КР Өкмөтүнүн 2012-жылдын 11-майындагы № 279 "Кыргыз Республикасынын 2011-жыл үчүн респ…

(КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 14-январындагы № 9 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ

ТОКТОМ

2012-жылдын 11-майы № 279

Кыргыз Республикасынын 2011-жыл үчүн республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчет тууралуу

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 88-беренесинин 1-пунктунун 6-пунктчасына ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Жактырылсын:

- Кыргыз Республикасынын 2011-жыл үчүн республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчет;

- "Кыргыз Республикасынын 2011-жыл үчүн республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчетту бекитүү тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоору.

2. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине кароого жиберилсин:

- Кыргыз Республикасынын 2011-жыл үчүн республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчет;

3. Кыргыз Республикасынын финансы министри бул отчетту жана Мыйзам долбоорун Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде кароодо Кыргыз Республикасынын ёӨкмөтүнүн расмий өкүлү болуп дайындалсын.

Премьер-министр

Ө.Бабанов

Долбоор

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

Кыргыз Республикасынын 2011-жыл үчүн республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчетту бекитүү тууралуу

1-берене.

Кыргыз Республикасынын 2011-жыл үчүн республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндөгү отчет атайын каражаттарды эске алуу менен кирешелер боюнча 69237323,7 миң сом суммасында, чыгашалар боюнча 83085329,4 миң сом суммасында, чыгашалардын кирешелерден 13848005,7 миң сом суммасында ашуусу менен бекитилсин.

2-берене.

Бул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн баштап күчүнө кирет.

Кыргыз Республикасынын Президенти

"2011-жылы Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышы тууралуу отчетту бекитүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбооруна НЕГИЗДЕМЕ-МААЛЫМКАТ

2011-жылы Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чыгашалар саясаты мурдагыдай эле мамлекеттин бардык социалдык кепилдиктерин толук жана өз учурунда каржылоого жана экономикалык өсүш үчүн жагымдуу шарттарды түзүүгө багытталган.

2011-жылы бюджеттик саясат социалдык секторлорду артыкчылыктуу каржылоого, ошондой эле фискалдык тартыштыкты азайтууга багытталган.

Бюджеттик каражаттардын чектелүүлүгүнө карабастан социалдык төлөмдөр боюнча кабыл алынган милдеттенмелерди мамлекет кечиктирбестен аткарды.

2011-жылдын жыйынтыгы боюнча республикалык бюджетин жыйынды кирешелери (учурдагы кирешелер жана финансылык эмес активдерди сатуудан түшүүлөр) 2011-жыл үчүн (атайын каражаттарды жана МИПтин тышкы гранттарын эске алуу менен) 69237,3 млн.сомду же 69360,0 млн.сом суммасындагы планга карата 99,8%ды түздү.

Акционердик ишканалардын ишинен акциялардын мамлекеттин үлүшүнө эсептелүүчү дивиденддердин республикалык бюджетке түшүүчү жалпы суммасы 2923,2 млн.сомду түздү же план 2844,1 млн.сом суммасында же 102,8%га аткарылган. 2010-жылдын ошондой эле мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү акчалай билдирүүдө (туюнтууда) 2233,4 млн.сомго өстү.

Республикалык бюджеттин киреше бөлүгүнө кошуп эсептелген чет өлкөлөрдөн келген гранттар 2011-жылы 8752,3 млн.сомду же планга карата 90,7%ды түздү. Алардын ичинен МИП гранттары 4681,2 млн.сомду түздү.

Мурда берилген ссудалар жана кредиттер боюнча ишканалар жана уюмдар тарабынан (пайыздарды эсепке алуу менен) планга карата 5851,8 млн.сомдун ордуна 5731,5 млн.сом кайтарылган. 2010-жылдын бирдей мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү акчалай туюнтууда 929,1 млн.сомго азайган.

Мамлекеттик менчикти менчиктештирүүдөн республикалык бюджетке 2011-жыл үчүн түшүүчү кирешелер 159,4 млн.сомду түздү, план 212,0 млн.сом суммасында 75,2%га аткарылган. 2010-жылдын ошондой эле мезгилине салыштырмалуу менчиктештирүүдөн кирешелердин көрсөткүчтөрү акчалай туюнтууда 1315,9 млн.сомго азайган.

Мамлекеттик казыналык векселдер боюнча кирешелер 8781,0 млн.сомду же болжолго карата 100,1%ды түздү.

Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин (финансылык эмес активдерди сатып алуу боюнча учурдагы чыгашалар жана чыгашалар) жыйынды чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуу менен) 2011-жыл үчүн 83085,3 млн.сомду, же такталган пландан 86099,7 млн.сом суммасында 96,5%ды түздү. ИДП көлөмүнө карата республикалык бюджеттин жыйынды чыгымдары 30,4 пайызды түздү. Өткөн жылдагы көрсөткүчтөргө салыштырмалуу республикалык бюджеттин чыгымдары 22085,9 млн.сомго же 36,2 пайызга өстү.

2011-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетин жыйынды чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке албоо менен) 65208,0 млн.сомду, же такталган план 66360,0 млн.сомдон 98,3 пайызга аткарылды. ИДП көлөмүнө карата республикалык бюджетин жыйынды чыгымдары 23,9 пайыздык пункту түздү.

Чыгашалар планынын аткарууга карата жогорку пайыз "Эмгек акы" 99,0% (12389,4 млн. сом), "Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү берене менен берилген чыгымдар" - 99,9% (5386,4 млн.сом), "Медикаменттерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу" - 99,8% (425,0 млн.сом), "Тамак-аш азыктарын алуу" - 99,7% (1461,6 млн.сом), "Эл аралык уюмдарга учурдагы гранттар" - 99,9% (199,8 млн.сом), "Жөлөк пул" 99,1% (13493,6 млн.сом) беренелери боюнча байкалган.

Мамлекеттик негизги сумма карызын тындырууга республикалык бюджеттин чыгашалары 6669,2 млн.сом же 99,9%ды, планы 6678,5 млн.сомду түздү, анын ичинде Өкмөттүн ички карызынын негизги суммасын тындырууга 4695,9 млн.сом, Өкмөттүн тышкы карызынын негизги суммасы - 1973,3 млн.сом.

2011-жылы үчүн республикалык бюджет 16739,7 млн.сом тартыштыктын пландык көрсөткүчүндө 13848,0 млн.сом суммасындагы тартыштык менен аткарылган.

"Кыргыз Республикасында бюджеттик укуктун негизги принциптери тууралуу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык тийиштүү жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышы тууралуу отчет министрликтердин, мамлекеттик комитеттердин, административдик ведомстволордун, мамлекеттик комиссиялардын жана аткаруу бийлигинин башка борбордук органдарынын берген отчеттук маалыматтарынын негизинде Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги тарабынан түзүлөт жана мамлекеттик бюджеттин аткарылышы тууралуу отчет курамында Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө тапшырылат.

Жогоруда көрсөтүлгөн Мыйзамга, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 88-беренесинин 1-пунктунун 6-пунктчасына ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тийиштүү жыл үчүн республикалык бюджеттин аткарылышы тууралуу отчетту белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине тапшырат.

Жогоруда баяндалгандарга байланыштуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтү 2011-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышы тууралуу отчетту, ошондой эле "2011-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышы тууралуу отчетту бекитүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоорун Сиздерге кароого жиберилет.

Министр

А.Жапаров

2011-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетин аткаруу тууралуу отчетко ТҮШҮНДҮРМӨ КАТ

I. Макроэкономикалык кырдаал

Кыргыз Республикасынын Улуттук статистикалык комитетинин маалыматы боюнча 2001-жыл үчүн ИДПнын анык өсүшү 5,7% деңгээлинде түзүлдү, бул 2010-жылдын деңгээлинен 6,2 пайыздык пунктка жогору, ал эми ИДПнын номиналдык көлөмү 273,1 млрд.сом деңгээлинде болду.

"Кумтөр" кенин иштетүү боюнча ишканаларды эсепке албаганда экономиканын анык өсүшү 5,6%ды түздү, өнөр жай өндүрүшүнүн (Кумтөрдү кошпогондо) 18,8%га, айыл чарбасында 2,3%га, кызмат көрсөтүүдө 5,6%га өсүшүнүн натыйжасында (2010-жылы 1,0% төмөндөдү).

2011-жылы керектөө баасынын индекси өткөн жылдын декабрь айына карата 5,7%ды түздү (2010-жыл үчүн 2009-жылдын декабрына карата 19,2%).

Өткөн жылдын тийиштүү мезгилине карата керектөө баасынын индекси 16,6%ды түздү (2009-жылга карата 2010-жылы - 8,0%).

Доллардын эсептик курсу 2010-жылдын декабрынын аягына карата 1,3%га азайган жана 2011-жылдын декабрынын аягына карата 46,4847 сом/АКШ долларын түзгөн.

2011-жылдын жыйындыгы боюнча өнөр жай продукциясын өндүрүү анык туюнтууда 11,9% көбөйгөн (2010-жылы өсүш 9,8%). Кумтөрдү эсепке албаганда өнөр жайда 18,8%га өсүш болгон (2010-жылы өсүш 11,7%). Анык өсүш арымы кайра иштетүүчү өнөр жайында - 9,8%га, кен иштетүүчү өнөр жайында - 24,6%га, энергетика секторунда - 22,4%га көбөйүшү байкалган.

Кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө 2011-жылы анык өсүш 5,6%ды түздү (2010-жылы 0,9% төмөндөө). Соода, автомобилдерди, тиричилик буюмдарын жана жеке пайдалануудагы предметтерди оңдоо кызматтарынын өсүшү 6,7%ды түздү, анын ичинде чекене сооданын өсүшү (автомобиль жана мотор майларын сатуудан тышкары) 6,2%ды түздү.

Мейманканалар жана ресторандар кызматтарынын өсүшү 2011-жылы кызматтардын бул түрлөрүнө керектөө суроо-талабынын өсүшүнө байланыштуу 9,2%ды түздү (2010-жылы 7,4% төмөндөө).

Почта жана электрондук байланыш кызматтары 2010-жылга салыштыруу боюнча 2011-жылы 11,4%га көбөйгөн, тарифтик кирешелер 19141,7 млн.сомду түздү.

Жүргүнчүлөрдү ташуу кызматтары 2011-жылы 6,2%га өскөн. Транспорттун бардык түрлөрү менен ташылуучу жүктөрдүн көлөмү 2,1%га көбөйгөн (2010-жылы өсүш 1,5%).

2011-жылы айыл чарба, аңчылык жана токой чарба продукцияларынын көлөмү 147347,6 млн.сомду түздү, өсүш 2,3% (2010-жылы 2,6% төмөндөө).

2011-жылы инвестицияларды негизги капиталга өздөштүрүү деңгээли бардык каржылоо булактарынын эсебинен 2010-жылга салыштырмалуу 6,6%га азайган (2010-жылы 9,2% төмөндөө). Отчеттук мезгил үчүн иш жүзүндө 47399,5 млн.сом инвестициялар негизги капиталга өздөштүрүлгөн.

Пайдаланылган капиталдык инвестициялардын жалпы көлөмүнөн тышкары, курулуштун дүң продукциясынын жалпы көлөмү 2011-жыл үчүн 3,9%га азаюу менен 41761,8 млн.сомду түздү (2010-жылы 18,5% төмөндөө).

Расмий катталган жумушсуздардын саны 2011-жылдын аягына карата 61,1 миң адамды түзгөн жана 2010-жылга салыштырмалуу 3,7%га азайган (2010-жылы 3,3%га көбөйүү).

Орточо айлык эмгек акынын анык өсүшү 2011-жыл үчүн 12,2%ды түздү, орточо айлык эмгек акы номиналдык туюнтууда (түрдө) 9352 сом деңгээлинде түзүлдү.

Болжолдуу маалымат боюнча тышкы соода жүгүртүү 2011-жыл үчүн 6488,6 млн. АКШ долларын түздү жана 2010-жылга салыштырмалуу 30,3%га көбөйгөн, анын ичинде экспорт - 2239,8 млн. АКШ долл. (көбөйүү 27,6%) жана импорт - 4248,8 ,млн. АКШ долл. (көбөйүү 31,8%).

Алтынды эсепке албаганда экспорттун көлөмү 1233,6 млн. АКШ долларын түздү (13,4%га көбөйдү).

Импорттун көлөмүнүн экспорттон ашыкча өсүшүнө байланыштуу соода балансынын терс сальдосу 2010-жылга салыштырмалуу 37,0%га көбөйүү менен 2009,0 млн. АКШ долл. түздү.

II. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин киреше бөлүгүн аткарылышы

Мамлекеттик бюджет

2011-жыл үчүн Мамлекеттик бюджеттин ресурстук бөлүгүндө бардыгы болуп 103565,7 млн.сом же 104065,6 млн.сом суммасындагы планга карата 99,5% түшкөн. 2010-жылдын ошондой эле мезгилине салыштыруу боюнча түшүүлөр 25338,4 млн.сомго же 32,4%га көбөйгөн. ИДПга карата салыштырма салмак 37,9%ды түздү, бул 2010-жылдын ошондой деңгээлинен 1,0% пайыздык пунктка жогору.

2011-жыл үчүн мамлекеттик бюджеттин жыйынды кирешеси (финансылык эмес активдерди сатуудан учурдагы кирешелер жана түшүүлөр) (атайын каражаттарды жана МИПтин тышкы гранттарын эске алуу менен) 77880,4 млн.сомду же 78014,2 млн.сом суммасында планга карата 99,8% түзүлдү.

2011-жыл үчүн мамлекеттик бюджеттин учурдагы кирешелеринин жалпы көлөмү 77 424,3 млн. сомду же 77 420,5 млн. сом суммасындагы пландан 100,0%ды түздү. Өткөн жылдын көрсөткүчтөрүнө салыштырмалуу мамлекеттик бюджеттин учурдагы кирешелери 34,9%га же 20 039,3 млн. сомго өстү.

Отчеттук жыл үчүн салыктык кирешелердин көлөмү 53017,4 млн.сомду же пландан 101,5%ды түздү (ашыкча аткаруу суммасы 788,6 млн.сом). Өткөн жылдын деңгээлине карата салыктык кирешелер 13654,7 млн.сомго өстү. ИДП көлөмүндө салыктык түшүүлөрдүн үлүшү ИДПга карата 19,4%ды түздү жана 0,8 пайыздык пунктка көбөйгөн.

Мамлекеттик салык кызматы тарабынан отчеттук мезгил үчүн 30302,7 млн.сом суммасында кирешелер жыйналган, пландык көрсөткүч 100,8%га же 247,8 млн.сомго ашыкча аткарылган. 2010-жылга салыштырмалуу МСКнын кирешелери 25,1%га өскөн (6079,1 млн.сомго). Ошол эле учурда Кумтөрдү эсепке албаганда МСК жыйымдары өткөн жылга салыштырмалуу 22,0%га же 4376,7 млн.сомго көбөйгөн.

Киреше салыгынын иш жүзүндө жыйымы 4851,4 млн.сомду түздү, мында план 1,8%га же 89,9 млн.сомго аз жыйналган. Өткөн жылга салыштырмалуу өсүш 28,0%ды же 1062,5 млн.сомду түздү, бул негизинен орточо айлык эмгек акынын 12,2%га өсүшүнө байланыштуу болду, 2011-жыл үчүн бир жумушчуга орточо айлык номиналдык эмгек акы 9352 сом деңгээлинде болду.

Пайдадан салыктын иш жүзүндө түшүүсү 2844,5 млн.сомду түздү, пландык көрсөткүч 60,6 млн.сом суммасына 102,2%га ашыкча аткаруу менен аткарылган. 2010-жылдын фактысына салыштыруу боюнча түшүүлөрдүн 55,4%га же 1013,7 млн.сомго өсүшү байкалган.

Патент негизиндеги салыктардын түшүүсү 1528,7 млн.сомду же планга карата 89,5%ды түздү. Патент негизиндеги салыктардын жалпы суммасында ыктыярдуу патент негизиндеги салыктар 2010-жылдын көрсөткүчтөрүнө салыштырмалуу болгону 5,7%га өскөн, ал эми милдеттүү патент негизиндеги салык 3,8%га төмөндөгөн. Ыктыярдуу патент негизиндеги салыктар боюнча болжолдуу көрсөткүчтөрдү аткарылбай калуусу "Ош шаарындагы, Ош жана Жалал-Абад областтарындагы башаламандыктар учурунда жабыр тарткан жеке жана юридикалык жактар үчүн фискалдык преференциялар, жеңилдиктер жана мөөнөтүн узартуулар жана регионду турукташтыруу менен калыбына келтирүү боюнча чаралар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 19-июнундагы № 77 Декретине ылайык 2010-жылдын июнундагы окуялардын учурунда жабыр тарткан чарба жүргүзүүчү субъекттерди ыктыярдуу патент негизиндеги салыктан бошотууга; Казакстан жана Өзбекстан Республикалары менен чек аралардын жабылышына байланыштуу соода көлөмүнүн азайышынын натыйжасында "Дордой" СБК боюнча патенттин ченин орточо 20%га азайтууга; Өзбекстан Республикасы менен чек аранын жабылгандыгына байланыштуу "Кара-Суу" СБКда иш жүргүзүүчү ишкерлердин санынын азайышына; 2011-жылдын декабрында айрым көңүл ачуучу клубдардан патент албагандыгына жана "Кыргыз Республикасында кумар оюн ишине тыюу салуу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 2011-жылдын 1-ноябрындагы Мыйзамынын кабыл алынышына байланыштуу болду.

Милдеттүү патент негизиндеги салыктар боюнча болжолду көрсөткүчтөрдү аткарбай калуусу субъекттерди (акча алмаштыруу бюро, мончо, дискотека жана авто токтотуучу жайлар) милдеттүү патенттештирүүдөн бошотуу менен байланыштуу, ал, жогоруда көрсөтүлгөн Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн Декретине ылайык 2010-жылдын июнундагы окуялардын учурунда жабыр тарткандарды милдеттүү патент негизиндеги салыктарды төлөөдөн бошотууга; "Кыргыз Республикасында кумар оюн ишине тыюу салуу жөнүндө" 2011-жылдын 1-ноябрындагы Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын кабыл алынышына байланыштуу оюн-зоок иш субъекттеринин жоюлушуна байланыштуу болду. Ошондой эле "Экономика жана коопсуздук" иш чаралар планына ылайык оюн автоматтары боюнча кызматтарын көрсөтүүгө милдеттүү патент негизиндеги салыктардын салык салуу базасын кеңейтүүдөн 2011-жылы мамлекеттик бюджетке милдеттүү патент негизиндеги кошумча салыктар 40,0 млн.сом суммасында салынган.

Атайын каражаттарга салыктар 1154,8 млн.сом пландык көрсөткүчтө 982,7 млн.сом жыйналган, план 85,1%га же белгиленген пландан 172,2 млн.сомго аз аткарылган. Ошондой эле жыйымдар өткөн жылдагы көрсөткүчтөргө салыштыруу боюнча 25,3%га же 198,4 млн.сомго көбөйгөн. Планды аткарбай калуу 2011-жылы айрым мамлекеттик мекемелердин салыктын бул түрүн төлөөдөн бошотулушу менен түшүндүрүлөт.

Жер салыгы боюнча түшүүлөр жалпысынан 761,8 млн.сомду түздү, пландык көрсөткүч 100,4%га аткарылган. Түшүүлөрдүн өткөн жылдардагы деңгээлине карата 4,6%га же 37,0 млн.сомго азайган.

Транспорттук каражаттарга салык боюнча отчеттук мезгил үчүн 432,7 млн.сом же планга карата 95,9% жыйналган. 2010-жылдын фактысына карата жыйымдар 8,0% же 32,1 млн.сомго көбөйгөн. Бир катар ММК жана Интернет басылмаларда 2011-жылы транспорт каражаттарын Мамлекеттик техникалык кароодон өткөрүүнү алып салуу ыктымалдыгы боюнча талкуулоолорго байланыштуу салыктын бул түрү боюнча түшүүлөргө таасирин тийгизди.

Кыргыз Республикасынын аймагында өндүрүлүүчү товарларга жана кызматтарга КНСтин иш жүзүндө түшүүлөрү 5344,1 млн.сомду түздү, план 100,5%га аткарылды (ашыкча аткаруу суммасы 24,1 млн.сом). Өткөн жылдарга салыштыруу боюнча жыйымдар 26,3%га (1112,1 млн.сомго) көбөйгөн.

Сатуудан алынуучу салык боюнча жыйымдар 4128,4 млн.сомду түздү, пландык көрсөткүч 96,3%га аткарылган. Өткөн жылдын көрсөткүчтөрүнө салыштыруу боюнча түшүүлөрдүн 11,6%га же 429,5 млн.сомго көбөйүшү байкалган. "Кыргыз Республикасынын Салык кодексине сатуулардан алынуучу салыктан бошотуу бөлүгүнө өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Убактылуу Өкмөтүнүн 2010-жылдын 21-апрелинде кабыл алынган № 21 Декретине ылайык электр энергиясын, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын сатуу сатуулардан алынуучу салыктан бошотуу салыктын бул түрүнүн түшпөй калуусунун негизги себеби болуп калды.

Кыргыз Республикасынын аймагында өндүрүлүүчү товарларга акциз салыгынан түшүүлөр 667,8 млн.сомду түздү. Пландык көрсөткүч 109,5%гa аткарылган, ашыкча аткаруу суммасы 58,0 млн.сомду түздү. Өткөн жылга салыштыруу боюнча өсүш арымы 28,2%ды түздү же 147,0 млн.сомго көп жыйналган.

2010-жылга карата 2011-жыл үчүн мамлекеттик бюджетке салыктык түшүүлөр боюнча Салыштыруу таблицасы

(млн.сом)

┌──────────────────────┬──────────┬───────┬──────────┬───────┬────────┐

│ Кирешелердин │ 2010-ж. │2010-ж.│ 2011-ж. │2011-ж.│ 2011/ │

│ аталышы │ Факт │ ИДПга │ факт │ ИДПга │2010-жж.│

│ │ │карата │ │карата │ өсүш │

│ │ │ сал. │ │ сал. │ арымы │

│ │ │ салм. │ │ салм. │ │

├──────────────────────┼──────────┼───────┼──────────┼───────┼────────┤

│ИДП │ 212177,4 │ │ 273107,8 │ │ 128,7 │

│Салыктык түшүүлөр │ 39362,7 │ 18,6 │ 53017,4 │ 19,4 │ 134,7 │

│Жеке жактардан - КР │ 3788,9 │ 1,8 │ 4851,4 │ 1,8 │ 128,0 │

│резиденттеринен киреше│ │ │ │ │ │

│салыгы │ │ │ │ │ │

│Пайдага салык │ 1830,8 │ 0,9 │ 2844,5 │ 1,0 │ 155,4 │

│КНС - бардыгы: │ 14602,0 │ 6,9 │ 20352,9 │ 7,5 │ 139,4 │

│- КР аймагында │ 4232,0 │ 2,0 │ 5344,1 │ 2,0 │ 126,3 │

│өндүрүлүүчү товарларга│ │ │ │ │ │

│жана кызматтарга │ │ │ │ │ │

│КР аймагына ташылып │ 10370,0 │ 4,9 │ 15008,8 │ 5,5 │ 144,7 │

│келинүүчү товарларга │ │ │ │ │ │

│Акциз салыгы - бардыгы│ 1689,3 │ 0,8 │ 2187,0 │ 0,8 │ 129,5 │

│- КР аймагында │ 520,8 │ 0,2 │ 667,8 │ 0,2 │ 128,2 │

│өндүрүлүүчү товарларга│ │ │ │ │ │

│жана кызматтарга │ │ │ │ │ │

│КР аймагына ташылып │ 1168,5 │ 0,6 │ 1519,2 │ 0,6 │ 130,0 │

│келинүүчү товарларга │ │ │ │ │ │

│Жер казынасын │ 205,7 │ 0,1 │ 385,8 │ 0,1 │ 187,6 │

│пайдалануу үчүн салык │ │ │ │ │ │

│Жер салыгы │ 798,8 │ 0,4 │ 761,8 │ 0,3 │ 95,4 │

│Бажылык төлөмдөр │ 4347,7 │ 2,1 │ 7146,8 │ 2,6 │ 164,4 │

│Кумтөрдөн дүң кирешеге│ 4364,0 │ 2,1 │ 6066,4 │ 2,2 │ 139 │

│салык │ │ │ │ │ │

│Салыктык эмес түшүүлөр│ 11000,2 │ 5,2 │ 15654,6 │ 5,7 │ 142,3 │

└──────────────────────┴──────────┴───────┴──────────┴───────┴────────┘

Жер казынасын пайдалануу үчүн салык салык органдары тарабынан пландан 6,0%га же 21,7 млн.сомго ашыкча аткаруу менен 385,8 млн.сом суммасында жыйналган. Өткөн жылдарга салыштырмалуу жыйымдар 87,5%га же 180,1 млн.сомго көбөйгөн.

Каралган жыл үчүн Кумтөр тарабынан дүң кирешеге салык пландык көрсөткүчтөгү 5734,4 млн.сомдон 6066,4 млн.сом суммасында же пландан 105,8%га аткарылган, ашыкча аткаруу суммасы 332,0 млн.сомду түздү. Өткөн жылга салыштыруу боюнча Кумтөр тарабынан бюджетке 1702,4 млн.сомго же 39,0%га көп которулган.

