Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2005-жылдын 2-декабрындагы № 551 токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Финансылык көзөмөл жана отчеттуулук боюнча мамлекеттик агенттик жөнүндө Жобо Бул Жобо Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Финансылыккозөмөл жана отчеттуулук боюнча мамлекеттик агенттиктин укуктукстатусун аныктайт жана Кыргыз Республикасынын Конституциясына, КыргызРеспубликасынын мыйзамдарына, Кыргыз Республикасынын Президентининжарлыктарына, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдоруна жанаКыргыз Республикасынын башка нормативдик укуктук актыларына ылайыкиштелип чыкты. I. Жалпы жоболор 1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Финансылык көзөмөл жанаотчеттуулук боюнча мамлекеттик агенттик (мындан ары -Мамлекеттикагенттик) Кыргыз Республикасынын финансылык рынокто бирдиктүүмамлекеттик саясат жүргүзүүчү жана банктык эмес финансылыкмекемелердин ишин, баалуу кагаздардын рыногун, финансылык отчёттунжана аудитордук иштин стандарттарын жөнгө салуучу жана көзөмөлдөөчүыйгарым укуктуу мамлекеттик орган болот. 2. Мамлекеттик агенттик өз ишинде Кыргыз РеспубликасынынКонституциясына, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, КыргызРеспубликасынын Президентинин жарлыктары менен буйруктарына, КыргызРеспубликасынын Өкмөтүнүн токтомдоруна жана буйруктарына, аныкталгантартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге, Кыргыз Республикасынынбашка нормативдик укуктук актыларына жана ушул Жобого таянат. 3. Мамлекеттик агенттик юридикалык жак болот, КыргызРеспубликасынын Мамлекеттик гербинин сүрөтү түшүрүлгөн жана өзүнүнаталышы мамлекеттик жана расмий тилдсрде жазылган мөөрү, аныкталганүлгүдөгү мөөрлөрү, штамптары жана бланктары, ошондой эле КыргызРеспубликасынын мыйзамдарына ылайык банк мекемелеринде ачылуучуэсептери болот. Мамлекеттик агенттиктин ушул Жобо менен аныкталчу функциялары башкамамлекеттик органдарга өткөрүп берилиши мүмкүн 4. Мамлекеттик агенттиктин берилген ыйгарым укуктардын чегиндечыгарылган чечимдери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленгентартипте күчүнө кирет жана Кыргыз Республикасынын аймагында бардыкюридикалык жактар жана жеке адамдар үчүн аткарууга милдеттүү. 5. Мамлекеттик агенттик озүнүн ишин борбордук аппарат жана аймактыкбөлүмдор аркылуу аткаруу бийлигинин башка органдары, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары, коомдук бирикмелер жана башка уюмдар мененөз ара байланышта жүргүзөт. II. Мамлекеттик агенттиктин негизги максаттары жана милдеттери 6. Мамлекеттик агенттиктин ишинин максаты - финансылык рынокту,финансылык отчеттуулук жана аудит системасын өнүктүрүү аркылууреспубликадагы инвестициялык климатты жакшыртуу жана экономикагакеректүү инвестициялык ресурстарды тартуу жолу менен мамлекеттинтуруктуу экономикалык өсүшү үчүн шарттарды түзүүнү көздөйт. 7. Мамлекеттик агенттиктин негизги милдеттери: - Кыргыз Республикасында финансылык рынокту, бухгалтердик эсепти,финансылык отчеттуулукту жана аудитти өнүктүрүүнүн стратегиясын жанаартыкчылыктарын аныктоо; - финансылык рынокту, ошондой эле бухгалтердик эсепти, финансылыкотчеттуулукту жана аудитти жөнгө салуу маселелери боюнча нормативдикукуктук базаны өркүндөтүү; - финансылык рыноктун субъекттери, жеке аудиторлор жана аудиторуюмдар Кыргыз Республикасынын алардын ишин жөнгө салуучу мыйзамдарынсакташына көзөмөлдү камсыздоо; - ата мекендик финансылык рыноктун дүйнөлүк финансылык рынокко,бухгалтердик эсеп жана аудит системасынын эл аралык бухгалтердик жанааудитордук шериктсштикке интеграциясы үчүн шарттарды түзүү; Кыргыз Республикасынын финансылык рыногун жана бухгалтердик эсеп,финансылык отчеттуулук жана аудит системасын мамлекеттик жөнгө салуу; - Кыргыз Республикасында баалуу кагаздар рыногун, банктык эмессекторду, бухгалтердик эсепти, финансылык отчеттуулукту жана аудиттиөнүктүрүүнүн мамлекеттик саясатын жана стратегиясын аныктоо жанажүргүзүү; камсыздоочулардын, камсыздандырылган жактардын жана камсыздоочууюмдардын, мамлекеттик эмес пенсиялык фонддордун, мамлекеттик эмеспенсиялык фонддордогу аманат салуучулардын жана алуучулардын, кумароюндарга катышуучулардын, оюн-зоок мекемелерди уюштуруучулардын жанаага катышуучулардын, лотереялык процесскекатышуучулардын, лотереяларды түзүүчүлордүн жана уюштуруучулардынукуктары жана мыйзамдуу кызыкчылыктары корголушун камсыздоо; - инвестицияларды тартуу үчүн ыњгайлуу шарттарды түзүү аркылууфондулук рыноктун өнүгүшүнө көмөк