БАЛТАГУЛОВ АЙЫЛДЫК КЕӉЕШИ

ТОКТОМ

Алабука районунун Т. Балтагулов айылдык кеңешинин XXIII кезексиз сессиясы

2008-жылдын 14-апрели № 23/1

Т.Балтагулов айылдык Кеңешинин жергиликтүү жамаатынын Айыл Мыйзамын (Уставын) бекитүү жөнүндө

Т.Балтагулов айылдык Кеңешинин жергиликтүү жамаатынын элдик курултайында каралган жергиликтүү жамаатынын Айыл Мыйзамынын мыйзамдуулугу боюнча Жалалабат областтык адилет Башкармасынын корутундусунун негизинде Эл депутаттарынын Т.Балтагулов айылдык Кеңешинин сессиясы

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Т.Балтагулов айылдык Кеңешинин жергиликтүү жамаатынын курултайында кабыл алынган жергиликтүү жамаатынын Айыл Мыйзамы (Уставы) айтылган сунуш эске алынып бекитилсин.

2. Т.Балтагулов айылдык Кеңешинин жергиликтүү жамаатынын Айыл Мыйзамы (Уставын) мамлекеттик каттоодон откорүү жагы Жалалабат областтык адилет Башкармасынан суралсын.

3. Т.Балтагулов айылдык Кеңешинин жергиликтүү жамаатынын Айыл Мыйзамы (Уставы) мамлекеттик каттоодон жана Жалалабат областык «Акыйкат» гезитинин тиркемесинде расмий түрдө жарыялангандан кийин баштап юридикалык күчкө ээ болуу жагы белгиленсин.

4. Көрсөтүлгөн токтом жергиликтуу массалык маалымат каражаттарына расмий түрдө жарыялангандыгы жөнүндө Жалалабат областык Адилет Башкармасына билдирилсин.

5. Алабука районунун Ызар айылдык Кеңешинин жергиликтүү жамаатынын 1-курултайынын «Ызар айылдык Кеңешинин жергиликтүү жамаатынын Мыйзамын кабыл алуу жөнүндө» 1996-жылдын 20-декабрында кабыл алынган №1 токтому күчүн жоготту деп табылсын.

6. Жергиликтүү жамааттын Айыл Мыйзамын аткаруу жагы айылдын аксакалдар соту жана айылдык Кеңештин депутаттарына жүктөлсүн.

Кыргыз Республикасы, Жалалабат облусу Алабука району, Т.Балтагулов айылдык Кеңешинин оз алдынча башкаруу жамаатынын Айыл мйзамы (Уставы)

Биз айылдык Кенештин аймагында жашаган граждандар, арабызда бузулгус биримдикти, ынтымакты, коомдук тартипти жана бейпилдикти орнотуу айыл жергесинде турмуш-тиричилик шартын жашыртуу, ар бир уй-булонун жана тургундун бакубат жашоосун камсыздоону коздоп, ушу лоз алдынча башкаруу коомдоштугун (айыл жамаатын) тузу менен коомдук жашоосунун ыйык эрежелерин аныкталган ушул Уставды айыл турмушунун негизги Мыйзамы катары кабыл алабыз.

Алдыга коюлган ыйык милдеттерди турмушка ашыруу максатында, биз эн оболу жалпы адамзатка тиешелуу ыймандуулугун, талаптарын, аймагыбызда жашаган бардык улуттардын окулдорунун каада-салттарын асыл нарктарын озуно камтылган айкол Манас бабабыздын томондогу жети осуятын ыйык тутуп, аларды бакубат турмушубузду Курууда негизги курал жана каражатыбыз катары колдонобуз.

1 .Эл журттун ажырагыс бутундугу жана бир жакадан баш, бир женден кол члгарган биримдиги.

2. Улуттар аралык ынтымак, достук жана кызматташтык;

3. Улуттук ар намыс жана атуулдук ариет;

4. Арыбас мээнет, алдынкы онор.билим аркылуу бакубат доолот :

5. Гуманизм, айколдук, кечиримдуулук:

6. Тарбият менен таттуу мамиле болуу:

7. Кыргыз мамлекеттигин чындоо жана анны коздун карегиндей сактоо:

I ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР

Оз алдынча башкаруу коомдоштугунун (мындан ары жамаатынын) негизги мыйзамы болгон айыл мыйзамы томондогулорду аныктайт жана камтыйт:

- оз алдынча башкарууга отуунун максаттарын:

- оз алдынча башкаруунун негизги принциптерин:

- жамааттын оз алдынча башкаруу органдарын:

- жамаатын мучолугуно кабыл алуунун жана андан чыгаруунун тартибин:

