Кыргыз Республикасынын Президентинин                    2004-жылдын 24-майындагы N 172                       Жарлыгы менен бекитилген                  Кыргыз Республикасынын стандарттар жана                 метрология Улуттук институту жонундо                                 ЖОБО                             I. Жалпы жоболор                    II. СМУИнин негизги максаттары               III. СМУИнин милдеттери жана функциялары                       IV. СМУИнин ишин уюштуруу                   V. СМУИнин мулку жана каражаттары                             I. Жалпы жоболор    1.   Кыргыз  Республикасынын  стандарттар  жана  метрология  Улуттукинституту  (мындан  ары  -  СМУИ)  стандартташтыруу,  метрология  жанааккредиттоо боюнча улуттук орган болуп саналат. СМУИ стандартташтыруу,метрология,  аккредиттоо  жана  бул жактарда  кызмат  корсотуу  боюнчафункцияларды жузого ашыруу учун тузулгон коммерциялык эмес мамлекеттикмекеменин статусуна ээ.  2.   СМУИ  оз  ишинде  Кыргыз  Республикасынын  Конституциясын  жанамыйзамдарын,  Кыргыз  Республикасынын Президентинин  жарлыктарын  жанабуйруктарын, эларалык келишимдерди жана макулдашууларды,  ошондой  элеушул Жобону жетекчиликке алат.  3.  СМУИ  юридикалык жак болуп саналат, анын Кыргыз  РеспубликасынынМамлекеттик   гербинин   суроту,  аталышы  мамлекеттик   жана   расмийтилдердеги моору, ошондой эле оз ишин жургузуу учун зарыл болгон башкамоорлору, штамптары, бланктары болот.  4. СМУИ белгиленген тартипте банктарда жана башка кредиттик уюмдардаэсептешуучу  жана  башка  зарыл эсептерди  ачууга  укуктуу,  өзалдынчабалансы  болот,  мулктук жана башка мулктук эмес укуктарды  сатып  алаалат жана жузого ашыра алат, милдеттерди которо алат, сотто доочу жанажоопкер боло алат.  5. СМУИнин турган жери - Бишкек шаары, Панфилов кочосу, 197.                      II. СМУИнин негизги максаттары    СМУИнин негизги максаттары болуп томонкулор саналат:  6.     Эларалык     тажрыйбага     жана     стандарттарга     ылайыкстандартташтыруунун,   метрологиянын   жана   аккредиттоонун   улуттуксистемаларын тузуу жана онуктуруу.  7.  Улуттук экономиканын туруктуу осушуно жана жашоо турмуш  сапатынжогорулатууга    комок   корсотуу   максатында   метрология,    сыноо,стандартташтыруу жана аккредиттоо боюнча кызмат корсотуу.                 III. СМУИнин милдеттери жана функциялары    8. Стандартташтыруу жагынан    Стандартташтыруу  жагынан  милдет  болуп  консенсустун  жана  ылайыккелишине  баа  беруунун  бирдиктуу  жол-жоболорунун  негизинде   кабылалынган   стандарттарды  ыктыярдуу  турдо  колдонуу   аркылуу   КыргызРеспубликасынын аймагында, дуйнолук рынокто жайгашкан товарларды  жанакызмат  корсотуулорду  ондуруучулордун  атаандаштыкка  кудуреттуулугунжогорулатууга комок корсотуу саналат.  