(Кыргыз Республикасынын Курулуш,

архитектура жана турак

жай-коммуналдык

чарба министрлигинин

2026-жылдын 29-октябрындагы

№ 137-нпа буйругу менен бекитилди

тиркеме)

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУРУЛУШ ЭРЕЖЕЛЕРИ

____________________________________________________________________

Курулуштагы ченемдик документтер тутуму

КУРУЛУШТАГЫ ГЕОДЕЗИЯЛЫК ИШТЕР

Геодезические работы в строительстве

Geodetic works in building

Актуалдаштырылган редакция

КЧжЭ 3.01.03-84

____________________________________________________________________

Киргизүү датасы – 2026.11.14

1 Колдонуу тармагы

Бул курулуш эрежелери геодезиялык иштерди жүргүзүүгө, курулуп жаткан имараттардын жана курулмалардын геометриялык параметрлеринин тактыгын контролдоого, куруу, реконструкциялоо, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын куруунун жүрүшүндө алардын жылышуусуна жана деформациялануусуна мониторинг жүргүзүүгө жайылтылат.

Курулуш эрежелеринин талаптары, анын ичинде шаар куруу ишмердүүлүгү жөнүндө мыйзамдарга ылайык курулушка уруксаты жок жүргүзүлүп жаткан имараттарга жана курулмаларга, ошондой эле куруучулар (жеке жактар) тарабынан менчик жер тилкелеринде өз күчтөрү менен, анын ичинде жалданма жумушчуларды тартуу менен курулуп жаткан жеке турак жай курулуш объектилерине да жайылтылат.

2 Ченемдик шилтемелер

Ушул курулуш эрежелеринде төмөнкү ченемдик документтерге шилтемелер колдонулду:

2.1 Ченемдик укуктук актылар

Кыргыз Республикасынын «Өлчөө бирдиктүүлүгүн камсыз кылуу жөнүндө» Мыйзамы

Кыргыз Республикасынын «Геодезия, картография жана мейкиндик дайындары жөнүндө» Мыйзамы

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 6-апрелиндеги № 189 токтому менен бекитилген «Кайтарылуучу чөлкөмдөрдү, алардын өлчөмүн, ушул максатта бөлүнгөн жерлерди пайдалануу режимин орнотуу жана бөлүнгөн тилкенин чегинде темир жол транспортунун жерлерин коргоо тартиби»

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-октябрындагы № 535 токтому менен бекитилген «Мамлекеттик менчикте турган жер участокторун берүү тартиби жөнүндө жобо»

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 1997-жылдын 7-июлундагы № 405 токтому менен бекитилген «Кыргыз Республикасында байланыш линияларын жана радиофикацияларды коргоо эрежелери»

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 14-мартындагы № 172 токтому менен бекитилген «Жылуулук энергиясын пайдалануу эрежелери»

Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигинин 2021-жылдын 21-июнундагы № 01-7/207 буйругу менен бекитилген «Жаратылыш газын жеткирүү жана пайдалануу эрежелери»

2.2 Ченемдик-техникалык документтер

КР КЧ 12-02:2018 Курулуш өндүрүшүн уюштуруу

КР КЧ 23-05:2019 Табигый жана жасалма жарыктандыруу

КР КЧ 30-02:2025 «Кыргыз Республикасында айылдык калктуу конуштардын аймактарын пландаштыруу жана куруу»

КР КЧ 40-01:2023 Суу менен камсыздоо. Тышкы тармактар жана купрулмалар

КР КЭ 50-101:2025 Имараттардын жана курулмалардын негиздери

КР КЧжЭ 41-01:2016 Жылуулук тармактары

КЧжЭ 2.01.07-85* Жүктөмдөр жана таасирлер

КЧжЭ 2.04.03-85 Суу агындылоо. Тышкы тармактар жана түзүмдөр

КЧжЭ 2.05.06-85* Магистралдык түтүк өткөргүчтөр

КЧжЭ 2.06.04-82* Гидротехникалык курулмаларга жүктөмдөр жана таасирлер (толкундуу, муздуу жана кемелерден)

КЧжЭ 3.05.04-85* Суу менен камсыздоо жана суу агындылоо тышкы тармактары жана курулмалары

Курулуш үчүн инженердик-геодезиялык изилдөөлөр. II бөлүк. Курулуш үчүн инженердик-геодезиялык изилдөөлөр үчүн жер астындагы коммуникацияларды сүрөткө тартууну аткаруу. Эрежелердин жыйындысы 11-104-97

Имараттардын жана курулмалардын көтөрүүчү курулуш конструкцияларын текшерүү эрежелери. Эрежелердин жыйындысы 13-102-2003

МАКЧ 4.03-01-2003 Газ бөлүштүргүч тутумдар

МАМСТ 12.1.051-90 Эмгек коопсуздугу стандарттарынын тутуму

МАМСТ 7502-98 Өлчөгүч металл рулеткалар. Техникалык шарттар

МАМСТ 21778-81 Курулушта геометриялык параметрлердин тактыгын камсыздоо тутуму. Негизги жоболор

МАМСТ 22268-76 Геодезия. Терминдер жана аныктамалар

МАМСТ 23616-79 Курулушта геометриялык параметрлердин тактыгын камсыздоо тутуму. Тактыкты контролдоо

МАМСТ 24846-2019 Топурактар. Имараттар жана курулмалардын негиздеринин деформацияларын өлчөө методдору

МАМСТ 26433.0-85 Курулушта геометриялык параметрлердин тактыгын камсыздоо тутуму. Өлчөөнү аткаруу эрежелери. Жалпы жоболор

МАМСТ Р 51872-2002 Аткаруучу геодезиялык документтер. Аткаруу эрежелери

ЭТОЭ. Электр түзүлүштөрүн орнотуу эрежелери

Э с к е р т ү ү – Ушул курулуш эрежелерин пайдаланууда Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуп жаткан шилтеме берилген ченемдик документтердин күчүндө экендигин Кыргыз Республикасынын стандартташтыруу боюнча улуттук органынын жана архитектура-курулуш ишмердиги чөйрөсүндө саясатты иштеп чыгуу жана ишке ашыруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын тиешелүү маалыматтык көрсөткүчтөрү боюнча текшерүү максатка ылайык. Аталган көрсөткүчтөр учурдагы жылы жарыяланат, ошондой эле Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуп жаткан курулуш боюнча ченемдик документтердин «КК курулуш каталогу» тиешелүү жылга карата көрсөткүчү боюнча текшерүү сунушталат.

Эгерде шилтеме документ алмаштырылса (өзгөртүлсө), анда бул курулуш эрежелерин пайдаланууда алмаштырылган (өзгөртүлгөн) документти жетекчиликке алуу керек. Эгерде шилтеме документ алмаштырылбастан жокко чыгарылса, анда ага шилтеме берилген жобо ошол шилтемеге тиешеси жок бөлүгүндө колдонулат.

3 Терминдер жана аныктамалар

Ушул курулуш эрежелеринде МАМСТ 22268, МАМСТ 26433.0., боюнча терминдер, ошондой эле тиешелүү аныктамалары менен төмөнкү терминдер колдонулду:

3.1 геодезиялык байламта: Жергиликтүү жерде бекитилген чекиттердин, имараттардын жана алардын элементтеринин кабыл алынган координаттар жана бийиктиктер системасындагы ордун аныктоо.

3.2 кокустук каталар: Ар бир конкреттүү өлчөөдө алардын аракеттеринин мүнөзү белгисиз болгон, статистикалык мыйзам ченемдүүлүктөргө гана баш ийген каталар.

3.3 түзөтүү: Өлчөөнүн оңдолбогон натыйжасына киргизилүүчү чоңдуктун мааниси;

3.4 геодезиялык негиз: Жалпы координаттар тутумунда абалы аныкталган, жергиликтүү жерде же курулмада бекитилген геодезиялык пункттардын жыйындысы.

3.5 аткаруучу сүрөткө тартуу: Курулуш конструкцияларынын жана технологиялык жабдуулардын бөлүштүрүү окторуна карата иш жүзүндөгү абалын аныктоо негизги мазмуну болуп саналган процесс.

3.6 аткаруучу чийме: Курулган же реконструкцияланган курулуш объектисинин, анын элементтеринин жана инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын максатын, мүнөздөмөлөрүн, иш жүзүндөгү пландык-бийиктик абалын аныктаган отчеттук документ.

3.7 сактоо зонасы: Инженердик-техникалык камсыздоонун жер астындагы тармактарынын боюнда (айланасында) жайгашкан, аларга тышкы факторлордун терс таасирин алдын алуу максатында белгилүү параметрлерде орнотулган аймак.

3.8 бийик деформациялык геодезиялык негиз: Негизги курулуш конструкцияларынын чөгүшүнө байкоо жүргүзүүгө арналган тышкы бийик геодезиялык негизди жыш кылуучу тармак.

3.9 тереңдик репери: Иш жүзүндө кысылбаган топуракка салынуучу жана бийиктик белгисин сактоого арналган фундаменталдуу геодезиялык белги.

3.10 чөгүүнү деформациялоочу марка: Бийиктик деформацияларын байкоого арналган, курулуш конструкциясына, дубалга, полго, кабатка жана башка конструкцияларга бекитилген шкала (шкалалар) же шарик түрүндөгү түзүлүш.

3.11 курулманын чөгүшү: Анын пайдубалын тыгыздоо, же курулманын (же анын бөлүктөрүнүн) вертикалдуу өлчөмдөрүн азайтуудан келип чыккан курулманын жылышуусу.

3.12 абсолюттук чөгүү: Баштапкы бийиктик таяныч геодезиялык негизге карата алынган чөгүүнүн чоңдугу.

3.13 чектүү ката: Белгиленген ыктымалдуулук менен өлчөөлөрдүн натыйжаларынын каталарынын абсолюттук чоңдугунан ашпоого тийиш болгон ката.

3.14 реперлер тобу: Эң туруктуу реперди аныктоо максатында атайын программа боюнча жогорку тактыктагы геометриялык нивелирлөө аткарылуучу, бири-биринен бирдей аралыктагы үч бурчтуктун (квадраттын ж.б.) чокуларында жайгашкан үч жана андан көп тышкы бийиктик таяныч геодезиялык негизинин тереңдик реперлери.

3.15 учурдагы чөгүү: Мурунку жана кийинки циклдердин белгилеринин айырмасы катары алынган ар кандай репердин чөгүү чоңдугу.

3.16 ийилүү: Конструкциянын иштешин мүнөздөгөн күч, температура жана башка жүктөмдөрдөн жана таасирлерден келип чыккан деформациянын натыйжасында устундун арканын, раманын жана (же) конструкциялардын башка бөлүктөрүнүн огунда жаткан белгилүү чекиттин вертикалдык жылышуусу.

3.17 ГНСТ: Глобалдык навигациялык спутниктик тутумдар.

4 Жалпы жоболор

4.1 Курулуш эрежелери имараттарды жана курулмаларды курууда, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын орнотууда жетекчиликке алынууга тийиш.

4.2 Геодезиялык иштер курулуш өндүрүшүнүн технологиялык процессинин ажырагыс бөлүгү болуп саналат жана аларды жалпы курулуш, монтаждоо жана атайын иштерди аткаруу мөөнөттөрү менен байланышкан, ошол курулуш аянты үчүн долбоор боюнча жана бирдиктүү график боюнча жүргүзүү керек.

4.3 Курулуштагы геодезиялык иштер курулуштун башкы пландарынын долбоорлоруна ылайык курулуп жаткан объекттерди жайгаштырууну, долбоордук документтерге киргизилген геометриялык параметрлерди ишке ашырууну камсыз кылуучу көлөмдө жана зарыл болгон тактыкта аткарылууга тийиш.

4.4 Иш жүргүзүү процессинде технологиялык жабдууларды монтаждоо, курулуп жаткан конструкцияларга мониторинг жүргүзүү үчүн өлчөөлөрдү аткаруунун тактыгын эсептөөдө долбоордук документтерде каралган кошумча талаптарды сактоо зарыл.

4.5 Аскердик инфраструктура объекттерине, радиоактивдүү жана жардыргыч заттарды жана материалдарды өндүрүү, кайра иштетүү, сактоо объекттерине, химиялык жана башка куралдарды сактоо жана жок кылуу боюнча объекттерге, ошондой эле коопсуздукту камсыздоо менен байланышкан кошумча талаптар белгиленген башка объекттерге карата мамлекеттик тапшырыкчылар, көрсөтүлгөн объекттердин коопсуздугу жаатында ыйгарым укуктуу аткаруу бийлик органдары жана мамлекеттик контракттар (келишимдер) тарабынан белгиленген талаптар кошумча сакталууга тийиш.

4.6 Иштерди баштоого чейин жана андан ары геодезиялык приборлор текшерүүдөн өткөрүлүп, жөнгө салынышы керек. Текшерүүлөрдү жүргүзүүнү уюштуруу приборлорду текшерүүнүн эрежелерине жана мезгилдүүлүгүнө ылайык, приборлорду өндүрүүчүлөрдүн нускамаларынын жана коштоочу документтеринин талаптарын, ошондой эле Кыргыз Республикасынын «Өлчөө бирдиктүүлүгүн камсыз кылуу жөнүндө» жана «Геодезия, картография жана мейкиндик дайындары жөнүндө» мыйзамдарынын, МАМСТ 7502 талаптарын эске алуу менен жүзөгө ашырылууга тийиш.

4.7 Курулуш аянтында аткарылуучу геодезиялык иштердин курамына төмөнкүлөр кирет:

а) курулуш үчүн геодезиялык бөлүү негизин түзүү, тургузулуучу объекттердин, инженердик-техникалык тармактардын негизги окторун натурага чыгаруу жана курулуш учурунда курулманын чөгүшүн жана кыйшаюусуна мониторинг жүргүзүү үчүн;

б) имараттын (курулманын) ички бөлүү тармагын баштапкы жана монтаждоо горизонтторунда жана сызыктуу курулмаларды куруу үчүн бөлүү тармагын түзүү, эгерде бул геодезиялык иштерди жүргүзүү долбоорунда же иш жүргүзүү долбоорунда каралган болсо анын ичинде аянт ичиндеги, технологиялык жабдууларды монтаждоо;

в) деталдуу бөлүү иштерин жүргүзүү;

г) имараттардын жана курулмалардын геометриялык параметрлеринин тактыгын геодезиялык контролдоо, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын орнотуу жана МАМСТ Р 51872 ылайык аткаруучу геодезиялык документтерди түзүү менен аткаруучу сүрөткө тартуу (В.1–В.8 ушул эрежелер жыйнагынан кара);

д) эгерде долбоордук документтерде каралып, автордук көзөмөл же мамлекеттик көзөмөл органдары тарабынан белгиленген болсо имараттардын (курулмалардын) жана алардын бөлүктөрүнүн негиздеринин, конструкцияларынын жылышууларын жана деформацияларын геодезиялык өлчөө.

