ТОКТОГУЛ ШААРДЫК КЕӉЕШИ

ТОКТОМ

 Токтогул шаардык кеңешинин XXVIII чакырылышынын кезектеги XXXXIII сессиясы

2022-жылдын 08-февралы № 04 

2021-2025-жылдарга  Токтогул шаарын  социалдык-экономикалык жактан өнүктүрүү  программасын бекитүү жөнүндө

Кыргыз Республикасынын ““Жергиликтүү мамлекеттик администрация жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жөнүндө”” мыйзамына ылайык, Токтогул шаарынын 2022-2024-жылдарга  карата болжолдуу түзүлгөн өнүктүрүү программасы боюнча Токтогул шаарынын мэри Б.Болгонбековдун  маалыматын, Токтогул шаардык кеңешинин “Экономика, бюджет, финансы каражаттары, чакан жана орто бизнес, менеджмент, маркетинг кызматы, кредит, инвестициялар” боюнча туруктуу комиссиясынын корутундусун, ошондой эле сессияда чыгып сүйлөгөн  депутаттардын сунуш,  пикирлерин угуп жана талкуулап, Токтогул шаардык кеңешинин XXVIII чакырылышынын кезектеги XXXXIII сессиясы

Т О К Т О М      К Ы Л А Т:

1.    2021-2025-жылдарга Токтогул шаарын социалдык-экономикалык жактан өнүктүрүү программасы  айрым толуктоолор менен жактырылгандыгы белгиленсин, тиркемеге ылайык бекитилсин (тиркелет).

2.    Ички жана тышкы финансы булактардан каражат табуу жана жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүн көбөйтүү менен программада камтылган иштерди аткаруу боюнча жоопкерчиликтүү иштер жүргүзүлсүн.

3.    Аткарылышы боюнча  Токтогул шаарынын коомчулугуна,  шаардык кеңешинин депутаттарына ар бир жарым жыл ичинде 1(бир)  жолудан кем эмес отчет берип туруу Токтогул шаарынын мэри Б.Болгонбековго милдеттендирилсин.

4.    Токтомдун аткарылышын көзөмөлдөө Токтогул шаардык кеңешинин  туруктуу комиссияларына (К.Дербишев, С.Абышов                          , Д.Караева, У.Тойчубеков) тапшырылсын.

5.    Токтом мамлекеттик тилде кабыл алынды.

6.    Токтомду мыйзамда каралган тартипте каттоого алуу, көчүрмөсүн тиешелүүлүгүнө жараша жөнөтүү жооптуу катчыга (С.Наралиева) тапшырылсын.

7.    Бул токтом Токтогул шаардык кеңешинин  www.toktogul.kg вебсайтына   жайгаштырылган күндөн баштап күчүнө кирет.

8.    Ушул токтом күчүнө кирген күндөн баштап Токтогул шаардык кеңешинин 02.11.2020-жылдагы кезектеги XXIX сессиясынын № 29 токтому күчүн жоготту деп табылсын.

Токтогул шаардык кеңешинин XXVIII   чакырылышынын  “08” февраль 2022-жылдагы кезектеги  XXXXIII сессиясынын  № 04 токтому менен бекитилди

2021-жылдан 2025- жылдарга

Токтогул шаарынын социалдык-экономикалык  өнүктүрүү программасы

М А З М У Н У

1.    Киришүү

2.    Жалпы жоболор:

2.1.        Программаны аныктоо

2.2.        Принциптер

2.3.        Максаты

2.4.        Милдеттери

2.5.        Багыттары

3.    СЭӨП тузуму:

3.1.        Өнүктүрүү программасын иштеп чыгуу боюнча жумушчу тобу;

3.2.        Жумушчу топтун иш планын иштеп чыгуу;

4.    СЭӨП иштеп чыгууну уюштуруу (механизм)

4.1.        Учурдагы жагдайды талдоо боюнча анализи:

4.2.        Мамлекеттик тармактык программаларды талдоо;

4.3.        Токтогул шаарын өнүктүрүү программасынын негизинде 2021-жыл ичинде аткарылган иштери жөнүндө;

4.4.        Жергиликтүү жамааттын муктаждыктарын (талаптарын) талдоо

5.    Өнүктүрүү программасынын жалпы максаты

6.    Өнүгүү программасынын негизги багыттары

6.1.Социалдык коргоо;

6.2.Мектепке чейинки жана орто билим берүүнү жана маданиятты өнүктүрүү тармагы;

6.3.Спорт жана туризм

6.4.Сугат суу жана ирригация

6.5.Таза суу

6.6.Ички жолдор

6.7.Электр энергия, көчөлөрдү жарыктандыруу жана интернет байланышы менен камсыздоо

6.8.Гендердик иш аракеттер

6.9. Калктын аярлуу катмарларына жардам берүү

6.10.Саламаттыкты сактоо багыты

6.11.Айлана чөйрөнү коргоо, жашыладандыруу, көрктөндүрүү

6.12.Инвестиция тартуу жана инвесторлор менен туруктуу кызматташууга жетишүү

6.13.Маданият тармагын өнүктүрүү багыты

7.    Өнүгүү программасын ишке ашыруу ишке боюнча иш чаралардын планы

8.    Өнүгүү программасын башкаруу программага мониторинг жүргүзүү жана баалоо.

