КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 25-мартындагы № 166 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

Бишкек шаары, Өкмөт Үйү2009-жылдын 24-ноябры N 716                КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНҮН ТОКТОМУ         "Кыргыз Республикасында мамлекеттик пособиелер жөнүндө"            Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоору тууралуу      Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 64-беренесине ылайык  Кыр-гыз Республикасынын Өкмөтү токтом кылат:     1. "Кыргыз Республикасында мамлекеттик пособиелер жөнүндө"  КыргызРеспубликасынын Мыйзам долбоору жактырылсын.     2. Аталган мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку  Кењеши-нин кароосуна жиберилсин.     3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Социалдык камсыз кылуумамлекеттик   агенттигинин  директору  Кыргыз  Республикасынын  ЖогоркуКењеши аталган мыйзам долбоорун караган учурда  Кыргыз  РеспубликасынынӨкмөтүнүн расмий өкүлү болуп дайындалсын.      Кыргыз Республикасынын Премьер-министри           Д.Үсөнов                                                                  Долбоор                     КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ                  Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик                          жөлөкпулдар жөнүндө                                 1-глава                             Жалпы жоболор      1-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдар жөнүндө мыйзамдар      1. Мамлекеттик жөлөкпулдар жөнүндө мыйзамдар ушул  Мыйзамдан  жанаКыргыз  Республикасынын ага ылайык кабыл алынган башка ченемдик укуктукактыларынан турат.     2. Мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоо жана төлөп берүү маселелеринбашка мыйзамдарга киргизүүгө тыюу салынат.      2-берене. Бул Мыйзамдын колдонулуучу чөйрөсү      Бул Мыйзам Кыргыз Республикасынын аймагында жашаган  жана  балдарыбар,  Кыргыз Республикасынын жарандарынан турган аз камсыз үй-бүлөлөргөжана пенсия менен камсыз болууга укугу жок эмгекке жарамсыз  жарандаргаКыргыз  Республикасынын "Мамлекеттик социалдык пенсиялык камсыздандыруужөнүндө" Мыйзамына ылайык,  ошондой эле тарыхый мекенине кайтып  келгенжана  "кайрылман"  статусун алган этникалык кыргыздарга карата колдону-лат.      3-берене. Мыйзамда колдонулган түшүнүктөр      Бул Мыйзамда төмөнкүдөй түшүнүктөр жана терминдер колдонулат:     жыл - 12 айдан турган мезгил;     мамлекеттик жөлөкпул - балдары бар,  аз камсыз үй-бүлөлөргө ай са-йын берилүүчү жөлөкпул жана ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул;     аз камсыз болгон үй-бүлө - үй-бүлөнүн ар бир мүчөсүнө ай  ичиндегикирешеси кепилденген эњ төмөнкү кирешеден төмөн болгон үй-бүлө;     жарды үй-бүлө - үй-бүлөнүн ар бир мүчөсүнө  ай  ичиндеги  кирешесижакырчылыктын чегинен төмөн болгон үй-бүлө;     эмгекке жарамсыз жарандар - он алты жашка чыга элек балдар  (жалпыбилим  берүүчү  мекемелердин  окуучулары - алар окуусун бүткөнгө чейин,баштапкы кесиптик билим берүүчү окуу жайлардын  окуучулары,  орто  жанажогорку  кесиптик  окуу жайлардын күндүзгү негизде окуган студенттери -алар жыйырма үч жашка чыкканга чейин), медициналык-социалдык эксперттиккомиссия  (МСЭК)  тарабынан эмгекке жарамсыз деп табылган ден соолугунабайланыштуу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар,  пенсия  курагына  жеткенжарандар;     муктаждыкты аныктоо - балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайынберилүүчү  жөлөкпулдарды  дайындоо үчүн зарыл болгон үй-бүлөнүн (жаран-дын) кирешесинин бардык булактарын изилдеп билүү;     жыйынды киреше   -  отчеттук  мезгил  ичинде  үй-бүлө  мүчөлөрүнүнөндүрүштүк иштен алган кирешелери,  менчигинен жана күндөлүк трансферт-терден (пенсиялар,  стипендиялар,  жөлөкпулдар, материалдык жардам жанабашка компенсациялык төлөөлөр) алган кирешелер түрүндөгү каражаттарынынсуммасы;     жыйынды кирешени аныктоо учурунда эске алынуучу үй-бүлөнүн  курамы-  балдары бар,  аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү жөлөкпул да-йындоо үчүн үй-бүлөнүн жыйынды кирешесин аныктоо учурунда никеден,  биртуугандыктан же бала асырап алуудан улам келип чыга турган мүлктүк жанажеке мүлктүк эмес укуктарга жана милдеттерге байланышкан,  чогуу  жаша-ган, чогуу чарба жүргүзүшкөн жана жалпы бюджетке ээ болгон адамдар кир-гизилет;     аз камсыз үй-бүлөнүн социалдык паспорту - аз камсыз үй-бүлөнүн ку-рамы, жашоо дењгээли, үй-бүлөнүн социалдык кызмат көрсөтүүлөрдөн пайда-лануусу жөнүндөгү анкета; булардын негизинде аз камсыз үй-бүлөлөргө со-циалдык жактан колдоо көрсөтүүнүн чаралары иштелип чыгат;     жан башына  туура  келүүчү орточо жыйынды киреше - бир айга же биржылга үй-бүлөнүн ар бир мүчөсүнө эсептелген үй-бүлөнүн жыйынды  киреше-си.      4-берене. Кепилденген эњ төмөнкү киреше      1. Кепилденген  эњ төмөнкү киреше - бул жыл сайын аз камсыз болгонүй-бүлөгө Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тараптан белгилене турган, бал-дары  бар,  аз камсыз үй-бүлөлөрдү дотациянын жардамында камсыз кылуугамүмкүндүк  бере  турган  жашоо  минимумун  эске  алуу  менен  бюджеттикмүмкүнчүлүктөрдүн  эсебинен  жана экономиканын абалынан аныктала турганкөрсөткүч, жашоо үчүн зарыл киреше.     