4.8 Курулушта иштерди жүргүзүү долбоорлорун толук же толук эмес көлөмдө иштеп чыгуу үчүн белгиленген тартипте геодезиялык иштерди жүргүзүү долбоорлорун ГИЖП иштеп чыгуу керек.

4.9 Толук көлөмдөгү ГИЖП курулушту уюштуруу долбооруна (КУД) кирген геодезиялык иштерди уюштуруу долбоорунда (ГИУД) кабыл алынган чечимдерди колдонуу менен иштеп чыгууга тийиш.

Толук көлөмдөгү ГИЖП төмөнкү учурларда иштелип чыгууга тийиш:

- шаар аймагындагы ар кандай курулуш үчүн;

- иштеп жаткан ишкананын аймагында ар кандай курулуш учурунда;

- татаал жаратылыш жана геологиялык шарттарда, ошондой эле техникалык жактан татаал объекттерди курууда, курулушка уруксат берүүчү органдын талабы боюнча жана курулуш-монтаждоо жана атайын иштерди аткаруу үчүн.

Калган учурларда ГИЖП курулушка жетекчиликти жүзөгө ашыруучу адамдын чечими боюнча толук эмес көлөмдө иштелип чыгат.

4.10 Толук көлөмдөгү ГИЖП төмөнкү маалыматтарды камтууга тийиш:

а) курулуш аянтындагы геодезиялык бөлүүчү негиздин белгилеринин жайгашкан жерин көрсөтүүлөр;

б) баштапкы горизонттогу ички бөлүүчү негиздин белгилеринин жана ориентирлеринин жайгашкан жерин көрсөтүүлөр;

в) монтаждоо горизонтторундагы геодезиялык бөлүүчү негиздин жайгаштырылган белгилеринин тактык параметрлери;

г) айрым конструкциялардын, ошондой эле имараттардын жана курулмалардын чөгүшүнө жана деформацияларына мониторинг жүргүзүүдө иштерди аткаруунун тактыгына талаптар;

д) иштерди аткаруу үчүн зарыл болгон тактыктагы өлчөө приборлорунун жана шаймандарынын сунушталган тизмеси;

е) өлчөө каражаттарына эксплуатациялоочу документтердин техникалык шарттарын эске алуу менен өлчөө каражаттарына пландуу текшерүүлөрдү жана жөнгө салууларды жүргүзүү зарылдыгы жөнүндө көрсөтмөлөр;

ж) аткаруучу геодезиялык документациянын тизмеси жана үлгүлөрү.

Толук эмес көлөмдө ГИЖП курулуш жана ички бөлүү негизи үчүн геодезиялык бөлүүчү негиздин белгилерин жайгаштыруу схемаларын, геодезиялык приборлордун жана шаймандардын тизмесин, иштерди аткаруунун тактык параметрлерин, аткаруучу геодезиялык документтердин тизмесин жана үлгүлөрүн камтууга тийиш.

4.11 Бийик имараттарды жана комплекстерди куруу үчүн ГИЖП төмөнкү бөлүмдөрдү камтууга тийиш:

4.11.1 Баштапкы жана монтаждоо горизонтторундагы геодезиялык пландык жана бийиктик негизинин белгилерин жайгаштыруу (жайгашкан жери) жөнүндө көрсөтмөлөр, анын ичинде тургузулуп жаткан имараттардын жана комплекстердин окторунун багыттары боюнча түз сызыктар, алардын тышкы жана башка контурлары, борбордук октору (зарыл болгон учурда), бийиктик реперлерин же алардын топторун жайгаштыруу жерлери, иштерди жүргүзүүнү уюштуру жана технологиясы, зарыл болгон тактыктагы өлчөө приборлорунун жана шаймандарынын сунушталган тизмеси.

ГИЖПда тургузулуп жаткан бийик имараттардын жана комплекстердин ар бир тарабына жайгаштырылган түз белгилердин санын көрсөтүү керек, бирок бардык учурларда алардын саны ар бир түз жерде үчтөн кем болбошу керек.

Курулуш иштерин жүргүзүү процессинде бийик имараттардын жана комплекстердин мүмкүн болгон чөгүшүнө жана кыйшаюусуна байкоо жүргүзүү үчүн белгилерди жайгаштыруу жана айрым конструкциялык элементтердин мүмкүн болгон чөгүшүнө байкоо жүргүзүү мезгилдүүлүгү иштелип чыгат.

4.11.2 Бөлүштүрүү негизинин жайгашуусу курулуштун бүткүл мезгилине негизги белгилердин сакталышын жана туруктуулугун эске алуу менен долбоорлоо зарыл. Негиздин курамына эгерде жакын жайгашкан аймактардагы топурактардын көөп чыгуусуна же чөгүшүнө таасир этүүчү котловандардын, пайдубалдардын жана имараттын конструкцияларынын геотехникалык изилдөөлөрүнүн корутундуларында башка аралыктар сунушталбаса, имараттын узунунан жана туурасынан кеткен окторунун кесилишиндеги чекиттер, имараттын тышкы контурун чектеген чекиттер жана октордун тегиздиктеринде жайгашкан, контур боюнча узундугу 150 м чейинки аралыкта жайгашкан чекиттер, тилкенин туурасы боюнча 3 м ашык, ошондой эле курулуп жаткан имараттан 0,5 км ашпаган аралыкта жайгашкан үчтөн кем эмес реперлер киргизилиши керек.

Бийик имараттарды жана комплекстерди курулуш аймактарына жайгаштырууда, Геодезиялык жумуштарды уюштуруу долбоорунда (ГЖУД) курчап турган чөйрөнүн объектилери жана алардын чөгүшүнө жана деформациясына мониторинг жүргүзүү белгилеринин жайгашуусу көрсөтүлүшү керек.

4.11.3 Геодезиялык бөлүүчү негизди түзүү үчүн колдонуудагы геодезиялык тармактардын баштапкы маалыматтарын жана Глобалдык Навигациялык Спутниктик Системалардын технологияларын пайдалануу керек. Глобалдык Навигациялык Спутник Системасынын технологиясынын баштапкы маалыматтары. Бөлүүчү негиздин белгилери, алардын түрлөрү жана конструкциялары Г тиркемесинде келтирилген.

Геодезиялык тышкы негиздин белгилерин жана реперлерди жайгаштыруучу жерлер Геодезиялык жумуштарды уюштуруу долбоорунун (ГЖУД) курамында аныкталып, долбоорлорду (КУД, ГИЖП) иштеп чыгууда эске алынышы керек.

Геодезиялык негиздин белгилеринин жана реперлеринин жайгашкан жерлери курулуштун бардык этаптарында алардын сакталышын жана курулуш конструкцияларынын жана алардын бөлүктөрүнүн деформацияларын байкоо мүмкүнчүлүгүн камсыздоо менен долбоорлонууга тийиш.

4.11.4 Курулушту ГНСТ прибордук-инструменталдык комплекстери менен геодезиялык камсыздоо ыкмаларын жана технологияларын колдонуп долбоорлоодо бөлүүчү негиздин белгилерин курулуш объектисинин жанына жайгаштыруу керек, мында спутниктик технологияларды жана өлчөө ыкмаларын колдонуу белгилүү координаттары бар чекиттердеги базалык кабылдагычтардын антенналарына же аймактын базалык станцияларына карата белгилердин борборлорунун өз ара абалын планда аныктоого мүмкүндүк берет: 5 мм + 0,5 мм/км, бийиктиги боюнча 10 мм + 0,5 мм/км.

Бийик имараттарды жана комплекстерди тургузуу үчүн долбоорлонуп жаткан бөлүүчү негиздин белгилери үчүн алардын өз ара жайгашкан жерин планда 10 мм ашпаган жана бийиктиги боюнча 20 мм ашпаган чектик ката менен аныктоо мүмкүнчүлүгү каралышы керек.

Негиздин белгилеринин координаттарын спутниктик ыкмалар менен базалык станцияларга салыштырмалуу аныктоонун чектик катасы акыркы иштеп чыгуу режиминде 20 мм ашпоого тийиш.

4.12 Куруучу (техникалык тапшырыкчы) тарабынан башкы подрядчыга (подрядчыга) геодезиялык бөлүүчү негиздердин белгилерин өткөрүп берүүдө эгерде ГИЖПда, же курулуштун башкы планын иштеп чыгууда колдонулган башка координаттар жана бийиктитер тутуму колдонулбаса жана ГИЖПда кабыл алынбаса, өткөрүп берүү-кабыл алуу актысына белгилердин координаттарынын каталогдору жана КЖТ (координаттын жергиликтүү тутумдары) тутумундагы реперлердин белгилери тиркелиши керек.

4.13 Башкы подрядчы (подрядчы) жумуш жүргүзүү үчүн кабыл алган геодезиялык бөлүүчү негиздин белгилери курулуш процессинин бүткүл мезгилинде сакталышы керек, ал эми алардын сакталышы жана туруктуулугу жылына эки жолудан кем эмес текшерилиши керек (жаз жана күз-кыш мезгилдеринде).

4.14 Жер казуу иштеринин, конструкцияларды орнотуу, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын төшөө жана курулуш инфраструктурасынын башка элементтеринин сапатын контролдоо жана алардын долбоорго шайкештиги аткарылган иштердин аткаруучу геодезиялык схемалардагы графикалык жана санариптик жана координаттар каталогдорундагы маалыматтарга шайкештигин текшерүүдөн турушу керек.

Тийиштүү түрдө аткарылган аткаруучу геодезиялык схемаларга иш аткаруучу жана жетекчи тарабынан кол коюлушу керек жана В.2–В.9 тиркемелеринде келтирилген үлгүлөргө шайкеш келиши керек.

4.15 Курулуш аянтында геодезиялык иштерди аткаруудан мурун бөлүү иштеринде колдонулган жумушчу чиймелер өлчөмдөрдүн, координаттардын жана белгилердин (бийиктиктердин) өз ара байланышы бөлүгүндө текшерилип, тапшы-рыкчынын техникалык көзөмөлү тарабынан өндүрүшкө уруксат берилиши керек.

5 Курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негиз

5.1 Курулуш аянтында же курулуш объектисинин жанында геодезиялык бөлүүчү негиз жергиликтүү имараттын (курулманын) абалын аныктоочу жана зарыл болгон тактык менен курулуш процессинде мындан аркы курулуштарды жана өлчөөлөрдү аткарууну камсыз кылуучу белгилер менен бекитилген геодезиялык пункттардын тармагы түрүндө түзүлүшү керек.

5.2 Курулуштагы геодезиялык бөлүүчү негиз төмөнкүлөрдү эске алуу менен түзүлүшү керек:

долбоорлонуп жаткан жана колдонуудагы имараттардын, курулмалардын, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын жана башка инфраструктуралык объектилердин жайгашуусун;

курулуштун бүткүл мезгили ичинде бөлүүчү негиздин бекитүүчү пункттарынын сакталышын жана туруктуулугун камсыз кылууну;

долбоордук документте бул жөнүндө көрсөтүлгөн учурда курулуш районундагы белгилердин сакталышына жана абалынын туруктуулугуна терс таасир тийгизе турган геологиялык жана башка таасирлерди;

түзүлгөн геодезиялык бөлүүчү негизди курулган объектти эксплуатациялоо процессинде, аны кеңейтүүдө жана реконструкциялоодо колдонууну.

5.3 Курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негизди куруу боюнча жумуш-тарды курулуш объектисинин башкы планынын жана курулуш башкы планынын негизинде иштелип чыккан ГИЖПнын көрсөтмөлөрүнө ылайык аткаруу керек.

5.4 «Чекиттүү» деп аталган курулуш учурунда, долбоорлонуп жаткан бир же эки имараты бар курулуш аянты жакын жайгашкан капиталдык имараттар менен курулмалардын ичинде, же аларга жанаша жайгашканда, курулуш үчүн геодезиялык негизди толук эмес көлөмдө түзүү керек. Бул учурда долбоорлонуп жаткан имараттардын, инженердик инфраструктуранын негизги окторун натурага чыгаруу жакын жайгашкан капиталдык имараттар менен курулмалардын мүнөздүү чекиттеринен ишке ашырылат. Бийиктик белгилери аймактагы курулуштардын реперлеринен аныкталат. Реперлердин жайгашкан жери курулуп жаткан имарат-тардын чөгүшүнөн деформациялык таасир этүү зонасынын тышында болуш керек.

Курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негиздин пункттарын бекитүү Е тиркемесинин талаптарына ылайык же белгиленген ГИЖПга ылайык жүргүзүлүшү керек.

5.5 Курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негиздин пункттарынын пландык координаттарын аныктоо изилдөө иштерин жүргүзүү мезгилинде коюлган белгилерди жана реперлерди кошуу менен сызыктуу-бурчтук курулмалар (триангуляция, полигонометрия), спутниктик координаттарды аныктоо жолу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

5.6 Инженердик-техникалык жактан камсыздоо тармактарынын трассаларын төшөөдө, бөлүүчү тармак трассаларга параллель болгон жана алардын узак мөөнөттүү сакталышын камсыз кылуучу жерлерде жайгашкан линиялар түрүндө түзүлүшү керек.

5.7 ГНСТ прибордук-аспаптык комплекстерин колдонуу менен бөлүү иштерин аткарууда тармактын базалык пункттарын спутниктик технологияларды жана өлчөө ыкмаларын колдонуу талап кылынган ченемдик тактыкты (5.1-таблица) камсыз кыла турган жерлерде жайгаштыруу керек.

5.8 Геодезиялык бөлүүчү негиздин пункттарынын пландык абалы аныкта-луучу координаттар тутумун курулуш объектисинин башкы планынын жана куру-луш генералдык планынын координаттар тутуму менен байланыштыруу керек.