- жамааттын мучолорунун укуктарын жана милдеттерин;

- жамааттын оз алдынча башкаруу органдарынын функцияларын;

- жергиликтуу маанидеги маселелерди чечууго жамааттын мучолорунун катышу колдорун;

- оз алдынча башкаруу жамаатынын экономикалык жана финансылык негиздерин, коммуналдык (мындан ары ортолук) менчикке ээлик кылуу, анны пайдалапуунун жана башкаруунун тартибин;

- жамааттын мучолорунун журум-турумунун жана коомдук тартиптин эрежелерин, жалпыга тиешелуу ыймандуулуктун, моралдык этиканын улуттук каада-салттарды асыл адеп нормаларын;

- оз алдынча башкаруу органдары тарабынан жамааттын мучолоруно колдонулуучу сыйлык чараларын;

- Айыл мыйзамын бузган жамааттын мучолоруно жана оз алдынча башкаруу органдарынын курамына жаза коруу чараларын;

- Айыл мыйзамын кабыл алуунун жана ага тузотуулорду киргизуунун тартибин:

- жамааттын турмушундагы мамлекеттик мыйзамдарына карама-каршы келбеген башка маселелерин;

II . ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУСУН УЮШТУРУУНУН НЕГИЗГИ ШАРТЫ ЖАНА МАКСАТТАРЫ.

1. Жергиликтуу оз алдынча башкарууну уюштуруунун жана жургузуунун негизи шарты-бул жамааттын жалпы мучолорунун жергиликтуу маанидеги бардык коомдук пайдалуу маселелерди оз жоопкенрчилигине алып, аларды мыйзам чегинде оз алдынча чечууго жана башкарууга жондомдуулугу.

2. Оз алдынча башкарууга отуу менен жамаат томондогу максаттарды коздойт;

- мамлекеттин жана анын органдарынын кийлигишуусун талап кылбаган жергилилтуу маанидеги бардык маселелерди шартка жараша оз алдынча турмушка ашырылып турат.

- жергиликтуу маанидеги маселелерди коз карандысыз, оз алдынча жана убагында чечип туруу максатында, айылдык Кенештин аймагындагы ондуруш каражаттарын, социапдык обьектилерди жана башка материалдык байлыктарды мамлекетик менчиктен ажыратып алуунун, ошондой эле башка мулк ээлеринин ыктыярдуу турдо берген мулк байлыктарын откоруп алуунун негизинде жамааттын ортолук менчигин жана финансалык - экономикалык базасын тузууну:

- айылдык Кенештин бюджетин оз алдынча тузууго, толуктоого жана аны калктын мудоосуи аткарууга жумшоого,

- жамааттын мучолорун оз алдынча башкаруу жана тарбиялоо ишине тартуу менен демократияны онуктуруп, мыйзамдын так сакталышына алардын ан-сезимин жана активдуулугун жогорулатууга.

III. ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ПРИНЦИПТЕРИ

Жамааттын оз алдынча башкаруусу томондогу принциптерде жургузулот:

- жергиликтуу маселелерди чечуудо жамааттын оз алдынчалыгы, озун-озу камсы: кылуусу озун-озу каржылоосу, озун-озу тарбиялоосу жана жонго салуусу:

- оз алдынча башкаруу органдарынын ишмердигинин жамааттын мучолору тарабын козомолго алынышы жана алардын эл алдындагы жоопкерчилиги:

- жергиликтуу жана мамлекеттик кызыкчылыктагы маселелерди айкалыштырып чечуу максатында жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарына мамлекеттик кээ бир ыйгарым укуктарын беруу:

- жамааттын оз алдынча башкаруусун окулдук органы болгон айылдык кенештин депутаттарынын жамагын мучолору тарабынан жашыруун, жабык жана тике шайлануусу, ал эми аныч аткаруучу-тескоочу органы болгон айыл Окмотунун жетекчилеринин жана кызматкерлеринин кызматка дайындалышы:

- жергиликтуу оз алдынча башкаруунун окулдук, аткаруучу-тескоочу жана аймакты с коомдук оз алдынча башкаруу органдарынын ыйгарым укуктары менен милдеттерин так чектелшни:

- жамааттын мучолорунун мыйзамдуу укуктары менен кызыкчылыктарынын корголдушу;

- социалдык акыйкаттуулуктун сакталышы;

- жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын ишиндеги маалымдуулугу, ачыктыгы, коомдук бирикмелер, уюмдар жана калктын кенири катмары менен тыгыз байланышы:

- жамаатгын мучолорунун чогулуштарда, элдик жыйындарда, айылдык кенеш менен aйыл Окмотунун жыйналыштарында жергиликтуу маанидеги маселелерди которуу жана пикир айтуу эркиндиги;

