Кыргыз Республикасынын Улуттук                                               банк Башкармасынын                                            2008-жылдын 28-майындагы                                              № 22/11 токтому менен                                                   бекитилген                Кыргыз Республикасынын төлөм системасына                   көзөмөлдүктү жүзөгө ашыруу боюнча                               ЭРЕЖЕЛЕР      1.                     Киришүү     2.                     Жалпы жоболор     3.                     Төлөм системасына көзөмөлдү жүзөгө                            ашыруунун тартиби     3.1.                   Көзөмөлдү жүзөгө ашыруунун негизги                            багыттары     3.2.                   Төлөм системасынын иштөөсүнө мониторинг     3.2.1.                 Айкын убакыт ыргагында Төлөм системасына                            мониторинг     3.2.2.                 Кийинки мониторинг     3.2.2.1.               Андан ары күнсайын жүргүзүлүүчү мониторинг     3.2.2.2.               Айсайын жүзөгө ашырылуучу кийинки                            мониторинг     3.2.3.                 Мезгилдүү мониторинг     3.2.4.                 Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын                            мониторинг жүргүзүүнүн алкагында төлөм                            системасына көзөмөлдүктү аткарган бөлүмүнүн                            функциясы     3.3.                   Мониторингди жүзөгө ашыруу үчүн шарттар     3.4.                   Төлөм системасынын ишине талдоо жүргүзүү                            жана баа берүү     4.                     Таасир этүү чаралары     1-тиркеме.             Кыргыз Республикасынын төлөм системасына                            көзөмөлдүк жана контролдук жүргүзүү                            объекттери     2-тиркеме (1-таблица). 20__-ж. "__" _______ үчүн                            банк-катышуучулар боюнча гросстук                            системадагы төлөмдөр жөнүндө маалымат     2-тиркеме (2-таблица). 20__-ж. "__" _______ операциялык күн                            ичиндеги эсептешүүнүн гросстук                            системасындагы аткарылбаган төлөм                            документтери     3-тиркеме (1-таблица). _______ төлөм системасындагы (ТС)                            төлөмдөрдүн саны жана көлөмү жөнүндө отчет                            20__-ж. _______ айы үчүн     3-тиркеме (2-таблица). _______ ТС иштетүүгө кабыл алынбаган                            төлөмдөрдүн саны жана көлөмү жөнүндө отчет                            20__-жылдын _______ айы үчүн     4-тиркеме (1-таблица). _______ жыл үчүн үзгүлтүксүз иштөөчү жана                            маанилүү төлөм системасына (ТС) баа берүү                            анкетасы. 1-бөлүк. Система жөнүндө жалпы                            маалымат     4-тиркеме (2-таблица). 2-бөлүк. Системанын финансылык                            тобокелдиктери     4-тиркеме (3-таблица). 3-бөлүк. Операциялардын толук бүткөрүлүшү                            жана кайтарылып алынбастыгы     4-тиркеме (4-таблица). 4-бөлүк. Клирингдик системалар     4-тиркеме (5-таблица). 5-бөлүк. Эсептешүү активдери     4-тиркеме (6-таблица). 6-бөлүк. Системанын коопсуздугу жана                            операциялык ишенимдүүлүгү     4-тиркеме (7-таблица). 7-бөлүк. Системанын практикалуулугу жана                            эффективдүүлүгү     4-тиркеме (8-таблица). 8-бөлүк. Системаны пайдалуу мүмкүндүгү     4-тиркеме (9-таблица). 9-бөлүк. Система аркылуу тескөө     5-тиркеме.             _______ жыл ичинде системалык маанилүү                            болбогон төлөм системасына (ТС) баа берүү                            боюнча анкета                               1. Киришүү      Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнү-ндө" Мыйзамына ылайык,  республиканын банк жана төлөм системасынын  на-тыйжалуулугун,  коопсуздугун  жана  ишенимдүүлүгүн  камсыз кылуу КыргызРеспубликасынын Улуттук банкынын (мындан ары -  Улуттук  банк)  негизгимилдеттеринин бири болуп саналат.     Улуттук банк  Кыргыз  Республикасынын  төлөм  системасынын  ишине,төлөм системасынын операторлору катары юридикалык жактардын,  эгер опе-ратор Кыргыз Республикасынын резиденти болуп саналбаса,  төлөм система-сынын  катышуучуларынын,  ошондой эле төлөмдөрдү жана акча которуулардыкабыл алуу жана жүзөгө ашыруу  боюнча  кызмат  көрсөтүлөрдү  сунуштоочубашка уюмдардын ишине көзөмөлдүк системасын уюштурат.     Төлөм системасына көзөмөлдүктүн ролунун жогорулоосу жеке сектордунакчаларын  которуу  системасынын алгылыктуулугу жана рыноктук механизм-дердин потенциалдуу үзгүлтүккө учуроосун жана тобокелдиктерин корректи-ровкалоо зарылдыгы, кызмат көрсөтүүлөрдүн керектөөчүлөрүн коргоону кам-сыз кылуу максатында системаларды өркүндөтүү менен байланыштуу.     Банк тутумунда финансылык туруктуулукту камсыз кылууга жалпы багыталууда,  пруденциалдык   көзөмөлдөн   айырмаланып   төлөм   системасынакөзөмөлдүк айрым банктарды гана эмес,  бүтүндөй акча каражаттарын кото-руу системасын да камтыйт. Төлөм системасына көзөмөлдүк бүтүндөй алган-да  банк жана финансы системасынын туруктуулугун камсыз кылууга топтош-турулган (концентрацияланган).                            2. Жалпы жоболор      2.1. Кыргыз Республикасынын төлөм системасына көзөмөлдүктү  жүзөгөашыруу   боюнча   Эрежелер   (мындан   ары  текст  боюнча  -  Эрежелер)төмөнкүлөргө ылайык иштелип чыккан:     - Кыргыз  Республикасынын  Улуттук  банк Башкармасынын 2006-жылдын23-мартында кабыл алынган, Кыргыз Республикасынын Адилет министрлигинде2006-жылдын  28-апрелинде  48-06  номеринде  каттоодон өткөрүлгөн N 7/8токтому  менен  бекитилген  Кыргыз  Республикасынын  төлөм  системасынакөзөмөлдүк  боюнча саясатка (мындан ары текст боюнча - Кыргыз Республи-касынын төлөм системасына көзөмөлдүк боюнча саясат);     - Кыргыз  Республикасынын  Улуттук  банк Башкармасынын 2005-жылдын19-майында кабыл алынган,  Кыргыз Республикасынын Адилет министрлигинде2005-жылдын 27-июнунда 91-05 номеринде каттоодон өткөрүлгөн N 16/4 ток-тому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын төлөм  системасында  тобо-келдиктерди тескөө боюнча саясатка.     2.2. Бул  Эрежелерде  Кыргыз  Республикасынын  төлөм   системасынакөзөмөлдүктү  жүзөгө  ашыруунун негизги түшүнүктөрү жана тартиби келти-рилген.  Ушул  Эрежелердин  тиркемелери  төлөм  системасына  көзөмөлдүкжүргүзүү объектилеринин тизмесин, Кыргыз Республикасынын төлөм система-сынын операторлору же төлөм системасынын оператору Кыргыз Республикасы-нын резиденти эмес болсо, катышуучулар (мындан ары резидент эмес) тара-бынан Улуттук банкка берилүүчү отчетту толтуруу формаларын жана  эреже-лерин камтышат. Коммерциялык банктар отчеттору Мезгил-мезгили менен бе-рилүүчү регулятивдик банктык отчеттун алкагында берилет. Төлөм система-ларынын операторлорунун отчеттору ушул Эрежелерге ылайык берилет.     2.3. Бул Эрежелер төлөм системасынын операторлоруна же төлөм  сис-темасынын оператору Кыргыз Республикасынын резиденти эмес болсо,  каты-шуучуларга, акча которуулар системасы боюнча кызмат көрсөтүүлөрдүн про-вайдерлерине,  корреспонденттик мамилелер системасынын катышуучуларына,Улуттук банктын ишке тартылган структуралык бөлүмдөрүнө таркатылат.         3. Төлөм системасына көзөмөлдү жүзөгө ашыруунун тартиби      3.1. Көзөмөлдү жүзөгө ашыруунун негизги багыттары      Төлөм системасына көзөмөлдүк төмөнкүдөй  негизги  багыттар  боюнчациклдик  кайталануучу процесс формасында үзгүлтүксүз негизде төлөм сис-темасына көзөмөл жүргүзүүчү функцияны аткарган Улуттук банктын структу-ралык бөлүмү тарабынан жүргүзүлөт:     - төлөм системасынын иштөөсүнө мониторинг;     - төлөм   системасынын  (мындан  ары  -  система)  ар  бир  өзүнчөтүрлөрүнүн иштөөсүнүн кабыл алынган стандарттарга жана Улуттук  банктынченемдик   укуктук  актыларынын  талаптарына  ылайык  келүүсүнө  талдоожүргүзүү жана баа берүү, системанын натыйжалуулугуна жана тобокелдигинебаа берүү боюнча чечимдерди кабыл алуу;     - системаны өркүндөтүүгө багытталган таасир этүү  чараларын  кабылалуу.      3.2. Төлөм системасынын иштөөсүнө мониторинг      Төлөм системасынын иштөөсүнө мониторинг (мындан ары - Төлөм систе-масына мониторинг) айкын убакыт ыргагында системадан,  Төлөм системасы-нын операторлорунан же оператор Кыргыз Республикасынын резиденти болбо-со,  катышуучулардан  жана  акча  которуулар  системасы  боюнча  кызматкөрсөтүүлөрдүн  провайдерлеринен  алынуучу,  Төлөм  системасынын ар бирөзүнчө түрүнүн иши жөнүндө маалыматтын негизинде жүргүзүлөт.     Маалымат булактары болуп төмөнкүлөр эсептелет:     - расмий булактар (финансылык, статистикалык, аудитордук отчеттор,системалардын иштөөсүнүн сапаттык мүнөздөмөлөрү жөнүндө маалыматтар);     - системанын учурдагы  абалын  талкуулоо  боюнча  оператордун  же-тектөөчү кызматкерлери менен жолугушуусунун материалдары;     - системанын операторунун өзү  тарабынан  жүргүзүлгөн,  системаныништөөсүнүн эларалык стандарттарга жана Улуттук банктын ченемдик укуктукактыларынын талаптарына ылайык келүүсүнө баа берүүнүн материалдары;     - расмий системалык документтердин материалдары (системанын эреже-лери,  системанын иштөөсүнө тиешелүү макулдашуулар жана келишимдер опе-ратордун бизнес-планы, бизнестин үзгүлтүксүздүгүн камсыздоо планы);     - системанын операторлорунун же  оператор  Кыргыз  Республикасынынрезиденти  эмес  болсо,  системанын катышуучуларынын жеринде системаныништөөсүн текшерүүнүн материалдары;     - ченемдик укуктук актылардын талаптарын, ошондой эле төлөм систе-масына катышууга жана төмөнкүлөрдө жеринде  төлөмдөрдү  өткөрүүгө  тие-шелүү болгон, Акчаларды адалдоого каршы күрөшүү боюнча финансылык чара-лар боюнча Максаттуу топтун (FATF) сунуш-көрсөтмөлөрүн сактоо  маселесибоюнча текшерүүлөрдүн материалдары:     эгер оператор Кыргыз Республикасынын резиденти эмес болсо,  систе-манын катышуучуларында;     акча которуулар системасы боюнча кызмат көрсөтүүлөрдүн  провайдер-леринде.     Төлөм системасынын мониторинги төмөнкүлөрдү камтыйт:     - айкын убакыт ыргагында төлөм системасына мониторингди;     - белгилүү мезгил аралыгында Төлөм  системасынын  ар  бир  түрүнүништөөсүнүн сандык мүнөздөмөлөрү жөнүндө,  төлөм каражаттарын пайдалануутууралуу,  Төлөм системасынын үзгүлтүккө учурашы жөнүндө  маалыматтардыжыйноо жолу менен жүзөгө ашырылуучу Төлөм системасына андан ары монито-рингин;     - сапаттык мүнөздөмөлөр жөнүндө маалыматты жана жеринде айрым сис-темалардын иштөөсүнө текшерүүлөрдүн  маалыматтарын  жыйноо  жолу  мененжүзөгө ашырылуучу Төлөм системасынын мезгилдүү мониторингин.      3.2.1. Айкын убакыт ыргагында Төлөм системасына мониторинг      Айкын убакыт   ыргагында   төлөм   системасына   мониторинг  эсеп-тешүүлөрдүн гросстук системасы жана Кыргыз Республикасында майда чекенежана  утурумдук  төлөмдөрдүн пакеттик клиринг системасы үчүн пайдаланы-лат.  Ар бир система боюнча мониторингдин натыйжалары төлөм системасынакөзөмөлдүк  функциясын  аткаруучу  тиешелүү бөлүмдүн күндөлүк отчетунункурамында Улуттук банктын жетекчилигине берилет.     Эсептешүүлөрдүн гросстук  системасына  мониторинг  операциялык күничинде төмөнкү системадан алынуучу  электрондук  маалыматтын  негизиндеишке ашырылат:     - катышуучулардын позицияларынын учурдагы абалы жөнүндө;     - ар  бир катышуучу боюнча кезекте катталган дебеттик жана кредит-тик жүгүртүүлөр, төлөм документтеринин саны жана суммасы жөнүндө;     - бүтүндөй  системада  кезекте  катталган  дебеттик жана кредиттикжүгүртүүлөр, төлөм документтеринин саны жана суммасы жөнүндө;     - төлөм  документтеринин  кезегине  ээ болгон катышуучулардын саныжөнүндө;     - катышуучулардын ар бир төлөм документи боюнча;     - ар бир катышуучу боюнча ликвиддүүлүктүн абалы жөнүндө;     - чекене  төлөмдөр системасынын жана финансы рынокторунда бүтүмдөрбоюнча системанын эсептешүүлөрүн өз убагында жүргүзүү жөнүндө;     - гросстук  системанын  ишин  аяктоону  жана маалыматтарды Улуттукбанктын Башкы китебине берүүнү өз убагында жүзөгө ашыруу жөнүндө.     Алынган маалыматтардын негизинде төмөнкүлөр жүргүзүлөт:     - катышуучулардын төлөм документтеринин кезегине  талдоо  жүргүзүүжана  анын  башка  катышуучулардын ликвиддүүлүгүнө таасир тийгизүү жолуменен катышуучулардын учурдагы ликвиддүүлүгүнө контролдук. Эгер бир ка-тышуучунун кезеги башка катышуучулардын ликвиддүүлүгүнө таасир тийгизсежана ликвиддүүлүк тобокелдигине алып келе турган болсо,  төлөм система-сына  көзөмөлдүк  функциясын  аткаруучу  Улуттук  банктын  структуралыкбөлүмү ал катышуучу менен байланышат жана биргелешип кезекте төлөмдөрдүжүргүзүү үчүн ликвиддүүлүктүн зарыл болгон дењгээлин түзүү боюнча чара-лардын комплексин иштеп чыгышат.  Түзүлгөн жагдайга жараша Төлөм систе-масында  ликвиддүүлүк тобокелдигин тескөө боюнча Улуттук банктын ченем-дик укуктук актыларында каралган төмөнкүдөй тиешелүү чаралар көрүлөт:     - баалуу кагаздардын күрөөсү астында бир күндүк кредиттерди берүү;     - банктар аралык кредиттөө механизмин пайдалануу;     - корреспонденттик  эсепти  накталай акча каражаттары менен толту-руу;     - төлөмдөрдүн кезектүүлүгүн тескөө;     - башка механизмдерди пайдалануу (өзара чегеришүү режими  система-сына  ал  катышуучуга  утурлама  төлөмдөрдү  киргизүү мүмкүндүгү катарыж.б.);     - чекене төлөмдөрдүн кайсы бир системасы жана финансы рынокторундабүтүмдөр боюнча кайсы бир системасы боюнча акыркы эсептешүүлөрдүн  рег-ламентин бузууда, бул системанын оператору менен бирдикте мыйзам бузуу-лардын себептерин териштирүү,  ал жана катышуучу менен  бирдикте  эсеп-тешүүлөрдү  аягына ийгиликтүү чыгаруу жана операциялык күндү жабуу үчүнзарыл болгон чараларды кабыл алуу жүргүзүлөт.  Регламент жана  система-лардын  ар  бири боюнча акыркы эсептешүүлөрдү камсыз кылуу тартиби тие-шелүү ички жол-жоболор же эки тараптуу макулдашуулар жана көп  тараптуукелишимдер менен аныкталат.     Кыргыз Республикасында майда чекене жана утурумдук төлөмдөрдүн па-кеттик  клиринг системасына (мындан ары текст боюнча - Пакеттик клирингсистемасы) мониторинг операциялык күн ичинде төмөнкү системадан алынуу-чу электрондук маалыматтын негизинде ишке ашырылат:     - ар бир катышуучунун күндөлүк таза позициясы жана  дебеттик  тазапозициянын лимиттери жөнүндө;     - ар бир катышуучу жана бүтүндөй система боюнча дебеттик жана кре-диттик жүгүртүүлөр жөнүндө;     - ар бир катышуучу жана бүтүндөй система боюнча  активден  тышкарыабалда турган төлөм документтердин саны жана суммасы жөнүндө;     - актив болбогон төлөм документтерине  ээ  болгон  катышуучулардынсаны жөнүндө;     - система тарабынан кабыл алынбаган жана баш тартылган төлөм доку-менттери тууралуу;     - системанын иш регламентинин сакталышы жөнүндө.     Алынган маалымат катышуучулардын дебеттик таза позицияларын белги-ленген лимиттер менен салыштырууга контролдук системада катышуучулардынактив  болбогон төлөмдөрү жөнүндө маалыматты анализдөө жана башка каты-шуучулардын ликвиддүүлүгүнө тийгизген таасирдин даражасын аныктоо  үчүнпайдаланылат.  