5.9 Регионалдык координаттар тутумунда иштелип чыккан долбоордук документтерди ишке ашырууда курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негизди курулуш районунда колдонуудагы мамлекеттик геодезиялык тармактардын пункттарына, же координаттар жана белгилер тутумдарында координаттары жана белгилери бар тармактардын пункттарына байланыштыруу менен түзүү керек.

5.10 Курулуштун геодезиялык бөлүүчү негизинин пункттарынын жыштыгына жана жайгашуусуна болгон талаптар жана аларды планда жана бийиктикте аныктоонун жол берилген каталары 5.1-таблицада келтирилген критерийлер боюнча кабыл алынышы керек.

5.1 - т а б л и ц а

5.1-таблицанын аягы

5.11 Курулуш иштерин жүргүзүүгө уруксат (ордер) тариздөөгө чейин, куруучу (техникалык тапшырыкчы) уруксат (ордерлерди) берүүгө ыйгарым укуктуу жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы тарабынан белгиленген документтердин тизмесине кошумча төмөнкү документтерди башкы подрядчыга бериши керек:

графикалык материалдарды (топографиялык пландарды) жана курулуш аянтынын чек араларынын, негизги октордун координаттарынын каталогдорун, ошондой эле курулуш объектисинен 1 км ашпаган жана инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын трассасы боюнча 0,5 км кем эмес аралыкта жайгашкан бийиктик реперлерин тиркөө менен курулуш аянтынын чек араларын, курулуп жаткан негизги имараттардын жана курулмалардын башкы окторун, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын төшөө трассаларын натурага чыгаруу актысы. Курулуштун чектериндеги реперлер ар бир курулуучу имараттан (курулмадан) эгерде ГИЖПда башкача жайгашуу каралбаса 0,5 км алыс эмес аралыкта жайгашуусу керек.

5.12 Трассаларды натурага чыгаруу жана изилдөө актылары иштер башталганга чейин бирок курулуш аянтында даярдоо иштери, жер казуу иштери, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын трасслаларын орнотуу башталганга чейин 10 күндөн кеч эмес түзүлүшү керек жана бардык учурларда натурага чыгарылган объекттердин долбоордук документке, курулуш аймактарындагы жер астындагы коммуникациялардын жыйынды планына ылайык келүүсү жөнүндө техникалык корутунду менен ырасталышы керек.

6 Ички бөлүүчү тармак

6.1 Ички бөлүүчү тармак баштапкы горизонттогу бөлүүчү негиздин пункттарынан түзүлүшү керек. Ар бир кийинки монтаж горизонтундагы бөлүүчү тармак имараттарды жана курулмаларды тургузуу үчүн баштапкы горизонттогу бөлүүчү тармактын белгилеринен түзүлүшү керек.

6.2 Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын жана сызыктуу конфигурациядагы башка объекттердин трассаларын төшөө үчүн бөлүүчү тармак, бөлүүчү негиздин пункттарынан түзүлүп, трассанын башталышынын жана аягынын, же анын бөлүгүнүн огун, кудуктарды, трассалардын бурулуш бурчтарын жана чукул өзгөрүү жерлерин аныктоочу белгилер менен бекитилиши керек.

Реперлерди трассалардын окторунун боюнда, бирок 0,5 км кем эмес аралыкта жайгаштыруу керек.

6.3 Курулуш объектисиндеги бөлүүчү негиздин жумушчу координаттар тутуму имараттын, курулманын узунунан жана туурасынан кеткен окторунун торчосу катары кабыл алынат. Координаттар тутумунун башталышы катары 0.0.0 (таза пол) белгисиндеги жана баштапкы горизонттогу сандык жана тамгалык октордун кесилишинин чекити кабыл алынат. Сандык октун (Х) багыты абсциссалардын багыты боюнча, тамгалык октун (Y) багыты ординаталардын багыты боюнча кабыл алынат. Бөлүү иштеринин жүрүшүндө пландык координаттардын терс маанилерин болтурбоо үчүн, бул координаттар системасынын башталышына, адатта, кокустук тегерек маанилер ыйгарылат (мисалы, Х0 = 100000 мм, Y0 = 500000 мм), бул бөлүүчү негиздин жана курулуш-тун долбоордук чекиттеринин белгилерин тез айырмалоого мүмкүндүк берет.

6.4 Имаратты (курулманы) тургузуу үчүн ички бөлүүчү тармак имараттын (курулманын) баштапкы жана монтаждоо горизонтторундагы геодезиялык пункттардын тармагы түрүндө түзүлүшү керек. Имараттын баштапкы горизонтундагы ички бөлүүчү тармактын мүмкүн болгон конфигурациялары Д тиркемесинде келтирилген.

6.5 Имараттын (курулманын) ички бөлүүчү тармактарынын пункттарын бекитүүнүн түрлөрү, схемалары жана ыкмалары геодезиялык иштерди уюштуруу долбоорлорунда, же геодезиялык иштерди жүргүзүү долбоорлорунда берилиши керек.

6.6 Курулуш аянтындагы имараттар менен курулмаларды натурага чыгаруу үчүн бөлүүчү тармактын тактыгы 5.1-таблицада келтирилген талаптарга ылайык кабыл алынышы керек. Имараттын (курулманын) бөлүүчү тармагын, анын ичинде негизги же башкы бөлүүчү окторду жана багыттарды чыгаруунун тактыгы 7.2-таблицанын талаптарына ылайык кабыл алынууга тийиш.

6.7 Имараттын (курулманын) пландык ички бөлүүчү тармагынын чекиттерин баштапкы горизонттон монтаждык горизонтко өткөрүү имараттын (курулманын) бийиктигине жана анын конструкциялык өзгөчөлүктөрүнө жараша жантаюу, вертикалдык проекциялоо (долбоорлоо) ыкмалары, же ГНСТ прибордук-инструменталдык комплекстерин колдонуу менен аткаруу керек.

6.8 Имараттын (курулманын) пландык ички бөлүүчү тармагынын чекиттерин баштапкы горизонттон монтаждоо горизонтуна өткөрүүнүн тактыгын баштапкы жана монтаждоо горизонтторунун тиешелүү пункттарынын ортосундагы аралыктарды жана бурчтарды салыштыруу менен контролдоо керек.

6.9 Белгилерди баштапкы горизонттон монтаж горизонтуна өткөрүүнү геометриялык нивелирлөө ыкмасы, же тиешелүү тактыкты камсыз кылган башка ыкмалар менен, имараттын (курулманын) бөлүүчү тармагынын реперлеринен аткаруу керек. Баштапкы горизонттогу белгилер өткөрүлө турган реперлердин саны үчтөн кем болбоого тийиш.

6.10 Белгини монтаж горизонтуна баштапкы (мурунку) монтаж горизонтунан так көчүрүү 7.1-таблицада белгиленген каталардын чегинде болушу керек. Монтаж горизонтунун белгиси үчүн, эреже катары, көчүрүлгөн белгилердин орточо мааниси алынат.

6.11 Белгилерди октук бекитүү чекиттеринен баштапкы горизонттон имараттын (курулманын) окторунун бекитүү чекиттерине жана реперлердин монтаждоо белгилерине өткөрүү боюнча иштерди аткарууда пайдубалдын чөгүшүнө карабастан өзгөрүүсүз деп кабыл алуу керек.

6.12 Ички бөлүүчү тармакты түзүүдөгү өлчөөлөрдүн жана курулуштардын натыйжалары баштапкы жана монтаждык горизонтторунда окторду бекитүүчү белгилердин, алардан болжолдуу багыттардын графикалык схемаларын түзүү жана реперлердин координаттарынын жана белгилеринин сандык маанилерин каталогдорго жазуу менен катталышы керек.

7 Курулуш процессиндеги бөлүү иштери

7.1 Курулуш процессиндеги бөлүү иштери имараттардын (курулмалардын) конструкциялык элементтерин, инженердик-техникалык камсыздоо тармакта-рынын трасса окторун долбоордук абалына орнотуу үчүн ички бөлүү тармагынын пункттарынан натурага алып чыгууну камсыз кылышы керек.

7.2 Кийинки бөлүү иштери башталганга чейин имараттын (курулманын) окторунун жана анын конструкциялык элементтеринин, трасса окторунун ички белгилөө тармагынын координаттар тутумундагы кесилишүү чекиттеринин координаттарынын тизмесин даярдоо зарыл.

7.3 Курулуш процессиндеги бөлүү иштеринин тактыгы 7.1-таблицада көрсөтүлгөн өлчөөлөрдүн орточо квадраттык каталарынын тактыгын жетекчиликке алуу менен кабыл алынышы керек.

Курулушту мамлекеттик стандарттарда, ченемдерде жана эрежелерде каралбаган имараттардын (курулмалардын) конструкцияларын даярдоо жана тургузууга жол берилген чектөөлөрдү камтыган долбоордук документация боюнча жүргүзүүдө, бөлүү иштеринин зарыл болгон тактыгын ушул долбоор үчүн эсептөөлөр менен аныктоо керек.

Эгерде эки, же бир нече окшош имараттар (курулмалар) бирдиктүү технологиялык сызык менен байланышкан, же конструкциялык жактан бириктирилген болсо, бөлүү иштеринин тактыгын эсептөө бир имараттыкы (курулма) сыяктуу жүргүзүлүшү керек.

7.4 Технологиялык жабдууларды жана курулуш конструкцияларын монтаждоо үчүн бөлүүө иштери ченемдик документтерде, мамлекеттик стандарттарда, ошондой эле долбоордук документтерде каралган жол берилген чектөөлөрдүн сакталышын камсыз кылуучу тактык менен аткарылышы керек.

7.5 Бөлүү иштери башталар алдында аткаруучу жакын жердеги имараттын (курулманын) геодезиялык бөлүүчү негизинин жана инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын трассалары жайгашкан жерин аныктоочу белгилердин өзгөрбөгөндүгүн негиздин элементтерин кайталап өлчөө жолу менен текшериши керек.

7.6 Белгилөө октору, монтаждоо (багыттоочу) белгилери имараттын (курулманын) ички бөлүү тармактарынын белгилеринен тартылышы керек. Бөлүүчү октордун, монтаждоо белгилеринин, маяктардын саны, алардын жайгашкан жерлери, бекитүү ыкмасы геодезиялык иштерди жүргүзүү долбооруна ылайык келиши керек.

7.7 Бөлүү иштеринин туура аткарылышы бөлүү учурунда (кабыл алынган багыттарга дал келбеген багыттарда) контролдук геодезиялык жүрүштөрдү тартууну бөлүү жүргүзүү учурундагыдан кем эмес тактыкта аткаруу жолу менен текшерилиши керек.

Чектүү (жол берилген) четтөөлөр δ төмөнкү формула боюнча эсептелет.

ẟ = tm,                                                                        (7.1)

мында t – 2; 2,5; 3кө барабар болгон чоңдук; геодезиялык иштерди жүргүзүү долбоорун иштеп чыгууда көрсөтүлөт;

m – орточо квадратикалык каталык; 7.1-таблица боюнча кабыл алынат.

7.1-т а б л и ц а

7.1-таблицанын уландысы

7.1-таблицанын аягы

Бийик имараттарды жана комплекстерди куруу үчүн ички бөлүүчү тармактарды аткаруунун тактыгына талаптар жана теңдештирүүдөн кийин натурага чыгарылган чектеш октордун өз ара абалынын чектүү каталары 7.2-таблицада берилген.

7.2 - т а б л и ц а с ы

Башталгыч горизонттон монтаждоо горизонтуна белгилерди берүүнүн эки ыкмасынын тактык мүнөздөмөлөрү 7.3-таблицада келтирилген.

7.3 - т а б л и ц а с ы

300 м жогору бийиктиктеги имараттар* үчүн чектик каталыктар КУД (курулушту уюштуруу проектиси) жана ГИЖП долбоорлору менен аныкталат.

8 Имараттын (курулманын) курулуп жаткан конструкцияларынын жана инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын геометриялык параметрлеринин тактыгын геодезиялык көзөмөлдөө. Жүргүзүү баскычтары боюнча контролдоонун түрлөрү, ыкмалары жана объекттери

8.1 Курулуп жаткан имараттардын (курулмалардын) геометриялык параметрлеринин тактыгын геодезиялык контролдоо курулуп жаткан имараттардын жана курулмалардын жалпы габариттерин (чектеш жана эң четки октордун ортосундагы аралыктарды), элементтердин, конструкциялардын жана имараттардын (курулмалардын) бөлүктөрүнүн окторго, багыттык сызыктарга жана белгилерге, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын трассаларына жана белгилерине карата абалынын дал келүүсүн аспаптык текшерүүдөн турат. Текшерүү монтаждоо процессинде, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын орнотууда, конструкциялар бекитилгенден кийин, котлован, траншеялар толтурулганга чейин жүргүзүлөт. Имараттардын (курулмалардын) геометриялык параметрлеринин тактыгын контролдоо сапатты өндүрүштүк контролдоонун милдеттүү курамдык бөлүгү болуп саналат жана К тиркемесине ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

Имаратттардын геометриялык параметрлеринин тактыгына геодезиялык контролдоо төмөнкүлөрдү камтыйт:

а) курулуп жаткан имараттардын, курулмалардын жалпы габариттерин (эң четки октордун ортосундагы аралыктарды) аспаптык текшерүү, имараттардын (курулмалардын) элементтеринин, конструкцияларынын жана бөлүктөрүнүн абалынын окторго, багыттоочу тобокелдиктерге жана натурага чыгарылган трассалардын, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын белгилерине карата дал келүүсү. Текшерүү монтаждоо процессинде жана конструкциялар бекитилгенден кийин, бирок котлован, траншеялар толтурулганга чейин жүргүзүлөт (операциялык контролдоо учурунда);

б) металл колонналардын бөлүштүрүү окторунан жогорку жана төмөнкү кесилиштериндеги геометриялык окторунун биригишиндеги тобокелдиктерден четтөөлөрдү контролдоо, ал курулуш учурунда ар бир кабат үчүн көрсөтүлгөн кесилиштерде эки негизги өз ара перпендикулярдуу огу боюнча жүргүзүлүшү жана катталышы керек;

в) монтаждоо (орнотуу, төшөө) иштери аяктагандан кийин туруктуу бекитилген элементтердин, конструкциялардын жана имараттардын (курулмалардын) бөлүктөрүнүн, ошондой эле жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын иш жүзүндөгү абалын пландык жана бийиктик геодезиялык сүрөткө тартууда.

Жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын аткаруучу геодезиялык сүрөткө тартууну траншеялар толтурулганга чейин жүргүзүү керек. Аткаруучу сүрөткө тартууда көрсөтүлүүчү инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын техникалык мүнөздөмөлөрүнүн тизмеси жана жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын негизги аткаруучу схемаларынын үлгүлөрү В.1–В.8 бөлүмдө келтирилген.

8.2 Тактык контролу төмөнкүлөрдү камсыз кылууга тийиш:

- курулуп жаткан конструкциялардын, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын, жолдордун жана башка курулмалардын геометриялык параметрлеринин тактыгынын контролдоо объектилерине карата ченемдик-техникалык жана долбоордук документтердин талаптарына ылайык келишин аныктоо;

- иштерди аткаруунун сапатын жана тактыгын баалоо үчүн зарыл болгон маалыматты алуу.

8.3 Геометриялык параметрлерди геодезиялык контролдоо жол-жоболору монтаждоо (орнотуу, төшөө) иштери аяктагандан кийин туруктуу бекитилген элементтердин, конструкциялардын жана имараттардын (курулмалардын) бөлүктөрүнүн, ошондой эле жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын иш жүзүндөгү абалын пландык жана бийиктик геодезиялык сүрөткө тартууда ишке ашырылат.

8.4 Аткаруучу геодезиялык сүрөттү ГИЖПда каралган бардык параметрлерди чагылдыруу менен аткаруу керек. Жалпы сүрөткө тартууда курулмалардын курулган конструкцияларынын, инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын иш жүзүндөгү абалы ички бөлүүчү тармактын белгилеринен жана багыттарынан аныкталат.

Аткаруучу сүрөткө тартууда курулуш объектисинин долбоордук ченемдик-техникалык жана (же) долбоордук документтеринде четтөөлөр белгиленген геометриялык параметрлер гана аныкталууга тийиш.

8.5 Геометриялык параметрлердин тактыгын тандап контролдоодо белгиленген контролдоо планы (тандоо) боюнча текшерилет, ал контролдоо объектилеринин (продукция бирдиктеринен), аткарылган иштердин белгилүү бир санын камтыйт (К тиркемеси).

Тандоо контролдоосун колдонуунун эрежелери жана параметрлери тактыктын статистикалык анализинин жыйынтыктарынын негизинде белгиленет.

8.6 Өлчөө ыкмалары жана каражаттары объектинин мүнөзүнө жана өлчөнүүчү параметрлерине ылайык төмөнкү шарттан кабыл алынат

ẟ_хΣmet = ẟ_хmet, (8.1)

мында ẟ_хΣmet – колдонулуучу өлчөө методунун жана каражатынын эсептик жалпы каталыгы;

ẟ_хmet – өлчөөнүн орточо квадраттык каталыгы.

Өлчөөлөрдүн эсептик каталыгы ẟ_хΣmet ГИЖПда аныкталат (белгиленет). МАМСТ 23616 талаптарына ылайык жүргүзүлөт. Өлчөө ыкмаларын жана каражаттарын тандоодо өлчөөлөрдүн системалуу каталыктарын толук жоюуну камсыз кылуу зарылдыгын эске алуу керек.

8.7 Өлчөөлөрдүн орточо квадраттык катасынан ẟ чектик жол берилген маанилерге өтүү коэффициенти t ГИЖПда берилиши керек.

8.8 Өлчөөлөр өлчөө эрежелерине жана өлчөө каражаттарын колдонуу боюнча нускамаларга (көрсөтмөлөргө) ылайык жүргүзүлүшү керек.

8.9 Картографиялык материалдарды негиз катары колдонууда аткаруучу сүрөткө тартууну графикалык жол-жоболоштурууну В.1–В.8 талаптарына ылайык жүргүзүү керек.

8.10 Аткаруучу сүрөткө тартуунун жыйынтыгы боюнча түзүлгөн аткаруу схемалары жана чиймелери курулуш көзөмөлдөө мамлекеттик органдарына жана башка ыйгарым укуктуу адамдарга иштерди кабыл алуу-өткөрүү актыларын кабыл алуу контролунда колдонулууга тийиш.

8.11 Жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын төшөө иштери аяктагандан кийин иштерди кабыл алууда курулушка техникалык көзөмөл жүргүзгөн куруучу (техникалык тапшырыкчы) курулган имараттардын (курулмалардын) жана инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын подрядчы тарабынан сунушталган аткаруу чиймелеринде көрсөтүлүшүнө ылайыктыгын текшерүү үчүн геодезиялык контролдук сүрөткө тартууну (ГКСТ) жүргүзүүнү камсыз кылууга тийиш.

8.12 Долбоордук документтерге белгиленген тартипте киргизилген бардык өзгөртүүлөр, ошондой эле имараттарды (курулмаларды) жана инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын жайгаштырууда андан четтөөлөр, эгерде алар бар болсо, аларды аткаруучу башкы планга каттоо керек.

Аткаруучу чиймелерде геодезиялык иштерди аткаруучулардын, объектидеги жооптуу иш өндүрүшчүнүн, башкы инженердин кол тамгалары болушу керек. Зарыл болгон учурда эгерде четтөөлөр долбоордук уюмдун автордук көзөмөлү менен ырасталса жана макулдашылса, аткаруучу документтердин чиймелеринде кетирилген долбоордогу өзгөртүүлөр жөнүндө макулдашуулар киргизилиши керек.

8.13 Имараттын (курулманын) айрым бөлүктөрүн бир курулуш-монтаждоо уюмунан экинчисине өткөрүп берүүдө кийинки геодезиялык иштерди аткаруу үчүн зарыл болгон натурага бекитилген белгилер, бекитүүчү октор, координаттар, белгилөөлөр, багыттар, ошондой эле аткаруучу сүрөткө тартуу материалдары акт менен өткөрүлүп берилиши керек.

9 Курулуп жаткан имараттардын жана курулуш конструкцияларынын деформацияларына мониторинг жүргүзүү

9.1 Курулуп жаткан имараттардын жана конструкциялардын деформацияларына мониторинг жүргүзүү аспаптык контролдоонун ажырагыс бөлүгү болуп саналат жана имараттар менен курулмалар тургузулуп жаткан мезгилде геодезиялык ыкмалар, шаймандар жана приборлор менен жүргүзүлөт.

9.2 Жалпысынан мониторинг куруу жана эксплуатациялоо процессинде имараттын, курулманын геометриялык формасынын жана айрым бөлүктөрүнүн өзгөрүшүн жана баштапкы абалына салыштырмалуу жалпы жылышын өлчөө (байкоо) системасы, натыйжаларды каттоо, аналитикалык иштетүү болуп саналат.

Долбоордук уюм менен макулдашылган мониторинг тапшырмасы боюнча иштердин курамына, курулманын көзөмөлдөнүүчү параметрлеринин тизмеси жана аларды аныктоонун тактыгы менен мезгилдүүлүгү көрсөтүлгөн, төмөнкүлөр кирет:

- текшерүү чекиттерин жайгаштыруу схемалары;

- курулуп жаткан курулманын деформацияларынын таасир этүү зонасынан тышкары баштапкы бийиктик, же пландык-бийиктик реперлерин (топурак же дубал) жайгаштыруу схемалары, ГНСТ базалык станцияларынын жайгашкан жерлери, контролдоо чекиттериндеги маркаларды бекитүү ыкмалары жана түрү;

- геодезиялык ыкмалар менен мониторинг программасын түзүү, аларды жүргүзүү ыкмаларын жана аппаратуралык камсыздоону, пландалган өлчөөлөрдүн тактыгын алдын ала эсептөөлөрүн көрсөтүү менен;

- өлчөөлөрдүн өзүнүн циклдерин аткаруу, алардын жыйынтыктарын иштеп чыгуу жана куруучуга (техникалык тапшырыкчыга) тапшыруу үчүн отчеттук документтерди түзүү.

9.3 Бийик имараттардын жана комплекстердин пайдубал негиздеринин жана башка курулмалардын деформацияларын өлчөөлөр ГИЖПда курулуш процессиндеги мониторинг бөлүмү боюнча талаптарга ылайык жүргүзүлүшү керек жана анын ичинде төмөнкүлөрдү камтыйт: геодезиялык белгилерди долбоорлоо, жасоо жана орнотуу технологиясы. Белгилердин жайгашкан жери, алардын салынуу тереңдиги өлчөө ыкмаларына жараша жана негиздердин инженердик-геологиялык шарттарын эске алуу менен долбоорлонууга тийиш. Өлчөөлөрдү жүргүзүү убактысы курулуштун календарлык графиги менен байланыштырылышы керек.

9.4 Бийик имараттар менен комплекстердин жана башка курулмалардын типтүү бийик геодезиялык негизи төмөнкүлөрдү камтыйт:

- тышкы (баштапкы) бийиктик негизи;

- байланыштыруунун жүрүшү;

- контролдонуучу курулманын деформацияларын байкоо үчүн ички негиз;

- монтаж горизонтторундагы контролдук негиз;

- вертикалдан четтөөнү өлчөө үчүн контролдук станциялар (жерлер);

- деформацияларды байкоо үчүн бийик геодезиялык негиздин типтүү схемасы.

9.5 Бийиктик деформациялык негиз төмөнкүлөр үчүн арналган:

- имараттын же курулманын негиздеринин, пайдубалдарынын жана курулуш конструкцияларынын чөгүшүнө байкоо жүргүзүү;

- жиктердин, мамылардын жана бетон конструкцияларынын кысылышын же чөгүүсүн аныктоо;

- эксплуатациялоо учурунда негиздердин жана пайдубалдын чөгүшүнө байкоо жүргүзүү (МАМСТ 24846, КР КЭ 50-101).

9.6 Тышкы баштапкы бийиктик негизи катары жер реперлеринин тобун колдонуу сунушталат. Алардын саны үчтөн кем болбоого тийиш. Реперлер белгилүү климаттык зонадагы максималдуу тоңуу тереңдигинен 1 м кем эмес тереңдикке салынат. Репердин конструкциясы Г тиркемесинде көрсөтүлгөн. Планда алар бир катарда же бирдей тараптуу үч бурчтуктун бурчтарында жайгашуусу керек. Коңшу реперлердин ортосундагы аралык 12 м ашпашы керек. Реперлердин тобу баштапкы бийиктик негизи катары кызмат кылат, анын туруктуулугу курулуш учурунда да, эксплуатациялоо мезгилинде да аныкталат.

Баштапкы бийиктик негизи катары имараттардын жана курулмалардын пайдубалдарынын чөгүшү дээрлик турукташкан цоколь бөлүктөрүнө орнотулган дубал реперлерин колдонууга болот. Мамлекеттик геодезиялык тармактын, ошондой эле КЖТ тармагынын колдонуудагы дубал жана жер реперлери колдонууга жарактуу.

9.7 Өзгөчө жооптуу курулмалардын (ядролук реакторлордун пайдубалдары, радиоактивдүү материалдарды сактоочу жайлары, гидротехникалык курулмалардын айрым түрлөрү жана ошол сыяктуу объектилер, анын ичинде илимий багыттагы) негизинин чөгүшүн байкоо үчүн баштапкы негиз катары терең реперлер колдонулат. Терең реперлер таштак тектер жайгашкан тереңдикке чейин, ал эми алар жеткиликтүү болбогон учурда - 100 метрден кем эмес тереңдикке салынат. Терең реперлерди байкоо жүргүзүлүп жаткан курулмага мүмкүн болушунча жакын, анын ичинде да жайгаштыруу керек.

9.8 Тышкы баштапкы бийиктик негизи төмөнкүдөй жайгаштырылышы керек:

- транспорттун кыймылынан титирөөлөр болушу мүмкүн болгон өтмө жолдордон, жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынан, кампа жана башка аймактардан алыс;

- көзөмөлгө алынуучу курулуп жаткан имараттын же курулманын пайдубалдарына басымдын таралуу зонасынын тышында;

- жаңы курулуп жаткан имараттардын жана курулмалардын таасир этүү зонасынын тышында.

Курулмадан баштапкы бийиктик негизин практикалык түрдө алып салуу 150 м кем эмес болушу керек.

9.9 Тышкы баштапкы бийиктик негизинин туруктуулугун өлчөө жана контролдоо кыска визирдик нур менен геометриялык нивелирлөө аркылуу жүргүзүлөт.

9.10 Курулуш мезгилинде пайдубалдардын жана башка курулуш конструкцияларынын чөгүшүн байкоо үчүн арналган ички бийиктик негизи пайдубалдын төшөлмөсүндөгү чөгүү белгилери же имараттын жер үстүндөгү бөлүгүнүн колонналарындагы жана монолиттүү конструкцияларындагы чөгүү белгилери менен бекитилиши керек (Г тиркемеси).

9.11 Пайдубалдагы чөгүү белгилери имараттын (курулманын) бүткүл периметри боюнча, анын ичинде, бурчтарда, курулуш блокторунун жиктеринде, чөгүндү же температуралык жиктин эки тарабында, узунунан жана туурасынан кеткен дубалдардын кошулган жерлеринде, туурасынан кеткен дубалдарда алардын узунунан кеткен огу менен кесилишкен жерлерде, көтөрүүчү түркүктөрдүн төмөнкү бөлүгүнө орнотулат. Түркүктөрдө жана башка вертикалдуу монолит конструкциялардагы чөгүү белгилери бир деңгээлде орнотулат.

Периметр боюнча чөгүү белгилери 6–8 м аралыкта, эгерде долбоордук документтерде башкача каралбаса, узунунан жана туурасынан кеткен октор боюнча жайгаштырылат. Орточо эсеп менен пайдубал плитасына 100 м² аянтка бир белги салынат.

9.12 Кошумча контролдук монтаж горизонтторунда (вертикалдан четтөөлөрдү өлчөө үчүн) төмөнкүлөрдү камтыган контролдук станциялар жайгаштырылат:

- жантаюуну өлчөөлөр үчүн орнотмолор;

- жантаюуну долбоорлоо үчүн атайын белгилер.