Кепилденген эњ төмөнкү кирешенин өлчөмүн жыл сайын кароодо ал акы-рындап жашоо минимумунун орточо жылдык өлчөмүнө жакындоого тийиш.     2. Аз  камсыз  үй-бүлөдө  жашаган  ар  бир  балага  кепилденген эњтөмөнкү кирешеге чейинки дотациянын өлчөмү белгиленген  кепилденген  эњтөмөнкү киреше менен жан башына туура келүүчү жыйынды кирешенин айырма-сы өлчөмүндө аныкталат.     3. Кепилденген эњ төмөнкү киреше жөнүндөгү жобо Кыргыз Республика-сынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.      5-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдардын түрлөрү      Бул Мыйзамда мамлекеттик жөлөкпулдардын төмөнкүдөй түрлөрү  белги-ленет:     - балдары бар аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү  бирдиктүүжөлөкпул;     - ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул.      6-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды каржылоо      Бул Мыйзамда каралган мамлекеттик жөлөкпулдарды каржылоо республи-калык бюджеттин каражатынын эсебинен жүргүзүлөт.                                 2-глава                  Балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө                      ай сайын берилүүчү жөлөкпул      7-берене. Балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү               жөлөкпулду алганга укуктуу адамдар      1. Балдары  бар,  аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай   сайын   берилүүчүжөлөкпулду төмөнкүлөр алганга укуктуу:     - жашы он алтыга жете элек балдар (жалпы билим берүүчү  мекемелер-дин окуучулары - окуусун бүткөнгө чейин);     - баштапкы кесиптик билим берүүчү окуу жайлардын окуучулары,  ортожана кесиптик жогорку окуу жайлардын күндүзгү негизде окуган студентте-ри, алар жыйырма үч жашка чыкканга чейин.     2. Эмгекке   жарамдуу   ата-энеси   (ден   соолугуна   байланыштуумүмкүнчүлүктөрү чектелүү балдарды багып-караган ата-энеден бөлөк) иште-беген  жана калкты ишке орноштуруу кызмат органдарында белгиленген тар-типте катталбаган,  балдары бар аз камсыз  үй-бүлөлөр  жөлөкпул  алуугаукугу жок.     3. Толук мамлекеттик камсыздоодо турган балдарга  жөлөкпул  дайын-далбайт.      8-берене. Балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү               жөлөкпулдардын өлчөмдөрү      1. Балдары  бар,  аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай   сайын   берилүүчүжөлөкпулдар,  үй-бүлөнүн  жан  башына  туура  келген  жыйынды  кирешесиүй-бүлөнүн ар бир мүчөсүнө кепилденген эњ төмөнкү  кирешенин  өлчөмүнөнашпаган шартта дайындалат.     2. Балдары  бар,  аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай   сайын   берилүүчүжөлөкпулдар төмөнкүдөй өлчөмдөрдө дайындалат:     - он алты жашка чейинки балдарга (жалпы билим берүүчү мекемелердинокуучулары  -  окуусун  бүткөнгө чейин) - кепилденген эњ төмөнкү кирешеменен үй-бүлөнүн жан башына туура келген орточо жыйынды кирешесинин ор-тосундагы айырма өлчөмүндөгү жөлөкпул;     - бала төрөлгөндө бир жолку берилүүчү жөлөкпул  -  кепилденген  эњтөмөнкү кирешенин 300 процент өлчөмүндө;     - эгиздерге жөлөкпул - үч жашка чыкканга чейин ар бирине кепилден-ген эњ төмөнкү кирешенин 100 процент өлчөмүндө;     - үч жана андан көп эмге жөлөкпул - ар бири он алты жашка жеткенгечейин кепилденген эњ төмөнкү кирешенин 150 процент өлчөмүндө;     - 3 жашка чейинки балдарга жөлөкпул - кепилденген эњ төмөнкү кире-шенин 200 процент өлчөмүндө;     - баштапкы кесиптик билим берүүчү окуу жайлардын окуучуларына, ор-то  жана  кесиптик жогорку окуу жайлардын студенттерине алар жыйырма үчжашка чыкканга чейин - кепилденген эњ төмөнкү киреше  менен  үй-бүлөнүнжан башына туура келүүчү жыйынды кирешенин айырмасы өлчөмүндө.     3. Балдары  бар,  аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай   сайын   берилүүчүжөлөкпулга  укугу  бар,  үй-бүлөнүн  ар  бир  мүчөсүн эсепке алуу мененүй-бүлөгө жалпы өлчөмдө дайындалат  (бала  төрөлгөндөгү  бир  ирет  бе-рилүүчү жөлөкпулдан башка).     