оз алдынча башкаруу органдарынын жергиликтуу маанидеги маселелерди оздоруно ыйгарылган укуктарынын чегинде оз алдынча чече алуусу, кабыл алган чечимдеринин негиздуулугу жана мыйзамдуулугу боюнча жамааттын жана мамлекеттин алдындан жоопкерчилиги;

IV. ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫ

Жаматтын оз алдынча башкаруусу анын томондогу органдары аркылуу жузога ашырлып

- жамааттын мучолору тарабынан шайланган окулдук органы-айылдык Кенеш;

- айыддык кенештин аткаруучу-тескоочу органы - айыл Окмот;

- аймактык коомдук оз алдынча башкаруу органдары (айылдардын оз алдынча башкаруу коомдук кенештери, турак жайлык жочо жана кварталдык комитеттер ж.б.)

- аксакалдар сопору, коомдук тартипти коргоо кошундары;

- жамаатгын материалдык-финансалык байлыктарын пайдалануу боюнча элдик козомол тобу:

- Жамаат туздон-туз оз алдынча башкарууну томондогу демократияльк жолдор аркылуу турмушка ашырат;

- жергиликтуу айылдык референдум дар;

- жамааттын мучолорунун курултайлары;

- айылдык жыйындар.чогулуштар ж.б.

Жамаатын оз алдынча башкаруусунун окулдук жана аткаруучу-тескоочу органдарын уюштуруунун негизги тартиби жана иш аракеттери, ошондой эле жергиликтуу айыпдык референдумдарын жана жамааттын курултайларын откоруу эрежелери Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана ушул Айьш мыйзамы аркылуу жонго салынат.

Эскертуу: Жаматтын оз алдынча башкаруусунун окулдук, аткаруучу-тескоочу жана башка органдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын негизинде оз аймагында коомдук уюмдар жана коомдук тузулушторго комок корсотушот жана атар менен кызматташат.

V. ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУ

1. Жамааттын мучолугуно кабыл алуу ыктыярдуу турдо жургузулот.

2. Ар бир айыл башчысы ошол айылдагы 16 жаштан жогорку атуулдарды жамаатка кабыл алуу жонундогу тизме тузот. Тизмеге мучолукко кируучу атуулдар озу кол коёт

2.16 жаш курагына жеткен.кенештин аймагында туруктуу жашаган арыз менен кайрылгын ушул айыл мыйзамын ниети менен кабылдаган жана анын талаптарын сактаган анда корсотулго оз укуктарын жана милдеттерин турмушка ашырган, ар бир тургун жергиликтуу жамааттын мучосу болуп эсептелет.

4. Туруктуу жашоо учун башка жерден кочуп келген Кыргыз Республикасынын граждандары жеке арыздарынын негизинде айыл Окмотунун чечими менен жамааттын мучолугуно кабыл алынат, Жамааттыкка мучо болуп кируу жонундо граждандардын арызы Окмоту тарабынан 1 айлык мооноттон кечиктирилбестен каралууга жатат.

5. Кенештин аймагында туруктуу жашабаган, бирок ошол аймакта озуно жеке менчик катары тиешелуу кыймылсыз, мулк же ондуруштук каражаты бар, жергиликтуу жергиликтуу бюджетке дайыма салыктарды жана жыйымдарды толоп турган, ушул Айыл мыйзамын кабылда ан жана талаптарын аткарууга милдеттенген Кыргыз Республикасыпын граждандары оз арызынын негизинде айыл Окмотунун чечими менен жергиликтуу жамааттын мучосу боло алат.

6) Жамаатгын ал дылда озгочо эмгек синиргендиги учун жергиликтуу кенентин чечими менен «Айылдын ардактуу атуулу» наамы ыйгарылган Кыргыз Респубубликасынын граждандандары жамааттын мучосу болуп эсептелет

VI. ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУНУН УКУКТАРЫ.

Жамааттын ар бир мучосу ушул Айыл мыйзамына ылайык томондогу укуктарга ээ болот.

