Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн                                          2006-жылдын 23-августундагы                                              N 603 токтому менен                                                  бекитилген                    Тракторлорду, өзү жүрүүчү технологиялык                  машиналарды (автомототранспорттон башка),                      аларга чиркегичтерди, ошондой эле                      технологиялык түзүлүштөрдү Кыргыз                          Республикасынын Айыл, суу                      чарба жана кайра иштетүү өнөр жай                        министрлигинин алдындагы Башкы                       мамлекеттик техникалык инспекция                         тарабынан мамлекеттик каттоо                                ЭРЕЖЕСИ                               I. Жалпы жоболор      1. Бул Эреже "Кыргыз Республикасындагы жол кыймылы жөнүндө" КыргызРеспубликасынын Мыйзамына, "Кыргыз Республикасынын Айыл, суу чарба жанакайра  иштетүү өнөр жай министрлигинин алдындагы Башкы мамлекеттик тех-никалык инспекция жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2002-жылдын4-октябрындагы  N  680  токтому менен бекитилген Кыргыз РеспубликасынынАйыл,  суу чарба жана кайра иштетүү өнөр жай  министрлигинин  алдындагыБашкы  мамлекеттик  техникалык  инспекция  жөнүндө жобого (мындан ары -Башкымамтехинспекция) ылайык иштелип чыкты жана чет өлкөлүк  жеке  жанаюридикалык  жактарды,  жарандыгы  жок адамдарды кошо алганда менчигининтүрүнө карабастан юридикалык жана жеке жактарга таандык, кыймылдаткычы-нын жумушчу көлөмү 50дөн ашык кубдук сантиметр болгон тракторлорду, өзүжүрүүчү  технологиялык  машиналарды  (Кыргыз  Республикасынын  КуралдууКүчтөрүнүн  автомототранспорту  жана машиналарынан тышкары) Башкымамте-хинспекция органдарында мамлекеттик  каттоонун  Кыргыз  Республикасынынаймагындагы бирдиктүү тартибин белгилейт.     Башка мамлекеттерде катталган жана алты айдан ашуун мөөнөткө  Кыр-гыз   Республикасына   убактылуу   алынып   келинген  техникалар  менентүзүлүштөр дагы каттоодон өтүүгө тийиш.     Эреже бардык  юридикалык  жана  жеке  жактар  -  техникалар  менентүзүлүштөрдүн менчик ээлери үчүн милдеттүү болуп саналат.     Техникалар менен   түзүлүштөрдүн  документтерин  тариздөө,  каттоо(кайра каттоо), эсебин алуу, ошондой эле аларга каттоонун номердик бел-гилерин берүү Башкымамтехинспекциянын аймактык органдары тарабынан ишкеашырылат.     Бул эрежелерде төмөнкүдөй терминдер колдонулат:     трактор - чиркелген же ага орнотулган машиналарды  же  шаймандардыкыймылга келтирүү үчүн, стационардык машиналарды жылдыруу, чиркегичтер-ди сүйрөө үчүн арналган каз тамандуу же дөњгөлөктүү транспорт каражаты;     өзү жүрүүчү  технологиялык машина - курулушта,  өнөр жайда,  токойайыл чарбасында жана башка  иштерде  колдонулуучу  транспорт  каражаты,анын ичинде комбайн, жол-курулуш, мелиоративдик, жер казуучу жана башкамашиналар;     чиркегич - бир, эки жана андан ашууну остуу транспорт каражаты, алтягачты сүйрөө,  жүктөрдү ташуу үчүн колдонулат же  өндүрүштүк  иштердиаткаруу  үчүн  колдонулуучу  ага  орнотулган  техникалык  жабдуулар  жетүзүлүштөр;     стационардык технологиялык  түзүлүш  - ичтен күйүүчү кыймылдаткычыже электр приводу бар, иштөө убагында ордунан жылдырууну талап кылбаганжана жолдордо, ага жанаша участоктордо, өндүрүштүк жана айыл чарба объ-екттериндеги иштерди аткарууга арналган түзүлүш.     