Бишкек шаары, Окмот Уйу2004-жылдын 26-ноябры, № 865 КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ОКМОТУНУН ТОКТОМУ(Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2005-жылдын 25-майынын
№ 198 редакциясында) Кыргыз Республикасынын 2004-жылдын 9 айындагы социалдык- экономикалык онугушунун жыйынтыктары жонундо Кыргыз Республикасынын Окмоту ушул жылдын январь-сентябрындаэкономиканын осушунун дурус тенденциясы улантылгандыгын белгилейт.Макроэкономикалык туруктуулук жана кызмат корсотуулор менен товарлардыондуруунун коломдорунун кобойушу камсыздалган. Отчеттук мезгилде Кыргыз Республикасынын Окмоту тарабынан 2003-2005-жылдарга Кедейчиликти кыскартуунун улуттук стратегиясынынмаксаттары менен милдеттерин, Социалдык мобилизация жана акыйкатбашкаруу жылын откоруу боюнча иш-аракеттердин программасын аткаруубоюнча иштер улантылды. Салмакталган жана макулдашылган акча-кредит жана салыктык-бюджеттик саясат инфляцияны томонку денгээлде карман турууга мумкундукберет. Ушул жылдын башталышынан тартып инфляция 0,2 процентти тузду.Мында азык-тулук товарларына баанын индекси 0,8 процентов томондоду.Ошол эле убакта азык-тулук эмес товарларга баанын индекси 0,9процентке, акы толотуучу кызматгарга - 1,2 процентке жогорулады.Сомдун туруктуу алмашуу курсу сакталууда. Коммерциялык банктар тарабынан реалдуу секторду кредиттооколомдору кыйла осту. Алсак, ушул жылдын 9 айында берилгенкредиттердин колому откон жылдын тиешелуу мезгилине салыштырганда 61процентке кобойгон. Тартылган депозиттердин колому 24 проценткекобойгон. Мамлекеттик бюджеттин кирешелери 2004-жылдын 9 айында 14,7 млрд.сомду тузду же откон жылдын ушундай мезгилине Караганда 10,9 проценткекоп. Мамлекеттик бюджеттин чыгымдары 12,1 млрд. сомду тузду, бул отконжылдын 9 айына Караганда 13,1 процентке коп. Чыгымдар боюнча такталганплан 86,3 процентке аткарылган. Алдын ала маалыматтар боюнча ушул жылдын 9 айында республикалыкбюджетке 12,5 млрд. сом суммасында ресурстар тушкон. Республикалык бюджеттин учурдагы чыгымдары 2004-жылдын январь-сентябрында (мамлекеттик карызды жоюуга багытталган чыгымдардыкошпогондо) 9725,0 млн. сомду тузду. Бул откон жылдагы денгээлден 11,4процентке коп. Учурдагы чыгымдарды каржылоодо корголгон статьялар артыкчылыктууболуп саналды, алар 2004-жылдын январь-сентябрында 6577,9 млн. сомгокаржыланды же 2003-жылдын ушундай мезгилине Караганда 14,4 проценткекоп. Республикалык бюджеттен эмгек акы боюнча чыгымдарды каржылоо отконжылдын ушундай мезгилине салыштырганда 14,8 процентке кобойгон. Ушулжылдын 9 айынын аралыгында субвенциялар, пенсияларды толоо жана КыргызРеспубликасынын Социалдык фондуна усток толомдор, категориялыкгранттар оз учурунда каржыланган. Ошону менен бирге медициналык камсыздандырууга, медикаменттергежана тамак-ашка, атап айтканда окуу жайларына жана баштапкы кесиптикбилим беруу уюмдарына чыгымдар жетишсиз коломдо каржыланган. Тышкы экономикалык иш-аракетти активдештируу жана ынгайлууконъюнктура тышкы соода жугуртуусунун осушуно комоктошту. 