Кыргыз Республикасынын ӨкмӨтүнүн                                      2005-жылдын 30-ноябрындагы № 546                                              токтому менен бекитилген                                                                                Кыргыз Республикасынын Стандарттар жана метрология                       улуттук институту жӨнүндӨ                                                                     ЖОБО                                                              I. Жалпы жоболор                                      1.  Кыргыз  Республикасынын  Стандарттар  жана  метрология  улуттукинституту  «Кыргызстандарт» (мындан ары - СМУИ) стандартташтыруу  жаначенӨӨнүн  бирдейлигин  камсыздоо боюнча улуттук органдын  статусу  бармамлекеттик мекеме болуп эсептелет.   2.  СМУИ  Өзүнүн ишмсрдигинде Кыргыз Рсспубликасынын Конституциясынжана   Кыргыз   Республикасынын  мыйзамдарын,  Кыргыз  РеспубликасыыынПрезидентинин  жарлыктарын  жана буйруктарын,  Кыргыз  РеспубликасынынӨкмӨтүнүн    токтомдорун   жана   буйруктарын,   Кыргыз   Республикасыкатышуучусу  болуп  эсептелген, мыйзамда белгиленген  тартипте  күчүнӨкирген  эларалык келишимдерди жана макулдашууларды, ошондой  эле  ушулЖобону жетекчиликке алат.   3. СМУИ юридикалык жак болуп эсептелет, анын Кыргыз РеспубликасынынМамлекеттик  герби  чагылдырылган, мамлекеттик  жана  расмий  тилдердеаталышы жазылган мӨӨрү, ошондой эле Өзүнүн ишмердигин ишке ашыруу үчүнбашка керек болгон мӨӨрү, штампы, бланкалары бар.   СМУИ  Кыргыз  Республикасынын Экономика жана финансы министрлигининКазыначылык  тутумунда,  банкта белгиленген тартипте  эсеп-кысап  жанабашка керектүү эсептерди ачууга укугу бар, Өз алдынча баланска ээ.   4.  СМУИ техникалык регламенттердин жана стандарттардын сакталышынамамлекеттик  кӨзӨмӨл  жүргузүү  боюнча  иш-милдеттерден  келип  чыкканукуктарды жана милдеттерди кошпогондо Кыргыз Республикасынын  ӨкмӨтүнӨкараштуу   Стандартташтыруу   жана   метрология   боюнча   мамлекеттикинспекциянын укугун улантуучу болуп эсептелет.   5. СМУИнин жайгашкан орду - Бишкек шаары, Панфилов кӨчӨсү,197.                       II. СМУИнин негизги максаттары                                      6. СМУИнин негизги максаттары болуп тӨмӨндӨгүлӨр эсептелет:   - эларалык эрежелерге жана сунуштоолорго ылайыкстандартташтыруунун улуттук системасын түзүү жана Өнүктүрүү;   - Кыргыз Республикасында ченӨӨнүн бирдейлигин камсыз кылуу үчүнметрология жаатында иш жүргүзүү;   - улуттук эталондук базаны колдоо.                       III. СМУИнин негизи милдеттери                                      7. СМУИнин негизи милдеттери болуп тӨмӨндӨгүлӨр эсептелет:   7.1 Стандартташтыруу жаатында:   - илимий-техникалык прогрессти стимулдаштыруу;   -  илимдин, техниканын жана технологиянын Өнүтүү дењгээлине  ылайыкпроцедуралардын,  иштердин  жана  кызмат  кӨрсӨтүүлӨрдүн   атаандаштыкжӨндӨмдүүлүгүн жогорулатуу;   -  табигый  жана  техногендик мүноздӨгү ӨзгӨчӨ кырдаалдардын  келипчыгуу  тобокелдик даражасын эсепке алуу менен объекттердин  коопсуздукдењгээлин жогорулатуу;   - ресурстарды сарамжалдуу жана үнӨмдүү пайдаланууга кӨмӨккӨрсӨтүү;   -   сыноонун   жана   ченӨӨнүн  жыйынтыктарынын   техникалык   жанамаалыматтык сыйышкычтыгын, салыштырмалуулугун, продукциялардын Өз  араалмашуучулугун камсыз кылуу;   -  калктын жашоо-турмушунун, ден соолугунун, ошондой эле жаныбарларменен ӨсүмдүктӨрдүн жашоо тиричилиги менен Өсүп-Өнүгүшүнүн, жеке  жанаюридикалык жактардын мүлкүнүн, мамлекеттик жана муниципалдык  мүлктүн,айлана-чӨйрӨнү,  анын  ичинде  техникалык  регламенттердин  талаптарынаткарууга,   эларалык   стандарттарды,  нормаларды   жана   зрежелердиколдонууга кӨмӨк кӨрсӨтүү үчүн коопсуздук дењгаэлин жогорулатуу.   