көрсөтүү; - Кыргыз Республикасында бухналтердик эсепти, финансылыкотчёттуулукту жана аудитти жүргүзүүнүн жана өркүндөтүүнүнметодологиялык негиздерињ түзүү; финансылык отчёттуулуктун жана аудиттин стандарттарын киргизүүжана финансылык отчёттуулуктун жана аудиттин стандарттарынконтролдоонун механизмдерин түзүү үчүн шарттарды камсыздоо; - корпоративдик башкаруу принциптерин өнүктүрүүгө көмөк көрсөтүү. III. Мамлекеттик агенттиктин функциялары 8. Мамлскеттик агенттик коюлган милдеттерди аткаруу үчүн төмөнкүдөйфункцияларды аткарат: 8.1. Тармактык саясаттагы функциялары: - банктык эмес финансылык институттарды, баалуу кагаздар рыногун,бухгшггердик эсепти, финансылык отчёттуулукту жана аудитордук иштиөнүктүрүү боюнча мамлекеттик саясатты иштеп чыгат жана ишке ашырат; - Кыргыз Республикасында камсыздоочу уюмдар, мамлекеттик эмеспенсиялык фонддор, оюн-зоок жайлар, лотереялык процесстер, баалуукагаздар рыногу, корпоративдик башкаруу, ошондой эле бухгалтердикзсеп, финансылык отчёттуулук жана аудитордук ишмердик финансылыкотчёттуулуктун жана аудиттин стандарттарына ылайык иштешин жөнгөсалуучу норматнвдик укуктук базаны иштеп чыгат жана өркундөтөт; - Кыргыз Республикасынын социалдык-экономикалык мүноздөгүнормативдик укуктук актыларынын, концепцияларынын жанапрограммаларынын долбоорлорун макулдашат; - иштин белгиленген чөйрөсүндө мыйзамдарды колдонуупрактикасын жалпылайт; - Кыргыз Республикасынын аймагында жүгүртүлүүчү баалуу кагаздардынэмиссиясына, жайгаштырылышына жана жүгүртүлүшүнө, анын ичинде четөлкөлүк эмитенттсрдин баалуу кагаздарына уруксат берүүгө карата бирдейталаптарды (стандарттарды) иштеп чыгат жана бекитет; - эмиссиялык баалуу кагаздардын милдеттүү реквизиттерин белгилейт; - баалуу кагаздарды кармоочулардын реестрин жүргүзүүго каратабирдей талаптарды белгилейт; - баалуу кагаздар рыногунда мрофсссионал иш жүргүзүүнүлицензиялоонун жана иштөөнүн тартибине жана шарттарына каратабирдей талаптарды, эрежелерди (стандарттарды) иштеп чыгат жанабекитет; - өзүн өзү башкаруучу уюмдардын иш жүргүзүү укугуна уруксаттардыберүү үчүн нормативдик укуктук актыларда каралган талаптарды,көрсөтүлгөн укуктарды берүүнүн жана токтотуунун тартибин аныктайт; - камсыздандыруучу резсрвдерди жана пенсиялык активдердижайгаштыруунун нормативдерин, эрсжелерин жана принциптерин бекитет; - камсыздандыруу жана мамлекеттик эмес пенсиялык, лотереялык жанаоюн-зоок ишмердикти өнүктүруү маселелери боюнча нормативдик укуктукжана методологиялык актыларды иштеп чыгат; - камсыздандыруу уюмдары үчүн камсыздандыруу операцияларын эсепкеалуунун жана бул операциялардын туруктуулугуна тассир этүүчүкамсыздандыруучу жана башка финансылык-чарбалык иштер боюнчаотчёттордун камсыздандыруучу уюмдар үчүн милдеттүү бирдейкөрсөткүчтөрүн жана формаларын иштеп чыгат жана бекитет; - камсыздандыруу уюмдарынын, мамлекеттик эмес пенсиялык фонддордун,лотереялардын жала оюн-зоок жайлардын түзүүчүлөрүнүн жанауюштуруучуларынын финансылык туруктуулугун жана төлөм жөндөмүн чыњдообоюнча методикалык көрсөтмөлордү жана рекомендацияларды иштеп чыгат; - финансылык отчёттуулуктун жана аудиттин жањы кабыл алынганстандарттарын жана аларга киргизилген өзгөртүүлөрду колдонуугакиргизет жана жайылтат; - аудитор уюмдардын жана жске аудиторлордун отчёт берүүсүнүн жанафинансылык отчёттуулугунун көлөмүн аныктайт жана тартибин иштеп чыгат; - аудитордук ишти, бухгалтердик эсептин уюштурулушун жанажүргүзүлүшүн жөнгө салуучу нормативдик укуктук актыларды иштеп чыгат,ошондой эле кызыкдар мамлекеттик органдар, бухгалтерлердин жанааудиторлордун профессионал бирикмелери менен чогуу финансылыкотчёггуулуктун жана аудиттин стаидарттарьш колдонуу боюнчарекомендацияларды иштеп чыгат; - Кыргыз Республикасында финансылык рынокту жана аудиттиөнүктүрүүнүн тснденцияларын талдайт; - баалуу кагаздар рыногунуи профсссиолал катышуучулары үчүн баалуукагаздар менен операцияларда тобокелди чектөөчү өздүк каражаттардынжетиштүүлүгүнүн милдеттүү нормативдерин жана башка милдеттүүталаптарды бекитет; - баалуу кагаздардын эмитенттеринин жана баалуу кагаздар рыногунунпрофессионал катышуучуларынын маалыматты ачыкка чыгарышынын талаптарынжана эрежелерин (стандарттарын) аныктайт, ошондой эле берилгенмаалыматтын тууралыгын контролдойт; камсыздандыруучу жана мамлекеттик эмес пенсиялыкишмердиктин практикасын жалпылайт. 