Катышуучунун  дебеттик таза позициясынын белгиленген ли-миттен  ашып  туруусунун  кесепетинен  тобокелдиктердин   келип   чыгуумүмкүнчүлүгү  аныкталган  учурда,  системанын  оператору катышуучу жанатөлөм  системасына  көзөмөлдүк  функциясын  аткаруучу  Улуттук  банктынструктуралык  бөлүмү менен байланышат жана тиешелүү чечимдерди биргеле-шип кабыл алышат:     - төмөнкү  жолдор  менен  корреспонденттик  эсепте  ликвиддүүлүктүкөбөйтүү тууралуу:     баалуу кагаздардын күрөөсү астында бир күндүк кредиттерди берүү;     банктар аралык кредиттөө механизмин пайдалануу;     корреспонденттик эсепти накталай акча каражаттары менен толтуруу;     - жана/же катышуучунун дебеттик таза позициясынын лимитин көбөйтүүтууралуу.     Пакеттик клиринг системасынын иш регламентинин  бузулган  учурундатөлөм  системасына  көзөмөлдүк  функциясын  аткаруучу  Улуттук  банктынструктуралык бөлүмү оператор менен бирдикте ал  бузуулардын  себептеринаныктайт,  алар  жана  катышуучулар менен бирдикте утурумдук клирингдиксессияны ийгиликтүү аягына чыгаруу жана клирингдик күндү жабуу үчүн за-рыл болгон чараларды көрөт.      3.2.2. Кийинки мониторинг      Кийинки мониторинг  сандык мүнөздөмөлөр жөнүндө статистикалык маа-лыматтардын негизинде жана төлөм системасынын операторлорунан же опера-тор Кыргыз Республикасынын резиденттери эмес болсо,  төлөм системасынынкатышуучуларынан алынган системанын сандык  мүнөздөмөлөр  жөнүндө  мез-гилдүү  маалыматтары  боюнча  үзүлтүксүз  жүргүзүлөт  (бул  Эрежелердин1-тиркемесине ылайык).      3.2.2.1. Андан ары күнсайын жүргүзүлүүчү мониторинг      Бул мониторинг өзүндө Эсептешүүлөрдүн  гросстук  системасына  жанаПакеттик  клиринг системасына мониторингди камтыйт жана отчеттук күндөнкийинки күндүн башына карата үзгүлтүксүз иштөөчү - маанилүү төлөм  сис-темасынын операторунан алынуучу, отчеттук күн үчүн күндөлүк электрондукмаалыматтын негизинде жүргүзүлөт. Мониторингдин жыйынтыктары төлөм сис-темасына  көзөмөлдүк  функциясын аткаруучу Улуттук банктын структуралыкбөлүмдүн күндөлүк жана жумалык отчетторунда чагылдырылат.     Эсептешүүлөрдүн гросстук  системасына мониторинг төмөнкү маалымат-тардын негизинде ишке ашырылат:     - ар  бир  катышуучу жана бүтүндөй система боюнча төлөмдөрдүн жанажүгүртүүлөрдүн кириш жана чыгыш сандары жөнүндө (бул Эрежелердин 2-тир-кемесинин формасы боюнча 1-таблица);     - ар бир катышуучу жана бүтүндөй система боюнча  ар  кыл  себептерменен (система же катышуучу тарабынан кабыл алынбаган,  катышуучу тара-бынан кайтарылып алынган,  ликвиддүүлүктүн  жетишсиздиги)  аткарылбагантөлөм  документтеринин саны жана көлөмү жөнүндө (бул Эрежелердин 2-тир-кемесинин формасы боюнча 2-таблица);     Эсептешүүлөрдүн гросстук  системасында тобокелдиктерди тескөө мак-сатында төлөм системасына көзөмөлдүк функциясын аткаруучу Улуттук банк-тын  структуралык бөлүмү отчеттук күндөн кийинки жумушчу күнү,  күн са-йын:     - отчеттук  операциялык күндө төмөнкү формулалар боюнча акча кара-жаттарынын айланышынын жана системанын ликвиддүүлүгүнүн  коэффициентте-рин эсептейт:     Коб = ЕДобор/Тликв,     Кликв = Тликв/(ЕДобор + ЕНеисп), мында:     Коб, Кликв - тиешелүүлүгүнө жараша системада  акча  каражаттарынынайланышынын жана системанын ликвиддүүлүгүнүн коэффициенттери;     ЕДобор - система боюнча дебеттик жүгүртүүнүн  операциялык  күндөгүкатышуучулардын дебеттик жүгүртүүлөрүнүн жалпы суммасына барабар болгонсуммасы;     Тликв -  системанын  операциялык күндүн акырына карата системадагыакча  каражаттардын  жалпы  суммасына  барабар  болгон  күндөлүк   лик-виддүүлүгү;     ЕНеисп - катышуучулардын эсептеринде акча каражаттарынын жетишсиз-дик  себеби  боюнча  операциялык күндүн аягына карата система тарабынанжокко чыгарылган, аткарылбаган төлөм документтеринин суммасы;     - коэффициенттердин  эсептелген маанилеринин системанын финансылыктобокелдиктери минималдуу болуп саналган  маанилерге  ылайык  келүүсүнөанализ жүргүзүү:     - жүгүртүү коэффициенти үчүн:     - Кликв >,= 0,5 мында Коб ,- 0,5;     - ликвиддүүлүк коэффициенти үчүн:     - Коб >,= 0,5 мында Кликв ,= 0,5.     Эсептелген коэффициенттердин негизинде ар бир операциялык күн үчүнбул  коэффициенттердин  орточо арифметикалык катары алардын ай,  чейрекжана жыл үчүн орточо маанилерин эсептөө жүзөгө ашырылат.     - кезекте турган,  ошондой эле операциялык күн ичинде аткарылбагантөлөм документтерине анализ жүргүзүү. Өтүп жаткан айдын үч ырааттуу, жеболбосо  беш  ыраатсыз операциялык күндүн ликвиддүүлүгүнүн жетишсиздигисебеби боюнча төлөм документтеринин системалуу түрдө аткарылбаган  учу-рунда  катышуучуга  ликвиддүүлүктү көбөйтүү боюнча чараларды кабыл алуужөнүндө тиешелүү эскертүү берет. Мындай учур кайрадан кайталанганда бирай  ичинде  банктык көзөмөлгө тиешелүү чараларды кабыл алуу үчүн маалы-маттарды даярдайт жана берет.     Пакеттик клиринг системасына мониторинг төмөнкү маалыматтардын не-гизинде ишке ашырылат:     - дебеттик таза позициялардын лимиттери жөнүндө;     - ар бир катышуучу жана бүтүндөй система боюнча дебеттик жана кре-диттик жүгүртүүлөрү жөнүндө (бул Эрежелердин 2-тиркемесинин формасы бо-юнча 1-таблица);     - ар  бир  катышуучу  жана бүтүндөй система боюнча ар кыл себептерменен (система же катышуучу тарабынан кабыл алынбаган,  катышуучу тара-бынан  кайтарылып  алынган,  ликвиддүүлүктүн жетишсиздиги) аткарылбагантөлөм документтеринин саны жана көлөмү жөнүндө (бул Эрежелердин  2-тир-кемесинин формасы боюнча 2-таблица).     Пакеттик клиринг системасында келип чыгуучу тобокелдиктерди тескөөмаксатында  төлөм  системасына  көзөмөлдүк функциясын аткаруучу Улуттукбанктын  структуралык  бөлүмү  күн  сайын   катышуучунун   аткарылбагантөлөмдөрү  жөнүндө маалыматтарга талдоо жүргүзөт жана таза дебеттик по-зициянын лимитинин жогорулашынын себептерин аныктайт.  Айдын үч  ыраат-туу,  же болбосо беш ыраатсыз операциялык күндүн таза дебеттик позиция-нын лимитинин жогорулашы себептери боюнча катышуучуда төлөм документте-ринин системалуу түрдө аткарылбаган учурунда катышуучуга ликвиддүүлүктүкөбөйтүү боюнча чараларды кабыл алуу жөнүндө тиешелүү  эскертүү  берет.Мындай учур кайрадан кайталанганда бир ай ичинде банктык көзөмөлгө тие-шелүү чараларды кабыл алуу үчүн маалыматтарды даярдайт жана берет.      3.2.2.2. Айсайын жүзөгө ашырылуучу кийинки мониторинг      Бул мониторинг өзүнчө төлөм системасынын операторлорунан же опера-тор Кыргыз Республикасынын резиденттери эмес болсо,  төлөм системасынынкатышуучуларынан  алынуучу  отчеттук  айдын  маалыматтарынын  негизиндежүргүзүлөт (бул Эрежелердин 1-тиркемесиндеги тизме боюнча). Мониторинг-дин жыйынтыктары  төлөм  системасына  көзөмөлдүк  функциясын  аткаруучуУлуттук банктын структуралык бөлүмдүн айлык отчетторунда чагылдырылат.     Мониторинг:     - үзгүлтүксүз  иштөөчү-маанилүү төлөм системасына (эсептешүүлөрдүнгросстук системасы жана Пакеттик клиринг системасы)  системанын  опера-торлорунун күндөлүк отчеттору (бул Эрежелердин 2-тиркемесинин формаларыбоюнча) жана системанын иши жөнүндө айлык отчету (отчеттордун  колдону-луп жаткан формалары боюнча) боюнча ишке ашырылат;     - маанилүү төлөм системасына:     төлөм карттары менен эсептешүүлөрдүн локалдык, эларалык системала-ры Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2005-жылдын 25-ав-густунда  кабыл  алынган,  Кыргыз Республикасынын Адилет министрлигинде2005-жылдын 16-сентябрында 132-05 номеринде каттоодон өткөрүлгөн  "Кыр-гыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик актылары жөнүндө" N26/5 токтому менен бекитилген Мезгил-мезгили менен берилүүчү регулятив-дик  отчет жөнүндө жобонун (мындан ары - Мезгил-мезгили менен берилүүчүрегулятивдик банктык отчет жөнүндө жобо)  21-бөлүгүнүн  ("З"  жана  "И"пункттары)  2-тиркемесинде келтирилген формалар боюнча Төлөм системала-рынын катышуучуларынын (коммерциялык банктардын) отчетторунун негизиндеишке ашырылат;     "Элкарт" төлөм карттары менен  эсептешүүлөрдүн  улуттук  системасыбул  Эрежелердин  3-тиркемесинде келтирилген формалар боюнча системаныноператорунун отчетторунун негизинде ишке ашырылат;     - үзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү эмес төлөм системасына:     акча которуулардын локалдык,  эларалык системалары, чегаралар ара-лык  төлөмдөр системасы Мезгил-мезгили менен берилүүчү регулятивдик от-чет жөнүндө жобонун 21-бөлүгүнүн ("З" жана "И" пункттары) 2-тиркемесин-де  келтирилген  формалар  боюнча Төлөм системаларынын катышуучуларынын(коммерциялык банктардын) отчетторунун негизинде ишке ашырылат;     банктык эмес төлөм системалары бул Эрежелердин 3-тиркемесинде кел-тирилген формалар боюнча системанын операторунун отчетторунун негизиндеишке ашырылат;     - төлөм  каражаттарын пайдалануу системанын катышуучуларынан алын-ган отчеттун негизинде,  Мезгил-мезгили  менен  берилүүчү  регулятивдикбанктык  отчет жөнүндө жобонун 2-тиркемесиндеги 21-бөлүгүндө ("Г" пунк-ту) келтирилген форма боюнча жүзөгө ашырылат.      3.2.3. Мезгилдүү мониторинг      Бул мониторинг төмөнкүдөй жүргүзүлөт:     - төлөм системасынын операторлору же оператор Кыргыз Республикасы-нын резиденттери эмес болсо, төлөм системасынын катышуучулары, акча ка-ражаттарын которуу системасы боюнча кызмат көрсөтүүлөрдүн провайдерлеритарабынан берилген, төлөм системасынын иштөөсүнө баа берүүсү боюнча ма-алыматтын негизинде, Улуттук банктын суроо-талабы боюнча жылына бир жо-лудан кем эмес. Баа берүүсү боюнча маалымат төмөнкүлөр боюнча берилет:     бул Эрежелердин   4-тиркемесинде   келтирилген  анкета  формасындаүзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү жана маанилүү төлөм системалары;     бул Эрежелердин   5-тиркемесинде   келтирилген  анкета  формасындаүзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү эмес төлөм системасы;     - зарылдыгына    жараша,    жеринде   төмөнкүлөргө   текшерүүлөрдүжүргүзүүнүн негизинде:     - төлөм  системасынын операторлорунда же оператор Кыргыз Республи-касынын резиденттери эмес болсо,  төлөм системасынын  катышуучуларында,системанын иштөөсүнүн стандарттарга жана Улуттук банктын ченемдик укук-тук актыларына ылайык келүүсүнө. Текшерүү боюнча комиссиянын курамы жа-на текшерүүнү жүзөгө ашыруунун тартиби Улуттук банк белгилегендей анык-талат;     - демилге  башталгандан жана анын аяктоосуна чейин системага каты-шууга жана анда төлөмдөрдү жүргүзүүгө тиешелүү ченемдик  укуктук  акты-лардын  талаптарын сактоо маселелери боюнча төлөм системасынын катышуу-чуларында,  жана акча которуулар системасы боюнча кызмат көрсөтүүлөрдүнпровайдерлеринде.  Текшерүү  комплекстүү же максаттуу инспекциялык тек-шерүүнүн алкагында төлөм системасына  көзөмөлдүк  функциясын  аткаруучуУлуттук банктын структуралык бөлүмү тарабынан ал бөлүмдүн начальнигининжана анын ишине түздөн-түз жетекчилик кылган Улуттук банктын  Төрагасы-нын  орунбасарынын макулдугу менен башкы банк белгилеген тартипте атка-рылат.      3.2.4. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын мониторинг            жүргүзүүнүн алкагында төлөм системасына көзөмөлдүктү            аткарган бөлүмүнүн функциясы      Улуттук банктын төлөм системасына көзөмөлдүк  функциясын  аткарганбөлүмү төмөнкү иштерди башкы банк белгилеген тартипте жүзөгө ашырат:     1) айкын убакыт ыргагында үзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү төлөм  сис-темасынын ишин күндөлүк негизде көзөмөлгө алуу.  Системада тобокелдиккеалып келүүчү кырдаалдар аныкталганда,  аны чектөө боюнча ченемдик укук-тук актыларда каралган чараларды колдонот, жыйынтыгы регулярдык отчетточагылдырылат;     2) төмөнкүлөр тууралуу маалымат чогултууну ишке ашырат:     - белгиленген мезгил аралыгында төлөм системасынын сандык жана са-паттык мүнөздөмөлөрү жөнүндө;     - чегаралар аралык төлөмдөр системасынын (SWIFT,  Телекс, Банккар-дар  ж.б.) операторлору (эгер оператор Кыргыз Республикасынын резидентиболуп  саналбаса,  катышуучулар)  тарабынан  алынган  жана   жөнөтүлгөнтөлөмдөрдүн саны жана көлөмү жөнүндө;     - оператордон (эгер оператор Кыргыз Республикасынын резиденти  бо-луп  саналбаса,  катышуучулар)  алынган ар бир төлөм инструменти боюнчакириш жана чыгыш төлөмдөрүнүн (акча каражаттарын  которууларынын)  саныжана көлөмү жөнүндө;     3) алынган  маалыматтардын  аныктыгын  текшерүүнү  жүзөгө  ашырат,алынган маалыматты иштеп чыгат жана талдоо жүргүзөт. Жүргүзүлгөн талдо-онун жыйынтыгы боюнча төмөнкүлөрдү түзөт жана Улуттук банктын  жетекчи-лигине берет:     - күнсайын - үзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү төлөм  системасынын  ишижөнүндө отчетту;     - айсайын - төмөнкүлөр тууралуу отчетту:     системанын категориялары,  түрлөрү боюнча жана бүтүндөй төлөм сис-темасы боюнча төлөм системасынын иши жөнүндө;     төлөм кызмат  көрсөтүүлөрү  рыногунда  төлөм инструменттеринин же-тиштүүлүгүн пайдалануу жана ага баа берүү тууралуу жана  төлөм  инстру-менттерин  өркүндөтүү  боюнча  сунуштарды иштеп чыгат жана кароого алыпчыгат;     4) алардын  кесепетинде төлөм системасынын ишинин үзгүлтүксүздүгү,же болбосо катышуучулардын Төлөм системасына же Улуттук банктын Жамаат-тык  пайдалануу  түйүнү  SWIFT  (ЖПТ SWIFT) банк-катышуучуларынын SWIFTтүйүнүнө жеткиликтүүлүгү ишке ашпай калууларда тобокелдиктерди минимал-даштыруу  максатында  Төлөм системасынын техникалык инфраструктурасынынишин камсыз кылган Улуттук банктын бөлүмүнөн иштебей  калуулар  жөнүндөмаалымат алат. Иштебей калууну четтетүүгө чейин:     - иштебей  калууну  четтетүү   процессине   мезгилдүү   контролдукжүргүзүү,  зарыл  болгон учурда өз ыйгарым укуктарынын чегинде байланышпровайдерлери,  төлөм системаларынын операторлору (эгер оператор КыргызРеспубликасынын  резиденти  болуп саналбаса,  катышуучулар) менен өзарааракеттенишүү жолу менен бул процессти тездетүүгө жардам көрсөтүү боюн-ча иш-чараларды ишке ашырат;     - тобокелдиктерге талдоо жана иштебей калуунун бүтүндөй төлөм сис-темасынын  ишине  тийгизген таасиринин даражасына баа берүүнү жүргүзөт.Зарыл болгон учурда,  Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына  ыла-йык, келип чыккан тобокелдиктерди чектөө боюнча чараларды иштеп чыгуунужана кабыл алууга демилге көрсөтө алат;     - иштебей  калууну четтетүүдөн кийин төлөм системасынын техникалыкинфраструктурасынын иштөөсүн камсыз кылган  Улуттук  банктын  бөлүмүнөништебей  калуунун  себептери жөнүндө маалыматты алат,  иштебей калууларжөнүндө маалыматтар базасын түзөт, тобокелдик учурлардын каттоо карточ-каларын түзөт.  Иштин жыйынтыктарын иштебей калуунун төлөм системасыныништөөсүнө тийгизген таасиринин даражасына жараша күндөлүк  отчетто  ча-гылдырат, Улуттук банктын жетекчилиги үчүн маалыматтык тилкат даярдайт;     5) Улуттук банктын мезгилдүү басылмаларында  жарыялоо  үчүн  төлөмсистемасынын иши жөнүндө маалымат берет;     6) Улуттук банктын веб-сайтында жайгаштыруу үчүн төлөм  системасы-нын иши жөнүндө маалымат берет;     7) зарыл болгон учурда тобокелдиктерди тескөөгө  алуу  жана  төлөмсистемасынын  натыйжалуулугун  жогорулатуу  боюнча  сунуштарды  Улуттукбанктын жетекчилигине берет;     8) башка өлкөлөрдүн Борбордук банктары, көзөмөлдүк органдары мененсистемалардын иштөөсү жөнүндө ой-пикирлер жана маалыматтар,  эгер зарылболсо,  тиешелүү макулдашуулардын негизинде айрым катышуучулар тууралуумаалыматтар менен үзгүлтүксүз алмашууларды жүргүзөт;     9) зарыл болгондо оператордун,  катышуучунун же кызмат көрсөтүүнүнпровайдеринин жетектөөчү кызматкерлери менен системанын учурдагы абалынталкуулоо үчүн жолугушууларды өткөрөт;     10) системанын иштөөсүнүн расмий  документтерге,  Улуттук  банктынченемдик укуктук актыларынын талаптарына, эларалык стандарттарга ылайыккелүү маселелери боюнча жеринде (операторлордо же оператор Кыргыз  Рес-публикасынын    резиденттери   эмес   болсо,   катышуучуларда,   кызматкөрсөтүүлөрдүн провайдерлеринде) текшерүүлөрдү жүзөгө ашырат.      