9.    Өнүктүрүү программасынын бюджети.

10. Тиркемелер

1. КИРИШҮҮ 

Токтогул шаардык мэриясында 2021-2025-жылдарга карата социалдык-экономикалык жактанөнүктүрүүнүн программасы,  жарандардын турмушунун сапатын жакшыртууга,  социалдык-экономикалык абалынын туруктуу өсүшүнө, жарандардын жергиликтүү өз алдынча башкарууга болгон конституциялык укуктарын ишке ашырууга шарттарды түзүү жана ЖӨБ органдарынын жарандардын алдындагы жоопкерчилигин көтөрүү максатында иштелип чыкты.

Социалдык-экономикалык өнүктүрүү Программаны бекитүү үчүн төмөндөгүлөр  негиз болуп эсптелет:

КР Конституциясы;

КР Бюджеттик кодекси;

«Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө» КР Мыйзамы;

Туруктуу өнүгүүнү стратегиялык жактан пландоо боюнча методология, (КР Экономика министрлигинин 2015-жылдын 27-февралындагы №45 Буйругу менен бекитилген)

Шаарлардын жана айылдык аймактардын социалдык-экономикалык өнүгүү программаларын даярдоо боюнча ЖӨБО үчүн усулдук колдонмо (Экономика министрлигинин 2019-жылдын 15-майындагы №63-А жана ЖӨБЭММАнын 2019-жылдын 16-майындагы №1-18/56 биргелешкен буйруктары менен бекитилген)

Жергиликтүү деңгээлде программалык негизде бюджеттерди түзүү, кароо жана аткаруу тартиби тууралуу нускама (КР Финансы министрлигинин 2019-жылдын 23-июлундагы №69-Б Буйругу менен бекитилген)

КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 31-мартындагы №194 токтому менен бекитилген 2018-2022-жылдардын мезгилине Кыргыз Республикасынын региондук саясат концепциясы аткаруу үчүн иштелип чыккан методикалык көрсөтмө

СЭӨПту пландаштыруу – коомчулук тарабынан жасалган аракеттердин жана чечимдердин жыйындысы, алар спецификалык стратегиялардын, б.а. миссияны аткаруу жана ага жетишүүнүн узак убактылуу максаттарын камсыз кылуу үчүн арналган деталдык, ар тараптуу, комплекстик пландарды иштеп чыгууга алып барат. Жергиликтүү калктын социалдык-экономикалык жактан өнүгүүсү жана жашоо шарты үчүн коомчулуктун бардык мүмкүнчүлүктөрүн колдонуу жана  инвестиция тартуу аркылуу бардык тийешелүү шарттарды түзүп берүү менен жашоо деңгээлин  жогорулатуу.

Программа Токтогул шаарынын аймагында ишке ашырылуучу максаттарды, милдеттерди коёт жана жергиликтүү коомчулуктардын кызыкчылыктары артыкчылыктуу деп эсептеп, бул багытта – иш аракеттеринин планын сунуш кылат. Ошондуктан Программаны ишке ашыруунун негизги жыйынтыгы жарандарга жеткиликтүү жана сапаттуу мамлекеттик, муниципалдык кызмат көрсөтүүнү камсыз кылган, натыйжалуу муниципалдык башкаруу болмокчу.

2. НЕГИЗГИ ЖОБОЛОР

2.1.  Программаны аныктоо

Социалдык-экономикалык  өсүү – бул өлкөнүн калкынын бардык топторунун жашоо сапатын жогорулатуу жана мүмкүнчүлүктөрүнүн теңдигин камсыздоо үчүн жагымдуу шарттарды түзүү менен коштолгон экономикалык өсүү. Социалдык-экономикалык  ѳнүктүрүү программасы коомчулук тарабынан жасалган аракеттердин жана чечимдердин жыйындысы, алар спецификалык стратегиялардын, башкача айтканда миссияны аткаруу жана ага жетишүүнүн узак убакыттуу максаттарын камсыз кылуу үчүн арналган деталдык, ар тараптуу, комплекстик пландарды иштеп чыгууга алып барат. Жергиликтүү калктын социалдык-экономикалык жактан өнүгүүсү жана жашоо шарты үчүн коомчулуктун бардык мүмкүнчүлүктөрүн колдонуу жана  инвестиция тартуу аркылуу бардык тиешелүү шарттарды түзүп берүү менен жашоо деңгээлин  жогорулатуу.

Шаардын туруктуу өнүгүүсү бул-социалдык–экономикалык өнүгүүсү, азыркы муундун жана келечектеги муундун өнүккөн абалдагы, бардык шарттары бар жашоо турмушу. Муну менен бирге курчап турган чөйрөнүн сактоо,  мыйзамдардын, үрп-адаттардын,  салттардын талаптарына ылайык коопсуз, коомдук мамилени орнотуу. Ошондуктан жаңы кырдаалды баалап алдыга туруктуу өнүгүү максатында аймактагы калктын мүмкүнчүлүктөрүн  ачууга багытталган   программа  даярдалуусу   зарыл.  Ошондой эле, жаңы жумушчу орундарын түзүү үчүн жеке кичи ишканаларды ачуу жана эл  аралык долбоорлор менен кызматташууга мүмкүнчүлүктөрдү ачып берет.