8.2. Жөнго салуучу функциялары: - баалуу кагаздар рыногунда профессионал ишмердикке лицензия берет,ошондой эле Кыргыз Рсспубликасынын мыйзамдарынын талаптары бузулганучурда аталган лицензияларды убактылуу токтотот, кайра алат жана жоккочыгарат; - баалуу кагаздар рыногунун профессионал катышуучулары (союздар,ассоциациялар, бирикмелер) түзүүчү өзүн өзү башкаруучу уюмдардын ишжүргүзүүсүнө уруксаттарды берет, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынынталаптары бузулган учурда андай уруксаттарды токтотот же жоёт, ошондойэле озүн өзү башкаруучу уюмдардын реестрлерин жүргүзөт; - камсыздандыруу уюмдарын, мамлекеттик эмес пенсиялык фонддордужана оюн-зоок субъскттеринин иш-аракеттерин лицензиялоону ишке ашырат,ошондой эле Кыргыз Республикасыньш мыйзамдарынын талаптарын бузганучурда көрсөтулгөн лицензиялардын колдонулушун токтотот, кайра алатжана жоет; - лотереялык иш жүргүзүү укугуна күбөлүктү каттайт жана берет,ошондой эле эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын бузганучурда көрсөтүлгөн күбөлүктөрдүн колдонулушун токтотот, кайра алатжана жоет; - камсыздандыруу брокеринин иш-аракетин жүргүзүү укугуна уруксатберет жана каттайт, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынынталаптарын бузган учурда көрсөтүлгөн уруксаттардын колдонулушунтоктотот, кайра алат жана жоет; - аудитордук иштерди лицензиялоону ишке ашырат, ошондой эле КыргызРеспубликасынын мыйзамдарынын талаптарын бузган учурда көрсөтүлгөнлицензиялардын колдонулушун токтотот, кайра алып коет жана жоет; аудитордук иш жүргүзүүнү каалаган жеке адамдардыаттестациялоону ишкс ашырат. 8.3. Координациялоо, мониторинг жана контролдоо боюнча функциялары: - баалуу кагаздарынын эмитенттеринин жана баалуу кагаздар рыногунунпрофессионал катышуучулардын иштерине жалпы мониторинг жүргүзөт; - баалуу кагаздар жана баалуу кагаздар рыногундагы маалыматтардыачыкка чыгаруу жагынан корпоративдик мамилелер боюнча КыргызРеспубликасынын мыйзамдарынын талаптарынын сакталышына контрольжүргүзот; - баалуу кагаздарды чыгарууну мамлекеттик каттоону, кайра каттоону,ошондой эле аларды чыгаруунун жыйынтыктарын каттоону ишкс ашырат; - Кыргыз Республикасынын баалуу кагаздарынын бирдиктүү мамлекеттикреестрин жүргүзөт; - Кыргыз Республикасынын фондулук рыногунда жүтүртулүүчү четөлкөлүк эмитенттер чыгарган баалуу кагаздардын эмиссиясынынпроспектилерин каттоону ишке ашырат; банктык эмес финансылык рыноктун абалынын жалпы мониторингинжүргүзөт; - пайлык инвестициялык фонддордун эрежелерин, ошондой эле пайлыкинвестициялык фонддордун инвестициялык пайларын баштапкыжайгаштыруунун жыйынтыктарын каттоону ишке ашырат; - банктык эмес финансы системасын жонгө салуучу КыргызРеспубликасынын мыйзамдарын көзомөлгө алынуучу чарбакер субъекттердинсакташына контроль жүргүзөт; - финансылык рынокту, бухгалтердик эсепти, финансылык отчеттуулуктужана аудитти өнүктүрүү, жөнгө салуу маселелери боюнча чет өлкөлөрменен эл аралык уюмдардын финансы рынокторун көзөмөлдөө боюнча ыйгарымукуктуу органдары менен кызматташтыкты ишке ашырат; ' - мамлекеттик органдардын чечимдерин финансылык отчеттуулуктардынстандарттарына ылайык келтирүу боюнча алардьш иштерин координациялоонуишке ашырат; - камсыздандыруу, топтоочу пенсиялык, лотереялык жана оюн-зоокиштеринин, баалуу кагаздар рыногунун жана корпоративдик башкаруунункатышуучуларынын укуктары менен мыйзамдуу таламдарын коргоогобагьпталган чараларды иштеп чыгат жана жүзөгө ашырат; - Мамлекеттик агенттиктин компетенциясына кирген маселелер боюнчаталдоолорду жана баа берүүлөрдү, ошондой эле илимий изилдөөлөрдүжүргүзүүнү уюштурат; - эмитенттердин жана баалуу кагаздар рьшогунун профессионалкатышуучуларынын иштерине инвесторлордун арыздары менен даттанууларынкарайт; - камсыздандыруу уюмдарына, мамлекеттик эмес пенсиялык фонддоргожана оюн-зоок иштеринин субъскттерине берилген, токтотулган жанажоюлган лицензиялардын, лотереялык иштерди жана камсыздандырууброкеринин иштерин жүргүзүү укугуна уруксаттардын реестрин жүргүзөт; - камсыздандыруу уюмдарыыын жана мамлекеттик эмес пенсиялыкфонддордун төлөө жондөмдүүлугүн контролдооиу ишке ашырат; - камсыздандыруучулардын иштерине камсыздандырылгандар менен пайдатабуучулардын, кумар оюндары менен лотереялардын катышуучуларынын жанамамлекеттик эмес пенсиялык фонддордун аманатчыларынын мамлекеттикпенсиялык фонддордун иштерине арыздары менен даттанууларын карайт; Кыргыз Республикасынын аудиторлорунун, аудитордук уюмдарынын,жеке аудиторлордуи, профессионалдык аудитордук бирикмслердинмамлекеттик реестрии жүргүзот; - аудитордук уюмдар жана жеке аудиторлор аудиттин стандарттарынсакташына контролдукту ишке ашырат. 