4. Үй-бүлөлүк бюджети бөлөк бир канча үй-бүлө чогуу жашаган  учур-да,  балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү жөлөкпул арбир үй-бүлөгө өзүнчө дайындалат.      9-берене. Үй-бүлөнүн жыйынды кирешесин аныктоодо эсепке алынуучу               кирешелер      1. Үй-бүлөнүн жыйынды кирешесинин курамына кирешелердин төмөнкүдөйтүрлөрү кирет:     - жарандардын  негизги иштеген жери,  кызматы (аскер кызматчылары)жана окуган жери боюнча эмгек акы жана стипендия түрүндөгү  кирешелери,ошондой эле пенсиялар;     - жарандардын негизги иштеген жери,  кызматы (аскер  кызматчылары)боюнча эмес кирешелери;     - жарандардын экономикалык (ишкердик) ишин жүзөгө ашыруудан  алын-ган кирешелери;     - жарандардын, фермердик, дыйкан чарбаларынын жана башка айыл чар-ба бирикмелеринин жана уюмдарынын мүчөлөрүнүн жер участокторун пайдала-нуудан жана малдан алган кирешелери;     - жарандардын өздүк көмөкчү чарбасынан алган кирешелери.     2. Үй-бүлөнүн жыйынды кирешесин аныктоонун жана  балдары  бар,  азкамсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү жөлөкпулдарды дайындоонун тарти-бин, ошондой эле айыл чарба ишмердигинен алынуучу кирешелердин нормати-вин социалдык коргоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган иштеп чыгат жа-на Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекитет.                                 3-глава                 Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул      10-берене. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул алууга укуктуу                адамдар      1. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул алууга  төмөнкүлөр  укук-туу:     - ден соолугуна байланыштуу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү балдар,  бал-дардын церебралдык шал ооруусу менен ооруган,  ВИЧ-инфекциясына чалдык-кан же СПИД менен ооруган он сегиз жашка чейинки балдар;     - бала  кезинен  I,  II,  III топтордогу ден соолугуна байланыштуумүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар;     - пенсия алууга укугу жок I, II, III топтордогу ден соолугуна бай-ланыштуу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар;     - пенсия алууга укугу жок - өтө картањ жарандар;     - пенсия алууга укугу жок - баатыр энелер;     - пенсия  алууга укугу жок - багуучусунан ажыраган балдар,  жетим-дер;     - ВИЧ/СПИДге чалдыккан энелерден төрөлгөн балдарга - алар он сегизайга толгонго чейин.     2. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул үй-бүлөнүн жан башына ту-ура келүүчү орточо жыйынды кирешесине карабастан дайындалат.     3. Ушул главада каралган ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдар-дын бир канча түрүн (майып балдарга жана багуучу адамынан айрылган балакезинен майып балдарга ай сайын төлөнүүчү социалдык жөлөкпулдардан тыш-кары) алууга  укуктуу  болгон  учурда,  ай  сайын  берилүүчү  социалдыкжөлөкпулдардын ар кандай түрлөрүн алууга укуктуу адамдын каалоосу боюн-ча анын бири гана дайындалат.     4. Ден соолугуна байланыштуу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдарга айсайын берилүүчү социалдык жөлөкпулду алууга  укук  берүүчү  медициналыккөрсөткүчтөрдүн тизмеси Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекити-лет.      11-берене. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдардын өлчөмү      Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдардын өлчөмү жашоо минимумунэске  алуу  менен бюджеттин мүмкүнчүлүктөрүнө жана экономиканын абалынакарата Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленет.                                 4-глава          Мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоо жана төлөп берүү      12-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоо      1. Балдары   бар,   аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай  сайын  берилүүчүжөлөкпулдарды дайындоого арыз төмөнкүлөргө берилет:     - шаарларда  - жарандардын жашаган (катталган) жери боюнча социал-дык жактан коргоо органдарына;     - айыл  жерлеринде  -  жарандардын жашаган (катталган) жери боюнчажергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына - айыл өкмөттөрүнө.     2. Ай  сайын  берилүүчү жөлөкпул дайындоо жөнүндө арыз жарандардынжашаган (катталган) жери боюнча социалдык жактан коргоо органдарына бе-рилет.     3. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдарды дайындоонун  тартибисоциалдык жактан коргоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган-дар тарабынан иштелип чыгат жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү  тарабы-нан бекитилет.     