2. Техникалардын жана түзүлүштөрдүн ээлери же болбосо менчик ээле-ринин атынан ишеним каттын негизинде техникаларга жана түзүлүштөргө ээ-лик  кылган  адам  "Транзит"  мамлекеттик  каттоо  белгисинин  колдонуумөөнөтү  бүткөнгө  чейин  аларды  каттатууга  же  каттоо  маалыматтарынөзгөртүүгө  же  сатып  алынгандан  кийин  5 сутканын ичинде бажылык та-риздөөгө,  каттоо маалыматтарын өзгөртүү талап кылынган башка  кырдаал-дарда номердик агрегаттарды өзгөртүүгө, ошондой эле менчик укугу токто-тулганда же болбосо каттоо орду  өзгөргөндө  аларды  эсептен  чыгаруугамилдеттүү.     Башкымамтехинспекцияда катталган жана алты  айдан  ашуун  мөөнөткөкаттоо  районунун  чегинен  сырткары  алынып  кетүүчү  техникалар  жанатүзүлүштөр турган жери боюнча убактылуу эсепке коюлууга тийиш.     3. Каттоо  маалыматтарын  өзгөртүү  Башкымамтехинспекция органдарыберген көрсөтүлгөн каттоо  документтеринде  кандайдыр  бир  маалыматтарөзгөргөн учурда же көрсөтүлгөн документтерге ушул Эрежеге ылайык кошум-ча маалыматтарды киргизүү зарылдыгы келип чыкканда жүргүзүлөт.     Каттоо документтери эгерде алмаштыруу жүргүзүлбөсө техникалык пас-порт жана техникалык болуп саналат.     4. Мамлекеттик  инженерлер - Башкымамтехинспекциянын инспекторлорутехникалар жана түзүлүштөрдүн ээлеринин укуктарын жана мыйзамдуу кызык-чылыктарын коргоону  ишке ашырууга, укуктары менен милдеттерин түшүндү-рүүгө, каттоо иштерин жүргүзүү маселеси боюнча түшүндүрмөлөрдү берүүгө,ошондой эле  чечим  кабыл  алуу, каттоо иштерин жүргүзүү же алардан баштартуу жөнүндө башка маалыматтар боюнча аларга көмөктөшүүгө милдеттүү.     5. Мамлекеттик инженерлер - Башкымамтехинспекциянын инспекторлору-на Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарында каралган учурларды кошпогондокаттоо иштерин жасоого байланыштуу аларга белгилүү болгон маалыматтардыачыкка чыгарууга жана документтерди берүүгө тыюу салынат.     6. Жүргүзүлгөн каттоо иштери, катталган техникалар жана түзүлүштөржөнүндө  жана алардын менчик ээлери тууралуу справкалар мамлекеттик ый-гарым укуктуу органдар тарабынан алардын компетенцияларына ылайык бери-лет. Мында суралган маалыматтарды берүү үчүн негиздер көрсөтүлөт.     7. Каттоо  иштеринин өндүрүшүнө оњдоолор же болбосо кошумча жазуу-лары бар,  сөздөрү  өчүрүлгөн  жана башка одоно түрдө оњдолгон, ошондойэле карандаш  менен толтурулган документтер кабыл алынбайт. Көрсөтүлгөндокументтердин тексти ачык жана так жазылууга тийиш. Жеке адамдар фами-лиясын, аты-жөнүн,  жашаган  жерин,  юридикалык жактар - толук фирмалыкаталышын жана юридикалык дарегин көрсөтүүгө тийиш. Документтерди каттооүчүн, ошондой эле регистрациялык жана башка документтердин башкы Мамте-хинспекция органдары тарабынан берилүүчү көчүрмөлөрү, анын ичинде фото-көчүрмөлөрү жана  ксерокөчүрмөлөр нотариус менен күбөлөндүрүлгөн көчүр-мөлөрдөн тышкары түп нускаларды алмаштыра албайт.     8. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана ушул  Эрежелерди  бузууменен жүргүзүлгөн каттоо иштери жараксыз деп эсептелет.     9. Техникалар  жана түзүлүштөрдүн ээлери же болбосо менчик ээлери-нин атынан  чыгуучу адамдар ишеним каттын негизинде транспорт каражатынпайдаланышкан жана  (же) тескөөгө алышкан адамдар каттоо иштерин жүргү-зүүдө алардын  укуктары жана мыйзамдын таламдары бузулду деп эсептешсе,жогоруда турган органга же сотко бул тууралуу даттануу берүүгө укуктуу.     10. Башкымамтехинспекциянын аймактык органдары тарабынан берилүүчүкаттоо иш кагаздары,  каттоо документтерин жана башка документтерин та-риздөө кыргыз жана орус тилдеринде жүргүзүлөт.     Техникалар жана  түзүлүштөргө  менчик укугун ырастоочу документтержана каттоо иш-аракеттерин жүргүзүүгө берилген  чет  тилде  толтурулганбашка  документтер расмий түрдө которулуп,  Кыргыз Республикасынын мый-замдарында   белгиленген   тартипте   нотариат   органдары    тарабынанкүбөлөндүрүлүшү керек.     11. Документтерди,  каттоочу  номердик белгилерди жасалма кылуунунбелгилери, техникалар  менен түзүлүштөрдүн заводдун маркировкалоону өз-гөртүү, агрегаттардын  берилген  документтерге же каттоо маалыматтарынаномерлеринин дал  келбеши аныкталса, ошондой эле техникалар менен түзү-лүштөрдүн же берилген документтердин издөөдө тургандыгына негиздер бол-со, тиешелүү райондун Башкымамтехинспекция бөлүмүнүн начальниги матери-алдарды тергөө  органдарына  териштирүү  үчүн  жиберүүгө,  ал эми зарылучурларда -  техникаларды  жана  түзүлүштөрдү кармоо керектиги тууралуушаардык же  райондук  ички иштер органынын начальнигине кабарлоого мил-деттүү.     12. Техникалык  паспортторду, талондорду жана мамлекеттик номердикбелгилерди берүү менен техникаларды жана түзүлүштөрдү каттоо жана кайракаттоо жүргүзүү  үчүн  Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленгентартипте республикалык бюджетке которуу менен акы алынат.                                II. Каттоо      13. Каттоо иштерин жүргүзүү үчүн төмөнкүлөрдү берүү керек:     - белгиленген үлгүдөгү арыз;     - техниканы жана (же) түзүлүштү;     - Кыргыз  Республикасынын мыйзамдарына ылайык төмөнкүдөй укуктардытастыктоочу документти:     техникага жана (же) түзүлүшкө арыз ээсинин  (билдирүүчүнүн)  ээликкыла  тургандыгын  (даярдоочу заводдун же сатуучунун справкасы - эсеби,сатып алуу-сатуу келишими,  алмашуу,  белек кылуу келишими, менчик, му-раска  алуу  укугу  жөнүндө  күбөлүгү  жана мыйзамдарга ылайык түзүлгөнмүлктү ажыратуу жөнүндө башка келишимдер),  ал эми өз алдынча чогултул-ган  же  кайра жабдылгандар үчүн түйүндөр менен агрегаттарга ээлик кылатургандыгына (менчигинде экендигинде) документтер;     техниканы жана  (же) түзүлүшкө менчик ээсинин (тескөөчүнүн) өкүлү-нүн ыйгарым  укуктуу  экендиги,  ал эми өз алдынча чогултулган же кайражабдылгандар үчүн,  ошондой эле түйүндөр жана агрегаттарга менчик ээси-нин (тескөөчүнүн) өкүлү экендиги;     - техникалык паспорт, техникалык талон (кайра каттоодо);     - арыз ээсинин ким экендигин тастыктоочу документ;     - юридикалык жактын катталгандыгы тууралуу күбөлүк жана арыз ээси-нин колун коюуга укугун ырастоочу документ;     - эгерде  техника  жана  (же) түзүлүш күрөөдө турса (лизинг боюнчаберилсе),  күрөө кармоочунун (лизинг берүүчүнүн) жазуу жүзүндөгү макул-дугу;     - белгиленген салыктарды төлөө жөнүндө документ,  эгерде салыктар-дан бошотулса - тиешелүү справка;     - Башкымамтехинспекциянын кызматтарына төлөгөндүгү  тууралуу  банкмекемесинин документи.     