КР Өкмөтүнүн 2011-жылдын 8-сентябрындагы №539 "2012-2014-жылдарга Кыргыз Республикасын …

КР Өкмөтүнүн 2012-жылдын 12-апрелиндеги №239 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ

ТОКТОМ

2011-жылдын 8-сентябры №540

2012-2014-жылдарга Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн орто мөөнөттүү программасынын долбоорун жактыруу жөнүндө

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 74 жана 88-беренелерине ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Тиркелген 2012-2014-жылдарга Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн орто мөөнөттүү программасынын (мындан ары - Орто мөөнөттүү программа) долбоору жактырылсын.

2. Орто мөөнөттүү программанын аталган долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине бекитүүгө киргизилсин.

3. Кыргыз Республикасынын экономикалык жөнгө салуу министри Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши Орто мөөнөттүү программанын долбоорун караган учурда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн расмий өкүлү болуп дайындалсын.

4. Улуттук долбоорлорду чыгаруу жана андан ары ишке ашыруу үчүн жеке жоопкерчилик министрликтердин, мамлекеттик комитеттердин, администрациялык ведомстволордун жетекчилерине жүктөлсүн.

5. Министрликтер, мамлекеттик комитеттер, администрациялык ведомстволор Орто мөөнөттүү программага ылайык 2011-жылдын 12-сентябрына чейинки мөөнөттө Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине төмөнкүлөрдү эске алуу менен тиешелүү мамлекеттик органдардын бюджеттеринин долбоорлорун киргизсин:

- мамлекеттик башкаруу органдарынын штаттык санын жана чыгымдарын жыйырма проценттик кыскартууну;

- ашыкча мамлекеттик функцияларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү кыскартууну.

6. Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги 2011-жылдын 19-сентябрына чейинки мөөнөттө Орто мөөнөттүү программанын долбоорунун негизинде "2012-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2013-2014-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбоорун толуктап иштеп чыксын.

7. Бул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын биринчи вице-премьер-министрине жүктөлсүн.

8. Бул токтом расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

"Эркин Тоо" газетасынын 2011-жылдын 23-сентябрында № 79 жарыяланды

Премьер-министри

А.Атамбаев

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 8-сентябрындагы №540 токтому менен жактырылган

Долбоор

2012-2014-жылдарга Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн ОРТО МӨӨНӨТТҮК ПРОГРАММАСЫ

I. Киришүү

II. Чечилбеген көйгөйлөр

III. Программанын максаты

IV. Экономиканы өнүктүрүү

V. Бюджеттик саясат

VI. Өнүгүү чөйрөсүн жакшыртуу

VII. Социалдык өнүктүрүү

VIII. Коопсуздук

IX. Региондорду өнүктүрүү

X. Күтүлүүчү натыйжалар

XI. Корутунду

1-тиркеме. Макроэкономикалык көрсөткүчтөр

2-тиркеме. Улуттук долбоорлор

3-тиркеме. Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн орто мөөнөттүк

программасынын бюджети (2012-2014-жж.)

I. Киришүү

1. Бул Программа Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн (мындан ары Өкмөт) өлкөнү 2014-жылга чейин социалдык-экономикалык жактан өнүктүрүү боюнча планынын жалпы көрүнүшүн жана концептуалдык иш-аракеттерин чагылдырат.

2. 2010-жылдын апрель окуяларынан кийин Кыргыз Республикасынын мамлекеттик түзүлүшүндө түп-тамырынан берки өзгөрүүлөр болуп өттү. Башкаруунун парламенттик түрү киргизилди. Өкмөттүн ишинин күн тартибиндеги негизги тема коомдун коопсуздугун камсыз кылуу болуп калды. Кыргыз Республикасынын Президенти, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши жана Өкмөт кризистик пайда болуулардан сактай алышты жана өлкөнүн жашоосун стабилдүү жана конструктивдүү нукка багыттай алышты. Жаңы бийлик калктын бийликке болгон ишенимин кайтара алышты жана дүйнөлүк коомчулукка өлкөнү башкарууга жөндөмдүү экендигин көрсөтө алышты. Ошентип, өлкөнүн жок болуп кетиши жана мамлекеттүүлүктүн бүткөндүгү тууралуу кара ниеттердин божомолдору жок болду.

3. Мурдагы жылдары бийлик менен криминалдын биригип кетиши болуп жатты. Революциядан кийинки мезгил криминалдык элементтердин активдешүүсү менен коштолду. Андыктан жаңы Өкмөт тарабынан коомду жана экономиканы криминалдан арылтуу боюнча чечкиндүү чараларды көрдү. Башка бирөөнүн менчигине рейдерчилик кылуу жана басып алуу өткөн мезгил болуп калды, мыйзамсыз тартылып алынган бизнес жана мүлк элге кайтарылып берилди. Бүгүн кылмыш дүйнөсүнүн айрыкча таасирдүү мүчөлөрү камакта же өлкөнүн чегинен тышкары жашынып жүрүшүүдө.

4. Мамлекеттик мүлктөрдү менчиктештирүүнүн маселелери боюнча жаңы Өкмөттүн иш-аракеттери ачык-айкындуулук жана процесстин Парламент менен жарандык коомдун контролдугу алдында болуу принциптери менен түзүлдү. 2010-жылдын апрель окуяларынан кийин баалары белгиленбеген аукциондорду жана сынактарды өткөрүү боюнча бузулган тажрыйба жок кылынды, бул инсайдерлик бүтүмдөрдү жүргүзүүгө жана объекттерди төмөндөтүлгөн баалар боюнча сатууга мүмкүндүк берген. Менчиктештирүү боюнча комиссиянын структуралык курамы кайра каралды, ага депутаттар, укук коргоо жана көзөмөлдөө органдарынын, өкмөттүк эмес жана коммерциялык эмес уюмдардын өкүлдөрү кире баштады. Республиканын мүлктүк кызыкчылыгын калыбына келтирүү максатында мурунку режимде жеке менчикке мыйзамсыз өтүп кеткен 47 объект мамлекеттештирилди.

5. Коррупцияга каршы чечкиндүү күрөш башталды. Мурунку бийликтин өкүлдөрүнүн жеке эсептерине түшүп жаткан көмүскөдөгү финансылык агымдарды бюджетке бурууга мүмкүн болду.

6. Экономиканы кризистен алып чыгууга жол ачылды. Кыска мөөнөттүк "Экономика жана коопсуздук" 2011-Планы аткарылууда. Социалдык саясат реалдуу түрдө калктын көйгөйлөрүн чече баштады. Мугалимдер менен врачтардын эмгек акылары эки жана андан көп эсе көбөйтүлдү. Пенсия 30% жогорулатылды.

7. Бирок, коомго жана бизнеске бүгүнкү күндө Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн орто мөөнөттүк, ошондой эле узак мөөнөттүк багыты зарыл. Ошондуктан Өкмөт ведомстволор аралык комиссияга (2011-ж. 21.04. № 129-б буйругу) Кыргыз Республикасынын Экономикалык жөнгө салуу министрлигинин координациялоосу алдында 2012-2014-жылдарга Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн орто мөөнөттүк программасынын долбоорун иштеп чыгууну тапшырган.

8. Бул Программа өлкөнүн экономикасын туруктуу багытка алып чыгууга жана бюджеттин абалын жакшыртууга багытталган. Программада төмөнкү багыттарга басым жасалган:

- ири улуттук долбоорлорду ишке ашыруу;

- мамлекеттик активдерди башкаруунун жаңы саясаты.

9. Программада көрсөтүлгөн реформаларды аткаруу мамлекеттик бюджеттин тартыштыгын кыскартууга, коррупция менен күрөшүүнү күчөтүүгө, калктын жашоо деңгээлин жогорулатууга жана коомдогу социалдык чыңалууну басаңдатууга мүмкүндүк берет. Бизнес-чөйрөсү өлкөдө адилет инвестициялык климатты калыбына келтирүүгө жана чыңдоого, мамлекеттик жөнгө салууну бюрократиядан ажыратууга жана чарбакер субъекттерге экономикалык эркиндикти берүүгө багытталат.

II. Чечилбеген көйгөйлөр

10. Жаңы Өкмөттө өлкөнүн мурунку жетекчилери тарабынан мураска калган бардык көйгөйлөрдү чечүүгө мүмкүндүк болгон жок. Жыйырма жыл ичинде чечилбеген көйгөйлөр эң эле көп санда топтолгон. Экономиканын структурасы эскирген, ал атаандаштыкка жөндөмсүз, эмгек өндүрүмдүүлүгү төмөн бойдон калууда, өзгөчө квалификациялуу кадрлар республиканы таштап кетип жатышат, эмгек ресурстарынын сапаты начарлоодо. Өлкөдө жагымдуу инвестициялык климат талкаланган, капиталдын ташылып чыгып кетиши жүрүп жатат. Эскилиги жеткен негизги фонддор эле эмес социалдык жана турак жай инфраструктуралары начарлоодо.

11. Кыргызстандын негизги соода өнөктөштөрү болгон өлкөлөр келечекте алардын өнүгүүсүн камсыз кылуучу экономиканын жаңы технологиялык ыңгайына өтүшүүдө. Азыркы тенденцияны сактап калуу артта калууга жана биздин өлкөнү глобалдуу экономиканын гана эмес региондук экономиканын перифериясына айлантууга алып келет. Андыктан экономиканы түп-тамырынан бери реформалоо аркылуу өлкөнү келечектеги өзгөрүүлөргө даярдоо милдети турат.

12. Реформаны социалдык чөйрөдө дагы жүргүзүү талап кылынууда. Бүгүнкү күндө мамлекет бюджеттин чектелген ресурстарын натыйжасыз бөлүштүрүүдө, социалдык жардамдын даректүүлүгү камсыз кылынган эмес. Натыйжада мамлекеттик колдоого муктаж болгон адамдардын категорияларына көрсөтүлө турган жардам өтө эле аз бойдон калууда. Мамлекет кимди конкреттүү түрдө коргошу керектиги жана кимге, декларативдик эмес анык социалдык жардамды көрсөтүшү керектиги так аныкталышы зарыл.

13. Өлкөнүн алдыга жылышын сот системасындагы реформанын токтоп турушу тоскоол болууда.

14. Мамлекеттик башкаруунун азыркы структурасы өлкөнүн алдында турган милдеттерге шайкеш келбейт. Мамлекеттик органдар өздөрүнө артыкча иш-милдеттерди алышып өтө эле эпсиз жана олдоксон. Түзүлгөн жагдай экономиканын жана социалдык чөйрөнүн өнүгүүсүнө көмөк көрсөтпөйт, рыноктук принциптерди жайылтууга тоскоол болуп, өнүгүүнү токтотот.

15. Ошондуктан, эски мамлекеттик саясаттын негизинде Кыргызстандын өнүгүүсүн камсыз кылуу мүмкүн болбой калды.

III. Программанын максаты

16. Реформанын максаты экономиканын өнүктүрүүгө жана бизнес-чөйрөнү жакшыртууга багытталган аткаруу бийлигинин системасын натыйжалуу курууда болуп саналат.

Бул максаттарга жетишүү төмөнкү милдеттерди чечүү жолу менен камсыздалат:

- мамлекеттик чыгымдарды кыскартуу жана кирешелерди көбөйтүү;

- жаңы улуттук долбоорлорду ишке киргизүү аркылуу экономиканы өнүктүрүү;

- мамлекеттик активдерди натыйжалуу башкаруу;

- лицензия-уруксат берүү жана контролдоо-көзөмөлдөө системасын реформалоо;

- социалдык чөйрөнү реформалоо;

- коопсуздук чөйрөсүн реформалоо;

- сот системасын реформалоо.

IV. Экономиканы өнүктүрүү

17. 2011-жылдын биринчи жарым жылдыгында калыптанган тенденцияларды сактап калуудагы, жана өлкөнүн өнүгүүсүнө таасир этүүчү тышкы факторлордун өзгөрүлбөстүгүн болжолдоо боюнча 2012-2014-жылдарда экономикалык өсүш жылына 6,0%ти түзөт. Бюджеттин кирешелери менен чыгашаларынын динамикасын болжолдоо, ошондой эле анын тартыштыгы төмөнкү таблицада берилген:

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────┐

│ Реформа жүргүзбөстөн негизги макроэкономикалык көрсөткүчтөр │

├──────────────────┬────────────┬────────────┬───────────┬────────────┤

│млрд. сом менен │ 2011-ж. │ 2012-ж. │ 2013-ж. │ 2014-ж. │

├──────────────────┼────────────┼────────────┼───────────┼────────────┤

│ИДП │ 258,0 │ 296,4 │ 337,3 │ 384,4 │

│ИДПнын өсүшү │ 6,7% │ 6,6% │ 5,8% │ 6,0% │

│РБнын │ 69,7 │ 68,0 │ 68,3 │ 69,6 │

│кирешелери │ │ │ │ │

│РБнын чыгашалары │ 90,7 │ 90,3 │ 92,9 │ 97,3 │

│РБнын тартыштыгы │ -20,9 │ -22,3 │ -24,6 │ -27,7 │

│ИДПга карата РБнын│ 8,1% │ 7,5% │ 7,3% │ 7,2% │

│тартыштыгы % менен│ │ │ │ │

└──────────────────┴────────────┴────────────┴───────────┴────────────┘

18. Түзүлгөн жагдай жана анын андан ары инерциялык түрдө уланышы экономиканын өнүгүүсүнүн төмөнкү көрсөткүчтөрүнө жана бюджеттин тартыштыгынын көйгөйлөрүнүн тереңдешине алып келет. Андыктан экономиканы өнүктүрүүнүн жана ишкер чөйрөнү жакшыртуунун жаңы курсун иштеп чыгуу талап кылынууда.

19. Бул Программа ИДПнын реалдуу өсүшү боюнча кандай болсо дал ошондой эле кирешелерди көбөйтүү боюнча макроэкономикалык параметрлерди олуттуу жакшыртууга жана намыскөй максаттарга жетишүүгө багытталган. Реформалоонун натыйжасында бюджеттин чыгашаларын азайтуу, кирешелерди көбөйтүү жана тартыштыгын олуттуу кыскартуу пландаштырылууда. Программада каралган бул чаралардын бардыгы ишке ашырылса, өлкөнүн экономикасы төмөнкү параметрлер менен мүнөздөлөт:

│ Реформа жүргүзүүнү эске алуу менен негизги │

│ макроэкономикалык көрсөткүчтөр │

│млрд. сом менен │ 2011-ж. │ 2012-ж. │ 2013-ж. │ 2014-ж. │

│ИДП │ 258,0 │ 304,8 │ 358,1 │ 420,4 │

│ИДПнын өсүшү │ 6,7% │ 8,0% │ 8,2% │ 7,9% │

│РБнын кирешелери │ 69,7 │ 76,5 │ 79,6 │ 84,0 │

│РБнын чыгашалары │ 90,7 │ 89,2 │ 92,1 │ 96,4 │

│РБнын тартыштыгы │ -21,0 │ -12,7 │ -12,5 │ -12,4 │

│ИДПга карата РБнын│ 8,1% │ 4,2% │ 3,5% │ 2,9% │

│тартыштыгы % менен│ │ │ │ │

20. Туруктуу экономикалык өсүштү орточо 8%ке камсыз кылуунун максатына жетүү өлкөнүн ИДПсын түзүүчү реалдуу экономиканын бардык секторлору тарабынан колдоого алынат деп болжолдонууда. Максималдуу салым кызмат көрсөтүү чөйрөсүнүн объекттеринин жана ишканаларынын иштөөсүнөн болот деп болжолдонууда. Өнөр жай өндүрүшүнүн жана айыл чарбасынын реалдуу салымы орточо болот. Курулуш секторунун салымы ИДПнын структурасындагы анча чоң эмес салыштырмалуу салмагына карабастан пландаштырылган жаңы инвестициялык долбоорлорду ишке киргизүүнүн эсебинен көбөйөт.

21. Өкмөт менен Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан дүйнөлүк конъюнктуранын начарлашына байланышкан экономикага терс процесстеринен мүмкүн болуучу катуу соккуларынын таасирин жеңилдетүүгө багытталган чаралардын системасы иштелип чыгат. Өкмөт жана Улуттук банк 2012-2014-жылдарда 10%тен ашпаган инфляциянын деңгээлин кармап турууга багытталган макулдашылган акча-кредиттик жана бюджеттик-салыктык саясатты жүргүзүшөт. Экономиканын керектөөлөрүнүн өтүмдүүлүгү менен инфляцияны кармап туруунун зарылдыгынын ортосундагы тең салмактуулукка жетишүү акча кредиттик саясаттын эң маанилүү багыттарынын бири болуп калат.

22. Жогоруда көрсөтүлгөн макроэкономикалык көрсөткүчтөргө жетишүү үчүн Өкмөт тарабынан негизги принциптери төмөндө берилген чаралар ишке ашырылат. Өлкөнүн кирешесинин өсүшү, тышкы карызды азайтуу жана мамлекеттик бюджеттин тартыштыгын жоюу үчүн негизги локомотив болуп Кыргыз Республикасынын экономикалык базасы саналат. Ошондуктан бул Программа төмөнкүлөрдү караштырат:

- ири улуттук долбоорлорду ишке ашыруу аркылуу экономиканы өнүктүрүү;

- өлкөнүн мамлекеттик активдерин натыйжалуу башкаруу;

- экономиканын бардык тармактарына түрткү берүү үчүн мамлекетти жөнгө салуунун системасын реформалоо.

23. Улуттук долбоорлор. 2012-2014-жылдарда Өкмөт тарабынан стратегиялык тармактарды өнүктүрүү жана өлкөнү узак мөөнөттүү өнүктүрүү үчүн негиздерди түзүү үчүн улуттук масштабдагы 40 долбоор ишке ашырылат. Тездетилген темп менен экономиканын артыкчылыктуу тармактарында стратегиялык долбоорлорунун ишке ашырылышы күтүлүүдө. Транспорт секторунда ири долбоорлордун бири болуп "Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан" темир жолунун курулушун баштоо болуп саналат. Темир жол магистралын куруу жана пайдалануу процессинде 13,5 миң жумуш орундары түзүлөт.

24. Өзгөчө көңүл көмүрдүн, калайдын жана алтындын жаңы кендерин пайдаланууга киргизүү жолу менен кен казуу тармагын өнүктүрүүгө бурулат. Тармакта лицензия берүүнү кыскартуу жана геологиялык маалыматтарды санариптештирүү бул тармактын ачык-айкындуулугун жана анын инвестициялык жагымдуулугун жогорулатууга алып келет. "Иштамберди", "Бозымчак", "Жер үй", "Талды-Булак сол жээк" жаңы алтын кендери пайдаланууга киргизилет. Бул сектордо бардыгы 2400 адам иш менен камсыз болуу менен, 4 млрд. сомго жакын салыктык келип түшүүлөрдү камсыз кылуучу 4 долбоорду ишке киргизүү пландаштырылууда.

25. Энергетикада энергия менен камсыз кылуунун ишенимдүүлүгүн күчөтүү жана энергетика тармагынын экспорттук мүмкүнчүлүгүн жогорулатуу боюнча (Камбар-Ата-2 ГЭСи, Камбар-Ата-1 ГЭСинин техникалык-экономикалык негиздемесин иштеп чыгууну аяктоо, Жогорку-Нарын ГЭСинин каскадын куруу, "Кемин-Алматы" 500 кВ Жогорку вольттуу линияны куруу) долбоорлор ишке киргизилет. "Датка-Худжент" 500кВ Жогорку вольттуу линиясы долбоору ("CASA-1000" долбоору) боюнча иштер улантылат. Энергетика чөйрөсүндөгү стратегиялык долбоорлор өлкөнүн энергетикалык коопсуздугунун деңгээлин жогорулатууга жана экспорттук мүмкүнчүлүгүн арттырууга багытталат. Жалпы наркы 4708,7 млн.доллар болгон бул долбоорлор калкты 18 миңге жакын жумуш орун менен камсыз кылат.

26. Колдонуудагы Жогорку технологиялар паркы 2012-2014-жылдары өсүү траекториясына чыгат жана өлкөнүн Маалыматтык-коммуникациялык технология чөйрөсүндөгү экспорттук мүмкүнчүлүгүн көбөйтөт. Өлкөнүн жогорку окуу жайларында жаңы инновациялык борборлорду түзүү экономиканы жаңы технологиялык ыңгайга даярдоого, регион боюнча коңшуларда өлкөнүн артта калуусун жоюуга көмөк көрсөтөт.

27. Туризм республиканын экономикасында артыкчылыктуу багыттардын бири катары каралат. Бүгүнкү күндө ИДПдагы туризмдин үлүшү төмөн бойдон калууда. Өлкөгө туристтерди тартуу үчүн Өкмөт чет өлкөлүк жарандардын айрым категориялары үчүн Кыргыз Республикасына кирүү визасын алып салууну пландаштырууда. Ысык-Көл облусунда жеңилдетилген салык салуу менен атайын административдик борборду түзүүнү караган "Тамчы" долбоору иштелип жатат. Бул административдик борбордун аймагында маданий эс алуу жайлары, рекреациялык-калыбына келтирүү комплекстери, мейманкана жана ресторан бизнеси жайгашат. Ал орто жана жогорку бардарчылыктагы чет өлкөлүк жарандар баруучу белгилүү жер болуп калат деп күтүлүүдө.

28. Айыл чарбасынын жана кайра иштетүү өнөр жайынын өлкөнүн ИДПсындагы үлүшү 22,8%ти, иш менен камсыз болгондор - 33,2%ти түзөт. Айыл чарбасындагы орточо эмгек акы эң төмөн болуп саналат (3346,7 сом б.а. өлкө боюнча орточо көрсөткүчтүн 54%тин түзөт). Айыл чарбасында 319 миң дыйкан (фермердик) чарбасы жана 781 ар кандай коллективдүү чарбалар иштейт. Азыркы учурда айыл чарба продукцияларынын 90%тен көбү жеке сектордо өндүрүлөт.

29. Буга байланыштуу Өкмөт айрыкча ири долбоорлордун көпчүлүк санын айыл чара чөйрөсүндө ишке ашырууну пландаштырууда. Азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуу жана айыл чарба өндүрүшүнүн атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн арттыруу үчүн жалпы наркы 142,3 млн. доллар болгон, айыл чарба кооперативдерин өнүктүрүүгө жана агро өнөр жай комплекстеринде кластерлерди түзүүгө багытталган 5 долбоор ишке ашырылат.

30. Өлкөнүн түштүгүндөгү беш райондо сугат суусунун жетишсиздигинин көйгөйлөрүн чечүү үчүн Өкмөт 2012-жылы жалпы наркы 237 млн. доллар болгон 6 долбоорду ишке киргизет. Натыйжада 80 миң чарба сугат суусу менен камсыз болот.

31. Мамлекеттик тейлөөнү автоматташтыруу чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын маалыматтык коопсуздугун жана маалыматтык ресурстарды бир түргө келтирүүнү камсыздоо боюнча жалпы наркы 2,51 млн.доллар турган долбоор ишке киргизилет. Долбоор Кыргыз Республикасынын жарандарынын паспортторун персонификациялоону жана тез документтештирүү бөлүмдөрүн ачууну болжолдойт.

32. Жалпысынан 2012-2014-жылдар үчүн жалпы наркы 8,3 млрд.доллар болгон 40 улуттук долбоор(*) орто мөөнөттүү келечекте экономикалык өнүктүрүүнүн локомотиви болуп калат, салыктык келип түшүүлөрдүн олуттуу өсүшүнө жана жаңы жумуш орундарын түзүүгө алып келет.

┌────────────────────────────────────┬───────────────┬────────────────┐

│ Тармактар │ Долбоордун │ Наркы │

│ │ саны │ млрд. доллар │

│ │ │ менен │

├────────────────────────────────────┼───────────────┼────────────────┤

│Жол-транспорт инфраструктурасы │ 10 │ 2,5 │

│Байланыш жана маалыматташтыруу │ 5 │ 0,05 │

│Кендерди пайдалануу │ 4 │ 0,6 │

│Энергетика │ 8 │ 4,7 │

│Курулуш │ 1 │ 0,04 │

│Айыл чарбасы │ 5 │ 0,15 │

│Сугат │ 6 │ 0,24 │

│Мамлекеттик тейлөөнү автоматташтыруу│ 1 │ 0,025 │

│Бардыгы: │ 40 │ 8,3 │

└────────────────────────────────────┴───────────────┴────────────────┘

(*) - бардык 40 долбоор тууралуу толук маалымат 2-тиркемеде келтирилди.

33. Жогоруда аталган улуттук долбоорду ишке ашыруу жана экономиканы ырааттуу өнүктүрүү үчүн ошондой эле менчикти коргоонун жана түзүлгөн контракттардын сакталышынын механизмдерин камсыз кылууга тийиш экендигин белгилей кетүү керек. Инвесторлор сыяктуу эле жалданган жумушчулар дагы жана керектөөчүлөр ишенимдүү соттук коргоого ээ болушу керек.

34. Активдерди башкаруу. Азыркы учурда мамлекеттик объекттердин 70тен ашык проценти жеке менчикке өзгөртүлгөн. Мамлекеттин тескөөсүндө стратегиялык ишканалар калууда, аларды менчиктештирүү Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан бекитилген концепцияларга жана программаларга ылайык ишке ашырылат.