1. Жамааттын мучосу рассасына, улутуна, динине, тилине, жынысына, ата-тегине уруусуна дунуно-мулктук жана башка абалына карабастан томондогулорго укуктуу,

- жамааттын оз алдынча башкаруу органдарына шайлоого жана шайланууга:

- жамааттын ишин башкарууга байланыштуу маселелерди талкуулоого жана аларды турмушка ашыруу боюнча иш-аракеттерге катышууга,

- иш тажрыйбасына, билимине жана жондомуно жараша оз алдынча башкаруу органдарына кызмат отоого,

- жамааттын мучолору учун бекитилген женилдиктен пайдаланууга,

- Жамаатка тиешелуу бардык маселелер боюнча оз алдынча башкаруу органдардын иши боюнча оз пикирин айтууга жана баа берууго;

- жамааттьн мучолорунун биргелешкен куч-аракеттери менен тузулгон байлыктардан жана каражаттардан, ошондой эле жамаатташтыктын ортолук менчигиндеги уюм. мекеме ишканалардын кызматтарынан белгиленген тартиптин чегинде пайдаланууга;

- жергиликтуу референдумдарга, айыл курултайларына, айылдык жыйындарга айылдык Кенеш менен айыл Окмотунун ачык жыйналыштарына катышууга оз оюн эркин айтып талкууланып жаткан маселе боюнча озунун сунуштарын киргизууго.

- айыл мыйзамында чагылдырылган укуктар оз алдынча башкаруу органдарынын кызматкерлери тарабынан бузулса, аларды коргоо максатында аксакалдар сотуна же башка тиешелуу органдарга кайрылууга;

- айыл мыйзамынын эрежелерин жамааттын башка мучолору бузган учурда, оз алдынча башкаруу органдарына шарына жана аксакалдар сотуна кайрылууга;

- мыйзамдын чегинде ондуруштук, тейлоочулук, соода жана калкка башка кызмат корсотуу багытындагы ишканаларды уюштурууга;

- адал мээнет, ак эмгеги менен оз байлыгын арттырууга жана анын жалпы жамааттын эле оз алдынча башкаруу органдары тарабынан ишенимдуу корголунган;

- жамааттын мучолугунон оз ыктыяры менен чыгууга;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана Айыл мыйзамында каралган башка укуктардан пайдаланууга;

2. Аталган укуктардан жана ушул Айыл мыйзамда корсотулгон артычылыктардан жана женилдиктерден жамаатташтыктын мучолорду гана пайдалана алышат

VII. ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУНУН МИЛДЕТТЕРИ

1. Жамааттын мучолору томондогулорго милдепуу,

- Айыл мыйзамынын эрежелерин бекем сактоого,

- жамааттын оз алдылча башкаруу органдары тарабынан мыйзам чегинде белгиленген салыктаръш жана жыйымдардын бардык турлорун кечиктирбей оз убагында толоого;

- жамааттын турмули-тиричилик шартын жакшыртууга багытталган бардык коомдук пайдалуу жумуштарга (социалдык багыттагы обьектилерди, жолдорду, копуролорлу ондоого, арыктарды, кочолорду санитардык тазалоого, корктондурууго, жашылдандырууга ж.б. максаттарда бекитилген шарттарды жана чектерди (нормаларды) милдеттуу турло аткарууга;

- жамааттын оз алдынча башкаруу органдарынын мыйзам чегинде жана ущул Айыл мыйзамынын негизинде кабыл алынган бардык чечимдерди аткарууга;

- жамааттын ортолук менчигин тузууго жана онуктурууго оз салымын кошууга, аларды сарам жалдуу пайдаланууга жана сактоого;

- оз уйун, короо-жайын таза кармоого жана оз убагьнда ондоп турууга, кортондурууго жана жашылдандырууга оз чарбагынан жогорку тушумду камсыз кылууга,

- мыйзамдуулукту бузуунун бардьж корунушторуно, коомчулуктуи материалдык байлыктарына жана адептуулукко конул коштук менен мамиле кылгандарга келишпоочулук менен мамиле жасоого;

- курчап турган табиятка (айлана-чойрого) камкордук жана сарамжалдуулук менен мамиле кылууга, токой, дарак, башка осумдукторго жана жан-жаныбарларга кыянаттык кылгандаp менен курошууого тарыхый маданий жана табигый эстеликтерди сактоого;

- турак жай имараттарын куру эрежелерин так сактоого, турак уйлорду, ага жакын аймактарды пайдаланууда орт коопсуздугунун, санитардык жана ветеринардык эрежелеринин туура сакталышына комоктошууго;

- жамааттын мучолорунун биргелешкен пайдалануусундагы жерди,сууну жана башка жаратылыш байлыктарын, ортолук менчиктеги мулкторун сарамжалдуу пайдаланууга;

2. Озгочо милдеттер жана парздар:

- балага кам коруу, аны туура тарбиялоо ар бир ата-эненин милдети:

- ата-энелерше камкордук коруу-эмгекке жарамдуу жашы жетилген ар бир баланын милдети;