Мамлекеттик бажы кызматынын салыктык кирешелери отчеттук мезгил үчүн 23674,8 млн.сомду же пландан 752,3 млн.сом өлчөмүндө ашыкча аткаруу менен 103,3%ды түздү. Өткөн жылдын деңгээлине салыштыруу боюнча бажылык төлөмдөрдөн жана салыктардан түшүүлөр импорттун көлөмүнүн өсүшүнө байланыштуу дээрлик 1,5 эсе же 7788,6 млн.сомго көбөйгөн.

2010-2011-жылдар үчүн салыктык эмес түшүүлөрдү салыштырып талдоо

(млн.сом)

┌────────────────────┬──────────┬───────┬──────────┬──────────┬───────┐

│ Көрсөткүчтөр │ Факт │2010-ж.│ Факт │2010-жылга│2011-ж.│

│ │ 2010-ж. │ ИДПга │ 2011-ж. │ карата │ ИДПга │

│ │ │карата │ │ аткаруу │карата │

│ │ │ сал. │ │ % │ сал. │

│ │ │ салм. │ │ │ салм. │

├────────────────────┼──────────┼───────┼──────────┼──────────┼───────┤

│ИДП │ 212177,4 │ │ 273107,8 │ │ │

│Кирешелер, бардыгы │ 57385,0 │ 27,0 │ 77424,3 │ 134,9 │ 28,3 │

│Салыктык эмес │ 11000,2 │ 5,2 │ 15654,6 │ 142,3 │ 5,7 │

│түшүүлөр │ │ │ │ │ │

│КР Улуттук банкында │ 38,5 │ 0,02 │ 72,0 │ 187,0 │ 0,03 │

│жайгашкан Өкмөттүн │ │ │ │ │ │

│депозиттери боюнча │ │ │ │ │ │

│пайыздары │ │ │ │ │ │

│Берилген бюджеттик │ 500,7 │ 0,2 │ 533,4 │ 106,5 │ 0,2 │

│ссудалар жана │ │ │ │ │ │

│кредиттер боюнча │ │ │ │ │ │

│пайыздар │ │ │ │ │ │

│Акциялардын │ 689,8 │ 0,3 │ 2923,2 │ 423,8 │ 1,1 │

│мамлекеттик пакетине│ │ │ │ │ │

│чегерилген │ │ │ │ │ │

│дивиденддер │ │ │ │ │ │

│Кыргыз │ 445,0 │ 0,2 │ 1361,6 │ 306,0 │ 0,5 │

│Республикасынын │ │ │ │ │ │

│Улуттук банкынын │ │ │ │ │ │

│пайдасы │ │ │ │ │ │

│Ижара акысы │ 3220,7 │ 1,5 │ 3251,6 │ 101,0 │ 1,2 │

│Жыйымдар жана │ 395,3 │ 0,2 │ 718,9 │ 181,9 │ 0,3 │

│төлөмдөр │ │ │ │ │ │

│Мамлекеттик алым │ 267,6 │ 0,1 │ 304,8 │ 113,9 │ 0,1 │

│Айып акылар, │ 243,6 │ 0,1 │ 335,9 │ 137,9 │ 0,1 │

│санкциялар, │ │ │ │ │ │

│конфискациялар │ │ │ │ │ │

│Бюджеттик │ 4632,0 │ 2,2 │ 5485,5 │ 118,4 │ 2,0 │

│мекемелерден атайын │ │ │ │ │ │

│каражаттар боюнча │ │ │ │ │ │

│түшүүлөр │ │ │ │ │ │

└────────────────────┴──────────┴───────┴──────────┴──────────┴───────┘

Мамлекеттик бюджеттин салыктык эмес түшүүлөрү каралган мезгил үчүн 15654,6 млн.сомду же пландан 100,7%ды түздү (ашыкча аткаруу суммасы 115,6 млн.сом). Өткөн жылдын деңгээлине карата жыйымдар 4654,4 млн.сомго же 42,3%га өстү.

Расмий гранттардын түшүүлөрү (программалык гранттар жана МИП гранттары) планды 900,3 млн.сомго кем жыйноо менен 8752,3 млн.сомду түздү. 2010-жылы фактыга карата гранттардын түшүүлөрү 1730,2 млн.сомго көбөйгөн.

Республикалык бюджет

2011-жыл үчүн республикалык бюджетке ресурстардын түшүүсү (атайын каражаттарды, МИПтин тышкы гранттарын жана кредиттерди эсепке алуу менен) 94775,5 млн.сомду же пландан (95532,5 млн.сом) 99,2%ды түздү. 2010-жылдын ошондой көрсөткүчтөрүнө салыштырууда ресурстардын түшүүсү 34,7%га көбөйгөн, бул 24425,9 млн.сомду түздү. ИДП көлөмүндө салыштырма салмагы 34,7% түздү, анда өткөн жылдын ошондой мезгили үчүн бул көрсөткүч 33,2%ды түздү.

Ресурстардын түшүүсү (атайын каражаттарды МИПтин тышкы гранттарын жана кредиттерди кошпогондо) 76681,9 млн.сомду же пландан (75792,8 млн.сом) 101,2%ды түздү. Өткөн жылдын ошондой эле мезгилине салыштырууда ресурстар 32,6%га көбөйгөн, бул 18839,9 млн.сомду түзгөн.

Республикалык бюджеттин жыйынды кирешеси (учурдагы кирешелер жана финансылык эмес активдерди сатуудан түшүүлөр) 2011-жыл үчүн (атайын каражаттарды жана МИПтин тышкы гранттарын эсепке алуу менен) 69237,3 млн.сомду же 69360,0 млн.сом суммасындагы планга карата 99,8%ды түздү.

Республикалык бюджеттин учурдагы кирешелеринин жалпы көлөмү 2011-жыл үчүн планды 95,1 млн.сомго ашыкча аткаруу менен 69021,6 млн.сомду түздү. Өткөн жылдын көрсөткүчү менен салыштырууда кирешелер 38,5%га же 19198,3 млн.сомго өстү.

Салыктык жыйымдар республикалык бюджеттин кирешесине 46125,2 млн.сом жана салыктык эмес кирешелер - 14144,1 млн.сом түштү. Мында салыктык кирешелер боюнча план 102,1%га жана салыктык эмес кирешелер 100,4 %га аткарылган.

Түшүүчү ресурстардын курамында көбүрөөк салыштырма салмакты төмөндөгүлөр камсыздаган түшүүлөр ээлейт:

Мамлекеттик бажы кызматы - 25,0%,

Мамлекеттик салык кызматы -24,1%,

Тышкы зайымдар - 12,0%,

МКВдан кирешелер - 9,3%,

Чет өлкөлөрдөн гранттар - 9,2%,

Бюджеттик ссудаларды кайтарып берүү - 5,5%,

Республикалык бюджетке түшүүчү учурдагы кирешелер (атайын каражаттарсыз жана МИПтин тышкы гранттарын эсепке албаганда) 2010-жыл үчүн 64087,4 млн.сомду же планга (63279,5 млн.сом) карата 101,3%ды түздү. 2010-жылдын ошондой эле мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү 40,4%га өстү, бул акчалай туюнтууда 18437,0 млн.сомду түздү.

Салыктык түшүүлөрдүн жалпы көлөмү 46125,2 млн.сомду түздү же 45180,8 млн.сом суммасындагы планды аткаруу 102,1%ды түздү. Республикалык бюджеттин кирешесине кошумча 944,4 млн.сом түштү. Өткөн жылдын ошондой эле көрсөткүчтөрүнө салыштыруу боюнча бул көрсөткүчтүн номиналдык өсүш арымы 139,3%ды же 13003,0 млн.сомду түздү. Салыктык эмес түшүүлөр структурасында маанилүү көлөмдү бюджеттик мекемелердин атайын каражаттары ээлейт, ал 4934,2 млн.сомду түздү. План 5646,9 млн.сом суммасында 87,4%га аткарылган. 2010-жылдын ошондой мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү 18,2%га өстү, бул акчалай туюнтууда 761,3 млн.сомду түздү.

Республикалык бюджеттин киреше бөлүгүнө кошуп эсептелген чет өлкөлөрдөн гранттар 2011-жылы 8752,3 млн.сомду же планга карата 90,7%ды түздү. Алардын ичинен МИП гранттары 4681,2 млн.сомду түздү.

Мурда берилгем ссудалар жана кредиттер боюнча ишканалар жана уюмдар тарабынан (пайыздарды эсепке алуу менен) планга карата 5851,8 млн.сомдун ордуна 5731,5 млн.сом кайтарылган. 2010-жылдын бирдей мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү акчалай туюнтууда 929,1 млн.сомго азайган.

2010-жылга салыштырмалуу 2011-жыл үчүн республикалык бюджеттин ресурстук (киреше) бөлүгү боюнча

Салыштыруу таблицасы

(млн.сом)

┌──────────────────┬─────────┬──────────────────────┬────────┬────────┐

│ Pecурстардын │ Факт │ 2011-ж. │ Номин. │ Анык │

│жана кирешелердин │ 2010-ж. ├───────┬───────┬──────┤ өсүш │ өсүш │

│ аталышы │ │ План │ факт │аткар.│ арымы │ арымы │

│ │ │ │ │ % │ │ │

├──────────────────┼─────────┼───────┼───────┼──────┼────────┼────────┤

│Бардык ресурстар │ 70349,6 │95532,5│94775,5│ 99,2│ 134,7 │ 114,8 │

│Ресурстар (атайын │ 57842,0 │75792,8│76681,9│ 101,2│ 132,6 │ 113,0 │

│каражаттарды, │ │ │ │ │ │ │

│МИПти кошпогондо) │ │ │ │ │ │ │

│Кирешелер │ 49823,3 │68926,4│69021,6│ 100,1│ 138,5 │ 118,1 │

│Салыктык кирешелер│ 33122,2 │45180,8│46125,2│ 102,1│ 139,3 │ 118,8 │

│Алынган расмий │ 7022,1 │ 9652,6│ 8752,3│ 90,7│ 124,6 │ 106,2 │

│трансферттер │ │ │ │ │ │ │

│Салыктык эмес │ 9679,1 │14093,0│14144,1│ 100,4│ 146,1 │ 124,6 │

│кирешелер │ │ │ │ │ │ │

│КР Улуттук │ 38,5 │ 38,5│ 72,0│ 187,0│ 187,0 │ 159,4 │

│банкында жайгашкан│ │ │ │ │ │ │

│Өкмөттүн │ │ │ │ │ │ │

│депозиттери боюнча│ │ │ │ │ │ │

│пайыздар │ │ │ │ │ │ │

│Берилген бюджеттик│ 500,7 │ 522,9│ 533,4│ 102,0│ 106,5 │ 90,8 │

│ссудалар жана │ │ │ │ │ │ │

│кредиттер боюнча │ │ │ │ │ │ │

│пайыздар │ │ │ │ │ │ │

│Акциялардын │ 689,8 │ 2844,1│ 2923,2│ 102,8│ 423,8 │ 361,3 │

│мамлекеттик │ │ │ │ │ │ │

│пакетине │ │ │ │ │ │ │

│эсептелген │ │ │ │ │ │ │

│дивиденддер │ │ │ │ │ │ │

│Кыргыз │ 445,0 │ 1300,0│ 1361,6│ 104,7│ 306,0 │ 260,9 │

│Республикасынын │ │ │ │ │ │ │

│Улуттук банкынын │ │ │ │ │ │ │

│пайдасы │ │ │ │ │ │ │

│Ижара акысы │ 2783,3 │ 2766,4│ 2769,8│ 100,1│ 99,5 │ 84,8 │

│Лицензияларды │ 6,9 │ 179,8│ 148,3│ 82,5│ 2149,3 │ 1832,3 │

│берүү үчүн акы │ │ │ │ │ │ │

│Бюджеттик │ 4172,9 │ 5646,9│ 4934,2│ 87,4│ 118,2 │ 100,8 │

│мекемелердин │ │ │ │ │ │ │

│атайын │ │ │ │ │ │ │

│каражаттарынан │ │ │ │ │ │ │

│түшүүлөр │ │ │ │ │ │ │

│Айып акылар, │ 157,1 │ 184,2│ 237,2│ 128,8│ 151,0 │ 128,7 │

│санкциялар, │ │ │ │ │ │ │

│Конфискациялар │ │ │ │ │ │ │

│Башка салыктык │ 443,0 │ 261,4│ 593,5│ 227,1│ 134,0 │ 114,2 │

│эмес кирешелер │ │ │ │ │ │ │

└──────────────────┴─────────┴───────┴───────┴──────┴────────┴────────┘

Мамлекеттик казыналык векселдер боюнча кирешелер 8781,0 млн.сомду же болжолго карата 100,1%ды түздү.