35. 2010-жылга чейин акциялардын мамлекеттик пакеттерин башкаруунун пассивдүү саясаты жүргүзүлүп келген. Компаниялардын финансылык-чарбалык иш-аракеттерин контролдоону күчөтүү 2011-жылы дивиденддер боюнча кирешелердин болжолун 2 млрд.сомго көбөйтүүгө мүмкүндүк берди (республикалык бюджеттин жалпы кирешесинен 4%ке чейин). 2011-жылдан тартып мамлекеттик ишканалар тарабынан бир жылда алынган таза кирешенин жарымысынан кем эмес республикалык бюджетке которуунун тажрыйбасы киргизилет. Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүүнүн маселелери боюнча 2010-2011-жылдары Өкмөттүн иш-аракети бардык процесстин ачык-айкындуулугун жогорулатууга жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин жана жарандык коомдун контролдоого алышына багытталган.

36. Бул Программа мамлекеттик менчикти башкаруунун сапатын жакшыртууга багытталган, бул мамлекеттик мүлктү башкаруудан кирешелүүлүктүн өсүшү үчүн шарттарды түзүүгө мүмкүндүк берет. Активдерди натыйжалуу башкаруу экономиканы өнүктүрүү боюнча Өкмөттүн иш-аракеттеринин артыкчылыктуу багыты болуп калат. Андыктан өлкөнүн активдерин башкаруунун жаңы принциптери жайылтылат. Мыйзам негизинде төмөнкүлөрдү тандап алуунун критерийлери жана талаптары аныкталат:

- ишенимдүү башкарууга - компанияларды;

- консалтингдик, аудитордук компаниялардын топ-менеджерлерин;

- мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызматкерлерин.

37. Мамлекеттик мүлктү менчиктештирүүнүн, пайдалануунун жана башкаруунун маселелери боюнча тажрыйбаларды жана эл аралык тажрыйбаларды эске алуу менен мыйзам базасы өркүндөтүлөт, ошондой эле мыйзам менен мамлекеттик мүлктү башкаруунун системасын өнүктүрүү үчүн каржылоонун булактары аныкталат. Мамлекеттик активдерди башкаруунун саясаты жаатында аныкталган артыкчылыктар кайра каралат. Мамлекет менен жеке өнөктөштүктүн принциптери өз өнүгүүлөрүн алат.

38. Мамлекеттик менчиктин реестрин иштеп чыгуу жана жүргүзүү жолу менен бардык мамлекеттик активдерге толук масштабдуу мүлк каттоо жүргүзүү пландаштырылууда. Ошондой эле мамлекеттик активдерди классификациялоо иштелип чыгат. Менчиктин ар бир түрү үчүн мамлекеттик активдин ушул түрүн колдонуунун максатына жараша башкаруунун шаймандар системасы иштелип чыгат. Мамлекеттик менчикти пайдалануунун максаттары боюнча төмөнкүдөй 3 топ бөлүнөт:

- мамлекет тарабынан түздөн-түз пайдаланылуучу активдер (администрациялык имараттар, инфраструктуралык курулмалар ж.б.) - аларды пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатуу жана чыгымдарды кыскартуу максатында;

- субсидияларды кыскартуу максатында социалдык багыттагы активдер (турак жай фонду, муниципалдык активдер);

- кирешени максималдаштыруу максатында киреше алуу үчүн колдонулуучу калдык активдер (ар кандай инвестициялык менчиктер).

39. Өкмөт тарабынан активдерди башкаруу иш-милдетин борбордоштуруунун жана дивиденддерди бөлүштүрүүнүн негизинде мамлекеттик менчикти башкаруунун натыйжалуу стратегиясы жайылтылат. Өлкөнүн активдерин топтоо жана менчикти натыйжалуу башкаруунун механизмдерин жайылтуу үчүн жооп берүүчү атайын "Өнүктүрүү банкы" түзүлөт.

40. Бүгүнкү күндө Кыргызстандын экономикасы экономикалык өнүгүүнүн жаңы стимулдарына өтө муктаж, ал эми колдо болгон активдер бул милдеттерди чечүүгө мобилизацияланган эмес. Бул көйгөйдү чечүүнүн айрыкча оптималдуу варианттарынын бири "Центерра Голд Инк." алтын казуучу компаниянын акцияларынын мамлекеттик пакеттеринин бир бөлүгүн күрөөгө коюу болуп саналат. Кыргыз Республикасы, учурдагы рыноктук наркы 1,6 млрд. АКШ долларын түзгөн "Центерра Голд Инк." компаниясынын 33% акциясына ээ. Бул активдерди максималдуу киреше алуу үчүн пайдалануу зарыл. Бул максатта Өкмөт акциялардын бир бөлүгүн экономиканын негизги секторлоруна дем берүүгө каражат алуу үчүн коюуну пландаштырууда. Алынган финансылык ресурстар "Өнүктүрүү банкы" тарабынан экономикалык өсүштүн мүмкүнчүлүктөрүн ишке ашыруу боюнча долбоорлорду каржылоого багытталат.

41. "Өнүктүрүү банкынын" иш-аракеттеринин негизги багыттары алгачкы этапта төмөнкү долбоорлор болот:

- "Арзан турак жай" (10-20 жылга ипотека);

- "Арзан айыл чарба техникалары" (лизинг);

- "Фермерлерге жана ишкерлерге арзан кредиттер".

Бул үч багыттан тышкары "Өнүктүрүү банкы" инфраструктураны, адам потенциалын, жаңы технологияларды өнүктүрүүгө жана экономиканын келечектүү тармактарын колдоого багытталган долбоорлорду ишке ашырууга көмөктөшөт.

V. Бюджеттик саясат

42. Бюджеттик саясатты оптималдаштыруу. Пландаштырылган реформалар төмөнкү көйгөйлөрдү чечүүгө багытталган. 2011-жылы бюджеттин чыгымы 65%ке өстү, 2011-жылы бюджеттин тартыштыгы 20,9 млрд.сомдун деңгээлинде күтүлүүдө жана, болжолдоо боюнча 2012-жылы 22,3 млрд.сомго (ИДПга карата 7,5%) жетет. 2010-жылдагы белгилүү окуяларга жана Кыргыз Республикасындагы ишкердик активдүүлүктүн андан ары төмөндөшүнө байланыштуу, ошондой эле дүйнөлүк экономиканын рецессиясынын (төмөндөшүнүн) фонунда республикалык бюджетти түзүүдө жана аткарууда көйгөйлөр пайда болду. Бюджеттин чыгымынын өсүшү төмөнкүлөр менен шартталган:

- коргонуу комплексинин жана коомдук тартипти сактоо органдарынын кызматкерлеринин эмгек акыларын көбөйтүү;

- билим берүү, социалдык чөйрөнүн жана маданияттын кызматчыларынын эмгек акыларын көбөйтүү;

- өлкөнүн түштүк регионун калыбына келтирүү жана өнүктүрүүнүн долбоорлорун каржылоону көбөйтүү.

43. Бюджеттин учурдагы чыгымы кирешеден 20%ке ашат. Жалпы чыгымдын 24%тен ашыгы мамлекеттик аппаратты кармоого кетет. Мамлекеттин чыгаша милдеттеринин өсүшүнүн тенденциясы сакталып калууда, бул жылдан жылга бюджеттин тартыштыгын көбөйтүүгө алып келет. 2011-жылдан 2014-жылга чейин күнүмдүк чыгымдар орточо 8%ке көбөйөт, же жыл сайын 5,7 млрд.сомго көбөйөт, ошол эле учурда өнүктүрүү долбоорлоруна чыгымдар орточо 21,5%ке же жыл сайын 4,2 млрд.сомго азаят.

44. Бюджеттин олуттуу тартыштыгы салт болуп калган механизмдерин жакшыртуу менен кандай болсо, дал ошондой эле кирешенин альтернативдик булактарын издөө жолу менен аны оптималдаштыруунун зарылдыгын таңуулоодо. Бул экономиканын реалдуу секторуна кошумча инвестицияларды тартуу, салыктык жеңилдиктерди кайра карап чыгуу, салыктык жол-жоболорду жөнөкөйлөтүү, башкаруунун бардык системасын жакшыртуу аркылуу бюджеттик келип түшүүлөрдү көбөйтүү болуп эсептелет.

45. Чыгымдарды азайтуу боюнча саясат лицензияларды жана уруксат берүүлөрдүн санын кыскартууга, контролдоо-көзөмөлдөө чөйрөсүн реформалоого, мамлекеттик кызмат көрсөтүү чөйрөсүн тартипке келтирүүгө жана мамлекеттик кызматкерлердин штаттык санын кыскартууга багытталат.

46. Бул Программа киреше түзүүчү ири долбоорлорду ишке ашыруу, мамлекеттик активдерди башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатуу жолу менен, ошондой эле экономиканы кайтадан жөнгө салуу аркылуу бюджеттин кирешесин олуттуу көбөйтүүнү караштырат.

47. Мамлекеттик финансыны натыйжалуу башкаруу үчүн Кыргыз Республикасынын мамлекеттик финансысын 2009-2013-жылдарда башкаруунун системасын реформалоо боюнча иш-аракеттердин орто мөөнөттүк планы өркүндөтүлөт.

48. Мамлекеттик финансысын башкаруунун системасын реформалоонун алкагында Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодекси иштелип чыгат, бюджеттик процессти автоматташтыруу жана бюджеттер аралык мамилелердин системасын өркүндөтүү боюнча иштер жүргүзүлөт.

49. Салыктык эмес төлөмдөрдүн структурасын реформалоо мамлекеттик акы төлөнүүчү кызматтарды оптималдаштырууга жана мамлекеттин менчигин жана жаратылыш ресурстарын натыйжалуу башкарууга багытталат.

50. Салык жана бажы органдары тарабынан башкарууну жакшыртуу боюнча атайын программа кабыл алынат, ошондой эле эл аралык уюмдар менен түзүлгөн келишимдердин линиясы боюнча бюджетке гранттардын келип түшүүсүн камсыздоо үчүн Өкмөттүн бардык милдеттенмелери аткарылат. Бюджеттин кирешеси Эл аралык валюта фондунун Меморандумунун жоболорун эске алат.

51. Мамлекеттик финансыны натыйжалуу башкаруу максатында, мамлекеттик аппараттын структурасын кыскартуудан башка бюджеттик чыгымдарды конкреттүү программага жана долбоорго пландаштырууну жана пайдаланууну болжолдогон бюджеттик чыгымдардын натыйжалуулугунун механизми киргизилет. Бул бошотулган каражаттарды экономиканы өнүктүрүүгө жөнөтүүгө мүмкүндүк берет, бул андан аркысында кирешелердин келип түшүүсүн өстүрүүгө алып келет.

52. Бюджеттик саясатты өркүндөтүүнүн алкагында мамлекеттик карызды башкарууга карата ыкмалар кайра каралат. Тышкы карыз менен болгон кырдаалды жакшыртуу үчүн 2011-жылы Мамлекеттик карызды башкаруу боюнча жаңы стратегия иштелип чыгат жана кабыл алынат.

VI. Өнүгүү чөйрөсүн жакшыртуу

Саясий жана социалдык-экономикалык чөйрөдөгү белгиленген позитивдүү жылыштарды сактап эле калбастан өлкөнүн алдыга өнүгүүсүнө жетишүү маанилүү. Ошондуктан Программада төмөнкүлөр каралган:

- коррупциянын таасиринен эркин болгон бийликтин натыйжалуу системасын куруу;

- бийликтин болгон аракетин, күчүн өлкөнү өнүктүрүү максатына гана багыттоо;

- бизнес-чөйрөсүн жакшыртуу үчүн түп-тамырынан бери реформа жүргүзүү аркылуу улуттук экономиканын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу.

53. Бул милдеттерди чечүү үчүн улуттук резервдерди жана ресурстарды максималдуу кошо аракетке келтирүү, чет өлкөлүк инвесторлордун келиши үчүн айрыкча пайдалуу шарттарды түзүү зарыл жана өнүктүрүү чөйрөсүн жакшыртуу боюнча төмөнкү артыкчылыктуу багыттар боюнча иштөө зарыл:

- Биринчи артыкчылык - өлкөнү өнүктүрүүдөгү негизги тоскоолдук болгон коррупциянын деңгээлин максималдуу азайтуу. Дүйнөлүк тажрыйба коррупция менен күрөшүүнүн натыйжалуу ыкмасы болуп күч ыкмаларын колдонуу эмес, чиновниктин мамлекеттин атынан чыгуу мүмкүнчүлүктөрүн кескин чектөө эсептеле тургандыгын көрсөтүүдө. Ошондуктан коррупция менен күрөшүүдө күч ыкмасы, ошондой эле экономикалык жана саясий ыкмалар дагы колдонулат.

- Экинчи артыкчылык - экономикага мамлекеттик кийлигишүүнү кыскартуу аркылуу өлкөнү өнүктүрүү. Экономикалык саясатты максималдуу түрдө мыйзамдаштырууну жүргүзүү, менчикке болгон укукту коргоону камсыздоо, ишкердик иш-аракеттин коопсуздугуна кепилдик берүү, бизнестин мамлекетке болгон ишенимин калыбына келтирүү пландаштырылууда.

54. Бүгүнкү күндө өлкөнүн аткаруу бийлиги, бюджеттик каражаттардын эбегейсиз ресурстарын керектеп жаткан эби-сыны жок, натыйжасыз машинаны элестетет. Эркин ишкердик иш-аракеттери үчүн артыкча тоскоолдуктардын көп санда болушу жана аны менен байланышкан ашыкча мамлекеттик кызматтар, мамлекеттик кызматчылардын эмгегине акы төлөөнүн төмөн стимулу жана башка факторлор Кыргыз Республикасында коррупциянын гүлдөп өсүшүнө алып келүүдө.

55. Ишкердик чөйрөсүндө бири-бирин кайталоочу, бири-бирине каршы келген ченемдик укуктук актылар өтө көп, юридикалык коллизийлер, бизнес жүргүзүү ишинде мамилелерди жөнгө салуучу мыйзамдарга кабыл алынган мыйзам актылардын дал келбестиги же мыйзам нормаларынын бузулушу менчикке болгон укуктун корголбогондугуна жана экономикалык системанын туруктуулугуна коркунуч келтирүүгө алып келет.

56. Мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары ишкердик иш-аракеттерге көмөктөшүүгө, лицензиялык-уруксат берүүчү жана контролдоо-көзөмөлдөө чөйрөсүндө реформа жүргүзүүнү демилгелөөгө начар катышышат. Иш жүзүндө ишкердик субъекттерин текшерүүнүн жетилбеген системасы гүлдөп жатат, алар ишкердик субъекттерин коргоонун жана коопсуздуктун керектүү деңгээлин камсыз кыла албайт.

57. Ошондуктан Өкмөт төмөнкүлөргө багытталган мамлекеттик башкаруунун системасын түп-тамырынан бери реформалоону жүргүзөт:

- мамлекеттик аппаратты структуралык реформалоо;

- мамлекеттик кызматкерлердин штаттык санын кыскартуу;

- артыкча бийлик иш-милдеттерин жана ыйгарым укуктарын кыскартуу;

- мамлекеттик кызматчыларды жалдоонун рыноктук шарттарына өтүү.

58. Коррупция менен күрөшүү жана бизнес-чөйрөсүн жакшыртуу сунушталып жаткан реформанын өзөгүн түзүшөт. Өкмөт тарабынан чиновниктердин бизнеске болгон таасирин кыскартуунун, анын ичинде анын иш-аракеттерин катуу контролдоонун механизмдери иштелип чыгат. Бул чаралардын натыйжасы коррупцияны кескин кыскартуу, ишкердикти өнүктүрүүгө түрткү берүү, бюджетке келтирилген жүктү азайтуу, мамлекеттик башкаруунун натыйжалуулугун арттыруу болуп калат.

59. Мамлекеттик башкаруунун структурасын реформалоо ишкердик иш-аракеттерге лицензияларды жана уруксат берүүлөрдү кыскартууга, ошондой эле контролдоо-көзөмөлдөө иш-милдеттерин жана мамлекеттик мекемелердин штаттык тизимдерин кыскартууга багытталган.

60. Бюджет үчүн оор жүк болгон контролдоо-уруксат берүү иш-милдеттерди олуттуу кыскартуу пландаштырылууда. Бүгүнкү күндө 500дөн ашык иш-аракеттердин түрлөрү лицензияланат, жана мындай лицензиялардын бир бөлүгүн жоюу зарыл. Биринчи этапта келечекте бул иш-аракеттерди улантуу мүмкүнчүлүгү менен лицензиянын жана уруксат берүүлөрдүн 278 түрүн бүгүн эле кыскартуу мүмкүн. Реформалоонун биринчи этабында жоюлуучу бардык лицензиялардын жана уруксат берүүлөрдүн тизмеси 4-тиркемеде берилген.

61. 2011-жыл ичинде төмөнкүлөрдү (1) лицензиялардын жана уруксаттын толук тизмесин, (2) лицензияларды жана уруксатты берүүнүн принциптерин, (3) артка чакырып алуунун шарттары, жоюу, берүүдөн баш тартуу, лицензиянын күчүн токтотуп турууну караган "Кыргыз Республикасында лицензиялык система жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жаңы долбоору иштелип чыгат жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине киргизилет. Лицензиялоо чөйрөсүн мамлекеттик жөнгө салуу төмөнкү принциптерге негизделет:

- лицензиялоонун бирдиктүү тартиби;

- лицензияларды бирдей негиздерде жана тең шарттарда берүү;

- лицензиялык режимди киргизүүнүн негизделиши;

- техникалык регламент күчүнө кирген учурдан тартып лицензиялык режим жоюлат;

- белгилүү бир иш-аракеттин жарандык жоопкерчилигин милдеттүү түрдө камсыздоону киргизген учурдан баштап лицензиялык режим жоюлат;

- мамлекеттик монополия лицензиялоого жатпайт;

- лицензия берилген учурда өз алдынча негизги иш-аракеттин түрү менен байланышкан иш-аракеттин кошумча түрүн белгилөөгө тыюу салынат.

62. Реформанын курч мизи натыйжасыз, чыгымдуу, көпчүлүк учурда бири-бирин кайталап калуучу, көбүнчө формалдуу мүнөздү алып жүргөн, ошол эле учурда коррупциялык жагдай үчүн кеңири мүмкүнчүлүктөрдү түзгөн контролдоо-көзөмөлдөө чөйрөсүндөгү, азыркы учурда колдонуудагы мамлекеттик жөнгө салуу системасына багытталат.

63. Мамлекеттик башкарууну оптималдаштыруунун маанилүү милдети "сервистик мамлекетти" курууга өтүү болуп саналат, анын негизги милдети "мамлекеттик машинаны" коомго кызмат кылууга кайра багыттоо болуп саналат. Бул иштин эң маанилүү натыйжаларынын бири жеке сектордо айрыкча сапаттуу аткарыла турган жана мамлекетке таандык болбогон кызмат көрсөтүүлөрдү өткөрүп берүүнүн (аутсорсингди) максималдуу мүмкүндүгүн жүргүзүү болуп калууга тийиш.

64. Бүгүнкү күндө мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн түрү 20000 ашат. Азыркы учурда кызмат көрсөтүүлөрдүн мамлекеттик реестрин түзүү боюнча иштер жүргүзүлүүдө, анын натыйжасы болуп аларды 300гө чейин кыскартуу эсептелет, калган кызматтар жеке секторго берилет.

2011-жылдан тартып мамлекеттик кызмат көрсөтүү боюнча иштерди негизги үч этапта ишке ашыруу алдыда турат:

- 2011-жылы - мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн реестрин иштеп чыгуу;

- 2012-жылы - мамлекеттик кызмат көрсөтүүнүн сапаттарынын стандарттарын иштеп чыгуу;

- 2012-2014-жылдар - "Электрондук Өкмөттүн" системасын түзүү.

65. Жүргүзүлүүчү реформанын натыйжасында бирдиктүү реестринен лицензиялык-уруксат берүү системасы жана контролдоо-көзөмөлдөө иш-милдеттери менен байланышкан мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөр жоюлат. Бул кызмат көрсөтүүлөр регулятивдик кызмат жана мамлекеттик органдардын контролдоо-көзөмөлдөө иш-милдеттери катары аныкталат жана акысыз негизде ишке ашырылат. Мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн бирдиктүү реестрине мамлекеттин өз жарандарынын алдында көрсөтүүгө милдеттүү болуп саналган кызматтар гана киргизилет.

66. Реформанын жыйынтыгы боюнча Өкмөттүн жыйнактуу жана натыйжалуу структурасы түзүлөт. Реформанын мааниси өлкөнүн коомдук-саясий туруктуулугу жана анын экономикасын өнүктүрүү үчүн өзүнө жоопкерчиликти ала турган аткаруу бийлигин куруу болуп калат. Реформанын жүрүшүндө тактык менен чектелген ыйгарым укугу жана жоопкерчилиги бар, башкаруунун ачык-айкын системасы менен жаңыланган аткаруу бийлиги реалдуу жагдайга оперативдик түрдө жооп кайтара алат жана мааниси аныкталган саясий чечимдерди кабыл ала алат. Штаттарды кыскартуудан бюджеттик каражат 1 млрд.сомго жакын үнөмдөөнү түзөт.

67. Башка өлкөлөр менен тышкы экономикалык кызматташтыкты өнүктүрүүдө бюрократтык тоскоолдуктарды азайтуу үчүн жана туризмди өнүктүрүү жана бул тармактан калктын кирешесин жогорулатуу максатында калктын ар бир жан башына эсептегенде жогорку кирешелүү мамлекеттердин жарандары үчүн Кыргыз Республикасына келүү визасы 90 күнгө чейин алынып салат.

68. Мамлекеттик кызматкерлердин иштөө шарттарын реформалоо. Өнүктүрүү үчүн коюлган максаттарды ишке ашыруу үчүн өз ишинин кесипкөйлөрүнүн жана адистеринин штаты керектелет. Компетенттүүлүк, кесипкөйлүк, чыгармачылык мүмкүнчүлүк кадрларды тандап алуудагы негизги критерийлер болуп саналат. Мамлекеттик кызматка болгон кызыгууга түрткү берүү жолундагы алгачкы кадам штаттарды кыскартуунун эсебинен эмгек акыларды көбөйтүү болуп калат.

69. Тандап алуунун азыркы конкурстук системасы керектүү мамлекеттик башкаруучуларды өстүрүүгө мүмкүндүк бербейт. Бул көйгөйдү чечүү үчүн бардык мамлекеттик административдик кызматтарга баштан аяк конкурстук тандап алуунун моделинен карьералык системага өтүүнү ишке ашыруу болжолдонууда. Конкурстар системага жаш адистерди "киргизүүнүн башаты" катары гана милдеттүү болуп калат. Андан аркы "карьералык тепкич" боюнча жылдыруу адистин жеке сиңирген эмгегинин негизинде, б.а. анын ишинин сапатын эске алуу менен гана ишке ашырылат.

70. Иштин көлөмү жана мүнөзү, муну менен байланышкан эмгекке акы төлөөнүн жеке шарттары эмгек контракттарында белгиленет, бул кызматкерди эмгектик милдеттенмелерин сапаттуу аткаруусуна түрткү берет. Контрактта аныкталган иштерди аткарбай коюу, материалдык жана административдик жаза үчүн, ээлеген кызмат ордунан бошотууга чейин, негиз боло алат. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлердин ишинин натыйжалуулугун жогорулатуу үчүн алардын эмгегине акы төлөөнүн өлчөмү түздөн-түз конкреттүү жыйынтыктарга жараша коюлат. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарда жеке сиңирген эмгегинин жана кесипкөйлүгүнүн негизинде эмгекти баалоого карата жеке ыкманы караштырган контракттардын системасы жайылтылат. Демек, "Мамлекеттик кызмат жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр киргизилет.

71. Реформанын дагы бир маанилүү элементи мамлекеттик органдардын кызматтык автотранспортторун тартипке келтирүү жана кыскартуу болуп саналат.

VII. Социалдык өнүктүрүү

72. Негизги милдеттердин бири социалдык кызматтарды андан ары өнүктүрүү болуп саналат. Бул багытта сапаттуу социалдык кызматтарды көрсөтүүнү, ошондой эле социалдык кызматтардын спектрин, анын ичинде жергиликтүү деңгээлде өнүктүрүүнү камсыздоочу ченемдик укуктук базаны өркүндөтүү каралууда. Социалдык кызматтардын сапатын жана анын өнүгүүсүн камсыздоо үчүн, бул кызматтарды жеринде көрсөтүүчү социалдык кызматкердин статусун жана мүмкүнчүлүгүн жогорулатууга жардам берүүчү социалдык кызматкердин институту түзүлөт. Ошондой эле өкмөттүк эмес сектордун мүмкүнчүлүгүн арттыруу жана анын мамлекеттик органдар менен жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен өз ара аракеттенүүсүн камсыздоо максатында, мамлекеттик социалдык заказдар аркылуу социалдык кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алуунун механизмдери өнүктүрүлөт.

73. Өкмөттүн иш-аракети балдарды коргоонун төмөнкүлөрдү караган системасын курууга багытталат:

- үй-бүлөлөрдүн керектөөлөрүнөн улам жергиликтүү деңгээлде социалдык иштин системасын иштеп чыгуу жана жайылтуу аркылуу жашоонун татаал жагдайына балдардын туш болуусунун алдын алуунун;

- жашоонун татаал жагдайында калган үй-бүлөлөр жана балдар менен иштөөнүн ар түрдүү формаларын жайылтуу жана аларды күндүз болуучу борборлорго, кабыл алуучу үй-бүлөлөргө, адаптациялоо жана реабилитациялоо борборлоруна ж.б. орноштуруу.

74. Ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды (ДМЧА) жана кары-картаң жарандарды мамлекеттик колдоо, аларды коомго реабилитациялоого жана интеграциялоого, ошондой эле ар кандай типтеги социалдык мекемелерде иштөөнүн жаңы формаларына жана ыкмаларына, протездик-ортопедиялык буюмдарды жана кресло-коляскаларды даярдоонун заманбап технологияларын жайылтууга багытталат. ДМЧАлардын маалыматтык жана билим берүү программаларга жетишүүсүнө болгон укугун алдыга жылдыруу телекөрсөтүүнүн каналдарында сурдокоторууну пайдалануу көмөк көрсөтөт. Майыптыкты аныктоонун системасын өркүндөтүү жана медико-социалдык эксперттик комиссиялардын иш-аракеттерин реформалоо пландаштырылууда.

75. Социалдык төлөмдөрдүн жеткиликтүү жана ачык-айкын, коррупциянын таасиринен эркин болгон системасын курууга багытталган бир катар чаралар ишке ашырылат, булар социалдык коргоонун корпоративдик маалыматтык системасын киргизүү жана социалдык төлөмдөрдү ишке ашыруу үчүн банк кызматтарын пайдалануу аркылуу жетишилет. Аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө бирдиктүү жөлөк пулдун даректүүлүгүн андан ары күчөтүү аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн муктаждыгынын даражасын аныктоонун ыкмасын өркүндөтүү жолу менен өткөрүлөт. Бир эле учурда экономикалык өсуштөн улам, жыл сайын мамлекеттик жөлөк пулдардын өлчөмдөрү жогорулайт. Мамлекеттик чыгымдарды оптималдаштыруу максатында 2010-жылдын деңгээлинде жеңилдиктердин ордуна акчалай компенсацияларды алгандардын категорияларынын санын сактап калуу пландаштырылууда.

76. Саламаттыкты сактоо системасы эби-сыны жок жана мобилдүү эмес бойдон калууда, эбегейсиз финансылык ресурстар натыйжасыз сарпталууда. Саламаттыкты сактоодо медициналык кызматтарга болгон реалдуу жеткиликтүүлүктүн көйгөйлөрү чечилиши керек. Саламаттыкты сактоо чөйрөсүндөгү негизги милдет калктын саламаттыгын жакшыртуунун системасын оптималдаштырууда турат, бул өлкөнүн бардык аймагы боюнча сапаттуу медициналык кызматтар менен камсыз кылыш керек. Келерки жылдарда саламаттыкты сактоонун системасын өнүктүрүү боюнча негизги аракеттер калктын саламаттыгын коргоонун актуалдуу көйгөйлөрүн чечүү боюнча максатка багытталган иштерди жүргүзүүгө жана балдардын өлүмүн кыскартуу, энеликти коргоону жакшыртуу, ВИЧ/СПИД жана башка негизги дарттар менен күрөшүү сыяктуу миң жылдыкты өнүктүрүүнүн максаттарына жетүүгө багытталат. Аялдардын жана балдардын тамак ашын жакшыртуу боюнча программа, ошондой эле кургак учук менен ооругандардын, ВИЧ инфекциясына чалдыккандардын жана баңги заттарын керектөөчүлөрдүн санын кыскартуу боюнча программалар ишке ашырылат.

77. Бул Программада медицина кызматкерлерине аткарган ишинин сапатына б.а. акыркы натыйжасына жараша эмгегине акы төлөө боюнча каржылоо сыяктуу саламаттык сактоо уюмдарын каржылоонун рыноктук мамилелерин киргизүү каралат. Медициналык кызматтарды сапаттуу жана натыйжалуу көрсөтүү максатында жеке менчик медициналык камсыздандырууну киргизүү жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруунун принциптерин белгилөө сунушталат.

78. Билим берүү чөйрөсүндөгү өзгөртүүлөр мектепте билим берүүнүн мазмунун реформалоого, билим берүүнү каржылоонун жана башкаруунун системасын өзгөртүүгө, окуучулардын жетишүүсүн баалоонун системасын модернизациялоого, мугалим менен мектептин себеп-жүйөөлөрүнүн системасын түзүүгө багытталат. Реформа мектептерде маалыматтык-коммуникациялык технологиянын инфраструктураларын мектептерди компьютерлер менен камсыз кылуу, жабдуулар менен жабдуу, билим берүү объекттерин оңдоо жана куруу, тамак аш менен камсыздоо программасын колдоо жана өзгөчө муктаждыгы бар балдар үчүн чөйрөнү түзүү аркылуу өнүктүрүүгө багытталат. Мектеп мугалимдерине түрткү берүүнүн жаңы механизмдери иштелип чыгат.

79. "Интерактивдүү мектеп" аппараттык комплекси менен жабдылган, 210 мектепти камтый турган, окуу жайларында Мультисервистик маалыматтык билим берүү чөйрөсүн (ММБЧ) киргизүүнү караган "Келечектин мектеби" долбоору ишке ашырылат.

80. Мамлекеттик колдоо ошондой эле алыскы райондордон жөндөмдүү жаштардын билимге жетишүүсүн камсыз кылууга багытталат.

81. Республиканын бардык аймактарындагы мектептерде ар бир жан башын каржылоо механизмин жайылтуу негиз түзүүчү принцип болуп калат.

82. Азыркы учурда билим берүү системасы бүгүнкү күндүн керектөөсүнөн улам гана кадрларды даярдоодо. Адистерди даярдоодо келечекти болжолдоо жана андан аркы келечекти программалоо боюнча иштер жүргүзүлбөйт. Эмгек рыногун болжолдоонун системасын ордуна келтирүү жана 4-5 жылдан кийин талап кылына турган адистерди даярдоо зарыл.

VIII. Коопсуздук

83. Коомдогу, экономикадагы жана мамлекеттик башкаруу системасындагы кризистик пайда болууларды тереңдетүү менен коштолгон Кыргыз Республикасындагы 2010-жылдагы окуялар ички жана тышкы коопсуздук чөйрөсүндө топтолуп калган көйгөйлөрдү көз көрүнөө ашкереледи. Ошол мезгилде республикада түзүлгөн коомдук-саясий жана социалдык-экономикалык абал өзгөчө курч мүнөздө болуп жаткан көйгөйлөрдүн жана карама-каршылыктардын бардыгын белгиледи, материалдык-техникалык жабдылануунун жетишсиздигин жана укук коргоо органдарынын кызматкерлеринин кадр боюнча даярдыгы начар экендигин көрсөттү.

84. Мурунку режимде кетирилген каталардын жана уюштуруучулук-башкаруучулуктагы, жана өзгөчө кадр ишиндеги жаңылыштыктардын натыйжасында, укук коргоо органдары начарлаган, калктын ишениминен чыгып калышкан, тартип төмөн түшкөн жана толук көлөмдө, өз иш-милдеттерин толук жарамдуу ишке ашырууга жарабай калышкан. Ошол эле учурда укук коргоо органдарына уюшулган кылмыштуулук менен күрөшүү, коомдук коопсуздукту камсыздоо, пайда болуп жаткан тер процесстер жана карама-каршылыктар тууралуу, анын ичинде өлкөнүн ичинде кандай болсо, анын чегине тышкары дал ошондой эле улуттар аралык мамилелер чөйрөсүндөгү актуалдуу эскертүүчү маалыматтарды топтоо жана өлкөнүн саясий жетекчилигин аны менен камсыз кылуучу ыйгарым укуктар экинчи планда калган. Ок атуучу куралдарды мыйзамсыз сактоо, кылмыштуулуктун өсүшү жана анын бийлик структуралары менен биригип кеткен фактылары аныкталган.

85. "2011-жылга "Экономика жана коопсуздук" иш-чаралар планын бекитүү жөнүндө" кабыл алынган Өкмөттүн токтомунун алкагында Уюшулган кылмыштуулук менен күрөшүү боюнча башкы башкармалык түзүлдү, мамлекет менен жеке менчиктин диалогу үчүн дайыма иштеп жаткан "аянтча" аркылуу мамлекеттин жарандык коом менен өз ара аракеттенүү системасы тартипке келтирилди, жарандык коом менен өз ара аракеттенүүлөрдү жакшыртуу боюнча чаралар көрүлүүдө.

86. Коргонуу комплексинде эл аралык аскердик кызматташтыкты чыңдоо боюнча иштер жүргүзүлгөн. АКШнын, Туркиянын, КЭРдин, Россия Федерациясынын аскердик ведомстволору менен макулдашууларга жетишилди. Гранттык негизде аскердик курал-жабдыктарды, техникаларды жана транспорттук каражаттардын берилиши кызматташтыктын натыйжасы болуп калды.

87. Региондук коргонуу жөндөмдүүлүктү күчөтүү максатында Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлиги ЖККУга жана ШКУга мүчө мамлекеттер менен күжүрмөн даярдык жана аскерлерди башкаруу чөйрөсүндө тыгыз өз ара аракеттенди.

88. Укук коргоо органдарынын системасын реформалоо төмөнкү багыттар боюнча ишке ашырылат:

- тергөөчүлөрдүн өзгөчө статусун процессуалдык бекемдөө;

- алгачкы текшерүүчүлөр институтун кайра жаратуу;

- жарандык, административдик жана кылмыш иштери (жалпы көзөмөлдөө иш милдетин алып салуу менен) боюнча гана көзөмөлдөөчү орган катары Кыргыз Республикасынын прокуратурасынын статусун мыйзамдуу бекемдөө;

- жол кыймылынын коопсуздугу башкы башкармалыгын

реформалоо;

- укуктук тартипти жана коомдук коопсуздукту ж.б. камсыз кылуу чөйрөсүндө борбордук орган менен жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ортосундагы ыйгарым укуктарды кайра бөлүштүрүү жолу менен муниципалдык милиция түзүү.

89. Бүгүнкү күндө укук коргоо органдары көптөгөн ашыкча иш-милдеттерди аткарышат. Натыйжада, укук коргоо органдарынын айрым ыйгарым укуктары өз арасында жана контролдоочу иш-милдеттерди ишке ашыруучу (өзгөчө керектөө рыногу чөйрөсүндө жана ишкердик иш-аракеттерде) органдардын ортосунда бири-бирин кайталап калган. Бул бир жагынан экономикада кошумча административдик тоскоолдуктарды түзүүгө, экинчи жагынан олуттуу бюджеттик чыгымдарга алып келет. Реформалар бул көйгөйлөрдү алып салууга багытталат.

IX. Региондорду өнүктүрүү

90. Бул Программанын максаты улуттук долбоорлорду ишке ашыруу, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарын реформалоо аркылуу экономикадагы сапаттуу өзгөрүүлөр жана региондордун социалдык өнүгүүсү үчүн шарттарды түзүү болуп саналат. Калкка сапаттуу кызматтарды көрсөтүү боюнча башкаруунун оптималдуу кесипкөй системасы бар жергиликтүү өз алдынча башкаруунун туруктуу системасын түзүү үчүн чаралар ишке ашырылат.

91. 2011-жылдын акырына чейин төмөнкүлөр үчүн шарт түзүүнү караган региондук өнүгүүнүн Концепциясынын долбоору иштелип чыгат:

- өлкөнүн региондорунун экономикалык өнүгүүсүнүн теңсиздигин кыскартуу;

- жергиликтүү экономиканын мүмкүнчүлүгүн жана алардын инвестициялык жагымдуулугун өстүрүү;

- айыл аймактарынан калктын кетишин кыскартуу;

- инфраструктураны өнүктүрүү;

- мамлекет менен жеке менчиктин өнөктөштүгүн жергиликтүү жана региондук деңгээлде өнүктүрүү.

X. Күтүлүүчү натыйжалар

92. Программаны ишке ашыруунун натыйжасында төмөнкүлөргө жетишилет:

- ИДПны жылына орточо 5,5%тен 8%ке чейин өсүшүн тездетүү;

- салык кирешелерин кеминде 25 млрд.сомго көбөйтүү (жылына орточо 4,5 млрд.сом);

- 2011-жылдагы ИДПга карата 8,5% бюджеттин тартыштыгын 2014-жылы 7,2%ке чейин төмөндөтүү;

- 2012-2014-жылдары инфляциянын деңгээли 10% ашпайт деп болжолдоого;

- мамлекеттин тышкы карызынын туруктуулугу, ИДПга карата тышкы карыздын катышын 50%тин деңгээлинде сактоого;

- бюджеттик процесстерди сапаттуу жакшыртуу, бюджетти башкаруунун заманбап технологияларын киргизүүгө;

- 177,5 миң адам үчүн жаңы жумуш орундарын түзүүгө (жылына 50 миңден ашык);

- 80 миң айыл чарбасын сугат суу менен камсыз кылууга;

- улуттук ири долбоорлордун аркасында - чет өлкөлүк инвестицияларды тартууга;

- аралаш ишканаларды/тармактарды өнүктүрүүнү тездетүүнү 1,5 коэффициенти менен мультипликативдик натыйжага;

- коррупциянын деңгээлин төмөндөтүүгө, мамлекетке, анын ичинде укук коргоо органдарынын ишине болгон элдин ишенимин жогорулатууга;

- бизнести жөнгө салууга мамлекеттин кийлигишүүсүнүн деңгээлин кыскартууга, текшерүү жүргүзүүнүн системасын минимумга жеткирүүгө, бизнес менен бийликтин өз ара аракеттерин жакшыртууга;

- ишкердик иш-аракетти жүргүзүү үчүн уруксат берүүчү документтерди алуунун жол-жоболорун жөнөкөйлөтүүгө же минимумга жеткирүүгө;

- мамлекеттик кызматкерлердин эмгегине дем берүүнүн заманбап механизмдерин киргизүүгө, мамлекеттик кызматкерлердин кесипкөйлүгү жана карьералык өсүшү үчүн шарттарды түзүүгө;

- айыл чарба товарларын өндүрүүчүлөрдүн бир катар мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү алууга (мелиорация, жаныбарларды жана өсүмдүктөрдү коргоо, кадрларды даярдоо ж.б.), жерди пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатууга, айыл чарба продукцияларын экспорттоону өстүрүү үчүн шарттарды түзүүгө, жеке көмөкчү чарбаларда продукция өндүрүүнү өстүрүүгө;

- өнүккөн өлкөлөрдөн келүүчү туристтердин санын ага ылайык мамлекеттик бюджеттин тийиштүү кирешелерин көбөйтүү;

- жол-транспорт секторунда долбоорлорду ишке ашыруунун эсебинен Кыргызстан үчүн товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн региондук жана жергиликтүү рынокторуна чыгууга, транзиттик мүмкүнчүлүктөрдү жогорулатууга;

- калкка көрсөтүлүүчү медициналык кызматтардын сапатын жогорулатууга, адамдын ден соолугунун абалын жакшыртууга, жеке менчик медициналык камсыздандырууну киргизүүгө;

- социалдык жардам берүүнүн даректүүлүгү жана жарандардын корголбогон категориялары үчүн социалдык жардамдарга жетишүүсүн кеңейтүүгө;

- жаратылыш ресурстарын сактоо жана туура пайдалануу боюнча чаралардын натыйжалуулугуна;

- Кыргыз Республикасынын күч түзүмдөрүнүн блогун жана укук коргоо системасын реформалоого;

- коомдук коопсуздукту коргоого жарандык коомду активдүү катыштыруунун жана бири-бирин түшүнүшүүнүн негизинде укук коргоо органдары менен өз ара аракеттенүүнүн эсебинен кылмыштуулуктун санын кыскартууга;

- 8 миңге жакын жаранды турак жай менен камсыз кылууга, анын ичинде турак жай массивдерин курууда социалдык-маданий объекттер (бала бакча, мектеп, оорукана, спорттук-ден соолукту чыңдоочу курулмалар жана тиричиликке багытталган объекттер) каралат.

XI. Корутунду

93. Бул Программаны ишке ашыруу боюнча конкреттүү чаралар төмөндө келтирилген.

94. Белгиленген милдеттердин тизмеси аткаруу үчүн татаал жана комплекстүү болуп саналат. Андыктан Кыргыз Республикасынын Президентинин, Өкмөттүн жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин тыгыз жана макулдашылган иши зарыл. Бүтүндөй мамлекеттин туруктуулугу алардын ишинин уюшкандыгына көз каранды.

95. Элдин бийликке болгон ишеними болбосо жана Өкмөттүн планы коом тарабынан колдоого алынбаса Программаны ишке ашыруу мүмкүн эместиги анык. Азыр гүлдөп өнүгүп жаткан өлкөлөрдөгү прогресс күчтүү саясий эрктин болгондугунан жана эл тарабынан бийликке максималдуу ишеним болгондугунан улам ишке ашкандыгын дүйнөлүк тажрыйба көрсөтүп келет.

96. Бул Программанын ишке ашышы үчүн эл алдындагы жана депутаттардын алдындагы жоопкерчиликти Өкмөт тартат. Кыргызстандын мурунку бийлиги өлкөнү өнүктүрүүнүн документтерин Парламент тарабынан бекитүүгө беришкен эмес жана өз жарлыктары менен бекитип келишкен. Өлкөнү өнүктүрүүнүн Программасы биринчи жолу Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кароосуна киргизилип жатат. Сунушталып жаткан реформаларды мыйзам жагынан камсыз кылуу - Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине берилет, жана жактырылган учурда урматтуу депутаттар алардын авторлошу болуп калышат.

97. Кыргызстандын коомдук турмушунда өкмөттүк эмес уюмдардын (ӨЭУ) ролу олуттуу өстү. Бийликтин алмашуусуна, жаңы Конституциянын кабыл алынышында жана башкаруунун парламенттик түрүнө өтүүдө жарандык коомдун салымы эбегейсиз. Демократиялык процесстерди күчтөндүрүү үчүн жарандык коом менен бийликтин өз ара аракеттенүүлөрүнүн түрлөрүн кеңейтүү жүрүп жатат жана стратегиялык чечимдерди кабыл алууга жарандык коомдун реалдуу катышуу багытында алгачкы кадамдар жасалды. Жарандык коом бул Программанын долбоорун талкуулоо жана мониторинг жүргүзүү процессине активдүү тартылат.

98. Ишке ашыруу процесси. Программа каржылоонун бюджеттик жана бюджеттен тышкаркы булактары менен улуттук долбоорлордун пакетинин өз ара байланышуусун камсыз кылган ар бир жылдык пландарды иштеп чыгуу жана жүзөгө ашыруу аркылуу ишке ашырылат.

99. Программаны оңдоп-түзөтүү тууралуу чечим жүргүзүлгөн мониторингдин жана үч жылдык Программанын ар бир жылдык пландарын ишке ашыруунун натыйжаларын баалоонун негизинде кабыл алынат.

100. Программаны ишке ашыруунун процессин башкаруу төмөнкүлөрдү карайт:

- Программаны аткарууда жетишилген прогресстер тууралуу саясий чечимдерди кабыл алуу үчүн ар бир жылдык планды ишке ашырууну дайыма талдоо жана баалоо;

- долбоорлорду жана секторалдык программаларды ишке ашырууга керектүү чыгымдардын негиздүүлүгү;

- каржылоонун мүмкүн болгон булактарын аныктоо, инвестициялык долбоорлорго түрткү берүү;

- секторалдык программаларды жана долбоорлорду ишке ашырууга зарыл болгон шарттарды түзүү;

- Программаны ийгиликтүү ишке ашыруу үчүн керектүү регулятивдик-башкаруучулук чөйрөнү түзүү;

- мониторинг жүргүзүүнүн жана баалоонун системасын ишке киргизүү, билдирилген максаттардан жана милдеттерден четтеп кетүүлөрдү табуу, себептерди жана керектүү оңдо-түзөтүүлөрдү киргизүүнү талдоо.

101. Программанын ар бир жылдык пландарын ишке ашыруу боюнча бардык кызыкдар тараптардын иш-аракеттеринин макулдашылгандыгы Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин жалпы координациялоосу алдында камсыздалат.

102. Бул Программанын ар бир жылдык планын ишке ашырууга мониторинг жүргүзүү жана баалоо боюнча жумушчу органы болуп Кыргыз Республикасынын Экономикалык жөнгө салуу министрлиги саналат.

103. Аткаруу бийлик органдарынын негизги милдеттери төмөнкүлөр болот: (1) зарыл болгон бюджеттик каражаттарды мобилизациялоо; (2) карыз алынган финансыны тартууну координациялоо; (3) аткаруу бийлигинин борбордук, тармактык жана региондук органдарынын иш-аракеттерин макулдашуу; (4) жеке сектор жана жарандык коом үчүн Программаны ишке ашырууга катышуу үчүн институционалдык шарттарды түзүү; (5) ушул Программанын алкагында секторалдык программаларды жана долбоорлорду ишке ашырууну координациялоо.

104. Мониторинг жүргүзүү жана баалоо. Программанын секторалдык программаларынын жана долбоорлорунун аткарылышына үзгүлтүксүз мониторинг жүргүзүү жана баалоо аны ишке ашырууда прогрессти байкоого алуунун натыйжалуу шайманы болуп калат, ал төмөнкүлөргө мүмкүндүк берет: (1) жылдыруу процессине оңдоолорду киргизүү аркылуу алдын алуучу чечимдерди кабыл алуу жана (2) алардын Кыргыз Республикасынын жалпы өнүгүүсүнө болгон таасирине баалоо жүргүзүү.

105. Бардык кызыкдар тараптар менен макулдашылган Программаны ишке ашыруунун ар бир жылдык планы анын аныктагычтар (индикаторлор) системасы менен кошо ушул Программанын алкагында 2012-2014-жылдарга белгиленген экономикалык жана социалдык артыкчылыктарды жылдырууда прогресске мониторинг жүргүзүүнү жана баалоону түзүүчү ажырагыс бөлүгү болуп калат. Чаралардын/иш-аракеттердин ар бир жылдык пландарына мониторинг жүргүзүүнүн жана баалоонун аныктагычтары сапаттык жана сандык мүнөздөмөгө ээ болушат.

106. Мониторинг жүргүзүүнүн жана баалоонун комплекси төмөнкүлөрдү байкоого жана өлчөөгө мүмкүндүк берет:

(i) салынган ресурстарды эске алуу менен пландаштырылган иш-чараларды/долбоорлорду ортодо аткарууну мүнөздөөчү аныктагычтарды топтоонун жардамы менен Программаны аткаруунун прогрессинин ортодогу натыйжалары;

(ii) коюлган максаттарды жана милдеттерди аткаруунун аныктагычтары аркылуу акыркы натыйжалар;

(iii) Миң жылдыкты өнүктүрүү максатын кошо макроэкономикалык деңгээлде Кыргыз Республикасынын өнүгүү динамикасын чагылдыруучу улуттук аныктагычтар.

107. Мониторинг жүргүзүү жана баалоо чаралардын/иш-аракеттердин ар бир жылдык пландарын аткаруу аркылуу Программаны ишке ашырылышына мониторинг жүргүзүүнүн жана баалоонун жыйынтыктарынын бирдиктүү картинасын түзүү үчүн Кыргыз Республикасынын Экономикалык жөнгө салуу министрлигине маалыматтардын тийиштүү "агымын" берүү менен үзгүлтүксүз негизде натыйжаларды байкоого алууну болжолдойт.

108. Мониторингдин маалыматтарынын негизинде Программаны ишке ашыруунун натыйжалуулугун мезгили менен баалоо жүргүзүлөт. Бул баалоонун жүрүшүндө жетишилген прогресс майда-чүйдөсүнө чейин талданат, "начар жерлери" жана программанын иш-чараларын жана долбоорлорун аткаруудагы кемчиликтер аныкталат. Алынган натыйжалардын негизинде альтернативдик мүмкүнчүлүктөрдү тандап алуу боюнча, үч жылдык Программаны ишке ашыруудагы кийинки кадамдар боюнча, ресурстарды кайта бөлүштүрүү жана аларды оптималдуу пайдалануу, донор коомчулук менен күч-аракеттерди координациялоону жакшыртуу, коомдун күткөндөрүн айрыкча канааттандыруу боюнча саясий чечимдер кабыл алынат.

Программаны ишке ашыруу боюнча конкреттүү чаралар

109. Макроэкономикалык саясат. Контролдоочу деңгээлде инфляциянын темпин кармап туруу үчүн төмөнкүлөр жүргүзүлөт:

- ашыкча акча массаларын стерилизациялоо боюнча жаңы монетардык шаймандарды иштеп чыгуу;

- мамлекеттик жөнгө салуу/баалардын өсүшүн кармап туруу үчүн интервенциялоо аркылуу дан жана нан азыктарынын рынокторуна монетардык эмес таасир тийгизүүнүн механизмдерин иштеп чыгуу;

- инфляциялык "пайда болуулардын" мезгилинде (үч айдан ашыкча эмес) бааларды чектөөнүн мамлекеттик шаймандарын иштеп чыгуу жана киргизүү;

- коммуналдык кызмат көрсөтүүлөргө алардын бааларынын кескин өсүп кетишине жол бербөө үчүн мамлекеттик тарифтик саясатка реформа жүргүзүү.

110. Мамлекеттик карызды натыйжалуу башкаруу жана анын туруктуу деңгээлин камсыз кылуу үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда:

- жеңилдетилген негизде жана гранттардын негизинде тышкы карыз алууларды тартуу;

- эки тараптуу тышкы карыздарды реструктуралаштыруу боюнча сүйлөшүүлөрдү аяктоо;

- конверсиялык операцияларды жана карыздарды активдерге, экологияга, экономикалык өнүктүрүүнүн милдеттерине алмаштырууну жүргүзүүнү тездетүү;

- ички карыз алуунун рыноктук эмес шаймандарын чыгаруунун көлөмүн кыскартуу;

- мамлекеттик карызды башкаруунун орто мөөнөттүк стратегиясын иштеп чыгуу жана кабыл алуу.