- жамааттын ар бир мучосуно гумандуулук жана боорукерлик менен мамиле жасоо, жетимдерди жана aтa-энесинин багуусунан ажыраган балдарды, ошондой зле багар-корору жок кары-картандарды, майыптарды, эмгекке жараксыздарды камкердукк! алуу жана багуу - жалпы жамааттын ыйык парзы;

- улууга урмат, кичууго ызат. аялдарга сый корсотуу, аракечтикке, уурулукка бангиликке, сойкулукка, бузукучулукка, бекерпостукка, жалкоолукка барбоо жамааттын башка мучолорунун укуктарын жана эркиндигин ызаттоо коомдук тартипти сактсого катышуу-жамааттын ар бир мучосунун милдети:

-оз уй-булосуно ынтымактуу бейпил турмушту камсыз кылуу, кошуна-кодондор менен тынчтыкта жашоо, уй-було мучолорун айрыкча жаш муундарды Ата Мекенин, оз жерин суйууго патриоттукка, интернационализимге, достукка тарбиялоо-ар бир уй-було башчысынын милдети;

ар бир улуттун намысын жана каада-салттарын урматто, улуттук аралык ынтымакты, тынчтыкты, биримдикти чындоо-айылдык кенештин аймагында жашаган ар бир улуттун окулунун милдети;

- багар-корору жок кары-картандарды, жетимдерди, ата-энесинин багуусунан ажыралган балдарды, эмгекке жарамсыздарды айыл Окмотунун карамагына алат;

- майрамдарды ичкиликсиз откоруу жалпы жамааттын милдети;

- салынган штрафтарды 10 кундун ичинде толоп беруу ар бир гражданиндин милдети, толоп беруудон баш тартса органга откорулот;

- кичодогу столбага ар бир 5 уй бирден жарык беруучу лампочкаларды коюуга милдепту;

- айыл Окмотунун аймагында жаратылыш ресурстарынын бири болгол Ызар булак» cyусунан пайдалангандыгы учун айыл Окмотунун аймагында тузулгон «Сулайуа :-Суу» СПАслнын пайдасына акы толоосу ар бир дыйкан жана жеке чарбасынын милдети;

- балдарды 9-класска чейин окутууга ата-энеси милдеттуу;

- мал ээлери аткарылган ветеринардык кызматка прейскуранттын негизинде aкы толоого милдеттуу;

- маркумду узатууда ислам шариатынын талабына ылайык ислам шариаты сакталсын;

- маркум узаган уйдон 3 кунго чейин даам татылбасын;

- кара ашына мал союлбасын, жыртыш жыртылбасын, кийит кийгизилбесин спирт ичимдиктери ичилбесин;

- маркумга бириичи пайшанбилик гана откорулсун;

- ашы жана жылдыгы бир откорулсун;

- той аш беруудо кеткен чыгым элге жуктолбосун жана ичкиликке тыюу салынсын;

- кыз беруу, келин алууда, калып алуу жана калын берууго тыюу салынсыл:.

- ар бир кожолук оз менчигиндеги малдарын, ит мышыктарын жыл ичинде милдедеттуу турдо ветеринардык кароодон откорот;

- коомдук жайларда масс абалда журууго тыюу салынат;

- ичкиликке ото берилген атуулдар коомдук жаза-чаралар таасир кылбаса, озу жашаган айылдын тургундарынын жыйынынын, аксакалдар сотунун чечими менен ичкиликтен мажбурлаган даярылоо мекемелерине жонотуу жонундо сунуш кылат;

-зордуктап кыз ала качууга тыюу салынат;

- Айылдагы ар бир атуул Кыргыз элинин кайрымдуулук салттарын улап, бей-бечараларга, жардамга муктаждарга жардам корсотуу максатында айыл Окмотунун алдында фонд ачылсын тушкон каражат комиссия аркылуу болуштурулуп турулсун:

- уруксатсыз анчылык кылуу.балык салууга, жаратылыштын жаныбарларын,осумдукторун булгун тушурууго жол коюлбасын;

- айыл Окмотунун аймагындагы токойлордун сакталышына жала аны кобойтуп остуруу аp бир атуулдун милдети;

- ар бир айылда бада же кезуу уюштурулуп, бош жургон мал болбоого тийиш. Эгин жана чоп чабынды аянттарга тушкон мал учун ээси же бадачы мыйзам чегинде жаза тартат;

VIII. ЖАМАТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫНЫН ФУНКЦИЯЛАРЫ

Жамааттын оз алдынча башкаруу органдары аткарууга тиешелуу болгон жергиликтуу маанидеги негизги маселелер томондогулор:

- жергиликтуу менчикти тузуу жана аны башкаруу;

- аймакты социидык-экономикалык жактан ар тараптан онуктуруу,

- жамааттын байлыктарын сарамжалдуу пайдалануу;