Стандартташтыруу жагынан функциялар болуп томонкулор саналат:  -  стандартташтыруу  боюнча  улуттук  органдын  функцияларын  жузогоашыруу;  -   стандартташтыруунун  улуттук  системасы   улуттук   экономиканынталамдарына,   илимди,   техниканы  жана   технологияларды   онуктурууденгээлине ылайык келишин камсыз кылуу;  -  Дуйнолук  соода  уюмунун  соодадагы  техникалык  боготтор  боюнчаМакулдашуусуна  ылайык  стандардтарды иштеп  чыгуу,  кабыл  алуу  жанаколдонуу  тартибин  белгилоо (3-тиркеме, "Стандарттарды  иштеп  чыгуу,кабыл алуу жана колдонуу боюнча акыйкат практика кодекси");  - улуттук стандарттарды иштеп чыгуу программаларын кабыл алуу;  - стандартташтыруу боюнча техникалык комитеттерди тузуу жана алардынишин координациялоо тартибин бекитуу;  -  стандартташтыруу боюнча региондук жана эларалык  уюмдардын  ишинекатышуу;  - улуттук стандарттарга ылайык келишинин белгисинин суротун бекитуу.    9. Метрология жагынан    Метрология   жагынан   милдет   болуп   товарлардын   жана    кызматкорсотуулордун   сапатын  жогорулатуу  учун  жана  эларалык   сооданынталамында  Кыргыз  Республикасындагы олчоолордун  бирдиктуулугун  жанаЭларалык  бирдик  системасына  (БС) карата  олчомдорго  коз  салынышынкамсыз кылуу учун метрологиянын улуттук системасын онуктуруу.  Метрология жагынан функциялар болуп томонкулор саналат:  - метрология боюнча улуттук органдын функцияларын жузого ашыруу;  -  Эларалык  бирдик  системасынын (БС)  негизги  жана  келип  чыкканбирдиктеринин   олчомдорун  калыбына  келтируу  жана  откоруп   беруу;чондуктардын бирдигинин улуттук эталондорун иштеп чыгуу,  сактос  жанаоркундотуу;  -  менчигинин туруно карабастан таламдаш ишканаларга, уюмдарга  жанамекемелерге  ыктыярдуу  негизде текшеруу  (калибровка)  жана  олчоолорбоюнча кызмат корсотуу;  -  олчоолордун  натыйжаларына коз салынышын  камсыз  кылуу,  коомдукталамдарды коргоо максатында жана соода мамилелеринин катышуучуларынынортосундагы   тен  укуктуулукгу  камсыз  кылуу  максатында   мыйзамдууметрологиянын улуттук системасын тузуу жана онуктуруу;  -  олчоо  каражаттарынын  тибин бекитуу  жана  метрологиялык  жактанаттестациялоо,   олчоо  каражаттарынын  жана  стандарттык   улгулордунмамлекеттик реестрин жургузуу;  -   калибровканын   жана   олчоолордун  улуттук   эталондорун   жанасертификаттарын   эларалык  таанууну  камсыз  кылуу   учун   эларалык,региондук жана улуттук денгээлдерде эталондорду салыштырууга катышуу;  -    олчоолорду    аткаруу   методикаларын   иштеп   чыгууга    жанааттестациялоого катышуу;  - метрология жагынан илим-изилдоо иштерин жузого ашыруу;  - метрология боюнча региондук жана эларалык уюмдардын ишине катышуу.    10. Аккредиттөө жагынан    Аккредиттоо   жагынан   милдет  болуп   эларалык   практикага   жанастандарттарга   ылайык,   сыноочу  жана   текшеруучу   (калибровкалык)лабораториялардын;  сертификат  беруу боюнча  органдардын;  контролдоооргандарынын  жана  стандарттуу  улгулорду  таркаткан  жана   чыгаргануюмдардын  техникалык компетенттуулугун расмий таанууну жузого  ашыруусаналат.  Аккредиттоо жагынан функциялары болуп томонкулор саналат:  - аккредиттоо боюнча улуттук органдын функцияларын жузого ашыруу;  -  эларалык  практикага жана стандарттарга ылайык  лабораторияларды,сертификат   беруу   боюнча  органдарды  жана  контролдоо   органдарынаккредиттоону жургузуу;  -   аккредиттелген   лабораторияларга,   сертификат   беруу   боюнчаоргандарга  жана  контролдоо  органдарына  эларалык  тажрыйбага   жанастандарттарга ылайык инспекциялык козомолду жургузуу;  - Кыргыз Республикасында лабораториялар аралык салыштыруу сыноолорунжана