14. Техника жана түзүлүш бир гана  жеке  адамга,  техниканын  жанатүзүлүшүнүн  менчик  ээсинин  паспортунда  көрсөтүлгөн анын туруктуу жеубактылуу жашаган жери боюнча (убактылуу  жашаган  мөөнөтүнө),  ал  эмиюридикалык жактар үчүн - алардын юридикалык дареги боюнча катталат.     Техниканын жана түзүлүштүн менчик ээси  биргелешкен  менчик  укугужөнүндө (жубайлардын ж.б.) нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн күбөлүктүкөрсөткөн учурда Башкымамтехинспекциянын аймактык  органдары  тарабынантехникалык паспорттун жана талондун "Өзгөчө белгилер" бөлүмүнө тиешелүүжазуу түшүрүлөт жана мөөр менен тастыкталат.     15. Кыргыз  Республикасынын  аскер  кызматчыларына техникалар жанатүзүлүштөр N  1  тиркемеде  көрсөтүлгөн тизмеге ылайык жалпы негиздердеалардын жашаган жери боюнча катталышы мүмкүн.     16. 14 жашка чыга элек балдарга таандык менчикке карата каттоо иш-тери алардын  ата-энелеринин,  асырап  алуучулардын жана камкорчулардынатынан гана  жүргүзүлүшү  мүмкүн, ал эми 14-18 жаштагы курактагы менчикээлерин каттоо  иштерин жүргүзүү үчүн ата-энелеринин, асырап алуучулар-дын же камкорчулардын жазуу жүзүндөгү макулдугу зарыл.     17. Катталган техникага төмөнкүдөй документтер берилет:     - техникалык паспорт, техникалык талон, каттоочу номердик белги;     - стационардык  түзүлүштөргө  - техникалык паспорт,  чиркегичтергеорнотулган стационардык түзүлүшкө -  кошумча  техникалык  паспорт  жанакаттоочу номердик белги;     чиркегичтерге, жарым чиркегичтерге (авточиркегичтерден тышкары)  -техникалык паспорт, техникалык талон жана каттоочу номердик белги.     18. Катталуу  маалыматтарын  өзгөртүү,  жоголгондордун  же жарабайкалгандардын ордуна  пайдалануу жана башка каттоо иштерин жүргүзүү үчүн(техникалар менен түзүлүштөрдүн убактылуу турган жерин каттоодон тышка-ры) каттоо  документтеринин, техникалык паспорттордун дубликаттарын бе-рүү техникалар жана түзүлүштөр катталган жер боюнча жүргүзүлөт.     19. Техникалар менен түзүлүштөрдүн каттоо маалыматтары өзгөргөндө,жоготкондордун же  жарабай  калгандардын  ордуна пайдалануу үчүн каттоодокументтеринин, техникалык  паспорттордун, ошондой эле каттоочу номер-дик белгилердин  дубликаттары берилгенде, менчик ээси номердик агрегат-тардын эсепке  алуу маалыматтарына ылайык келишин салыштыруу максатындатехниканы жана  түзүлүштү  кароого  көрсөтүүгө милдеттүү. Кароодон өтүүорду жана убагы техникалар менен түзүлүштөрдүн менчик ээсинин макулдугубоюнча мамлекеттик инженер - Башкымамтехинспекциянын инспектору тарабы-нан белгиленет,  бирок  аларды  каттоонун милдеттүү мөөнөтү бүтө электежүргүзүлүшү керек.     