7.2 Метрология жаатында:   - Кыргыз Республикасынын ченӨӨнүн бирдейлигин камсыз кылуу;   -  улуттук  экономиканы ӨнүктүрүүдӨ ченӨӨлӨрдүн жана стандарттардынролун   чыњдоо   үчүн  эларалык  бирдиктер  системасы  (СИ)   ченӨӨлӨрсистемасынын шайкеш келишин камсыз кылуу.   7.3 Техникалык маалымат жаатында:   -  СМУИнин  ишмердигине  байланышкан маселелер  боюнча  маалыматтыккамсыздоо, кызмат кӨрсӨтүүлӨр жана окутуулар.   7.4 Эларалык кызматташтык жаатында:   -   Кыргыз  Республикасынын  стандартташтыруу  метрология   улуттуксистемасын   жана   бул  багыттарга  байланышкан   тармактарда   башкаталаптарды  СМУИнин  компетенциясынын чегиндеги, соодадагы  техникалыктоскоолдуктарды  томӨидӨтүү  максатында  эларалык,  региондук,   башкаӨлкӨлӨрдүн  стандартташтыруу, метрология боюнча прогрессивдүү  улуттуксистемасы менен шайкеш келтирүү.                          IV. СМУИнин иш-милдеттери                                      8.  СМУИ өзүнӨ жүктӨлгөн максаттарды аткаруу үчүн тӨмӨндӨгүдӨй  иш-милдеттерди ишке атырат:   8.1 Стандартташтыруу жаатында:   -  улуттук  гжономиканын  кызыкчылыгына, илимдин,  техниканын  жанатехнологиянын    дењгээлине    улуттук   стандартташтыруу    тутумунуншайкештигин камсыздоо;   -  стандартташтыруу  жаатында стратегияны  иштеп  чыгуу,  аны  ишкеашырууну уюштуруу;   -  «Стандарттарды иштеп чыгуу, кабыл алуу жана колдонуу  боюнча  акниет  практика кодексинин» негизинде ДүйнӨлүк соода уюмунун  соодадагытехникалык  тоскоолдуктар боюнча макулдашуусуна ылайык, стандарттарды,эрежелерди,  жолжоболорду  жана сунуштоолорду  иштеп  чыгуунун,  кабылалуунун жана колдонуунун тартибин белгилӨӨ;   - улуттук стандарттарды иштеп чыгуу программасын кабыл алуу;   - улуттук стандарттарды бекитүү;   -  стандартташтыруу боюнча документтерди эларалык талаптарга шайкешкелтирүү;   -     стандартташтыруу,    метрология,    сертификаттоо    жаатындамакулдашуулардын долбоорлорун иштеп чыгууга катышуу;   -    акы   тӨлӨӨ   негизинде   жеке   жана   юридикалык   жактардынкеректӨӨчүлӨрүнүн  кењири  чӨйрӨлӨрүнӨ  жеткиликтүү   стандартташтыруубоюнча  стандарттардын  долбоорлорун жана  башка  документтерди  иштепчыгууну, экспертизалоону уюштуруу;   -   стандартташтыруу  боюнча  улуттук  стандарттарды,   эрежелерди,жолжоболорду  жана сунуштоолорду калктын колдонушу  үчүн  эсепке  алуужана жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу;   - стандартташтыруу боюнча техникалык комитеттердин иштерин уюштуруужана алардын ишмердиктерин координациялоо;   -  сапат  боюнча  Кыргыз  Республикасынын сыйлыгын  изденип  алуугаконкурс ӨткӨрүү боюнча иштерди уюштуруу.   8.2 Метрология жаатында:   - чоњдук бирдиктеринин улуттук эталондорун иштеп чыгуу, сактоо жанаӨркүндӨтүү, Эларалык бирдиктер системасынын чоњдуктарынын негизги жанатуунду бирдиктеринин ӨлчӨмун кайрадан чыгаруу жана ӨткӨрүп берүү;   -    чарбакер   субъекттерге   метрологиялык   кызмат   кӨрсӨтүүлӨр(калибровка,  ченӨӨ  каражаттарына  байкоо  жүргүзүү,  сыноолук   жанадиагностикалык жабдууларды аттестациялоо ж.