111. Салык саясаты коррупция, ири сандагы жеңилдиктер жана бошотуулар менен байланышкан көйгөйлөрдү алып салууга багытталат. Салыктардын толук көлөмдө келип түшүүлөрүн жана башкаруунун натыйжалуу системасын түзүүнү камсыз кылуу максаты коюлат. Салык жүгүн теңдештирүү жана салык жыйымдарынын толук болушун камсыз кылуу үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- салыктык жана бажылык башкарууну жөнөкөйлөтүүгө багытталган ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгуу;

- патенттин наркын акырындык менен жогорулатуу аркылуу патенттик негизде ишке ашырылуучу иш-аракеттердин түрлөрүнүн тизмесин кыскартуу, ошондой эле патенттердин түрлөрүн кыскартуу;

- Кыргыз Республикасынын Салык кодексине сатуудан салыктын ставкасын төмөндөтүү жана КНС алынуучу беримдерге бул салыкты жоюу.

112. Салык жана бажы кызматтарын модернизациялоо үчүн төмөнкүлөр каралат:

- бажы декларациясын электрондук түрдө берүүчү системасын жана тышкы экономикалык иш-аракеттердин катышуучулары менен бажы органдарынын ортосунда маалыматтарды алмашууну жеңилдетүүнү өзүнө камтыган бажы кызматынын автоматташтырылган маалыматтык системасын киргизүү;

- салыктык отчетторду электрондук түрдө берүү үчүн салык кызматына автоматташтырылган маалыматтык системасын жана салык төлөөчүлөрдүн салыктык милдеттенмелерин аткаруусунун жол-жоболорун жөнөкөйлөтүү үчүн заманбап технологияларды салыктык башкарууга киргизүү.

113. Коомчулуктун салык жана бажы кызматтарына болгон ишенимин жогорулатуу жана коррупциянын деңгээлин төмөндөтүү үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда:

- салык декларацияларын иштеп чыгуунун 3 борборун түзүү (түштүк, түндүк жана чыгыш региондору боюнча);

- 10 бажы өткөргүч пункттарында видео байкоо системалары менен жабдуу;

- салык жана бажы кызматтарынын органдарында кызмат өтөөдө коррупциялык аспектинин алдын алуу боюнча маалыматтык программанын кызматын иштеп чыгуу жана киргизүү;

- салык жана бажы органдарында коррупциянын деңгээли тууралуу салык төлөөчүлөрдү жана ТЭИнин субъекттерин системалуу түрдө анкетирлөөнү киргизүү.

114. Регулятордук саясат. Бизнес чөйрөсүн жана инвестициялык климатты жакшыртуу үчүн ишкердик иш-аракетти жүргүзүү үчүн жагымдуу шарттарды түзүүнүн, өлкөнүн инвестициялык жагымдуулугун жогорулатуу жана жакынкы үч жылда чет өлкөлүк түз инвестициянын 1,5 эседен ашык өсүшүн камсыздоо максаты коюлат. Бул үчүн төмөнкүдөй жол менен лицензиялык-уруксат берүү чөйрөсүн реформалоо жүргүзүлөт:

колдонуудагы 500дөн ашык лицензиянын санын 222ге чейин (56%) кыскартуу;

- курулушта (35 документти);

- байланыш тармагында (5 документти);

- финансылык сектордо (10 документ);

- медицинада жана дары-дармек менен камсыздоодо (13 документ);

- энергетикада (16 документ);

- антимонополиялык жөнгө салуу чөйрөсүндө (10 документ);

- зергерчилик тармагында (5 документ);

- банк чөйрөсүндө (20 документ);

- бажы чөйрөсүндө (5 документ);

- транспорт системасында (14 документ);

ашыкча контролдоо-көзөмөлдөө иш-милдеттерин кыскартуу;

экономиканы кайталап жөнгө салуу концепциясына ылайык "Кыргыз Республикасында лицензиялык система жөнүндө" Кыргыз Республикасынын жаңы Мыйзамын кабыл алуу.

115. Мамлекеттик органдар тарабынан ишкердик субъекттерин текшерүүнүн жаңы системасын түзүү зарыл, бул үчүн төмөнкүлөр каралат:

- контролдоочу органдар тарабынан тобокелдиктин критерийлерин баалоонун жаңы системасын киргизүү;

- ар бир контролдоочу мамлекеттик органдарга адистешкен текшерүү барагын даярдоо жана пайдалануу;

- тобокелдиктин критерийлеринин системасына негизделген текшерүүнүн жаңыланган механизмин түзүү.

116. Ири инфраструктуралык долбоорлорду ишке ашырууда мамлекет менен жеке менчиктин өнөктөштүгүнүн алкагында мамлекет менен инвесторлордун кызматташтыгын күчөтүү үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда:

- инвестициялык саясат боюнча Өкмөттүн жаңы Программасын иштеп чыгуу;

- мамлекет менен жеке өнөктөштүктүн (МЖӨ) мыйзамдуу негиздерин андан ары өнүктүрүүдө "Мамлекет менен жеке өнөктөштүк жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү;

- Кыргыз Республикасында МЖӨнүн долбоорлорун камсыздандыруунун жаңы системасын түзүүгө багытталган ченемдик актыларды иштеп чыгуу жана кабыл алуу;

- Мамлекет менен жеке өнөктөштүктүн эсебинен каржылоо үчүн артыкчылыктуу инвестициялык программаларды аныктоонун критерийлеринин жаңы системасын киргизүү.

117. Инвестициялар рыногунда өлкөнүн оң образын түзүү үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- инвестициялык имидж үчүн "Кыргызстандын бренди" жаңы концепциясынын долбоорун иштеп чыгуу;

- эл аралык талаптарды эске алуу менен рейтингдик системаны иштеп чыгуу;

- "Глобалдуу атаандаштыкка жөндөмдүүлүк индекси" боюнча Өкмөттүн иш-аракеттер планын даярдоо.

118. Мамлекеттик мүлктү башкаруунун натыйжалуулугун камсыз кылуу үчүн:

- мамлекеттин катышуусу менен компанияларды башкаруу органдарына кадрларды тандап алуу системасын жөнгө салуучу ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөрдү киргизилет;

- мамлекеттик мүлктү инвентаризациялоо боюнча долбоор ишке ашырылат жана мамлекеттик мүлктү эсепке алуу боюнча башкаруу органдарынын системасында структуралык бөлүм түзүлөт.

119. Мамлекеттик бюджетти башкаруу оптималдаштырылат. Бюджеттер аралык мамилелердин натыйжалуу иштөөсү жогорулатылат. Бул үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- Бюджеттик кодекстин долбоорун иштеп чыгуу;

- программалык бюджеттөөгө этап боюнча өтүүнү ишке ашыруу;

- Борбордук казыначылыкты модернизациялоону аяктоо;

- бюджеттер аралык трансферт үлгүсүн жөнөкөйлөтүү, аны айрыкча ачык-айкын кылуу;

- республикалык жана жергиликтүү бюджеттердин ортосундагы өз ара аракеттердин автоматташтырылган системасын киргизүү.

120. Банктык жана банктык эмес сектор. Кредиттик ресурстардын наркы мурдагыдай эле жогору бойдон калууда. Активдердин сапатынын начарлашы уланууда. Банк портфелдериндеги "жагымсыз" карыздардын өсүшү банктардын тобокелдигинин өсүшүнө жана кредиттер жана депозиттер боюнча проценттик ставкалардын ортосундагы олуттуу ажырымдын сакталып калышына алып келди. Банктык эмес финансы-кредиттик мекемелердин сектору үчүн кредиттердин жогорку наркы жана кыска мөөнөткө гана карыз алуу таандык. Кредиттик союздардын жана микрофинансылык уюмдардын системасындагы көйгөйлөр айлантуудагы каражаттардын көлөмүн кеңейтүү үчүн финансылык ресурстардын жетишсиздиги менен байланышкан.

121. Банктык жана банктык эмес системалардын туруктуулугун бекемдөө жана банк секторунун финансылык кызматтарына жетишүүнү жогорулатуу үчүн:

- атаандаштыктын жаңы укуктук механизмдери иштелип чыгат жана кабыл алынат жана банк чөйрөсүндө коммерциялык иш-аракеттерге эркиндикти чектөөлөр боюнча аракеттер токтотулат;

- коммерциялык банктар өзүнө алган тобокелдиктерди баалоонун жаңы системасы киргизилет;

- "Микрофинансылык уюмдар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына микрофинансылык уюмдар көрсөтүүчү операциялардын жана кызматтардын тизмесин кеңейтүүгө багытталган өзгөртүүлөр киргизилет;

- Турукташтыруу фондун түзүүнүн механизмдери иштелип чыгат;

- кредиттик союздарды колдоо жана өнүктүрүү боюнча Финансылык компанияларды менчиктештирүүнүн жол-жоболору боюнча иш-чаралардын планы ишке ашырылат.

122. Жаңы банк продуктыларын киргизүү жана төлөм системасын өркүндөтүү үчүн төмөнкүлөр каралат:

- ислам каржылоосунун шаймандарын киргизүү аркылуу банк иштеринин жана каржылоонун ислам принциптерин иштеп чыгуу жана ишке ашыруу;

- жаңы банк продуктыларын киргизүүдө тобокелдиктерди баалоонун, анын ичинде инновациялык технологияларга багытталган системасын иштеп чыгуу жана кабыл алуу;

- финансы рынокторунда банктар аралык эсептешүүлөрдүн системасын соода системасы менен интеграциялоонун механизмдерин иштеп чыгуу;

- калктан төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча инфраструктураны киргизүү.

123. Банктарды башкаруунун жана жөнгө салуунун ачык-айкындуулугу төмөнкү жолдор менен жогорулатылат:

- коммерциялык банктардын иш-аракеттеринин маселелери боюнча мыйзамда каралган маалыматтарын, анын финансылык абалы, менчик ээлеринин жана башкаруунун структурасы тууралуу маалыматтарды кошо, эл алдында ачкандыгы үчүн банктардын акционерлеринин жана башкаруу органдарынын жоопкерчилигин жогорулатуу;

- "Банктарды консервациялоо, жоюу жана кудуретсиздик жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык реструктуралаштыруу жолу менен түзүлгөн банктар үчүн депозиттерди коргоо системасына катышуунун механизмдерин киргизүү.

124. Фонддук жана камсыздандыруу рыноктору. Корпоративдик облигациялар жана мамлекеттик баалуу кагаздар рынокторунун мүмкүнчүлүктөрү жетишсиз пайдаланылат, акционердик компанияларды корпоративдик башкарууну өнүктүрүүнүн деңгээли өнүгүүсүз бойдон калууда. Камсыздандыруу резервдерин узак мөөнөткө жайгаштыруунун ишенимдүү шаймандары жокко эсе.

125. Рыноктун инфраструктурасын, фонддук жана камсыздандыруу рынокторунун, мамлекеттик эмес пенсиялык фонддордун мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- бюджеттин тартыштыгын, улуттук жана жергиликтүү инвестициялык долбоорлорду каржылоо боюнча маселелерди чечүү үчүн фонддук биржалар аркылуу мамлекеттик жана муниципалдык баалуу кагаздарды чыгаруу;

- мамлекеттик баалуу кагаздарды сатууну баалуу кагаздарды сатуунун лицензияланган уюштуруучуларынын соода аянтына которуу;

- кепилдик фонддорун жана актуарийлер институтун түзүүгө түрткү берүүчү ченемдик актыларды кабыл алуу;

- ири тобокелдиктерди жаба ала турган мамлекеттик кайрадан камсыздандыруучу компанияларды түзүү боюнча ченемдик актынын долбоорун иштеп чыгуу;

- камсыздандыруучу компаниялардын уставдык капиталдарынын минималдык өлчөмүн көбөйтүү боюнча ченемдик актыларды кабыл алуу;

- баалуу кагаздар рыногу боюнча ЕврАзЭСке жана КМШга мүчө мамлекеттердин мыйзамдарын бир түргө келтирүү үчүн өлкөлөрдүн ченемдик актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү;

- камсыздандыруунун (транспортту, турак үйдү, нотариустарды, аудиторлорду) жаңы милдеттүү түрлөрүн киргизүү үчүн ченемдик актыларга өзгөртүүлөрдү киргизүү;

- милдеттүү топтомо пенсиялык камсыздандыруу боюнча катышуучу катары өкмөттүк эмес пенсиялык фонддордун иш-аракеттерин кароочу "Кыргыз Республикасындагы топтомо пенсиялык фонддору жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү.

126. Гендердик теңчиликке жетишүү саясаты институционалдык чыңдоо аркылуу гендердик демилгелерди жылдыруунун, ошондой эле гендердик саясаттын чараларын каржылоонун жана улуттук, секторалдык жана региондук стратегиялык документтерге гендердик теңчилик саясатын интеграциялоонун максатын көздөйт. Бул үчүн төмөнкүлөр болот:

- "Үй-бүлөдөгү зордуктан социалдык-укуктук коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилет;

- Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине жана Өкмөткө, ошондой эле жарандык секторго бериле турган Аялдарга карата басмырлоонун бардык түрүн жоюу жөнүндө конвенцияны (CEDAW) ишке ашыруу тууралуу Улуттук баяндама даярдалат;

- бардык ченемдик укуктук актыларга жана өнүктүрүү программаларына милдеттүү гендердик экспертизаны жүргүзүүнүн айрыкча өркүндөтүлгөн механизмдери иштелип чыгат;

- 2020-жылга чейин Гендердик өнүктүрүүнүн улуттук стратегиясынын долбоору иштелип чыгат;

- 2012-2014-жылдарда гендердик теңчиликке жетишүү боюнча улуттук план иштелип чыгат жана бекитилет;

- чыр-чатактарды жоюунун, жөнгө салуунун жана чечүүнүн бардык маселелерине аялдардын катышуусун камсыз кылуу жөнүндө БУУнун Коопсуздук кеңешинин (2000-жылдагы) 1325 жана 2008-жылдагы) 1820-резолюцияларын аткаруу боюнча иш-аракеттердин улуттук планы иштелип чыгат жана бекитилет.

127. Энергетика. Бүгүнкү күндө энергетика ишканаларын башкаруунун сапаты менчик ээси катары мамлекеттин натыйжасыздыгынан төмөн бойдон калууда. Дебитордук карыздын жана коммерциялык жана техникалык жоготуулардын көлөмү өлчөөсүз жогору бойдон калууда. Энергетикалык сектордо жабдуулардын заттык жана моралдык эскириши ушунчалык жогорку көлөмгө жетти, аларды колдонуу туруктуу иштетүү үчүн жогорку тобокелдиктерди жаратат. Электр энергиясын өндүрүү жогорку деңгээлде гидроэнергетиктерге көз каранды, өздүк отун-энергетикалык ресурстар жана салттан тышкаркы кайра иштетүүчү энергия булактары жетишсиз пайдаланылууда. Энергияны үнөмдөө азырынча энергетикалык саясаттын негизги артыкчылыктарынын бири болуп саналбайт жана күтүлгөн натыйжаларды бербей келет.

128. Энергетика секторун мамлекеттик жөнгө салууну жакшыртуу жана өлкөнүн энергетикалык коопсуздугунун деңгээлин жогорулатуу үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- 2012-2015-жылдарга Кыргыз Республикасынын улуттук энергетикалык программасынын долбоорун жана 2015-жылга чейин отун-энергетикалык комплексти өнүктүрүүнүн стратегиясын иштеп чыгуу;

- чакан ГЭСтерде жана энергияны кайра баштоонун булактарын киргизүү жолу менен электр энергиясын өндүрүүдө тарифтерди компенсациялоону пайдалануу боюнча мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө мыйзам долбоорлорун иштеп чыгуу;

- 2012-2014-жылдарга электр жана жылуулук энергиясына, газ түрүндөгү отундарга орто мөөнөттүк тарифтерди кабыл алуу;

- электр жана жылуулук энергиясы, газ түрүндөгү отундар үчүн тарифтер боюнча калктын социалдык жактан аялуу катмары үчүн компенсациялоонун натыйжалуу механизмдерин киргизүү;

- ченемдик укуктук актыларга чакан гидроэнергетиканы өнүктүрүүнүн энергияны кайра баштоонун булактарын пайдалануунун экономикалык жагымдуулугун күчөтүү боюнча өзгөртүүлөрду киргизүү;

- электр жана жылуулук энергияларын, аларды өндүрүүдөгү, бөлүштүрүүдөгү жана керектөөдөгү жоготууларын кыскартуу боюнча программа иштеп чыгуу;

- ченемдерди түзүү жана экономиканын ар кандай тармактары жана өндүрүштүк эмес чөйрө үчүн энергияны үнөмдөө боюнча милдеттүү талаптарды киргизүү;

- адистешкен башкаруучу компанияларга акциялардын мамлекеттик пакеттерин берүүнү жөнгө салуучу укуктук негиздерин жана жол-жоболорун иштеп чыгуу жана бекитүү;

- "Кыргызтуракжайкоммунсоюз" мамлекеттик ишканасынын ведомстволук ишканаларын жана филиалдарын жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына берүүнү жөнгө салуучу укуктук негиздерди жана жол-жоболорду иштеп чыгуу жана бекитүү.

129. Өндүрүштүн көлөмүнүн өсүшүн камсыз кылуу, электр менен камсыздоонун туруктуулугун жогорулатуу үчүн улуттук долбоорлорду ишке ашыруу пландаштырылууда:

- Камбар-Ата-2 ГЭСинин экинчи ишке киргизүү комплексин пайдаланууга киргизүү;

- Камбар-Ата-1 ГЭСин куруунун техникалык-экономикалык негиздемесин иштеп чыгууну аяктоо;

- жогорку Нарын каскады ГЭСин куруу (4 ГЭС);

- 500 киловольттук "Датка" подстанциясын жана түштүктө 220 жана 110 киловольттуу ЭБЛ (ЛЭП), ошондой эле 110 киловольттуу "Айгүлташ-Самат" ЭБЛ куруунун долбоорун ишке ашыруу жана "Датка-Кемин" 500 киловольттуу 500 ЭБЛди курууну баштоо;

- 500 кВ "Кемин-Алматы" жогорку линиясын куруу;

- 500 кВ "Датка-Худжент" жогорку линиясынын долбоору боюнча ишти улантуу ("CASА-1000" долбоор);

- "Кара-Кече" көмүр кенинде кубаттуулугу 600 (1200) МВт жылуулук электр станциясын куруу үчүн инвестицияларды издөө;

- 1-Бишкек жылуулук электр борборун, анын кубаттуулугун 400 МВтга чейин көбөйтүү менен реконструкциялоо;

- Бишкек шаарында жана Ош шаарында магистралдык жылуулук түйүндөрдү реконструкциялоо;

- эл аралык жана өлкөлөр аралык макулдашуулардын алкагында Кыргызстандын энергетикалык секторунун өз ара аракеттерин кеңейтүү.

130. Кен казуу. Рыноктук жөнгө салууга өтүүгө багытталган реформалар бүткөрүлгөн жок жана жер казынасын пайдалануу чөйрөсүндө регулятивдик база өркүндөтүлгөн эмес. Жер казынасын пайдаланууга жетишүүнү тариздөөнүн жол-жоболору татаалданган жана көп сандагы макулдашууларды жана экспертизаны талап кылат. Кендерди иштетүүдө мүлккө жана жерди пайдаланууга ээлик кылуунун маселелери жөнгө салынбаган. Жаңы технологиялардын базасында геологиялык мазмундун жаңы муундагы картасы жок.

131. Кен казуу өнөр жайын өнүктүрүү үчүн жана казып алуунун көлөмүн өстүрүү үчүн жагымдуу шарттарды түзүү максатында бул Программа менен төмөнкүлөр каралат:

- "Жер казынасы жөнүндө", "Продукцияны бөлүштүрүү жөнүндө макулдашуулар тууралуу" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана рыноктук мамилелер шартында экономикалык жөнгө салууга өтүүгө багытталган тийиштүү мыйзам актыларга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү;

- жер казынасын пайдаланууга лицензияларды берүүнүн конкурстук-аукциондук ыкмаларын киргизүү;

- жер казынасын пайдалануу укугун тариздөөнүн жол-жоболоруна "бирдиктүү терезе" принцибин киргизүү;

- мамлекеттин жер казынасын пайдалануучу жана жергиликтүү коомчулук менен өз ара аракеттенүүсүнүн үч тараптуу программасынын долбоорун иштеп чыгуу;

- "Иштамберды" алтын кени чыккан жерди иштетүү;

- "Бозымчак" алтын-жез кени чыккан жерди иштетүү;

- "Жер-үй" алтын кенин иштетүү;

- "Талды-Булак сол жээк" алтын кенин иштетүү;

- перспективдүү объекттерди жана аянттарды табуу боюнча геологиялык чалгындоолорду жүргүзүү.

132. Жер алдындагы суулардын жана кооптуу экзогендик процесстердин өнүгүү абалдарына мониторинг жүргүзүү боюнча комплекстүү чараларды ишке ашыруу үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- жер алдындагы суулардын деңгээлине жана алардын булгануу даражасына мониторинг жүргүзүү;

- бийик тоодогу көлдөрдүн жырылып кетүүсүнүн, калктуу пункттарды суу каптап кетүүлөрдүн алдын алуу боюнча иш-чараларды жүзөгө ашыруу;

- кооптуу экзогендик процесстерди (селди, жер көчкүлөрдү, кулоолорду) болжолдоонун системасын түзүү.

133. Айыл чарбасын жана кайра иштетүү өнөр жайын өнүктүрүү төмөнкү эмгек өндүрүмдүүлүгүнө жана айыл чарба фондунун начар жабдылгандыгына дуушар болууда. Айыл чарба өсүмдүктөрүнүн түшүмдүүлүгү жана айыл чарба жаныбарларынын өнүмдүүлүгү төмөн бойдон калууда. Айыл чарба кооперативдерин жана агро өнөр жай ишканаларын өнүктүрүү жайбаракат темпте өтүүдө, жер рыногун өнүктүрүү үчүн укуктук шарттар жок. Айдоо жерлери бузулууда жана чөлгө айланууда.

134. Айыл чарба жана кайра иштетүү, өнөр жай өндүрүшүнүн көлөмүн өстүрүү жана продукцияларынын сапатын жогорулатуу, айыл чарба өндүрүшүнүн натыйжалуулугун жана атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн өстүрүү үчүн шарттарды түзүү аркылуу азык-түлүк коопсуздугунун деңгээлин жогорулатуу үчүн төмөнкү чараларды ишке ашыруу пландаштырылууда:

- айыл чарба товар өндүрүүчүлөрүнүн, анын ичинде кооперативдик кыймылдын кубаттуу катышуучуларынын менчик укугун коргоонун механизмдерин өнүктүрүүгө багытталган ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү;

- атаандаштыкты чектөөгө жана рыноктун катышуучуларынын алдын-ала сүйлөшүп алууларына жол бербөө үчүн азык-түлүк рынокторун контролдоонун механизмин түзүү;

- мамлекеттик сатып алуулардын, товардык интервенцияларды жардамы менен рынокторду жана бааларды турукташтыруунун күчтүү механизмин түзүү;

- кредиттик мекемелерде күрөө катары жерди колдонууга коюлган чектөөлөрдү алып салуу;

- жер менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик жана коомдук контролдоонун алдында, лицензияланган соода аянтчалары уюштурган атаандаштык соодалашуу аркылуу гана ишке ашыруу;

- Кыргыз Республикасында айыл чарба кооперативдеринин тармагын түзүү;

- Кыргыз Республикасында айыл чарба техникалары боюнча лизингдик компанияларды түзүү;

- дыйкан (фермер) чарбаларына жана ири кооперативдик чарбаларга салык жүгүн теңештирүүгө багытталган ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөрдү киргизүү;

- өндүрүштүн көлөмүн өстүрүүнү камсыздоочу жана жаңы жумуш орундарын түзүүчү айыл чарба кооперативдерин, экспортко багытталган кластерлерди биринчи кезекте мамлекеттик колдоонун жол-жоболорун иштеп чыгуу;

- 2011-2015-жылдардын аралыгында Кыргыз Республикасында тамак-аш жана кайра иштетүү өнөр жайын өнүктүрүүнүн мамлекеттик программасын кабыл алуу;

- агро өнөр жай комплексинин продукцияларын тышкы рынокторго жылдыруунун программасынын долбоорун иштеп чыгуу;

- кайра иштетилген продукцияларга мамлекеттик заказдарды колдонуунун механизмдерин түзүү;

- мамлекет менен жеке менчик өнөктөштүк принциптеринде кайра иштетүү ишканаларын, андан ары мамлекеттик үлүшүн жеке секторго өткөрүп берүү менен түзүү;

- өндүрүш жабдууларын сатып алган учурда кайра иштетүүчү ишканалар үчүн кредиттөөнү жана лизингди колдоо фондун түзүү.