20. Техникалар  менен түзүлүштөрдү каттоодо менчик ээлери техника-нын ээлеринен белгиленген өлчөмдөгү  салыкты  төлөгөндүгүн  тастыктоочудокументтерди,  ошондой эле каттоочу номердик белгини,  техникалык пас-портту,  талонду берүү жана мамлекеттик техникалык кароодон  өтүү  үчүнакы төлөгөндүгүн ырастоочу документти көрсөтүүгө милдеттүү.     21. Техникалар менен түзүлүштөр, алардын менчик ээлери жөнүндө ма-алыматтар,  ошондой  эле  бул  маалыматтарга кийинки бардык өзгөртүүлөртехникалар менен түзүлүштөрдү эсепке  алуунун  Мамлекеттик  китепчесинежана региондук,  борбордоштурулган компьютердик эсепке алуу маалыматтарбазасына киргизилет.     22. Кайра жабдылган, түйүндөрдөн жана агрегаттардан өз алдынча чо-гултулган  техникалар  менен  жабдуулар  чогултулуучу   техника   менентүзүлүштөрдүн базалык негизине ылайык келүүгө тийиш.     23. Өз алдынча кайра жабдылган же түйүндөр менен агрегаттардан чо-гултулуп  сериялык түрдө чыгарылуучу техникалар менен түзүлүштөрдү кат-тоо техниканын жана (же) түзүлүштүн менчик ээсинин  арызынын,  номердикагрегаттарга менчик укугун ырастоочу документтердин негизинде ишке ашы-рылат. Көрсөтүлгөн техникалар менен түзүлүштөргө техникалык паспорттор-ду  берүү  Башкымамтехинспекциянын жазуу жүзүндөгү уруксаты боюнча ганажүргүзүлөт.     24. Көрсөтүлгөн  техникалар менен түзүлүштөр белгиленген форма бо-юнча техникалык кароо актысын милдеттүү түзүү жана Башкымамтехинспекци-янын райондук бөлүмүнүн начальнигинин башчылыгында райондук мамлекеттикадминистрациясы бекиткен  комиссия  тарабынан техникалар менен түзүлүш-төрдү каттоо  жана  эксплуатациялоо  мүмкүндүгү жөнүндө корутунду берүүменен мамлекеттик техникалык кароодон өтүшү керек.             III. Башкымамтехинспекция органдарында катталган             техникалар менен жабдуулардын барган жеринде                           убактылуу каттоо      25. Башкымамтехинспекция органдарында катталган,  алты айдан ашуунмөөнөткө  башка  региондун  аймагына  алып  барылган  техникалар  менентүзүлүштөр барган жеринде убактылуу катталууга тийиш. Техникалык талон-дор  бүткөн мөөнөтүн көрсөтүү менен техникалар менен түзүлүштөрдү убак-тылуу эсепке алуу жөнүндө белги коюлат.     26. Техникалар  менен түзүлүштөр барган жеринде убактылуу каттоогоалуу кезектеги мамлекеттик техникалык кароодон өткөндөн кийин же менчикээси мамлекеттик техникалык кароодон өткөн белгиси менен техникалык та-лонду  арыз  ээсине  бергенден  кийин   узартылат.   Техникалар   менентүзүлүштөрдү  мамлекеттик  техникалык  кароодон өткөрүүнүн Эрежелериндебелгиленген мөөнөт бүткөнгө чейин бул талаптар аткарылбаган учурда тех-никалар менен түзүлүштөрдүн барган жеринде убактылуу каттоо токтотулат.     27. Тиешелүү келишим боюнча лизингдин предмети же болбосо техника-лык  кредитте  турган  техникалар менен түзүлүштөр лизинг же техникалыккредит жөнүндө келишимде белгиленген мөөнөткө  башкага  берүү  укугусузаны  алуучу  тарабынан убактылуу катталат.  Лизинг алуучу же техникалыккредит алуучу адам тарабынан техника  жана  түзүлүштү  туруктуу  эсепкеалуу  лизингдик  келишимге же техникалык кредит берүү жөнүндө келишимгеылайык талап кылынуучу  төлөмдөрдү  толук  төлөгөндүгү  жөнүндө  лизингберүүчүдөн же кредитордон ээлик кылуучуга документ берилген учурда кат-талат.                            