8.4. Акысыз кьпмат көрсөтүүлор боюнча функциялары: ???? - баалуу кагаздар рыногуна катышуучулардын кесиптик дењгээлинжогорулатууга¬ баалуу кагаздар рыногун өнүктүрүү маселеси боюнчаизилдөөлөрдү жүргүзүүгө көмөктошөт; - өз ыйгарым укуктарынын чектерииде баалуу кагаздар жөнүндө КыргызРеспубликасынын мыйзамдарын колдонуу маселелери боюнчаконсультацияларды жана түшүндүрмөлордү берет, ошондой эле тиешелүүметодикалык рекомендацияларды иштеп чыгат; - конверсиялоо, бухгалтердик эсепти жүргүзүү жана мамлекеттикоргандар менен экономикалык иш-аракеттин субъекттеринин суроо-талаптары боюнча финансылык отчеттуулуктун бекитилген стандарттарынаылайык финаисылык отчеттуулук түзүү маселелери боюнчаконсультацияларды жана түшүндүрмөлордү берет. 8.5. Ишмердикти камсыздоо боюнча функциялары: - Мамлексттик агенттиктин муктаждыктары үчүн товарларды берүүгө,иштерди аткарууга, кызматтарды көрсөтүүгө, заказдарды жайгаштырууга,ошондой эле иш-аракеттин белгиленген чойрөсүндө мамлекеттик башкамуктаждыктар үчүн илимий-изилдөө иштерин жүргүзүүгө белгиленгентартипте конкурстарды, анын ичинде башкаруучу компанияларды тандообоюнча конкурстарды өткөрүүнү жана мамлекеттик контракттарды түзүүнүуюштурат; - Мамлекеттик агенттиктин иш процессинде түзулүүчү архивдикдокументтерди толуктоо, сактоо, эсепке алуу жана колдонуу боюнчачараларды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарыиа ылайык ишке ашырат; - финансылык рыноктун иштеши жөнүндө жалпыга жеткиликтүүмаалыматтык база түзот; - Мамлекеттик агенттиктин компетенциясына тиешелүү маселелер боюнчаметодикалык материалдарды жана рекомендацияларды чыгарат; - аудитти өнүктүрүү, бухгалтердик эсепти жүргүзүүнү өркүндөтүү жанафинансылык отчетгуулуктун бекитилген стандарттарына ылайык финансылыкотчеттуулукту түзүү боюнча маалыматтык-аналитикалык база түзөт жанаколдоо көрсөтөт. IV. Мамлекеттик агенттиктин укуктары 9. Мамлекеттик агенттик төмөнкүдөй укуктарга ээ: - мамлекеттик агенттиктин иш-аракет чойролөрүнүн маселелери боюнчамыйзамдардын, нормативдик укуктук актылардын жана КыргызРеспубликасынын Өкмөтүнүн чечими талап кылына турган башкадокументтердин долбоорлорун, оиюндой эле мамлекеттик агенттиктин ишпланынын жана болжолдук көрсөткүчтөрүнүн долбоорун КыргызРеспубликасынын Өкмөтүнө киргизүүгө; - мамлекеттик агенттиктин финансылык рынокту, бухгалтердик эсепти,финансылык отчеттуулукту жана аудитти жөнгө салууга багытталган иш-аракет чөйрөсүнүн маселелери боюнча нормативдик укуктук актылардыКыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык кабыл алууга; - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларда жанатартипте көзомөлгө алынуучу чарбакер субъскттерден алардын финансылык-экономикалык иш-аракеттери жөнүндө белгиленген отчетгорду,справкаларды жаиа башка маалыматтарды, ошондой эле башка мекемелерге,уюмдарга жана жарандарга тиешелүү маалыматтарды алуу үчүн кайрылууга; - Кыргыз Республикасьшын мыйзамдарында каралган учурларда жанатартипте көзөмолгө алынуучу чарбакер субъекттердин иш-аракетинтекшерүү жүргүзүүдө жеке аудиторлорду жана аудитордук уюмдарды(аудитордук кызматтарды), укук коргоо органдарынын кызматкерлерин жанабашка адистерди ишке тартууга; - көзөмөлгө алынуучу чарбакер субъекттердин иш-аракеттеринтекшерүүгө байланыштуу башка зарыл иш-чараларды жүргүзуүгө; - профессионалдуу катышуучулар тарабынан баалуу кагаздар мененбүтүмдөрдү тузүү тартибине коюлуучу талаптарды белгилөөгө; - мамлекеттик агентство тарабынан баалуу кагаздар боюнча КыргызРеспубликасынын мыйзамдары бузулган фактылар аныкталган учурлардабаалуу кагаздар менен бүтүмдөрдү түзүүнү токтотууга, ага богот коюуга; - баалуу кагаздарды чыгарууну белгиленгсн тартипте жараксыз дептабууга, баалуу кагаздардын эмитентгери жоюлган, кайра түзүлгөнучурларда баалуу кагаздарды чыгарууну жоюуга жана баалуу кагаздардычыгаруу сот тарабынан жараксыз деп табылганда аларды жок кылууга; - баалуу кагаздар рыногунун профессионал катышуучуларынын жанабаалуу кагаздардын эмитенттеринин, ошондой эле Кыргыз Республикасынынмыйзамдарында каралган учурларда жана тартипте баалуу кагаздардынэмитенттери жана баалуу кагаздар рыногунун профессионал катышуучуларымснен байланышкан кызыкчылыктары бар (инсайдерлер жана аффиллирленгенкомпаниялар) ар кандай субъекттердин иш-аракеттсрин уюштуруучулук-укуктук формаларына карабастан текшерүү жүргүзүүгө; - эмитенттерге жана баалуу кагаздар рыногунун профессионалкатышуучуларына, алардын кызмат адамдарына карата баалуу кагаздаржөнүндө мыйзамдарды бузуу үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарындакаралган административдик жоопкерчилик чараларын колдонууга; - Мамлекеттик агенттиктин компетенциясына кирген маселелер боюнча,анын ичинде баалуу кагаздарды чыгарууну жараксыз деп табуу, баалуукагаздар менен бүтүмдордү жараксыз деп табуу жөнүндө укук коргоооргандарына материалдарды жиберүүгө жана сотко доо менен кайрылууга; - инвестициялык фонддордун активдери же пассивдери мененоперацияларды токтотууга, инвестициялык фонддун убактылуубашкаруучусун дайындоого, опюндой эле алар тарабынан КыргызРеспубликасынын нормативдик укуктук актыларын бузуу фактыларыаныкталган учурларда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башкачараларды көрүүгө; - акционердик коомдорду башкаруу органдарынан акционерлердинкезектен тышкаркы жалпы чогулуштарын өткөрүүнү талап кылууга; - баалуу кагаздардын эмитенттерине жана баалуу кагаздар рыногунунпрофессионал катышуучуларына, ошондой эле өз алдынча жөнгө салынуучууюмдарга өз компетенциясынын чектеринде аткаруу үчүн милдеттүү болгонкөрсөтмөлөрдү жиберүүгө жана алардан керектүү документтерди берүүнүталап кылууга; камсыздандыруу иштерин, мамлекеттик эмес пенсиялык фонддордуништерин, оюн-зоок жайларын түзүү жана кармоо боюнча иштердижүргүзүүгө, кумар оюндарын уюштурууга лицензияларды (уруксаттарды)токтотууга жана кайра алууга, иш-аракеггердин бул түрлөрүн жүргүзүүгөлицензияларды (уруксаттарды) берүүдөн Кыргыз Республикасынынмыйзамдарында каралган негиздерде баш тартууга; - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын бузган учурлардалотереялык иштерди жүргүзүү укугуна күбөлүктөрдүн колдонулушунтоктотууга, аларды кайра алууга жана жоюуга; - камсыздандыруу уюмдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынынталаптарын, камсыздандыруу (кайра камсыздандыруу) иш-аракетинжүргүзүүнү жөнгө салуучу тартибин бузгандыгы аныкталган учурлардакамсыздандыруучуларга жогоркудай кемчиликтерди четтетүү боюнчакөрсөтмолөрдү берүүго, ал эми ал көрсөтмөлөрдү аткарбаган учурлардатиешелүү лицензиялардын колдонулушун аныкталган тартип бузуулардычеттеткенге чсйин токтотуп коюуга, же болбосо лицензияларды кайра алуужөнүндө чечим кабыл алууга; - мамлекеттик эмес пенсиялык фонддор Кыргыз Республикасынынмыйзамдарынын талаптарын, мамлекеттик эмес пенсиялык камсыздоо боюнчаиш аракет жүргүзүүнү жөнгө салуучу тартипти бузгандыгы аныкталганучурларда мамлекеттик эмес пенсиялык фонддорго жогоркудайкемчиликтерди четгетүү боюнча көрсөтмөлөрдү берүүгө, ал эми алкөрсөтмөлөрдү аткарбаган учурларда тиешелүү лицензиялардынколдонулушун аныкталган тартип бузууларды четтеткенге чейин токтотупкоюуга, же болбосо лицензияларды кайра алуу жөнүндө чечим кабылалууга; - лотереялык иш-аракеттин тартиптерин бузуулар аныкталган учурдалотереялык иштерди жүргүзүүгө күбөлүктөрдү кайра алып коюу жөнүндөмыйзамдарда белгиленген тартипте чечим кабыл алууга; - оюн-зоок бизнес жүргүзүүчү субъекттер Кыргыз Республикасынынмыйзамдарынын талаптарын, оюн-зоок иштерин жүргүзүүнү жөнгө салуучутартипти бузган учурларда оюн-зоок бизнесинин субъекттерине жогоркудайкемчиликтерди четтетүү боюнча көрсөтмөлөрдү берүүгө, ал эми алкөрсотмөлөрдү аткарбаган учурларда тиешелүү- лицензиялардынколдонулушун аныкталган тартип бузууларды четтеткенге чейин токтотупкоюуга, же болбосо лицензияларды кайра алуу жөнүндө чечим кабылалууга; - Кыргыз Республикасынын таламдарын көрсөтүү менен бухгалтердикэсеп, финансылык отчеттуулук жана аудит жагынан эл аралыкдолбоорлорду, макулдашууларды жана программаларды даярдоого жана ишкеашырууга катышууга; - жумушчу топторду (анын ичинде келишимдик негизде да) түзүүгө жанабухгалтердик эсенти, финансылык отчеттуулукту жана аудитти жөнгөсалуучу нормативдик укуктук актыларды, методикалык көрсөтмөлөрдү иштепчыгууга катышууга мамлекеттик органдардын өкүлдөрүн, бухгалтердик эсепжана аудит боюнча адистерди, илимий мекемелердин, жогорку окуужайлардын, бухгалтерлер менен аудиттердин профессионалдыкбирикмелеринин адистерин ишке тартууга; - аудитордук иштерди жүргүзүүгө, лицензияны токтотууга жана кайраалып коюуга, ошондой зле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралганнегиздер боюнча аудитордук иш жүргүзуүгө лицензияларды берүүдон баштартууга; - өз компетенциясынын чектеринде аудиторлорго, аудитордук уюмдаргажана алардын бирикмелерине аудитордук иш-аракет тармагында КыргызРеспубликасынын мыйзамдарын жол берилген бузууларды четтетүү жөнүндөаткарууга милдеттүү көрсөтмөлөрдү жиберүүгө жана алардан керектүүдокументтерди