4. Мамлекеттик жөлөкпул алуу үчүн кайрылган адам төмөнкүдөй  зарылдокументтерди тапшырат:     - инсандыгын ырастоочу документти;     - анкета-арызды (арызды);     - үй-бүлөсүнүн жыйынды кирешеси жөнүндө маалыматты;     - үй-бүлөнүн курамы жөнүндө маалымкатты.     Зарыл болгон учурда мамлекеттик жөлөкпул алууга укук  берүүчү  ко-шумча документтер (балдардын туулгандыгы тууралу,  нике тууралу, никенибузуу тууралу күбөлүктөрдүн көчүрмөлөрү, майыптыгы жөнүндө МСЭКтин маа-лымат каты, көзөмөлчүлүк (камкорчулук) жөнүндөгү чечим, окуган жеринен,калкты  ишке  орноштуруу  органдарынан  маалымкаттар  жана  "кайрылман"күбөлүгү, башка документтер) тапшырылат.     5. Балдары  бар,  аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай   сайын   берилүүчүжөлөкпулга  үй-бүлөнүн  муктаждык даражасын алгачкы аныктоо айыл жерле-ринде жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын - айыл  өкмөттөрүнүнкомиссиясы тараптан Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленгентартипте  аз  камсыз   үй-бүлөнүн   социалдык   паспортунун   негизиндежүргүзүлөт.     6. Мамлекеттик жөлөкпулду төлөөнү токтотууга же анын өлчөмүн кайракароого алып келүүчү жагдайлар болгондо, арыз берүүчү өз алдынча башка-руу органдарынын - айыл өкмөтүнүн же социалдык коргоонун райондук  (ша-ардык) башкармасына 5 күндүн ичинде маалымдоого тийиш.      13-берене. Балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү                жөлөкпулдарды чектөөнүн мөөнөтү      1. Балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү жөлөкпуларыз берүүчү бардык зарыл документтерди тапшырган айдын биринчи күнүнөнтартып дайындалат.     2. Балдары   бар,   аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай  сайын  берилүүчүжөлөкпулду дайындоо жөнүндөгү документтер толук  көлөмдө  келип  түшкөнучурдан тартып бир ай ичинде каралат.     3. Балдары бар, аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү жөлөкпулушул  Мыйзамдын  16,  18-беренелеринде  каралган  учурларды кошпогондо,өзгөртүлбөйт.      14-берене. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдарды дайындоо                мөөнөттөрү      1. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул төмөнкүлөргө дайындалат:     - он сегиз жашка чейинки ден соолугуна байланыштуу мүмкүнчүлүктөрүчектелүү балдарга - эгерде МСЭКтен маалым катты алган күндөн алты айданкеч эмес жөлөкпул чектетүүгө кайрылса жана бардык керектүү  документтертапшырылса,   анда   МСЭК   майыптыгын  белгилегенден  баштап  төлөнөт,көрсөтүлгөн убакыт өтүп кетсе,  жөлөкпул чектетүүгө кайрылган айдын би-ринен баштап ал он сегиз жашка чыкканча;     - бала кезинен ден соолугуна байланыштуу мүмкүнчүлүктөрү  чектелүүбалдарга,  эмгеги боюнча пенсия алууга укугу жок,  ден соолугуна байла-ныштуу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдарга - эгерде МСЭКтен  маалымкаттыалган күндөн алты айдан кеч эмес жөлөкпул дайындоого кайрылса жана бар-дык керектүү документтер тапшырылса, анда МСЭК майыптыгын белгилегенденбаштап төлөнөт, көрсөтүлгөн убакыт өтүп кетсе, жөлөкпул чектетүүгө кай-рылган айдын биринен баштап МСЭКтин маалым катынын мөөнөтү бүткөнчө;     - өтө картањ жарандарга жана баатыр энелерге - эгерде жөлөкпул да-йындоого кайрылуу жана бардык керектүү документтерди тапшыруу бул укук-ка  ээ болгондон баштап алты айдан кечиктирилбеген болсо,  ай сайын бе-рилүүчү  социалдык  жөлөкпул  алуу  укугуна  ээ  болгон  күндөн  баштаптөлөнөт,  көрсөтүлгөн убакыт өтүп кетсе,  жөлөкпул чектетүүгө кайрылганайдын биринен баштап өмүр бою төлөнөт;     - багуучу  адамынан айрылган пенсия менен камсыз болууга укугу жокбалдарга - эгерде жөлөкпул дайындоого кайрылуу жана бардык керектүү до-кументтерди тапшыруу бул укукка ээ болгондон баштап алты айдан кечикти-рилбеген болсо,  ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул алуу укугуна  ээболгон күндөн баштап төлөнөт,  көрсөтүлгөн убакыт өтүп кетсе,  жөлөкпулдайындоого кайрылган айдын биринен баштап алар он алты  жашка  чыккангачейин, жалпы билим берүү мекемелеринин окуучуларына - окууну аяктагангачейин, баштапкы кесиптик окуу жайларынын окуучуларына, орто жана жогор-ку  кесиптик  окуу  жайларынын күндүзгү бөлүмүндө окуган студенттерге -окууну аяктаганга чейин,  бирок алар жыйырма үч  жашка  чыкканга  чейинтөлөнөт;     - ВИЧ/СПИДге  чалдыккан  энелерден  төрөлгөн  балдарга  -  туулганкүнүнөн тартып, эгер жөлөкпул үчүн кайрылуу жана бардык зарыл документ-терди тапшыруу  алты  айдан  ашып  кетпеген  убакыт  ичинде  аткарылса,көрсөтүлгөн  мөөнөт  аяктап калса - жөлөкпул дайындоого кайрылган айдынбиринен баштап алар он сегиз айга толгонго чейин.     2. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулду дайындоо жөнүндөгү  до-кументтер  толук көлөмдө келип түшкөн күндөн баштап он жумуш күн аралы-гында каралат.     3. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул алууга бардык зарыл доку-менттер жөлөкпул дайындоого кайрылгандан баштап 2 ай ичинде тапшырылуу-га тийиш.     Зарыл документтерди  тапшырууда эки ай өтүп кеткен учурда,  акыркыдокумент тапшырылган айдын биринен баштап жөлөкпул дайындалат.      15-берене. Райондук коэффициенттерди эсепке алуу менен мамлекеттик                жөлөкпулдарды дайындоо      Калктын эмгек  акысына жана башка социалдык төлөөлөргө кошумча ко-эффициенттер белгиленген, бийик тоолуу жана алыскы чөлкөмдөрдө жашаган-дар үчүн мамлекеттик жөлөкпулдардын өлчөмү ушул коэффициенттерди колдо-нуу менен эсептелет.      16-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды кайрадан эсептөө      1. Балдары  бар,  аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай   сайын   берилүүчүжөлөкпулдарды кайрадан эсептөө төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:     - үй-бүлөнүн кирешеси өзгөрсө;     - үй-бүлөнүн курамы өзгөрсө;     - майыптык тобу өзгөртүлсө;     - райондук  коэффициент  белгиленсе  (алып салынса) же анын өлчөмүөзгөртүлсө;     - кепилденген эњ төмөнкү кирешеси өссө;     - окуучулар жалпы билим берүүчү мекемелерди бүтүрүшсө;     - баштапкы  кесиптик окуу жайында окуган окуучулар,  орто жана жо-горку кесиптик окуу жайларда окутуунун күндүзгү формасында окуган  сту-денттер жыйырма үч жашка толсо.     2. Ай сайын берилүүчү  социалдык  жөлөкпулдарды  кайрадан  эсептөөтөмөнкү учурларда жүргүзүлөт:     - ай   сайын   берилүүчү   социалдык   жөлөкпулдардын    өлчөмдөрүөзгөртүлсө;     - майыптык тобу өзгөртүлсө;     - райондук  коэффициент  белгиленсе  (алып салынса) же анын өлчөмүөзгөртүлсө;     - ай  сайын  берилүүчү  социалдык жөлөкпул алган адам ай сайын бе-рилүүчү социалдык жөлөкпулдун бир түрүнөн башкасына которулса.      17-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды төлөө      1. Учурдагы ай үчүн мамлекеттик  жөлөкпул  Кыргыз  РеспубликасынынӨкмөтү аныктаган тартипте төлөнөт.     2. Мамлекеттик жөлөкпулдар төмөнкүлөргө төлөнөт:     - толук  мамлекеттин  карамагында турган балдарга,  дайындалган айсайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдун 25 проценти өлчөмүндө;     - өтө  картањдар  жана  ден  соолугуна байланыштуу мүмкүнчүлүктөрүчектелүү адамдар үчүн жатак үйлөрдө (пансионаттарда) жашаган жалгыз бойжарандарга,  дайындалган  ай  сайын  берилүүчү социалдык жөлөкпулдун 25проценти өлчөмүндө;     - ата-энесинин экөөнөн тењ ажыраган балдарга (тоголок жетимдерге),мамлекеттин толук карамагында жүргөн  мезгилинде  мамлекеттик  жөлөкпултолук өлчөмдө;     - жарым-жартылай мамлекеттин карамагында турган балдарга мамлекет-тик жөлөкпул толук өлчөмдө;     - эркинен ажыратуу жерлеринде жашы жеткен жарандарга,  дайындалганай сайын берилүүчү жөлөкпулдардын 25 проценти өлчөмүндө.     3. Балдары бар,  аз камсыз үй-бүлөлөргө дайындалган жана алуучулартараптан өз убагында талап кылынбаган жөлөкпулдар өтүп кеткен убакытка,аларды алгандан баштап алты айдан кеч эмес убакытта кайрылса, ал эми айсайын берилүүчү социалдык жөлөкпулга - бир жылдан кеч эмес убакыт ичин-де кайрылса, төлөнөт. Көрсөтүлгөн мөөнөттөр өтүп кетсе, өз убагында та-лап кылынбаган мамлекеттик жөлөкпулдардын суммасы кароого жатпайт.     4. Социалдык жактан коргоо органдарынын күнөөсү боюнча өз убагындаалынбаган  мамлекеттик  жөлөкпулдар  өткөн  мезгил  үчүн  кандайдыр бирмөөнөт менен чектөөсүз, инфляциянын расмий белгиленген дењгээлин эсепкеалуу  менен,  ошондой эле ар бир узартылган күн үчүн туумду кошуу менентөлөнүп берилет. Туумду тындыруу тартиби жана өлчөмү Кыргыз Республика-сынын Өкмөтү менен белгиленет.     5. Алуучуга өткөн убакыт үчүн тийиштүү болгон жана анын каза  бол-гондугуна  байланыштуу алынбай калган мамлекеттик жөлөкпул,  эгерде аныалуу үчүн кайрылуу алуучу каза болгондон тартып он эки  айдан  кечикти-рилбей  берилсе,  үй-бүлө мүчөлөрүнүн биринин арызы боюнча анын үй-бүлөмүчөлөрүнө төлөнүп берилет.     6. Мамлекеттик жөлөкпулдарды төлөөгө тиешелүү суммалар,  мамлекет-тик жөлөкпул алуучулардын коммуналдык-техникалык тейлөө кызматтары (сууменен   камсыздоо,  суу  берүү,  таштандыларды  чыгаруу,  подъезддерди,үйлөрдүн чатырын оњдоо,  газ,  электр жана жылуулук кубаты,  телефондуктейлөө  кызматтары ж.