9.13 Жантаюуну өлчөөлөр үчүн 200х200 мм өлчөмүндөгү металл орнотмолору имараттын узунунан жана туурасынан кеткен октору боюнча түркүктөрдө орнотулат.

9.14 Курулманын жер үстүндөгү бөлүгүнүн кыйшаюуларын жана вертикалдан четтөөлөрүн өлчөө үчүн аны куруу процессинде тандалган туурасынан жана узунунан кеткен октор боюнча имараттын сырткы тарабынан белгилер бекитилет (Е тиркемеси). Белгилердин түз сызыгында жергиликтүү жерде теодолиттин туруктуу турган чекиттери белгиленет.

Теодолиттин туруктуу турган чекиттери имараттын бийиктигинен жакын эмес жайгашышы керек жана жерге 0,5 м тереңдикке кагылган диаметри 50 мм кем эмес атайын казыктар менен бекитилиши керек.

9.15 Жаракалар пайда болгон учурда бийиктик геодезиялык негиз жаракалардын ачылышын байкоо үчүн контролдук станциялар менен толукталат. Жараканын ачылышын аныктоо үчүн анын эки тарабына тең аралыкты 0,5 мм ашпаган каталык менен өлчөөгө мүмкүндүк берген конструкциядагы контролдук белгилерди бекитүү сунушталат.

9.16 Имараттын же курулманын пайдубалдарындагы чөгүү белгилеринин конкреттүү жайгашуусу, ошондой эле белгилердин конструкциясы долбоордук уюм менен макулдашылган мониторинг жана ГИЖП боюнча техникалык тапшырмада аныкталат.

9.17 Монтаж горизонтторундагы бийиктик негизи курулган бөлүктүн вертикалдан четтөөсүн көзөмөлдөө жана курулуш конструкциялары тургузулган сайын түркүктөрдүн (дубалдардын) же бетон конструкцияларынын кысылышын же кичирейишин көзөмөлдөө үчүн арналган. Монтаж горизонтторунун негизи төмөнкү (баштапкы) горизонтто, түркүктөрдө же монолиттүү бөлүктө чөгүү белгилери менен бекитилген ички негизин толугу менен кайталаш керек.

9.18 Байланыштыруунун жүрүшү тышкы баштапкы негиз менен ички деформациялык негиздин ортосундагы өлчөө схемасында байланыштыруучу звено болушу керек жана бийиктиктерди баштапкы бийиктик негизинен бийик имараттын же курулманын «чөгүү белгилери» деп аталган жерлерге берүү үчүн колдонулушу керек.

9.19 Геодезиялык ыкмалар менен өлчөөлөрдү жүргүзүүдө имараттардын көтөрүүчү конструкциялык системасынын элементтеринин жылышууларын жана термелүүлөрүн каттоо керек:

- пайддубалдардын чөгүшү кийинки өлчөөлөрдүн чектеш чекиттеринин бийиктик айырмасын жана орточо чөгүүнү, ошондой эле конструкциялык системанын пайдубалынын кыйшаюсун кийин эсептөө менен;

- монтаждалган кабаттардын үстүнкү горизонталдык жылышуулары;

- кабаттык уячалардын кыйшаюсу;

- имараттардын элементтеринин ийилүүсү.

9.20 Бийик имараттарга жана комплекстерге жана башка курулмаларга геодезиялык ыкмалар менен мониторинг жүргүзүүдө имараттын «негиз-пайдубал-жер үстүндөгү бөлүк» деформацияларынын төмөнкү мүнөздөмөлөрү аныкталат:

негиз жана пайдубалдар үчүн:

абсолюттук чөгүү S_j;

орточо чөгүү S_cp;

бирдей эмес чөгүү ∆S;

салыштырмалуу бирдей эмес чөгүү ∆S/I – алардын ортосундагы аралыкка карата вертикалдуу жылышуулардын айырмасы;

пайдубалдын, же бүтүндөй имараттын кыйшаюсу I – пайдубалдын четки чекиттеринин чөгүү айырмасынын пайдубалдын туурасына (же узундугуна) болгон катышы;

салыштырмалуу ийилүү (бүгүлүү) i/L – ийилген пайдубалдын L узундугуна ийилүү жебесинин (бүгүлүү) катышы;

курулуш конструкцияларынын (түркүк окторунун, дубалдардын, лифт шахталарынын жана башка элементтердин) вертикалдан четтөөсү;

түркүктөрдүн жана башка бетон конструкцияларынын ортосундагы жиктердин кысылышы же кичирейиши;

жаракалардын ачылышы (алар пайда болгон учурда) жана алардын өнүгүү динамикасы.

9.21 Деформацияларды аныктоонун тактыгын эсептөөдө төмөнкү тактык ченемдери сакталышы керек:

- бийик имараттардын жана комплекстердин жана башка курулмалардын чөгүү маанисин аныктоонун орточо квадратикалык каталыгы 1,0 мм ашпоого тийиш;

- пайдубалдардын кыйшаюсун эске алуу менен бийик имараттардын жана комплекстердин үстүнкү чектик горизонталдык жылышуулары имараттын h бийиктигине карата ашпашы керек.

1/500-150 м чейин (кошуу менен);

1/1000-150 м 400 м чейин;

атайын эсептөө менен аныкталат – 400 м жогору.

9.22 Имараттардын жана башка курулмалардын деформациясынын жыйынтыктоочу ченемдик мүнөздөмөсү имараттын үстүнкү бөлүгүнүн вертикалдан четтөөсү (кыйшаюсу) болуп саналат. Пайдубалдардын бирдей эмес чөгүшү бул чоңдукка негизги салымды кошот. Имараттардын жана курулмалардын үстүнкү чектик четтөөлөрү жана чөгүүлөрү 9.2-таблицада берилген.

9.23 Бир катар имараттардын конструкциясынын өзгөчөлүктөрүнөн жана алардын «ийкемдүүлүгүнөн» (бийик имараттар үчүн, адатта, коэффициенттин мааниси: бирден сегизге чейин) пайдубалдардын деформациялары имараттын үстүнкү бөлүгүнүн жыйынтыктоочу деформациясын толук аныктабайт.

Бийик имараттарды жана комплекстерди курууда вертикалдуу кабаттык уячалардын кыйшаюусунун жана коңшу конструкциялык системалардын бирдей эмес вертикалдуу жана горизонталдык деформацияларынын чоңдугу h_s/300 ашпашы керек, мында h_s – жанаша кабаттардын плиталарынын ортоңку тегиздиктеринин ортосундагы аралыкка барабар кабаттын бийиктиги.

Кыйшаюулардын чоңдуктары ГИЖПда көрсөтүлгөн схемалар боюнча аткарылышы керек.

9.24 Имараттын жер үстүндөгү бөлүгү шамал жүгүнө жана бирдей эмес күндөн ысытууга дуушар болгондуктан, ал пайдубалдар жана негиздер менен бир бүтүн катары иштебегендиктен, деформацияларды байкоо системанын (подсистеманын) ар бир курамдык бөлүгү үчүн өзүнчө жүргүзүлүшү керек: «негиз-пайдубал-жер үстүндөгү бөлүк» (КЧжЭ 2.01.07)

9.25 Бийик имараттарга жана комплекстерге жана башка курулмаларга геодезиялык өлчөөлөр менен мониторинг жүргүзүүдө негиз жана пайдубалдардын деформацияларынын төмөнкү мүнөздөмөлөрү аныкталат:

абсолюттук чөгүү S_j;

орточо чөгүү S_cp;

бирдей эмес чөгүү ∆S;

салыштырмалуу бирдей эмес чөгүү ∆S/I – алардын ортосундагы аралыкка карата вертикалдуу жылышуулардын айырмасы;

пайдубалдын, же бүтүндөй имараттын кыйшаюсу I – пайдубалдын четки чекиттеринин чөгүү айырмасынын пайдубалдын туурасына (же узундугуна) болгон катышы;

салыштырмалуу ийилүү (бүгүлүү) i/L – пайдубалдын ийилген участогунун L узундугуна ийилүү жебесинин (бүгүлүү) катышы;

курулуш конструкцияларынын (түркүк окторунун, дубалдардын, лифт шахталарынын жана башка элементтердин) вертикалдан четтөөсү;

түркүктөрдүн жана башка бетон конструкцияларынын ортосундагы жиктердин кысылышы же кичирейиши;

жаракалардын ачылышы (алар пайда болгон учурда) жана алардын өнүгүү динамикасы.

9.26 Бул маанилерди өлчөөнүн тактыгынын чектик көрсөткүчтөрү ГИЖП (9.2-таблица) тарабынан белгилениши керек. Жогоруда көрсөтүлгөн деформациялардын түрлөрүн геодезиялык ыкмалар менен өлчөө үчүн ички жана тышкы «геодезиялык деформациялык негизди» түзүү зарыл.

Деформациялык негиз курулуш жана эксплуатациялоонун бардык мезгилинде сакталууга тийиш.

Деформациялардын ар бир түрүнө байкоо жүргүзүүнүн сунушталган жыштыгы 9.1-таблицада берилген.

9.1-т а б л и ц а

9.27 Деформацияларды аныктоонун тактыгын эсептөөдө төмөнкү өлчөө тактыгынын ченемдери сакталышы керек:

- бийик имараттар менен комплекстердин жана башка курулмалардын чөгүү маанисин аныктоонун орточо квадраттык каталыгы 1,0 мм ашпоого тийиш.

- бийик имараттардын жана комплекстердин, ошондой эле курулмалардын жогорку бөлүгүнүн горизонталдык чектүү жылышуулары пайдубалдардын кыйшаюусун эске алуу менен имараттын бийиктигине h жараша Эрежелер жыйындысы 11-104 боюнча белгиленген чектен ашпоого тийиш:

150 м чейин (кошуу менен) – 1/500;

1/1000 – ашык 150 м 300 м ге чейин;

атайын эсептөөлөр менен аныкталат – 300 м ашык.

9.28 Бийик имараттарды жана комплекстерди жана башка курулмаларды куруу мезгилинде мониторинг жүргүзүү зарыл болгондо жана өлчөө ыкмаларын тандоодо бийик курулуштун төмөнкүдөй өзгөчөлүктөрү эске алынат: температуранын өзгөрүүлөрү, бир тараптуу, күндүн ысытуусу, шамал жүктөмү (тышкы факторлор), титирөө, көчмө көтөргүч түзүлүштөрдүн таасири астында жүктөмдүн бирдей эместиги (техногендик факторлор), курулуштун ичинде да, айланасында да чектелген шарттар жана Эрежелер жыйындысы 13-102 пайдубалдардын салыштырмалуу чакан габариттеринен улам байкоо жүргүзүү үчүн кичинекей аянттар.

Өлчөө үчүн мындай таасир этүүчү факторлордун таасири жок, же азайтылган күндүн убактысын тандоо керек.

9.29 Бийик имараттарды жана комплекстерди жана башка курулмаларды курууда төмөнкү өлчөө ыкмалары колдонулат: кыска визирлөө нуру менен геометриялык нивелирлөө, гидростатикалык нивелирлөө.

Вертикалдык огунан четтөөлөрдү көзөмөлдөөдө монтаж горизонтундагы жана жантаюудагы эң ыктымалдуу тегиздиктин параметрлери боюнча жантаюуну эсептөө ыкмасы колдонулат. Өлчөөлөр оптикалык квадранттардын жардамы менен жүргүзүлөт.

Өлчөөлөр монтаж горизонтунун бетиндеги контролдук чекиттерди нивелирлөө аркылуу жүргүзүлөт.

9.30 Бийик имараттардын жана комплекстердин, ошондой эле башка курулмалардын пайдубал негиздеринин деформацияларын өлчөө курулуш процессинде ГИЖПнын мониторинг бөлүмү боюнча жүргүзүлүүгө тийиш. ГИЖП төмөнкүлөрдү камтышы керек: геодезиялык белгилерди жана (же) чөгүүнү өлчөөчү белгилерди долбоорлоо, даярдоо жана орнотуу технологиясы. Белгилердин (маркалардын) жайгашкан жери, аларды орнотуу тереңдигин өлчөө ыкмаларына жараша жана негиздердин инженердик-геологиялык шарттарын эске алуу менен долбоорлонууга тийиш. Өлчөөлөрдү жүргүзүү убактысы курулуштун календарлык графиги менен байланыштырылууга тийиш.

Өлчөөлөрдүн орточо квадраттык каталары курулмалардын түрүнө, имараттардын конструкциялык элементтерине, негиздердин чектик деформацияларына жараша болот жана 9.2-таблицада көрсөтүлгөн негиздердин чектик деформацияларынын 0,2 чоңдугунан ашпоого тийиш.

9.2 - т а б л и ц а

9.2-таблицанын уландысы

9.2-таблицанын аягы

9.31 Өлчөө жыйынтыктарын иштеп чыгуу талаа журналдарын текшерүү, деформациялардын маанилерин эсептөө, талаа иштеринин тактыгын баалоону, ар бир өлчөө цикли боюнча ведомостторду түзүүнү жана аларды графикалык түрдө тариздөөнү камтышы керек жана техникалык отчетту түзүү менен аяктоого тийиш.

9.32 Курулуш аяктагандан кийин, эксплуатациялоо процессинде имараттар менен курулмаларга мониторинг жүргүзүү процесси боюнча көрсөтмөлөр Е тиркемесинде келтирилген.

10 Имараттардын жана курулмалардын жер астындагы бөлүктөрүн инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын аткаруу жана контролдук сүрөткө тартуу. Документтер

10.1 Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын аткаруучу чиймелерин түзүү үчүн инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын аткаруучу геодезиялык сүрөткө тартуу траншеялар толтурулганга чейин, имараттардын жана курулмалардын конструкциялык элементтери долбоордук абалга орнотулуп жана бекитилгенге чейин, коммуникациялардын бардык элементтерин төшөө, орнотуу жана бекитүү боюнча бардык иштер аяктагандан кийин жүргүзүлөт.

Имараттардын жана курулмалардын жер астындагы бөлүктөрүнүн аткаруучу схемаларын түзүү үчүн имараттардын жана курулмалардын жер астындагы бөлүктөрүн аткаруучу геодезиялык сүрөткө тартуу курулуш жана реконструкциялоо процессинде котловандар жана траншеялар толтурулганга чейин жүргүзүлөт.