2004-жылдынянварь-августунда ал 39,5 процентке оскон. Мында экспорт 41,2процентке, импорттук беруулор - 38,1 процентке кобойгон. Алар жугуртуу коломдорунун кыйла кобойушу КМШга катышканмамлекеттер, анын ичинде Россия Федерациясы менен - 1,5 эсеге,Казакстан Республикасы - 1,4 эсеге, Туркменстан Республикасы - 2 эсегекобойтууго жетишилди. Тышкы сооданын мындай осушуно ата мекендикондуруштогу товарларды экспорттоону илгерилетуудо орун алганчектоолорду жана тоскоолдуктарды алып салуу боюнча КыргызРеспубликасынын Окмотунун активдуу иши комоктошту. Отчеттук мезгилде соода оноктоштору менен тышкы байланыштардыкенейтуу жана чындоо боюнча иштер улантылды. Монголия Республикасы,Молдова Республикасы, бир катар Борбордук Азиялык мамлекеттер жанаАмерика Кошмо Штаттары менен транспорт, туризм, соода жана капиталдыксалымдар жагындагы макулдашууларга кол коюлду. Иран ИсламРеспубликасы, Казакстан Республикасы жана Финляндия Республикасы мененсоода жана инвестициялар жагындагы макулдашууларга да кол коюлган. ДСУга кируу жонундо Сауд Аравиясы менен эки тараптуу суйлошуулораяктап, натыйжада Кыргызстан озунун товарлары учун бир катар тарифтикженилдиктерди алды, бул Сауд Аравиясына экспоргту кобойтуугокомоктошот. Ушул жылдын январь-сентябрында откон жылдын тиешелуу мезгилинесалыштырмалуу ИДПнын осушу 7 процентти тузду. Онор жай ондурушунунколому 9,2 процентке, айыл чарба продукциясын дун чыгаруу - 3,9процентке, кызмат корсотуулордун колому - 9,8 процентке осту. Товарларды чыгаруунун жана кызмат корсотуулордун кобойушуреспубликанын экономикасына инвестициялардын осушуно комокчу болду.Ушул жылдын январь-сентябрында капиталдык салымдар откон жылдынтиешелуу мезгилине салыштырганда 8,9 процентке кобойду. Чет олколуктике инвестициялардын кобойушундо он тенденциялар сакталууда. Алсак, Iжарым жылдыкта алардын колому откон жылдын ушундай мезгилинесалыштырганда 51 процентке осуп, реинвестицияланган пайданын колому9,8 эсеге кобойгон. Электр энергетикасында 0,2 процентке, кен казып алуу онор жайында-61,9 процентке, металлургиялык комплексте - 9,6 процентке ондурушколомдорунун кобойушу байкалган. Онор жай ондуруш коломдорунун осушу ушул жылдын январь-сентябрындаЖалалабат (12,1 процент), Ысыккол (8,8 процентке), Нарын (27,8процентке), Ош (19,8 процентке), Талас (4 процентке), Чуй облустарынын(12,8 процентке) жана Бишкек шаарынын (15,4 процентке) чарбакерсубъекттери тарабынан камсыз кылынды. Онор жай ондуруш коломдорунун томондошу Баткен облусунда (9,3процентке) жана Ош шаарында (9,4 процентке) белгиленген. Айыл чарба продукциясын онор жайлык кайра иштетуу коломунункобойушунун дурус тенденциясы улантылууда. Ушул жылдын январь-сентябрында осуш 8,9 процентти тузгон. Тамак-аш азыктарын ондуруу коломдору Чуй (26,3 процентке), Баткен(4,5 процентке), Нарын (21,9 процентке), Жалалабат (17,6 процентке),Талас облустарында (40,3 процентке), Бишкек (21,3 процентке) жана Ошшаарларында (27,8 процентке) оскон. Томондоо Ысыккол (9,3 процентке),Ош облустарында (17,5 процентке) белгиленген. Ошону менен бирге текстиль жана тигуу ондурушундо кыйла начаркырдаал сакталууда. 2004-жылдын 9 айында тармакта продукция чыгаруу 12процентке кыскарган. Мурдагы СССРдин Тышкыэкономбанкында, атап айтканда "Завод сверл"акционердик коомунда токтотулган айрым ишканаларга финансыкаражаттарын толоо маселеси толук денгээлде чечилген эмес. Айыл чарбасында кузгу талаа жумуштары аяктоодо. 