3.3. Мониторингди жүзөгө ашыруу үчүн шарттар      Сапаттуу мониторингди жүзөгө ашыруу максатында,  системанын опера-тору же оператор Кыргыз Республикасынын резиденттери эмес болсо,  каты-шуучу мониторинг жүргүзүүгө суроо-талап алынган күндөн тартып,  5  банккүнүнөн  кеч эмес мөөнөттө Улуттук банктын Төлөм системасына көзөмөлдүкфункциясын аткарган  бөлүмүнүн  кызматкерлерине  төмөнкү  материалдардыберүүгө милдеттүү:     - системанын оператору тарабынан жүргүзүлгөн системанын  иштөөсүнөтуура келишине өзалдынча баа берүүнүн;     - расмий системалык документтердин  (системанын  эрежелери,  төлөмсистемасынын  иштөөсүнө тиешелүү макулдашуулар жана келишимдер,  опера-тордун бизнес-планы, бизнестин үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылуу планы);     - төлөм  системасынын операторунун ишин текшерүүчү тышкы жана ичкиаудиторлордун корутундуларынын;     - мониторингдин  жүрүшүндө  суралышы мүмкүн болгон башка маалымат-тын.     Суроо-талапка жараша  бул  материалдар  жеринде оператор тарабынанберилиши мүмкүн,  же  болбосо  көрсөтүлгөн  документтердин  көчүрмөлөрүУлуттук банкка берилиши мүмкүн.     Төлөм жана эсептешүү системаларына мониторинг жана баа берүүнү иш-ке  ашырган  адистер  (мындан ары текст боюнча - жооптуу аткаруучулар),төлөм системаларынын мониторинги процессинде  алынган  кандай  болбосунмаалыматтын купуялуулугун сактоого милдеттүү.     Жооптуу аткаруучунун жумуш ордуна жеткиликтүүлүктү камсыз  кылуучушарт белгилерди,  коддук сөздөрдү же башка маалыматтарды сактоо, пайда-лануу алардын санкцияланбаган пайдалануусун болтурбоого тийиш.     Төлөм системаларынын  мониторингин жана баа берүүсүн жүргүзүү үчүндайындалган программалык каражаттар өзүндө пайдалануучуларды таануу ка-ражаттарын  жана  электрондук  журнал  жүргүзүү мүмкүнчүлүгүн камтыган,санкцияланбаган пайдалануудан  сактоонун  программалык  комплексине  ээболгон,  бул  максаттар үчүн атайын бөлүнгөн персоналдык компьютерлергеорнотулууга тийиш.     Ар бир  жооптуу аткаруучу жеткиликтүүлүктүн тиешелүү укуктарына ээболууга жана төлөм системаларына мониторинг жана баа берүү үчүн  дайын-далган  программалык  каражаттарды  өзүнүн  жеке  каттоо жазуулары жанаөзүнүн шарт белгилеринин астында пайдаланууга тийиш.     Жооптуу аткаруучулардын  жеткиликтүүлүк укуктары төлөм системасынакөзөмөлдүк функциясын аткарган Улуттук банктын бөлүмүнүн  начальнигининкызматтык тилкатынын негизинде,  адистердин тиешелүү ыйгарым укуктарынаылайык дайындалат.      3.4. Төлөм системасынын ишине талдоо жүргүзүү жана баа берүү      Төлөм системасына көзөмөлдүк функциясын аткарган  Улуттук  банктынбөлүмү  тарабынан мезгилдүү мониторинг жүргүзүү жолу менен алынган маа-лыматтын негизинде төлөм системасынын ишинин Улуттук банктын  белгилен-ген талаптарына жана системанын категориялары боюнча стандарттарга ыла-йык келүүсүнө талдоо жана баа берүү жүргүзүлөт. Бул иштердин алкагында:     - айрым  төлөм  системаларынын  тобокелдиктердин  мүнөздөмөлөрүнө,транзакциялардын  эсебине  жана   көлөмүнө   жана   башка   операциялыкмүнөздөмөлөргө ылайык иштөөсүнө баа берүү жана үзгүлтүксүз иштөөчү маа-нилүүлүгүн аныктоо аткарылат;     - Улуттук  банктын  ченемдик укуктук актыларында жана эларалык фи-нансы институттарынын сунуш-көрсөтмөлөрүндө (үзгүлтүксүз  иштөөчү  маа-нилүү төлөм системаларынын чечүүчү принциптери (КПСЗПС) ж.б.) белгилен-ген талаптарды аткаруу предметине системанын түзүмүн жана иштөөсүн окупүйрөнүү жүргүзүлөт.     Баа берүүнү  жүргүзүүдө  төлөм  системасынын  ишинин  "Үзгүлтүксүзиштөөчү  маанилүү  төлөм  системаларынын негизги принциптерин аткаруугабаа берүү үчүн колдонмо" аныкталган (ЭВФ, Төлөм жана эсептешүү система-лары  боюнча  комитет менен кызматташуусунда Дүйнөлүк банк) Үзгүлтүксүзиштөөчү маанилүү  төлөм  системаларынын  чечүүчү  принциптерине  ылайыккелүүсүнө  баа  берүү  методикасы  боюнча  жалпы кабыл алынган эларалыкпрактика пайдаланылат.     Эларалык финансы   институттарынын   сунуш-көрсөтмөлөрүнө  ылайык,төмөнкүлөр үчүн баа берүү критерийлери болуп саналат:     - үзгүлтүксүз  иштөөчү-маанилүү  төлөм  системалары  - Үзгүлтүксүзиштөөчү маанилүү төлөм системаларынын  чечүүчү  принциптерине  (КПСЗПС)жана Улуттук банкынын белгиленген талаптарына толук ылайык келүүсү;     - маанилүү төлөм  системасы  үчүн  -  I,  II,  VII,  VIII,  IX,  XҮзгүлтүксүз  иштөөчү маанилүү төлөм системаларынын чечүүчү принциптерин(КПСЗПС) сактоосу жана Улуттук банктын  белгиленген  талаптарына  толукылайык келүүсү;     - үзгүлтүксүз   иштөөчү-маанилүү   эмес  төлөм  системасы  үчүн  -Үзгүлтүксүз иштөөчү маанилүү төлөм системаларынын чечүүчү  принциптерин(КПСЗПС)  бөлүгү  менен  сактоо жана Улуттук банктын талаптарына ылайыккелүүсү.     "Үзгүлтүксүз иштөөчү маанилүү төлөм системаларынын  негизги  прин-циптерин  аткарууга  баа берүү үчүн колдонмо" ылайык баа берүү сапаттыкнегизде 5 баллдык шкала боюнча жүргүзүлүүгө тийиш:     - 5 (аткарылып жатса),  эгер баа берүүнүн бардык критерийлери кан-дайдыр бир олуттуу жетишпестиктери жок аткарылып жатса;     - 4  (негизинен аткарылып жатса),  эгер өтө олуттуу эмес жетишпес-тиктер аныкталса жана баа берүү критерийлерин толук  аткарууга  жетишүүүчүн алар боюнча убакыттын белгиленген мезгил аралыгында айкын аткарылатурган корректировкалоочу иш-чаралардын болушу;     - 3 (жарым-жартылай аткарылып жатса), эгер аныкталган жетишпестик-тер белгилүү убакыт аралыгында баа берүү критерийлеринин толук  аткары-лышынан күмөн саноого жетиштүү болсо;     - 2 (аткарылбаса),  баа берүү критерийлерин колдонууда олуттуу же-тишпестиктер аныкталса;     - 1 (колдонулбайт), эгер системаны бул структуралык, юридикалык жеинституционалдык шарттарда колдонууга болбосо.     Талдоонун жана баа берүүнүн натыйжалары конкреттүү  баалоонун  не-гиздемесинин  кошо тиркелиши менен отчетто чагылдырылат.  Баалардын жы-йынтыктарына ылайык,  төмөнкү чечимдерди кабыл алууну кошо  алуу  мененсистеманын иштөөсү жөнүндө корутунду даярдалат:     - эгер баа 5 же 4 болсо, системанын иштешинин учурдагы дењгээлининсакталышы жөнүндө;     - 3 же 2 баасында,  системанын ишинин натыйжалуулугун  жогорулатуумаксатында  баа  берилип  жаткан системага өзгөртүүлөрдү жана баа берүүкритерийлеринин толук аткарылышына  жетишүү  үчүн  сунуш-көрсөтмөлөрдү,алардын  аткарылыш  мөөнөттөрүн  көрсөтүү  менен  киргизүү  зарылчылыгыжөнүндө;     - 1 баасы коюлганда, системанын андан ары иштешинин мүмкүн эмести-ги жөнүндө.     Баа берүү  боюнча корутунду Улуттук банктын Төлөм системасы боюнчакомитетинин карап чыгуусуна жана жактыруусуна берилет. Корутунду жакты-рылгандан  кийин баа берүү боюнча материалдар төлөм системасынын опера-торуна же оператор  Кыргыз  Республикасынын  резиденттери  эмес  болсо,төлөм системасынын катышуучусуна, акча которуулардын системалары боюнчакызмат көрсөтүүлөрдүн провайдерине маалымат катары берилет.     Талдоону жүзөгө ашыруунун жана купуялуулуктун зарыл болгон дењгээ-лин сактоо менен системанын ишинин жыйынтыктары жөнүндө маалымат  төлөмсистемаларынын иши жөнүндө үзгүлтүксүз аналитикалык отчеттордо чагылды-рылат.                         4. Таасир этүү чаралары      Баа берилип жаткан системага  өзгөртүүлөрдү  киргизүү  зарылчылыгыжөнүндө  баа берүү жыйынтыктары боюнча чечим (3.4-пунктка ылайык) кабылалынган учурда,  төлөм системасына көзөмөлдүк функциясын аткарган Улут-тук  банктын бөлүмү операторго же оператор Кыргыз Республикасынын рези-денттери эмес болсо, катышуучуга же акча каражаттарын которуу системасыбоюнча  кызмат көрсөтүүлөрдүн провайдерине тиешелүүлүгүнө жараша таасирэтүүнүн тиешелүү чараларын кабыл алууга  демилгечи  боло  алат.  Таасирэтүү чаралары боюнча чечим Улуттук банктын Төлөм системасы боюнча коми-тетинин карап чыгуусуна жана жактыруусуна берилет.     Кыргыз Республикасынын  "Банктар  жана банк иши жөнүндө" Мыйзамынажана Төлөм системасына көзөмөлдүк боюнча  саясатка  ылайык,  төмөнкүдөйчаралар каралат:     А. Ишендирүү менен таасир этүү. Мониторингдин, талдоонун жана сис-темага  баа берүүнүн жыйынтыктарынын натыйжасында алынган аргументтердипайдалануу аркылуу системанын оператору менен сүйлөшүүлөрдү  жүргүзүүнүкамтыйт.  Сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү үчүн адамдардын курамы Улуттук банктынжетекчилиги менен макулдашылат. 3 баасы коюлган учурда пайдаланылат.     Б. Макулдашуулар жана келишимдер. Системага өзгөртүүлөрдү киргизүүмаксатында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, Улуттук банк ме-нен  системанын  операторунун ортосундагы макулдашууларды жана келишим-дерди колдонууга Улуттук банк демилгечи боло алат.  Мындай  документтерсистема  жооп  берүүгө  тийиш болгон талаптарды жана стандарттарды бел-гилөөчү тиешелүү шарттарды кошо алганда,  ар кыл  форманы  ошондой  элеалардын  сакталышын  камсыз  кылууда  Улуттук банктын ролун кабыл алышымүмкүн.  Документтерди иштеп чыгуу, макулдашуу жана кол коюу боюнча иш-тер  төлөм  системасына  көзөмөлдүк функциясын аткарган Улуттук банктынбөлүмү тарабынан ишке ашырылат.  3 же 2 баасы коюлган учурда пайдаланы-лат.     В. Системаларда катышуу.  Үзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү же маанилүүсистемалар учурунда, 2 баасы коюлганда, Улуттук банк төмөнкүлөр аркылуусистеманы башкарууга катышуу тууралуу чечим кабыл алалат:     - башка менчик ээлери сыяктуу эле,  ошондой эле шарттарда система-нын операторунун акцияларына ээлик кылуу;     - cистеманын  иштөөсү  жөнүндө  маанилүү  чечимдерге карата "вето"укугун колдонуу;     - маалыматтын  менчигин түзүүгө жеткиликтүүлүгү жана өзүнүн көзка-рашын айтуу мүмкүнчүлүгү менен директорлор кењешинде мүчөлүк.     Г. Башка    расмий    органдар   менен   кызматташтык.   Системадаөзгөртүүлөрдү ишке ашыруу үчүн Улуттук банк финансы-кредит мекемелеринекөзөмөл  органдары,  башка  көзөмөл  органдары,  финансы уюмдары менен,ошондой эле системанын менчик ээлери,  катышуучулары,  пайдалануучуларыже  жөнгө салуучу органдары болуп эсептелген эларалык уюмдар жана башкаөлкөлөрдүн борбордук банктары менен кызматташа алат. 3 же 2 баасы коюл-ган учурда пайдаланылат.     Системага баа берүү тууралуу корутундуда кабыл алынган  чечимдерди(3.4-пунктуна ылайык) аткарбаган учурларда, төмөнкү чаралар колдонулат:     - эскертүү;     - жазуу жүзүндөгү макулдашуу;     - жазуу жүзүндөгү эскертүү;     - корреспонденттик эсептин келишимин жокко чыгаруу;     - Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тарабынан белгиленген негиздербоюнча жаза пулдарды салуу же төлөтүп алуу;     - банктык операциялардын бардык же өзүнчө түрлөрүн жүргүзүүгө  бе-рилген лицензиянын аракетин токтотуу же аны кайтарып алуу;     - төлөм системасынын операторунун функцияларды ишке ашыруу  боюнчаишин токтотуу;     - ачык билдирүүлөрдү берүү. Ачык билдирүүлөр чейрегине бир жолуданкем эмес улуттук прессада жана  Улуттук  банктын  сайтында  жарыяланат.Билдирүүнүн  форматы  жүргүзүлгөн  текшерүүлөрдүн жыйынтыктарына ылайыканыкталат жана өзүнө Улуттук банктын тыянактарын,  системаны  жакшыртуубоюнча сунуш-көрсөтмөлөрдү ж.б.  камтый алат.  Билдирүүнүн тексти төлөмсистемасына көзөмөлдүк функциясын аткарган Улуттук банктын бөлүмү тара-бынан купуялуулуктун тиешелүү дењгээлин сактоо менен даярдалат, Улуттукбанктын жетекчилиги менен макулдашылат жана жарыялоо үчүн берилет.     Зарыл болгон  учурда  Улуттук  банк  баа берилип жаткан системага,операторго же оператор Кыргыз Республикасынын резиденттери эмес  болсо,катышуучуга  же  акча  каражаттарын  которуу  системасы  боюнча  кызматкөрсөтүүлөрдүн провайдерине карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарындабелгиленген башка таасир этүү чараларын же санкцияларды колдоно алат.     Төлөм системасына көзөмөлдүк боюнча  Улуттук  банктын  талаптарынатуура  келбеген  системага карата Улуттук банк соттук тартипте чечимдинмужбурлап аткарылышына демилгечи боло алат.        Тиркемелерди MS-Word форматында карањыз                                          Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                                   1-тиркеме        Кыргыз Республикасынын төлөм системасына көзөмөлдүк жана                    контролдук жүргүзүү объекттери -----------------------------------------------------------------------|Категориясы |1) Үзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү төлөм системалары       ||------------|--------------------------------------------------------||Системанын  |1 - Ири төлөмдөр системасы|2 - Чекене төлөмдөр системасы||түрү        |                          |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Аталышы     |Эсептешүүлөрдүн гросстук  |Кыргыз Республикасындагы     ||            |системасы                 |майда чекене жана утурумдук  ||            |                          |төлөмдөрдүн пакеттик клиринг ||            |                          |системасы                    ||------------|--------------------------------------------------------||Оператор    |Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы                    ||------------|--------------------------------------------------------||Катышуучу   |Кыргыз Республикасынын    |Кыргыз Республикасынын       ||            |Улуттук банкы,            |Улуттук банкы, коммерциялык  ||            |коммерциялык банктар,     |банктар                      ||            |Борбордук казыналык,      |                             ||            |Мамлекеттер аралык банк   |                             ||            |жана башка системалар     |                             ||------------|--------------------------------------------------------||Категориясы |2) Маанилүү төлөм системалары                           ||------------|--------------------------------------------------------||Системанын  |3 - Төлөм карттары|4 - Төлөм карттары|5 - Төлөм карттары||түрү        |менен эсептешүүнүн|менен эсептешүүнүн|менен эсептешүүнүн||            |локалдык          |эларалык          |улуттук системасы ||            |системалары       |системалары       |                  ||------------|------------------|------------------|------------------||Системанын  |Алай-Кард,        |Visa, Master Card,|Элкарт            ||аталышы     |Демир 24, Укркарт,|Union Card жана   |                  ||            |Алтын жана рынокто|рынокто пайда     |                  ||            |пайда болушуна    |болушуна жараша   |                  ||            |жараша башка      |башка системалар  |                  ||            |системалар        |                  |                  ||------------|------------------|------------------|------------------||Оператор    |Системаларды      |Системаларды      |"Банктар аралык   ||            |тейлөөчү тиешелүү |тейлөөчү тиешелүү |процессинг        ||            |процессинг        |процессинг        |борбору" ЖАК      ||            |борборлору        |борборлору        |                  ||------------|------------------|-------------------------------------||Катышуучу   |Коммерциялык      |Коммерциялык банктар                 ||            |банктар           |                                     ||------------|--------------------------------------------------------||Категориясы |3) Үзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү эмес төлөм системалары  ||------------|--------------------------------------------------------||Системанын  |6 - Акча которуулардын эларалык системалары             ||түрү        |                                                        ||------------|--------------------------------------------------------|| Системанын |    Оператор              |   Катышуучу (2008-жылдын    ||  аталышы   |                          |     1-январына карата)      ||------------|--------------------------|-----------------------------||Western     |Кредиттик эмес уюм        |Коммерциялык банктар         ||Union       |"Вестерн Юнион ДП Восток" |                             ||            |ЖЧКсы                     |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Анелик      |КБ "Анелик РУ" ЖЧКсы      |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Contact     |АКБ "Русславбанк"         |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Близко      |Россиялык "Связь-банк"    |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Money Gram  |"Money Gram Int"          |Коммерциялык банктар         ||            |компаниясы                |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||MIGOM       |"ЕвроТрастбанк" КБ        |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Лидер       |ЖЧК КБ "Инкрэдбанк"       |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Xpress Money|"ОралСиб" ААК             |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Юнистрим    |КБ "Юнистрим" ААК         |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Interexpress|АКБ "Интеркоопбанк" (ААК) |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Страна      |Кредиттик эмес уюм        |Коммерциялык банктар         ||Экспресс    |"Золотая корона"          |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Аллюр       |Кредиттик эмес мекеме     |Коммерциялык банктар         ||            |"ОРС" (Бирдиктүү эсептешүү|                             ||            |системасы)                |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Travelex    |"Travelex Money Transferё |Коммерциялык банктар         ||            |Limited" компаниясы       |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Тез почта   |"Импэксбанк" ААК          |Коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------------------------------------||Системанын  |7 - Акча которуулардын локалдык системалары             ||түрү        |                                                        ||------------|--------------------------------------------------------|| Системанын |         Оператор         |    Катышуучу (2008-жылдын   ||   аталышы  |                          |      1-январына карата)     ||------------|--------------------------|-----------------------------||Кыргыз      |"Эсептешүү-Сактык         |"Эсептешүү-Сактык компаниясы"||Трансфер    |компаниясы" ААКсы         |ААКсы                        ||------------|--------------------------------------------------------||Системанын  |8 - Чегаралар аралык төлөмдөр системалары               ||түрү        |                                                        ||------------|--------------------------------------------------------||SWIFT       |SWIFT                     |Кыргыз Республикасынын       ||            |                          |Улуттук банкы, "Айылбанктан" ||            |                          |башка коммерциялык банктардын||            |                          |баары                        ||------------|--------------------------|-----------------------------||Telex       |Кыргызтелеком             |Кыргыз Республикасынын       ||            |                          |Улуттук банкы, бардык        ||            |                          |коммерциялык банктар         ||------------|--------------------------|-----------------------------||Банк-Клиент |"Азияуниверсалбанк" ААКсы,|Корреспондент-банктар        ||            |"Аманбанк" ААКсы,         |                             ||            |"Казкоммерцбанк -         |                             ||            |Кыргызстан" ААКсы,        |                             ||            |"Эсептешүү-Сактык         |                             ||            |компаниясы" ААКсы,        |                             ||            |АКБ "Толубай" ЖАК,        |                             ||            |"ФинансКредитБанк КАБ"    |                             ||            |ААКсы                     |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Е-Клиент    |"Кыргызөнөржайкуру-       |Корреспондент-банктар        ||            |луш-банк" ААКсы,          |                             ||            |"Эсептешүү-Сактык         |                             ||            |компаниясы" ААКсы,        |                             ||            |"ЭкоБанк" ААКсы,          |                             ||            |"ФинансКредитБанк КАБ"    |                             ||            |ААКсы                     |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Башкалар    |            -             |              -              ||------------|--------------------------------------------------------||            |9 - Төлөм инструменттери                                ||------------|--------------------------------------------------------||            |10 - Кыргыз Республикасынын төлөм системаларынын        ||            |техникалык инфраструктурасы                             ||------------|--------------------------------------------------------||Улуттук     |Кыргыз Республикасынын    |Кыргыз Республикасынын       ||банктын     |Улуттук банкы             |Улуттук банкы, коммерциялык  ||Жамааттык   |                          |банктар                      ||пайдалануу- |                          |                             ||нун түйүнү  |                          |                             ||SWIFT       |                          |                             ||(ЖПТ SWIFT) |                          |                             ||------------|--------------------------|-----------------------------||Банктар     |Кыргыз Республикасынын    |Кыргыз Республикасынын       ||аралык      |Улуттук банкы             |Улуттук банкы, бардык        ||коммуника-  |                          |коммерциялык банктар         ||циялык      |                          |                             ||түйүн       |                          |                             |-----------------------------------------------------------------------                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             2-тиркеме (1-таблица)                        20__-ж. "__" _______ үчүн             банк-катышуучулар боюнча гросстук системадагы                       төлөмдөр жөнүндө маалымат -----------------------------------------------------------------------| Катышуучунун  |           Чыгыш          |          Кириш           ||    аталышы    |--------------------------|--------------------------||               | Тө-|Үлү-| Тө-|Үлү-|Төлөм-| Тө-|Үлү-| Тө-|Үлү-|Төлөм-||               |лөм-| шү |лөм-| шү |дөрдүн|лөм-| шү |лөм-| шү |дөрдүн||               |дөр |(%) |дөр |(%) |орточо|дөр |(%) |дөр |(%) |орточо||               |саны|    | кө-|    |көлөмү|саны|    | кө-|    |көлөмү||               |    |    |лөмү|    | (мињ |    |    |лөмү|    | (мињ ||               |    |    |(мињ|    | сом) |    |    |(мињ|    | сом) ||               |    |    |сом)|    |      |    |    |сом)|    |      ||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||Отчеттук күн   |  V | 100|  V | 100|   V  |  V | 100|  V | 100|   V  ||үчүн бардыгы   |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||Жыл ичиндеги   |  V |    |  V |    |      |    |    |    |    |      ||орточо күндүк  |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||маани          |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||Отчеттук күн   |  V |    |  V |    |      |    |    |    |    |      ||үчүн маанинин  |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||орточо күндүк  |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||мааниден       |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||четтөөсү       |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||Жыл ичиндеги   |  V |    |  V |    |      |    |    |    |    |      ||күн үчүн эњ    |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||жогорку маани  |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||---------------|----|----|----|----|------|----|----|----|----|------||Күн ичиндеги   |  V |    |  V |    |      |    |    |    |    |      ||топтолуу       |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||коэффициенти   |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||(системанын    |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||эњ ири 5       |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||катышуучусуна  |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||дал келүүчү    |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      ||пайыз          |    |    |    |    |      |    |    |    |    |      |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)            (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)            (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)            (аты-жөнү)        (тел.)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                         ашыруу боюнча Эрежеге карата                                             2-тиркеме (2-таблица)              20__-ж. "__" _______ операциялык күн ичиндеги                 эсептешүүнүн гросстук системасындагы                    аткарылбаган төлөм документтери -----------------------------------------------------------------------|N |  Катышуучунун  |      Төлөм      |  Аткарылбаган |  Төлөмдөрдүн  ||  |    аталышы     |  документинин   |     төлөм     |     көлөмү    ||  |                |аткарылбай калуу |документтеринин|   (мињ сом)   ||  |                |себебинин аталышы|     саны      |               ||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||  |                |ликвиддүүлүктүн  |               |               ||  |                |жетишсиздиги     |               |               ||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||  |                |туура эмес эсеп  |               |               ||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||  |                |...              |               |               ||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||  |Катышуучу боюнча|                 |               |               ||  |бардыгы:        |                 |               |               ||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||  |Катышуучу боюнча|                 |               |               ||  |бардыгы:        |                 |               |               ||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||--|----------------|-----------------|---------------|---------------||-------------------------------------|---------------|---------------||Системадагы күн ичинде аткарылбай    |               |               ||калган төлөм документтеринин бардыгы,|               |               ||анын ичинде:                         |               |               ||-------------------------------------|---------------|---------------||ликвиддүүлүктүн жетишсиздиги         |               |               ||-------------------------------------|---------------|---------------||туура эмес эсеп                      |               |               ||-------------------------------------|---------------|---------------||...                                  |               |               |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)           (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)           (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)           (аты-жөнү)       (телефон)            Отчеттук формаларды толтуруу эрежелери (2-тиркеме)      Формалар эсептешүүлөрдүн гросстук системасынын оператору тарабынанотчеттук күн ичиндеги системанын ишинин жыйынтыгы боюнча күн сайын тол-турулат жана төлөм системаларына көзөмөл жүргүзүү  функциясын  аткарганУлуттук  банкынын бөлүмүнө кийинки операциялык күндүн башында электрон-дук түрдө берилет.      2-тиркеме (1-таблица)      Отчет системадагы ар бир катышуучу боюнча жана жалпысынан  системабоюнча   отчеттук   күн   үчүн   иштелип   чыккан   төлөмдөрдүн  сандыкмүнөздөмөлөрү жөнүндө маалыматтарды камтыйт.  Ар бир  катышуучу  боюнчасаптар  толугу  менен бардык графалар боюнча толтурулат.  Жалпы системабоюнча отчеттук күн үчүн маалыматтары бар жыйынтык саптар  "V"  белгисикоюлган графалар боюнча гана толтурулат.      2-тиркеме (2-таблица)      Отчет ар  бир катышуучу боюнча гросстук системада жана система бо-юнча бүтүндөй  отчеттук  күн  үчүн  аткарылбай  калуу  себептерин  кошокөрсөтүү  менен  аткарылбай  калган  төлөмдөрдүн  сандык  мүнөздөмөлөрүжөнүндө маалыматтарды камтыйт. Аткарылбай калуунун ар бир себеби боюнчааткарылбай калган төлөмдөрдүн санын жана көлөмүн көрсөткөн бир гана жы-йынтык сап толтурулат.     Ар бир  катышуучу  боюнча аткарылбай калуу себептеринин тизмегининакырында катышуучу боюнча жыйынтык сап толтурулат,  ал  сап  аткарылбайкалган төлөмдөрдүн саны жана көлөмү боюнча жалпы сумманы чагылдырат.     Отчеттун акырында системадагы жалпы аткарылбай калган төлөмдөр бо-юнча  алардын аткарылбай калуу себептерин көрсөткөн жыйынтык сап толту-рулат.                