135. Айыл чарба жаныбарларынын өнүмдүүлүгүн жана өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн көбөйтүү үчүн төмөнкүлөр каралган:

- 2012-2014-жылдарга үрөнчүлүктү өнүктүрүүнүн мамлекеттик программасын иштеп чыгуу жана кабыл алуу;

- 2012-2014-жылдарда Кыргыз Республикасында асыл-тукум мал чарбачылыгын өнүктүрүүнүн улуттук стратегиясын иштеп чыгуу жана кабыл алуу;

- Кыргыз Республикасында 7-9 үрөнчүлүк чарбасын түзүү;

- Кыргыз Республикасында 7-9 асыл тукум чарбачылыгын түзүү;

- адистешкен чарбалардын жана товар өндүрүүчүлөрдүн үрөнчүлүк жана асыл тукум фонддорун жаңыртууну колдоо фондун уюштуруу;

- айыл чарба товар өндүрүүчүлөргө жогорку өнүмдүү үрөн жана асыл тукум материалдарды сатып алган учурда чыгымдардын бир бөлүгүн компенсациялоонун механизмин түзүү.

136. Айыл чарба товар өндүрүүчүлөрүн жана агро кайра иштетүү ишканаларын маалымдоо жана консультацияларды берүү боюнча иш-аракеттерди жакшыртуу үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- айыл чарба продукцияларына сурамдарды жана сунуштарды болжолдоону иштеп чыгуунун жол-жоболорун иштеп чыгуу жана жыл сайын мамлекеттик заказдарды жайгаштыруу;

- агро өнөр жай комплекси үчүн мамлекеттик маалыматтык-ресурсту түзүү.

137. Жаңы сугат жерлерин өздөштүрүү үчүн төмөнкү улуттук долбоорлору ишке ашырылат:

- Жалал-Абад облусунун Сузак районунда жана Ош облусунун Өзгөн районунда Яссы суусунун системасынан жаңы сугат жерлерин өздөштүрүү;

- Ош облусунун Кара-Суу районунда Куршаб суу системасынан жаңы сугат жерлерин өздөштүрүү;

- Аркан массивине суу берүү менен Баткен облусунун Лейлек районунун Максат айылында дюкерди куруу;

- Баткен облусунун Кадамжай районунун Бүргөндү массивиндеги жерлерди өздөштүрүү;

- Жалал-Абад облусунун Аксы районунда Ак-Терек каналын куруу;

- Ош облусунун Ноокат районунун "Ынтымак" айыл өкмөтүндө Каримберди каналын куруу.

138. Өлкөнүн иштетүү өнөр жайы продукциялардын атаандашууга жөндөмсүздүгүнөн улам дүйнөлүк өндүрүштүк процесске начар интеграцияланган. Тармак негизги фонддордун эскиргендигинин жогорку даражасы, ишканалардын технологиялык жактан артта калгандыгы менен мүнөздөлөт. Иштетүү өнөр жайларын инвестирлөөгө карата финансылык институттары үчүн стимул жок, чарбакер субъекттердин финансылык абалы туруксуз. Ата мекендик чийки заттарды кеңири түрдө кайра иштетүү үчүн стимул жок.

139. Ички жана тышкы рыноктордо өнөр жай продукцияларынын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу үчүн төмөнкү чараларды ишке ашыруу зарыл:

- жаңы ири инвестициялык долбоорлорду ишке ашырууда мыйзам түрүндө салыктык "каникулдарды" белгилөө;

- ата мекендик чийки заттарды тереңдетип иштетүүгө стимул берүүчү ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгуу;

- иштеп жаткан өндүрүштөрдүн негизги фонддорун жаңыртуу процессин стимулдаштыруу боюнча ченемдик укуктук актыларды кабыл алуу;

- жаңы технологияларды жана прогрессивдүү жабдууларды тартуу максатында экспорттук-өнөр жай зоналарын түзүү боюнча сунуштарды иштеп чыгуу;

- текстиль тармагында вертикалдуу интеграцияланган чынжырды түзүү боюнча изилдөөлөрдү жүргүзүү;

- ата мекендик товарлардын сапатын жакшыртуу жана иштетүү өнөр жайында техникалык жана технологиялык жактан артта калууну жеңип чыгуу үчүн шарттарды түзүү;

- Бажы союзуна кирген өлкөлөрдүн техникалык регламенттерин Кыргызстандын аймагында колдонуу максатында стандартташтыруу боюнча эл аралык келишимдерди түзүү;

- сыноочу лабораторияларды модернизациялоо боюнча иштерди жүргүзүү.

140. Курулуш. Тармактагы көйгөйлөр калктуу пункттардын шаар куруу документациялары (башкы план, майда-чүйдөсүнө чейин пландаштыруунун долбоору ж.б.) менен жетишердик камсыз болбогондугу, жаңы курулуш үчүн жер участкаларына жетишүүнү камсыздоо үчүн так жол-жоболордун жоктугу жана имараттарды жана курулмаларды курууга карата сейсмикалык коопсуздук боюнча заманбап талаптардын жоктугу менен байланыштуу.

141. Жарандардын жашоо тиричилиги үчүн шаар куруунун жана архитектуралык-курулуштун коопсуз чечимдерин колдонуу боюнча талаптарды эске алуу менен экономикага жана социалдык чөйрөгө капиталдык салымдарды тартуу боюнча шарттарды түзүү үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- 2012-2014-жылдарга республиканын калктуу пункттарынын башкы пландарын иштеп чыгуу боюнча аракеттердин планын иштеп чыгуу;

- радиоактивдүү калдыктар көмүлгөн жайларда, биологиялык калдыктар көмүлгөн жерлерде, жер алдындагы тектоникалык сыныктарда, жер көчүүчү суу каптоочу жерлерде, мал, адамдар көмүлгөн ж.б. жерлерде курулушка жол берүүнү аныктоо.

142. Калктын социалдык жактан корголбогон катмарларын арзан турак жайлар менен камсыз кылуу максатында төмөнкүлөр ишке ашырылат:

- 10-20 жылда төлөө мөөнөтү менен калк үчүн ипотекалык кредиттөөнүн механизмин ишке киргизүү;

- турак үй сатып алууга калк үчүн жеңилдетилген кредиттөөнүн механизмдерин иштеп чыгуу;

- калктын аз камсыз болгон катмары үчүн аталган салымды камсыздандыруунун механизмин киргизүү менен алгачкы взнос боюнча чекти (30%) 0%ке чейин төмөндөтүү;

- сейсмикалык туруктуулугу жана тышкы коммуникациялар жана инженердик тармактар менен камсыздуулугу боюнча курулуш райондорун аныктоо;

- социалдык турак үйлөрдүн көйгөйлөрүн чечүү үчүн көп кабаттуу үйлөрдү куруу.

143. Калктуу конуштар үчүн жер участкаларын бөлүүдө жана алардын инфраструктуралары үчүн документацияларды иштеп чыгууда чечимдерди кабыл алуунун системасын өркүндөтүү үчүн Программада төмөнкүлөр каралат:

- Кыргыз Республикасынын калктуу пункттарында курулуш үчүн жер участкаларынын маалыматтарынын автоматташтырылган маалыматтык базасы үчүн программалык камсыз кылууну иштеп чыгуу жана киргизүү;

- жер участкаларын бөлүштүрүү боюнча (Жер кодексине, Шаар куруу кодексине, "Шаар куруу жана архитектура жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ж.б.) ченемдик укуктук актыларга оңдоолорду киргизүү;

- 2012-жылга карата калктуу пункттардын инженердик инфраструктурасын инвентаризациялоо боюнча иш-чаралардын планын иштеп чыгуу;

- Кыргыз Республикасынын калктуу пункттарынын (шаарларынын, шаар тибиндеги поселокторунун жана айыл калкынын пункттарынын) инженердик тармактар боюнча маалыматтар базасын түзүү;

- калктуу пункттарды газ, жылуулук, суу менен камсыз кылуу жана суу берүүнүн жаңыланган схемасын, ошондой эле калктуу пункттардын башкы пландарынын тийиштүү бөлүмдөрүн иштеп чыгуу жана бекитүү;

- калктуу пункттардагы колдонуудагы инженердик тармактарды этап боюнча реконструкциялоо тууралуу рекомендацияларды даярдоо.

144. Имараттардын жана курулмалардын сейсмикалык коопсуздугунун маселелери боюнча кууруунун талаптарын жаңылоо үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- "Объектинин сейсмикалык бекемдүүлүгү" критерийлери боюнча маалыматтар базасын түзүү;

- сейсмикалык коопсуздук, алдын алуунун, калыбына келтирүүнүн системалары жана республиканын аймагындагы жер титирөөлөргө карата калктын даярдыгы чөйрөсүндө колдонуудагы ченемдик базаны инвентаризациялоо жүргүзүү;

- имараттардан жана курулмалардын сейсмикалык бекемдүүлүгүн алдын ала аныктоо жана алардын негизги конструкцияларын бекемдөө боюнча чараларды иштеп чыгуу.

145. Туризмди өнүктүрүү. Кеңири географиянын өлкөлөрүнөн туристтердин керектөөлөрүн канааттандырууга жөндөмдүү туризмди өнүктүрүүнүн максаттарына жетишүү жана Кыргыз Республикасынын бюджетинин киреше бөлүгүн жогорулатуу үчүн бул Программада төмөнкү чаралар сунушталат:

- "Туризм жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жаңы редакциясын иштеп чыгуу, туризм чөйрөсүн өнүктүрүү үчүн салыктык стимулдарды киргизүү, тармактын кызматкерлеринин квалификациясын жогорулатуу;

- жаңы туристтик борборду түзүү жана улуттук-мамлекеттик аймактын бөлүгү катары "Тамчы" эксаймактык зонасын түзүү менен Ысык-Көл облусунун Тамчы айылындагы эл аралык "Ысык-Көл" аэропортуна жакын жерден 200 гектар аймакты өздөштүрүү жана бул үчүн тийиштүү ченемдик укуктук базаны иштеп чыгуу;

- Тамчы туристтик борборунда өзгөчө визалык режимди, чийки заттарды, жарым фабрикаттарды, комплекттөөчү түзүлүштөрдү, машиналарды жана жабдууларды алымсыз ташуу үчүн эрежелерди белгилөө, фирмаларды каттоонун жөнөкөйлөтүлгөн режимин ишке киргизүү;

- туризмди (2020-2030-жылдарга) өнүктүрүүнүн мастер-планын (башкы схемасын) иштеп чыгуу;

- туристтик кластерлердин базасында "эркин туристтик зона" институтун түзүү;

- Улуу жибек жолунда маданий-тарыхый объекттерди жайлаштыруу;

- калктын ар бир жан башына 7000 АКШ долларынан жогору болгон кирешеси бар 57 өлкө үчүн визаны алып салуу;

- Кыргызстандын туристтик мүмкүнчүлүктөрүн жарнамалоо;

- "Кыргызстан - туризм өлкөсү" сайтын иштеп чыгуу жана ишке киргизүү.

146. Тышкы сооданы өнүктүрүү. Тышкы соода жүгүртүүнүн деңгээлин 7%тин деңгээлинде жыл сайын өстүрүүнүн максатына жетишүү үчүн бул Программада төмөнкүлөр пландаштырылган:

- экспорттоону өнүктүрүү боюнча аракеттердин программасын иштеп чыгуу жана бекитүү;

- "Тулпар" маалыматтык системасы аркылуу экспорттоого жана импорттоого уруксат берүүчү документтерди берүүдө "Бирдиктүү терезе" системасын ишке киргизүү;

- Кыргызстанда Европалык директиваларды жана Бажы союзунун жана башка өнөктөштөрдүн регламенттерин колдонуу үчүн техникалык жөнгө салуу жана стандарттоо боюнча эл аралык келишимдерди даярдоо жана кол коюуну жүргүзүү;

- негизги соода-экономикалык өнөктөштөр менен Кыргызстандын улуттук жана баштапкы эталондорунун шайкештигин баалоонун жыйынтыктарын таануу тууралуу келишимдерди түзүү;

- Кыргыз Республикасынын Бажы союзунун жана Бирдиктүү экономикалык мейкиндиктин макулдашууларына катышуусу боюнча сүйлөшүүлөрдүн позициясын иштеп чыгуу;

- Улуттук мыйзамдарды Бажы союзунун макулдашууларына ылайык келтирүү;

- Москва шаарындагы Бүткүл Россиялык көргөзмө борборундагы Кыргыз Республикасынын соода-көргөзмөлүү борборунун ишин камсыздоо (Россия Федерациясынын Өкмөтү менен макулдашуу 2010-ж. 17.09.).

147. Ички сооданы өнүктүрүү. Ички сооданы өнүктүрүү үчүн жагымдуу шарттарды түзүүнүн максатына жетүү үчүн төмөнкүлөр сунушталат:

- мамлекеттик жөнгө салуунун элементтери менен соода системасын реформалоого мүмкүндүк берүүчү "Ички соода жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жаңы редакциясын иштеп чыгуу.

148. Жол-транспорт комплекси. Товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн региондук жана жергиликтүү рынокторуна жетишүү үчүн жол-транспорт инфраструктураларын түзүүнүн максатына жетишүү, ошондой эле өлкөнүн транзиттик мүмкүнчүлүктөрүн өнүктүрүү үчүн бул Программада төмөнкүлөр каралган:

- төмөнкү жол участокторуна реабилитациялоо жүргүзүү: Ош-Эркечтам (123-кмдан 190-кмга чейин), Сарыташ-Карамык (0-кмдан 136-кмга чейин), Бишкек-Нарын-Торугарт (5-кмдан 539-кмга чейин), Ош-Баткен-Исфана (123-кмдан 220-кмга чейин) Тараз-Талас-Суусамыр (75-кмдан 104-кмга чейин);

- "Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан" темир жол магистралын куруунун техникалык-экономикалык негиздерин иштеп чыгуу;

- Балыкчы - Кочкор - Кара-Кече - Арпа темир жолун куруунун техникалык-экономикалык негиздерин иштеп чыгуу;

- авто жолдордун эскиргендеринен 200 кмдан кем эмесин асфальт бетон төшөө менен калыбына келтирүү;

- асфальт бетон төшөө менен 80 кмга чейин авто жолду оңдоо;

- 200 миң кв.метрден кем эмес чуңкурларды тегиздеп оңдоо жүргүзүү;

- жарандык авиация үчүн аэронавигациялык жана

метеорологиялык жабдууларды модернизациялоо;

- "Манас" аэропортунда командалык-диспетчердик пунктту куруу;

- "Ош" жана "Ысык-Көл" аэропортторун эл аралык стандартка модернизациялоо.

149. Байланыш жана маалымат. Заманбап маалыматтык-коммуникациялык технологияларды жайылтуу жана телекоммуникациялык инфраструктураны модернизациялоо үчүн жагымдуу шарттарды түзүүнүн максатына жетишүү үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда:

- "Кыргыз Республикасында жогорку технологиялар паркы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын кабыл алуу;

- Жогорку технологиялар паркынын резиденттеринин-программалык камсыз кылууну иштеп чыгуучулардын маалыматтык базасын түзүү;

- Электрондук Өкмөттүн инфраструктурасын киргизүү;

- Интернет тармагына жетишүүнү камсыздоо жана 459 айыл өкмөтүндө компьютер орнотуу;

- иш кагаздарын электрондук жүгүртүүнүн программасын орнотуу жана аны колдонууга үйрөтүү;

- "Кыргыз почтасынын" базасында маалыматтык-коммуникациялык технологияга (MKT) коомдун жетишүү борборлорун (КЖБ) түзүү;

- жыштык ресурстарын берүүнү жана жыштыктарды коңшу мамлекеттер менен макулдашууну кошо, санариптик уктурууга толук өтүү үчүн шарттарды камсыздоо;

- радио жыштыктын спектринин радио мониторингинин маалыматтарынын жаңыртылган базасын түзүү;

- стационардык, мобилдик, алып жүрүүчү пеленгациялык жабдууларды өздөштүрүү;

- телефондоштурулбаган калктуу пункттардын санын жана телефондоштуруу боюнча финансылык чыгымдарды аныктоо;

- телефондоштуруу боюнча иштердин операторун тендердик негизде аныктоо;

- антенна мамыларынын курулмаларынын, санариптик автоматтык телекөрсөтүү ретрансляторлорунун (АТР), телекөрсөтүү жана радио уктуруунун-өткөргүчтөрүнүн эскилерин алмаштыруу жана жаңыларын куруу;

- "Кыргыз почтасы" мамлекеттик ишканасынын байланыш бөлүмдөрүнүн түйүндөрүн модернизациялоо жана өнүктүрүү;

- акча каражаттарын ташуу үчүн автопаркты толуктоо;

- Документтерди персонификациялоо борборун уюштуруу;

- тез документтештирүүнүн бөлүмдөрүн уюштуруу;

- калкты маалыматтык тейлөөнүн борборлорун уюштуруу.

150. Тышкы экономикалык саясат. Кызматташтыкты кеңейтүүнүн жана интеграциялык бирикмелердин жана эки тараптуу кызматташтыктын алкагында Кыргызстандын кызыкчылыгын активдүү жылдыруунун максатына жетишүү үчүн бул Программа төмөнкү чараларды карайт:

- өкмөттөр аралык соода-экономикалык комиссиялардын ролун жогорулатуу;

- өкмөттөр аралык комиссиялардын ишине мониторинг жүргүзүүнүн механизмдерин иштеп чыгуу.

151. Социалдык коргоо. Калктын социалдык жактан аялуу катмарын натыйжалуу камсыз кылуунун жана калкка сапаттуу социалдык кызматтарды өз убагында берүүнүн максаттарына жетишүү үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда;

- социалдык кызматтарды көрсөтүүнүн ченемдик укуктук базасын өркүндөтүү;

- калктын социалдык жактан корголбогон категорияларынын маалыматтык базасын түзүү;

- калктын социалдык жактан аялуу катмарын даректүү колдоону жакшыртуу жолу менен социалдык коргоонун деңгээлин жогорулатуу;

- оор турмуштун жагдайында калган жарандар (үй-бүлөлөр) үчүн социалдык кызматтарды өнүктүрүү;

- мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу жана жарандык сектордун ортосунда социалдык кызматтарды көрсөтүүнүн маселелери боюнча өз ара аракеттенүүнүн жаңы жол-жоболорун иштеп чыгуу;

- мамлекеттик социалдык заказ аркылуу социалдык кызматтарды көрсөтүүнүн жаңы механизмдерин киргизүү;

- социалдык кызмат көрсөтүүлөрдүн, анын ичинде жергиликтүү деңгээлде, спектрин кеңейтүү;

- социалдык кызматкердин институтун түзүү;

- мамлекеттик социалдык заказ аркылуу өкмөттүк эмес сектордон социалдык кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алуунун механизмдерин өнүктүрүү;

- үй бүлөлөрдүн керектөөлөрүнөн улам балдарды коргоонун системасын түзүү, балдардын турмуштук оор жагдайга түшүүсүнүн алдын алуу үчүн жергиликтүү деңгээлде социалдык иштин системасын иштеп чыгуу жана киргизүү;

- турмуштук оор жагдайда калган үй бүлөлөр менен иштөөнүн ар түрдүү формаларын киргизүү, балдарды күндүз болуучу борборлорго, кабыл алуучу үй-бүлөлөргө, адаптациялоо жана реабилитациялоо ж.б. борборлорго жайгаштыруу;

- кароосуз жана көзөмөлсүз калган балдарды, мыйзам менен чыр-чатакта калган балдарды, иштеп жаткан балдарды реабилитациялоо үчүн борборлорду Бишкек, Ош жана Жалал-Абад шаарларында түзүү;

- ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды (ДМЧА) реабилитациялоо жана коом менен интегрирлөө боюнча иштерди алып баруу;

- Ош шаарында ДМЧАлар үчүн реабилитациялык борборду түзүү;

- сурдокотормонун жардамы менен телекөрсөтүү каналдарында маалыматтык жана билим берүүчү программаларга ДМЧАлардын жетишүү укугун камсыз кылуу;

- протездик-ортопедиялык заттарды жана кресло-коляскаларды жасоонун заманбап технологияларын киргизүү;

- майыптыкты аныктоонун системасын өркүндөтүү жана медициналык-социалдык эксперттик комиссиялардын иш-аракеттерин реформалоо;

- ар кандай типтеги социалдык мекемелерде иштөөнүн жаңы түрлөрүн жана ыкмаларын киргизүү;

- коррупциянын таасиринен эркин болгон социалдык төлөмдөрдүн жеткиликтүү жана ачык-айкын системасын куруу;

- мамлекеттик дотацияларды мыйзамсыз алып жаткан адамдардын категорияларын табуу;

- аз камсыз болгон үй бүлөлөрдүн муктаждыктарын аныктоонун ыкмасын өркүндөтүү аркылуу аз камсыз болгон үй бүлөлөргө бирдиктүү жөлөк пулдун даректүүлүгүн күчөтүү;

- социалдык коргоонун корпоративдик маалыматтык системасын киргизүү жана банк кызматтарын социалдык төлөмдөрдү ишке ашыруу үчүн колдонуу;

- жеңилдиктердин ордуна акчалай компенсацияларды алуучулардын категорияларынын санын 2010-жылдын деңгээлинде кармап туруу;

- кары-картаң адамдар жөнүндө кам көрүүнү өркүндөтүү;

- Бишкек жана Ош шаарларындагы кары-картаң жарандардын муктаждыгынан улам кары-картаң жарандары үчүн күндүз болуунун борборлорун түзүү;

- пенсиялык системанын финансылык туруктуулугун камсыз кылуу;

- мезгил-мезгили менен пенсиянын базалык бөлүгү кандай көбөйтүлсө, камсыздандыруу бөлүгүн ошондой эле көбөйтүү;

- 2014-жылга карата пенсиянын орточо көлөмүн пенсионердин жашоо минимумуна жакындатуу.

152. Билим берүү системасын өнүктүрүү. Билим берүү системасын өнүктүрүүнүн максатына жетүү үчүн бул Программа төмөнкү чараларды карайт:

- мектепке чейинки даярдыкка 5-6 жаштагы балдарды (өзгөчө муктаж болгон балдарды кошо) тартууну жогорулатуу;

- 2014-жылга карата мектепке чейинки даярдыктын 1700 классын жабдуулар жана окуу-методикалык материалдар менен этап боюнча жабдууну баштоо;

- мектепке чейинки даярдыктын программаларын ишке ашыруу үчүн курстарда жана үйрөтүүчү тренингдерде педагогдордун квалификациясын жогорулатуу;

- 3-5 жаштагы балдарды мектепке чейинки билим берүүчү вариативдүү уюмдарга тартууну кеңейтүү;

- коомдоштуктардын базасында бала бакчаларды түзүү үчүн жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына финансылык гранттарды берүүнүн механизмдерин иштеп чыгуу;

- 2011-2012-окуу жылында 1-класстан тартып Кыргызстандын мектептеринде жаңы стандарт (куррикулум) боюнча окутууну киргизүү;

- 5-9 жана 10-11-класстар үчүн Кыргызстандын мектептеринде окутуунун жаңы форматынын бөлүгү катары предметтик стандарттарды (куррикулум) жана окутуунун планын иштеп чыгуу;

- жарым-жартылай жана кеп тилдүү билим берүүнүн максаттарын жана милдеттерин эске алуу менен, ошондой эле эл аралык милдеттенмелерге ылайык ченемдик укуктук базага талдоо жүргүзүү жана аны өркүндөтүү боюнча рекомендацияларды даярдоо, көп тилдүү билим берүүнүн үлгүлөрүн сынамык баштоо;

- чет өлкөлүк окуу куралдарын Кыргызстандын улуттук шарттарына адаптациялоону жүргүзүү;

- китепкана фондун окуу-методикалык комплекстер менен жабдуунун жаңы системасын иштеп чыгуу;

- Кыргыз Республикасынын мектептеринде окуучуларды формативдик баалоо боюнча мугалимдер үчүн унифицирленген стандартты киргизүү;

- 4 жана 9-класстардын деңгээлинде экзамендердин бирдиктүү форматын иштеп чыгуу;

- жалпы билим берүү мектептердин бүтүрүүчүлөрүн жалпы республикалык тестирлөө үчүн предметтик мүнөздөгү кошумча тесттерди түзүү жана аларды жыл сайын жаңыртуу;

- билим берүү уюмдарына стандарттарга ылайык келүүсүнө инвентаризациялоо жүргүзүү;

- жалпы билим берүү жана атайын мектептердин базасында өзгөчө муктаждыгы бар балдарга инклюзивдик билим берүүнүн шарттарын камсыз кылуу;

- мектептерде маалыматтык-коммуникативдик технологиялардын инфраструктурасын аларды компьютерлер менен камсыз кылуу аркылуу өнүктүрүү;

- "Интерактивдүү мектеп" комплекси менен жабдылган 210 мектепти камтый турган Мультисервистик маалыматтык билим берүү чөйрөсүн (ММБЧ) окуу жайларында киргизүүнү караган "Келечектин мектеби" долбоорун ишке ашыруу;

- окуучулардын жетишүүлөрүн баалоонун системасын модернизациялоо;

- мугалимдердин жана мектептердин себептеринин системасын түзүү;

- кеңири секторалдык ыкманын негизинде (SWAp) билим берүү системасын каржылоонун программасын иштеп чыгуу;

- жалпы билим берүү уюмдарын финансылык-административдик өз алдынчалык принцибине которуу;

- Бишкек жана Ош шаарларынын, ошондой эле Нарын, Талас, Ош жана Жалал-Абад облустарынын мектептеринде этап боюнча ар бир жан башына каржылоонун принцибин киргизүү;

- билим берүүнүн бардык деңгээли үчүн имараттарды, аларда мүмкүнчүлүгү чектелген балдарды окутууну эске алуу менен (пандус ж.б.) куруу боюнча долбоордук-сметалык документацияларга карата жаңы талаптарды киргизүү;

- билимсиз же мектепте билим берүү системасынан чыгып калган адамдарга негизги билим менен камтууну жогорулатуу;

- квалификациясын жогорулатуу, кайра даярдоо, кыска мөөнөттүк курстар ж.б. аркылуу региондордо бийликтин жергиликтүү органдары тарабынан калкты окутууну каржылоонун шартында жашы жеткен калктын кошумча билим алышы үчүн шарттарды түзүү;

- кечки/сырттан окуу/сменалык мектептердин жана мектеп алдындагы класстардын иш-аракеттеринин ченемдик укуктук базаларын жаңыртуу;

- алыскы райондордон жөндөмдүү жаштар үчүн билимге жетишүүлөрүнө колдоо көрсөтүү;

- билим берүү уюмдарынын кызматкерлерине карата жаңы аттестациялык талаптарды жана алардын иш-аракеттерин жыйынтыктарынын негизинде баалоонун индикаторлорун бекитүү;

- коомчулук тарабынан контролдоо жана бюджеттик угууларды өткөрүү аркылуу мектептерде каражаттарды (ыктыярдуу салымдарды кошо) ачык-айкын, отчет берүүчүлүк, максаттуу бөлүштүрүүнү камсыздоо;

- ЖОЖдордо жана атайын кесиптик окуу жайларында окуу процессинин сапатын жогорулатуу жана 4-5 жылдан кийин талап кылынуучу адистерди даярдоого багыт алуу;

- максаттуу даярдоо тууралуу ЖОЖдордо жана атайын кесиптик окуу жайларындагы бюджеттик орундарга кабыл алуунун планында мамлекет менен жеке жумуш берүүчүлөрдүн ортосунда түзүлгөн келишимдердин санын көбөйтүү;

- эл аралык кызматташтык боюнча Германия коомунун долбоорунун алкагында педагогикалык колледждердин окутуучуларынын квалификациясын жогорулатуу;

- эл аралык кызматташтык боюнча Германия коомунун долбоорунун алкагында (mugalim.kg) атайын кесиптик окуу жайларынын маалыматтык тармагын түзүү;

- республиканын атайын кесиптик окуу жайларынын кесиптик багыттоо иштеринин бирдиктүү планын бекитүү;

- 2012-2013-окуу жылынан тартып ЖОЖдордо эки деңгээлдик структура боюнча кадрларды даярдоону ишке ашыруу;

- сапаттын эл аралык стандарттарын киргизүү боюнча ЖОЖдорго карата лицензиялоонун, аккредитациялоонун, аттестациялоонун ченемдик укуктук базасына талаптардын топтомун киргизүү.