берүүнү талап кылууга; - Мамлекеттик агенттикке жүктөлгөн милдеттерди ишке ашыруу үчүнмамлекеттик органдардан зарыл маалыматтарды белгиленген тартиптесуроого жана алууга; - Мамлекеттик агенттик аймактык органдарын түзүү жаиа жоюу, ошондойэле иш-аракет жүргүзүү тартибин аныктоо боюнча чсчим кабыл алууга; - Кыргыз Республикасынын финансылык рыногун, бухгалтердик эсебин,финансылык отчеттуулугун жана аудитин онүктүрүүгө көмөктөшүү үчүнбелгиленген тартипте кызматтарды жана башка илимий, маалыматтыкуюмдарды түзүүгө; Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуулар үчүн экономикалыкжана администрациялык санкцияларды, айыптарды салуута; - баалуу кагаздарды чыгаруунун мамлекеттик каттоосунан өтнөгөнбаалуу кагаздарды жайгаштыруудан алынган кирешелерди, ошондой элетиешелүү уруксатсыз (лицензиясыз) ишке ашырылуучу баалуу кагаздарбоюнча профессионалдык иш-аракеттен алынган кирешелерди бюджеткеөндүрүүгө. Мамлекеттик агенттик ушул бөлүмдө көрсөтүлгөн укуктар менен катарэле ага Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында берилген башка укуктаргада ээ. V. Мамлекеттик агенттиктин структурасы 10. Мамлекеттик агенттиктин структурасы төмөнкүлөрдөн турат: - Аткаруу Кецешинен; -Борбордук аппараттан; - Аймактык бөлүмдөрдөн. Аймактык бөлүмдөрдүн системасына Мамлекеттик агенттиктин Түндүк-чыгыш бөлүмү жана Түштүк-батыш бөлүмү кирет. VI. Аткаруу кецешинин мүчөлорүнүн ыйгарым укуктары 11. Мамлекеттик агенттиктин Аткаруу кењешинин курамына аткаруукењешинин төрагасы - мамлекеттик агенттиктин директору, директордунорун басары - аткаруу кењешинин мүчөсү жана аткаруу кењешинин үчмүчөсү кирет. Мамлекеттик агенттикке Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынанкызматка дайындалуучу жана бошотулуучу, Мамлекеттик агенттиктинаткаруу кењешинин төрагасынын функциясын ишке ашыруучу директорбашчылык кылат. Директордун орун басарын кошо алганда Аткаруукењешинин мүчөлөрү Мамлекеттик агенттиктин директорунун сунушу боюнчаКыргыз Республикасынын Премьер-министри тарабынан дайындалат жанабошотулат. 12. Мамлекеттик агенттиктин директору: - Мамлекеттик агенттиктин иш-аракетине жетекчилик кылат; - Мамлекеттик агенттикти күтүүгө жана ага жүктөлгөн милдеттердиишке ашырууга каралган мамлекеттик бюджеттин каражатгарын башкытескөөчүнүн жана алуучунун функциясын ишке ашырат; - Мамлекеттик агенттик кабыл алган документтерге кол коет; - Мамлекеттик агенттиктин көрсөтмөлөрүн жиберет; - Мамлекеттик агенттиктин борбордук аппаратынын структуралыкподразделениелери жана аймактык бөлүмдөрү жөнүндө жоболорду бекитет; - Мамлекеттик агенттиктин борбордук аппаратынын кызматкерлеринкызматка дайындайт жана бошотот; - Аткаруу кењешинин жактыруусу менен Мамлекеттик агенттиктинведомстволук жана аймактык органдарынын жетекчилерин кызматкадайындайт жана бошотот, ошондой эле Кыргыз Республикасынынмыйзамдарында белгиленген тартипте көтөрмөлөө жана тартип чараларынколдонот; Кыргыз Республикасынын Конституциясынын, Кыргыз Республикасынынмыйзамдарынын, Кыргыз Республикасынын Президентинин, КыргызРеспубликасынын Өкмөтүнүн актыларынын негизинде жана аткаруу үчүнМамлекеттик агенттиктин компетенциясына кирген маселелер, ошондой элеМамлекеттик агенттиктин ички иштерин уюштуруу маселелери боюнчабуйруктарды чыгарат; Мамлекеттик агенттиктин, анын аймактык бөлүмдөрүнүнкызматкерлерин белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын мамлекеттиксыйлыктары менен сыйлоого жана ардак наамдарды ыйгарууга көрсөтөт; - Мамлекеттик агенттиктин структурасын жана кызматкерлерининштаттык расписаниесин Кыргыз Республикасынын Премьер-министрининбекитүүсүнө киргизет; - аймактык бөлүмдөрүнүн структурасын жана штаттык расписаниесинбелгиленген санда жана эмгекке акы төлөө фондунун чегинде бекитет; - Мамлекеттик агенттиктин атынын ишеним каттарды берет; - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Мамлекеттикагенттиктин мүлкүн жана каражаттарын тескейт; - тиешелүү структуралык подразделениелердин жана аткаруу кењешининтескөөчү мүчөлөрүнүн сунуштары боюнча Кыргыз Республикасынынмыйзамдарында каралган ишмердиктерди жүргүзүү укугуна уруксат берүүжөнүндө чечим кабыл алат; - тиешелүү структуралык подразделениелердин сунуштары боюнча баалуукагаздарды чыгарууну каттоо, кайра каттоо жөнүндө чечим кабыл алат; - ага тапшырылган ишмердик чөйрөсүндө жеке жоопкерчилик тартат; - Мамлекеттик агенттиктин Жободо айтылган милдеттеринин жанафункцияларынын аткарылышын жалпысынан камсыздоо үчүн жоопкерчиликтартат. 