Жергиликтүү бюджет

Трансферттерди кошкондо жергиликтүү бюджеттин учурдагы кирешелеринин 2011-жыл үчүн иш жүзүндө түшүүсү жалпысынан республика боюнча 21364,4 млн.сомду түздү, мында өткөн жылдын тийиштүү көрсөткүчтөрүнө карата номиналдык өсүш арымы 141,3%ды же 6245,7 млн.сомду түздү. Трансферттерди кошпогондо жергиликтүү кирешелердин иш жүзүндө түшүүсү 8402,7 млн.сомду же пландык тапшырмадан 98,9%ды түздү.

Жергиликтүү бюджеттин салыктык кирешелеринин деңгээли 2011-жыл үчүн 6892,2 млн.сомду же белгиленген пландан 97,8%ды түздү (аз түшкөн сумма 155,8 млн.сом), мында өткөн жылдын тийиштүү көрсөткүчүнө карата номиналдык өсүш арымы 10,4%га же 651,7 млн.сомго көбөйгөн.

Патент негизинде салыктар боюнча план 90,6%га аткарылган же 133,4 млн.сом аз түшкөн, анын ичинде милдеттүү патент негизинде салык боюнча план 84,6%га аткарылган же 45,3 млн.сом кем түшкөн, ыктыярдуу патент негизинде салык боюнча план 92,1% аткарылган же 88,1 млн.сом аз түшкөн.

Транспорт каражаттарынын ээлеринен салык боюнча план 95,9%га аткарылган (аз түшкөн сумма 18,5 млн.сом). Өткөн жылдагы деңгээлге карата түшүүлөр, ошондой эле 8,0%га же 32,1 млн.сомго көбөйгөн. Сатуудан алынуучу салык боюнча план 96,3%га аткарылган (аз түшкөн сумма 78,8 млн.сом), өткөн жылдын деңгээлине карата түшүүлөр 11,6%га же 214,7 млн.сомго көбөйгөн.

Киреше салыгы боюнча план 98,4%га аткарылган (аз түшкөн сумма 26,9 млн.сом), өткөн жылдагы деңгээлине карата түшүүлөр 27,8%га же 364,9 млн.сомго көбөйгөн.

Жер салыгы боюнча түшүүлөр жалпысынан 761,8 млн.сомду түздү, пландык көрсөткүч 100,4%га аткарылган (ашыкча аткарылган сумма 3,3 млн.сом). Өткөн жылдын деңгээлине карата түшүүлөр 4,6%га же 37,0 млн.сомго азайган. Айыл чарба багытындагы эмес жерлерге салык боюнча план 97,1%га аткарылган же аз түшкөн сумма 11,2 млн.сом, мында өткөн жылдын тийиштүү мезгилине салыштырмалуу өсүш арымы 10,8%га азайган же түшүүлөр 45,0 млн.сомго азайган. Айыл чарба багытындагы эмес жерлер боюнча болжолдуу көрсөткүчтөрдү аткарылбай калышы негизинен Бишкек шаары боюнча 27,1 млн.сом суммасында түшүүлөр таасирин тийгизди.

Бул Бишкек шаардык кеңешинин 2011-жылдын 30-июнундагы № 238 токтому менен зоналдык коэффициент мааниси азаюу жагына каралгандыгы менен түшүндүрүлөт. Ошондой эле короо алдындагы жер тилкелерин (участокторун) пайдалангандык үчүн салык боюнча планды 7,8%га же 9,5 млн.сомго ашыкча аткарылган, мында өткөн жылдагыга салыштырмалуу өсүү арымы 0,2%ды түзөт же түшүүлөр 0,2 млн.сомго көбөйгөн.

Айыл чарба багытындагы жер салыгы боюнча план 101,9%га (ашыкча аткаруу суммасы 4,9 млн.сом), мында өткөн жылдагыга салыштырмалуу өсүү арымы 3,1%ды түзөт же түшүүлөр 7,8 млн.сомго көбөйгөн.

Жергиликтүү бюджеттин салыктык эмес кирешелери каралган мезгилге 1510,6 млн.сом суммасын түздү, мында пландык көрсөткүч 104,5%га, ашыра аткаруу, 64,5 млн.сом суммага аткарылды. Өткөн жылдагыга салыштырмалуу салыктык эмес кирешелер 14,3% же 189,4 млн.сомго көбөйгөн.

Ошентип, юстиция органдарынан алынуучу мамлекеттик алымдар 280,1 млн.сомду түздү же план 95,0%га аткарылды. Өткөн жылдын тийиштүү мезгилине салыштырмалуу төлөмдөр көрсөткүчү 13,9% же 34,1 млн.сомго көбөйдү.

Административдик айыптар боюнча 94,6 млн.сомду түздү, план 99,2%га аткарылды же бюджетке 0,8 млн.сом суммасы түшкөн жок, өткөн жылдагыга салыштырмалуу түшүүлөр көрсөткүчү 12,9%га же 10,8 млн.сомго көбөйдү.

Бюджеттик мекемелер тарабынан көрсөтүлгөн кызматтардан атайын каражаттардан суммалардын фактылай түшүүсү 551,4 млн.сомду, планды 98,7%га аткаруу менен түздү (түшпөй калган сумма 7,5 млн.сом). Өткөн жылдагыга салыштырмалуу төлөмдөр көрсөткүчү 20,1%га же 92,3 млн.сомго көбөйдү.

Жалпысынан ижара төлөмү боюнча фактылай түшүүлөр 481,7 млн.сомду түздү же план 113,4%га аткарылды, ашыра аткаруу суммасы 57,0 млн.сом. Ошону менен бирге жайыттардан ижара үчүн төлөм боюнча түшүүлөр 5,3 млн.сомду түздү. Өткөн жылдагыга салыштырмалуу жалпысынан ижара төлөмү боюнча төлөмдөр жыйымы 10,1%га же 44,3 млн.сомго көбөйдү.

Финансылык эмес активдерди сатуу суммасынан жергиликтүү бюджеттерге кирешелердин түшүүсү 240,3 млн.сомду түздү, план 150,1%га аткарылды ашыра аткаруу суммасы 80,2 млн.сом. Өткөн жылдагы көрсөткүчтөргө салыштырмалуу финансылык эмес активдерди сатуудан түшүүлөр 81,8%га же 108,1 млн.сомго көбөйдү.

III. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджеттин чыгаша бөлүгүн аткарылышы

2011-жылдын Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чыгашалар саясаты мурдагыдай эле мамлекеттин бардык социалдык кепилдиктерин өз учурунда каржылоо жана экономикалык өсүш үчүн жагымдуу шарттарды түзүүгө максатталган.

2011-жылы бюджеттик саясат социалдык сектордун артыкчылыктуу багыттарын, ошондой эле фискалдык тартыштыкты азайтууга багытталган.

Бюджеттик каражаттардын чектелгендигине карабастан мамлекеттик социалдык төлөмдөр боюнча кабыл алынган милдеттенмелерди кечигүүсүз аткарылды.

Учурдагы чыгашаларды каржылоодо артыкчылыктуу болуп корголгон беренелер болуп калды, салыштырма салмагы 50 пайыздан ашуунду же ИДП карата 10%дан ашыкты түздү.

2011-жылы Дүйнөлүк банктын GTAC долбоору алкагында бюджеттик пландоо процессин автоматташтыруу боюнча казыналык системасын модернизациялоо иштери улантылды. Бул долбоорду ишке ашыруу бюджеттик процесстин натыйжалуулугун жана ачыктыгын абдан эле жогорулатууга мүмкүнчүлүк түзүлгөн.

2011-жылы 2012-2014-жылдарга Орточо мөөнөттүү бюджеттин долбоору иштелип чыккан, ал макроэкономикалык жана инвестициялык саясат боюнча Координациялык кеңештин чечими менен жактырылган, мында орточо мөөнөттүү мезгилге министрликтердин жана ведомстволордун чыгашалары боюнча контролдук цифралар кошулган.

Мындан тышкары, мамлекеттик финансыны башкаруу жана натыйжага багытталган программалык бюджеттөөгө этап боюнча өтүү максатында Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги тарабынан учурдагы жылдын май айында Кыргыз Республикасынын 2012-жылга республикалык бюджети жана 2013-2014-жылдарга болжолунун долбоорун түзүү боюнча Бюджеттик циркуляр министрликтерге, ведомстволорго жана бюджеттик мекемелерге контролдук цифралар билдирилген, анда бюджет долбоорун программалык форматта, кошумча салттуу форматта тапшыруу боюнча алты пилоттук министрлик аныкталган. Бюджеттик циркулярдын негизги максаты бюджет долбоорун даярдоо боюнча колдонмону жана нускаманы тапшырууда болду. Программалык бюджет боюнча пилоттук долбоорго он эки министрлик ичинен алты министрлик тандалып алынган, ал Кыргыз Республикасынын Орточо мөөнөтүү бюджет долбоорунун секторалдык стратегиясы берилген.

Жогоруда аталган министрликтер бюджетти программалык форматта, б.а. бюджеттик программалар жана бюджеттик чаралар боюнча бөлүштүрүү менен беришти, жана Финансы министрлиги тарабынан билдирилген 2012-2014-жылдарга контролдук цифраларды программалар жана чаралар боюнча бөлүштүрүштү. "Кыргыз Республикасынын 2012-жылдын республикалык бюджети жана 2012-2014-жылдарга болжолунун жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна карата түшүндүрмө каттын тиркемесинде программалык форматтагы пилоттук министрликтердин бюджеттери боюнча кеңири маалымат тиркелген.

2011-жылдын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин жыйынды чыгымдар (учурдагы чыгымдар жана финансылык эмес активдерди сатып алуу боюнча чыгымдар) (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттаp жана кредиттер эске алуу менен) 91544,1 млн.сомду, такталган планда 94787,3 млн.сом же 96,6 пайызды түздү, анын ичинде республикалык бюджет 83085,3 млн.сом суммасында же 96,5 пайызга аткарылды же такталган план (86099,7 млн.сом), жергиликтүү бюджет 21420,5 млн.сом суммасында же 97,3 пайызга аткарылды же планы (22009,4 млн.сом). Өткөн жылга салыштыруу боюнча мамлекеттик бюджеттин жыйынтык чыгашалары 22762,9 млн.сомго же 33,1 пайызга өстү.

ИДП карата Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин жыйынды чыгашалары 33,5 пайызды түздү, анын ичинде республикалык бюджет боюнча чыгымдар 30,4 пайыз, жергиликтүү бюджет боюнча - 7,8 пайыз.

2011-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин жыйынды чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттер эске алуусуз) 73119,1 млн.сомду түздү, такталган планда 74472,8 млн.сом же 98,2 пайызга аткарылды. Өткөн жылга салыштыруу боюнча мамлекеттик бюджеттин жыйынтык чыгашаларынын суммасы 17298,0 млн.сомго же 31,0 пайызга өстү.

ИДП көлөмүнө карата мамлекеттик бюджеттин чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттер эске алуусуз) 26,8 пайызга түздү. 2010-жылга салыштыруу боюнча ИДП карата мамлекеттик бюджеттин чыгымдары 0,5 пайыз пунктуна көбөйдү.

2010-2011-жж. чыгашалар беренелери боюнча Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетин аткаруу (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