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             3-тиркеме (1-таблица)              _______ төлөм системасындагы (ТС) төлөмдөрдүн                    саны жана көлөмү жөнүндө отчет                       20__-ж. _______ айы үчүн      ТС оператору _________________    ТС катышуучусу _________________  Валюта ______________----------------------------------------------------------------------------|күндөр| Ва-|Төлөмдөрдүн (которуулардын) |   Төлөмдөрдүн (которуулардын)   ||(дата-| лю-|     саны (кириш/чыгыш)     |      көлөмү (кириш/чыгыш)       || лар) | та-|                            |    валютанын мињ бирдигинде     ||      |нын |----------------------------|---------------------------------||      |кур-| От- | жыл | ор-| жыл | топ-| От- | жыл | ор-|күн | жыл | Топ-||      | су | чет-|ичин-|точо|ичин-|толуу| чет-|ичин-|точо|үчүн|ичин-|толуу||      |    | тук |деги |күн-|деги |коэф-| тук |деги |күн-| эњ |деги |коэф-||      |    | күн |орто-|дүк | күн | фи- | күн | ор- |дүк | жо-| күн | фи- ||      |    |ичин-| чо  |маа-|үчүн |циен-|ичин-|точо |маа-|гор-|үчүн |циен-||      |    | де  | күн-| ни-| эњ  |ти(*)| де  | күн-| ни-| ку | эњ  |ти(*)||      |    |     | дүк |ден | жо- |     |     | дүк |ден |маа-| жо- |     ||      |    |     | маа-|чет-|горку|     |     | маа-|чет-| ни | гор-|     ||      |    |     |ниси |төө-|маани|     |     |ниси |төө-|    | ку  |     ||      |    |     |     | сү |     |     |     |     | сү |    | маа-|     ||      |    |     |     |    |     |     |     |     |    |    | ни  |     ||------|----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||   1  |  2 |  3  |  4  |  5 |  6  |  7  |  8  |  9  | 10 | 11 |  12 |  13 ||------|----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||--------------------------------------------------------------------------||Бардыгы ай үчүн                                                           ||--------------------------------------------------------------------------||четөл-|ки- |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||кө    |риш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||валю- |----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||тасын-|чы- |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||да    |гыш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||------|----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||улут- |ки  |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||тук   |риш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||валю- |----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||тада  |чы- |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||      |гыш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||--------------------------------------------------------------------------||Бардыгы ай үчүн                                                           ||--------------------------------------------------------------------------||   1  |  2 |  3  |  4  | 5  |  6  |  7  |  8  |  9  | 10 | 11 |  12 |  13 ||------|----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||------|----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||четөл-|ки- |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||кө    |риш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||валю- |----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||тасын-|чы- |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||да    |гыш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||------|----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||улут- |ки- |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||тук   |риш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||валю- |----|-----|-----|----|-----|-----|-----|-----|----|----|-----|-----||тада  |чы- |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     ||      |гыш |     |     |    |     |     |     |     |    |    |     |     |----------------------------------------------------------------------------     (*) - системанын эњ ири 5 катышуучусуна  дал  келүүчү  төлөмдөрдүнсанынын жана суммасынын пайызы.      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             3-тиркеме (2-таблица)            _______ ТС иштетүүгө кабыл алынбаган төлөмдөрдүн                    саны жана көлөмү жөнүндө отчет                     20__-жылдын _______ айы үчүн      ТС түрү _______________________     ТС оператору __________________    ТС катышуучусу ________________  Валюта ______________-----------------------------------------------------------------------|Күндөр|Курсу|  Төлөмдү кабыл   |  Кабыл  |Кабыл алынбаган төлөмдөрдүн||(дата-|     |     албоонун     |алынбаган|    көлөмү (мињ бирдик)    || лар) |     |себебинин аталышы |төлөмдөр-|---------------------------||      |     |                  |дүн саны |   четөлкө   |   улуттук   ||      |     |                  |         | валютасында |   валютада  ||------|-----|------------------|---------|-------------|-------------||------|-----|------------------|---------|-------------|-------------||------|-----|------------------|---------|-------------|-------------||-------------------------------|---------|-------------|-------------||Валюта боюнча бардыгы, анын    |         |             |             ||ичинде ай ичиндеги төлөмдү     |         |             |             ||кабыл албоо себептери боюнча   |         |             |             ||-------------------------------|---------|-------------|-------------||------|-----|------------------|---------|-------------|-------------||------|-----|------------------|---------|-------------|-------------|-----------------------------------------------------------------------  Валюта ______________-----------------------------------------------------------------------|Күндөр|Курсу|   Төлөмдү кабыл |Төлөм-|Төлөмдөрдүн көлөмү (мињ бирдик)||(дата-|     |     албоонун    |дөрдүн|-------------------------------|| лар) |     |себебинин аталышы| саны |    четөлкө     |   улуттук    ||      |     |                 |      |  валютасында   |   валютада   ||------|-----|-----------------|------|----------------|--------------||------|-----|-----------------|------|----------------|--------------||------|-----|-----------------|------|----------------|--------------||------------------------------|------|----------------|--------------||Валюта боюнча бардыгы, анын   |      |                |              ||ичинде ай ичиндеги төлөмдү    |      |                |              ||кабыл албоо себептери боюнча  |      |                |              ||------------------------------|------|----------------|--------------||------|-----|-----------------|------|----------------|--------------||------|-----|-----------------|------|----------------|--------------|-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                Формаларды толтуруу эрежелери (3-тиркеме)      Формалар маанилүү жана банктык эмес төлөм системаларынын оператор-лору (эгер оператор Кыргыз Республикасынын резиденти эмес болсо,  каты-шуучулар)  тарабынан  айдагы  ар бир операциялык күн боюнча бөлүү мененотчеттук ай үчүн системанын ишинин жыйынтыктары боюнча толтурулат. Фор-малар  боюнча  маалыматтар  Кыргыз  Республикасынын төлөм системаларынакөзөмөл жүргүзүү функциясын аткарган Улуттук банктын бөлүмүнө  отчеттукайдан кийинки айдын 5-күнүнө чейин электрондук түрдө жана кагазга чыга-рылган түрүндө жооптуу аткаруучунун, башкы бухгалтердин жана структура-нын жетекчисинин колу коюлган берилет.      3-тиркеме (1-таблица)      Отчет отчеттук  айда  системадагы  валюта  боюнча  ар бир күн үчүнбөлүштүрүлүп иштелип чыккан төлөмдөрдүн  сандык  мүнөздөмөлөрү  жөнүндөмаалыматтарды камтыйт. Отчеттун аталыштарында 1-тиркеменин таблицасынын"Аталышы" сабындагы (мисалы:  Алай-карт, Visa ж.б.) системанын тиешелүүаталышы көрсөтүлөт.     Аталыштын астындагы тилкелерде:     - "ТС түрүндө" 1-тиркеменин таблицасынан "Түрү" тилкесинен алынгантиешелүү маани толтурулат (мисалга:  3, эгер система төлөм карттары ме-нен эсептешүүчү локалдык системаларына тийиштүү болсо,  4, эгер систематөлөм карттары менен  эсептешүүчү  эларалык  системага  тиешелүү  болсож.б.);     - "ТС операторунда" 1-тиркеменин таблицасынан "Оператор"  тилкеси-нен  алынган  тиешелүү оператордун аталышы толтурулат (мисалга:  "Эсеп-тешүү-Сактык компаниясы" ААКы, Visa ж.б.);     - "ТС катышуучусунда" 1-тиркеменин таблицасынан "Катышуучу" тилке-синен алынган тиешелүү катышуучунун аталышы толтурулат  (мисалга:  ком-мерциялык банктын аталышы);     - "Валютада" валютанын аталышы көрсөтүлөт.     Маалыматтардын аягында   кириш/чыгыш  төлөмдөрүнүн  (четөлкө  жанаулуттук валютада) саны жана көлөмү боюнча "Бардыгы  ай  үчүн"  жыйынтыксабы толтурулат,      3-тиркеме (2-таблица)      Отчет валюталар боюнча, күндөрү жана кабыл алынбай калуу себептерибоюнча системада иштетүүгө  кабыл  алынбай  калган  төлөмдөрдүн  сандыкмүнөздөмөлөрү  жөнүндө  маалыматтарды камтыйт.  Ар бир валюта боюнча айүчүн иштетүүгө кабыл алынбай калуу себептери боюнча жыйынтык сап  жазы-лат.                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (1-таблица)           _______ жыл үчүн үзгүлтүксүз иштөөчү жана маанилүү               төлөм системасына (ТС) баа берүү анкетасы      ТС аталышы ________________________________  ТС түрү ____________     ТС оператору ______________________________     ТС катышуучусу ____________________________                 1-бөлүк. Система жөнүндө жалпы маалымат -----------------------------------------------------------------------|         1.1. Системанын түзүмдөрүн жана анын негизги иштөө          ||                        принциптерин сыпаттоо                        ||---------------------------------------------------------------------||N |           Суроолордун аталышы          |Суроолорго жооп|Эскертүү ||--|----------------------------------------|---------------|---------||1 |Системанын аталышы                      |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Уюштуруу түзүмү жана системаны тескөөнүн|               |         ||  |жалпы түшүндүрмөсү                      |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||3 |Системаны тейлөөчү персонал (саны,      |               |         ||  |адистиги, квалификациясы, функциялары,  |               |         ||  |системага жеткиликтүүлүк, жоопкерчиликти|               |         ||  |бөлүштүрүү ж.б.)                        |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||4 |Система боюнча каражаттардын жүгүртүлүш |               |         ||  |коэффициенти                            |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||5 |Системанын ишин жөнгө салуучу ченемдик  |               |         ||  |укуктук жана келишим базасы. Электрондук|               |         ||  |төлөмдөрдү иштеп чыгуу системасын жөнгө |               |         ||  |салуучу өзгөчөлүктөр барбы              |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||6 |Системанын операторлорунун жана         |               |         ||  |катышуучуларынын ортосунда              |               |         ||  |жоопкерчиликти бөлүштүрүү боюнча        |               |         ||  |принципиалдуу жоболор. Системанын       |               |         ||  |катышуучусунун операторунун же башка    |               |         ||  |катышуучулардын алдында милдеттенмеге   |               |         ||  |ээ болуусу. Оператордун катышуучунун    |               |         ||  |алдындагы милдеттенмеси                 |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||7 |Уюштуруу документтеринен,               |               |         ||  |ченемдик-укуктук базадан, келишимдерден,|               |         ||  |аудитордук текшерүүлөрдүн               |               |         ||  |корутундуларынан пайдаланууну камсыз    |               |         ||  |кылуу ыкмалары                          |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||8 |Системаны техникалык жактан камсыз кылуу|               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||9 |Системаны программалык камсыз кылуу     |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||10|Системанын иштөөсүнүн технологиялык     |               |         ||  |схемасы, системанын иш регламенти       |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||11|Системанын тобокелдиктери (финансылык,  |               |         ||  |операциялык ж.б.) жана тобокелдиктерди  |               |         ||  |тескөө боюнча негизги ченемдик          |               |         ||  |документтер                             |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||12|Системанын үзгүлтүксүз иштөөсүн камсыз  |               |         ||  |кылуу ыкмалары                          |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||13|Кызмат көрсөтүүлөргө тарифтер жана      |               |         ||  |аларды белгилөө принциптери             |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||14|ЖМКда (СМИ) системанын иштеши жана андан|               |         ||  |пайдаланууну камсыз кылуу жөнүндө       |               |         ||  |маалыматтардын болушу                   |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||15|Жогоруда аталган пункттар боюнча        |               |         ||  |системаны өркүндөтүү пландары           |               |         ||---------------------------------------------------------------------||                   1.2. Система боюнча статистика                    ||---------------------------------------------------------------------||1 |Катышуучулардын саны                    |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Жыл ичинде бир күндүк төлөмдөрдүн орточо|               |         ||  |саны                                    |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||3 |Жыл ичинде бир күндүк төлөмдөрдүн орто  |               |         ||  |көлөмү                                  |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||4 |Бир күндөгү төлөм жөнүндө               |               |         ||  |пландаштырылган саны                    |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||5 |Бир күн ичиндеги операциялардын саны    |               |         ||  |боюнча % катыштагы типтүү модели:       |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Бюджеттик уюмдардын төлөмдөрү, анын   |               |         ||  |ичинде:                                 |               |         ||  |мамлекеттик бюджетке төлөмдөр           |               |         ||  |мамлекеттик бюджеттен төлөмдөр          |               |         ||  |активдер жана милдеттенмелер            |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Бюджеттик эмес уюмдардын товарлары    |               |         ||  |жана кызмат көрсөтүүлөрү, активдери жана|               |         ||  |милдеттенмелери үчүн төлөмдөр, анын     |               |         ||  |ичинде:                                 |               |         ||  |товарлар үчүн төлөмдөр                  |               |         ||  |кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөр        |               |         ||  |активдер жана милдеттенмелер            |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Банктык операциялар                   |               |         ||  |депозиттер боюнча операциялар           |               |         ||  |кредиттер боюнча операциялар            |               |         ||  |четөлкө валюталары менен операциялар    |               |         ||  |баалуу кагаздар менен