153. Саламаттыкты сактоо системасын өнүктүрүү. Саламаттыкты сактоо системасын өнүктүрүүнүн жана калктын ден соолугун жакшыртуунун максаттарына жетүү үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда:

- медициналык жардамдын Бирдиктүү төлөөчүнүн системасына кирүү;

- адистешкен медициналык жардамды (психиатрия, онкология, кургак учук, гематология, кардиохирургия) Бирдиктүү төлөөчүнүн системасына которуу;

- мамлекеттик медициналык камсыздандыруунун системасын өнүктүрүү;

- медициналык жана фармацевтикалык билим берүүнүн сапатын жакшыртуу;

- жогорку медициналык билим берүү уюмдарында "Дарылоо иши" адистиги боюнча Мамлекеттик билим берүү стандартын (МБСт), ошондой эле жалпы тажрыйбанын (үй-бүлөлүк дарыгерди) дарыгерин даярдоого багытталган окуу программасын киргизүү жана башка адистиктер боюнча МБСтны кайра кароо;

- дипломдон кийинки Медициналык жана фармацевтикалык билим берүүнү өнүктүрүүнүн концепциясынын долбоорун иштеп чыгуу;

- кадрлардын, өзгөчө айыл жерлериндеги, жетишсиздигин жеңүү;

- мамлекеттик бюджеттин каражаттарынын эсебинен даярдыктан өткөн адистерди милдеттүү мамлекеттик бөлүштүрүүнүн тартибин, жана милдеттүү эки жылдык иштеп берүүдөн баш тарткандыгы үчүн жоопкерчиликти караган ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгуу;

- миң жылдыкты өнүктүрүүнүн максаттары (МӨМ)-4, МӨМ-5, МӨМ-6 багытталуу менен жеке медициналык кызматтарды көрсөтүүнүн сапатын жогорулатуу;

- өзгөчө кырдаалдардын, өтө шашылыш жана кечиктирилгис медициналык жардамдар шартында саламаттыкты сактоо системасын уюштуруу жана өз ара аракеттенүү боюнча механизмдерди иштеп чыгуу;

- калкка жогорку технологиялык медициналык кызматтардын жеткиликтүүлүгүн жакшыртуу боюнча механизмдерди иштеп чыгуу;

- Бишкек шаарында саламаттыкты сактоо уюмдарын каржылоонун төмөнкүдөй: акыркы натыйжалары боюнча каржылоо б.а. медициналык кызматкердин аткарган ишинин сапатына жараша эмгегине акы төлөө сыяктуу рыноктук механизмдерин киргизүү;

- өлкөдө жеке менчик медициналык камсыздандырууну киргизүү жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруунун принциптерин белгилөө;

- эненин жана баланын ден соолугун коргоо боюнча сынамык уюмдарда Дүйнөлүк банктын "Жыйынтыктарга негизделген каржылоо" долбоору боюнча каржылоону киргизүү;

- аялдардын жана балдардын тамак-ашынын статусун жакшыртуу боюнча программаны ишке ашыруу;

- ДОТС Плюс программасы менен кургак учук, мультирезистенттик дарыга туруктуулугу менен ооругандардын, анын ичинде пенитенциардык системанын мекемелериндегилердин толук камтылышын камсыз кылуу;

- алдын алуучу иш-чараларды өткөрүү, медицина кызматкерлерин окутуу, антиретровирустук каражаттар менен камсыз кылуу, экспресс-тестирлөө жолу менен ВИЧ жуктуруп алгандардын арасында ооругандардын жана өлгөндөрдүн санын азайтуу;

- баңги заттарын колдонуучулардын арасында зыяндуулукту кыскартуу боюнча программаны кеңейтүү;

- Энеликти жана балалыкты коргоонун улуттук борборунун төрөт бөлүмүн реконструкциялоо, негизги имаратка капиталдык оңдоолорду жүргүзүү жана аны жабдуулар менен жабдуу;

- Ош облустар аралык бириктирилген ооруканада, Жалал-Абад облустар аралык бириктирилген ооруканада капиталдык оңдоолорду жүргүзүү, Ош шаарында Үй-бүлөлүк дарыгерлер борборун курууну аткаруу;

- жабдууларды жана санитардык автотранспортторду, реанимобилдерди сатып алуу;

- мамлекет-жеке менчик өнөктөштүктүн механизмдерин киргизүү;

- саламаттыкты сактоонун айрым мамлекеттик уюмдарын өзүн-өзү каржылоого өткөрүү;

- жарандарды медико-санитардык жардам менен камсыз кылуу боюнча Мамлекеттик кепилдиктердин программасын өркүндөтүү;

- Мамлекеттик кепилдиктердин программасы боюнча калк үчүн дары-дармек менен жеңилдетилген камсыздоонун жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу;

- Милдеттүү медициналык камсыздандыруунун кошумча программасы боюнча дары-дармек каражаттарынын жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу;

- калк менен иштөөгө карата жаңы ыкмаларды өнүктүрүү.

154. Эмгек жана жумуштуулук рыногу. Жумуш жок учурларда коомдогу социалдык чыңалууларды басаңдатуунун максаттары үчүн бул Программа төмөнкү чараларды карайт:

- жумуштуулуктун деңгээлин жогорулатуу жана жумушсуздуктун деңгээлин азайтуу боюнча ишти жүргүзүү;

- экономиканын керектөөлөрүн эске алуу менен эмгек рыногундагы суроо-талапты жана сунуштарды аныктоо;

- өздүк бизнеске микрокредиттерди берүүнүн эсебинен жаңы жумуш орундарын түзүү;

- жергиликтүү эмгек рынокторунда талап болгон кесиптерге жумушсуздарды үйрөтүү;

- "Калктын жумуштуулугу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын жаңы Мыйзамын толуктап иштеп чыгуу жана бекитүү;

- эмгек рыногунун маалыматтык системасын киргизүү;

- региондордо 10 жана Бишкек шаарында 1 маалыматтык-консультативдик борборду түзүү (Миграция боюнча эл аралык уюмдун долбоору), "Вакансиялардын жармаңкесин" өткөрүү;

- кесиптик техникалык билим берүү системасынын бүтүрүүчүлөрүнүн атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу;

- алыскы, бийик тоолуу жана чек аралар жанындагы пункттарда жашаган жумушсуз аялдарды жана жаштарды элдик кол өнөрчүлүккө жана уузчулукка окутуунун программасын киргизүү;

- жашы жеткендерди окутуу үчүн окутуунун методикасына окутуучулар курамын үйрөтүү жана алдыңкы окуу жайларынын он тажрыйбаларын таркатуу;

- уюштурулган жалдоо аркылуу чет өлкөлөрдө ишке орноштуруу үчүн мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүү;

- Кыргыз Республикасы менен өлкөлөрдүн ортосундагы макулдашуулардын алкагында расмий ишке орноштуруу, социалдык камсыздандыруу жана эмгек мигранттарынын укуктарын коргоо боюнча Кыргыз Республикасынан эмгек ресурстарын кабыл алуу демилгесин жылдыруу;

- кыргыз эмгек мигранттарын кабыл алуунун негизги өлкөлөрү менен окутуу жана квалификацияларын жогорулатуу боюнча окуу борборлорун түзүү тууралуу макулдашууларды демилгелөө;

- эмгекчил мигранттарды камсыздандырууну жөнгө салуучу мыйзам актыларын иштеп чыгуу, эмгек мигранттарын колдоо фонддорун түзүү;

- "Жумуштуулуктун жеке агенттиктери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамын кабыл алуу.

155. Маданият, диний аспектилер. Маданият чөйрөсүндө кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын жогорулатуунун жана диндер арасындагы ынтымакты жана жарандар арасындагы тынчтыкты чыңдоонун максаттары үчүн төмөнкүлөр пландаштырылган:

- 2020-жылга чейин Кыргыз Республикасынын маданиятын өнүктүрүүнүн узак мөөнөттүк стратегиясынын долбоорун иштеп чыгуу;

- Кыргызстандын маданий мурастарын сактоо боюнча программаларынын долбоорлорун иштеп чыгуу;

- музей фонддорун инвентаризациялоонун жана ага мониторинг жүргүзүүнүн системасын иштеп чыгуу;

- сейрек кездешүүчү жана бүлүнүүдөгү нускалардан тартып музейлердин жана китепканалардын маалыматтык ресурстарын электрондук түргө өткөрүүнүн планын иштеп чыгуу;

- Дүйнөлүк мурастар тизмесине төмөнкү номинацияларды: Жибек жолу, Борбордук Азиянын Петроглифтери, Батыш Тянь-Шань (жаратылыш эстелиги) даярдоо;

- "Манас Ордо 2011" боюнча сынамык долбоордун негизинде материалдык эмес маданий мурастарды идентификациялоонун жана инвентаризациялоонун методикасын иштеп чыгуу;

- кыргыз классикалык чыгармаларынын партитураларын жана клавирлерин калыбына келтирүү;

- жергиликтүү жана республикалык маанидеги бош убактардын маданий иш-чараларынын бириктирилген улуттук календарын иштеп чыгуу;

- эл чыгармачылыгынын региондук фольклордук фестивалдарын өткөрүү;

- маданий мекемелердин иш-аракеттеринин натыйжалуулугуна талдоо жүргүзүү;

- маданий мекемелердин кызмат көрсөтүүлөрүнүн сапатына мониторинг жүргүзүүнүн системасын иштеп чыгуу;

- маданият чөйрөсүндөгү окуу жайларына стандарттар жагынан инвентаризациялоо жүргүзүү;

- балдардын музыкалык мектептери, искусство мектептери жана балдардын көркөм мектептери үчүн окуу адабияттарын басып чыгаруу;

- чет өлкөлүк окуу жайлардын маданият чөйрөсүндө улуттук адистерди максаттуу окутуу/кайра даярдоонун механизмдерин иштеп чыгуу;

- материалдык жана материалдык эмес мурастарды сактоо, маданият мекемелеринин финансылык бөлүктөрүн башкаруу чөйрөсүндө менеджерлерди окутуу/кайра окутуу;

- диний маселелер боюнча коом ичинде жарандык тынчтыкты бекемдөө;

- коомдук турмушка диний бирикмелердин катышуусу үчүн так укуктук ченемдерди белгилөө;

- кеңешүүчү органды - диний маселелер боюнча диндер аралык кеңешти түзүү;

- комитеттердин милдеттерин жана алардын иштөө методикасын түшүндүрүү боюнча өз алдынча башкаруу органдарына караштуу дин боюнча коомдук комитеттер үчүн системалуу түрдө тренингди өткөрүү;

- диний чөйрөлөрдө мыйзамдардын аткарылышын жөнгө салуучу жоболорду жана нускамаларды мамлекеттик органдардын арасында системалуу түрдө таркатуу;

- мамлекеттик органдардын өкүлдөрүнүн, эксперттердин, дин адамдарынын катышуусу менен дин жөнүндө таанып-билүүчү теле көрсөтүү/радио уктуруу программаларын уюштуруу;

- диний кырдаалды курчутуучу телекөрсөтүүлөрдүн жана радиоуктуруулардын, макалалардын пайда болушунун алдын алуу боюнча ЖМКлар (бардык деңгээлдеги) менен системалуу түрдө иш алып баруу.

156. Дене тарбияны жана спортту өнүктүрүү. Дене тарбияны жана спортту өнүктүрүүнүн, жана дене тарбия менен спорттун массалуулугун болгон калктын 10% көрсөткүчүнө чейин жеткирүүнүн максаттарына жетишүү үчүн Программада төмөнкү чаралар каралган:

- дене тарбия, спорт менен алектенүү аркылуу жашоонун сергек мүнөзүн үгүттөө боюнча маалыматтык кампанияларды өткөрүү;

- жергиликтүү бюджеттин каражаттарынын эсебинен жалпы билим берүүчү мектептердин базасында айыл аймактарында тегиз курулмалар системасын куруу жана реконструкциялоо;

- дене тарбия жана спорттун түзүлгөн объекттеринде жашаган жерлери боюнча спорттун түрлөрү, жалпы дене тарбия боюнча секцияларды, клубдарды уюштуруунун механизмдерин иштеп чыгуу;

- массалык спорттун иш-чараларын, ошондой эле Кыргыз Республикасынын чемпионаттарын, биринчилигин жыл сайын өткөрүү;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Дене тарбия жана спорт боюнча мамлекеттик агенттиктин адистерин даярдоонун Болон системасына өтүү үчүн ченемдик укуктук базаны инвентаризациялоо;

- спортчулар үчүн үйрөнүү-машыгуу жыйындарын уюштуруу жана өткөрүү;

- кыргыз спортчуларын Олимпиадалык жана Азия оюндарына даярдоо.

157. Экологиялык коопсуздукту камсыздоо. Экологиянын көйгөйлөрүн чечүүдө эл аралык тажрыйбаларды колдонуунун, климаттын өзгөрүшү жагында улуттук саясатты түзүү жана өзгөчө корголуудагы жаратылыш аймактарын кеңейтүү жана токой менен капталган аянттарды көбөйтүү аркылуу биокөптүрдүүлүктү сактоо жана туура пайдалануу боюнча чараларды ишке ашыруунун максаттарына жетишүү жана Миң жылдыкты өнүктүрүүнүн максаттары 7ге жетишүү үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда:

- улуттук мыйзамдарды эл аралык талаптар жана ратификацияланган макулдашуулар менен гармонизациялоо;

- 2015-жылга чейин Ысык-Көлдү экологиялык-экономикалык туруктуу өнүктүрүүнүн программасын бекитүү жана координациялоо;

- биокөптүрдүүлүктү сактоо боюнча Улуттук стратегиянын жана Иш-аракеттер планынын долбоорлорун иштеп чыгуу;

- пайда болуучу экологиялык көйгөйлөрдү эске алуу менен токой тармагын өнүктүрүү боюнча стратегиялык документтерди кайра карап чыгуу;

- токойлорду биргелешип башкаруунун Концепциясынын долбоорун иштеп чыгуу;

- "Жакырчылык жана курчап турган чөйрө" деген аталыштагы ПРООН/ЮНЕПтин демилгелерин ишке ашыруу;

- климаттын өзгөрүшүнө көнүү боюнча Кыргыз Республикасынын саясатын иштеп чыгуу;

- улуттук климаттык багытты иштеп чыгуу;

- климаттын өзгөрүшүнө көнүү боюнча Улуттук стратегиянын долбоорун иштеп чыгуу жана чаралардын пакетин жылдыруу;

- климаттын өзгөрүшүн алдын ала сактап калуу жана төмөн-көмүртектүү өнүгүүнүн принциптерин жылдыруу боюнча чараларды иштеп чыгуу жана жайылтуу;

- имараттарда энергиянын натыйжалуулугу боюнча практикалык рекомендацияларды иштеп чыгуу;

- өлкөнүн экологиялык көйгөйлөрүн чечүү үчүн эл аралык кызматташтыкты өнүктүрүү;

- климаттын өзгөрүүсү жөнүндө БУУнун алкактык Конвенциясы боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук Үчүнчү кабарын иштеп чыгуу;

- жарым-жартылай хлордонгон дифенилдерди камтыган жабдууларды өндүрүүдөн алып салуу боюнча ПРООН/ГЭФ (Глобалдуу экологиялык фонддун) долбоорун ишке ашыруу;

- Ысык-Көлдүн эндемикалык ихтиофауналарын кайра өндүрүүгө багытталган ПРООН/ГЭФ (Глобалдуу экологиялык фонддун) долбоорун ишке ашыруу;

- корголуучу аймактардын ортосунда сынамык экологиялык коридорду жана буфердик зоналарды түзүүгө багытталган Жапайы жаратылыштын дүйнөлүк фондунун(1) (ВФДП) долбоорун ишке ашыруу;

- өзгөчө корголуудагы жаратылыш аймактарынын мүмкүнчүлүгүн кеңейтүүнү жана бекемдөөнү колдоого багытталган ПРООН/ГЭФтин долбоорун иштеп чыгуу, жылдыруу жана ишке киргизүү;

- Жалал-Абад облусунда "Мистелерди жана грек жаңгагын өндүрүүнү өнүктүрүү" Бириккен Улуттардын азык-түлүк жана айыл чарба уюмунун(2) (ФАО) долбоорун ишке ашыруу;

- Жалал-Абад облусунда Фрунзе токой чарбасынын жана Токойду коргоо станциясынын базасында "Кыргызстандын токоюн сактоодо мүмкүнчүлүктү күчөтүү" Эл аралык кызматташтык боюнча Корей агенттигинин(3) (КАМС) долборун ишке ашыруу;

- химиялык заттарды башкарууда эл аралык стратегиялык ыкмаларды интеграциялоо;

- Кыргыз Республикасы ратификациялаган жаратылышты коргоонун эл аралык макулдашууларынын алкагында улуттук көйгөйлөрдү чечүү үчүн Глобалдуу экологиялык фонддун жана башка донорлордун финансылык ресурстарын тартууну координациялоо;

- "Тышкы карызды туруктуу өнүктүрүүгө алмаштыруунун" өлкөлүк механизмин жылдыруу;

- БУУнун Европалык Экономикалык комиссиясынын эл аралык-макулдашылган көрсөткүчтөрүнө негизделген курчап турган чөйрөнүн абалы тууралуу Улуттук баяндаманы иштеп чыгуу;

- радиациялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча чараларды МАГАТЭ менен координациялоо;

- жаңы өзгөчө корголуудагы жаратылыш аймактарын (ӨКЖА) түзүү;

- Мамлекеттик токой фондунун аймактарында токой өсүмдүктөрүн отургузуу;

- токойлорго улуттук инвентаризациялоо жүргүзүүнүн жыйынтыгы боюнча бирдиктүү токой фондунда жана ӨКЖАда токой жайгаштырууну жүргүзүү;

- 2015-жылга чейин Кыргыз Республикасынын экологиялык коопсуздугу боюнча чаралардын комплексинде каралган иш-чараларды ишке ашырууну ведомстволор аралык координациялоо;

- Стратегиялык экологиялык баалоону киргизүү үчүн негиздерди иштеп чыгуу;

- экологиялык ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгууда жарандык коомду маалымдоо жана тартуу үчүн заманбап WEB-технологияны жылдыруу.

158. Калктын жана аймактын табигый кырсыктардан жана катастрофалардан комплекстүү коопсуздугун камсыз кылуу. Кыргыз Республикасынын Жарандык коргонуусунун өнүккөн мамлекеттик системасын түзүү максатына жетүү үчүн төмөнкү чаралар пландаштырылган:

- Кыргыз Республикасында кырсыктардын тобокелдигин азайтуу боюнча Улуттук платформаны түзүү үчүн негиз болуучу документтерди иштеп чыгуу;

- 2012-2015-жылдарда өзгөчө жана кризистик кырдаалдарда Кыргыз Республикасынын калкынын жана аймагынын коопсуздугун комплекстүү камсыздоонун Улуттук стратегиясынын долбоорун иштеп чыгуу;

- жарандык коргонуунун мамлекеттик системасын өнүктүрүүнүн Концепциясын ишке ашырууну координациялоо;

- жарандык коргонуу боюнча мыйзамдарды Улуттук платформага ылайык келтирүү;

- Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигине караштуу Өрт коопсуздугу боюнча агенттикти өнүктүрүүнүн программасын иштеп чыгуу жана бекитүү;

- жарандык коргонуу боюнча негизги ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгуу;

- жарандык коргонуунун аскердик эмес түзүмдөрү тууралуу Жобонун жаңы редакциясын жана аларды материалдык-техникалык каражаттар менен жабдуунун нормаларын иштеп чыгуу;

- Кыргыз Республикасынын аймагындагы кооптуу жаратылыш участкалары боюна маалыматтар базасына кеңири жеткиликтүүлүктү камсыздоо үчүн геомаалыматтык системаны киргизүү;

- Чүй, Ош облустарында жана Ош жана Бишкек шаарларында кризистик кырдаалдарды башкаруунун 4 борборун ишке киргизүү;

- калкка маалымдоо жана кабарландыруунун Жалпы мамлекеттик комплекстүү системасынын 9 борборун түзүү;

- Бишкек жана Ош шаарларында, 7 облустук жана 56 райондук борборлордо Бирдиктүү мамлекеттик күзөт-диспетчердик кызматын ишке киргизүү;

- байкоочу гидрометеорологиялык тармактарды жана маалыматтарды жыйноо борборлорун жаңыртуу;

- гидрометеорологиялык маалыматтар архивин жана тейлөөнү модернизациялоо үчүн жабдууларды алуу жана орнотуу;

- байкоолордун маалымдамаларына карата керектөөчүлөрдүн кеңири жетишүүсү үчүн жабдууларды жана программалык камсыздоолорду алуу жана орнотуу;

- "Долон" жана "Рават" кар көчкүлөр станцияларын ачуу жана кармоо;

- ПРООНдун "Кыргыз Республикасында децентралдаштыруу процессинде табигый кырсыктардын тобокелдигин башкарууну киргизүү" долборун ишке ашыруу;

- Дүйнөлүк банктын "өзгөчө кырдаалдардын алдын алуу" долбоорун ишке ашыруу;

- JICAнын(4) "Өрттү ийгиликтүү өчүрүү, адамдарды сактоо жана өрт өчүрүүдө кыйроодон-сактоочу иштерди аткаруу үчүн Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигине караштуу Өрт коопсуздугу боюнча агенттиктин мүмкүнчүлүгүн чыңдоо" долбоорун макулдашуу, ишке киргизүү жана ишке ашыруу;

- Түркия Өкмөтүнүн "Кыргыз Республикасында суудан сактоо жана суучулдар ишин өнүктүрүү" долбоорун макулдашуу, ишке киргизүү жана ишке ашыруу;

- гуманитардык маселелерди координациялоо боюнча Башкы Комиссардын башкармалыгынын "Өзгөчө кырдаалдарга жооп кайтаруу үчүн товардык-материалдык баалуулуктардын кол тийгис запасын түзүү" долбоорун макулдашуу, ишке киргизүү жана ишке ашыруу;

- радиоактивдүү жана уулуу калдыктарды камтыган калдык көмүлгөн жайларда жана кендин иштетүүгө жараксыз катмарында долбоордук-изилдөө иштерин жүргүзүү;

- бул калдык көмүлгөн жайларда жана кендин иштетүүгө жараксыз катмарында кыйроодон-сактоочу иштерди жүргүзүү;

- атомдук жана радиациялык коопсуздук жаатында маселелерди жөнгө салуучу жана камсыз кылуучу ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгуу;

- сел агындарынан жана суу каптоолордон калктуу пункттарды жана айдоо аянттарын коргоону камсыз кылуучу курулмаларды оңдоо жана калыбына келтирүү боюнча иш-чараларды аткаруу;

- кыйроодон-сактоочу иштерди жүргүзүү жана коргоочу курулмаларды куруу боюнча иш-чараларды жүзөгө ашыруу;

- алдын алуучу-жоюучу иш-чаралардын натыйжалуулугун жогорулатуу;

- атайын жана инженердик техниканы сатып алуу;

- өзгөчө кырдаалдар пайда болуучу учурга товардык-материалдык баалуулуктардын резервин түзүү;

- жабдуунун ченеминен улам Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин материалдык-техникалык базасын чыңдоо;

- Жарандык коргонуунун адистерин даярдоо боюнча окутуу-методикалык борборун түзүү;

- өзгөчө кырдаалдарда аракеттенүүгө калкты жеринде барып үйрөтүү үчүн 5 мобилдүү окутуу модулдарын сатып алуу;

- орто мектептердин окуучулары үчүн "Жашоо тиричиликтин коопсуздугунун негиздери" курсу боюнча 11 окуу программасын киргизүү.