- турак жай жана коммуналдык чарба жана корктондуруу иштери;

- соода жана турмуш тиричилик жактан тейлоону уюштуруу;

- жергиликтуу калктын саламаттыгын сактоого комок корсотууго;

- мектепке чейинки, мектепте жана кесиптик билим берууну онуктуруу;

- элдин оздук-корком чыгармачылыгын, эстеликтерди жана китепканаларды сактоо жана онуктуpyy;

- мыйзамдарга жана ушул айыл мыйзамына каршы келбеген башка маселелерди чечуу,

- жамааттын мучолорунун укуктук ан-сезимдерин которууго;

- орто жана кичи бизнес иштерди онуктурууго

IX ЖАМААТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУНУН ЭКОНОМИКАЛЫК ЖАНА ФИНАНСАЛЫК НЕГИЗДЕРИ.

1 .Жамааттын оз алдынча башкаруусунун экономикалык жана финансылык негиздерин ортолук менчик каражаттарын томондогулор тузот.

- жамааттын карамагына мамлекет, мекеме, уюм, ишкана ошондой эле менчигинин туруно карабастан коомдук уюмдар, кыймылдар, демоорчулор, жеке адамдар тарабынан ыктыярдуу откорулуп берилген кыймылдуу жана чарбалык маанидеги обьектилер:

- жамаатка откорулуп берилген жерлер, жайыттар, ошондой эле жергиликуу мааниде токой, суу.жол чарба объектилеринин чарбалык ишмердуулугунон тушкон кирешелер:

- жергиликтуу бюджетке тушкон салыктар, жыйындар жана башка каражаттар,

- кредит ресурстары, дотациялар, субвенциялар жана инвестициялар;

- жаратылыш байлыктарын пайдалангандардан алынуучу акылар;

- ар турдуу кызмат корсотуудон тушкон акылар;

- оз каалоосу менен берилген ыктыярдуу толомдор, кошумчалардын эсебинен тузулгон бюджеттен тыякары фонддор;

- сатылган азык-тулуктордон тушкон акылар;

- тышкы экономикалык ишкердуулуктон гранттардан тушкон чегеруулердун эсебинен тушкон айыптар, эгинге тушкон малдардын ээсине салынган айыптар, той откоруудо оз каалоосу менен берилген акча каражаттары коомдук жайлардагы дарактарды жана короо-сарайларды уурдап тоногон адамдардан алынуучу айыптар тузот.

2. Жамааттын финансалык-экономикалык негиздерин тузгон байлыктардын анш Окмоту тарабынан пайдалануу жана сарптоо тартиби айылдык Кенеши тарабынан аныкталат;

3. Жаматтын материалдык-финансалык байлыктарынын сарамжалдуу жана туура пайдаланышына коомдук козомолдоо тобу тарабынан тузулуучу 5-9 адамдан турган элдик козомол тобуна талапкерлер айылдык жыйындар жана коомдук уюмдар таргбынам сунуш кылынат. Бул топтун текшеруулорунун жыйынтыктары айылдык Кенештин аксалдар сотунун же озгочо учурларда тиешелуу мамлекеттик органдардын кароосуга берилет.

X. ЖАМААТТЫН ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫ ТАРАБЫНАН КОЛДОНУУЧУ СЫЙЛЫК ЧАРАЛАРЫ.

1. Айыл мыйзамынын талаптарын улгулуу аткарган, коомдук пайдалуу эмгекке активдуу катышкан, кайрымдуулук акцияларына, демоорчулукко такай комоктошкон жамааттылышкка ото пайдалуу ар кандай кызмат корсоткон, озунун жана бутундой уй-булосунун журум-туруму боюнча эн жогорку улгу корсоткон жамааттын мучолоруно оз алдынча башкаруу органдарынын кызматкерлерине жана башка атуулдарга моралдык жана материалдык жаткан сыйлык катары томондогулор колдонулушу мумкун;

- алкыш жарыялоо, баалуу белек, башка материалдык жана акчалай сыйлыктар менен сыйлоо;

- мактоо баракчасын тапшыруу;

- Улгулуу уй-було улгулуу уй кочо квартал деген наамдарды ыйгаруу;

- жамааттын Ардак тактасына жазуу;

- Айылдык ардактуу атуулу»деген ардак наам ыйгаруу;

 -Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына жана ардак наамдарына корсотуу;

2. Жаматтын мучолорун сыйлыкка корсотуу томондогу тартипте жургузулот;