б.);   - ченӨӨ каражаттарынын тибин бекитүү;   -   ченӨӨ  каражаттарын  жана  стандарттык  үлгүлӨрдүн  мамлекеттикреестрин жүргүзүү;   -  ченӨӨнүн  бирдейлигин  камсыздоо абалын  баалоонун  мониторингинжүргүзүү  жана  Кыргыз Республикасынын ӨкмӨтүнӨ тийиштүү маалыматтардыберүү;   - ченӨӨ каражаттарын метрологиялык аттестациялоо;   - ченӨӨ каражаттарын юстировкалоо;   -   улуттук   эталондорду  жана  калибровкалоонун   жана   ченӨӨнүнсертификаттарын эларалык таанууну камсыздоо үчүн угалондорду эларалык,региондук жана улуттук дењгээлде салыштырууга катышуу;   -  ченӨӨнүн  аткаруу  ыкмасын  иштеп чыгууга  жана  аттестациялоогокатышуу;   - метрология жаатында илимий-изилдӨӨ иштерин ишке ашыруу.   8.3 Шайкештикти баалоо жаатында:   -  продукцияларды  жана кызмат кӨрсӨтүүлӨрдү  сертификаттоо  боюнчаоргандын иш-милдеттерин ишке ашыруу;   -  шайкештикти  ырастоо  боюнча иштерди  жүргүзүүдӨ  продукцияларды(кызмат кӨрсӨтүүлӨрдү) сыноо;   -  мамлекеттик  кӨзӨмӨл боюнча атайын ыйгарым укуктуу  органдардын,мамлекеттик  башкаруу  органдарынын,  керектӨӨчүлӨрдүн  укугун  коргообоюнча  коомдук  уюмдардын, ошондой эле келишимдик негизде  жеке  жанаюридикалык   жактардын  билдирүүлорү  жана  суроо-талаптарына   карататестирлӨӨ   жана   башка   технологиялык   тейлӨӨлӨр   боюнча   кызматкӨрсӨтүүлӨр;   - улуттук стандарттарга шайкештик белгисин чагылдырууну бекитүү;   - белгиленген тартипте сертификаттоо боюнча региондук жана эларалыксистемага кошулуу жӨнүндӨ Кыргыз Республикасынын ӨкмӨтүнӨ сунуш берүү;   -  СМУИ  тарабынан  берилген  шайкештик сертификаттарынын  реестринжүргүзүү,  катуу  отчеттуулуктагы (милдеттүү шайкештик  сертификатынынбланкалары,    шайкештик    сертификатынын   кӨчүрмӨлӨрү,    шайкештиксертификатынын  бланкаларынын  кӨчүрмӨлӨрү,  шайкештик   сертификатынатиркеменин    кӨчүрмӨлӨрү)   жана   институт   жана   анын    түзүмдүкподразделениелери   же   ведомстволук  ишканалары   колдонуучу   башкаформадагы бланкаларды эсепке алуу.   8.4 Маалыматтык камсыздоо жаатында:   -    техникалык   регламентердин   жана   стандарттардын    Улуттукмаалыматтык   фондун   түзүү   жана  жүргүзүү,   фонддун   маалыматтыкпродукцияларын    жана    улуттук   стандарттарын    басып    чыгаруу,пайдалануучуларды камсыздоо, Кыргыз Республикасынын  ӨкмӨтү  тарабынанбелгиленген  тартипке ылайык эларалык, региондук  уюмдардын  жана  четӨлкӨлӨрдүн    улуттук   органдарынын   документтерин,   стандарттарды,жетектӨӨчү принциптерди, жолжоболук документтерди которуу;   -   стандартташтыруу  маселелери  боюнча  ДүйнӨлүк  соода   уюмунунсоодада   техникалык  тоскоолдуктар  боюнча  макулдашуунун   жоболорунаткарууну  камсыздоо үчүн улуттук сурап билүү маалымат кызматынын  иш-милдетин аткаруу;   -   эларалык   тажрийбада   пайдаламылуучу   аныктамаларга   ылайыкстандартташтыруу,   метрология   жана   сапат   менеджменти   жаатындаконсалтинг боюнча кызмат кӨрсӨтүү;   -  СМУИнин компетснциясыиа кирген стандартташтыруу, метрология жанасыноонун  башка  масслелери жаатында иштерди  жүргүзүү  боюнча  кызматкӨрсӨтүү;   -  бардык тараптар - мамлекеттик ӨкүлчүлүктӨр үчүн да, жеке  секторүчүн   стандартташтыруу,   метрология,   шайкештикти   баалоо,   сапатменджменти   жана   ушул  чӨйрӨгӨ  тиешелүү  башка  маселелер   боюнчаадистердин  квалификациясын жогорулатуу жана башка окутуучу сабактарды(семинарлар, окуулар, стажировкалар ж.б.) боюнча курстарды уюштуруу.   