┌──────────────┬───────┬───────┬───────┬──────┬───────┬───────┬───────┐

│ Беренелердин │2010-ж.│2011-ж.│2011-ж.│ (%) │Пландан│2010-ж.│2010-ж.│

│ аталышы │ факт │ план │ факт │планга│ чет. │ чет. │ (%) │

│ │ │ │ │ │(+, -) │(+, -) │ │

├──────────────┼───────┼───────┼───────┼──────┼───────┼───────┼───────┤

│Эмгек акы │16902,6│24112,9│23740,0│ 98,5│ -372,9│ 6837,4│ 140,5 │

│Социалдык │ 2207,3│ 3277,3│ 3195,3│ 97,5│ -82,0│ 988,0│ 144,8 │

│фондго │ │ │ │ │ │ │ │

│төгүмдөр │ │ │ │ │ │ │ │

│Иш сапарына │ 391,5│ 504,4│ 482,6│ 95,7│ -21,8│ 91,1│ 123,3 │

│чыгымдар │ │ │ │ │ │ │ │

│Коммуналдык │ 2192,7│ 2332,5│ 2278,0│ 97,7│ -54,5│ 85,3│ 103,9 │

│кызматтар │ │ │ │ │ │ │ │

│Ижара төлөмү │ 179,4│ 212,8│ 207,4│ 97,5│ -5,4│ 28,0│ 115,6 │

│Транспорттук │ 758,6│ 688,5│ 665,2│ 96,6│ -23,3│ -93,4│ 87,7 │

│кызматтар │ │ │ │ │ │ │ │

│Башка │ 4967,0│ 5652,2│ 5438,8│ 96,2│ -213,4│ 471,8│ 109,5 │

│кызматтарды │ │ │ │ │ │ │ │

│алуу │ │ │ │ │ │ │ │

│Саламаттык │ 3454,9│ 5672,7│ 5661,9│ 99,8│ -10,8│ 2207,0│ 163,9 │

│сактоо │ │ │ │ │ │ │ │

│системасында │ │ │ │ │ │ │ │

│бирдиктүү │ │ │ │ │ │ │ │

│беренеге │ │ │ │ │ │ │ │

│берилген │ │ │ │ │ │ │ │

│Медикамент- │ 450,2│ 468,0│ 466,1│ 99,6│ -1,9│ 15,9│ 103,5 │

│терди жана │ │ │ │ │ │ │ │

│медициналык │ │ │ │ │ │ │ │

│багыттагы │ │ │ │ │ │ │ │

│буюмдарды │ │ │ │ │ │ │ │

│Тамак аш │ 2194,0│ 2390,8│ 2376,0│ 99,4│ -14,8│ 182,0│ 108,3 │

│азыктарын алуу│ │ │ │ │ │ │ │

│Чет │ 1073,5│ 1911,1│ 1895,6│ 99,2│ -15,5│ 822,1│ 176,6 │

│мамлекеттерден│ │ │ │ │ │ │ │

│жана эл аралык│ │ │ │ │ │ │ │

│уюмдардан │ │ │ │ │ │ │ │

│алынган │ │ │ │ │ │ │ │

│кредиттер жана│ │ │ │ │ │ │ │

│займдар боюнча│ │ │ │ │ │ │ │

│пайыздар │ │ │ │ │ │ │ │

│төлөмү │ │ │ │ │ │ │ │

│Мамлекеттик │ 737,9│ 860,1│ 859,9│ 100,0│ -0,2│ 122,0│ 116,5 │

│баалуу │ │ │ │ │ │ │ │

│кагаздар │ │ │ │ │ │ │ │

│боюнча │ │ │ │ │ │ │ │

│пайыздар │ │ │ │ │ │ │ │

│төлөмү │ │ │ │ │ │ │ │

│Ишканаларга │ 1891,2│ 2403,6│ 2373,7│ 98,8│ -29,9│ 482,5│ 125,5 │

│субсидиялар │ │ │ │ │ │ │ │

│Эл аралык │ 140,1│ 200,1│ 200,0│ 100,0│ -0,1│ 59,9│ 142,8 │

│уюмдарга │ │ │ │ │ │ │ │

│учурдагы │ │ │ │ │ │ │ │

│гранттар │ │ │ │ │ │ │ │

│Жөлөк пул │10756,9│14010,0│13887,9│ 99,1│ -122,1│ 3131,0│ 129,1 │

│Ар кандай │ 903,1│ 1153,0│ 1037,5│ 90,0│ -115,5│ 134,4│ 114,9 │

│башка чыгымдар│ │ │ │ │ │ │ │

│Финансылык │ 6620,2│ 8622,8│ 8353,2│ 96,9│ -269,6│ 1733,0│ 126,2 │

│эмес │ │ │ │ │ │ │ │

│активдерди │ │ │ │ │ │ │ │

│алуу │ │ │ │ │ │ │ │

│Жыйынтыгы: │55821,1│74472,8│73119,1│ 98,2│-1353,7│17298,0│ 131,0 │

└──────────────┴───────┴───────┴───────┴──────┴───────┴───────┴───────┘

Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетин негизги бөлүктөр боюнча 2010-2011-жж. аткаруунун жана алардын жалпы чыгымдарындагы салыштырма салмагы боюнча Салыштырма таблицасы (атайын каражаттар эске алуу менен жана МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эске алуусуз)

(млн.сом)

┌───────┬───────┬─────┬────┬───────┬───────┬────┬───────┬─────┬────┬───────┐

│ Бөлүк-│2010-ж.│Сал. │ИДП │2011-ж.│2011-ж.│ % │Четтөө │Сал. │ИДП │2010-ж.│

│төрдүн │ факт │сал. │ % │ план │ факт │ │ │сал. │ % │2011-ж.│

│аталышы│ │(%) │ │ │ │ │ │ (%) │ │ чет │

├───────┼───────┼─────┼────┼───────┼───────┼────┼───────┼─────┼────┼───────┤

│Жалпы │ 8244,2│ 13,6│ 3,9│10438,5│ 9779,4│93,7│ -659,1│ 12,5│ 3,6│ 1535,2│

│багыт- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тагы │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│мамле- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кеттик │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кыз- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│маттар │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Коргоо,│ 9213,3│ 15,2│ 4,3│10831,5│10600,9│97,9│ -230,6│ 13,5│ 3,9│ 1387,6│

│коомдук│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тартип │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кооп- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│суздук │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Эконо- │ 6138,4│ 10,2│ 2,9│ 8438,8│ 8203,4│97,2│ -235,4│ 10,5│ 3,0│ 2065,0│

│микалык│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│маселе-│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│лер │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Айлана │ 571,0│ 0,9│ 0,3│ 612,0│ 585,5│95,7│ -26,5│ 0,7│ 0,2│ 14,5│

│чөйрөнү│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│коргоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Турак │ 4138,6│ 6,8│ 2,0│ 4228,3│ 4110,4│97,2│ -117,9│ 5,2│ 1,5│ -28,2│

│жай │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│комму- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│налдык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кызмат-│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тар │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Сала- │ 6669,8│ 11,0│ 3,1│ 9434,2│ 9240,6│97,9│ -193,6│ 11,8│ 3,4│ 2570,8│

│маттык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│сактоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Эс │ 1723,1│ 2,9│ 0,8│ 2653,3│ 2552,8│96,2│ -100,5│ 3,3│ 0,9│ 829,7│

│алуу, │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│мада- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│ният │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│дин │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Билим │12646,7│ 20,9│ 6,0│19612,8│19039,4│97,1│ -573,4│ 24,3│ 7,0│ 6392,7│

│берүү │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Социал-│11101,4│ 18,4│ 5,2│14445,2│14272,3│98,8│ -172,9│ 18,2│ 5,2│ 3170,9│

│дык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│коргоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Жыйын- │60446,5│100,0│28,5│80694,6│78384,7│97,1│-2309,9│100,0│28,7│17938,2│

│тыгы │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

└───────┴───────┴─────┴────┴───────┴───────┴────┴───────┴─────┴────┴───────┘

Республикалык бюджеттин чыгаша бөлүгү

Республикалык бюджеттин жалпы чыгашалары 2011-жыл үчүн "Каржылоо боюнча аткарымдарга байланыштуу акча каражаттарынын агымдары" чыгашалар эсепке алуу менен жана атайын каражаттар, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эске алуусуз 74579,0 млн.сомду түздү. 2010-жылдын республикалык бюджетинин жалпы чыгымдарына салыштырмалуу 17561,3 млн.сом же 30,8 пайызга көбөйдү.

Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин (учурдагы чыгашалар жана финансылык эмес активдерди сатып алуу боюнча чыгашалар) жыйынды чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуу менен) 2011-жыл үчүн 83085,3 млн.сомду, же такталган пландан 86099,7 млн.сом суммасында 96,5%ды түздү. ИДП көлөмүнө карата республикалык бюджеттин жыйынды чыгымдары 30,4 пайызды түздү. Өткөн жылдагы көрсөткүчтөргө салыштырмалуу республикалык бюджеттин чыгымдары 22085,9 млн.сомго же 36,2 пайызга өстү.

2011-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетин жыйынды чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуусуз) 65208,0 млн.сомду такталган план 66360,0 млн.сом, 98,3 пайызга аткарылды. ИДП көлөмүнө карата республикалык бюджеттин жыйынды чыгымдары 23,9 пайыздык пункту түздү.

2011-жылы республикалык бюджеттин чыгымдарынын абсолюттук өсүүсү 16712,3 млн.сом, же 34,5% өсүштү түздү.

2011-жыл үчүн чыгашалар беренелери боюнча Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетин аткаруунун аналитикалык таблицасы (атайын каражаттарды, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

┌──────────────────────────────┬───────┬───────┬───────┬───────┬──────┐

│ Беренелердин аталышы │2011-ж.│2011-ж.│Аткаруу│Четтөө │ Орт. │

│ │ планы │ факт │пайызы │(+, -) │ ай. │

│ │ │ │ (%) │ │керек.│

├──────────────────────────────┼───────┼───────┼───────┼───────┼──────┤

│Эмгек акы │12511,1│12389,4│ 99,0 │ -121,7│1042,6│

│Социалдык фондго төгүмдөр │ 1324,6│ 1294,5│ 97,7 │ -30,1│ 110,4│

│Иш сапарына чыгымдар │ 370,9│ 355,8│ 95,9 │ -15,1│ 30,9│

│Коммуналдык кызматтар │ 1373,1│ 1344,0│ 97,9 │ -29,1│ 114,4│

│Ижара акысы │ 205,4│ 200,7│ 97,7 │ -4,7│ 17,1│

│Транспорттук кызматтар │ 503,1│ 488,3│ 97,1 │ -14,8│ 41,9│

│Башка кызматтарды алуу │ 2880,6│ 2753,0│ 95,6 │ -127,6│ 240,1│

│Саламаттык сактоо системасында│ 5392,2│ 5386,4│ 99,9 │ -5,8│ 449,4│

│бирдиктүү берене берилген │ │ │ │ │ │

│чыгымдар │ │ │ │ │ │

│Медикаменттерди жана │ 425,8│ 425,0│ 99,8 │ -0,8│ 35,5│

│медициналык буюмдарды │ │ │ │ │ │

│Тамак аш азыктарын сатып алуу │ 1465,5│ 1461,6│ 99,7 │ -3,9│ 122,1│

│Чет мамлекеттердин жана │ 1892,6│ 1881,0│ 99,4 │ -11,6│ 157,7│

│эл аралык уюмдардан алынган │ │ │ │ │ │

│кредиттер жана займдар боюнча │ │ │ │ │ │

│пайыздарды төлөө │ │ │ │ │ │

│Мамлекеттик баалуу кагаздар │ 844,7│ 844,4│ 100,0│ -0,3│ 70,4│

│боюнча пайыздардын төлөмү │ │ │ │ │ │

│Ишканаларга субсидиялар │ 1575,7│ 1549,5│ 98,3│ -26,2│ 131,3│

│Эл аралык уюмдарга учурдагы │ 200,1│ 199,8│ 99,9│ -0,3│ 16,7│

│гранттар │ │ │ │ │ │

│Мамлекеттик башкаруунун │13321,8│12961,7│ 97,3│ -360,1│1110,2│

│башка бирдиктүү секторуна │ │ │ │ │ │

│Жөлөкпул │13610,8│13493,6│ 99,1│ -117,2│1134,2│

│Ар кандай башка чыгымдар │ 1115,2│ 1006,1│ 90,2│ -109,1│ 92,9│

│Финансылык эмес активдерди │ 7346,8│ 7173,2│ 97,6│ -173,6│ 612,2│

│алуу │ │ │ │ │ │

│Жыйынтыгы: │66360,0│65208,0│ 98,3│-1152,0│5530,0│

└──────────────────────────────┴───────┴───────┴───────┴───────┴──────┘

Чыгашалар планынын аткарууга карата жогорку пайыз "Эмгек акы" 99,0% (12389,4 млн.сом), "Саламаттык сактоо системасында бирдиктүү берене менен берилген чыгымдар" - 99,9% (5386,4 млн.сом.), "Медикаменттерди жана медициналык багыттагы буюмдарды алуу" - 99,8% (425,0 млн.сом), "Тамак-аш азыктарын алуу" - 99,7% (1461,6 млн.сом), "Эл аралык уюмдарга учурдагы гранттар" - 99,9% (199,8 млн.сом), "Жөлөк пул" 99,1% (13493,6 млн.сом) беренелери боюнча байкалган.