а) жамааттын мучолорун сыйлыкка корсотуу демилгеси айылдын, кварталдын жашоо чуларынын жалпы жыйындарына аксакалдар сотуна,коомдук уюмдарга, айыл Окмотунун мучолоруно, айылдык Кенештин депутаттарына таандык;

б) алкыш жарыялоо,баалуу белек, башка материалдык жана акчалай сыйлык менен сыйлоо, мактоо баракчаларын тапшыруу;

«улгулуу уй-було» «улгулуу уй, кочо» деген наам ыйгаруу тууралуу чечим айыл Окмоту тарабынан кабыл алынат;

в) жамааттын Ардак тактасына жана Ардак китебине жазуу. «Айылдын ардактуу атуулу»-деген ардак наам ыйгаруу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына жана ардак наамдарына корсотуу жонундогу чечимдер айыл Окмотунун сунушу боюнча айылдык Кенеш тарабынан кабыл алынат.

XI. ЖАМААТТЫН МУЧОЛОРУНО ЖАНА ОЗ АЛДЫНЧА БАШКАРУУ ОРГАНДАРЫНЫН КУРАМЫНА КОРУЛУУЧУ ЖАЗА ЧАРАЛАРЫ.

1. Айыл мыйзамынын эрежелерин сактабаган жамааттын мучолоруно томондогу коомдук таасир корсотуу;

- оозеки же жазуу жузундогу эскертуу;

- жашаган жерлеринде откорулгон чогулуштарда жана айылдык жыйындарда жаза чаралары колдонулат;

-оз алдынча башкаруу органдары тарабынан белгиленген жениликтерден жана берилген ардак наамдардан ажыратуу;

- жамааттын мучолугунон чыгарып салуу;

- уруксаты жок спирттик ичимдиктерди саткан адамдардын уйун айыл Окмоту тарабынан тузулгон 9-11 адамдан турган комиссия текшерууго;

- айыл мыйзамынын эрежелерин сактабагандыгы учун аксакалдар сотунун чечиминин негизинде айылдык Кенештин жыйынында каралып, жамааттын мучолоруно ыйгарылган укуктардан, камкордуктардан ажыратылат. Эгерде ошол жамааттын мучосу коомдук тартипти бузуп, ар дайым ичкилик ичип алып жамааттын мучолорунун укуктарына шек келтиреелтуура эмес журум-туруму менен тынчтык бербесе, коомдук жаза чаралар таасир бербесе, анда мыйзам чегинде башка турак жай бербей чыгарып жиберуу жагын чечип берууну сот органдарына айыл Окмогу сунуш киргизууго укуктуу;

- агып сууларды булгагандарга жана мурабка баш ийбеген инсандарга окмот тарабынан мыйзам несинде штраф салынсын;

-жайлоого оз убагында кочпой жана оз мезгилинде кочуп келбей, эгиндеге жана чоп жайытка зыян келтиргендерге;

-балдарын билим алууга жолтоо болгон тартип бузган окуучулардын ата-энелерине мыйзамдын негизинде штраф салынат;

-ар биp гражданинге берилген жер участкасын жана жер улушун сарамжалдуу пайдаланбайэген экпей таштап койгон болсо, эки жылдан кийин алынып коюлат;

- окуучулар ар кандай кечелерге катышууга тыюу салынат;

2. Жогорудагы корсотулгон жоопкерчилик чаралары жамааттын мучолорунун айыл башчысын оз алдынча башкаруу органынын кызматкерлеринин сунуштары боюнча айылдык кенеш, айыл Окмотунун, айыл Окмотунун башчысы, аксакалдар соту тарабынан колдонулат;

3. Айыл мыйзамынын эрежелерин одоно турдо бузган же оз милдеттерин аткара албаган жамааттын оз ачдынча башкаруу органдарынын курамдарына томондогудой жоопкерчилик чаралары колдонулат.

а) айыл Окмотунун башчысы тарабынан окмопун мучолоруно, айыл башчьшарына жана жооптуу кызматкерлерине;

- жалуу жузундогу эскертуу;

- томонку кычматка которуу;

- кызматтан алып салуу;

- айыл Окмотунун мучолугунон чыгарып салуу;

б) айылдык кенештин депутаттарынын учтон экисинин чечими менен

- айыл Окмотунун башчысына, айыл Окмотунун жалпы курамына же анын айрым мучолоруно ишеним корсотпоо;

- акалдар сотунун жалпы курамына же анын айрым мучолоруно ишеним корсотпоо

- айылдык кенештин курамына же жеке депутатка мыйзамга ылайык жамаанын шайлоочулары тарабын ишеним корсотпоо;

4. Айыл башчысына, айыл Окмотунун айылдык жана айылдык Кенештин жалпы курамына ишеним корсотпоо жонундо чечимдер райондук кенештин торагасы жана райондук мамлекеттик администрациясынын башчысы тарабынан жеринде биргелешип текшерилип тууралыгы аныкталгандан кийин гана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык толугу менен чечилет.