8.5 Эларалык кызматташтык жаатында:   -  стандартташтыруу, метрология жаатында жана  бул  багыттар  мененбайланышкан  тармактарда, анын ичинде эки тараптуу жана  кӨп  тараптуумакулдашуулардын  жана  келишимдердин  негизинде  эларалык,  региондукуюмдар  жаиа чет олкӨлӨрдүн улуттук уюмдары менен кызматташтыкты  ишкеашыруу;   -  Кыргыз  Республикасын  стандартташтыруу,  метрология  жана  ушулбагыттар   менен   байланышкан  тармактар   боюнча   СМУИнин   ыйгарымукуктарынын чегинде региондук жана эларалык уюмдарга таанытуу.                     V. СМУИнин укугу жана жоопкерчилиги                                      9. СМУИ Өзүнүн компетенциясынын чегинде тӨмӨнкү укуктарга ээ:   - Кыргыз Республикасынын улуттук  стандарттарын  жана  стандартташ-тыруу боюнча башка документтерин белгиленген тартипте  бекитүүгӨ, алып салууга жана чыгарууга;   -   техникалык   регламенттерди  иштеп  чыгуу  планына   сунуштардыкиргизүүгӨ;   -  чыгарууга жана кайра басып чыгарууга, анын ичинде чет тилдердегиулуттук     стандарттардын    жана    стандартташтыруу,    метрология,сертификаттоо  боюнча башка документтердин, башка  ӨлкӨлӨрдүн  улуттукстандарттарынын  кӨчүрмӨсүн алууга жана таркатууга,  онюндой  эле  булиштерди жүргүзүүгӨ юридикалык жактарга укук берүүто;   -  шайкештикти  ырастоо, ченӨӨнүн бирдейлигин камсыз  кылуу,  сыноожүргүзүү,  келишимдин негизинде жана кслишимдик күчү  бар  жана  башкадокументтердин   негизинде   -адистерди  даярдоо   жаатында   чарбакерсубүекттерге акы тӨлӨмӨ кызматтарды кӨрсӨтүү;   -  бӨлүнгӨн мамлекеттик бюджеттик каражаттарды чыгым түрлӨрү боюнчаалардын арналышына ылайык бӨлүштүрүү;   -  республикада жана чет ӨлкӨлӨрдӨ ишкер байланыштарды ишке ашыруу,Кыргыз  Республикасынын  мыйзамына ылайык чарбалык  эсептин  негизиндеишканаларды жана кызмаггарды түзүү;   - эларалык, улуттук жана региондук уюмдар менен келишимдердитүзүү;     Кыргыз    Республикасынын   мыйзамында    белгиленген    тартиптежүргүзүлгӨн иштерге -(кьгзмат корсотүүлоргӨ) бааларды жана  тарифтердииштеп чыгуу жана колдонуу.   Кыргыз   Республикасынын   мыйзамдарына,  эларалык   стандарттарга,ченемдерге  жана  эрежелерге  каршы келбеген,  негизги  иш-милдеттердиаткаруута  ӨбӨлгӨ  болгон башка жумуштарды жана  кызмат  кӨрсӨтүүлӨрдүжүргүзүү;   -  Кыргыз  Республикасынын ченемдик укуктук  актыларына  жана  (же)стандарттарына   ылайык   сертификаттоону   ишке   ашыруу   максатындапродукциялардын үлгүлӨрүн жана сынамыгын алуу;   -   келишимдик   негизде   стандартташтыруу,   сертификаттоо   жанаметрология  жаатында треиинггерди, семинарларды, стажировкаларды  жанаадистерди окутуунун башка түрлӨрүн жүргүзүү;   - СМУИнин структурасына кирген структуралык подразделениелерди жанаведомстволук  ишканаларды  Кыргыз  Республикасынын  аймагында   КыргызРеспубликасынын  мыйзамында белгиленген тартипте  түзүү,  кайра  түзүүжана  жоюу,  ошондой  эле  алардын иш-аракеттерине  жетекчиликти  жанаконтролдукту ишке ашыруу.   10. СМУИ Кыргыз Республикасынын мыйзамына ылайык Өзүнүн ишмердигинежоопкерчилик тартат.                       VI. СМУИнин ишмердигин уюштуруу                                      11.  СМУИни  Кыргыз Республикасынын Президенти дайындаган  директоржетектейт.   12. Директордун эки орунбасары болот, аларды директордун сунуштоосуменен Кыргыз Республикасынын Премьер-министри дайындайт.   13.  