IV. Кайра каттоо      28. Техникалар менен түзүлүштөрдү кайра каттоо  төмөнкү  учурлардажүргүзүлөт:     - ээлери өзгөргөндө (сатууга, белек кылууга, мураска алууга, алма-шууга ж.б. байланыштуу);     - ээсинин жашаган жери өзгөргөндө;     - уюмдун аталышы өзгөргөндө;     - кайра жабдуунун же аларга агрегаттарды алмаштыруунун  натыйжасы-нан техникалардын же түзүлүштөрдүн тиби же модели өзгөргөндө;     - менчик ээсинин фамилиясы, аты-жөнү өзгөргөндө.     29. Техникалар  менен  түзүлүштөрдү  кайра каттоо ушул Эрежелердин14-пунктунда көрсөтүлгөн  укукту  ырастоочу  документтердин   негизиндежүргүзүлөт.     30. Тракторлорго  жана  өзү жүрүүчү техникаларга номердик агрегат-тарды алмаштырууда (моделди өзгөртүүсүз) аларды эсепке алуу маалыматта-рына Башкымамтехинспекциянын  аймактык  органдары  тарабынан техникалыкпаспорттун "Өзгөчө  белгилер" бөлүмүнө, каттоо китепчесине жана регион-дук, борбордоштурулган компьютердик эсепке алуу базасына алмаштыруу кү-нүн жана  чыккан  жылын,  эгерде бул документтер же заводдун маркировкаменен тастыкталса,  аларды  көрсөтүү менен сатып алуунун мыйзамдуулугунырастоочу документтердин негизинде жазылат.     31. Белекке же мураска алынган техникалар менен түзүлүштөр, эгердебелекке берүү келишиминде же мурастоо укугу тууралуу күбөлүктө бир нечеадамдар көрсөтүлсө,  бардык менчик ээлеринин жазуу жүзүндөгү  макулдугуменен алардын бирөөнө кайра катталат.     Техникалар менен түзүлүштөрдү жубайлардын бирөөнө  алардын  бирге-лешкен  арызынын жана нике тууралуу күбөлүктүн негизинде кайра каттоогоуруксат берилет.     32. Ээсиз  калган жана соттун чечими боюнча конфискацияланган тех-никалар жана түзүлүштөр соттун чечиминин негизинде жањы ээлерине  кайракатталат.     33. Жоголгон же жарабай калгандардын  ордуна  техникалык  паспорт,техникалык талон жана каттоочу номерди белгилеп, алардын менчик ээлери-нин арыздарынын негизинде берилет.     34. Чектелген  техникалар  жана түзүлүштөр (соттун,  бажы контрольоргандарынын,  финансы полициясынын чечими,  арест, күрөө, издөөдө тур-гандар ж.б.) кайра каттоого кабыл алынбайт.            V. Катталган техникалар менен түзүлүштөрдү эсепке                       алуу жана эсептен чыгаруу      35. Техникалар  менен  түзүлүштөрдү  кайра  каттоодо алар тууралуубардык зарыл  маалыматтар техникалар менен түзүлүштөрдү каттоону эсепкеалуу китепчесине жазылат, ошондой эле региондук, борбордоштурулган ком-пьютердик эсепке алуу маалыматтар базасына киргизилет, алардын ар бири-не бир  нускада  техникаларды  жана түзүлүштөрдү эсепке алуу карточкасытүзүлөт, алардын  бири ушул техникалар менен түзүлүштөрдү каттаган Баш-кымамтехинспекциянын райондук бөлүмүндө сакталат.     36. Техникалар менен түзүлүштөрдү, катуу отчеттуулуктагы бланктар-дын,  каттоочу номердик белгилердин келишин жана чыгымдалышын  каттоонуэсепке алуу китепчеси туруктуу сакталат.  Жарабай калган техникалар ме-нен түзүлүштөрдү, ошондой эле Башкымамтехинспекциянын региондук органы-нын  тейлөө зонасынан сырткары чыгып кеткендерди эсепке алуу карточкасы3 жыл сакталат.     