2.2. Принциптер:

-  Шаардык мэриянын жергиликтүү жамааттын алдында ачыктыгы жана жоопкерчиликтүүлүгү өзүнүн иш милдеттерин жергиликтүү жамааттын кызыкчылыктарында жүзөгө ашырылышы;

-  Мыйзамдуулук жана социалдык адилеттүүлүк;

-  Өзүн – өзү каржылоо  жана камсыз кылуу;

- Жарандардын жыйындарда, чогулуштарда өздөрүнүн ой пикирлерин эркин билдирүүсү, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын жүргүзгөн иштериинин ачык айкындуулугу, калктын маалыматка жеткиликтүүлүгү; 

- Жамааттардын мыйзам талаптарына ылайык укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо;

- Үй бүлөлүк зордук зомбулуктан сактоо жана коргоо боюнча иш чараларды жүзөөгө ашыруу;

- Калктын аз камсыз болгон аялуу катмарына социалдык жактан колдоо көрсөтүү, жакырчылыкты жоюу багытында иш алып баруу;

2.3.Жалпы максаттары:

-         Шаарда натыйжалуу жана жоопкерчиликтүү жергиликтүү коомчулуктарга отчеттуу жергиликтүү өз алдынча башкарууну түзүү;

-         Шаарды социалдык-экономикалык  жактан өнүктүрүү;

-         Финансылык туруктуулукту чындоо, жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүн көбөйтүү жана максаттуу туура пайдаланууну камсыздоо;

-         Жергиликтүү маанидеги маселелердин чечилишин камсыздоо;

-         Шаардын инфраструктурасын жакшыртууга жетишүү;

-         Айлана-чөйрөнү көрктөндүрүү, жашылдандыруу;

-         Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы өнүгүү планын аткаруу боюнча жарандык коом менен биргеликте инвестиция тартууга багытталган иштерди жүргүзүү;

2.4. Милдеттери:

-         Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коомчулуктун алдындагы отчеттуулугун өнүктүрүү;

-         Коомдук маанилүү чечимдерди кабыл алууда жамааттын жоопкерчилигин жогорулатуу;

-         Муниципалдык кызматтардын сапатын жана жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу;

-         Жергиликтүү  денгээлде бюджеттик жана салык саясатын өркүндөтүү;

-         Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын уюштуруучулук жана укуктук ишинин натыйжалуулугун өркүндөтүү;

2.5. Багыттары:

-         Токтогул шаарынын аймагынын болгон потенциалына, муктаждыктарына жана көйгөйлөрүнө баа берүү, шаардын туруктуу өнүгүшүнө өбөлгө болуучу же тоскоолдук кылуучу факторлорду, ошондой эле  аларды өнүктүрүү келечектерин аныктоо;

-         Орто мөөнөттүү келечекке шаарды туруктуу өнүктүрүү максаттарын,  милдеттерин жана аларды чечүүгө багытталган иш чараларды коюу;

-         Программанын максаттарына жетүү боюнча жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын аткаруу бийлигинин, чарбакер субьекттердин, ишкерлердин, коомдук уюмдардын, донорлордун жана жергиликтүү калктын иш аракеттерин координациялоо;

3.     СЭӨП  ТҮЗҮМҮ

Бул документ Токтогул шаардык кеңешинин  депутаттарынын, Токтогул шаардык мэриясынын адистери жана коомдук уюмдардын өкүлдөрүнүн жана жарандардын катышуусунда даярдалды. Социалдык-экономикалык өнүгүү Программасын иштеп чыгуу жумушчу топ тарабынан иштелип чыкты. СЭӨП иштеп чыгуу үчүн  түзүлгөн жумушчу топ курамы Токтогул шаарынын мэринин буйругу менен бекитилди.  Курамында гендердик тең салмактуулук сакталды, жумушчу топко мамлекеттик мекемелердин жана калктын аялуу катмарынын өкүлдөрү дагы киришти. Шаарды өнүктүрүү боюнча потенциалдуу өнөктөштөр жана лидерлер сунушталды. Жумушчу топтун милдеттери жана ыйгарым укуктары, СЭӨПсын берүү мөөнөттөрү аныкталды, материалдык-техникалык камсыздоо (орг.техника, иш бөлмөсү, кеңсе буюмдары) маселелери камтылды.

Токтогул шаардык мэриясынын социалдык экономикалык Өнүктүрүү программасын иштеп чыгуу боюнча Токтогул шаарынын мэринин 2019-жылдын 03-декабрынын №240-буйругунун негизинде  жумушчу тобу түзүлгөн: (буйрук тиркелет)

1.    Н.Көчөрканова  -  Токтогул шаарынын вице-мэри, жумушчу топтун жетекчиси;

  жумушчу топтун  м ү ч ө л ө р ү:

2. Т.Дарманова   - шаардык мэриянын аппарат жетекчиси;

3. Н.Кулузакова  - шаардык мэриянын ФЭБ башчысы;

4. Н.Кулназарова-  шаардык мэриянын  жаштар иштери боюнча адиси;

5. Т.Бекташова    - шаардык мэриянын башкы адиси;