операциялар       |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Өзгөчө төлөмдөр, банктар аралык       |               |         ||  |эсептешүүлөр жана которуулар, областтык |               |         ||  |башкармалыктар менен операциялар жана   |               |         ||  |жүгүртүү кассасы менен операциялар,     |               |         ||  |финансылык санкциялар                   |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- ири операциялар (1 млн. сомдон        |               |         ||  |жогору);                                |               |         ||  |- башкалар                              |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||6 |Бир күн ичиндеги операциялардын көлөмү  |               |         ||  |боюнча % катыштагы типтүү модели:       |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Бюджеттик уюмдардын төлөмдөрү, анын   |               |         ||  |ичинде:                                 |               |         ||  |мамлекеттик бюджетке төлөмдөр           |               |         ||  |мамлекеттик бюджеттен төлөмдөр          |               |         ||  |активдер жана милдеттенмелер            |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Бюджеттик эмес уюмдардын товарлары    |               |         ||  |жана кызмат көрсөтүүлөрү, активдери жана|               |         ||  |милдеттенмелери үчүн төлөмдөр, анын     |               |         ||  |ичинде:                                 |               |         ||  |товарлар үчүн төлөмдөр                  |               |         ||  |кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөр        |               |         ||  |активдер жана милдеттенмелер            |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Банктык операциялар                   |               |         ||  |депозиттер боюнча операциялар           |               |         ||  |кредиттер боюнча операциялар            |               |         ||  |четөлкө валюталары менен операциялар    |               |         ||  |баалуу кагаздар менен операциялар       |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- Өзгөчө төлөмдөр, банктар аралык       |               |         ||  |эсептешүүлөр жана которуулар, областтык |               |         ||  |башкармалыктар менен операциялар жана   |               |         ||  |жүгүртүү кассасы менен операциялар,     |               |         ||  |финансылык санкциялар                   |               |         ||  |----------------------------------------|---------------|---------||  |- ири операциялар (1 млн. сомдон        |               |         ||  |жогору);                                |               |         ||  |- башкалар                              |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||7 |Жыл ичиндеги төлөмдөрдүн үч эњ жогорку  |               |         ||  |мааниси (төлөмдүн күнү, саны, көлөмү,   |               |         ||  |катышуучусу)                            |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||8 |Бир күндүк кредиттин жыл ичинде         |               |         ||  |системада пайдаланылган бир күндөгү орто|               |         ||  |мааниси                                 |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||9 |Бир күндүк кредиттин жыл ичинде         |               |         ||  |системада пайдаланылган бир күндөгү     |               |         ||  |эњ жогорку мааниси                      |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||10|Акыркы 12 ай ичиндеги төлөмдөрдүн орточо|               |         ||  |наркы                                   |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||11|Төлөм наркынын аны берүү убактысынан    |               |         ||  |жана көлөмүнөн көзкарандылыгы           |               |         ||---------------------------------------------------------------------||                       1.3. Кошумча маалыматтар                      ||---------------------------------------------------------------------||1 |Кабыл алынбаган төлөмдөрдүн типтери     |               |         ||  |(системадан кайтарылгандары,            |               |         ||  |алуучулардын банкында кабыл             |               |         ||  |алынбагандары, акыркы эсептешүү         |               |         ||  |аяктагандан кийин кайтарылгандары, ж.б.)|               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Жыл ичинде кабыл алынбаган төлөмдөрдүн  |               |         ||  |себептери жана саны                     |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||3 |Кабыл алынбаган төлөмдөр боюнча         |               |         ||  |түптөлгөн жагдайды четтетүү планы       |               |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (2-таблица)              2-бөлүк. Системанын финансылык тобокелдиктери -----------------------------------------------------------------------|            2.1. Финансылык тобокелдиктердин айкындуулугу            ||                      жана анын түшүнүктүүлүгү                       ||---------------------------------------------------------------------||N |           Суроолордун аталышы          |Суроолорго жооп|Эскертүү ||--|----------------------------------------|---------------|---------||1 |Системанын катышуучуларынын бири же     |               |         ||  |андан көбү төлөөгө жөндөмсүз болуп      |               |         ||  |калган учурда келип чыга турган         |               |         ||  |финансылык тобокелдиктерди тескөөгө     |               |         ||  |тиешелүү жоболордун, эрежелердин,       |               |         ||  |жол-жоболордун принциптери жана мањызы  |               |         ||  |(бардык ченемдик базанын тизмегин       |               |         ||  |келтирүү, алар жөнүндө кыскача түшүнүк  |               |         ||  |берүү, алардын электрондук же кагаз     |               |         ||  |жүзүндөгүсүн тиркөө)                    |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Эрежелер жана жол-жоболор түшүнүктүүбү, |               |         ||  |толукпу жана финансылык тобокелдиктердин|               |         ||  |ачык айкындуулугун жана түшүнүктүүлүгүн |               |         ||  |камсыз кылуу боюнча бардык талаптарга   |               |         ||  |ылайык келеби                           |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||3 |Системанын финансылык тобокелдиктерин   |               |         ||  |тескөө багыты, максаты, графиги жөнүндө |               |         ||  |эрежелерде жана жол-жоболордо түшүнүк   |               |         ||  |берилгенби                              |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||4 |Эрежелер, жол-жоболор системанын укуктук|               |         ||  |базасын жана катышуучуларынын ролун     |               |         ||  |түшүндүрө алабы? Катышуучулар андан     |               |         ||  |эркин пайдалана алабы                   |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||5 |Эрежелер, жол-жоболор системада штаттан |               |         ||  |тышкаркы жагдайлар келип чыкканда иш    |               |         ||  |тартиби жөнүндө түшүнүк бере алабы      |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||6 |Тобокелдиктердин тескелишин камсыз      |               |         ||  |кылуучу маалымат жетиштүүбү жана        |               |         ||  |өз убагында болобу                      |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||7 |Системанын катышуучуларын               |               |         ||  |тобокелдиктерди мониторингдөө боюнча    |               |         ||  |окутууну уюштуруу каралганбы            |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||8 |Катышуучуларга өздөрүнүн тобокелдиктерге|               |         ||  |дуушар болууларын түшүнүүлөрүн камсыз   |               |         ||  |кылуу чаралары жана система тарабынан   |               |         ||  |аларга таасир этүүсү (сыпаттоо). Бул    |               |         ||  |чаралар катышуучулардын толук түшүнүүсү |               |         ||  |үчүн жетиштүүбү                         |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||9 |Орун алган жагдайларды катышуучулар     |               |         ||  |тарабынан финансылык тобокелдиктердин   |               |         ||  |ачык-айкындуулугун жана ачык түшүнүүнү  |               |         ||  |камсыз кылуу жагына өзгөртүү пландары   |               |         ||  |(сыпаттоо). Пландаштырылган чаралардын  |               |         ||  |натыйжалуулугу жөнүндө оператордун      |               |         ||  |пикири                                  |               |         ||---------------------------------------------------------------------||      2.2. Кредиттик жана ликвиддүүлүк тобокелидиктерин тескөө       ||---------------------------------------------------------------------||1 |Системанын финансылык тобокелдиктери    |               |         ||  |(түшүндүрмө келтирүү)                   |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Улуттук банк үчүн реалдуу же            |               |         ||  |потенциалдуу тобокелдиктер (мисалы,     |               |         ||  |Улуттук банктын кредитин алуу, ж.б.)    |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||3 |Кредиттик тобокелдиктерди анализдөө     |               |         ||  |максатында кредитти төлөөгө             |               |         ||  |жөндөмдүүлүккө баа берүү боюнча олуттуу |               |         ||  |аналитикалык                            |               |         ||  |жол-жоболор/усулдар/критерийлер         |               |         ||---------------------------------------------------------------------||2.2.1. Кредиттик тобокелдикти тескөө каражаттары                     ||---------------------------------------------------------------------||1 |Мүчөлүк төлөмдөрдү жүзөгө ашыруу        |               |         ||  |эрежелери (капиталга карата талаптар,   |               |         ||  |күрөөнү алдынала каржылоо ж.б.)         |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Төлөмдөрдү кабыл алуу менен алар боюнча |               |         ||  |акыркы эсептешүүлөрдүн ортосундагы      |               |         ||  |минималдуу жана максималдуу мөөнөттөр   |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||3 |Катышуучулардын бири банкрот болгондо   |               |         ||  |алардын арасында жоопкерчиликти         |               |         ||  |бөлүштүрүү                              |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||4 |Кредиттик тобокелдиктерди контролдоо    |               |         ||  |үчүн операциялык колдонмолор (кредиттик |               |         ||  |лимиттер, кайра каржылоо боюнча)        |               |         ||---------------------------------------------------------------------||2.2.2. Ликвиддүүлүк тобокелдигин тескөө каражаттары                  ||---------------------------------------------------------------------||1 |Операциялардын кезектүүлүгү алдынала    |               |         ||  |каралганбы. Каралган болсо,             |               |         ||  |кезектүүлүктү тескөө механизмдерин жана |               |         ||  |катышуучулардын төлөмдөр кезегин        |               |         ||  |пайдалануу мүмкүнчүлүгүн сыпаттоо       |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Ликвиддүүлүк булактары:                 |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||  |- бир күндүк кредит, берүү жол-жоболору |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||  |- төлөм агымдарын убактысы, наркы боюнча|               |         ||  |бөлүштүрүү                              |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||  |- оператордун системанын ликвиддүүлүгүн |               |         ||  |камсыз кылуу боюнча ачык жана ачык эмес |               |         ||  |милдеттенмелери                         |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||  |- системанын операторунун жана          |               |         ||  |ликвиддүүлүктү тескөө боюнча            |               |         ||  |катышуучунун ортосунда жоопкерчиликти   |               |         ||  |бөлүштүрүү                              |               |         ||---------------------------------------------------------------------||2.2.3. Финансы тобокелдиктерин тескөөнүн жалпы мүнөздөгү каражаттары ||---------------------------------------------------------------------||1 |Иштелип чыккан төлөмдөр, эсептердеги    |               |         ||  |калдыктар, лимиттерди пайдалануудагы    |               |         ||  |өз позициялары жана алардын функциялары |               |         ||  |жөнүндө маалыматтан катышуучулардын     |               |         ||  |пайдалануу мүмкүндүгү                   |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Оператордун системага өз убагында       |               |         ||  |мониторинг жүргүзүү  жол-жобосу         |               |         ||---------------------------------------------------------------------||2.2.4. Финансылык тобокелдикти тескөөгө карата жалпы мүнөздөгү       ||       түрткү берүүлөр (стимулдар)                                   ||---------------------------------------------------------------------||1 |Чыгым тартуу болсо, аларды системанын   |               |         ||  |катышуучуларынын арасында бөлүштүрүү    |               |         ||  |механизми                               |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||2 |Эгер ал орун алган болсо, ликвиддүүлүк  |               |         ||  |тобокелдигин контролдоого жараша баа    |               |         ||  |түзүү                                   |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||3 |Акыркы үч жылда системада потенциалдуу  |               |         ||  |тобокелдиктерге алып келген кредиттөө   |               |         ||  |жана ликвиддүүлүк маселелерине тиешелүү |               |         ||  |көйгөйлөр                               |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||4 |Тобокелдикти тескөө боюнча учурдагы     |               |         ||  |жагдайларды өзгөртүү пландары           |               |         ||--|----------------------------------------|---------------|---------||5 |Оператордун кредиттик же ликвиддүүлүк   |               |         ||  |тобокелдиктерин тиешелүү тескөөнү камсыз|               |         ||  |кылуучу так анык жол-жоболордун         |               |         ||  |системада бар экендиги жөнүндө пикири   |               |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (3-таблица)             3-бөлүк. Операциялардын толук бүткөрүлүшү жана                        кайтарылып алынбастыгы -----------------------------------------------------------------------|N |                                       |Суроолорго жооп |Эскертүү ||--|---------------------------------------|----------------|---------||1 |Төлөмдөрдү иштеп чыгуунун ар бир       |                |         ||  |баскычында жана процесстин ар бир      |                |         ||  |катышуучусуна (төлөмдүн демилгечисине, |                |         ||  |жөнөтүүчүнүн банкына, алуучу банкка    |                |         ||  |жана алуучунун кардарына) карата       |                |         ||  |кайтарылып алынбастык дењгээли         |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||2 |Система же катышуучу-алуучу тарабынан  |                |         ||  |төлөмдү кабыл албоо шарттары (кабыл    |                |         ||  |алынбаган төлөм)                       |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||3 |Катышуучунун ар бир кабыл алынбаган    |                |         ||  |жана баш тартылган төлөм жөнүндө       |                |         ||  |маалымдоо ыкмалары                     |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||4 |Кайсы бир катышуучунун ликвиддүүлүгү   |                |         ||  |жок болгон учурда күн акырында         |                |         ||  |позициялардын ордун жабууга каралган   |                |         ||  |ыкмалар                                |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||5 |Иш регламентинин катуу сакталышын      |                |         ||  |камсыз кылуу боюнча расмий механизмдер |                |         ||  |(жазапулдар жана башка санкциялар)     |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||6 |Системанын катышуучуларына өткөрүлүп   |                |         ||  |берилүүчү акыркы эсептешүүлөрдү расмий |                |         ||  |тастыктоонун болушу                    |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||7 |Бул процессте системанын               |                |         ||  |катышуучуларынын кетирген каталарынын  |                |         ||  |жана жоопкерчиликтеринин кесепеттерин  |                |         ||  |арылтуу ыкмалары                       |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||8 |Акыркы үч жыл ичинде төлөмдөрдүн толук |                |         ||  |акыркысына, кайтарылып алынбастыгына   |                |         ||  |байланыштуу иште орчундуу              |                |         ||  |кармалууларга, ыњгайсыздыктарга,       |                |         ||  |тобокелдиктерге алып келген көйгөйлөр  |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||9 |Учурдагы абалды төлөмдөрдүн акыркы     |                |         ||  |жөнөтүлүшүн жана кайтарылып            |                |         ||  |алынбастыгын камсыз кылуу жагына       |                |         ||  |өзгөртүү пландары                      |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||10|Оператордун система тарабынан          |                |         ||  |эсептешүүлөрдүн тез жана акыркы        |                |         ||  |жөнөтүлүшүн камсыз кылуу жөнүндө пикири|                |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ___________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (4-таблица)                     4-бөлүк. Клирингдик системалар -----------------------------------------------------------------------|N |Суроолордун аталышы                    |Суроолорго жооп |Эскертүү ||--|---------------------------------------|----------------|---------||1 |Катышуучулардын таза сальдосун эсептөө |                |         ||  |эки тараптуу жана көп тараптуу өзара   |                |         ||  |чегеришүүнүн негизинде жүргүзүлөбү?    |                |         ||  |Бир күндө бир же көп жолубу            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||2 |Таза позицияларды эсептөөлөр RTGS      |                |         ||  |иштелип чыгабы? Эсептешүү жол-жобосун  |                |         ||  |түшүндүрүп бергиле                     |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||3 |Таза дебеттик позиция жөнүндө маалымат |                |         ||  |клиринг катышуучусуна эсептеги жетиштүү|                |         ||  |акча каражаттарын ага камсыз кылуу үчүн|                |         ||  |өз убагында берилеби                   |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||4 |Катышуучунун дебеттик таза позициянын  |                |         ||  |ордун толтурбагандыгы тобокелдигинен   |                |         ||  |коргонуу ыкмалары                      |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||5 |Банкрот болгон катышуучунун дебеттик   |                |         ||  |позициясынын ордун жабуу жөнүндө       |                |         ||  |катышуучулар ортосунда макулдугу барбы?|                |         ||  |Жок болсо, себеби эмнеде экендигин     |                |         ||  |түшүндүргүлө                           |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||6 |Өзүнүн дебеттик позициясын жабууга     |                |         ||  |жөндөмсүз катышуучунун дебеттик        |                |         ||  |позициясын жабуу үчүн жалпы депозиттер |                |         ||  |(камдык/камсыздандыруу фонд түрүндө)   |                |         ||  |барбы                                  |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||7 |Системада ликвиддүүлүктү камсыз кылуу  |                |         ||  |боюнча акыркы инстанция болуп саналган |                |         ||  |структура                              |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||8 |Акыркы эсептешүүлөрдү камсыз кылуу     |                |         ||  |жол-жоболору жана ликвиддүүлүктү тескөө|                |         ||  |механизмдери                           |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||9 |Оператордун катышуучунун бири же бир   |                |         ||  |тобу төлөөгө жөндөмсүз болгон учурда   |                |         ||  |акыркы эсептешүүнү камсыз кылуу        |                |         ||  |маселесине тиешелүү пикири             |                |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ___________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (5-таблица)                      5-бөлүк. Эсептешүү активдери -----------------------------------------------------------------------|   |          Суроолордун аталышы         |Суроолорго жооп |Эскертүү ||---|--------------------------------------|----------------|---------||1  |Эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө кандай      |                |         ||   |активдер пайдаланылат                 |                |         ||---|--------------------------------------|----------------|---------||2  |Финансылык тобокелдиктерди алып       |                |         ||   |келүүчү активдер                      |                |         ||---|--------------------------------------|----------------|---------||3  |Эсептешүү банкынын кредитти төлөөгө   |                |         ||   |жөндөмдүүлүгүн жана анын активдерин   |                |         ||   |эсептөө үчүн белгиленген өзгөчө       |                |         ||   |критерийлер, эгер мындайлар бар болсо |                |         ||---|--------------------------------------|----------------|---------||4  |Эсептешүү банкынын төлөөгө            |                |         ||   |жөндөмсүздүгүнөн катышуучуну коргоо   |                |         ||   |боюнча системанын аракеттери          |                |         ||---|--------------------------------------|----------------|---------||5  |Эсептешүү активдери башка активдерге  |                |         ||   |дароо которулабы? Эгер мындай болбосо,|                |         ||   |эсептешүү активдери качан башка       |                |         ||   |активдерге которулушу мүмкүн          |                |         ||---|--------------------------------------|----------------|---------||6  |Улуттук валютада туюндурулган         |                |         ||   |активдерди алуу үчүн жол-жоболор/пай- |                |         ||   |далануу тартиби/булактар              |                |         ||---|--------------------------------------|----------------|---------||7  |Системада акыркы үч жылда пайда болгон|                |         ||   |активдердин сапатына же эсептешүү     |                |         ||   |банкына тиешелүү көйгөйлөр жана       |                |         ||   |кемчиликтер жана потенциалдуу         |                |         ||   |тобокелдиктер                         |                |         ||---|--------------------------------------|----------------|---------||8  |Жүргүзүлүп жаткан же жүргүзүү каралган|                |         ||   |жана учурдагы жагдайды өзгөртүүгө     |                |         ||   |тийиш болгон өзгөртүүлөр же реформалар|                |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (6-таблица)                  6-бөлүк. Системанын коопсуздугу жана                       операциялык ишенимдүүлүгү -----------------------------------------------------------------------|N |           Суроолордун аталышы         |Суроолорго жооп |Эскертүү ||--|---------------------------------------|----------------|---------||1 |Системанын коопсуздук түзүмү           |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||2 |Системанын ишине мезгилдүү аудит       |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||3 |Системанын иш жүзүндөгү абалы боюнча   |                |         ||  |документация                           |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||4 |Компьютердик системалардын жана        |                |         ||  |көзкарандысыз адистер тарабынан        |                |         ||  |маалыматтарды берүү боюнча алар менен  |                |         ||  |байланыштуу алардын коопсуздугу жана   |                |         ||  |ишенимдүүлүгү текшерилгенби            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||5 |Системанын техникалык жана финансылык  |                |         ||  |бүтүндүгүн камсыз кылуучу чаралар      |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||6 |Системанын бүтүндүгүн жана операциялык |                |         ||  |ишенимдүүлүгүн камсыз кылууга кам түзүү|                |         ||  |(резервдөө) каражаттары                |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||7 |Системаны толук калыбына келтирүү      |                |         ||  |боюнча чаралар алуу                    |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||8 |Системанын ишинин үзгүлтүксүздүгү:     |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||  |- жөнөкөйлүк жана практикалуулук       |                |         ||  |---------------------------------------|----------------|---------||  |- система боюнча документацияларда     |                |         ||  |үзгүлтүксүз механизмдерин чагылдыруу   |                |         ||  |---------------------------------------|----------------|---------||  |- система боюнча документацияларда     |                |         ||  |кризистик абалды тескөөгө алуу         |                |         ||  |маалыматтарды таркатуу боюнча          |                |         ||  |жол-жоболорду чагылдыруу               |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||9 |Штаттан тышкары кырдаалдар келип чыккан|                |         ||  |учурда ишти калыбына келтирүүнүн       |                |         ||  |орчундуу пландары                      |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||10|Системаны резервдөө жана калыбына      |                |         ||  |келтирүү боюнча чараларды              |                |         ||  |мезгил-мезгили менен текшерүү          |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||11|Акыркы үч жылда системанын             |                |         ||  |коопсуздугуна жана ишенимдүүлүгүнө     |                |         ||  |карата талаптарды аткарууну            |                |         ||  |чагылдыруучу статистика                |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||12|Системанын коопсуздугун жана           |                |         ||  |ишенимдүүлүгүн камсыз кылуу боюнча     |                |         ||  |учурдагы абалды өзгөртүү үчүн          |                |         ||  |жүргүзүлүп жаткан же жүргүзүлүшү       |                |         ||  |каралып жаткан же жүргүзүлүүгө тийиш   |                |         ||  |болгон өзгөртүүлөр же реформалар       |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||13|Оператордун системанын коопсуздугуна   |                |         ||  |жана операциялык ишенимдүүлүгүнө карата|                |         ||  |пикири                                 |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||14|Жогоруда айтылган колдонмону,          |                |         ||  |спецификацияларды жана жол-жоболорду   |                |         ||  |тиркегиле                              |                |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (7-таблица)        7-бөлүк. Системанын практикалуулугу жана эффективдүүлүгү -----------------------------------------------------------------------|N |          Суроолордун аталышы          |Суроолорго жооп |Эскертүү ||--|---------------------------------------|----------------|---------||1 |Төлөмдөрдү өткөрүү мөөнөттөрү          |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||2 |Баа түзүүнүн расмий саясаты            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||3 |Уюмдар жана банктар ассоциациясы менен |                |         ||  |өзара аракеттенүү жана алардын         |                |         ||  |системанын баа саясатын түзүүдөгү ролу |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||4 |Тарифтер боюнча механизмдер,           |                |         ||  |жол-жоболор жана саясаттар             |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||5 |Төлөмдөрдү толук иштеп чыгуу мөөнөттөрү|                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||6 |Сарптоолор жана пайда боюнча           |                |         ||  |анализдөөлөр                           |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||7 |Төлөм системасынын натыйжалуулугун     |                |         ||  |өркүндөтүү боюнча чаралар              |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||8 |Акыркы үч жылдагы маселелер            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||10|Системанын пайдалануучулары үчүн       |                |         ||  |төлөмдөрдү өткөрүүнүн натыйжалуулугу   |                |         ||  |жана практикалуулугу                   |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||11|Системанын натыйжалуулугун жана        |                |         ||  |практикалуулугун камсыз кылуу боюнча   |                |         ||  |жүргүзүлүп жаткан же жүргүзүү каралып  |                |         ||  |жаткан жана өзгөртүүгө тийиш болгон    |                |         ||  |өзгөртүүлөр жана реформалар            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||12|Оператордун системанын практикалуулук  |                |         ||  |жана натыйжалуулук дењгээлине тиешелүү |                |         ||  |пикири                                 |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||13|Жогоруда жазылган колдонмону,          |                |         ||  |өзгөчөлүктөрдү жана жол-жоболорду      |                |         ||  |тиркегиле                              |                |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (8-таблица)                 8-бөлүк. Системаны пайдалуу мүмкүндүгү -----------------------------------------------------------------------|N |             Суроонун аталышы             |Суроого жооп |Эскертүү ||--|------------------------------------------|-------------|---------||1 |Улуттук банктын ченемдик укуктук базасына |             |         ||  |ылайык ситеманын катышуучуларынын         |             |         ||  |категориясы (тике жана кыйыр, субкатышуучу|             |         ||  |ж.