159. Мамлекеттик кызматты реформалоо. Мамлекеттик кызмат чөйрөсүндөгү мыйзамдардын өркүндөтүлбөгөндүгү, сынак системасы керектүү мамлекеттик башкаруучуларды өстүрүүгө мүмкүндүк бербейт. Мамлекеттик кызматкерлерди максаттуу жана бирдиктүү даярдоонун, кайра даярдоонун жана квалификациясын жогорулатуунун системасынын жоктугу алардын компетенттүүлүгүнүн төмөн деңгээлин шарттайт.

160. Программа Кыргыз Республикасынын мамлекеттик кызматынын ченемдик укуктук базасын оптималдаштырууну жана мамлекет үчүн ылайыксыз иш-милдеттерди жана кызматтарды жоюу аркылуу мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн натыйжалуулугун жана сапатын жогорулатууну карайт. Бул үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- Кыргыз Республикасынын Эмгек кодексине жана "Мамлекеттик кызмат жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү;

- бардык мамлекеттик административдик кызмат орундарга баштан аяк сынактык тандап алуунун моделинен карьералык системага өтүүнү иштеп чыгуу жана ишке ашыруу;

- мамлекеттик кызмат орундарына "киргизүүнүн башатында" гана милдеттүү сынактык тандап алуунун жана адистин жеке сиңирген эмгегинин негизинде "карьералык тепкич" боюнча жылдыруунун милдеттүү механизмдерин караштыруу;

- Кыргыз Республикасынын мамлекеттик кызматкерлеринин иш-аракетинин натыйжалуулугуна баалоо жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө Жобонун долбоорун иштеп чыгуу;

- кыргыз, орус, англис тилдерин (сүйлөшүү деңгээлинде) билген адамдар үчүн мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарга артыкчылыктуу кабыл алууну, өстүрүүнү жана жылдырууну караштырган норманы киргизүү;

- колдонуудагы бюджеттин алкагында мамлекеттик кызматкерлердин иш-аракеттерин баалоонун жыйынтыгы боюнча мамлекеттик кызматкерлердин эмгегине акы төлөөнүн системасын иштеп чыгуу жана киргизүү;

- мамлекеттик кызматкерлердин кесиптик жана жеке сапаттарын үйрөнүүнүн кошумча ыкмаларын, анын ичинде психометрикалык тестирлөө жана полиграфта текшерүүнү колдонуу боюнча укуктук ченемдерди иштеп чыгуу жана бекитүү;

- мыйзамдуулукту жана кызматтык жүрүм-турумдун этикасын бузгандыгы үчүн мамлекеттик кызматкердин жоопкерчилигин арттырууну караган ченемдерди иштеп чыгуу;

- мамлекеттик органдар үчүн Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Башкаруу академиясы аркылуу максаттуу даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатууну өткөрүүгө мамлекеттик заказды түзүүнүн бирдиктүү системасын иштеп чыгуу жана киргизүү;

- мамлекеттик органдардын алдында ачылган окутуу-билим берүү борборлорунун лицензияларын артка кайтарып алуу жана ал борборлорду жабуу боюнча сунуштарды киргизүү;

- мамлекеттик заказдын негизинде мамлекеттик кызматкерлерди даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу үчүн профилдөөчү ЖОЖдордун билим берүү программаларын ар бир жыл сайын сынактык тандап алууну жүргүзүү.

161. Региондорду өнүктүрүү экономикалык округдардан турган Кыргызстандын экономикалык жаңы матрицасын түзүүнү болжолдойт, бул үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- өнүгүүнүн жергиликтүү артыкчылыктарын аныктоо, экономикалык саясатты жергиликтүү экономиканын "өсүш башатын" аныктоонун жана колдоонун милдеттерине кайра багыттоо;

- региондордун өндүрүштүк потенциалын максималдуу пайдаланууну камсыздоо;

- "өсүш башатын" колдоону комплекстүү пландаштырууну, региондун инфраструктурасын өнүктүрүүнүн зарылдыгын жана региондор аралык экономикалык интеграциялоону эске алуу менен республикалык жана жергиликтүү программаларды жана стратегияларды иштеп чыгуу;

- региондорду өнүктүрүүнүн программаларын иштеп чыгууга жана ишке ашырууга жергиликтүү коомчулуктун, жеке бизнестин жана коммерциялык эмес уюмдардын өкүлдөрүн тартуу;

- региондорду өнүктүрүүгө багытталган максаттарды жана стратегиялык багыттарды ишке ашыруу боюнча жергиликтүү бийлик менен бизнестин мамлекет менен жеке менчик өнөктөштүгү системасын иштеп чыгуу;

- региондук социалдык-экономикалык программалардын келип чыккан программалык бюджеттөөнү колдонуу менен жергиликтүү бюджеттерди иштеп чыгууну жүзөгө ашыруу;

- бюджеттик дотацияларды түзүүнүн системасын өркүндөтүү;

- жергиликтүү бюджеттин каражаттарын жана жергиликтүү менчиктин капиталдарын колдо болгон инфраструктураны калыбына келтирүүгө, аны натыйжалуу биргелешип пайдаланууга, жергиликтүү өнүгүүдөгү жаңы инфраструктуралык мүмкүнчүлүктөрдү түзүүгө салууну багыттоо;

- стратегияларды, инвестициялык демилгелерди жана долбоорлорду иштеп чыгууда региондордогу жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарындагы мамлекеттик бийликтин органдарынын потенциалын бекемдөө;

- региондук жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан башкаруунун сапатын арттырууну камсыздоо, ушул Программанын алкагында коюлган стратегиялык милдеттерди аткаруу үчүн бийликтин региондук органдарынын башкаруучулук потенциалын түзүү;

- бийлик органдарынын биргелешкен аракеттери менен натыйжага жетишүүгө багытталган региондордогу эл аралык жана ата мекендик өкмөттүк эмес уюмдардын иш-аракеттерин координациялоонун мамлекеттик өнөктөштүк программасын, жарандык сектордун жана донор уюмдардын программаларын жана долбоорлорун иштеп чыгуу.

162. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарын өнүктүрүү. Калкка сапаттуу кызматтарды көрсөтүү боюнча башкаруунун оптималдуу кесипкөйлүк системасы бар жергиликтүү өз алдынча башкаруунун туруктуу системасын түзүү үчүн төмөнкү чаралар каралган:

- ченемдик укуктук актыларды алардын Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана "Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык экендигинин предметине инвентаризациялоо жүргүзүү;

- мамлекеттик ыйгарым укуктарды жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына өткөрүп берүүнүн тартиби жөнүндө тармактык мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу мыйзам долбоорлорун иштеп чыгуу;

- көрсөтүлүүчү муниципалдык кызматтардын сапаты үчүн кызмат орундагы адамдардын административдик жана жарандык жоопкерчилиги боюнча укуктук актыларды иштеп чыгуу;

- жергиликтүү мүмкүнчүлүктөрдү күчтөндүрүүгө багытталган бюджеттер аралык мамилелер чөйрөсүндө ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөрдү киргизүү;

- "Салыктык эмес төлөмдөр жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү;

- калкка муниципалдык кызмат көрсөтүү боюнча стандарттарды жана регламенттерди иштеп чыгуу;

- көрсөтүлүүчү (башкаруучулук, социалдык, инфраструктуралык, маалыматтык, ж.б.) кызматтардын сапатына мониторинг жүргүзүү жана баалоо системасын иштеп чыгуу жана ишке киргизүү;

- өз иш-милдеттерине жана өткөрүлүп берилген ыйгарым укуктарына ылайык жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын материалдык жана финансылык базаларын чыңдоо;

- жеке бизнести жана коомдук секторду муниципалдык кызматтарды көрсөтүүгө тартуунун механизмдерин иштеп чыгуу;

- калкка кызмат көрсөтүү боюнча 40 райондо көп функциялуу борборлорду түзүү;

- муниципалдык кызматкерлерди даярдоонун жана кайра даярдоонун системасын иштеп чыгуу;

- жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына караштуу коомдук байкоочу кеңештерин түзүү.

163. Ченемдерди чыгаруу иш-аракеттерин оптималдаштыруу жана колдонуудагы мыйзамдарды Кыргыз Республикасынын Конституциясында белгиленген негизги идеялар жана принциптер менен шайкеш келтирүү үчүн төмөнкүлөр зарыл:

- мыйзам чыгаруу массивиндеги коллизияларды жана кемтиктерин четтетүүгө багытталган ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгуу;

- мыйзамдуулукту өнүктүрүүнү пландаштыруу жана болжолдоо маселелеринде ченемдерди чыгаруу процессине тартылган мамлекеттик органдардын иш-аракеттерин координациялоонун механизмдерин иштеп чыгуу;

- ченемдик укуктук актыларды, аларды ишке ашыруу тийиштүү финансылык шарттар менен камсыздалбагандарын кабыл алууну токтотууну мыйзам менен бекемдөө;

- ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун эксперттөөнүн адистешкен түрлөрүн ишке ашыра турган жеке жана юридикалык жактардын иш-аракеттерин регламентациялоого багытталган ченемдик укуктук актылардын долбоорун иштеп чыгуу.

164. Адам укугун коргоо жаатында эл аралык милдеттенмелерди аткаруунун сапатын арттыруу үчүн төмөнкүлөр пландаштырылууда:

- адам укугун камсыз кылуу компетенциясына кирген аткаруу бийлик органдарынын иш-аракеттерине функционалдык талдоо жүргүзүү;

- адам укугу боюнча улуттук баяндамаларды даярдоо жаатында бирдиктүү координациялоочу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органды жана бирдиктүү саясатты аныктоо максатында тийиштүү ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгуу.

165. Коопсуздук. Тергөөчүнүн процессуалдык өз алдынчалыгын жогорулатуу максатында аны иликтөөнүн иш-милдеттерин жана көзөмөлдөөнүн функцияларын чектөө зарыл, бул өз кезегинде Кыргыз Республикасынын башкы прокуратурасына караштуу өзүнчө Тергөө комитетин түзүү боюнча жазык-процесстик мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүүнү талап кылат.

166. Тергөөчүлөргө жүктөлгөн иштерди азайтуу, материалдар менен иштөөнүн мөөнөтүн кыскартуу жана кылмыш иштерин иликтөөнүн сапатын арттыруу максатында алгачкы текшерүүчүлөр институтун кайра жаратуу зарыл. Алгачкы текшерүүчүлөр институтун кайра жаратуу тергөө иштерин анча оор эмес кылмыштарды жана анча чоң эмес кылмыштарды иликтөөдөн иликтөө кызматкерлерин бошотууга жана алардын мүмкүнчүлүктөрүн оор жана өзгөчө оор кылмыштардын бетин ачууга жана иликтөөгө багыттоого мүмкүндүк берет. Бул учурда республиканын бюджетинен кошумча финансылык каражаттарды бөлүштүрүү каралбайт.

167. Прокуратуранын ролу жана орду олуттуу кайра карал чыгууну талап кылат. "Кыргыз Республикасынын прокуратурасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык прокуратура мамлекеттик органдар, юридикалык жана жеке жактардын мыйзамдарды жана башка ченемдик укуктук актыларды аткаруусуна көзөмөл жүргүзөт. Жалпы көзөмөл көп сандаган пландуу жана пландан тышкаркы текшерүүдөн турат, ал үчүн прокуратурага бирөөнүн даттануусу жана арызы таптакыр эле талап кылынбайт. Жалпы көзөмөлдүн предмети эбегейсиз, ал эми тийиштүү укуктук жол-жоболордун жоктугу текшерүү объекттерин же коргоонун субъекттерин тандаган учурда шексиз түрдө тандоо ыкмасына алып келет. Укук коргоо системасын реформалоо прокуратурадан өзүнүн башкы иш-милдетин аткарууга - кылмыштын изине түшүүнү ишке ашыруу жолу менен кылмыштуулук менен күрөшүүгө күчүн топтоону талап кылат. Жалпы көзөмөлдөө иш-милдети мамлекеттик бийликтин органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын иш-аракеттеринин мыйзамдуулугун көзөмөлдөө менен чектелиши мүмкүн. Башка багыттарда жалпы көзөмөлдөө, азыркы учурда прокуратура менен иш-аракеттери бири-бирин кайталап жаткан көп сандаган контролдоочу органдар тарабынан ишке ашырылышы мүмкүн.

168. Башкы көзөмөлдөөчү орган болуп, кимдин укугу же мыйзамдык кызыкчылыгы бузулган ар бир жаран же юридикалык жак кайрыла ала турган сот саналышы керек. Сот прокуратурадан айырмаланып баарына милдеттүү болгон чечимди кабыл алат.

169. ИИМдин колдо болгон системасынын базасында ыйгарым укуктарды бөлүштүрүүнүн жана өз структурасына жол инспекциясын (ЖККББ) жана патрулдук-пост кызматын (ППК) бириктирген муниципалдык милицияны түзүүнүн механизмин иштеп чыгуу зарыл. Бул учурда ЖККББны жана ППКны (жолдорду видео көзөмөлдөөнү күчөтүү менен) бирдиктүү патрулдук кызматка автоматтык түрдө которуу келип чыгат.

170. Коомдук тартипти коргоо боюнча (муниципалдык милиция) жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын иш-аракеттерин координациялоонун жана контролдоонун саясаты иштелип чыгат жана механизмдери киргизилет.

171. Жарандык коомдун катышуусу менен коомдук тартипти коргоону камсыздоо жана укук бузуулардын алдын алуу боюнча укук коргоо органдарынын иш-аракеттеринин натыйжалуулугун жогорулатуу максатында, төмөнкүлөр зарыл:

- укук коргоо органдарына көмөктөшкөндүгү үчүн жарандык коомдун өкүлдөрүн сыйлоо жана дем берүү боюнча укуктук талаа түзүү;

- укук коргоо органдары менен тыгыз кызматташуунун негизинде жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында туруктуу негизде ыктыярдуу элдик кошуундарды (ЫЭК) кайра жаратуу;

- күбөлөрдү коргоо боюнча механизмдерди иштеп чыгуу жана ишке киргизүү;

- региондордо Коомдук алдын алуу борборлорунун (КАБ) активдүүлүгүн арттыруу;

- рыноктук нарктын негизинде акчалай сыйлоо менен калктан курал-жарактарды сатып алуунун белгиленген механизмин киргизүү.

172. Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын жабдылышы эл аралык стандарттарга ылайык келиши керек. Кадрларды даярдоонун, кайра даярдоонун системасына талдоо, ошондой эле ИИМдин Академиясынын жана милициянын атайын орто мектебинин иш-аракеттерине мониторинг жүргүзүү зарыл. Соңку эң жаңы технологияларды колдонуу менен иштөөгө адистешкен ИИМге караштуу атайын техникалык бөлүмдү түзүү боюнча мүмкүнчүлүктөрдү кароо жана сунуштарды киргизүү зарыл.

173. Функционалдык жарышты кыскартуу жана бюджеттик чыгымдарды сарамжалдаштыруу максатында, калган иш-милдеттерди ИИМге берүү менен улуттук коопсуздук системасына чалгындоо жана контрчалгындоо иш-милдеттерин топтоону, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Финансылык полиция мамлекеттик кызматын жаңы коррупцияга каршы органга жана салык полициясына кайра өзгөртүп түзүүнү караштыруу керек.

174. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Баңги заттарды контролдоо боюнча мамлекеттик кызматты структуралык кайра өзгөртүүлөрдү жүргүзүү жолу менен "Баткен өткөөлүн" күчтөндүрүү.

175. Аскер бөлүктөрү жана түзүмдөр жаатында жүргүзүлүүчү реформалар төмөнкүлөрдү сунуштайт:

- Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик улуттук коопсуздук кызматына түз баш ийүүдөн чыгаруу менен Кыргыз Республикасынын Чек ара кызматын өз алдынча кылуу;

- Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин ичинде структуралык кайра өзгөртүүлөрдүн эсебинен "Тоо аткычтары" бөлүмүн түзүү;

- альтернативдик кызмат өтөөнү тандагандар үчүн төлөөнүн өлчөмүн анык аскердик кызмат өтөгөндөрдүн үчөөнөн кем эмесин кармоого тең келген суммага чейин көбөйтүү.

176. Өзгөчө көңүл жеке курамды даярдоонун билим берүү стандарттарынын сапатын арттыруунун маселелерине, акырындык моралдык жана техникалык жактан эскилиги жеткен аскердик техниканы жана курал-жарактарды алмашууга, ошондой эле бардык материалдык-техникалык жабдыктарды жакшыртууга бурулат. Калкты куралдуу коргоо боюнча милдеттерди аткаруу үчүн коргоонун заманбап системасы/коргонуу комплексинин мүмкүнчүлүгүн арттыруу үчүн базаны куруу, төмөнкү чараларды кабыл алууну болжолдойт:

- Ош шаарында жайгаштыруу менен аскердик институтту түзүүнүн мүмкүнчүлүгүн караштыруу;

- Авиация, (учуучу, инженердик-техникалык курамын, авиациялык-техникалык камсыз кылуунун жана учууларды башкаруунун адистери) зениттик-ракеталык, радиотехникалык кошундар, Кыргыз Республикасынын Куралдуу күчтөрүнүн аба чабуулунан коргоо бөлүктөрү үчүн Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин Аскердик институтунун базасында бириктирүү үчүн адистерди даярдоону баштоо;

- аскерлерди башкаруу органдарында 7 санариптик автоматтык телефон станцияларынын комплектисин орнотуу;

- 7 аскердик бөлүк үчүн VP№ каналын киргизүү;

- курал-жарактарды жана аскердик техниканы, запастык шаймандарды жана буюм-тайымдарды жана ок-дарыларды жеткирүүгө чет өлкөлүк өнөктөштөр менен контракттарды түзүү;

- башкаруунун 5 пункту үчүн автономдук иштетүүчү булактарды (байланыш түйүнү) сатып алуу.

Тиркемелер:

1. Макроэкономикалык көрсөткүчтөр (2010-2014-жж.);

2. Улуттук долбоорлор;

3. Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн орто мөөнөттүк программасынын бюджети (2012-2014-жж.);

4. Жокко чыгарылуучу лицензиялардын жана уруксаттардын тизмеси.

(1) Жапайы жаратылыштын дүйнөлүк фонду.

(2) Бириккен Улуттардын азык-түлүк жана айыл чарба уюму.

(3) Эл аралык кызматташтык боюнча Корей агенттиги.

(4) Эл аралык кызматташтыктын Жапон агенттиги

1-тиркеме

Макроэкономикалык көрсөткүчтөр

┌────────────────────────────────────────┬─────────┬─────────┬────────┬

│ Көрсөткүчтөр │ 2005 │ 2006 │ 2007 │

│ ├─────────┼─────────┼────────┼

│ │ Факт │ Факт │ Факт │

├────────────────────────────────────────┼─────────┼─────────┼────────┼

│ 1 │ 2 │ 3 │ 4 │

├────────────────────────────────────────┴─────────┴─────────┴────────┴

│ ИДП

├────────────────────────────────────────┬─────────┬─────────┬────────┬

│Номиналдуу ИДП (млрд.сом) │ 100,9 │ 113,8 │ 141,9 │

│Номиналдуу ИДП (млн. АКШ долл.) │ 2460,8 │ 2849,6 │ 3827,6 │

│ИДПнын реалдуу өсүш темпи (%) │ 99,8 │ 103,1 │ 108,5 │

│Калктын жан башына ИДП (АКШ долл.) │ 478,4 │ 548,9 │ 731,2 │

│ Баа, калктын эмгек акысы жана кирешеси

│ИДП дефлятору │ 107,1 │ 109,4 │ 114,9 │

│КБИ (мурунку жылдын декабрь айына %) │ 104,9 │ 105,1 │ 120,1 │

│КБИ (мурунку жылга %) │ 104,3 │ 105,6 │ 110,2 │

│Алмашуу курсу (сом/АКШ долл.) │ 41 │ 40,2 │ 37,3 │

│Пенсиянын айлык орточо өлчөмү (сом) │ 775 │ 906 │ 1114 │

│Номиналдуу орточо эмгек акы (сом) │ 2613 │ 3270 │ 3970 │

│Айына эмгекке жөндөмдүү калктын │ 2127,8 │ 2619,7 │ 3082,8 │

│жан башына ЖМ (сом) │ │ │ │

│Эмгекке жөндөмдүү калктын ОЭК/ЖМ (%) │ 122,8 │ 124,8 │ 128,8 │

│ Улуттук эсеп (ИДПдан %)

│Рыноктук баадагы ИДП │ 100 │ 100 │ 100 │

│Керектөө │ 102 │ 113,1 │ 104,6 │

│жеке │ 84,5 │ 95,1 │ 87,5 │

│мамлекеттик │ 17,5 │ 18 │ 17,1 │

│Дүң топтоолор │ 16,4 │ 24,2 │ 26,6 │

│мамлекеттик инвестициялар │ 4,2 │ 3,9 │ 4,4 │

│жеке инвестициялар │ 12,2 │ 20,3 │ 22,2 │

│Экспорт (товарлар жана кызмат │ 38,3 │ 41,7 │ 52,9 │

│көрсөтүүлөр) │ │ │ │

│Импорт (товарлар жама кызмат │ -56,8 │ -79 │ -84,1 │

│көрсөтүүлөр) (-) │ │ │ │

│Товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн │ -18,5 │ -37,3 │ -31,2 │

│таза экспорту │ │ │ │

│ Бюджет

│Мамлекеттик бюджеттин жалпы ресурсу │ 25,1 │ 26,5 │ 27,6 │

│Жалпы киреше │ 20,4 │ 25,1 │ 36 │

│анын ичинен салыктан түшкөндөр │ 16,4 │ 20 │ 26,5 │

│Жалпы чыгымдар │ 20,1 │ 25,3 │ 35,9 │

│анын ичинен ПГИ (тышкы) │ 3,2 │ 2,8 │ 1,6 │

│проценттик төлөмдөр │ 0,8 │ 0,8 │ 0,4 │

│Дефицит (ПГИ кошо алганда) │ -4,2 │ -3 │ -1,6 │

│ Акча жана кредит

│М2Х өсүш темпи (мезгилдин акырына чейин)│ 9,9 │ 51,6 │ 33,3 │

│М2Х жүгүртүүнүн тездиги │ 4,8 │ 4,5 │ 4 │

│Импорттун айлардагы резерви │ 3,2 │ 3 │ 3 │

│ Тышкы секторлор

│Учурдагы операциялардын эсеби │ -37,4 │ -263,1 │ -225,9 │

│(млн. АКШ долл.)(2) │ │ │ │

│Учурдагы операциялардын эсеби │ -1,5 │ -9,2 │ -5,9 │

│(ИДПга %)(2) │ │ │ │

│Товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн │ 946,2 │ 1284,7 │ 2022,6 │

│экспорту (млн. АКШ долл.) │ │ │ │

│Товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн │ 135,8 │ 135,8 │ 157,4 │

│экспортунун өсүш темпи, % │ │ │ │

│Товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү │ -1395,8 │ -2252,1 │-3218,1 │

│импорттоо (млн. АКШ доллары) │ │ │ │

│Товарлардын импортунун өсүш темпи, % │ 161,3 │ 161,3 │ 142,9 │

│ Карыз жана карыздарды тейлөө(2)