XII. ЖАМААТТЫН ОЗГОЧО УКУКТАРЫ.

1. Жаамаатташтыкка ото маанилуу болгон айрым социалдык-экономикачык чарбалык жана маданий маселелерди башка оз алдынча башкаруу жамааттары менен биргелешип чечуу максатында мыйзам ченеминде белгиленген тартипте ар кандай денгээлде тузулгол жергиликтуу оз алдынча башкаруу боюнча бирикмелерге жана ассоциацияларга мучо болуп кирууго укуктуу.

2. Кыргыз Республикасынын мыйзамдары белгиленген тартипте жамааттын чет олколук жана эл аралык оз алдынча башкаруу жамааттары менен алака тузууго акылуу;

3. Жамааттын жана анын органдарынын ишмердигиндеги маалымдуулукту, ачыктыкты камсыз кылуу максатында жамаат озунун жергиликтуу бюджетинин эсебинен массалык маалымдуулук каражаттарын (гезит, баракчалар, жергиликтуу радио-туйундорунун ж.б) мыйзам чегинде тузууго жана пайдаланууга укуктуу.

XIII. АЙЫЛ МЫЙЗАМЫ (УСТАВДЫ) КАБЫЛ АЛУУ ЖАНА ОЗГОРТУУ ТАРТИБИ

1. Жамааттын Айыл мыйзамынын (Уставынын) долбоору айылдык кенештин чечимн менен тузулгон атайын комиссия Кыргыз Республикасынын Президенти бекиткен Айыл мыйзамынын улгусунун негизинде иштеп чыгат.

Комиссия тарабынан даярдалган Айыл мыйзамынын долбоору айылдык Кенештин жыйналышында бекитилип жамааттын мучолорунун талкуусуна коюлат.

Талкулоого тушкон сунуштардын негизинде комиссия айыл мыйзамынын долбооруна тиешелуу кошумчаларды киргизип, айылдык Кенештин кароосуна коет.

Айылдык Кенеш тарабынан бекитилген долбоор юридикалык экспертизадан откоруу учун областык юстиция башкармасына жонотулот. Юридикалык эксперiнзадан откорулгон кийин Айыл мыйзамынын долбоор жамааттыктын жалпы мучолорунун (айыл курултайынын) кароосуна коюлат.

2. Айылдык курултайда кабыл алынган Айылдык мыйзам (Устав) кайрадан юридикалык экспертазадан откондон кийин юстиция органында катталат, ал айыл Окмоту тарабынан жамааттын нускада жарыяланат (жамааттыктын гезити, атайын чыгарылган китептелер аркьшуу)

3. Айыл мыйзамы жарыяланган кундон баштан кучуно кирет жана айылдык Кенештин анмагындагы жамааттын бардык мучолору жана оз алдынча башкаруу органдары тарабын кыйшаюсуз аткарылууга жатат.

4. Жамааттын айыл мыйзамынын аткарылышына козомолдукту айылдык Кенештин депутаттары, айыл Окмоту, аксакалдар соттору жана жергиликтуу жамааттын мучолорунун оздору жузого ашырышат.

5. Айыл мыйзамына (Уставга) тузотуулорду, алымча-кошумчаларды киргизуу ушуп Айыл мыйзамына кабыл алынган тартипте жургузулот.

XIV. ЖЫЙЫТЫК ТИЛЕК.

Урматтуу жаамааттьш мучолору!

- «Ырыс алды ынтымак»-деп ушул озубуз кабыл алган Айыл мыйзамын бир добуштан колдоп кыйшаюусуз аткаралы. «Сабырдын тубу сары алтын»-деп чекилик иштерге барбай ынсап кылып, ыйманыбызды калыбына келтирууго талбай аракеттенели, жалкоолукту жана бироого жук артканды таштап, мамлекет берген укуктан толук пайдаланып, оз тагдырыбызды оз колубузга алалы деп озубузго тиешелуу иштерди жана милдеттерди билгичтик жана жоопкерчилик менен ишке ашыралы!

Ошондо боксобуз толуп, ачкабыз тоюп, кембагалыбыз байып, онорлуубуз осуп мээнетибиз доолотко жетип, элибизден ыйман, нысап кетпей, жергебиз гулдеген жайга айланып, калкыбыз бакубат турмушка жетишет. Жараткан бизге ушул алдыгы койгон ыйык милдетибизди аткарганга куч-кубат берсин!