2004-жылдын 15-октябрына карата абал боюнча дан буурчак осумдукторун жана дандыкжугоруну кошо алганда эгиндин дун жыйымы 1855,0 миц тоннаны тузду же2003-жылдын тиешелуу мезгилинен 5,0 процентке коп. Жашылча, май,бакча, момо-жемиш осумдуктору жана картошка откон жылдагыдан копжыйналды. Пахта жана тамеки жалбырагын жыйноо жогорку темп мененжуруудо. Жалпысынан республика боюнча 2003-жылдагы ушундай мезгилгеКараганда пахта (28,9 процентке) жана тамеки (60 процентке) копжыйналган. Кыргыз Республикасынын Окмоту тарабынан кузгу талаа жумуштарыноптималдуу мооноттордо аяктоо боюнча чаралар корулгон. Бул максаттамамлекеттик резервден 2,5 мин тонна дизель отуну брондон чыгарылып,2005-жылдын 1-декабрына чейин толоо моонотундо процентсиз товардык-кредит турундо айылдык товар ондуруучулорго берилген. Ошондой эле, кийин 2005-жылдын тушумунон кайтаруу шартындадыйкандар менен фермерлер, анын ичинде республикадагы табигыйкырсыктардан жапа чегишкендер учун Япония Окмотунун гранттарынынлиниясы боюнча берилген кредиттерди жана бюджеттик ссудаларды толоо}qeahmem 10,0 миц тонна коломундо айыл чарба осумдукторунун уронунтоптоо тууралуу чечим кабыл алынган. Айыл чарба продукцияларын сатып откорууго жардам корсотуу боюнчачаралар корулуп жатат. Тоо буурчакты сатып откоруу маселелеричечилуудо, Казакстан Республикасына картошка берууго келишимдертузулуп жатат. 2004-жылдын 9 айында чекене соода жугуртуу 12,3 процентке осту.Соода коломдору бардык региондордо кобойду. Ошондой эле калкка акытолотуучу кызматтардын колому (20,4 процентке) оскон. Мындай тенденциякалктын жашоо денгээлин жогорулатуу корсоткучторунун бири болупсаналат. Каржылоонун бардык булактарынын эсебинен капиталдык салымдардынколому 7127,4 млн. сомду тузду. Электр энергетикасында негизгикапиталга инвестициялар 50 процентке кобойду. 34 комплекстуутрансформатордук подстанциялар пайдаланууга тапшырылды. Камбар-Ата ГЭС-П курууга негизги капиталда 69,2 млн. сом инвестиция пайдаланылып,60,4 млн. сом суммасында подряддык иштер аткарылды, ушундай элекорсоткуч Уч-Коргон ГЭСинде тийиштуу турдо - 6,7 жана 1,3 млн. сомду,Шамалды-Сай ГЭСинде - 4,3 жана 3,3 млн. сомду, Таш-Комур ГЭСинде - 2,9жана 1,5 млн. сомду тузду. Отчеттук мезгилде жалпы билим беруучу мектептерди курууга 216,8млн. сом пайдаланылды же откон жылдын ушундай мезгилине Караганда бул1,3 эсеге коп. Жеке турак уйлорду куруу 18,9 процентке кобойду. Экономикадагы жандануу социалдык чойродогу кырдаалды жакшыртуугакомоктошту. Калктын реалдуу акчалай кирешелери 2004-жылдын 9 айындаоткон жылдын ушундай мезгилине салыштырганда 4,3 процентке кобойду.