2011 жана 2010-жылдар үчүн чыгашалар беренелери боюнча Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетин аткаруунун салыштырма таблицасы (атайын каражаттарды, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

┌───────────────────────────────┬─────────┬─────────┬─────────┬───────┐

│ Беренелердин аталышы │ Факт │ Факт │ Четтөө │ % │

│ │ 2010-ж. │ 2011-ж. │ (+, -) │ 2010- │

│ │ │ │ │ жылга │

├───────────────────────────────┼─────────┼─────────┼─────────┼───────┤

│Эмгек акы │ 9652,4 │ 12389,4 │ 2737,0 │ 128,4 │

│Социалдык фондго төгүмдөр │ 1010,7 │ 1294,5 │ 283,8 │ 128,1 │

│Иш сапарына чыгымдар │ 301,2 │ 355,8 │ 54,6 │ 118,1 │

│Коммуналдык кызматтар │ 1368,3 │ 1344,0 │ -24,3 │ 98,2 │

│Ижара акысы │ 172,8 │ 200,7 │ 27,9 │ 116,1 │

│Транспорттук кызматтар │ 596,0 │ 488,3 │ -107,7 │ 81,9 │

│Башка кызматтарды алуу │ 2615,9 │ 2753,0 │ 137,1 │ 105,2 │

│Саламаттык сактоо системасында │ 3454,9 │ 5386,4 │ 1931,5 │ 155,9 │

│бирдиктүү берене берилген │ │ │ │ │

│чыгымдар │ │ │ │ │

│Медикаменттерди жана │ 412,8 │ 425,0 │ 12,2 │ 103,0 │

│медициналык буюмдарды сатып │ │ │ │ │

│Тамак аш азыктарын сатып алуу │ 1383,3 │ 1461,6 │ 78,3 │ 105,7 │

│Чет мамлекеттердин жана эл │ 1055,5 │ 1881,0 │ 825,5 │ 178,2 │

│аралык уюмдардан алынган │ │ │ │ │

│кредиттер жана займдар боюнча │ │ │ │ │

│пайыздарды төлөө │ │ │ │ │

│Мамлекеттик баалуу кагаздар │ 705,8 │ 844,4 │ 138,6 │ 119,6 │

│боюнча пайыздардын төлөмү │ │ │ │ │

│Ишканаларга субсидиялар │ 1253,5 │ 1549,5 │ 296,0 │ 123,6 │

│Эл аралык уюмдарга учурдагы │ 140,1 │ 199,8 │ 59,7 │ 142,6 │

│гранттар │ │ │ │ │

│Мамлекеттик башкаруунун башка │ 7557,0 │ 12961,7 │ 5404,7 │ 171,5 │

│бирдиктүү секторуна │ │ │ │ │

│Жөлөкпул │ 10416,2 │ 13493,6 │ 3077,4 │ 129,5 │

│Ар кандай башка чыгымдар │ 874,7 │ 1006,1 │ 131,4 │ 115,0 │

│Финансылык эмес активдерди алуу│ 5524,6 │ 7173,2 │ 1648,6 │ 129,8 │

│Жыйынтыгы: │ 48495,7 │ 65208,0 │ 16712,3 │ 134,5 │

└───────────────────────────────┴─────────┴─────────┴─────────┴───────┘

2011-жыл үчүн МИП тышкы гранттар жана кредиттер боюнча маалымат

(миң. сом)

┌────────────────────────┬────────────┬────────────┬──────────┬───────┐

│ Аталышы │ 2011-ж. │ 2011-ж. │ Четтөө │ % │

│ │ план │ факт │ (+, -) │аткаруу│

├────────────────────────┼────────────┼────────────┼──────────┼───────┤

│Жалпы багыттагы │ 736145,0 │ 572505,9 │ -163639,1│ 77,8 │

│мамлекеттик кызматтар │ │ │ │ │

│Коргоо │ 110750,8 │ 102593,7 │ -8157,1│ 92,6 │

│Экономикалык маселелер │ 12562456,2 │ 11882905,6 │ -679550,6│ 94,6 │

│Айлана чөйрөнү коргоо │ 2027,6 │ 2027,6 │ 0 │ 100 │

│Саламаттык сактоо │ 242040,7 │ 218293,7 │ -23747,0│ 90,2 │

│Билим берүү │ 439315,8 │ 381124,8 │ -58191,0│ 86,8 │

│Жыйынтыгы │ 14092736,1 │ 13159451,3 │ -933284,8│ 93,4 │

└────────────────────────┴────────────┴────────────┴──────────┴───────┘

Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетин 2010-2011-жж. үчүн негизги бөлүктөр боюнча аткарылышы жана алардын жалпы чыгымдарынын салыштырма салмагы (атайын каражаттарды эске алуу менен жана МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

│ Бөлүк-│2010-ж.│Сал. │ИДП │2011-ж.│2011-ж.│ % │Четтөө.│Сал. │ИДП │ 2010- │

│төрдүн │ факт │сал. │ % │ план │ факт. │ │ │сал. │ % │ 2011- │

│аталышы│ │(%) │ │ │ │ │ │(%) │ │ жж. │

│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ чет. │

│Жалпы │13758,5│ 26,1│ 6,5│21504,4│20557,6│95,6│ -946,8│ 29,4│ 7,5│ 6799,1│

│багыт- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тагы │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│мамле- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кеттик │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кыз- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│маттар │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Коргоо,│ 8918,6│ 16,9│ 4,2│10504,9│10288,6│97,9│ -216,3│ 14,7│ 3,8│ 1370,0│

│коомдук│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тартип │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кооп- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│суздук │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Эконо- │ 5799,6│ 11,0│ 2,7│ 8108,7│ 7877,5│97,1│ -231,2│ 11,3│ 2,9│ 2077,9│

│микалык│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│маселе-│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│лер │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Курчап │ 570,4│ 1,1│ 0,3│ 611,6│ 585,0│95,7│ -26,6│ 0,8│ 0,2│ 14,6│

│турган │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│чөйрөнү│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│коргоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Турак │ 1715,0│ 3,3│ 0,8│ 1471,7│ 1417,9│96,3│ -53,8│ 2,0│ 0,5│ -297,1│

│жай │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│комму- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│налдык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кыз- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│маттар │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Сала- │ 5830,1│ 11,1│ 2,7│ 8176,7│ 8020,1│98,1│ -156,6│ 11,5│ 2,9│ 2190,0│

│маттык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│сактоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Эс │ 1213,5│ 2,3│ 0,6│ 1876,5│ 1816,5│96,8│ -60,0│ 2,6│ 0,7│ 603,0│

│алуу, │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│мада- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│ният │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│дин │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Билим │ 4319,3│ 8,3│ 2,0│ 5951,3│ 5736,7│96,4│ -214,6│ 8,2│ 2,1│ 1387,4│

│берүү │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Социал-│10509,8│ 20,0│ 5,0│13801,2│13626,0│98,7│ -175,2│ 19,5│ 5,0│ 3116,2│

│дык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│коргоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Жыйын- │52664,7│100,0│24,8│72007,0│69925,9│97,1│-2081,1│100,0│25,6│17261,2│

│тыгы │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетин 2010-2011-жж. үчүн негизги бөлүктөр боюнча аткарылышы жана алардын жалпы чыгымдарынын салыштырма салмагы (атайын каражаттарды, МИП тышкы гранттарды жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

│ Бөлүк-│2010-ж.│Сал. │ИДП │2011-ж.│2011-ж.│ % │Четтөө │Сал. │ИДП │ 2010- │

│төрдүн │ факт. │сал. │ % │ план │ факт. │ │ │сал. │ % │ 2011- │

│аталышы│ │(%) │ │ │ │ │ │(%) │ │ жж. │

│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ чет. │

│Жалпы │13445,1│ 27,7│ 6,3│20769,1│20211,7│97,3│ -557,4│ 31,0│ 7,4│ 6766,6│

│багыт- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тагы │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│мамле- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кеттик │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кызмат-│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тар │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Коргоо,│ 7744,4│ 16,0│ 3,6│ 9036,1│ 8971,1│99,3│ -65,0│ 13,8│ 3,3│ 1226,7│

│коомдук│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тартип │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кооп- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│суздук │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Эконо- │ 5378,6│ 11,1│ 2,5│ 7425,1│ 7308,5│98,4│ -116,6│ 11,2│ 2,7│ 1929,9│

│микалык│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│маселе-│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│лер │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Курчап │ 417,6│ 0,9│ 0,2│ 414,4│ 411,1│99,2│ -3,3│ 0,6│ 0,2│ -6,5│

│турган │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│чөйрөнү│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│коргоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Турак │ 1714,8│ 3,5│ 0,8│ 1471,2│ 1417,4│96,3│ -53,8│ 2,2│ 0,5│ -297,4│

│жай │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│комму- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│налдык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│кызмат-│ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│тар │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Сала- │ 5547,5│ 11,4│ 2,6│ 7800,6│ 7703,7│98,8│ -96,9│ 11,8│ 2,8│ 2156,2│

│маттык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│сактоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Эс │ 1118,1│ 2,3│ 0,5│ 1723,5│ 1686,2│97,8│ -37,3│ 2,6│ 0,6│ 568,1│

│алуу, │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│мада- │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│ният │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│жана │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│дин │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Билим │ 2624,9│ 5,4│ 1,2│ 3927,0│ 3879,0│98,8│ -48,0│ 5,9│ 1,4│ 1254,1│

│берүү │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Социал-│10504,6│ 21,7│ 5,0│13793,0│13619,3│98,7│ -173,7│ 20,9│ 5,0│ 3114,7│

│дык │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│коргоо │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

│Жыйын- │48495,7│100,0│22,9│66360,0│65208,0│98,3│-1152,0│100,0│23,9│16712,3│

│тыгы │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │

Мамлекеттик карызынын негизги суммасын тындырууга республикалык бюджеттин чыгашалары 6669,2 млн.сомду же 6678,5 млн.сом пландан 99,9%ды түздү, анын ичинде Өкмөттүн ички карызынын негизги суммасын тындырууга - 4695,9 млн.сом, Өкмөттүн тышкы карызынын негизги суммасын - 1973,3 млн.сом.

Өкмөттүн ички карызын тындырууга - 4695,9 млн.сом багытталды, анын ичинде:

- кыска мөөнөттүү мамлекеттик баалуу кагаздар - 3077,7 млн.сом;

- узак мөөнөттүү мамлекеттик баалуу кагаздар - 1618,2 млн.сом.

Негизги мамлекеттик карыз боюнча 2011-жыл үчүн республикалык бюджеттин аткарылышынын аналитикалык таблицасы

(млн.сом)

┌──────────────────────────────┬──────────┬──────────┬────────┬───────┐

│ Беренелер аталышы │ 2011-ж. │ 2011-ж. │ Четтөө │ % │

│ │ план │ факт │ │ │

├──────────────────────────────┼──────────┼──────────┼────────┼───────┤

│1. Ички карыздын негизги │ 4696,4 │ 4695,9 │ -0,5 │ 100,0 │

│суммасы │ │ │ │ │

│2. Тышкы карыздын негизги │ 1982,1 │ 1973,3 │ -8,8 │ 99,6 │

│суммасы │ │ │ │ │

│Мамлекеттик карыздын бардыгы │ 6678,5 │ 6669,2 │ -9,3 │ 99,9 │

└──────────────────────────────┴──────────┴──────────┴────────┴───────┘

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн мамлекеттик карызы боюнча төлөмдөрдүн салыштырма салмагы отчеттук жыл үчүн чыгашалардын көлөмүнө 10,2% жана ИДПга карата 2,4%ды түздү.

2010-жыл үчүн бул чыгашалардын салыштырма салмагы жалпы чыгашалардын көлөмүнүн 12,2%ын түзгөн.

Негизги мамлекеттик карыз боюнча 2010-2011-жж. үчүн республикалык бюджеттин аткарылышынын салыштырма таблицасы

(млн.сом)

│ │ 2010-ж. │ 2011-ж. │ Четтөө │ % │

│ │ факт │ факт │ │ │

│1. Ички карыздын негизги │ 4246,5 │ 4695,9 │ 449,4 │ 110,6 │

│суммасы │ │ │ │ │

│2. Тышкы карыздын негизги │ 1659,7 │ 1973,3 │ 313,6 │ 118,9 │

│суммасы │ │ │ │ │

│Мамлекеттик карыздын жыйынтыгы│ 5906,2 │ 6669,2 │ 763,0 │ 112,9 │

Жергиликтүү бюджеттердин аткарылышы

2011-жыл үчүн жергиликтүү бюджет (атайын каражаттарды эсепке алуу менен) 21420,5 млн.сом суммасында аткарылды, планы 22009,4 млн.сом же 97,3 пайыз.

Жергиликтүү бюджеттин чыгашалары ИДП көлөмүнө карата 7,8%, 2010-жылдын көрсөткүчүнө карата 0,6 пайыздык пунктка көбөйүү менен түздү.

Кыргыз Республикасынын 2011-жылга жергиликтүү бюджети (атайын каражаттарды эсепке албаганда) 21434,6 млн.сом такталган планда 20872,9 млн.сом суммасында же 97,4 пайызга аткарылган. ИДП көлөмүнө жергиликтүү бюджеттин чыгашалары (атайын каражаттарды эсепке албаганда) 7,6 пайыздык пунктту түздү.