б.) үчүн салыктар жана жыйымдар боюнча карыздарын,жогоруда аталган тейлөө кызматтарын көрсөтүүчү ведомстволордун  респуб-ликалык  бюджетке  болгон  карызын жоюунун эсебинен кайтарылма каржылоожүргүзүү жолу менен жоюу үчүн пайдаланылбайт.     Бул беренелердин ченемдерин бузуу Кыргыз Республикасынын мыйзамда-рына ылайык жоопкерчиликке алып келет.     7. Мамлекеттик  жөлөкпулдарды  төлөөнүн  тартиби  социалдык жактанкоргоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан  иш-телип чыгат жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.      18-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды төлөөнү убактылуу жана                таптакыр токтотуунун шарттары      1. Мамлекеттик жөлөкпулдарды төлөө кошумча документтерди  тапшыруузарыл болгон учурда убактылуу токтотулат.     2. Балдары  бар,  аз  камсыз  үй-бүлөлөргө  ай   сайын   берилүүчүжөлөкпулдарды төлөө төмөнкү учурларда таптакыр токтотулат:     - үй-бүлөнүн жан башына туура келген жыйынды кирешесин кепилденгенэњ төмөнкү кирешенин дењгээлине жана андан жогору көбөйтүү;     - балдар он алты жашка чыкса,  жалпы  билим  берүүчү  мекемелердинокуучулары окуусун бүтсө,  баштапкы кесиптик окуу жайлардын окуучулары,орто жана жогорку кесиптик окуу жайлардын студенттери 23 жашка чыкса;     - туруктуу жашоо үчүн республиканын чегинен чыгып кетсе;     - талап кылынган документтерди өз убагында тапшырбаса;     - үй-бүлөнүн жөлөкпул дайындалган мүчөсү каза болсо;     - алты ай бою жөлөкпулду ээси сурап албаса.     3. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулду төлөө төмөнкү учурлардатаптакыр токтотулат:     - майыптык мөөнөтү өтүп кеткенде;     - жөлөкпул алуучу адам каза болгондо;     - туруктуу жашоо үчүн республиканын чегинен чыгып кеткенде;     - талап кылынган документтерди өз убагында тапшырбай калганда;     - багуучу  адамынан  (адамдарынан) айрылгандык боюнча ай сайын бе-рилүүчү социалдык жөлөкпулду алуучу адам он алты жашка чыкканда,  жалпыбилим берүүчү мекемелердин окуучулары окуусун бүткөндө, баштапкы кесип-тик окуу жайлардын окуучулары,  орто жана жогорку кесиптик окуу жайлар-дын студенттери 23 жашка чыкканда;     - ВИЧ/СПИД менен жашаган энеден төрөлгөн жана ай  сайын  берилүүчүсоциалдык жөлөкпулду алуучу бала он сегиз айга толгондо;     - 6 ай бою жөлөкпулду ээси сурап албаган учурда.     4. Мамлекеттик  жөлөкпулду  төлөөнүн мөөнөтүн узартуу үчүн кошумчадокументтер талап кылынган учурларда  мамлекеттик  жөлөкпулдарды  төлөөэки  ай аралыгында тапшырылууга тийиш болгон кошумча документтерди тап-шырганга чейин токтотулат.     Эки айлык   мөөнөттө   кошумча  документтер  тапшырылбаган  учурдажөлөкпулду төлөө токтотулат.     5. Мамлекеттик  жөлөкпулду төлөөнү токтотуу же анын өлчөмүн кайра-дан карап чыгуу шарттары келип чыкканда,  мамлекеттик жөлөкпулду  төлөөтоктотулат  же ден соолугуна байланыштуу мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адам-дарга ай сайын берилүүчү социалдык  жөлөкпулдардан  башкаларга  өзгөрүүболуп өткөн айдан кийинки айдан баштап жањы өлчөмдө төлөө жүзөгө ашыры-лат.     6. Мамлекеттик жөлөкпулга укуктуулугу жөнүндө атайылап жалган маа-лымат берген же негизсиз жөлөкпул дайындоого алып келүүчү  жагдайлардынкелип  чыккандыгы  тууралу өз убагында билдирбеген адамга,  мындай фактбилинген учурдан тартып мамлекеттик жөлөкпул  төлөө  токтотулат.  Ушунуменен  бирге эле мыйзамсыз төлөнгөн акча каражаттары республиканын бюд-жетине кайтарылышы керек,  ал эми мамлекеттик жөлөкпулду жањыдан дайын-доо жөнүндө арыз он эки ай бою кабыл алынбайт.     7. Бийик тоолуу шартта жашап, Бийик тоолуу жана алыскы аймактардынтизмесине  кирбеген  аймактарга  туруктуу  жашоо  үчүн көчүп келген ка-ры-картањ жарандарга жана баатыр энелерге ай сайын  социалдык  жөлөкпултөлөө токтотулбайт.  Ай сайын социалдык жөлөкпул райондук коэффициенттиэсепке албастан төлөнөт.      19-берене. Ашыкча төлөнгөн суммаларды кармап калуу      1. Ашыкча төлөнгөн мамлекеттик жөлөкпулдардын  суммасы  төмөнкүдөйкармап алынат:     - соттун   чечимдеринин,   аныктамаларынын,   токтомдорунун   жанаөкүмдөрүнүн (мүлктүк өндүрүү жагында),  нотариустук кењселердин аткаруукаттарынын жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык  соттун  че-чимдерин  аткаруу үчүн белгиленген тартипте аткарылуучу башка чечимдер-дин жана токтомдордун негизинде;     - мамлекеттик жөлөкпулдардын суммаларын өндүрүп алуу үчүн комисси-ялардын чечимдеринин негизинде.     Мамлекеттик жөлөкпулдун суммасынан жогоруда көрсөтүлгөндөрдөн баш-ка эч кандай кармап калууларга жол берилбейт.     Мамлекеттик жөлөкпулдан кармап калуу өлчөмү алуучуга төлөнүүгө ти-йиш болгон суммадан эсептелип чыгарылат.     