6. А.Дорбукеева  - шаардык мэриянын стат-экономист, жетектөөчү адиси;

7. Т.Раманкулов  - шаардык кеңештин депутаты (макулдашуу менен);

8. Э.Жапаров       - шаардык кеңештин депутаты (макулдашуу менен);

9. У.Тойчубеков  - шаардык кеңештин депутаты (макулдашуу менен);

10. К.Ашырбекова - аялдар кеңешинин төрагасы;

11. Н.Сатыбалдиев - жеке ишкер;

12. К.Бабанов – “Бабан - Ата” коомдук фондусунун төрагасы;

13. С.Наралиева – Шаардык кеңешинин жооптуу катчысы;

Жалпы максаттары:

-         Токтогул шаарын ар тараптан өнүктүрүү боюнча максаттуу багыттарын аныктоо;

-         Гендердик тең салмактуулукту сактоо менен калктын суроо талаптарын ишке ашырууну эске алуу;

-          Милдеттери:

-         2021-20225-жылдарга Токтогул шаарынын социалдык-өнүгүү программасын иштеп чыгуу;

-         Жергиликтүү маанидеги маселелерди программага киргизүү;

3.1.    Жумушчу топтун иш планын иштеп чыгуу

Өнүктүүү программасын иштеп чыгуу процессин уюштуруу максатында жумушчу топтун иш планы түзүлдү.( 1-тиркемеде көрсөтүлөт)

4.   СЭОП ИШТЕП ЧЫГУУНУ УЮШТУРУУ (МЕХАНИЗМИ)

4.1.    Учурдагы жагдайды талдоо боюнча анализи:

Социалдык жана гендердик сезимтал аспектилеринин (СГСА) пайдалуулугу жана болушу үчүн учурдагы кырдаалды талдоо анализи: Токтогул шаардык мэриясында СЭӨП 2025-жылга чейин иштелип чыккан. Социалдык паспорту бар. Бардык иш-чараларда гендердик сезимталдуулук көрсөткүчтөрү төмөн көрсөтүлгөн. Социалдык-экономикалык өнүгүү Программасында гендердик теңчиликти камсыз кылуу милдеттери артыкчылыктуу эмес болуп келген, бирок ошол эле учурда гендердик сезимталдуулук эске алынган. Мисалы: Токтогул шаарында ичүүчү таза суудан, катуу тиричилик калдыктарын ташып чыгарууда калктын аялуу катмары, аялдар, эркектер да пайда көрүшөт. СЭӨП ишке ашыруу боюнча ишканалардын отчетторунда шаардык бюджеттен каржылоо көрсөтүлөт. Себеби: аярлуу катмарга, аялдарга, эркектерге жеңилдик катары субсидия каралган. Социалдык бөлүгүндө Карылар күнү, Энелер күнү, 8-март аялдардын Эл аралык күнү, Балдардын коргоо күнү, майыптар күнү ж.б. майрамдарды белгилөө тууралуу маалыматтарда материалдык жардам көрсөтүү чагылдырылган. Бирок аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн/ДМЧАлардын/жалгыз бой энелердин жашоо деңгээлин жогорулатуу боюнча конкреттүү иш-чаралар жок, алар алган социалдык жөлөк пулдардын өлчөмү гана көрсөтүлгөн. Шаарда өнөр жай ишканалары жоктугунан, калкты жумуш менен камсыздоо мүмкунчүлүк болбогондугунан миграция маселеси толук чечилбей келе жатат.

Социалдык паспорт:

Социалдык жөлөк пул алуучулар – 436 аялуу үй-бүлө.

Жөлөк пул алган аярлуу үй-бүлөлөр – 694

Социалдык жөлөкпул алган 1,2 топтогу майыптар - 220, анын ичинен 18 жашка чейинкилер – 79

Бала кезинен майыптар - 48, жалпы жетим - 13, бакканынан ажыраган - 13

Улуу Ата Мекендик согуштун  жесирлери – 4

Ооган согушунун катышуучулары -14, ЧАЭС -10, Баткен согушунун катышуучулары-10

СЭӨПтө төмөнкү милдеттерди пландаштырууда:

2021-2025-жылдарга Токтогул шаарын социалдык-экономикалык жактан өнүктүрүүнүн бардык тармактары камтылды. Социалдык-экономикалык өнүгүү Программасында гендердик сезимталдуулук эске алынды. Калктын  аялуу катмарынын, ДМЧ, жеңилдик алуучулардын саны такталды.

Муниципалдык инфраструктура объекттери:

14 объект (мектептер - 4, ФАП - 1, ҮДТ-1, шаардык мэриянын имараты -1, бала бакча -5, балдар спорт мектеби-1, Балдар чыгармачылык үйү -1.

Коомдук уюмдар:

аксакалдар соту -1 , карыялар кеңеши-1,  аялдар кеңеши - 1, жаштар комитети - 1,  мечиттин имамдары - 5

Шаардык кеңештин  депутаттарынын саны – 21 киши (6 аял). Төмөндөгү  маселелер боюнча туруктуу комиссиялар  -4

Шаардык мэриянын  аппараты – 16 адам

4.2.   Мамлекеттик тармактык программаларды талдоо:

1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “Биримдик, ишеним, жаратмандык” программасынын  алкагында жергиликтүү өз алдынча башкарууну өнүктүрүүнүн 2018-2023-жылдарга карата программасы;

2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2017-жылдын 22-сентябрындагы “Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-2022-жылдарга “Спорттук Кыргызстан” программасы

3.Кыргыз Республикасынын калкынын психикалык саламаттыгын сактоо боюнча 2018-2023-жылдарга КР Өкмөтүнүн программасы.

4. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 1-мартындагы “Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-2022-жылдарга калктын ден-соолугун сактоо жана саламаттык сактоо системасын өнүктүрүү боюнча “Ден-соолугу чың адам-өнүккөн өлкө”программасы.

5. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2017-жылдын 3-октябрындагы “2017-2021-жылдарга “Кургак учук-V» программасы.

6. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн  2017-жылдын 30-декабрындагы “2017-2021-жылдарга Кыргыз Республикасынын  (АИВ)  –инфекциясын жеңүү боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн  программасы.

4.3.       Токтогул шаарын өнүктүрүү программасынын негизинде 2021-жыл ичинде  аткарылган иштери жөнүндө.

Токтогул шаары боюнча:

Түтркү берүүчү гранттын эсебинен төмөндөгү иштер аткарылды:

1.    Борбордук аянттагы фонтанды ремонттоо;

2.    Стадиондогу сырткы жөө адамдар басуучу жол асфальттанды;

Демөөрчүлөрдүн эсебинен:

1.    Бримкулов жана Кутманбаев көчөлөрү жарыктандырылды-жеке жактар

2.    Даңканай кичи районунун О.Коргол көчөсүнө ичүүчү суу чыгарылды – “АС-САФА” борбору кайрымдуулук фонду;

4.4.    Жергиликтүү жамааттын муктаждыктарын  (талаптарын) талдоо

Жамааттын артыкчылыктарын аныктоодо шаардын жашоочуларынын муктаждыктарын биргелешип изилдөө үчүн ар бир кичи райондордо өткөрүлгөн жыйындарда, фокс топтордо жашоочулар эмнеге муктаж, аялдар, жаштар, жарандардын аялуу катмарларынын муктаждыктары боюнча сурамжылоолор жүргүзүлдү.

1.    Таласбай  кичирайонунда, Акжон жаңы коншунда, мектеп,балдар бакчасынын жоктугу көйгөй жаратат.

2.    Жолдорго шагыл төгүп тегиздеп берүү, борбордук бөлүгүн асфальтоо маселесин айтышат.

3.    Жумушсуздар үчүн жумушчу орундарын түзүү, шарттарын жакшыртуу боюнча маселелерди көтөрүшөт.

4.    Алыскы кичи райондордо ичүүчү таза суу жана саркынды суу түтүктөрүнүн иштешин камсыздоо маселелери.

5.    Тамак-аштын, товарлардын жана башкалардын кымбатташы курч көйгөйлөрдүн бири болуп саналат. Айрыкча, баанын кө-төрүлүшү аялуу үй-бүлөлөргө таасирин тийгизип  жатат. Аялуу үй-бүлөлөргө муктаждык – бул алар керектүү нерселерди арзандатылган баада сатып ала турган дыйкан базар же социалдык дүкөн.

Ресурстук мүмкүнчүлүктөр

Шаар аймагындагы көйгөйлүү маслелерди чечүү үчүн төмөндөгү ресурстук мүмкүнчүлүктөр колдонулат:

-         Республикалык бюджет

-         Жергиликтүү бюджет

-         Атайын эсеп мамлекеттик ишканасы

-         Сырттан инвестиция тартуу

-         Ар кандай кайрымдуулук фонддору

-         Жергиликтүү жамааттын, жеке ишкерлердин салымы

5.     ӨНУКТУРУУ ПРОГРАММАСЫНЫН ЖАЛПЫ МАКСАТЫ 

СЭӨПтүн негизги максаты Токтогул шаарынын жашоочуларынын бакубаттуулугун туруктуу жогорулатууну, орто мөөнөттүү келечекте (2021-2025-жж.) экономикалык динамикалык өнүгүүнү камсыз кылуунун жолдорун жана ыкмаларын аныктоо, шаардын инфраструктрасын жакшыртуу, социалдык мүнөздөгү маселерди жана айлана-чөйрөнү сактоо маселесин чечүү жолу менен Токтогул шаарынын жашоосунун сапатын жана денгээлин көтөрүү болуп эсептелет.

 Токтогул шаары жөнүндө жалпы маалымат:

Географиялык абалы:

Улуу демократ акын Токтогул Сатылганов атын алып жүргөн шаарыбызга Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 23-март айындагы №198 токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Административдик-аймактык реформасы боюнча Концепциясынын негизинде 2012-жылдын 28-сентябрь айында “Шаар” статусу берилген. Токтогул шаарынын тарыхына кайрылсак, мындан 46-48-жыл мурда азыркы Токтогул шаары жайгашкан жер кумдуу бөз дөбөлөрдөн турган адыр болгон экен. 1968-1969-жылдардан тарта зор суу сактагычты курууда Кетмен-Төбөлүктөр чоң зыяндарды тартышып, турак жайларын ата-бабалар кооз жерлерин таштап, ушул бөз дөбөлүү адыр жерге көчүп келүүгө аргасыз болушкан. Кетмен-Төбөнүн акылман эмгекчил эли көптөгөн кыйынчылыктарга карабастан райондун борборун Токтогул шаарчасын шаарга айлантып, гүлдөтүп, өстүрүп, өнүктүрүп келе жатат. 1928-жылдары бул жерде Токтогул поселкалык кеңеши болуп түзүлгөн. Ал эми 1996-жылдан 2012-жылга чейин Токтогул поселкалык өкмөтү болгон. Токтогул шаары Улуу Жибек жолунун бир бөлүгү, Ош-Бишкек автотрассасынын боюнда Бишкек шаарынан 286 чакырым, ал эми Жалал-Абад облусунун 330 чакырым алыстыкта жана деңиз деңгээлинен 982 метр бийиктикте. Токтогул шаарынын жалпы аянты 701 га түзөт. Айдоо аянтты жана үлүш жерлер жок.

Токтогул шаары Кетмен-Төбө ойдуңунда  жайгашып, Жаны жол айыл аймагынын айылдары менен, тактап айтканда чыгышынан Кара –Тектир айылы, тундугунон Кызыл – Туу айылы, туштук- батышынан  Токтогул суу сактагычы, Кара - Суу жана  Жаны – Жол айылдары менен чектешет.

                        Климаты кескин контененталдуу, улам жогорулаган сайын континенти  азаят январь айынын орточо температурасы – 16 С, июлдуку +23 С, жылдык жаан чачындын өлчөмү 252-500 мм. түзөт.

                        Жалпы шаар аймагында 10кичи район   бар.  Туруктуу калктын саны бүгүнкү күнгө 20232адам, 3334 кожолук бар.  Казак, өзбек, тажик, уйгур, дунган, корей, татар, орус, украин, ж.б. улуттун өкүлдөрү -3 % түзөт.  Шаарда 37 райондук маанидеги мекеме-ишканалар жайгашкан.  Калктын 32% мекеме ишканаларда иштешет, мындан сырткары шаардык мэриянын муниципалдык менчигинде 3 орто мектеп, 1 мектеп лицейи, 5 балдар бакчасы, 1 спорт мектеби, 1 балдар чыгармачылык үйү, 1 эс алуу багы (парк), 6000 орундуу 1 стадион, 1 ФАП, 1 ГСВ бар.    Шаардагы көчөлөрдүн саны -106, жалпы жолдун узундугу 89,2 км, анын ичинен 13,8 км.асфальт жолдор, шагыл жолдор -72,3 км, топурак жолдор - 3,1 км

Калктын этникалык курамы:

6. ӨНҮГҮҮ ПРОГРАММАСЫНЫН НЕГИЗГИ БАГЫТТАРЫ:

6.1. Социалдык коргоо тармак

Багыттын максаты:

-Токтогул шаарындагы аялуу үй-бүлөлөрдүн маалымат базасын жыл сайын  жаңыртуу;

- Аялуу абалынан чыгуу үчүн шарттарды түзүү;

- Турмуштук оор кырдаалдагы балдарды, ДМЧларды жана үй-бүлөлөрдү социалдык жактан коргоо;

- Калктын аялуу катмарына жана жакырчылыкты кыскартуу багытта кызмат көрсөтүүнүн жаңы ыкмаларын киргизүү менен даректүү жардамдарды берүү;

- Калктын аялуу катмары GALS методологиясынын “Киреше көбөйтүү дарагы”  тренингинен   катышып  жеке турмушуна  тиешелүү  кошумча киреше  табууга  багыт алышат.

- Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-         Турмуш жана социалдык көндүмдөр, ишке орноштуруу, өз алдынча иш менен камсыз кылуу, потенциалды жогорулатуу, ата-энелик көндүмдөрдү өнүктүрүү жана зомбулук боюнча тренингдердин/семинарлардын жетишсиздиги;

-         Чакан ишканаларды түзүү үчүн өз жардам топтору жана шарттар жок.

-         Турмуштук оор кырдаалдан чыгуу үчүн аярлуу үй-бүлөлөргө колдоонун начардыгы, алардын жергиликтүү деңгээлде чечим кабыл алуу процесстерине катышуусунун төмөн деңгээли.

-          

6.2. Мектепке чейинки жана орто билим берүүнү жана маданиятты өнүктүрүү тармагы:

Багыттын максаттары:

-       Окуучулардын толук, сапаттуу мектепке чейинки жана орто билим алуусу үчүн шарттарды түзүү

-         Жергиликтүү бюджеттин эсебинен билим берүү кызматкерлерин жана мугалимдерди социалдык жактан колдоо;

-         Окуучуларды окутуунун заманбап ыкмаларын алууда педагогдорго жана мугалимдерге колдоо көрсөтүү;

-         Колунда жок жана аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдөгү окуучуларды тартуу жана колдоо көрсөтүү;

-         Балдар чыгармачылык үйүндөгү ийримдерде балдардын татыктуу билим алуусу үчүн шарттарды түзүү;