Орточо айлык эмгек акы 2004-жылдын 8 айында 13,2 процентке осту жанаминималдуу керектоо бюджетинин наркы 22 процентке ашып кетти. Пенсиялардын базалык болугу 11,3 процентке жогорулап, Улуу АтаМекендик согуштун катышуучуларына жана майыптарына, аскеркызматчыларына курагы жана майыптуулугу боюнча пенсияларга устокторкобойду. Билим беруу жана саламаттык сактоо кызматкерлерине эмгек акы30 процентке кобойду. Санаториялык-курорттук дарыланууга толомдорду жана жолдомолордупайдаланбагандык, комур, дары-дармек учун компенсацияларды,коммуналдык кызмат корсотуулорго, жылуулук энергиясына, жаратылышгазына, байланыш жана транспорт кызматына толоо чыгымдарын жоюу учунтоломдорду эске алганда Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине жанакатышуучуларына берилуучу женилдиктер толук коломдо каржыланган. Ушулжылдын башынан бери 526 майыптар коляскасы болунгон. Эмгекке жарамдуу иштебеген калктын саны 2004-жылдын 1-октябрынакарата 88,7 мин адамды тузгон, анын ичинде расмий статусу баржумушсуздар - 58,1 мин адам (экономикалык жактам активдуу калктын 2,9процента), алардан 3,9 мин адам жумушсуздук боюнча пособие алышат. Ушул жылдын сентябрь айына карата 2,7 мин адам ишке орноштурулган,алардан 51,2 проценти - аялдар. Бардыгы болуп республика боюнча 2004-жылдын 9 айында 69,4 минжумушчу орду, анын ичинен Ишке орноштурууга комоктошуу жана окутууфондунун каражаттарынын эсебинен 15,7 мин жумушчу орду тузулгон жанакалыбына келтирилген, 1,4 мин жумушсуз жаран чакан кредиттердиалышкан, 3,9 мин жумушсуз адамдар кесиптик окутууга жиберилген. Акытолонуучу коомдук иштерге 2,4 мин адам тартылган. 2004-жылдын 9 айында 21 бизнес-инкубатор, анын ичинде Талас - 5,Ош - 4, Жалалабат - 4, Чуй - 3, Ысыккол - 2, Баткен - 2, Нарыноблустарында - 1 бизнес-инкубатор тузулгон. Эмгек мыйзамдарынын сакталышын контролдоо жана козомолдоо ишкеашырылган, бир катар региондук семинар-кенешмелер откорулуп, андаэмгекти коргоо маселелери жана шарттары каралган. Ушул жылдын 9 айындаэмгекти коргоо боюнча мамлекеттик инспекторлор тарабынан ишканаларменен уюмдарды 1,3 минге жакын текшеруулор откорулгон. Натыйжадаэмгекти коргоо нормаларын жана шарттарын 7,6 мин бузуулар аныкталган.Тузулгон кырдаал ишканалар менен уюмдарда эмгекти коргоо кызматтарынкалыбына келтируу зарылдыгын корсотуп турат. Кыргыз Республикасынын Президенти А.А.Акаевдин Кыргызстандынкалкына жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешине 2004-жылдын 26-октябрындагы кайрылуусунда аныкталган милдеттерди чечуу, социалдык-экономикалык онугуунун дурус тенденцияларын бекемдоо максатында КыргызРеспубликасынын окмоту токтом кылат: 1. Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, администрациялыкведомстволор, мамлекеттик комиссиялар, жергиликтуу мамлекеттикадминистрациялар, Бишкек жана Ош шаарларынын мэриялары: - Кыргыз Республикасынын Президентинин "2004-жылды социалдыкмобилизация жана акыйкат башкаруу жылы" деп жарыялоо жонундо 2003-жылдын 27-декабрындагы № 418 жана облустук мамлекеттикадминистрациялардын, Бишкек жана Ош шаарларынын жергиликтуу оз алдынчабашкармалыктарынын, администрациялык ведомстволордун, уюмдардынжетекчилеринин катышуусу менен болгон Кыргыз Республикасынын Окмотунун2004-жылдын 7-февралындагы кенейтилген заседаниесинде, Кыргызстандынкалкына жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешине кайрылуусундааныкталган милдеттерди аткаруу боюнча таасирдуу чараларды корушсун; - ОКН, ККУС жана "Кыргыз Республикасында 2010-жылга чейинмамлекеттик башкарууну децентралдаштыруунун жана жергиликтуу озалдынча башкарууну онуктуруунун" улуттук стратегиясында белгиленгенмилдеттерди чечууну оз иш-аракеттериндеги артыкчылыктуу багыттар депэсептешсин; - 2004-жылдын жыйынтыгы боюнча ИДПнын кеминде 7 процентке орточожылдык осушун камсыз кылышсын. 