Кыргыз Республикасынын жергиликтүү бюджетинин 2011-жыл үчүн чыгашалар беренелери боюнча аткарылышы (атайын каражаттарды эсепке албаганда)

┌─────────────────────────────┬───────┬───────┬──────┬──────┬─────────┐

│ Беренелердин аталышы │ План │ Факт │ Атка-│Четтөө│ Орточо │

│ │2011-ж.│2011-ж.│рылыш │(+, -)│ айлык │

│ │ │ │пайызы│ │муктаждык│

│ │ │ │ (%) │ │ │

├─────────────────────────────┼───────┼───────┼──────┼──────┼─────────┤

│Эмгек акы │11601,7│11350,5│ 97,8│-251,2│ 966,8 │

│Социалдык фондго төгүмдөр │ 1952,6│ 1900,7│ 97,3│ -51,9│ 162,7 │

│Кызматтык иш сапарларга │ 133,5│ 126,9│ 95,1│ -6,6│ 11,1 │

│чыгашалар │ │ │ │ │ │

│Коммуналдык кызмат │ 959,5│ 934,0│ 97,3│ -25,5│ 80,0 │

│көрсөтүүлөр │ │ │ │ │ │

│Ижара акысы │ 7,5│ 6,7│ 89,3│ -0,8│ 0,6 │

│Транспорттук кызмат │ 185,4│ 176,9│ 95,4│ -8,5│ 15,5 │

│көрсөтүүлөр │ │ │ │ │ │

│Дагы башка кызмат │ 2771,5│ 2685,8│ 96,9│ -85,7│ 231,0 │

│көрсөтүүлөрдү сатып алуу │ │ │ │ │ │

│Саламаттык сактоо │ 280,5│ 275,6│ 98,3│ -4,9│ 23,4 │

│системасында бирдиктүү берене│ │ │ │ │ │

│менен берилген чыгашалар │ │ │ │ │ │

│Медикаменттерди жана │ 42,3│ 41,1│ 97,2│ -1,2│ 3,5 │

│медициналык багытталыштагы │ │ │ │ │ │

│буюмдарды сатып алуу │ │ │ │ │ │

│Тамак-аш продуктуларын сатып │ 925,3│ 914,5│ 98,8│ -10,8│ 77,1 │

│алуу │ │ │ │ │ │

│Чет өлкөлөрдөн жана эл аралык│ 18,5│ 14,7│ 79,5│ -3,8│ 1,5 │

│уюмдардан алынган кредиттер │ │ │ │ │ │

│жана карыз алуулар боюнча │ │ │ │ │ │

│пайыздарды төлөө │ │ │ │ │ │

│Мамлекеттик баалуу кагаздар │ 15,5│ 15,5│ 100,0│ 0,0│ 1,3 │

│боюнча пайыздарды төлөө │ │ │ │ │ │

│Ишканаларга субсидиялар │ 827,9│ 824,2│ 99,6│ -3,7│ 69,0 │

│Жөлөкпулдар │ 399,2│ 394,3│ 98,8│ -4,9│ 33,3 │

│Ар кандай дагы башка │ 37,7│ 31,5│ 83,6│ -6,2│ 3,1 │

│чыгашалар │ │ │ │ │ │

│Финансылык эмес активдерди │ 1276,0│ 1180,0│ 92,5│ -96,0│ 106,3 │

│сатып алуу │ │ │ │ │ │

│Жыйынтык: │21434,6│20872,9│ 97,4│-561,7│ 1786,2 │

└─────────────────────────────┴───────┴───────┴──────┴──────┴─────────┘

Бюджеттин тартыштыгы

Мамлекеттик бюджет 2011-жылы 16773,1 млн.сом пландык көрсөткүчтө 13663,7 млн.сом тартыштык менен аткарылган, анын ичинде:

- республикалык бюджет - тартыштыктын 16739,7 млн.сом пландык көрсөткүчүндө 13848,0 млн.сом;

- жергиликтүү бюджет - тартыштыктын 33,5 млн.сом пландык көрсөткүчүндө 184,3 млн.сом профицит менен.

Борбордук казыналыктын башкы китеби боюнча (Финансы министрлигинин жалпы ресурстары) бюджеттик каражаттардын калдыгы 3381,2 млн.сомду (атайын каражаттарды эсепке албаганда) түздү.

Мамлекеттик карыз

Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруудан түшүүлөр

Финансы министрлиги бюджеттин тартыштыгын каржылоо, мурда чыгарылган мамлекеттик баалуу кагаздарды кайра каржылоо жана МБК рыногун өнүктүрүү максатында, мамлекеттик казыналык векселдерди(1) (МКВ) жана мамлекеттик казыналык облигацияларды(2) чыгарууну жүргүзөт жана ички рынокто үзтүлтүксүздүк негизинде аларды жайгаштырат.

Кыргыз Республикасынын 2011-жылдын 30-мартындагы № 8 "Кыргыз Республикасынын 2011-жылга республикалык бюджети жана 2012-2013-жылдарга болжолу жөнүндө" Мыйзамына ылайык, 2011-жылы МБК чыгаруу эсебинен 8982,6 млн.сом суммасында каражаттарды тартуу пландалган, анын ичинен МКВ боюнча - 5160,0 млн.сом жана МКО боюнча - 3822,6 млн.сом, анын ичинде дагы башка МКО 2427,0 млн.сом жалпы суммасына, анын ичинен:

1530,0 млн.сом - "АзияУниверсалБанк" ААКсында болгон жана "Залкар Банк", ААКсына берилгендерди, Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун каражаттарын калыбына келтирүү максатында;

897,0 млн.сом - "РСК Банк" ААКсынын уставдык капиталын көбөйтүү үчүн, "РСК Банк" ААКсынын каражаттарын ички жана тышкы рынокто тартуу мүмкүндүгүн жогорулатуу максатында, апрель жана июнь окуяларында жабыр тарткан чакан жана орто бизнести кредиттөө үчүн.

1-таблица

(млн. сомдо)

┌──────────────────────────────────┬──────────┬────────────┬──────────┐

│ Булагы │Бекитилген│ Фактылай │ Четтөө │

│ │ болжол │ түшүүлөр │ (дельта) │

├──────────────────────────────────┼──────────┼────────────┼──────────┤

│МКВ чыгаруу │ 5160,0 │ 4814,1 │ -345,9 │

│МКО чыгаруу │ 3822,6 │ 3966,9 │ 144,3 │

│Жыйынтык │ 8982,6 │ 8781,0 │ -201,6 │

└──────────────────────────────────┴──────────┴────────────┴──────────┘

Дельта = Фактылай түшүүлөр - Бекитилген болжол

Республикалык бюджетке МБК жайгаштыруудан фактылай түшүүлөр 8781,0 млн.сомду түздү, анын ичинен 4814,1 млн.сом - МКВ жана 3966,9 - МКО. Болжолдук маалыматтардан четтөө - 201,6 млн.сомду түздү (2,2%), б.а. МБК чыгаруу эсебинен бюджетти фактылай каржылоо 97,8% аткарылды. Мында, МБК(3) боюнча таза каржылоо оң натыйжага ээ болду жана 4085,1 млн.сомду түздү.

Кыргыз Республикасынын ички рыногунда карыз алуулар баштапкы дилерлер, аукциондордун башка тикелей катышуучуларынын, арасында аукциондук негизде (64,1%) МБК жайгаштыруу жолу менен, жана уюмдарга тикелей аукциондук эмес (35,9%) сатып өткөрүүдөн артыкчылыктуу ишке ашырылуу менен жүргүзүлдү.

Ички рынокто карыз алуулар төмөнкү түзүмдө ишке ашырылган:

1-сүрөт. МБК чыгаруу жолу менен зайым алуу түзүмү

Мында, аукциондук негизде жайгаштырылган МБК боюнча кирешелүүлүк жылдык(4) орточо салыштырмалуу мааниси төмөнкүдөй болгон:

┌──────────────────────────────┬────────────┬────────────┬────────────┐

│ МБК түрү │ Орточо │ Минималдуу │Максималдуу │

│ │салмакталган│кирешелүүлүк│кирешелүүлүк│

│ │ жылдык │ │ │

│ │кирешелүүлүк│ │ │

├──────────────────────────────┼────────────┼────────────┼────────────┤

│3-мес. ГКВ │ 7,4% │ 6,1% │ 9,3% │

│6-мес. ГКВ │ 12,9% │ 9,1% │ 15,9% │

│12-мес. ГКВ │ 16,7% │ 13,4% │ 21,3% │

│ГКО │ 17,7% │ 16,0% │ 21,5% │

└──────────────────────────────┴────────────┴────────────┴────────────┘

Төмөндө келтирилген графикте (2-сүрөт) МБКга кирешелүүлүктүн өзгөрүшүнүн динамикасы жана 2011-ж. түшүүлөр көлөмү чагылдырылды.

2-сүрөт.

2-сүрөттө көрүнүп тургандай МБК боюнча кирешелүүлүк 2011-жылдын башында минималдуу деңгээлдерде болгон: 3 айлык МКВ 6,1%, 6 айлык МКВ 9,1% жана 12 айлык МКВ - 13,4%, ошону менен бирге кирешелүүлүктүн көп саны ошол эле жылдын май-июлуна туура келген. 2011-жылдын экинчи жарым жылында МКВ боюнча кирешелүүлүк төмөндөө тенденциясына ээ болгон. МКО кирешелүүлүгү жылдын башынан 19,2% баштап жылдын аягына 16,0% азайган.

Мамлекеттик карызды тейлөөгө чыгашалар

2011-жылга мамлекеттик карызды тейлөөгө чыгашалардын баштапкы болжолу(5) 11117,1 млн.сомду түзгөн, фактылай бул максаттарга бюджеттен 9394,7 млн.сом өлчөмүндө каражаттар багытталган, анын ичинен:

млн.сом

┌────────────────────────────────────┬──────────┬──────────┬──────────┐

│ Чыгашалар │Бекитилген│ Фактылай │ (дельта) │

│ │ болжол │ аткаруу │ Четтөө │

├────────────────────────────────────┼──────────┼──────────┼──────────┤

│Пайыздар │ 3149,1 │ 2725,5 │ -423,6 │

│Ички карыз │ 2229,9 │ 1881,0 │ -348,9 │

│Тышкы карыз │ 919,2 │ 844,5 │ -74,7 │

│Негизги сумма │ 7968,1 │ 6669,2 │ -1298,9 │

│Ички карыз │ 2073,9 │ 1973,3 │ -100,6 │

│Тышкы карыз │ 5894,2 │ 4695,9 │ -1198,3 │

│Бардыгы │ 11117,1 │ 9394,7 │ -1722,5 │

└────────────────────────────────────┴──────────┴──────────┴──────────┘

Дельта = Фактылай чыгашалар - Бекитилген болжол

Ички карыз

2011-жылдын бюджетинде ички карызды тейлөөгө 6813,4 млн.сом каралган. Фактылай сарпталган каражаттардын көлөмү 5540,4 млн.сомду түзгөн, анын ичинен:

млн.сом

│ Чыгашалар │Бекитилген│ Фактылай │ (дельта) │

│ │ болжол │аткарылышы│ Четтөө │

│Пайыздар │ 919,2 │ 844,5 │ -74,7 │

│Кыска мөөнөттүү МБК │ 400,9 │ 306,3 │ -94,6 │

│Узак мөөнөттүү МБК │ 517,7 │ 538,1 │ 20,4 │

│Аманаттарды индексациялоо │ 0,5 │ 0,1 │ -0,4 │

│Негизги сумма │ 5894,2 │ 4695,9 │ -1198,3 │

│Кыска мөөнөттүү МБК │ 4257,0 │ 3077,7 │ -1179,3 │

│Узак мөөнөттүү МБК │ 1637,2 │ 1618,2 │ -19,0 │

│Бардыгы │ 6813,4 │ 5540,4 │ -1273,0 │

Дельта = Фактылай чыгашалар - Бекитилген болжол

2011-жылдын жыйынтыктары боюнча ички карызды тейлөөгө фактылай чыгашалар пландалгандан 1273,0 млн.сомго аз болгон, анын ичинен 5,9% четтөөлөр - пайыздар боюнча төлөмдөр, 94,1% болсо - негизги сумма боюнча.

Пландалган көрсөткүчтөрдөн пайыздарды төлөө боюнча фактылай чыгашалардын четтөөлөрүнүн негизги себеби төмөнкүлөр болгон:

- МКВ фактылай түзүмү жана эмиссия календарынын баштапкы пландалгандардан айырмаланып турат, анткени МКВ эмиссиясынын түзүмү жана календары келип чыккан суроо-талаптан жана кирешелүүлүктүн агымдагы деңгээлинен байланыштуу болуп жыл ичинде оңдоолорго дуушар болгон. Ушуга байланыштуу 2011-жылы тындыруунун графигинде жана көлөмүндө кийинкиге жылдыруулар болгон. Мындан тышкары, 3 жана 6 айлык МКВ боюнча чыгаруу көлөмү пландалганга караганда аз болгон, бул болсо 2011-жылдын пайыздардын, негизги сумманын тындыруу көлөмүнүн төмөндөшүнө алып келген.

- 2011-жылы узак мөөнөттү баалуу кагаздар боюнча пайыздарды төлөмдөрү боюнча четтөө көбөйүү жагына болду (20,4 млн.сомго көп). Бул КО "КРУБ-2009" сериясы боюнча инфляциянын базасында пайыздык чен калкыма болуп саналат (2011-ж. март/2010-ж. март) + 2%. 2011-жылга пайыздарды төлөө графигин эсептөөдө инфляциянын болжолдуу деңгээли 12% деңгээлинде колдонулган, бирок 2011-ж. иш жүзүндө бул көрсөткүч 60,0%га көп болгон жана 19,2%ды түздү.