Комиссиялардын чечимдеринин  негизинде  кармап калуу,  мамлекеттикжөлөкпулдун суммасынын 20 проценттен ашпаган өлчөмүндө жүргүзүлөт.     2. Комиссиялардын  чечимдеринин  негизинде  кармап  калып  жаткан,ашыкча төлөнгөн мамлекеттик жөлөкпулдардын суммасы боюнча  карыз  толуктындырылганга  чейин  мамлекеттик жөлөкпул төлөө токтотулган учурда ка-рыздын калган бөлүгү сот тартибинде өндүрүлүп алынат.     3. Кармап калган сумма мамлекеттик бюджетке төгүлөт.      20-берене. Каза болгон адамды коюуга жөлөкпул төлөп берүү      1. Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулду алуучу адам каза болгонучурда ата-энесине же анын үй-бүлөсүнө жергиликтүү бюджеттин каражатта-рынын  эсебинен  маркумду  коюуга  кепилденген эњ төмөнкү кирешенин бешэселенген өлчөмүндө жөлөкпул төлөнөт.     2. Эгерде  ай  сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул алуучунун сөөгүнкоюу үй-бүлө мүчөсү болуп эсептелбеген адамдар тарабынан жүзөгө ашырыл-са,  сөөк  коюуга  берилүүчү  жөлөкпулду ырастоочу документтер берилгенучурда ошол адамдарга төлөнүп берилет.     3. Ай  сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулду алуучу маркумду коюугажөлөкпул чектөөнүн жана төлөөнүн тартиби Кыргыз Республикасынын  Өкмөтүтарабынан бекитилет.      21-берене. Мамлекеттик жөлөкпул дайындоочу органдар      1. Мамлекеттик  жөлөкпулдар  райондук  (шаардык)  социалдык жактанкоргоо башкармалары тарабынан дайындалат.     2. Социалдык  жактан коргоо органдары тиешелүү чечим кабыл алынганкүндөн тартып беш күндөн кечиктирбестен, мамлекеттик жөлөкпул дайындоо-дон баш тартуунун себептерин жана даттануу тартибин көрсөтүү менен арызберүүчүгө оозеки же кат жүзүндө маалымдайт.      22-берене. Социалдык жактан коргоо органдарынын кызматкерлеринин                укуктары      Мамлекеттик жөлөкпул дайындоодо социалдык жактан коргоо органдары-нын кызматкерлери төмөнкүлөргө укуктуу:     - мамлекеттик  жөлөкпул дайындоо үчүн керектүү документтерди талапкылууга;     - арыз берүүчү менен ањгеме, интервью жүргүзүүгө:     - үй-бүлөнүн муктаждык дењгээлин аныктоо үчүн арыз берүүчүдөн, ту-угандарынан  жана башка чогуу жашаган үй-бүлө мүчөлөрүнөн жана коњшула-рынан сурамжылоо жолу менен үйүнө барып иликтөө жүргүзүүгө;     - тиешелүү  органдардан керектүү маалыматтарды жана маалымкаттардыталап кылууга;     - мамлекеттик жөлөкпул дайындоо үчүн берилген маалымкаттардын жанабашка документтердин тууралыгын жана негиздүүлүгүн текшерүү үчүн менчи-гинин түрүнө карабастан ишканаларда,  уюмдарда,  мекемелерде жана башкачарба жүргүзүүчү субъекттерде текшерүүлөр жүргүзүүгө;     - райондук   (шаардык)  почта  байланыш  түйүндөрүнүн  мамлекеттикжөлөкпул төлөө үчүн берилген каражаттарды туура төлөөсүн жана чыгымдоо-сун текшерүүнү жүргүзүүгө.      23-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоону жана төлөп берүүнү                контролдоо      Мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоону жана төлөп берүүнү контролдоосоциалдык  жактан коргоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органга жана Кыр-гыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык контролдоо жана көзөмөлдөө мил-деттери берилген башка органдарга жүктөлөт.      24-берене. Айыл өкмөтү, ишканалар, мекемелер жана уюмдар                тарабынан маалымкаттарды берүү      1. Фермердик жана дыйкан чарбаларындагы  мал-жандыктарынын  (малы,канаттуулары)  саны  жана түрлөрү жөнүндө маалымкаттарды алардын турганжери боюнча айыл өкмөтү берет.     Көмөкчү участогунун өлчөмү, мал-жандыктарынын (малы, канаттуулары)саны жана түрлөрү,  бөлүнгөн жер үлүштөрүнүн бар экендиги тууралуу анынөлчөмү  жана  түрү  көрсөтүлгөн маалымкаттарды жашаган жери боюнча айылөкмөтү берет.     2. Айыл өкмөтү, менчигинин жана чарба жүргүзүшүнүн түрүнө карабас-тан ишканалар, мекемелер жана уюмдар мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындооүчүн социалдык жактан коргоо башкармаларына берүү үчүн жарандарга зарылмаалымкаттарды үч күндүк мөөнөттө тариздөөгө жана берүүгө милдеттүү.     Мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоо үчүн керектүү маалымкаттар акы-сыз берилет.     3. Жарандарга  мамлекеттик  жөлөкпулдарды  дайындоо үчүн берилүүчүмаалымкаттардын   аныктыгын   контролдоону   менчигинин   жана    чарбажүргүзүшүнүн түрүнө карабастан ишканалардын,  мекемелердин жана уюмдар-дын жетекчилери жүзөгө ашырат.      25-берене. Салык кызматтары тарабынан маалымкаттарды берүү      Балдары бар,  аз камсыз үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү  жөлөкпул-дарды  дайындоо үчүн салык кызматтары салык төлөөчүлөр тарабынан берил-ген салык декларацияларынын негизинде жарандарга кирешелери жөнүндө ма-алымкат беришет.     