2. Кыргыз Республикасынын Айыл, суу чарба жана кайра иштетуу оноржай министрлиги, облустук мамлекетгик администрациялар, Бишкек жана Ошшаарларынын мэриялары: - айыл чарба продукцияларын ондуруу жана кайра иштетуу боюнча 2004-жылдын болжолдуу корсоткучторун камсыз кылуу боюнча бардык зарылчараларды корушсун; - учурдагы куздук себууну жургузуу программасын аткаруу учунтолоого жондомдуу чарбакер субъекттер боюнча товардык кредиттердиболуштуруу боюнча Республикалык мамлекеттик комиссиянын протоколунаылайык куздук буудайдын сорттуу уронун оперативдуу болуштурууну жанаалынган товардык кредиттин максаттуу пайдаланылышын катуу контролдоонукамсыз кылышсын; - Япония Окмотунун гранты жана бюджеттик ссуда боюнча урончулукчарбаларынын жана башка чарбакер субъекттердин карыздарын толооэсебине 2005-жылдын жаздык себуу учун айыл чарба осумдукторунун уронунмамлекеттик урон фондунда топтоо боюнча кечиктирилгис чаралардыкорушсун; - Кыргыз Республикасынын Экономикалык онуктуруу, онор жай жанасоода министрлиги, Республикалык универсалдуу агроонор жай биржасыжана жергиликтуу мамлекеттик администрациялар менен бирдикте айылчарба продукцияларын жана аны кайра иштетуу продуктуларын тышкырынокко чыгаруу боюнча иштерди активдештиришсин; - айыл чарба продукцияларын экспорттук беруулорду уюштурууболугундо "Бишкек контракттары" регион аралык товар жонотуучусистеманын натыйжалуу ишин камсыз кылышсын. 3. (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2005-жылдын 25-майынын
№ 198 жараша алып салынды) 4. Кыргыз Республикасынын Экономикалык онуктуруу, онор жай жанасоода министрлиги: - КНСтен бошотулууга тийиш болгон алтын казып алуу ишканалар айлык моонотто аныктасын жана Кыргыз Республикасынын Окмотунун кароосуна белгиленген тартипте киргизсин; тиешелуу министрликтер, мамлекеттик комитеттер жанаадминистрациялык ведомстволор менен бирдикте аткаруу бийликоргандарындагы болуп откон структуралык озгортуулорду эске алуу мененчет олколор менен кызматташуу боюнча окмоттор аралык комиссиялардынкыргыз болугунун курамына 2004-жылдын 1-декабрына чейин белгиленгентартипте озгортуу киргизилсин; - Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлиги менен бирдиктеКыргыз Республикасынын чет олколордогу соода окулдорунунаккредитацияланган олколордогу иштерин талкуулоо, КыргызРеспубликасынын чет олколор менен активдуу кызматташуусуна тоскоолдуккылган проблемаларды аныктоо учун 2005-жылдын биринчи кварталынынаягына чейин соода окулдорунун кенешмесин откорсун; тиешелуу министрликтер, мамлекеттик комитеттер жанаадминистрациялык ведомстволор жана мамлекеттик комиссиялар мененбирдикте 2005-жылдын биринчи кварталынын аягына чейин КыргызРеспубликасынын тышкы экономикалык саясатынын концепциясынын долбоорунжеткире иштеп чыксын жана Кыргыз Республикасынын Окмотуно караштууЭкономикалык саясат боюнча кенештин кароосуна белгиленген тартиптекиргизсин; тиешелуу министрликтер, мамлекеттик комитеттер жанаадминистрациялык ведомстволор, мамлекеттик комиссиялар облустардынмамлекеттик администрациялары, Бишкек менен Ош шаарларынын мэрияларыжана текстиль тармагынын ишканалары республиканын текстиль тармагынкайра жаратуу жонундо эки айлык моонотто сунуш даярдасын жанакиргизсин. 