10.2 Жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын, имараттардын жана курулмалардын жер астындагы бөлүктөрүнүн аткаруучу чиймелеринин жана аткаруучу схемаларынын курамы, мазмуну, жол-жоболоштуруу жана текшерүү Эрежелер жыйындысы 11-104 жана В.1–В.8 берилген.

10.3 Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын аткаруу чиймелери төмөнкүлөргө түзүлөт:

- жаңы курулган жана учурдагы жер астындагы коммуникациялар, анын ичинде газ киргизүү, газ түтүктөрүн имараттардын дубалдарына чыгаруу, светофор объекттери;

- инженердик коммуникацияларды капиталдык оңдоо, кайрадан орнотуу жана реконструкциялоо, анын ичинде санация, пневмопробойник, реконструкцияланган түтүктөрдүн ичине полиэтилен түтүктөрүн тартуу ыкмалары;

- жолдордун астына резервдик түтүктөрдү салуу жана кошуу.

Имараттардын жана курулмалардын бөлүктөрүнүн аткаруу схемалары төмөнкүлөргө түзүлөт;

- жаңы курулган имараттардын жана курулмалардын жер астындагы жана жер үстүндөгү бөлүктөрү;

- реконструкцияланган имараттардын жана курулмалардын жер астындагы жана жер үстүндөгү бөлүктөрү.

10.4 Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын аткаруучу сүрөтүндө төмөнкүлөрдүн пландык жана бийиктик абалы аныкталууга тийиш:

- 0,5 метрден ашык тереңдикте жайгаштырылган имараттын жана курулманын бардык жер астындагы бөлүктөрү;

- инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын бардык бурулуш бурчтары, жантаюулардын өзгөргөн жерлери, түтүктөрдүн диаметрлери, таралуулардын кошулган жерлери, башка инженердик-техникалык камсыздоо тармактары менен кесилишүүлөрү, ошондой эле бардык көрүнгөн чекиттер жана түз участоктордогу чекиттер 50 м сейрек эмес аралыкта:

жылуулук тармагында: камералар, текшерүү люктары, компенсаторлор, кыймылсыз таянычтар. Жылуулук тармагынын курулуштун баскычына жараша каналдын кесилиши, түтүктөрдүн диаметри, каналдын төмөнкү же жогорку белгилери, түтүктөрдүн жогорку белгилери, камералардын үстүндөгү жер үстүндөгү павильондор аныкталат;

суу өткөргүчтө, суу түтүктөрүндө, басымдуу канализацияда, газ түтүктөрүндө жана башка басымдуу түтүк төшөөлөрүндө: кудуктар, капкактар, көзөмөл түтүктөрү, басым жөнгө салгычтар, гидравликалык бекиткичтер, авариялык чыгаруулар, суу бөлүштүрүүчү колонкалар, гидранттар, түтүктөрдүн үстү, кудуктардын шакектери (эгер орнотулган болсо), кудуктун түбү, камеранын үстү жана асты, ошондой эле түтүктөрдүн диаметрлери жана алардын арналышы;

өз алдынча акма канализацияда, суу агызууда (жамгыр канализациясында), дренажда: кудуктар, торчолор, жамгыр агызуучулар, камералар, түтүктөрдүн жана кудуктун шакекчелеринин ноолору (эгер орнотулган болсо), кудуктун түбү, камеранын үстү жана асты, ошондой эле түтүктөрдүн диаметрлери;

жер үстүндө жайгашкан инженердик-техникалык камсыздоо тармагын имарат, көпүрө, тосмо, эстакада жана башкалар боюнча тартууда-трассанын таяныч элементтери;

телефондук канализацияда – кудуктар. Шакекчелердин белгилери, түтүктөрдүн үстүнкү чекиттери, түбү, кудуктун моюнчасынын бийиктиги аныкталат;

кабелдик тармактарда – кабелдердин же түтүктөрдүн саны, бурулуш бурчтары, имараттардын дубалдарына чыгуучу жерлери, тирөөчтөр, алардын саны, камералар жана люктар;

коллекторлордо – камералар, байкоо люктары, бурулуш бурчтары, кесилиштердин өзгөрүү жерлери бар. Каналдын кесилишин жана каналдын түбүнүн же үстүнүн белгилерин аныктайт;

электрдик коррозиядан коргоодо – кабелдердин же түтүктөрдүн саны, бурулуш бурчтары, байланыш түзүлүштөрү, аноддук жерге туташтыруулар, дросселдер, электрдик коргоочу орнотмолор жана алардын өлчөмдөрү, аноддук жерге туташтыруу контурунун чекиттери;

кудуктарды изилдөө жана тартуу учурунда – кудуктардын моюнчаларынын бийиктиктери аныкталат, натыйжалары абристе көрсөтүлөт.

Ал эми горизонталдык жана багытталган бургулоо (ГББ) ыкмасы менен курулган жабык өтмөктөрдү тартуу учурунда – багыттарды каттоо, жана белгилөө зонддун контролдук тартылышы учурунда жүргүзүлөт.

10.5 Траншея менен ачылган, кесилишкен же параллель өткөн бардык жер астындагы курулмалар милдеттүү түрдө сүрөткө тартылууга тийиш. Инженердик-техникалык жактан камсыздоо тармактарынын көрсөтүлгөн элементтерин сүрөткө тартуу менен бир эле учурда курулуш үчүн бөлүнгөн жер участогунун чегиндеги учурдагы өзгөрүүлөр, коргоо зоналарынын чегиндеги капиталдык курулуштар да сүрөткө тартылат.

10.6 Инженердик-техникалык жактан камсыздоо тармактарынын жана курулмалардын окторунун, габариттеринин жана бурулуш чекиттеринин пландык абалы, таяныч геодезиялык тармагынын пункттарынан жана коммуникациялардын жайгашкан жерин натурага чыгаруу үчүн алынган чекиттерден, ошондой эле капиталдык курулуштун катуу чекиттеринен ГНСТ сигналдары боюнча өз абалын аныктоо мүмкүнчүлүгү болгон учурда навигациялык спутниктик аппаратура менен координациялоо аркылуу аныкталат.

10.7 Кадастрдык карталарды түзүү үчүн сүрөткө тартуулардын жыйынтыктарын пайдалануу үчүн инженердик-техникалык жактан камсыздоо тармактарынын аткаруучу сүрөтү регламенттелген тактыкта аткарылышы керек. Мында координаттардын маанилери метр менен 0,01 метрге чейин тегеректелип берилиши керек.

Кадастрдык карталарды түзүү максатында спутниктик ыкмалар менен тартуу регионалдык референстик станциялар тармагын колдонуу менен жүргүзүлүшү керек, мында тартуу негиздемесинин чекиттеринин базалык станциялардын антенналарына салыштырмалуу өз ара абалынын каталыгы планда 5 мм ± 0,5 мм/км, бийиктикте 10 мм ± 0,5 мм/км жана жергиликтүү координаттар системасындагы жалпы каталыгы планда 10 мм жана бийиктикте 20 мм болушу керек.

10.8 Аткаруучулардын аппаратурасы менен координаттарды автономдуу аныктоону камсыз кылууда жана геодезиялык негизди өнүктүрүү, коюу же калыбына келтирүү максатында чектик каталык 20 мм (кийинки иштетүү режиминде), ал эми тартуу учурунда коммуникация трассаларынын окторун (габариттерин) аныктоо: 50 мм ашпоого тийиш (реалдуу убакыт режиминде).

10.9 Кудуктарды, камераларды жана коллекторлорду тартуу учурунда курулманын ички жана тышкы габариттери, анын конструкциялык элементтери өлчөнөт, кудуктун капкагынын борбору аркылуу өтүүчү тик сызыкка байлоо менен түтүктөрдүн жана фасондук бөлүктөрдүн жайгашуусу аныкталат. Мында төмөнкүлөр белгилениши керек: кудуктардын, камералардын, коллекторлордун, бөлүштүрүүчү шкафтардын жана күркөлөрдүн дайындалышы, конструкциясы, түтүктөрдүн диаметрлери жана жер астындагы курулмалардын башка конструкциялык элементтери.

10.10 Аткаруучу чийменин, аткаруучу схеманын курамына координаттар жана бийиктиктер тутумунда түзүлгөн имараттын, курулманын жана инженердик тармактын жер астындагы бөлүгүнүн мүнөздүү чекиттеринин координаттар каталогу кириши керек.

10.11 Газ жана жылуулук тармактары үчүн жиктердин жайгашуусу кудуктардын жана камералардын люктарына салыштырмалуу жиктин түрүн көрсөтүү менен белгиленет.

10.12 Параллель өткөн инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын элементтерин тартуу учурунда алардын ортосундагы аралыктарды контролдук өлчөө милдеттүү шарт болуп саналат. Жер астындагы инженердик тармактын элементтерин планда аныктоонун чектик каталары 10.7-пункттун талаптарынан ашпоого тийиш.

10.13 Жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын бийиктик абалы 7.1-таблицанын талаптарына ылайык траншея (котлован) толтурулганга чейин техникалык нивелирлөө менен аныкталат.

Өтүүчү коллектордогу инженердик-техникалык камсыздоо тармагынын элементтеринин бийиктик абалы анын ичиндеги төшөлгөн нивелирдик жүрүштөн аныкталат. Имараттардын жана курулмалардын жер астындагы бөлүктөрүнүн бийиктик абалы котлован толтурулганга чейин ГИЖПда көрсөтүлгөн тактыкта аныкталат.

10.14 Нивелирлөө менен пайдубал плиталарынын, ростверктердин, кире бериш топторунун, пандустардын жана башкалардын астындагы пайдубалдардын бийиктик белгилери, полдун жана коллектордун үстүнкү бөлүгүнүн, пакеттердеги (блоктордогу) кабелдик канализациянын үстүнкү жана астынкы бөлүгүнүн, брондолгон кабелдин үстүнкү бөлүгүнүн, түтүк өткөргүчтөрдүн үстүнкү бөлүгүнүн, мүнөздүү жерлердеги жер бетинин (траншеянын четинин) бийиктиги, жер астындагы коммуникациялардын бурулуш бурчтары жана жантаюулардын өзгөрүү чекиттери, көзөмөл кудуктарынын шакекчелери жана планда тартылган бардык башка чекиттер аныкталат. Канализацияда (фекалдык жана нөшөрлүү), дренажда жана башка өз алдынча агуучу түтүк өткөргүчтөрдө түтүктөрдүн ноолору нивелирленет. Мындан тышкары, курулуш учурунда траншеяларда ачылган бардык учурдагы инженердик коммуникациялардын элементтеринин бийиктиги аныкталат.

10.15 Горизонталдуу багытталган бургулоо ыкмасы менен жабык өткөөлдөрдүн аткаруучу чиймесине бургулоо протоколу тиркелиши керек.

10.16 Аткаруучу чиймеде коргоо зоналарынын жана аларды өзгөчө пайдалануу режиминдеги аймактардын чектери көрсөтүлүшү керек. Эгерде долбоордук документтерде башка талаптар көрсөтүлбөсө, Л, М тиркемелеринин, «Кайтарылуучу чөлкөмдөрдү, алардын өлчөмүн, ушул максатта бөлүнгөн жерлерди пайдалануу режимин орнотуу жана бөлүнгөн тилкенин чегинде темир жол транспортунун жерлерин коргоо тартиби», «Мамлекеттик менчикте турган жер участокторун берүү тартиби жөнүндө жобо» талаптарын жетекчиликке алуу менен чек аралар инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын эки тарабынан тең пунктирлүү сызыктар менен көрсөтүлүшү керек.

10.17 Аткаруучу чийме геодезиялык негизде М 1:500 масштабындагы долбоордук документтердин бөлүүчү чиймесинин масштабында кагаз түрүндө түзүлөт жана кошумча электрондук түрдө берилиши мүмкүн.

Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарын шаардын жыш курулушуна жана мурда көп санда төшөлгөн инженердик-техникалык жактан камсыздоо тармактарын жайгаштырууда аткаруучу документти ири масштабда (1:200, 1:100) жол-жоболоштуруу керек.

10.18 Имараттын жана курулманын жер астындагы бөлүгүнүн аткаруучу схемада туура чагылдырылышы контролдук геодезиялык тартуунун жыйынтыктары боюнча текшерилет.

Аткаруучу чиймелерде инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын октору, же габариттери, ошондой эле «Кайтарылуучу чөлкөмдөрдү, алардын өлчөмүн, ушул максатта бөлүнгөн жерлерди пайдалануу режимин орнотуу жана бөлүнгөн тилкенин чегинде темир жол транспортунун жерлерин коргоо тартиби», «Мамлекеттик менчикте турган жер участокторун берүү тартиби жөнүндө жобо», «Кыргыз Республикасында байланыш линияларын жана радиофикацияларды коргоо эрежелери», «Жылуулук энергиясын пайдалануу эрежелери», ЭТОЭ, КЧжЭ 2.05.06, МАКЧ 4.03-01 талаптарына ылайык белгиленген коргоо зоналарынын чектери көрсөтүлүшү керек.

Жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын аткаруучу чиймелеринде туура чагылдырылышы геодезиялык контролдук сүрөткө тартуунун (ГКСТ) жыйынтыктары боюнча текшерилиши керек.

ГКСТ Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык геодезиялык жана картографиялык иштин субъекти тарабынан жүргүзүлөт.

10.19 Аткаруу чиймелеринин, аткаруу схемаларынын туура түзүлүшүн текшерүү төмөнкүлөр аркылуу жүргүзүлөт:

бирдей чекиттердин координаттарын жана бийиктиктерин ГКСТ маалыматтары менен салыштыруу;

курулган (реконструкцияланган) имараттардын жана курулмалардын жер астындагы бөлүктөрүнүн жайгашкан жери жөнүндө маалыматтарды салыштыруу;

аткаруу схемаларын тариздөөгө коюлуучу талаптарга салыштыруу;

катуу контурларга графикалык байлануулар аркылуу алынган чекиттердин абалын жана аткаруу чиймесиндеги белгилерди ГКСТ маалыматтары менен салыштыруу;

чиймени түзүүдө колдонулган тартуу ыкмаларынын жана ыктарынын кабыл алынган ченемдерге ылайыктуулугун аныктоо – теодолиттик жана нивелирдик жүрүштөрдүн схемасы, узундугу жана тактыгы, багыты жана кесилиштердин узундугу, натурада 0,5 м чейинки тарабы менен каталык үч бурчтуктардын болушу жана жол берилиши (1:500 масштабында – 1мм каталык үч бурчтуктарынын тарабы), капиталдык курулушка гана байланыштыруу.