37. Техникалар  менен түзүлүштөрдү каттоо,  кайра каттоо,  эсептенчыгаруу, каттоочу номердик белгилерди, техникалык паспортторду жана та-лондорду  берүү  же алмаштыруу үчүн негиз болгон документтер техникаларменен түзүлүштөрдү каттоону эсепке алуу китепчелерине  тиешелүү  жазуу-ларды  түшүрүү  менен кезектүүлүгүнө жараша өзүнчө ишке көктөлөт жана 5жыл сакталат.     38. Түшкөн  атайын продукциялардын (номердик белгилери, техникалыкпаспорт жана талондор, ж.б.) сандык эсебин алуу анын түшүшү жана чыгым-далышынын китепчесинде  жүргүзөт  жана ички ведомстволук отчеттор МТИ-2жана МТИ-4 боюнча Башкымамтехинспекция тарабынан контролдонот.     39. Каттоочу  номердик белгилердин,  техникалык паспорттордун жанаталондордун сарпталышын эсепке алуу техникалар менен түзүлүштөрдү  кат-тоону эсепке алуу китепчелери боюнча жүргүзүлөт, аларда берилген техни-калык паспорттордун, талондордун жана каттоочу номердик белгилердин се-риялары менен номерлери сөзсүз номер коюу тартибинде жазылат.     40. Техникалардын  жана  түзүлүштөрдүн каттоочу номердик белгилер-дин, техникалык  паспорттор менен талондордун бланктары бекем отчеттуу-луктагы документ катары сакталат.     Техниканы эсептен чыгарганда товардык көрүнүшүн сактап калган кат-тоочу номердик белгилер техниканы эсептен чыгарганда жана (же) аны баш-ка райондун каттоосуна жиберген учурда кайрадан берилиши мүмкүн.     41. Техникалардын жана түзүлүштөрдүн толтурууда бузулган  техника-лык   паспортторунун,  талондорунун  бланктары  Башкымамтехинспекциянынадистеринин кезектеги текшерүүлөрү менен утилдештирилип,  бул  тууралуутийиштүү актылар түзүлөт.     42. Техникаларды катталган жери боюнча эсептен чыгаруу жана эсепкекоюу   менчик  ээлеринин  арыздарынын  негизинде  төмөнкүдөй  учурлардажүргүзүлөт:     - жактын  катталган  жери  боюнча жашаган орду (юридикалык дареги)өзгөрсө,  жањы жашаган жери (юридикалык дареги) Башкымамтехинспекциянынрегиондук органы иштеген аймактан сырткары болсо;     - сатып алуу-сатуу келишими,  карызга өткөрүп берүү жөнүндө макул-дашуулар боюнча менчик ээси өзгөрсө,  эгерде техникалар жана түзүлүштөркредитке алынса, алмаштырылса, белекке берилсе, сот органдарынын чечимибоюнча  берилсе,  ошондой эле комиссиялык соода дүкөнүнө сатуу үчүн бе-рилсе;     - техникалар жана түзүлүштөр эсептен чыгарылса (утилдештирилсе);     - техникалар убактылуу алып  чыккан  учурларды  кошпогондо  КыргызРеспубликасынан сырткары чыгарылса.     43. Юридикалык жактардын,  ошондой эле жеке адамдардын  менчигиндетурган  техникалар менен түзүлүштөрдү эсептен чыгаруу ал техникалар ме-нен түзүлүштөрдү Башкымамтехинспекциянын региондук органдары карап чык-кандан кийин гана жүргүзүлөт.     44. Техникалардын жана түзүлүштөрдүн турган жери боюнча  Башкымам-техинспекциянын   аймактык   органы   тарабынан  берилген,  мөөр  мененкүбөлөндүрүлгөн техникалык кароо актысын  көрсөткөн  шартта  техникаларменен түзүлүштөрдү аларсыз эсептен чыгарууга уруксат берилет.     45. Техникалар жана түзүлүштөр тейленген аймактан сырткары кеткен-де,  техникалык паспортунда алар кайсы жерге бара турган ордун көрсөтүүменен эсептен чыгаруу жөнүндө белги коюлат.  