- Пайыздар төлөмдөрү боюнча бюджеттин каражаттарын үнөмдөө максатында, 2011-жылдын бюджетинде каралган каражаттардын чегинде, 28.02.2011-ж. КО "КРУБ-2009" сериясы № 2200,0 млн.сом(6) суммасында негизги сумманы мөөнөтүнөн мурда тындыруу жүргүзүлгөн. Бул мөөнөтүнөн мурда тындыруу пайыздарды төлөө боюнча бюджеттин каражаттарын 6,2 млн.сом өлчөмүндө үнөмдөөгө өбөлгө түзгөн.

- КО "Kaйрат - 4, 5, 6 - 2001" жана "МКВ жөнгө салуу" боюнча пайыздарды төлөө боюнча фактылай чыгашалар пландалгандан 18,7 млн.сомго төмөн болгон. Ушул КО боюнча пайыздык чендер калкыма болгондугу менен байланыштуу, ал 3 айлык МКВ боюнча кирешелүүлүктүн орточо кварталдык көрсөткүчтөрдүн ченинен алар пландалгандан аз болгондугуна байланыштуу болду.

3-сүрөт. Кармоочулар боюнча ички карызды тейлөө боюнча төлөмдөр

түзүмү (млн. сомдо)

Ички карыз боюнча 81,8% чыгашалар МБК тейлөөгө туура келет, алардын кармоочулары болуп юридикалык жактар саналат (МКВ жана МКО аукциондорунда тикелей катышууга укугу бар баштапкы дилерлер жана башка финансылык-кредиттик мекемелер). Чыгашалардын 18,2% МБК боюнча КРУБ алдында карызды тейлөө боюнча төлөмдөр түзөт.

Тышкы карыз

2011-жылы тышкы карызды тейлөөгө чыгашалар 4303,8 млн.сом суммасында болжолдонгон. Фактылай аткаруу 3854,3 млн.сомду түзгөн, анын ичинде:

(млн.сом)

│ Чыгашалар │Бекитилген│ Фактылай │ (дельта) │

│ │ болжол │аткарылышы│ Четтөө │

│Пайыздар │ 2229,9 │ 1881,0 │ -348,9 │

│Эки тараптуу карыз алуулар │ 1438,5 │ 1264,7 │ -173,8 │

│Көп тараптуу карыз алуулар │ 791,4 │ 616,3 │ -175,1 │

│Негизги сумма │ 2073,9 │ 1973,3 │ -100,6 │

│Эки тараптуу карыз алуулар │ 267,3 │ 314,6 │ 47,3 │

│Көп тараптуу карыз алуулар │ 1806,6 │ 1658,7 │ -147,9 │

│Бардыгы │ 4303,8 │ 3854,3 │ -449,5 │

Дельта = Фактылай чыгашалар - Бекитилген болжол

2011-жылга баштапкы бекитилген бюджеттен көрсөткүчтөрдүн фактылай четтөөсү 449,5 млн.сомду азаюу жагына түзгөн (же бекитилген көрсөткүчтөрдөн 10,4%). Тышкы карызды тейлөөнүн баштапкы болжолдонгон көрсөткүчтөргө караганда фактылай көлөмү 89,6% түзгөн.

2011-жылы тышкы карызды тейлөөнүн суммаларынын фактылай четтөөлөрүнүн негизги себептери болуп төмөнкүлөр болду:

- Курстук айырма. Бекитилген бюджет үчүн тышкы карыз боюнча төлөө графиги 1 АКШ долларына 48,00 сом болжолдуу алмашуу курсунун базасында эсептелген. 2011-жылдын жыйынтыгы боюнча АКШ долларынын орточо жылдык алмашуу курсу 46,14 сомду түзгөн. Бул өз кезегинде мамлекеттик карыз боюнча фактылай жүргүзүлгөн төлөмдөр боюнча 1 АКШ долларына 46,20 сом түзгөн. Курстук айырмадан(7) суммардык натыйжа 150 млн.сом деңгээлинде бааланган.

- 2011-жылга бекитилген бюджет менен Кыргыз Республикасынын бир катар кредиторлоруна карыздарды тейлөөгө чыгашалар каралган, алар менен 11.03.2005-ж. Париж клубунун Протоколу алкагында карызды реструктуралоо боюнча сүйлөшүүлөр жүргүзүлүүдө. Ушундай карыздардын бирине Кытайдын Эксимбанкы (КЭР) жана Кореянын Эксимбанкы (Корея Республикасы) тарабынан берилген карыз алуулар кирет. 2011-жылы кредиторлор менен сүйлөшүү процесси улантылгандыгын эске алып, жогоруда аталган карызды тейлөө боюнча төлөмдөр жүргүзүлгөн эмес. Бул карыздарды тейлөө реструктуралоо жөнүндө тийиштүү макулдашуулар түзүлгөн мөөнөттөн башталат. Мындан тышкары 2011-жылга бекитилген бюджет менен Евразия Өнүктүрүү Банкынын Кризиске каршы Фондунан 106,7 млн. АКШ долл. тартибинде зайым тартуу пландалган. Тийиштүү түрдө бюджеттин чыгаша бөлүгүндө пландалган кредит боюнча пайыздарды тейлөөгө суммалар каралган. 2011-жылы бул кредит тартылбагандыгына байланыштуу пайыздарды төлөө жүргүзүлгөн эмес. Жыйынтыгында, 2011-жылы жүргүзүлбөгөн төлөмдөр боюнча шарттуу үнөмдөө 270 млн.сомду түздү.

- Четтөөлөрдүн кошумча фактору болуп республикалык бюджет менен бекитилген аракеттеги кредиттерди тейлөөгө эсептелген милдеттенмелер жана болжолдуу суммалар ортосунда фактылай айырма болуп калды.

2011-жыл үчүн тышкы карыз боюнча төлөөлөрдүн фактылай түзүмү

(млн.сом)

┌─────────────────────────┬─────────────────┬──────────┬──────────────┐

│ Карыздын түрү │ Кредитор │ Пайыздар │Негизги карыз │

├─────────────────────────┼─────────────────┼──────────┼──────────────┤

│Эки тараптуу карыз │Hermes (Германия)│ 20,0 │ 0,00 │

│алуулар │KfW (Германия) │ 35,9 │ 3,57 │

│ │Беларусь │ 0,0 │ 3,11 │

│ │Дания │ 1,6 │ 0,00 │

│ │Китай │ 185,4 │ 0,00 │

│ │Кувейт │ 19,2 │ 125,48 │

│ │Россия │ 754,2 │ 151,05 │

│ │Турция │ 31,5 │ 14,27 │

│ │Франция │ 5,5 │ 0,00 │

│ │Япония │ 211,3 │ 17,08 │

├─────────────────────────┴─────────────────┼──────────┼──────────────┤

│Эки тараптуу карыз алуулар бардыгы │ 1264,7 │ 314,56 │

├─────────────────────────┬─────────────────┼──────────┼──────────────┤

│Көп тараптуу карыз │МАР │ 247,7 │ 687,53 │

│алуулар │ИБР │ 19,9 │ 89,71 │

│ │АБР │ 329,1 │ 824,54 │

│ │ЕБРР │ 10,3 │ 0,00 │

│ │МФСР │ 3,3 │ 17,56 │

│ │ОПЕК │ 3,6 │ 32,90 │

│ │СФР │ 2,3 │ 6,51 │

│Көп тараптуу карыз алуулар бардыгы │ 616,3 │ 1658,73 │

│Жалпы жыйынтык │ │ 1881,0 │ 1973,30 │

└─────────────────────────┴─────────────────┴──────────┴──────────────┘

Мамлекеттик тышкы карыз боюнча төлөмдөр түзүмү төлөө категориясы боюнча төмөндөгү диаграммалар берилген.

Сүрөт. Обслуживание государственного внешнего долга КР в разрезе

выплат (млн.сом и %)

Тышкы карызды тейлөөнүн жалпы суммасынын 51,2% негизги карыз боюнча төлөмдөр түздү, төлөмдөрдүн 48,8% пайыздарды төлөөгө багытталган. Жалпысынан алганда төлөөнүн категорияларын ушундай бөлүштүрүү мурунку жылдардан олуттуу айырмаланбайт (2005-2010-жылдардагы мезгил). Ошону менен бирге, төлөө категориялары боюнча жыл сайынкы төлөө түзүмү жаңы кредиттерди өздөштүрүү, жаңы жана аракеттеги карыз алууларды тындыруу графики, ошондой эле кредиттер боюнча пайыздык чендер сыяктуу факторлордон көз каранды болуп калат. Бул факторлордун өзгөрүүсүнө байланыштуу келечекте тышкы карызды тейлөө түзүмү дагы өзгөрөт.

Кредиторлор боюнча 2011-жылы тышкы карызды тейлөө түзүмү төмөнкү диаграммада берилген.

Сүрөт. Обслуживание государственного внешнего долга КР по

категориям кредитов (млн.сом, %)

2011-жылы эки тараптуу карыз алуулар боюнча төлөмдөрдүн салыштырма салмагы 41% түзгөн, көп тараптуу карызды тейлөөдө төлөмдөрдүн үлүшү 59 түзгөн. Бул катыш Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тышкы карыз түзүмүндө көп тараптуу кредиттердин салыштырма салмагынын ээ болуусу менен түшүндүрүлөт. 2010-жылдын аягына көп тараптуу карыздын үлүшү тышкы карыздын жыйынды көлөмүндө 56,0%ды түзгөн. 2011-жылдын аягына көп тараптуу карыз 54,2%ды түзгөн. Мындан тышкары, көп тараптуу карыз алуулар алкагында негизги сумманын төлөмдөрүнүн башталышы менен көп тараптуу карызды тейлөө төлөмдөрүнүн ээ болуусу шартталган. Алсак, мисалы, негизги карыз боюнча бардык төлөмдөрдүн 84,1%ы көп тараптуу карыз алуулар боюнча жүргүзүлгөн. Өз кезегинде, эки тараптуу кредиттер боюнча негизги сумманы тындыруу кечирээк мөөнөттөргө туура келет. Ошону менен бирге эки тараптуу карыз алуулар боюнча төлөмдөрдүн салыштырма салмагы акырындык менен көбөйөт. Бул 2009-2011-жылдары эки тараптуу кредиторлордон олуттуу карыз ресурстары тартылгандыгы менен (негизинен бул мезгилде Россия Федерациясынан жана Кытайдан кредиттер тартылган) жана аракеттеги эки тараптуу кредиттердин бир нечеси боюнча негизги сумманы тындыруунун башталышы менен түшүндүрүлөт (маанилүү жылдар - 2008-жыл, 2012-жыл жана 2018-жыл).

6-диаграммада 2010-жылы (факт) мамлекеттик карызды тейлөө боюнча төлөмдөрдүн валюталык түзүмү көрсөтүлгөн.

Сүрөт.

Ички рынокто карыз алуу төмөнкү түзүм менен ишке ашырылган:

Бардык төлөмдөрдүн 88% жакыны АКШ долларында жүргүзүлгөн. АКШ долл. бул валютада номинирленген кредиттер дагы, ошондой эле шарттуу төлөм каражаттарында (СДР, Ислам динары) номинирленген карыз алуулар дагы тейленет. Аткарымдардын калган бөлүгү Япоп Йени, Кувейт динары жана Евро ортосунда бөлүштүрүлгөн. Мындан тышкары мамлекеттик тышкы карызды тейлөө процессинде кыргыз сомунда аткарымдар дагы орун алган. Бул транзакциялар чет элдик валютада төлөмдөрдүн алмашуу курсунун айырмасын оңдоо максатында жүргүзүлгөн (КР ФМ БК эсеп-чотторуна каражаттардын кайтарылышы же алмашуу курсунун айырмачылыгы пайда болгон учурда КРУБ тарабына кошуп эсептөө).

(1) Кыска мөөнөттүү дисконттук баалуу кагаздар (1 жылга чейин).

(2) Узак мөөнөттүү дисконт менен сатылган купондук баалуу кагаздар (бир жылдан ашык). 2011-ж. аралыгында купондук чендер баштапкы эки айдын аралыгында 8% деңгээлинде, андан кийин - 14%.

(3) МБК түшүүлөр МБК негизги суммасын тындыруу ортосунда айырмачылык.

(4) Орточо салмакталган жылдык кирешелүүлүк бул формула боюнча эсептелди:

Е (Доходность * Объем выпуска)

------------------------------

Е Объем выпуска

(5) 2011-жылдын 30-мартындагы № 8 "Кыргыз Республикасынын 2011-жылга республикалык бюджети жана 2012-2013-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык.

(6) Тындыруу мөөнөтүнөн 54 күнгө эрте.

(7)

№

(48 - 1) * Е Фактический платеж в KGSi * курс USDi

i=1

финансы министр

А.Жапаров

Министрдин орун басары

М.Темирбеков

Бюджеттик саясат башкы башкармалыгынын начальниги

К.Асангулов