Талаа контролу учурунда төмөнкүлөр аткарылат:

мүнөздүү чекиттердин байланыштыруу чекиттеринин ортосундагы өлчөөлөр;

люктардын жана камералардын бурчтарынын байланыштары, ошондой эле камералардын жана кудуктардын түбүнүн белгилерин, каналдардын жана коллекторлордун кесилиштеринин өлчөмдөрүн, түтүктөрдүн санын, диаметрлерин жана материалын аныктоо;

кабелдердин, тешиктердин, түтүктөрдүн саны жана инженердик жабдуулардын көлөмдөрү жана байланыштары: шакекчелер жана кутулардын ж.б.

10.20 Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын аткаруу чиймесинде иш өндүрүүчү тарабынан берилген пландык-бийиктик абалында айырмачылыктар болгон учурда чийме оңдоо үчүн курулуш уюмунун өкүлүнө кайтарылат.

10.21 Инженердик изилдөөлөрдүн материалдары жана маалыматтар фондуна келип түшкөн аткаруучу тартуунун аткаруучу чиймеси жана башка аткаруучу схемалары аткаруучу чийменин, аткаруучу схеманын эталонуна толугу менен шайкеш таризделиши, оңдоолорсуз жана тазалоосуз, ошондой эле контролдук геодезиялык тартуунун жана долбоордун маалыматтарына ылайык келүүсүн текшерүү мөөрү жана курулуш жана эксплуатациялоочу уюмдун мөөрлөрү болушу керек.

10.22 Жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын аткаруучу чиймелери, имараттардын жана курулмалардын жер астындагы бөлүктөрүнүн аткаруу схемасы көзөмөлдөн өткөндөн кийин инженердик изилдөөлөрдүн материалдары жана маалыматтары фондуна тапшырылат.

А тиркемеси

Куруучунун (техникалык тапшырыкчынын) негизги геодезиялык документтерди түзүүнү камсыз кылуу функциялары

А.1 Куруучунун (техникалык тапшырыкчынын) негизги функцияларына төмөнкүлөр кирет:

- бөлүү иштерин аткаруу үчүн курулушту экспертизадан өткөн жана белгиленген тартипте бекитилген долбоордук документтер менен камсыз кылуу, анын ичинде «Курулушту уюштуруу долбоорунун геодезиялык иштери (КУДГИ)» бөлүмү, башкы (курулуш) планы, пайдубалдардын (котловандардын) планын кошуп;

- курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негизди түзүү жана курулуш процессинде имараттардын (курулмалардын) конструкцияларынын жана алардын бөлүктөрүнүн негиздеринин деформацияларын геодезиялык өлчөөлөр (мониторинг);

- эгерде долбоордо каралган болсо, курулган курулмалардын негиздеринин, пайдубалдарынын жана башка конструкцияларынын жылышуусун жана деформациясын мониторинг жүргүзүү үчүн белгилердин жана башка багыттардын жайгашуу схемаларын жана аткаруучу геодезиялык документтерди комплекттөө, сактоо жана тиешелүү уюмдарга өткөрүп берүү.

А.2 Куруучу (техникалык тапшырыкчы) курулуш аянтынын геодезиялык бөлүүчү негизин, деформацияларды өлчөөлөрдү камсыз кылуу, ошондой эле мамлекеттик көзөмөл органдары жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен өз ара аракеттенүүнү камсыз кылуу боюнча өз функцияларын ишке ашыруу үчүн колдонуудагы мыйзамдарга ылайык тиешелүү квалификациядагы адистештирилген уюмду же адисти тарта алат.

А.3 Инженердик изилдөөлөрдү жүргүзүү үчүн адистештирилген уюмду же адисти куруучу (техникалык тапшырыкчы) колдонуудагы мыйзамдарга ылайык ишке тартат.

Куруучунун (техникалык тапшырыкчынын) жогоруда көрсөтүлгөн функцияларын тартылган уюмга, же адиске өткөрүп берүүсү алардын ортосундагы келишим менен таризделет. Мындай келишимдер боюнча инженердик изилдөөлөрдү аткарууну инженердик изилдөөлөрдү уюштуруу боюнча адистер (долбоордун башкы инженерлери) камсыздайт, алардын маалыматтары инженердик изилдөөлөр жана архитектуралык-курулуш долбоорлоо тармагындагы адистердин улуттук реестрине киргизилген.

А.4 Имараттарды, курулмаларды курууда жана инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын трассаларын орнотууда жер казуу иштерин жүргүзүү башталганга чейин башкы подрядчыга төмөнкүлөрдү берүү:

- курулуш участкасынын чектерин, имараттардын, курулмалардын курулуш контурунун окторун жана жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын окторунун трассаларын (башталышы, трассанын бурулуу чекиттери, 1,0 км кем эмес аралыктагы чекиттер, трассаны орнотуунун аягы) натурага чыгаруу актылары, ошондой эле тиешелүү түрдө жердеги белгилер жана пункттар, же жакын жердеги капиталдык курулуштардагы октун сызыктары, ошондой эле бул белгилердин жайгашуу чиймелери жана схемалары;

- мурда төшөлгөн инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын (анын ичинде иштебеген) бар экендигин, же жок экендигин көрсөтүү менен курулуш аймактарын жана орнотулуучу инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын трассаларын изилдөө актылары, ошондой эле бул трассалардын пландагы жана жайгашуу тереңдиги боюнча чиймелери жана схемалары.

А.5 Курулуш участогунун чектерин, курулуш контуру боюнча окторду, трассалардын окторун натурага чыгаруу актылары иш башталганга чейин, бирок жер казуу иштери башталганга чейин 10 күндөн кечиктирбестен түзүлүшү керек.

Б тиркемеси

КУРУЛУШ ҮЧҮН ГЕОДЕЗИЯЛЫК БӨЛҮҮЧҮ НЕГИЗДИ КАБЫЛ АЛУУ

АКТЫСЫ

________________________________________________________________________________________________. (курулуш объектисинин аталышы)

_________________________________________________________________________________________________

Төмөнкү курамдагы комиссия:

тапшырыкчынын жооптуу өкүлү _______________________________________________. _________________________________________________________________________________________________

(фамилиясы, инициалдары, кызмат орду)

____________________________________________________________________________________________________

Башкы подряддык курулуш-монтаждоо уюмунун жооптуу өкүлдөрү

________________________________________________________________________________________________ (фамилиясы, инициалдары, кызмат орду)

курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негизге берилген техникалык документтерди карап чыкты ___________________________________________________________________________________________________

(курулуш объектисинин аталышы)

жана бул негиздин жерге бекитилген белгилерин кароо жүргүздү.

Курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негиздин кабыл алууга берилген белгилери, алардын координаттары, белги салуулары, орнотулган жерлери жана бекитүү ыкмалары берилген техникалык документтерге дал келет

жана куруу жана өлчөөлөрдүн белгиленген тактыгын сактоо менен аткарылган.

Баяндалгандардын негизинде комиссия курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негизди (объектинин же анын өзүнчө цехтеринин, имараттарынын, курулумаларынын аталышы) тапшырыкчы өткөрүп берди жана подрядчы кабыл алды деп деп эсептейт.

Тиркеме:_____________________________________________________________________________________.

(чиймелер, схемалар, ведомосттор ж.б.)

_________________________________________________________________________________________________.

Тапшырыкчынын өкүлү _____________________________________________________.

(колу)

Подрядчынын өкүлдөрү: иш жүргүзүүчү

_____________________________________________________.

(колу)

Геодезиялык кызматтын жумушчусу

_____________________________________________________.

(колу)

ИМАРАТТАРДЫ, КУРУЛМАЛАРДЫ КУРУУДА, КОММУНИКАЦИЯЛАРДЫ ОРНОТУУДА ГЕОДЕЗИЯЛЫК ИШТЕРДИН ЖЫЙЫНТЫКТАРЫН КАБЫЛ АЛУУ-ӨТКӨРҮП БЕРҮҮ АКТЫСЫ

______-жылдын «__» ____________________________________________________________

(түзүлгөн орду)

Объект__________________________________________________________________________

(курулуш объектисинин аталышы)

Төмөнкү курамдагы комиссия:

иштерди өткөрүп берүүчү курулуш-монтаждоо уюмунун жооптуу өкүлү

(фамилиясы, инициалдары, кызмат орду)

иштерди кабыл алуучу курулуш-монтаждоо уюмунун жооптуу өкүлү

________________________________________________________________________________

(фамилиясы, инициалдары, кызмат орду)

курулушта геодезиялык иштерди аткарууга берилген техникалык документтерди (курулуш үчүн геодезиялык бөлүүчү негиздин схемаларын, имараттын, курулманын ички бөлүүчү тармагын, аткаруучу сүрөттөрдүн схемаларын, координаттардын каталогдорун, белгилерди, ведомостторду ж.б.) карап чыкты

________________________________________________________________________________

(объектинин аталышы)

жана жерге, имаратка бекитилген белгилердин тармактарын кароо жүргүздү.

Бөлүүчү тармактардын кабыл алууга берилген белгилери, алардын координаттары, белги салуулары, орнотулган жерлери жана бекитүү ыкмалары аларга берилген техникалык документтерге дал келет жана жумуштар куруу жана өлчөөлөрдүн белгиленген тактыгын сактоо менен аткарылган.  

Баяндалгандардын негизинде комиссия курулуш-монтаждоо уюмунун жооптуу өкүлү ______

________________________________________________________________________________

(уюмдун аталышы)

өткөрүп берди, курулуш-монтаждоо уюмунун өкүлү ___________________________________ ________________________________________________________________________________

(уюмдун аталышы)

__________________________________________ боюнча жогоруда аталган жумуштарды кабыл алды______________________________________________________________________________

Тиркеме:______________________________________________________________________

(чиймелер, схемалар, ведомосттор ж.б.)

Жумуштарды өткөрүп берген курулуш-монтаждоо уюмунун өкүлү _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

(иш жүргүзүүчүнүн, геодезия кызматынын жумушчусунун колдору)

Жумуштарды кабыл алган курулуш-монтаждоо уюмунун өкүлү: __________________________ ___________________________________________________________________________________(иш жүргүзүүчүнүн, геодезия кызматынын жумушчусунун колдору)

В тиркемеси

Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын техникалык мүнөздөмөлөрүнүн тизмеси

В.1 Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын, курулуш конструкцияларынын аткаруучу сүрөттөрдө көрсөтүлгөн техникалык мүнөздөмөлөрүнүн тизмеси

Жер астында (траншеялар толтурулганга чейин), жер үстүндө жана абада курулган курулмаларга аткаруучу геодезиялык документтерди түзүүдө төмөнкүдөй техникалык мүнөздөмөлөр катталууга тийиш:

суу түтүгү боюнча:

түтүктөрдүн материалы жана тышкы диаметри;

багытталышы (тиричилик-ичүүчү, өндүрүштүк);

канализация боюнча:

тармактын мүнөздөмөсү (басымдуу, өз алдынча агуучу);

багытталышы (тиричилик, өндүрүштүк, жаан-чачын);

түтүктөрдүн материалы жана диаметри (өз алдынча агуучу тармактар үчүн ички жана басымдуу тармактар үчүн тышкы);

жылуулук тармагы боюнча:

орнотуу түрү (каналдуу же каналсыз);

каналдын түрү (өтмө, жарым өтмө, өтмө эмес);

каналдын материалы жана ички өлчөмдөрү;

түтүктөрдүн саны жана тышкы диаметри;

газ түтүгү боюнча:

түтүктөрдүн тышкы диаметри жана материалы;

газдын басымы (төмөн, орто, жогорку);

кабелдик тармактар боюнча:

электр кабелдеринин чыңалуусу (жогорку вольт 6 кВ жана андан жогору, төмөнкү вольт);

жогорку вольт менен кабелдер үчүн багыты (трансформатордук көмөк чордондордун номерлери);

орнотуу шарттары (канализацияда, коллекторлордо, брондолгон кабель), байланыш кабелдеринин таандыктыгы;

телефондук канализациядагы тешиктердин саны;

бөлүштүрүү пункттарынын, трансформатордук көмөк чордондордун, телефон шкафтардын жана кутулардын материалы жана өлчөмдөрү;

жер астындагы дренаж боюнча:

түтүктөрдүн материалы жана тышкы диаметри;

галереялык дренаждардын, туюк коллекторлордун туурасынан кесилиши (куруучунун (техникалык тапшырыкчынын) кошумча тапшырмасы боюнча).

Кудуктарда (шурфтарда) инженердик-техникалык камсыздоонун кирүүчү тармактарынын багытталышы, түтүктөрдүн диаметри жана материалы, каналдардын түрү, кабелдердин саны (ошондой эле кабелдик канализациядагы түтүктөр), өз алдынча агуучу түтүк өткөргүчтөрдөгү агымдын багыты, чектеш кудуктарга (камераларга) жана имараттарга (курулмаларга) кирүүлөрдүн багыттары схемасын түзүү менен аныкталууга тийиш.

Аткаруучу чиймелерде кудуктардын (камералардын) габариттери эгерде кудуктардын (камералардын) аянты натурасында 1:500 масштабында сүрөткө тартууда 4 м² кем эмес жана 1:1000 масштабында 9 м² кем эмес болсо пландын масштабында чагылдырылууга тийиш.

Көрсөтүлгөн өлчөмдөрдөгү кудуктарда (камераларда) жайгаштырылган төшөөлөрдүн пландагы абалы люктун борборунун проекциясына карата аныкталат.

Инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын бийиктик жана пландык абалын аныктоонун тактыгына талап 7.1-таблицада (8 жана 9-пункттар) регламенттелген.

Жер астындагы курулмаларды нивелирлөө кудук люгунун шакекчелеринин (кудуктун люгунун чоюн шакекченин үстү), кудуктун жанындагы жердин же төшөөнүн бийиктиктерин, ошондой эле кудукта жайгашкан түтүктөрдүн, кабелдердин, каналдардын бийиктиктерин (шакекчеден1 см чейин эсептөө менен өлчөөлөр) аныктоону камтыйт.