олчоолорун жургузуу боюнча ишти уюштуруу жана координациялоо;  -   аккредиттелген   лабораториялардын,   олчоолорду   салыштыруунуннатыйжаларынын,   сертификат  беруу  боюнча  органдардын,   контролдоооргандарынын,   ырасталган   ылайык   келуунун   натыйжаларынын   жанастандарттуу  улгулорду  ондургон жана таркаткан уюмдардын  мамлекеттикреестрин жургузуу;  -  ылайык  келишине баа беруу боюнча аккредиттелген органдар  бергенпротоколдорду,  сертификаттарды  жана куболукторду  эларалык  таануугакомоктошуу»  -   аккредиттоо  боюнча  региондук  жана  эларалык  уюмдардын  ишинекатышуу.    11. Эларалык кызматташтык, технологиялык маалымат,                  кызмат корсотуу жана окутуу жагынан    Милдеттер  болуп  томонкулор саналат: СМУИнин иши менен  байланышканбардык маселелер боюнча маалыматтык камсыз кылуу, кызмат корсотуу жанаокууларды жургузуу.  Функциялар болуп томонкулор саналат:  -   стандартташтыруу,  метрология,  аккредиттоо  жагында  жана   булмаселелер  менен  байланышкан  башка  жактарда  иштеген  уюмдар  мененрегиондук  жана эларалык дењгээлде, анын ичинде эки жана көп  тараптуумакулдашуулардын  жана  келишимдердин негизинде кызматташтыкты  жузогоашыруу;  -  техникалык регламенттердин, стандарттардын жана стандартташтыруу,метрология  жана ылайык келишине баа беруу боюнча башка документтердинУлуттук  маалымат фондун тузуу жана жургузуу, аларды мамлекеттик  жанажеке ишканалар менен уюмдарга беруу боюнча кызмат корсотуу;  - метрология, сыноо, стандартташтыруу жана ылайык келишине баа беруужагынан илим-изилдоо иштерин жургузуу;  - улуттук стандарттарды жана алар жонундо маалыматтарды чыгаруу;  -  стандартташтыруу,  метрология жана сапаттын  менеджменти  жагынанконсалтинг  боюнча  кызмат  корсотуу эларалык  тажрыйбада  колдонулгананыктамаларга  ылайык  таламдардын  кагылышуусун  билдирбеген  шартта,мындай кызмат корсотуулорду беруу;  -  Дуйнолук  соода  уюмунун  соодадагы техникалык  богооттор  боюнчаМакулдашуусунун   маселелери   боюнча   улуттук   аныктама-маалыматтыккызматтын функцияларын аткаруу;  -  адистердин квалификациясын жогорулатуу боюнча курстарды  уюштуруужана стандартташтыруу, метрология, ылайык келишине баа беруу, сапаттанменеджменти  менен  байланышкан маселелер жана бул  жактарга  тиешелууболгон  башка маселелер боюнча бардык тараптар - мамлекеттик,  ошондойэле  жеке  сектордун  окулдору  учун ар  кандай  денгээлдердеги  башкаокутуучу сабактарды жургузуу;  -  стандартташтыруу, метрология, аккредиттоо боюнча жана алар  мененбайланышкан  башка  жактарда региондук жана эларалык  уюмдарда  КыргызРеспубликасынын атынан иш алып баруу;  -  технологиялык  кызмат  корсотуу жана ыктыярдуу  негизде  сыноолорбоюнча кызмат корсотуу;  -  стандартташтыруу,  метрология, аккредиттоо  боюнча  жол-жоболордужана  сунуштарды,  уюмдардын стандарттарын, сапат  стандарттарын  жанасыноолор,  олчоолор  жана ушул жак менен байланышкан  башка  маселелербоюнча методикалык документтерди иштеп чыгууда техникалык жардам  жанакызмат  корсотуу,  мында ушундай жардам жана кызмат корсотуу  эларалыкпрактикада  колдонулган аныктамаларга ылайык таламдардын  кагылышуусунбилдирууго тийиш эмес.                         