5. Кыргыз Республикасынын Окмотуно караштуу Геология жанаминералдык ресурстар боюнча мамлекеттик агентство "Кыргызалтын"акционердик коому менен бирдикте "Кумтор" кенинде алтын казып алуунунденгээлин кошумча эки проценттик кобойтуу боюнча чараларды корсун. 6. Кыргыз Республикасынын Окмотуно караштуу Энергетика боюнчамамлекеттик агентствосу "Электр станциялары" ачык акционердик коомуменен бирдикте Камбар-Ата ГЭС-1 жана ГЭС-2 курулуштарын буткоруубоюнча Кыргыз Республикасынын Окмотунун жана россиянын "ЕЭС Россия"акционердик коомунун ортосундагы Макулдашуунун долбоорун даярдоонутездетсин. 7. Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги: - Кыргыз Республикасынын Президентинин "Билим беруу жанасаламаттык сактоо кызматкерлерине эмгек акынын олчомдорун жогорулатуужонундо" 2004-жылдын 12-октябрындагы № 349
Жарлыгына ылайык социалдыкчойронун бюджеттик мекемелеринин кызматкерлерине эмгек акыныжогорулатууга багытталган каражаттарды 2004-жылдын IV кварталында озубагында каржылоону камсыз кылсын; Кыргыз Республикасынын Эмгек жана социалдык жактан коргооминистрлигинин баштапкы кесиптик билим беруу мекемелерине "Тамак-аш"статьясы боюнча бир айлык моонотто карыздарды жойсун. 8 Кыргыз Республикасынын Эмгек жана социалдык жактан коргооминистрлиги 2004-жылдын IV кварталынын аягына чейин: - 2005-2008-жылдарга ишке орноштуруунун улуттук программасын иштепчыгууну аяктасын жана Кыргыз Республикасынын Окмотунункароосуна берсин; - менчигинин туруно карабастан бардык ишканаларда жана уюмдардаэмгекти коргоо кызматтарын тузуу жонундо сунуш даярдасын жана КыргызРеспубликасынын Окмотунун кароосуна киргизсин. 9 Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, администрациялыкведомстволор, мамлекеттик комиссиялар, жергиликтуу мамлекеттикадминистрациялар жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары: - Кыргыз Республикасынын Президентинин "Кыргыз Республикасындаишкердикти онуктуруу учун шарттарды жакшыртуу боюнча чаралар жонундо"2001-жылдын 15-сентябрындагы № 273
Жарлыгынын Кыргыз РеспубликасынынЭмгек жана социалдык жактан коргоо министрлиги менен ишкердикчойросундогу ченемдик-укуктук актылардын долбоорлорунун макулдашууболугунун аткарылышына контролдукту кучотушсун; Кыргыз Республикасынын Президентинин "Аткаруу бийлигининборбордук органдарынын структураларын андан ары оркундотуу боюнчачаралар жонундо" 2004-жылдын 7-февралындагы № 39а
Жарлыгына ылайыкченемдик-укуктук актыларды жана ведомстволук документтерди "КыргызРеспубликасында техникалык жонго салуунун негиздери жонундо" КыргызРеспубликасынын
Мыйзамына ылайык келтируу учун аларды ревизияжургузууну камсыз кылышсын. 10. Бул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз РеспубликасынынПремъер-министринин Аппаратынын башкармалыктарына жана болумдоруножуктолсун. Премьер-министр Н.Танаев