б.)                                     |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||2 |Катышуучулардын системадан пайдалануу     |             |         ||  |эрежелери жана жол-жоболору (категориялар |             |         ||  |боюнча)                                   |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||3 |Системадан катышуучулардын чыгуу/чыгарып  |             |         ||  |салуу эрежелери                           |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||4 |Катышуучулардын төлөмдөрүн жүзөгө ашыруу  |             |         ||  |тартиби жана эрежелери                    |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||5 |Системанын тарифтери                      |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||6 |Акыркы үч жыл ичинде катышуучулардын      |             |         ||  |системадан пайдалануусуна байланыштуу     |             |         ||  |көйгөйлөрү                                |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||7 |Учурдагы жагдайдын маселелерин чечүү      |             |         ||  |пландары                                  |             |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                             4-тиркеме (9-таблица)                     9-бөлүк. Система аркылуу тескөө -----------------------------------------------------------------------|N |            Суроонун аталышы              |Суроого жооп |Эскертүү ||--|------------------------------------------|-------------|---------||1 |Система аркылуу тескөөнүн жалпы           |             |         ||  |сыпатталышы                               |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||  |Система ээлери жана анын жетекчилиги      |             |         ||  |жөнүндө маалымат                          |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||  |Башкаруу механизмдеринин натыйжалуулугу,  |             |         ||  |отчеттуулугу жана ачык айкындуулугу       |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||2 |Консенсуска жетүү механизмдери            |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||3 |Кыска жана орто мөөнөттүү бизнес-пландар  |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||4 |Иш жыйынтыктары  боюнча отчеттуулук       |             |         ||  |(тизмек)                                  |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||5 |Системаны өркүндөтүү бонча пландар        |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||6 |Жүзөгө ашыруу процессинде турган          |             |         ||  |өзгөртүүлөр жана реформалар               |             |         ||--|------------------------------------------|-------------|---------||7 |Бардык орчундуу принциптерге толук ылайык |             |         ||  |келүүнү камсыз кылуу пландары             |             |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                 Анкетаны толтуруу эрежелери (4-тиркеме)      Бул анкета 9 бөлүктөн турат жана үзгүлтүксүз иштөөчү  же  маанилүүтөлөм системасынын операторлоруна (эгер оператор Кыргыз Республикасынынрезиденти болуп саналбаган учурда  катышуучуга)  системага  баа  берүү,ошондой  эле төлөм системасынын иштешине мониторинг жүргүзүү үчүн Улут-тук банкка берүүгө каралган.     Анкета ар бир төлөм системасы боюнча структуранын жооптуу аткаруу-чусунун, башкы бухгалтеринин жана жетекчисинин колтамгалары коюлуп, да-йыма (жылына бир жолудан кем эмес) өзүнчө  толтурулуп,  бул  системаныноператорлору  (же  катышуучулары)  тарабынан суроо-талап боюнча Улуттукбанкка берилет.     Тилкенин ар бир бөлүгүндө анкетанын төмөнкүдөй аталышында:     - "ТС аталышы" 1-тиркеменин  таблицасынан  "Аталышы"  сабы  боюнчасистеманын тиешелүү аталышы толтурулат (мисалы,  эсептешүүлөрдүн гросс-тук системасы, Элкарт ж.б.);     - "ТС  түрү" 1-тиркеменин таблицасынан "Түрү" сабы боюнча система-нын тиешелүү түрү толтурулат (мисалы, система ири төлөм системасына ти-ешелүү болсо 1 болот,  ал эми,  эгерде система төлөм карттары тарабынанэсептешүүлөрдүн улуттук системасына тиешелүү болсо 5 болот, ж.б.);     - "ТС  оператору" 1-тиркеменин таблицасынан "Оператор" сабы боюнчасистеманын операторунун тиешелүү аталышы  толтурулат  (мисалы,  Улуттукбанк, "Процессинг борбору" ЖАК и т.п.);     - "ТС катышуучусу" 1-тиркеменин таблицасынан "Катышуучу" сабы  бо-юнча  системанын  катышуучусунун  тиешелүү  аталышы толтурулат (мисалы,коммерциялык банктын аталышы).     Анкетанын суроолоруна жооптор системанын отчеттук мезгилде иштешижөнүндө реалдуу жана толук маалыматты чагылдырууга тийиш.     Бул анкетанын маалыматтары төлөм системасынын натыйжалуулугун, ко-опсуздугун жана  ишенимдүүлүгүн  камсыз  кылуу  максатында,  системанынУлуттук банктын ченемдик укуктук базаларында белгиленген талаптарга жа-на стандарттарга ылайык иштей тургандыгын анализдөө жана баа берүү үчүнУлуттук  банк тарабынан пайдаланылат.  Жыйынтыктар мезгил-мезгили мененберилүүчү отчеттордо чагылдырылат,  жетекчиликке берилет,  ошондой  элеУлуттук банктын мезгилдүү басылмаларында жана сайтында жарыяланат.                                           Кыргыз Республикасынын төлөм                                        системасына көзөмөлдүктү жүзөгө                                        ашыруу боюнча Эрежелерге карата                                                   5-тиркеме             _______ жыл ичинде системалык маанилүү болбогон            төлөм системасына (ТС) баа берүү боюнча анкета      ТС аталышы _________________________________  ТС түрү ____________     ТС оператору _______________________________     Системанын катышуучусу _____________________                     Система жөнүндө жалпы маалымат -----------------------------------------------------------------------|  1. Системанын түзүмүн жана негизги иштөө принциптерин түшүндүрүү   ||---------------------------------------------------------------------||N |            Суроонун аталышы           |Суроолорго жооп |Эскертүү ||--|---------------------------------------|----------------|---------||1 |Системанын аталышы                     |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||2 |Уюштуруу түзүмү жана системаны         |                |         ||  |тескөөнүн жалпы түшүндүрмөсү           |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||3 |Системаны тейлөөчү персонал (саны,     |                |         ||  |адистиги, квалификациясы, функциясы,   |                |         ||  |системага жеткиликтүүлүгү,             |                |         ||  |жоопкерчиликти бөлүштүрүү ж.б.)        |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||4 |Система боюнча каражаттардын           |                |         ||  |жүгүртүлүш коэффициенти                |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||5 |Системанын ишин жөнгө салуучу ченемдик |                |         ||  |укуктук жана келишим базасы            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||6 |Системанын операторлорунун жана        |                |         ||  |катышуучуларынын ортосунда             |                |         ||  |жоопкерчиликти бөлүштүрүү боюнча       |                |         ||  |принципиалдуу жоболор                  |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||7 |Уюштуруу документтеринен, ченемдик     |                |         ||  |укуктук базадан, келишимдерден,        |                |         ||  |аудитордук текшерүүлөрдүн              |                |         ||  |корутундуларынан пайдаланууну камсыз   |                |         ||  |кылуу ыкмалары                         |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||8 |Системанын пайдалануучуларын -         |                |         ||  |жөнөтүүчүлөрүн/алуучуларын             |                |         ||  |(категориялар боюнча: юр. жак, жеке    |                |         ||  |адам ж.б.) идентификациялоо            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||9 |Финансы-кредит мекемелери менен өзара  |                |         ||  |аракеттенүү                            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||10|Катышуучулардын системадан             |                |         ||  |пайдалануусуна талаптар                |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||11|Системаны техникалык камсыз кылуу      |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||12|Системаны программалык камсыз кылуу    |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||13|Системанын иштешинин технологиялык     |                |         ||  |схемасы, системанын иш регламенти      |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||14|Төлөмдөрдү жүзөгө ашыруу (которуулар)  |                |         ||  |мөөнөттөрү                             |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||15|Системанын тобокелдиктери (финансылык, |                |         ||  |операциялык ж.б.) жана тобокелдиктерди |                |         ||  |тескөө боюнча негизги ченемдик         |                |         ||  |документтер                            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||16|Системанын үзгүлтүксүз иштешин камсыз  |                |         ||  |кылуу ыкмалары                         |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||17|Кызмат көрсөтүүлөргө тарифтер жана     |                |         ||  |аларды белгилөө принциптери            |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||18|ЖМКда (СМИ) системанын иштеши андан    |                |         ||  |пайдаланууну камсыз кылуу жөнүндө      |                |         ||  |маалыматтардын болушу                  |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||19|Жогоруда аталган пункттар боюнча       |                |         ||  |системаны өркүндөтүү пландары          |                |         ||---------------------------------------------------------------------||                    2. Система боюнча статистика                     ||---------------------------------------------------------------------||1 |Пайдалануучулардын                     |                |         ||  |(жөнөтүүчүлөрдүн/алуучулардын) саны    |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||  |Бир күндөгү төлөмдөрдүн (которуулардын)|                |         ||  |санынын жана көлөмүнүн орточо мааниси  |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||2 |Бир күндөгү төлөмдөрдүн (которуулардын)|                |         ||  |санынын жана көлөмүнүн эњ жогорку      |                |         ||  |мааниси                                |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||3 |Бир күндөгү төлөмдөрдүн (которуулардын)|                |         ||  |санынын пландаштырылган саны           |                |         ||--|------------------------------------------------------------------||  |                    3. Кошумча маалыматтар                        ||--|------------------------------------------------------------------||1 |Кабыл алынбаган төлөмдөрдүн типтери    |                |         ||  |(системадан кайтарылгандары,           |                |         ||  |алуучулардын банкында кабыл            |                |         ||  |алынбагандары ж.б.), кабыл алынбаган   |                |         ||  |төлөмдөрдүн (которуулардын) себептери  |                |         ||  |жана саны                              |                |         ||--|---------------------------------------|----------------|---------||2 |Кабыл алынбаган төлөмдөр (пландар)     |                |         ||  |боюнча орун алган жагдайды четтетүү    |                |         ||  |пландары                               |                |         |-----------------------------------------------------------------------      Төрага          _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)     Башкы бухгалтер _________________  _________________                          (колу)          (аты-жөнү)      Аткаруучу       _________________  _________________  ____________                          (колу)          (аты-жөнү)        (телефон)                 Анкетаны толтуруу эрежелери (5-тиркеме)      Бул анкета үзгүлтүксүз иштөөчү-маанилүү  эмес  төлөм  системасыныноператорлоруна  (эгер  оператор  Кыргыз Республикасынын резиденти болупсаналбаган учурда катышуучуга) системага баа берүү  үчүн,  ошондой  элетөлөм  системасынын  иштешине  мониторинг  жүргүзүү үчүн Улуттук банккаберүүгө каралган.     Анкета структуранын  жооптуу  аткаруучусунун,  башкы бухгалтерининжана жетекчисинин колтамгалары коюлуп,  дайыма (жылына бир жолудан  кемэмес) толтурулуп,  бул системанын операторлору (же катышуучулары) тара-бынан суроо-талап боюнча Улуттук банкка берилет.     Анкетанын темаларынын   төмөн  жагында  ар  бир  төмөнкү  тилкенинбөлүгүндө:     - "ТС  аталышы"  1-тиркеменин  таблицасынан  "Аталышы" сабы боюнчасистеманын тиешелүү аталышы толтурулат (мисалы, Сontact, Unicard ж.б.);     - "ТС  түрү" тиркеменин таблицасынан "Түрү" сабы боюнча системанынтүрүнүн тиешелүү мааниси толтурулат (мисалы, эгерде, система акча кото-руулардын  эларалык системасына тиешелүү болсо 6 болот,  эгерде системаакча которуулардын локалдык системасына тиешелүү болсо 7 болот ж.б.);     - "ТС  оператору" 1-тиркеменин таблицасынан "Оператор" сабы боюнчасистеманын операторунун тиешелүү аталышы толтурулат (мисалы,  "Русслав-банк", Раритет ж.б.);     - "ТС катышуучусу" 1-тиркеменин таблицасынан "Катышуучу" сабы  бо-юнча системанын тиешелүү аталышы толтурулат (мисалы,  "Азия банкы" ЖАК,эгер банктык эмес төлөм системасы болсо, анда толтурулбайт).     Анкетанын суроолоруна  жооптор системанын отчеттук мезгилде иштешижөнүндө реалдуу жана толук маалыматты чагылдырууга тийиш.