IV. СМУИнин ишин уюштуруу    12.  СМУИге  директор  жетекчилик кылат, ал  Кыргыз  РеспубликасынынПрезиденти тарабынан дайындалат.  13.  СМУИнин  директорунун  эки  орунбасары  болот,  аларды  СМУИниндиректорунун  сунушу  боюнча  Кыргыз Республикасынын  Премьер-министридайындайт.  14.   СМУИнин  директору  СМУИнин  ишине  жетекчилик  кылат,  СМУИгежуктолгон  милдеттердин аткарылышын уюштурат жана аларды аткаруу  учунжеке жооп берет.  СМУИнин директору:  -    озунун   орунбасарларынын   ортосунда   кызматтык   милдеттердиболуштурот;  - СМУИнин структурасын жана кызмат орундарынын тизмесин бекитет;  -  СМУИнин кызматкерлерин кызматка дайындайт жана кызматтан бошотот,ошондой  эле  аларга  карата сыйлоо чараларын  колдонот,  анын  ичиндебелгиленген  тартипте Кыргыз Республикасынын мамлекеттик  сыйлыктарынасунуш кылат же аларга тартипке салуу жазасын колдонот;  - СМУИнин структуралык болумдору жонундо жоболорду бекитет;  -  приказдарды,  буйруктарды  чыгарат, корсотмолорду  берет,  алардыСМУИнин кызматкерлери аткарууга милдеттуу;  -  СМУИге жуктолгон милдеттерди аткарууну камсыз кылуу учун  СМУИнинкарамагында  болгон  ишканаларды,  уюмдарды  жана  мекемелерди  тузуу,озгортуп   тузуу   жана   жоюу  маселелерин   Кыргыз   Республикасынынмыйзамдарында белгиленген тартипте чечет;  -  чет  олколордун  стандартташтыруу,  метрология  жана  аккредиттөөбоюнча  улуттук  органдары менен, ошондой эле тиешелуу  эларалык  жанарегиондук   уюмдар   менен  кызматташтык  жонундо  келишимдерге   жанамакулдашууларга белгиленген тартипте кол коет.  15.   СМУИге   жуктолгон  милдеттерди  аткаруу   менен   байланышканмаселелерди  коллегиялуу  карап  чыгуу  жана  СМУИнин  компетенциясынакирген  илимий-техникалык проблемаларды чечуу   учун  СМУИнин  илимий-техникалык кењеши тузулот.  Бул  кенеш жонундо жобону жана анын жекече курамын СМУИнин директорубекитет.  СМУИде   башка  кенешуучу  жана  консультациялык  органдар  тузулушумумкун.  16.  СМУИ  стандартташтыруу,  метрология  жана  аккредиттоо  жагынанишчаралардын  планын иштеп чыгуу учурунда бардык таламдаш  тараптардын(жеке,   ошондой  эле  мамлекеттик  сектордун  окулдорунун)  туздонтузкатышуусун камсыз кылат.  17.   СМУИ   мамлекеттик  башкаруу  органдарынан  СМУИге   жуктолгонмилдеттерди  жана функцияларды аткаруу учун зарыл болгон документтердижана маалыматтарды суратууга жана алууга укуктуу.  18.  СМУИ  Кыргыз  Республикасынын Окмотуно озунун  иши  жонундо  аржылдагы отчетту берет.                     V. СМУИнин мулку жана каражаттары    19.  СМУИ озалдынча финансы-чарбалык ишти жузого ашырат жана алынганкирешелерди тескейт.  20.   СМУИнин  финансылык  каражаттарынын  негизги  булактары  болуптомонкулор саналат:  - республикалык бюджеттен СМУИге болунуучу каражаттар;  -   СМУИ   белгиленген  тартипте  корсотуучу  акы  телонуучу  кызматкорсотуулор;  - донордук жардам, гранттар.  21.  СМУИнин  карамагында турган мамлекеттик мулк - ага  оперативдуубашкаруу  укугунда,  ал эми чарбалык иштин натыйжасында  алынган  мулканын толук чарбалык карамагана бекитип берилет.  22.   СМУИни   озгортуп  тузуу  жана  жоюу  Кыргыз   Республикасынынмыйзамдарында каралган учурларда жана тартипте жузого ашырылат.