-         Шаар аймагында мектеп жана мектепке чейинки билим берүү имараттары менен камсыздоо;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-         Токтогул шаарындагы  приоритеттүү маселелердин бири – шаардагы окуучулардын билим деңгээлин жогорулатуу. Өсүп келе жаткан муундун билим деңгээлинин төмөндүгүнүн негизги себептери мектепке чейинки жана орто билим берүүнүн сапаттуу болушу үчүн зарыл шарттарды түзүү болуп саналат;

-          Бул фактордун себептери: окуу-методикалык каражаттардын жетишсиздиги, тарбиячылардын жана мугалимдердин кесиптик деңгээлин жогорулатуу, билим берүүнүн заманбап ыкмаларына өтүү;

-         Балдар чыгармачылык үйүнүн имаратынын эскилиги, ийримге катышкан окуучулардын заманбап билим алуусуна шарттардын жетишсиздиги;

6.3.Спорт жана туризм: Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “Спорттук Кыргызстан” Программасы 2018-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2017-жылдын 22-сентябрындагы № 60 токтому менен бекитилген.

Багыттын максаттары:

-         дене тарбиянын жана спорттун массалык мүнөзүн жогорулатуу, анын ичинде спорттун түрлөрүн, анын ичинде улуттук спортту өнүктүрүү, калктын жеке дене тарбиясын жана сергек жашоо образын калыптандыруу;

-         мамлекеттик-жеке өнөктөштүк принциптерин кеңири жайылтуу жана спорттук инфраструктураны жакшыртуу;

-         туристтик кызмат көрсөтүүлөрдү жеке жактар аркылуу жүргүзүүнү акшыртуу;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-         калктын сергек жашоо образын карманбагындыгы;

-         калктын аялдар/кыздар бөлүгүнүн арасында дене тарбия жана спорт менен алектенген адамдардын саны аз же ал тургай жоктугу;

-          мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын арасында дене тарбия жана спорт иш жүзүндө жок;

-         негизги себептери спорт менен машыгуу үчүн заманбап имараттардын (спорт комплекс, жабык бассейндер, муз аянтчасы, аэробика залдары) жоктугу, машыктыруучу жана окутуучу кадрлардын жетишсиздиги, айлык маянанын аздыгы болуп саналат.

-         Каражаттын жетишсиздигинен жана географиялык абалына байланыштуу туризм тармагын өнүктүрүүгө мүмкүнчүлүктөрдүн жоктугу;

6.4.                                                  Сугат суу жана ирригация

Багыттын максаттары:

-         Шаар аймагында ирригация системасын иштешин камсыз кылуу;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-         Шаар аймагында ирригациялык системалардын колдонууга жараксыздыгы;

-         Ирригациялык инвестициялык долбоорлорду ишке ашырууга бюджеттик ресурстардын жетишсиздиги;

             6.5.Таза суу

       Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 28-мартындагы № 155 токтому менен бекитилген  “2026-жылга чейин Кыргыз Республикасынын калктуу конуштарын ичүүчү суу менен камсыздоо жана канализация тутумдарын өнүктүрүү” Стратегиясынын негизинде.

            Багыттын максаттары:

Калк ичүүчү таза суу менен камсыз кылуу;

Элдин ден соолугуна кам көрүү;

Аялдар үчүн шарт түзүлүп ( үйгө таза суу кирип.сан узел ,раковина ,жылуу суу  аристон  кир жуучу автомат машина орнотулат)  жашоо шарттары жакшырат;

            Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

Калк таза суу менен жабдууга жана канализацияга абдан муктаж

Каржылоо булактарынын жетишсиздиги;

6.6. Ички жолдор:  Шаардагы көчөлөрдүн саны -106, жалпы узундугу 89,2 км., анын ичинен 15,5 км. асфальт жолдор, 70,6 км. шагыл жолдор, 3,1 км. топурак жолдор. Жалпы жөө адамдар басуучу жолдор 9,3 км. түзөт.

Багыттын максаттары:

-                   Шаардын ичиндеги асфальт жолдорду оңдоп түзөө, алыскы кичи райондорундагы жолдорду шагылдоо, тегиздөө;

-                   Жөө адамдар басуучу жолдор менен камсыздоо;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-                   Шаардын алыскы кичи райондордогу жолдордун  тез бузулуп шаар тургундарына ыңгайсыз жаратып жатышы;

-                   Жолдорду тейлөөдө атайын техниканын жоктугу;

6.7. Электр  энергия,   көчөлөрдү жарыктандыруу жана интернет байланышы менен  камсыздоо.

Багыттын максаттары:

-         Токтогул шаарынын айрым  аймактарында   кубатуулугу жогору трансформаторлорду, эскирген электр мамычаларын жана электр чубалгыларын  алмаштыруу зарылчылыгы;

-         Алыскы кичи райондордун  көчөлөрүндө түнкү жарыктандыруу орнотуу;

-         Алыскы кичи райондордо интернет байланышы үчүн кабелдерди тартып, жеткирүү;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-  Шаардын  айрым көчөлөрүндө   трансформаторлордун  жетишсиздиги  жана  стандарт электр мамычаларынын   жоктугу ;

- Шаардагы көпчүлүк  кичи райондордун  көчөлөрүндө түнкү жарыктындыруу орнотууга каражаттын  жетишсиздиги;

- электр энергияга болгон тарифтик төлөмдөрдүн коммерциялык негизде эсептелинип төлөнүшү;

- интернет байланышын камсыздоо үчүн кабелдердин тартылып жеткирилбегендиги;

- акча каражатынын жетишсиздиги;

6.8.Гендердик иш аракеттер.