Маалымкаттар жарандардын арыздарынын негизинде  үч  күндүн  ичиндеакысыз берилет.                                 5-глава                Мамлекеттик жөлөкпул алуучу жарандардын                   жоопкерчилиги жана аларды коргоо      26-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоого жана төлөп берүүгө                байланышкан талаш-тартыштар      Талаш-тартыш маселелерди кароо үчүн райондук (шаардык) мамлекеттикадминистрациялар тарабынан жарандардын мамлекеттик жөлөкпулдарды дайын-доо жана төлөп берүү тууралуу даттанууларын жана арыздарын кароо боюнчакомиссиялар түзүлөт.     Комиссиянын курамына райондук (шаардык)  социалдык  жактан  коргообашкармасынын,   финансы   бөлүмүнүн,   салык  кызматынын,  айыл  чарбабөлүмүнүн,  статистика  башкармалыгынын  жана  жер  ресурстары   боюнчабөлүмдүн башчылары кирет.     Комиссия төмөнкүлөрдү карайт:     - мамлекеттик  жөлөкпулдарды  дайындоодон негизсиз баш тартуу жанамамлекеттик жөлөкпулдардын туура эмес дайындалгандыгы жөнүндө жарандар-дын арыздарын;     - мамлекеттик жөлөкпулдардын өз  убагында  төлөнбөгөндүгү  жөнүндөарыздарды;     - мамлекеттик  жөлөкпулдардын   негизсиз   төлөнбөгөн   суммаларынөндүрүү жөнүндө чечим кабыл алат.     Комиссиянын чечимине макул болбогон учурда, талаш-тартыш социалдыкжактан  коргоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан же мыйзамдабелгиленген тартипте чечилет.      27-берене. Маалымкаттарды берген органдардын жана жарандардын                жоопкерчилиги      Жарандарга туура  эмес мамлекеттик жөлөкпул дайындоого алып келгенанык эмес маалымкаттарды берген адамдар  жана  мамлекеттик  жөлөкпулдардайындоо үчүн кайрылган учурда атайылап жалган маалымат берген күнөөлүүадамдар  Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарына  ылайык   жоопкерчиликкетартылышат.      28-берене. Мамлекеттик жөлөкпулдарды өз убагында төлөбөгөндүк үчүн                жоопкерчилик      Мамлекеттик жөлөкпулдарды төлөө мөөнөттөрүнүн бузулушуна  күнөөлүүкызмат  адамдары  Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчи-ликке тартылышат.                                 6-глава                           Корутунду жоболор      29-берене. Эл аралык келишимдер      Эгерде Кыргыз Республикасы анын катышуучусу болуп эсептелген, бел-гиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык  келишимдерде  ушул  Мыйзамдакамтылгандардан  бөлөк  эрежелер белгиленсе,  анда эл аралык келишимдинэрежелери колдонулат.      30-берене. Бул мыйзамды колдонууга киргизүү      1. Бул Мыйзам 2010-жылдын 1-январынан тартып колдонууга  киргизил-син.     2. Бир айлык мөөнөттө Кыргыз Республикасынын  Өкмөтүнө  төмөнкүлөртапшырылсын:     - бул Мыйзам тарабынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн  компетен-циясына кирген маселелер боюнча зарыл болгон ченемдик укуктук актылардыкабыл алсын;     - өзүнүн ченем укук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.     3. 2010-жылдын 1-январынан тартып төмөнкүлөр күчүн жоготту деп та-былсын:     - "Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик жөлөкпулдар жөнүндө"  Кыр-гыз  Республикасынын  Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кењешининведомосттору, 1998-ж., 1998-жылдын 5-марты, N 15);     - 2001-жылдын 30-апрелиндеги N 36 "Кыргыз Республикасындагы мамле-кеттик   жөлөкпулдар   жөнүндө"   Кыргыз   Республикасынын    Мыйзамынаөзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" Мыйзамы;     - 2002-жылдын 12-январындагы N 4 "Кыргыз Республикасындагы  мамле-кеттик    жөлөкпулдар   жөнүндө"   Кыргыз   Республикасынын   Мыйзамынаөзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" Мыйзамы;     - 2004-жылдын 1-июлундагы N 81 "Кыргыз Республикасындагы мамлекет-тик жөлөкпулдар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына толуктоолордукиргизүү тууралуу" Мыйзамы;     - 2005-жылдын 13-августтагы N 148 "Кыргыз Республикасындагы мамле-кеттик жөлөкпулдар  жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүү-лөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" Мыйзамы;     - 2006-жылдын  27-июлундагы N 133 "Кыргыз Республикасындагы мамле-кеттик   жөлөкпулдар   жөнүндө"   Кыргыз   Республикасынын    Мыйзамынаөзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" Мыйзамы;     - 2008-жылдын 25-апрелиндеги N 70 "Кыргыз Республикасындагы мамле-кеттик    жөлөкпулдар   жөнүндө"   Кыргыз   Республикасынын   Мыйзамынаөзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу" Мыйзамы.      Кыргыз Республикасынын Президенти