13. Мамлекеттик агенггиктин директорунун орун басары: - Мамлекеттик агенттиктин директору жок болгон учурда белгиленгентартипте анын милдетин аткарат; - белгиленген ыйгарым укуктарынын чегинде Мамлекеттик агенттиктинструктуралык подразделениелеринин жетекчилерине көрсөтмө берет; - ага тапшырылган ишмердик чойрөсүндө жеке жоопкерчилик тартат. 14. Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин мүчөлөрү: - ушул жобо жана/же Мамлекеттик агенттиктин директорунун чечимдерименен белгиленген ыйгарым укуктарынын чектеринде Мамлекеттикагенттиктин структуралык подразделениелеринин жетекчилерине көрсөтмөберет; - Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин заседаниесининпротоколуна өзүнүн өзгөчө пикирин же айрым материалдар боюнча кошумчаматериалдарды жазуу жүзүндө же оозеки түрүндө киргизет; - Мамлексттик агенттиктин аткаруу кењешинин бир мезгилде үчмүчөсүнүн сунушу болгон учурда анын кезексиз заседаниесин чакыруугадемилге көтөрүшү мүмкүн; - баалуу кагаздар рыногунун, камсыздандыруу рыногунун, аудиттинжана Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана ушул жобо мененМамлекеттик агенттиктин компетенциясына берилген башка ишмердиктердинайрым маселелерин жөнгө салууга карата жазуу жүзүндө сунуш киргизет,ал милдеттүү түрдө Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешининзаседаниесинде каралууга тийиш; - ушул жобо жана/же Мамлекеттик агенттиктин директорунун чечимдерименен белгиленген ыйгарым укуктарынын чектеринде республикадафинансылык рынокту жана аудитти өнүктүрүүнүн мамлекеттик саясатын ишкеашырууга байланышкан айрым маселслердин же маселелердин комплексининаткарылышынын жүрүшүн контролдойт; - аларга тапшырылган ишмсрдик чөйрөсүндө жеке жоопкерчилик тартат. VII. Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин иштерин уюштуруу 15. Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин заседаниесизарылдыгына жараша, бирок айына бир жолудан кем эмес өткөрүлөт, андаушул Жободо белгиленген иш-милдеттерине жана укуктарына ылайыкМамлекеттик агенттиктин коллегиалдуу чечим кабыл алышын талап кылганмаселелер каралат. Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењшинин кезексиз заседаниесиМамлекеттик агенттиктин директорунун же анын үч мүчөсунун чсчимибоюнча чакырылууга акылуу. 16. Аткаруу кењеши тарабынан төмөнкү маселелер боюнча чечимдеркабыл алынат: - финансылык рынокто Мамлекеттик агеиттиктин ишмердигининстратегиясын бекитүү жана аны жөнгө салуу маселелери боюнчамамлекеттик бийлик органдарынын ишин координациялоо; - Мамлекеттик агенттиктин алдында консультациялык-кењешмеоргандарын түзүү жана жоюу; - тиешелүү структуралык иодразделениелердин сунуштары боюнчакөзөмөлдөнүүчү чарбакер субъекттер тарабынан түзүлгөн өзүн өзү жөнгөсалуучу уюмдардын ишмердик жүргүзүүлөрүнө уруксаттарды берүү, ошондойэле Кыргыз Республикасынын нормативдик укуктук актыларында каралганучурларда берилген уруксаттарды токтотуу же жокко чыгаруу жөнүндөчечим кабыл алат; - баалуу кагаздар рыногунун ишмердигин, камсыздандыруу, аудитордукишмердикти, мамлекеттик эмес пенсиялык фонддордун ишмердиктерин жанаКыргыз Республикасынын мыйзамдары менен ага берилген ыйгарымукуктарынын чектеринде Мамлекеттик агенттик тарабынан жөнгө салынуучубашка ишмердиктерди жөнгө салуучу нормативдик укуктук актылардыбекитүү; - бухгалтердик эсеп, финансылык отчеттуулук жана аудит жаатынданормативдик укуктук актыларды, финансылык отчеттуулук жана аудитстандарттарын. колдонуу боюнча методикалык рекомендацияларды бекитүү; - Мамлекеттик агенттиктин айрым жөнгө салуучу иш-милдеттерин анынаймактык бөлүмдөрүнө өткөрүп берүү жөнүндө чечим кабыл алуу; - баалуу кагаздарды чыгаруунун жыйынтыктарын каттоо жөнүндө чечимкабыл алуу, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген учурлардабаалуу кагаздарды чыгарылышын жараксыз деп таануу, убактылуу токтотууже жокко чыгаруу; - эгерде текшерүүнүн жыйынтыгы коллегиалдуу чечим кабыл алуунуталап кылган маселелерди кароо зарылдыгына алып келсе, ошондой элетекшерүүнүн жыйынтыгы материалдарды укук коргоо органдарына жиберүүгөже Мамлекеттик агенттиктин компетенциясына кирген маселелер боюнчасотко доо менен кайрылууга алып келсе, көзөмөлдөнүүчү чарбакерсубъекттердин ишмердиктерин текшерүү жыйынтыктарын кароо; - баалуу кагаздар боюнча Кыргыз Республикасынын нормативдик укуктукактыларын бузгандыктары үчүн лицензиаттарга экономикалык санкциялардысалуу жөнүндө чечим кабыл алуу; - баалуу кагаздар менен кесиптик ишмердикти жүргүзүүчү адамдаргажана уюмдарга коюлуучу квалификациялык талаптарды бекитүү. Башка маселелер боюнча чечим кабыл алуу борбордоштурулган баш ийүүпринцибинде ишке ашырылат. Бул учурда Мамлекеттик агенттиктин аткаруукењешинин мүчөлөрү кењеш берүүчү добуш гана укугуна ээ болот, ал эмиМамлекеттик агенттиктин директору Мамлекеттик агенттиктин аткаруукењешинин заседаниесин чакырбастан эле ушул Жободо белгиленген ыйгарымукуктарына ылайык өз алдынча чечим кабыл алууга акылуу. 17. Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин заседаниесининматериалдары заседание өткөрүлүүчү күнгө чейин үч күндөнкечиктирилбестен аткаруу кењешинин мүчөлөрүнө берилүүгө тийиш. Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кецешинин заседаниесинин кворумутөрт мүчөдөн турат, анын бири Мамлекеттик агенттиктин директору жеанын орун басары болууга тийиш. Чечимдерди кароо жана кабыл алуунунжүрүшүндө Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин мүчөлөрү тарабынанайтылган өзгөчө пикирлер протоколго киргизилет. Чечим жөнөкөй көпчүлүк добуш менен кабыл алынат. Добуштар тењ болупкалган учурда Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин заседаниесинетөрагалык кылуучу добуш берген чечим кабыл алынат. Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин заседаниесин Мамлекеттикагенттиктин директору алып барат, ал эми ал жок болуп калган учурдабул иш-милдетти аиын орун басары аткарат. 18. Мамдекеттик агенттиктин алдында консультациялык-кењешчи орган -Эксперттик кењеш түзүлөт, ал Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешибекиткен Жобонун негизинде аракетгенет. Мамлекеттик агенттиктин директору Эксперттик кењештин жекечекурамып бекитет, анын мүчөлөрүнүн 2/3 бөлүгү агенттик тарабынан жөнгөсалынуучу субъекттердин бизнес-ассоциациялары, өзүн өзү жөнгө салуучукесиптик уюмдар тарабынан сунуш кылынат. 19. Мамлекеттик агенттиктин алдында Окуу-маалыматгык борбор иштейт,ал өз ишин Мамлекеттик агенттиктин аткаруу кењешинин чечими мененбекитилген жобого ылайык жүргүзөт. Окуу-маалыматтык борбордун жетекчисин Мамлекеттик агенттиктиндиректору кызматка дайындайт жана бошотот. 20. Мамлекеттик агенттик жыл сайын отчеттук мезгилден кийинки айдын15-апрелден кечиктирбестен өзүнүн иши жөнүндө Кыргыз РеспубликасынынӨкмөтүнө отчет берет. VIII. Бюджетке алынуучу жыйымдар жана анын ишин каржылоо 21. Мамлекеттик агенттик төмөнкүлөрдү мамлекеттик каттоодонөткөргөндүгү үчүн бир мезгилдүү комиссиялык жыйым алат: - уставдык капиталынын 0,5 проценти өлчөмүндө акциялардыуюштуруучулук чыгаруудан; - баалуу кагаздарды жайгаштырылган чыгаруу көлөмүнүн 0,5 процентиөлчөмүндө аны алдын ала аныкталган адамдар чөйрөсүнө жайгаштыруудабаалуу кагаздарды чыгаруудан; - баалуу кагаздарды жайгаштырылган чыгаруу көлөмүнүн 0,3 процентиөлчөмүндө аны алдын ала аныкталбаган адамдар чөйрөсүнө жайгаштыруудабаалуу кагаздарды чыгаруудан; - «Акционердик коомдор жөнүндө» Кыргыз Рсспубликасынын Мыйзамынын23-статьясынын 3-пунктуна ылайык акционердик коом тарабынанчыгарылган акциялардын номиналдык наркын уставдык капиталдыкөбөйтүү суммасынын 0,2 проценти өлчөмүндө көбөйтүүдөн; - фондулук биржаларда баалуу кагаздары листинг жолжобосунан өткөнэмитенттердин баалуу кагаздарын чыгаруудан, баалуу кагаздардыжайгаштырылган чыгаруунун көлөмүнүн 0,2 проценти өлчөмүндө. Баалуу кагаздарды каттоодо баалуу кагаздардын эмитенти эњ аз айлыкэмгек акынын он эсе өлчөмүндө алгачкы взнос төлөйт. Мамлекеттик каттооүчүн жыйымдын калган бөлүгү эмитент тарабынан баалуу кагаздардыжайгаштыруунун жыйынтыгы жөнүндө отчет берген учурда төлөнөт. Мамлекеттик агенттик мамлекеттик кайра каттагандыгы үчүн төмөнкүучурларда эњ аз айлык эмгек акынын он эсе өлчөмүндө бир мезгилдуүкомиссиялык жыйым алат: - коомдун жүгүртүлүүчү акцияларынын саны азайганда; - артыкчылыктуу акциялар жөнөкөйгө конвертацияланганда; - башка баалуу кагаздар акцияларга конвертацияланганда; - акциялар бириктирилгенде же майдаланганда. Баалуу кагаздардын чыгарылыштарын мамлекеттик каттоо, кайра каттооүчүн чет өлкөлүк эмитенттерден ушул пунктта белгиленген өлчөмдөМамлекеттик агенттик тарабынан бир мезгилдүү комиссиялык жыйым алынат. 22. Мамлекеттик агенттик лотереялык ишмердик жүргүзүү укугунакүбөлүк бергендиги үчүн акы алат. 23. Мамлекеттик агенттиктин ишмердигин каржылоо республикалыкбюджеттин каражаттарынын эсебинен ишке ашырылат. IX. Мамлекеттик агенттиктин мүлкү 24. Мамлекеттик агенттиктин имараты, кыймылдуу жана кыймылсыз мүлкүмамлекеттик менчик болуп эсептелет жана мамлекеттен ажыратууга жанаменчиктештируүгө жатпайт.