Кудуктарда (камераларда) төмөнкүлөр нивелирленүүгө тийиш:

ноонун түбү – өз алдынча агуучу тармактарда;

кирүүчү түтүктүн төмөнкү бөлүгү – өткөөл кудуктарда, кошумча;

кудуктун түбү, кирүүчү жана чыгуучу түтүктөрдүн төмөнкү бөлүгү – чөкмө кудуктарда;

түтүктөрдүн үстүнкү бөлүгү – басымдуу түтүк өткөргүчтөрдө;

канал-коллекторлордо каналдардын (коллекторлордун) үстүнкү жана төмөнкү бөлүктөрү;

кабелдик тармактарда кабелдин кудуктун дубалдары менен кесилишкен жери, кабелдик канализацияда пакеттин (блоктун) үстүнкү жана төмөнкү бөлүгү.

Жер астындагы инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын түз сызыктуу участокторундагы чекиттерди сүрөткө тартуу, эреже катары, ар бир 20, 30 жана 50 м жүргүзүлүүгө тийиш (ГИЖП көрсөтмөлөрү боюнча).

Кудуксуз төшөөлөрдүн төшөө тереңдиги бурулуш бурчтарында, рельефтин кескин сынуу чекиттеринде, бирок сүрөткө тартуу масштабында 10 м кем эмес аралыкта аныкталат.

Коммуникациялардын жер астындагы жана жер үстүндөгү курулмаларынын жыштыгына жараша кырдаалдын, рельефтин жана жер астындагы (жер үстүндөгү) курулмалардын бир барактагы планын, айрым жер астындагы (жер үстүндөгү) курулмалардын, алардын топторунун ж.б. пландарын сүрөтү менен айкалыштырылган пландарды түзүүгө жол берилет. Жер астындагы (жер үстүндөгү) курулмалардын айкалыштырылган же өзүнчө пландарын түзүү зарылдыгы куруучунун (техникалык тапшырыкчынын) тапшырмасында белгиленүүгө тийиш. Жер астындагы жана жер үстүндөгү курулмалардын аткаруучу сүрөттөрү боюнча документтеринин курамына кошумча:

жер үстүндөгү жана жер астындагы курулмаларды деталдуу изилдөө журналдары;

аларды деталдуу изилдөөдөгү мамылардын жана кудуктардын (камералардын) эскиздери;

эксплуатациялоочу уюмдар менен макулдашылган жер үстүндөгү жана жер астындагы курулмалардын пландары;

инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын чыгууларынын, бурулуш бурчтарынын координаттарынын каталогдору, алардын негиздеринин төмөнкү белгилери.

Аткаруучу сүрөттөрдүн чиймелеринде «Кайтарылуучу чөлкөмдөрдү, алардын өлчөмүн, ушул максатта бөлүнгөн жерлерди пайдалануу режимин орнотуу жана бөлүнгөн тилкенин чегинде темир жол транспортунун жерлерин коргоо тартиби», «Мамлекеттик менчикте турган жер участокторун берүү тартиби жөнүндө жобо», «Жаратылыш газын жеткирүү жана пайдалануу эрежелери», «Кыргыз Республикасында байланыш линияларын жана радиофикацияларды коргоо эрежелери», «Жылуулук энергиясын пайдалануу эрежелери», ЭТОЭ, КЧжЭ 2.05.06, КР КЧ 30-02, МАКЧ 4.03-01 талаптарына ылайык белгиленген коргоо зоналарынын чектери көрсөтүлүшү керек.

В.2 Курулуш объектисинин контур чекиттеринин координаттарынын каталогу

Тариздөөнүн үлгүсү

В.1 сүрөтү, 1-барак

В.1. сүрөтү 2-барак

В.3 Күзөт зоналары менен жылуулук тармагынын аткаруучу чиймесин тариздөөнүн үлгүсү

В.2-сүрөт

В.4 Жылуулук трассасынын узунунан профилин тариздөөнүн үлгүсү

В.3-сүрөт

В.5 Туурасынан бөлүктөрдү (кесилиштерди) тариздөөнүн үлгүсү

В.4-сүрөт

В.6 Коргоо зоналары менен суу агызуунун аткаруучу чиймесин тариздөөнүн үлгүсү

В.5-сүрөт

В.7 Суу агызуунун узунунан профилинин аткаруучу чиймесин тариздөонүн үлгүсү

В.6-сүрөт

В.8 Курулуш конструкцияларынын аткаруучу сүрөттөрү

Беттин анык белгисин белгилөө (Д)

Э с к е р т ү ү – элементтердин окторунун бөлүүчү окторунан пландагы четтөөлөрүнүн анык сандык маанилеринин алдында анык огунан четтөөлөрдү көрсөтүүнүн мисалы, элементтин жогорку кесилиши үчүн тик бурчтуу рамкага «В» тамгасы, же элементтин төмөнкү кесилиши үчүн «Н» тамгасы коюлат.

В.7-сүрөт. 1-барак

В.7-сүрөт, 2-барак

Төмөнкү кесилиштердеги панелдердин иш жүзүндөгү четтөөлөрүн жана монтаж горизонтунун эң жогорку чекитинен кабат плиталарынын вертикалдан четтөөлөрүн көрсөтүүнүн мисалдары:

а) Четтериндеги сандар – төмөнкү кесилиштеги дубалдын тегиздигинин багыттоо (бөлүү) сызыктарынан жылышуу чоңдугу.

Ортосундагы сандар – дубалдын тегиздигинин вертикалдан четтөөсү.

Жылышуу (четтөө) багыты – сан жазылган тарабы көрсөтөт.

Көк түс менен жазылат.

б) Сандар рейканын орнотулган жерин жана кабат плиталарынын эң жогорку белгиден жана «нөл» деп кабыл алынган монтаж горизонтунан четтөө белгилерин көрсөтөт.

Кызыл түс менен жазылат.

в) Панелдерди жана башка элементтерди демонтаждоодон (кайра орнотуудан) кийин кайрадан тартуу жүргүзүлөт. Кайрадан тартуунун жыйынтыктары мурунку жыйынтыктарды чийип салуу менен баштапкы схемага жазылат.

Кара түс менен жазылат.

Г тиркемеси

Негизги жана башкы бөлүштүрүү окторун бекитүүчү белгилердин түрлөрү жана конструкциялары, тереңдик реперлери.

Г.1-сүрөт, 1-барак

Г.1-сүрөт, 2-барак

Д тиркемеси

Курулуш аянтынын жана имараттардын бөлүүчү тармактарынын схемасы

Д.2-сүрөт – Имараттын бөлүүчү тармактарынын схемалары

Е тиркемеси

Имараттарды куруу жана эксплуатациялоо процессинде имараттар менен курулмаларга мониторинг жүргүзүү

Е.1 Курулуш жана эксплуатациялоо мезгилинде имараттар менен курулмаларга мониторинг жүргүзүү негизинен видео өлчөөлөр же моторлоштурулган электрондук тахеометрлер аркылуу автоматташтырылган системаларды колдонуу менен жүргүзүлөт.

Автоматташтырылган системалардын номенклатурасы деформациялардын төмөнкү геометриялык параметрлерин реалдуу убакыт масштабында өлчөөнү камсыз кылууга тийиш:

имараттардын жана курулмалардын пайдубалынын жантаюусу жана бирдей эмес чөгүшү;

имараттын жана курулманын жогорку бөлүгүнүн вертикалдан четтөөсү жана термелүүсү;

имараттын жана курулманын жогорку бөлүгүнүн буралышы.

Е.2 Имараттын жана курулманын пайдубалынын жантаюусун жана бирдей эместигин өлчөө үчүн стационардык видеогидростатикалык система, ал эми имараттын жогорку бөлүгүнүн вертикалдан четтөөсүн, термелүүсүн жана буралышын өлчөө үчүн имараттардын жана курулмалардын жогорку бөлүгүнүн термелүүсүн жана пландагы жылышууларын өлчөөчү видео өлчөө системасы жана терс асма жүктөрдүн негизиндеги деформацияларды көзөмөлдөөчү стационардык автоматташтырылган система колдонулат.

Е.3 Автоматташтырылган мониторинг системалары имараттын бийиктигине жараша деформацияларды өлчөөнүн төмөнкү тактыгын камсыз кылууга тийиш:

имараттын жана курулманын пайдубалынын жантаюусу 1: 100 000;

имараттын жана курулманын жогорку бөлүгүнүн вертикалдан четтөөсү

1: 50 000;

имараттын жана курулманын жогорку бөлүгүнүн термелүүсү 1: 50 000;

имараттын жана курулманын жогорку бөлүгүнүн буралуусу 1: 50 000;

Автоматташтырылган мониторинг системасында акыркы жыйынтыктарды алуунун оперативдүүлүгү 1 мүнөттөн ашпоого тийиш.

Автоматташтырылган мониторинг системасындагы бардык маалымат мониторго чыгарылып, көрүнөө болушу керек.

Автоматташтырылган мониторинг системасына кирүүчү өлчөөчү датчиктер деформациялык параметрлерди түздөн-түз өлчөөлөр менен аныктоого, Ростехжөнгөсалуунун өлчөө каражаттарынын реестрине кирүүгө жана метрологиялык күбөлүктөргө ээ болууга тийиш.

Автоматташтырылган мониторинг системаларынын өлчөөчү датчиктеринин иштен чыкканга чейинки иштөө убактысы 25000 сааттан кем болбоого тийиш.

Е.4 Деформациялардын чектик маанилерине жеткенде автоматташ-тырылган мониторинг системасы кооптонуу белгисин чыгарууга тийиш.

Пайдубалдын жантаюусун көзөмөлдөө үчүн өлчөө пункттары (имараттын пайдубалы менен бекем байланышкан 300х300x300 мм өлчөмүндөгү темир-бетон мамылары) орнотулушу керек, аларды узунунан жана туурасынан жантаюуларды өлчөө үчүн имараттын негизги октору боюнча жайгаштыруу керек. Ар бир окто кеминде беш өлчөө пункту орнотулууга тийиш. Өлчөө пункттарына атайын суюктук менен толтурулган шлангдар менен туташтырылган видео-гидростатикалык системанын баштары орнотулат.

Имараттын жана курулманын жогорку бөлүгүнүн вертикалдан четтөөсүн, термелүүсүн жана буралышын өлчөө үчүн имараттын диагоналы боюнча жайгашкан өлчөө пункттарына өлчөөчү датчиктер (видеодатчиктер) (имараттын пайдубалы менен бекем байланышкан 400х400х1000 мм өлчөмүндөгү темир-бетон мамылары) орнотулушу керек. Өлчөөчү датчиктер (видеодатчиктер) экиден кем эмес болууга тийиш.

Е.5 Имараттын жогорку бөлүгүндө өлчөөчү датчиктер (видеодатчиктер) менен бир вертикалда визирдик маркалар орнотулушу керек. Өлчөөчү датчиктер (видеодатчиктер) менен визирдик маркалардын ортосунда түз көрүнүү камсыздалууга тийиш. Бул максатта тепкич оюктары лифт шахталары, жабуулардагы тешиктер ж.б. колдонулушу мүмкүн. Түз көрүнүүнү камсыз кылуу үчүн өтмө тешиктин диаметри 500 мм кем болбошу керек. Өрт бөлүмдөрүнүн бийиктигине барабар кадам менен (мисалы, 15 кабат, 30 кабат ж.б.) вертикалдан четтөөлөрдү байкоо системасын курууга жол берилет.

Бардык өлчөөчү датчиктер кабыктар менен корголушу керек (вандалга каршы коргоо максатында).

Бардык өлчөө пункттары 12 В чыңалуудагы туруктуу электр тогу менен камсыздалышы керек.

Өлчөө пункттары борбордук (диспетчердик) төрт зымдуу «витая пара» түрүндөгү кабели байланыш каналы менен байланыштырылышы керек.

Борбордук (диспетчердик) пункт жеке компьютер, компьютерге видеосигналды киргизүү үчүн контроллер жана маалыматты документтештирүү үчүн принтер менен жабдылышы керек.

Автоматташтырылган мониторинг системалары өлчөөчү датчиктерди демонтаж кылбастан, ички метрологиялык калибрлөө мүмкүнчүлүгүнө ээ болууга тийиш.

Автоматташтырылган мониторинг системасынын өлчөөчү датчиктерин иштебей калган учурда алмаштыруу баштапкы маалыматтардын жоголушуна алып келбеши керек.

Объектте автоматташтырылган системаларды орнотуу жана жөндөө бекитилген долбоордук документтер боюнча жүргүзүлөт. Автоматташтырылган системаны эксплуатацияга кабыл алуу КР КЧ 12-02 ылайык жүргүзүлөт.

Ж тиркемеси

Имараттардын деформацияларын байкоо үчүн геодезиялык негиздин типтүү схемасы

а) Пайдубалды орнотуу баскычы                      6) Имаратты куруу баскычы

1– баштапкы тышкы бийикик негизи

2– байланыштыруунун жүрүшү

         3– ички деформациялык тармак

4– контролдук деформациялык тармак

5– тереңдик репери

6– полдогу чөгүү маркасы

7– колоннадагы чөгүү маркасы (дубалдагы)

Ж.1-сүрөт

Ж.2-сүрөт

И тиркемеси

Геодезиялык аспаптардын жана геометриялык параметрлерди өлчөөчү аспаптардын негизги мүнөздөмөлөрү

Электрондук тахеометрлер

Оптикалык ниверилер

Теодолиттер

Жер астындагы коммуникациялардын санарип моделдерин жана жайгашкан жерлерин издөө жана түзүү үчүн аспаптар

Түтүк-кабель издегичтер

Георадарлар

Жолдордун геометриялык параметрлерин контролдоо үчүн түзүлүш

К тиркемеси

Контролдоо пландары

Бир баскычтуу контролдоо

Эки баскычтуу контролдоо

Таблицанын аягы

Л тиркемеси

Колдонуудагы, орнотулган жана кесилишкен инженердик-техникалык камсыздоо тармактарынын ортосундагы минималдуу аралык (жакындашуу) жана алардын өз ара жайгашуусу.

Л 1 - т а б л и ц а

Л 1-таблицанын уландысы