн жайыт пайдалануучуларды которуштуруу

 

6

ЖПБ/ЖКнын жайыт сыйымдуулугуна жараша которуштуруу картасы

 

7

Малдардын ден соолугун коргоо планы

 

8

Башка максаттарга пайдаланууга берүү боюнча типтүү келишимдин үлгүсү (КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 13-сентябрындагы N 515 токтому мененбекитилген)

 

9

Жайыт билетинин типтүү формасы

(КР Өкмөтүнүн2009-жылдын 19-июнундагы N 386 токтому менен бекитилген)

 

10

ЖПБнын чакан долбоору

 

11

Оор техниканын техникалык спецификациялары (бульдозер).

 

12

ЖБПЖПдагы Excel форматында иштелип чыккан бардык таблицалары