Директор СМУИнин ишмердигине жетекчиликти ишке ашырат,  СМУИгежүктӨлгӨн  милдеттерди аткарууну уюштурат жана анын аткарылышына  жекежоопкерчилик тартат.   СМУИнин директору:   - Өзүнүн орунбасарларынын кызматтык милдеттерин бӨлүштүрӨт;   - СМУИнин структурасын жана штаттык расписаниесин бекитет;   - СМУИнин кызматкерлерин кызматка дайындайт жана кызматтан бошотот,ошондой  эле  аларга  сыйлоо чараларын колдонот, белгиленген  тартиптеКыргыз  Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына  кӨрсӨтӨт  же  аларгатартиптик жазаларды колдонот;   -   СМУИнин   структуралык  подразделениелери   жана   ведомстволукподразделениелери жӨнүндӨ жоболорду бекитет;     Кыргыз  Республикасынын мыйзамында белгиленген  тартипте  СМУИнинкызматкерлеринин эмгек акысы жана сыйлоо гууралуу жобону бекитет;   -  СМУИнин кызматкерлери милдеттүү түрдо аткара турган буйруктарды,тескемелерди чыгарат, кӨрсӨтмолордү берет;     институтка  жуткөлгөн  милдеттерди аткарууну  камсыз  кылуу  үчүнСМУИнин  карамгындагы ведомстволук ишканаларды Кыргыз  Республикасынынмыйзамында  белгиленген  тартипте  түзүү,  кайра  уюштуруу  жана  жоюумаселелерин чечет;   - белгиленген тартипте чет Өлколордүн, стандартташтыруу, метрологиябоюнча  улуттук органдары, ошондой эле Өзүнүн компетенциясынын чегиндетиешелүү  эларалык  жана  региондук уюмлар менен  кызматташуу  жӨнүндӨмакулдашууларга, келишимдерге кол коет.   14.  СМУИге жүктӨлгӨн милдеттерди аткарууга байлаиыштуу масслелердиколлсгиялуу  кароо  жана анын компетенциясына киргсн илимий-техникалыкмаселелерди чечүү үчүн, СМУИнин илимий-техникалык кењеши түзүлӨт.   Илимий-техникалык  кењеш  жӨнүндӨ  жобо  жана  анын  жекече  курамыдиректор тарабынан бекитилет.   СМУИде  кещеш  берүүчү  жана консультациялык органдар  да  түзүлүшүмүмкүн.   15.  СМУИ  стандартташтыруу жана ченӨӨнүн бирдейлигин камсыз  кылуужаатында   иш-чаралардын   планын  иштеп  чыгууда   баардык   кызыкдартараптардын    (жеке    секторлордун,    ошондой    эле    мамлекеттикӨкүлчүлүктӨрдүн) түздӨн-түз катышуусун камсыз кылат.   16.  СМУИ  ӨзүнӨ жүктӨлгӨн маселелерди жана иш-милдеттерди  аткарууүчүн  керектүү  маалыматтарды жана документтерди мамлекеттик  башкарууоргандарынан суроого жана алууга акылуу.   17.  СМУИ Кыргыз Республикасынын ӨкмӨтүнӨ Өзүнүн ишмердиги  жӨнүидӨжыл сайын отчет берет.              VII. СМУИнин мүлкү жана финансылык-чарбачылык ишмердиги                                      18.  СМУЙнин карамагындагы мамлекеттик мүлктӨр оперативдик башкарууукугунда  ага бекитилип берилет, ал эми чарбалык ишмердиктин  эсебиненалынган  мүлктӨрү  СМУИнин  Өз алдынча тескӨӨсүнӨ  түшӨт  жана  ӨзүнчӨбаланста эсепке алынат.   19. СМУИнин каржылоо булактары:   - республикалык бюджеттин каражаттары;   Кыргыз  Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген  сертификаттоо,метрология,  стандартташтыруу жана башка Өндүрүштүк-чарбалык  ишмердикбоюнча чарбакср субъекттсрге акы тӨлвме кызматтар кӨрсӨтүлгӨндүгү үчүнтүшкон Өздүк каражаттар;   -  гранттар,  кредиттер  жана  Кыргыз Республикасынын  мыйзамдарынакаршы келбеген башка булактар.   20.  СМУИ  чарбакер субъекттерге кызмат кӨрсӨтүүлӨрдӨн  жана  башкаӨндүрүштүк   ишмсрдиктен   алыиган  кирешелерди,   ошондой   эле   булкирешелердин   эсебинен  алынган  мүлктӨрдү  оз  алдынча  пайдалануугаакылуу.   21.   СМУИни   кайра  уюштуруу  жана  жоюу  Кыргыз  Республикасынынмыйзамында каралган учурда жана тартипте ишке ашырылат.