Мындай учурларда  каттоочуномердик белгилер тапшырылып,  анын ээлерине "Транзит" белгиси берилет,ал эми каттоо китепчесине жана компьютердик эсепке алуунун  маалыматтарбазасына тийиштүү өзгөртүү киргизилет жана Башкымамтехинспекцияга МТИ-2отчетуна тиркеме түрүндө анын жањы ээси тууралуу маалымат берилет.     46. Юридикалык   жактардын   эсептен   чыгарылган  техникасы  жанатүзүлүштөрү Башкымамтехинспекциянын аймактык органдары тарабынан     - чиркегич техникага;     - убактылуу жүрүүгө уруксат берилген техникалар үчүн  -  "Транзит"белгиси.     53. Башкымамтехинспекциянын аймактык органдары тарабынан катталуу-чу ар бир машинеге, чиркегичке түн ичинде 20 м аралыктан штаттык фонарьменен чагылдырганда көрүнө тургандай  түрдө  бирден  каттоочу  номердикбелги орнотулат.     54. Техникадагы каттоочу номердик белгилер техниканын симметриясы-нын осу боюнча же кыймыл багыты боюнча анын сол жагында техниканын кап-тал габаритине  чыкпастан  орнотулат.  Каттоочу номердик белгилер арткыбурчундагы орунду кичирейтпөөгө, тышкы жарык берүүчү жана жарык сигнал-дар приборлорун жаап калбоого тийиш. Каттоочу номердик белгилерди орно-туучу жер  конструкция техникасынын элементтери тосуп калбагандай, тех-никаны колдонууда каттоочу номердик белгини окууга оорчулук келбегендейжерде тандалышы керек.     55. "Транзит"  тибиндеги  каттоочу белгилер кабинанын ичиндеги ал-дыњкы айнекте,  техниканын  кыймыл  багыты боюнча симметриялуу түрдө оњтарабында орнотулушу, ал эми кабина жок болсо - айдоочуда болушу керек."Транзит" тибиндеги каттоочу белгилер алар берилген мөөнөттүн аралыгын-дагы белгиленген  талаптарды  аткарууну камсыз кылуучу типографиялык жебашка ыкмада даярдалышы керек.     56. Каттоочу номердик белгилерди бекитүү  үчүн  каттоочу  номердикбелгинин  тилкесиндей  түстөгү  же  ачык гальваникалык катмардагы бурооколдонулат.  Каттоочу номердик белгилерди алкактардын жардамы менен бе-китүүгө жол берилет. Буроолор, атайын алкактар каттоочу номердик белги-деги тамгаларды,  сандарды же алардын  тегиздигин  бурмалап  же  алардыкөрүүгө жолтоо болбоого тийиш.     Каттоочу номердик белгилерди органикалык айнек же башка  материал-дар менен жабууга уруксат кылынбайт.                                           Башкымамтехинспекция органдары                                           тарабынан техникаларды жана                                               түзүлүштөрдү каттоо                                             жүргүзүүнүн эрежелерине                                                   N 1 тиркеме              Каттоодон өтүүгө тийиш болгон машиналар менен                             жабдуулардын                                ТИЗМЕСИ      1. Бардык модификациядагы тракторлор     2. Өзү  жүрүүчү жана чиркегич комбайндар, мелиоративдик, жол-куру-луш жана  жер  казуучу,  айыл чарба машиналары, чачыраткычтар жана тоюттараткычтар.     3. Бир жана андан ашуун остуу трактордук чиркегичтер,  технология-лык жабдуулар орнотулган чиркегичтер.     4. Ичтен  күйүүчү кыймылдаткычы жана электр приводу бар стационар-дык жана көчмө технологиялык жабдуулар.