Багыттын максаттары:

-         Аялдарды жумуш менен камсыз кылуу, зордук зомбулуктан жабыр тарткандарга жардам көрсөтүү;

-         Шаардык мэриянын жергиликтүү бюджетинин эсебинен үй бүлөлүк  жана гендердик  зомбулуктан  жабыр тарткан адамдар үчүн  социалдык  кызматтардын уюштурулушуна көмөк көрсөтүү.

-         Иш каналарда,мекемелерде гендердик балансты кармоо;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-         Аялдарды жумуш менен камсыз кылуу үчүн өнөр жай ишканалардын, жеке ишкерлик кылууга төмөн пайыздагы кредиттердин жана инвесторлордун жоктугу;

-         зордук зомбулуктан жабыр тарткандарга кризистик борборлордун жоктугу;

6.9.Калктын аярлуу катмарларына  жардам берүү багыты.

Багыттын максаттары:

-         Калктын аялуу катмарынын санын системалуу түрдө тактоо, даректүү жардам көрсөтүү;

-         Турмуштун  оор кырдаалына  кабылган үй бүлөлөрдү социалдык коргоо, дайыма көзөмөлгө алуу, жакындан  жардам берүү;

-         Сууга, катуу тирчилик таштанды калдыктарын ташып чыгууга болгон тарифтерди төлөөдө жеңилдиктерди берүү;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

- калктын аялуу катмарын толук камсыздоого бюджет каражаты жетишпейт;

- Реаблитациялык жана кризистик борборлордун жоктугу;

6.10. Саламаттыкты сактоо багыты.

Багыттын максаттары:

-         Шаардын алыскы кичи райондорунда жашаган калкты  медициналык жактан тейлөөнү жакшыртуу боюнча иш аракеттерди көрүү;

-          медициналык кызмат көрсөтүүнүн жеткиликтүү, майнаптуу жана сапаттуу системасын түзүү;

-           ар бир адамдын жана  жалпы коомчулуктун  ден-соолугун чыңдоо жолу менен  шаардын  калкынын ден-соолук кудуретин  жакшыртуу;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

- Алыскы кичи райондордогу  үй-бүлөлүк дарыгерлер тобунда медициналык кызматкерлердин жетишсиздиги;

-  Заманбап медициналык жабдуулардын жоктугу;

- жогорудагы көйгөйлөдүү чечүүдө мамлекеттик колдоонун зарылчылыгы;

6.11.Айлана чөйрөнү коргоо, жашылдандыруу, көрктөндүрүү:

Багыттын максаттары:

- Токтогул шаарынын аймагын көрктөндүрүү, эс алуучу жайларда бак дарактардын көчөтүн отургузуу, көчөлөргө  гүлдөрдү  өстүрүү, күнөскана уюштуруу;

- Экологияны сактоо боюнча түшүндүрүү иштерин жүргүзүү;

-Калктын тазалыкты сактоосу, катуу тиричилик таштанды калдыктарын чыгарууну уюштуруу, түшүндүрүү иштерин жүргүзүү; 

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

- олтургузулган көчөттөрдү, гүлдөрдү суугарууда ирригация тутумунун иштебегендиги;

- Көрктөндүрүүдө адистештирилген кызматкерлердин жетишсиздиги;

- Калк арасында экологияны сактоого болгон түшунүктүн жетишсиздиги;

- тарифтик төлөмдөргө айрым кызмат пайдалануучулардын кайдыгер мамилеси ;

- Атайын техниканын (контейнерлери менен) жоктугу, сатып алууга жергиликтүү бюджеттен  каражаттын жетишсиздиги;

6.12.Инвестиция тартуу жана инвесторлор менен туруктуу кызматташууга жетишүү

Багыттын максаттары:

-         Шаардын аймагында инвестиция тартуу мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу;

-         Инвесторлорго жагымдуу шарттарды түзүү;

-         Инвестиция аркылуу шаар аймагын өнүктүрүү;

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-         Долбоорлор менен иш алып барган адистердин жетишсиздиги;

6.13.Маданият тармагын өнүктүрүү багыты.

Багыттын максаттары:

-         Калктын маданиятын жогорулатуу, бош убактыларын туура жана пайдалуу өткөрүүгө  шарт  түзүү,  маданий, руханий байлыктарын өстүрүү;

-         Китеп  окуу аркылуу жаштардын  ан сезимин, ой жүгүртүүсүн,  тарбия, билим деңгээлин жогорулатуу; 

Кыйынчылыктар (көйгөйлөр) жана алардын себептери:

-         Учурдагы калктын массалык бөлүгүнүн интернет менен алектенүүсү;

-          Жаштар үчүн маданий иш чаралар системалуу түрдө өткөрүлбөйт. Маданий ийримдер уюштурулуп туруктуу иштер жүргүзүлбөйт.

7.  ӨНҮГҮҮ ПРОГРАММАСЫН ИШКЕ АШЫРУУ ИШКЕ АШЫРУУ БОЮНЧА ИШ-ЧАРАЛАРДЫН ПЛАНЫ