│Тышкы карыз (ИДПга %) │ 77,6 │ 66,3 │ 52 │

│Карызды/экспортту тейлөө (товарлар │ 19 │ 5,3 │ 3,2 │

│жана кызмат көрсөтүү) │ │ │ │

│Карызды/ИДПны тейлөө │ 2,4 │ 2,2 │ 1,7 │

│ Социалдык көрсөткүчтөр

│Туруктуу жашаган калктын саны │ 5,189│ 5,247│ 5,289│

│(жылдын соңунда, млн. адам) │ │ │ │

│Жалпы жумушсуздардын деңгээли │ 8,1 │ 8,3 │ 8,2 │

│(экономикалык активдүү калкка %) │ │ │ │

│Төрөлгөндөн кийинки өмүрүнүн күтүлүүчү │ 67,9 │ 67,7 │ 67,9 │

│узактыгы, жыл (аял, эркек) │ │ │ │

│Эркектер │ 64,2 │ 63,5 │ 63,7 │

│Аялдар │ 71,9 │ 72,1 │ 72,3 │

└────────────────────────────────────────┴─────────┴─────────┴────────┴

┬─────────┬──────────┬──────────┬────────┬────────┬─────────┬─────────┐

│ 2008 │ 2009 │ 2010 │ 2011 │ 2012 │ 2013 │ 2014 │

┼─────────┼──────────┼──────────┼────────┼────────┼─────────┼─────────┤

│ Факт │ Факт │ Сунуш │Күтүлөт │ Болжол │ Болжол │ Болжол │

│ 5 │ 6 │ 7 │ 8 │ 9 │ 10 │ 11 │

┴─────────┴──────────┴──────────┴────────┴────────┴─────────┴─────────┤

│

┬─────────┬──────────┬──────────┬────────┬────────┬─────────┬─────────┤

│ 188 │ 201,2 │ 212,1 │ 257,4 │ 296,4│ 337,3 │ 384,4 │

│ 5061,4 │ 5573,6 │ 4616,6 │ 5536,5 │ 6307,4│ 7176,2 │ 8179,3 │

│ 108,4 │ 102,9 │ 98,6 │ 106,7 │ 106,6│ 105,8 │ 106 │

│ 959,4 │ 1148,4 │ 886 │ 1015,4 │ 1129,5│ 1275,6 │ 1427,3 │

│

│ 122,2 │ 102,1 │ 106,9 │ 114 │ 107,8│ 107,5 │ 107,5 │

│ 120 │ 99,7 │ 119,2 │ 113,1 │ 109 │ 108,8 │ 107,9 │

│ 124,5 │ 106,8 │ 108 │ 118,5 │ 110,2│ 108,6 │ 108,6 │

│ 36,6 │ 42,9 │ 45,96 │ 46,5 │ 47 │ 47 │ 47 │

│ 1435 │ 1664,8 │ 2800 │ 3699 │ 4107 │ 4517 │ 4969 │

│ 5378 │ 6401 │ 7307 │ 9675 │ 11316,5│ 13034,5 │14991,3 │

│ 3930,9 │ 3624,9 │ 3905,4 │ 4815,3 │ 5234,2│ 5590,2 │ 5987,1 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 136,8 │ 170 │ 187,1 │ 185,2 │ 196,6│ 208,5 │ 220,8 │

│

│ 100 │ 100 │ 100 │ 100 │ 100 │ 100 │ 100 │

│ 110,1 │ 96,7 │ 103 │ 102,5 │ 101 │ 99,4 │ 97,7 │

│ 92,5 │ 78,3 │ 83,8 │ 83,7 │ 82,8│ 81,8 │ 80,8 │

│ 17,5 │ 18,4 │ 19,2 │ 18,8 │ 18,2│ 17,5 │ 16,9 │

│ 28,9 │ 27,3 │ 28,4 │ 29,9 │ 31 │ 32,2 │ 32,8 │

│ 3 │ 4,3 │ 4,6 │ 6,3 │ 4,7│ 4,6 │ 4 │

│ 25,9 │ 23 │ 23,8 │ 23,6 │ 26,3│ 27,6 │ 28,7 │

│ 53,5 │ 54,7 │ 57,7 │ 54,3 │ 53,3│ 51,9 │ 50,2 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ -92,6 │ -78,7 │ 89,2 │ 86,7 │ 85,3│ 83,5 │ 80,6 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ -39,1 │ -24 │ -31,4 │ -32,4 │ -32 │ -31,6 │ -30,4 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│

│ 25,8 │ 29,8 │ 32,4 │ 39,4 │ 33,1│ 30,4 │ 28,1 │

│ 25,3 │ 28,2 │ 27 │ 30,8 │ 27,2│ 26,1 │ 25,3 │

│ 19,1 │ 18,4 │ 18,6 │ 19,8 │ 20,5│ 20,4 │ 20,5 │

│ 25,8 │ 29,8 │ 32,4 │ 39,4 │ 33,1│ 30,4 │ 28,1 │

│ 1,8 │ 2,9 │ 3,9 │ 7,3 │ 4,3│ 3,7 │ 2,4 │

│ 0,7 │ 0,8 │ 0,9 │ 1,3 │ 1,1│ 1 │ 1 │

│ 0 │ 1,5 │ 5,1 │ 8,5 │ 7,7│ 7,1 │ 6,6 │

│

│ 12,6 │ 17,9 │ 21,1 │ 15,7 │ 16,2│ 19,7 │ 20,5 │

│ 4,1 │ 4,3 │ 3,6 │ 3,6 │ 3,6│ 3,5 │ 3,5 │

│ 4 │ 4,9 │ 4,2 │ 4,1 │ 3,9│ 3,8 │ 3,8 │

│

│ -703,4 │ -105,9 │ -188 │ -453 │ -464 │ -380 │ -364 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ -13,9 │ -1,9 │ -4,1 │ -6,1 │ -5,4│ -4,7 │ -4,6 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 2770,5 │ 2553,6 │ 2475,7 │ 3684 │ 4221 │ 4748 │ 5324 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 137 │ 92,2 │ 96,9 │ 108,1 │ 114,6│ 112,5 │ 112,1 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ -4746,4 │ -3682,5 │ -3905,1 │-5763 │ -6393 │ -7050 │-7754 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 147,5 │ 77,6 │ 106 │ 106,7 │ 110,9│ 110,3 │ 110 │

│

│ 45,9 │ 48 │ 58 │ 50,5 │ 50,1│ 49,4 │ 48,9 │

│ 3,8 │ 4,2 │ 2,5 │ 2,4 │ 2,3│ 2,2 │ 2,3 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 1,7 │ 1,8 │ 1,2 │ 1,3 │ 0,9│ 0,9 │ 0,9 │

│

│ 5,348│ 5,418│ 5,489│ 5,571│ 5,66│ 5,749│ 5,846│

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 8,2 │ 8,4 │ 8,6 │ 8,4 │ 8,3│ 8,1 │ 7,9 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 68,4 │ 69,1 │ 69,1 │ 69,2 │ 69,4│ 69,7 │ 70,1 │

│ │ │ │ │ │ │ │

│ 64,5 │ 65,2 │ 65,5 │ 65,6 │ 65,9│ 66,2 │ 66,5 │

│ 72,6 │ 73,2 │ 72,8 │ 72,9 │ 73 │ 73,2 │ 73,6 │

┴─────────┴──────────┴──────────┴────────┴────────┴─────────┴─────────┘

2-тиркеме

Улуттук долбоорлор

┌──┬──────────────────────────┬──────────────┬────────────────────────┬

│№ │ Долбоордун аталышы │ Жалпы наркы │ Каржылоо булактары │

│ │ │ (млн.долл.) │ (млн. АКШ долл.) │

│ │ │ ├───────────┬────────────┼

│ │ │ │ Ички │ Тышкы │

├──┼──────────────────────────┼──────────────┼───────────┼────────────┼

│1 │ 2 │ 3 │ 4 │ 5 │

│1 │"Кытай-Кыргызстан- │ТЭН-5 │ │ТЭН-5 │

│ │Өзбекстан" темир жол │Долбоордун │ │2000 - │

│ │магистралын куруу долбоору│наркы: 2000 │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек │

│ │ │ │ │ │

│2 │"Балыкчы - Кочкор - │ТЭН-5,5 │ │Аныктала │

│ │Кара-Кече - Арпа" темир │Долбоордун │ │элек │

│ │жолун куруу долбоору │майда-чүйдөсү-│ │ │

│ │ │нө чейинки │ │ │

│ │ │наркы аныктала│ │ │

│ │ │элек │ │ │

│ │ │ │ │ │

│3 │"Ысык-Көл" эл аралык │68,9 │ │68,9 │

│ │аэропортун │ │ │(булактар │

│ │реконструкциялоо │ │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек) │

│ │ │ │ │ │

│4 │"Ош" эл аралык аэропортун │118,05 │ │118,05 │

│ │реконструкциялоо │ │ │(булактар │

│ │ │ │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек) │

│ │ │ │ │ │

│5 │"Аэронавигациялык │62,3 │2,58 │30 млн.долл.│

│ │жабдууларды жаңылаштыруу" │ │собственные│(АКШнын │

│ │долбоору │ │средства │Коргоо │

│ │ │ │КАН │министрлиги-│

│ │ │ │ │нин гранты),│

│ │ │ │ │29,72 │

│ │ │ │ │(керектөө) │

│ │ │ │ │ │

│6 │Ош- Сары-Таш - Иркештам, │3,65 (АӨБ) │ │3,63 │

│ │123төн 240 км чейин │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│7 │Сары-Таш - Карамык 0-136 │22,72 (АӨБ) │0,066 КРӨ │22,66 (АБР) │

│ │км, Долбоор ЦАРЭС: Регион,│ │менен кошо │ │

│ │коридор │ │каржылоо │ │

│ │ │ │ │ │

│8 │Бишкек-Нарын-Торугарт 9дан│176,45 АӨБ │19,93 КРӨ │156,52 │

│ │539 км чейин │ │менен кошо │ │

│ │ │ │каржылоо │ │

│9 │Ош-Баткен-Исфана, 123төн │49,642 │3,725 КРӨ │45,92 │

│ │220 км чейин │ │менен кошо │ │

│ │ │ │каржылоо │ │

│ │ │ │ │ │

│10│Талас-Тараз-Суусамыр, │20,108 (ИБР) │2,9 КРӨ │17,7 (ИБР) │

│ │75тен 104 км │ │менен кошо │ │

│ │ │ │каржылоо │ │

│ │ │ │ │ │

│ │Бардыгы: Жол-транспорт │2532,3 │39,92 │2492,4 │

│ │инфраструктурасындагы │ │ │ │

│ │10 долбоор │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│11│Жогорку технология паркын │0,052 │ │0,052 │

│ │өнүктүрүү (ЖТП) │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│12│Электрондук Өкмөттүн │6,754 │2,4 │4,354 │

│ │инфраструктурасын жайылтуу│млн.долл. │ │ │

│ │жана өнүктүрүү; │ │ │ │

│ │3 долбоорду ичине камтыйт:│ │ │ │

│ │- Мультисервистик │5,104 │ │ │

│ │маалыматтык-коммуникация- │ │ │ │

│ │лык системанын программасы│ │ │ │

│ │жана электрондук документ │ │ │ │

│ │жүгүртүү системасын │ │ │ │

│ │жайылтуу; │ │ │ │

│ │- ар бир айыл өкмөтүндө │0,400 │2,4 │2,7 │

│ │интернет программасы; │ │ │ │

│ │- "Кыргыз почтасы" │1,250 │ │0,400 │

│ │Мамлекеттик ишканасынын │ │ │ │

│ │маалыматтык │ │ │ │

│ │коммуникациялык │ │ │ │

│ │технологиясына Коомдук │ │ │1,250 │

│ │жеткиликтүүлүк борборлорун│ │ │ │

│ │(КЖБ) түзүү программасын │ │ │ │

│13│Кыргыз Республикасын │26,5 │ - │26,5 │

│ │санариптик уктурууга │ │ │Конкурстун │

│ │өткөрүү программасы │ │ │жыйынтыгы │

│ │ │ │ │боюнча │

│ │ │ │ │каржылоо │

│ │ │ │ │булактары │

│ │ │ │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек │

│ │ │ │ │ │

│14│Кыргыз Республикасынын │8,4 │1,81 │6,59 │

│ │почта тармагын │ │ │ │

│ │жаңылаштыруу жана │ │ │ │

│ │өнүктүрүү боюнча программа│ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│15│Радиомониторинг системасын│4,6 │4,6 │ │

│ │өнүктүрүү │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│ │Бардыгы: │46,3 │8,81 │37,5 │

│ │жогорку технология │ │ │ │

│ │чөйрөсүндө 5 долбоор │ │ │ │

│16│"Иштамберд" алтын кенин │76,4 │ │ + │

│ │иштеп чыгуу │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│17│"Бозымчак" алтын-жез кенин│164 │ │ + │

│ │иштеп чыгуу │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│18│"Жерүй" алтын кенин иштеп │205 │ │ + │

│ │чыгуу │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│19│"Талды-Булак Сол жээк" │164 │ │ + │

│ │алтын кенин иштеп чыгуу │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│ │Бардыгы: алтын кенин │609,4 │ │ │

│ │иштетүү боюнча 4 долбоор │ │ │ │

│20│Кыргызстандын түштүгүндөгү│208 │ │208 │

│ │электр берүү линияларын │ │ │("Эксим- │

│ │жаңылаштыруу: жаңы "Датка"│ │ │банк", КЭР) │

│ │500 кВ ПС жана │ │ │ │

│ │республиканын түштүгүндөгү│ │ │ │

│ │220 кВ ВЛ куруу │ │ │ │

│21│ВЛ 500 кВ "Датка-Кемин" │343 │ │343 │

│ │жана ПС 500 кВ "Кемин" │ │ │(булактар │

│ │курулушу │ │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек) │

│ │ │ │ │ │

│22│"CASA-1000" (Борбордук │196 │ │196 │

│ │Азия өлкөлөрүнө электр │(Кыргыз │ │(булактар │

│ │энергиясын экспорттоо үчүн│Республикасы- │ │аныктала │

│ │Афганистан жана Пакистан │нын аймактары │ │элек, │

│ │менен Кыргызстанды жана │боюнча │ │донорлордун │

│ │Таджикистанды │линиялардын │ │катышуусу │

│ │энергетикалык система │наркы) │ │мүмкүн: │

│ │менен байланыштыруучу │ │ │ВБ, АБР, ИБР│

│ │жогорку вольттуу │ │ │жана │

│ │линияларды куруу │ │ │башкалар) │

│23│Камбарата-2 ГЭСинин экинчи│100,4 │100,4 │ │

│ │гидроагрегеттарын │ │ │ │

│ │пайдаланууга киргизүү │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│24│Камбарата-1 ГЭСин куруу │3400 │ │3400 │

│ │ │ │ │(РФ менен │

│ │ │ │ │макулдашуу │

│ │ │ │ │боюнча │

│ │ │ │ │булактар │

│ │ │ │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек) │

│ │ │ │ │ │

│25│Нарын дарыясынын жогорку │412 │ │412 │

│ │агымына биринчи кезектеги │ │ │(РФ менен │

│ │ГЭС куруу │ │ │макулдашуу │

│ │ │ │ │боюнча │

│ │ │ │ │булактар │

│ │ │ │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек) │

│26│4 чакан ГЭС куруу │49,3 │ │49,3 │

│ │ │ │ │(конкурстан │

│ │ │ │ │кийин │

│ │ │ │ │инвесторлор │

│ │ │ │ │аныкталат) │

│27│Кара-Кече жылуулук │2300 │ │2300 │

│ │электро станциясын куруу │ │ │(булактар │

│ │ │ │ │аныктала │

│ │ │ │ │элек) │

│ │ │ │ │ │

│ │Бардыгы: │4708,7 │100,4 │4610,3 │

│ │электрэнергетикасы боюнча │ │ │ │

│ │8 долбоор │ │ │ │

│28│Жеткиликтүү социалдык │40 │40 │ │

│ │турак жай (ипотекалык │ │ │ │

│ │кредит берүү) │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│ │Бардыгы: курулушта │40 │40 │ │

│ │1 долбоор │ │ │ │

│29│Айыл чарба │0,0335 │0,0335 │ │

│ │кооперативдеринин түйүнүн │ │ │ │

│ │түзүү │ │ │ │

│30│Жети-тогуз үрөнчүлүк │7,4 │ │7,4 │

│ │чарбачылыгын түзүү │же 331,52 │ │же 331,52 │

│ │ │млн.сом (АКШ │ │млн.сом (АКШ│

│ │ │долларынын │ │долларынын │

│ │ │курсу - 44,8 │ │курсу - 44,8│

│ │ │сом) │ │сом) │

│ │ │ │ │ │

│31│Жети-тогуз асыл тукум │8,36 │1,36 │7 │

│ │чарбачылыгын түзүү │ │ │ │

│32│АПК чөйрөсүндө кредит │67 │67 │ │

│ │берүү системасын өнүктүрүү│ │ │ │

│33│Жеткиликтүү айыл чарба │59,5 │59,5 │ │

│ │техникасы (айыл чарба │ │ │ │

│ │техникалары боюнча │ │ │ │

│ │лизингдик компания түзүү) │ │ │ │

│ │Бардыгы: айыл │142,3 │127,8 │14,14 │

│ │чарбачылыгында 5 долбоор │ │ │ │

│34│Яссы дарыясынын │80,0 │Каржылоо │ │

│ │системасында Жалал-Абад │ │булактары │ │

│ │облусунун Сузак районунда │ │аныктала │ │

│ │жана Ош облусунун Өзгөн │ │элек │ │

│ │районунда жаңы сугат │ │ │ │

│ │жерлерин өздөштүрүү │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│35│Куршаб дарыясынын │100,0 │Каржылоо │ │

│ │системасында Ош облусунун │ │булактары │ │

│ │Кара-Суу районунда жаңы │ │аныктала │ │

│ │сугат жерлерин өздөштүрүү │ │элек │ │

│ │ │ │ │ │

│36│Арка массивдерине суу │30,0 │ │30,0 (ИӨБ) │

│ │берүү менен Баткен │ │ │ │

│ │облусунун Ляйляк районунун│ │ │ │

│ │Максат поселогуна дюкер │ │ │ │

│ │куруу │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│37│Баткен облусунун Кадамжай │9,0 │Мамбюджет │ │

│ │районунун Бүргөндү │ │(2011-ж. │ │

│ │массивин өздөштүрүү │ │16-май. │ │

│ │ │ │№ 229 │ │

│ │ │ │Мампрог- │ │

│ │ │ │рамма) │ │

│ │ │ │ │ │

│38│Жалал-Абад облусунун Аксы │10,0 │Мамбюджет │ │

│ │районуна Ак-Терек каналын │ │(2011-ж. │ │

│ │куруу │ │16-май. │ │

│ │ │ │№ 229 │ │

│ │ │ │Мампрог- │ │

│ │ │ │рамма) │ │

│ │ │ │ │ │

│39│Ош облусунун Ноокат │8,0 │Мамбюджет │ │

│ │районунун "Ынтымак" айыл │ │(2011-ж. │ │

│ │башкаруусуна Каримберди │ │16-май. │ │

│ │каналын куруу │ │№ 229 │ │

│ │ │ │Мампрог- │ │

│ │ │ │рамма) │ │

│ │ │ │ │ │

│ │Бардыгы: ирригация боюнча │237 │Мамбюджет │30,0 │

│ │6 долбоор │ │ │ │

│40│Маалыматтык коопсуздукту │2,51 │2,51 │ │

│ │өнүктүрүү жана КРнын │ │ │ │

│ │маалыматтык ресурстарын │ │ │ │

│ │унификациялоо │ │ │ │

│ │ │ │ │ │

│ │Бардыгы: │2,51 │25,1 │ │

│ │маалыматтык коопсуздук │ │ │ │

│ │чөйрөсүндө 1 долбоор │ │ │ │

│ │Бардыгы: 40 улуттук │8318,05 │ │ │

│ │долбоор │ │ │ │

└──┴──────────────────────────┴──────────────┴───────────┴────────────┴

┬──────────────────────────┬──────────┬───────────────┬───────────────┐

│ Өндүрүштүн пландалган │ Ишке │ Пландалган │ Жаңы жумушчу │

│ көлөмү │ ашыруу │салыктык киреше│орундарын түзүү│

┤ │ мөөнөтү │ (млн.сом) │ (адам) │

│ │ │ │ │

┼──────────────────────────┼──────────┼───────────────┼───────────────┤

│ 6 │ 7 │ 8 │ 9 │

│Магистралдын узундугу │2012-2О18-│Киреше салыгы -│10 миң жумушчу │

│268,4 км, 48,9 км │жж. │60 млн.сом. │орду жана темир│

│узундуктагы 48 │ │Соцфонд - 156 │жолду │

│тоннелдерди, 21 км │ │млн.сом. │пайдаланууга │

│узундуктагы 95 көпүрөнү, │ │ │киргизүү │

│5 жол айрылыштарын жана │ │ │процессинде │

│4 станцияны кошо алганда │ │ │3500 адам │

│Магистралдын узундугу │2014-2018-│Киреше салыгы -│5 миң жумушчу │

│358 км │жж. │42 млн.сом. │орду жана темир│

│ │ │Соцфонд - 96 │жолду │

│ │ │млн.сом. │пайдаланууга │

│ │ │ │киргизүү │

│ │ │ │процессинде │

│ │ │ │2500 адам │

│Тилкени 1800 метрге │2012-2014-│6,9 │Курулушка - │

│узартуу. │жж. │ │1 миң адам, │

│Курулуш: 200 жүргүнчү/саат│ │ │пайдаланууга │

│жүргүнчү терминалын, │ │ │киргизүүгө - │

│рулеждик жолчону жана │ │ │300 адам │

│MTOW аба кемелери үчүн │ │ │ │

│перронду 150 тоннага чейин│ │ │ │

│кеңейтүү. │ │ │ │

│Жайкы тилкелерди оңдоо. │ │ │ │

│Селден сактоочу │ │ │ │

│имараттарды куруу │ │ │ │

│500 жүргүнчү/саат жүргүнчү│2012-2015-│11,8 │1200 адам - │

│терминалын жана 2 миң │жж. │ │курулушка, │

│тонналык жүк терминалын │ │ │250 адам - │

│куруу. 300 тоннага чейин │ │ │пайдаланууга │

│MTOW менен самолетторду │ │ │киргизүүгө │

│кабыл алуу │ │ │ │

│"Манас" аэропортундагы │2012-2014-│45 │Каралган эмес │

│аэронавигациялык системаны│жж. │ │ │

│жаңылаштыруу. │ │ │ │

│Командалык-диспечердик │ │ │ │

│пункту куруу. Жергиликтүү │ │ │ │

│аэропорттордогу │ │ │ │

│аэронавигациялык жана │ │ │ │

│метеорологиялык │ │ │ │

│жабдууларды жаңылатуу, │ │ │ │

│анын ичинен "Каракол" │ │ │ │

│аэропортуна │ │ │ │

│радиолокаторду, WAM │ │ │ │

│системасын орнотуу │ │ │ │

│КЭРдин чек арасынан Ош │2013- │Салык алынбайт │2348 адам │

│облусуна чейин курулуш │жылдын │ │ │

│иштери │ичинде │ │ │

│136 км участкасындагы │2013-жылы │484,8 млн.сом./│Бардыгы - 1190 │

│Сары-Таш - Карамыкты │аяктоо │10,1 │адам. Жумуш │

│Таджикистан чекарасынан │ │(млн.долл.) │мезгилинде: │

│0-136 км │ │ │квалификация- │

│ │ │ │луу │

│ │ │ │жумушчулар - │

│ │ │ │350 адам./орду,│

│ │ │ │Квалификация- │

│ │ │ │луу эмес │

│ │ │ │жумушчулар - │

│ │ │ │840 адам./орду │

│223 км - Бишкек-Долон │2010-2014-│Салык алынбайт │ │

│участогу │жж. │ │ │

│ │ │ │ │

│Курулуш иштери - 97 км │2012-2014-│ │Жумуш │

│ │жж. │ │мезгилинде - │

│ │ │ │квалификациялуу│

│ │ │ │жумушчулар - │

│ │ │ │410 адам./орду,│

│ │ │ │Квалификациялуу│

│ │ │ │эмес жумушчулар│

│ │ │ │- 3840 адам./ │

│ │ │ │орду │

│Курулуш иштери, Талас │2012-2014-│Салык алынбайт │Жумуш │

│облусундагы 21 км жолду │жж. │ │мезгилиндеги │

│оңдоо │ │ │квалификациялуу│

│ │ │ │жумушчулар - │

│ │ │ │110 адам./орду,│

│ │ │ │квалификациялуу│

│ │ │ │эмес жумушчулар│

│ │ │ │- 460 адам./ │

│ │ │ │орду │

│ │ │1095,5 │9323 квал. │

│ │ │ │жумушчу, │

│ │ │ │31434 квал. │

│ │ │ │эмес жумушчу │

│ЖТП Дирекциясын түзүү, │2012-2014-│90 млн.сом. │Бардыгы 2000 │

│ЖТПнын иш аракеттерин │жж. │2012-ж. - 22,5 │2012-ж. - 500 │

│башкарууну уюштуруу │ │млн.сом. │адам │

│ │ │2013-ж. - 45,0 │2013-ж. - 100 │

│ │ │млн.сом. │адам │

│ │ │2014-ж. - │2014-ж. - 2000 │

│ │ │90,0 млн.сом. │адам │

│МИКС орнотуу жана │2012-2014-│ │759 адам │

│электрондук документ │жж. │ │ │

│жүгүртүү системасын │ │ │ │

│жайылтуу (ЭДЖС) │ │ │ │

│ │ │ │ │

│450 айыл өкмөтүн Интернет │ │ │459: айыл │

│түйүндөрүнө туташтыруу │ │ │өкмөтүнөн │

│ │ │ │1 адам │

│ │ │ │ │

│300 КЖБ түзүү, интернетке │ │ │300: ар бир │

│туташтыруу жана башкалар │ │ │КЖБда 1 адам │

│ │ │ │ │

│Санариптик телевизиондук │2012-2015-│Санариптик │ - │

│передатчиктерди │жж. │уктуруу │ │

│(150 ориент) жана │ │сервисин ишке │ │

│автоматтык телевизиондук │ │ашырууда │ │

│ретрансляторлорду │ │санариптик │ │

│(177 ориент) орнотуу │ │уктурууну │ │

│ │ │жайылтуудан │ │

│ │ │кийин салык │ │

│ │ │түшө баштайт │ │

│Почталык байланыш │2012-2014-│бардыгы 337 │1000 адам │

│бөлүмдөрүн автоматташтыруу│жж. │млн.сом.: │ │

│жана жаңылаштыруу. Кызмат │ │2012-ж. - 104,3│ │

│көрсөтүү спектрин │ │млн.сом. │ │

│кеңейтүү: Алыскы айылдарды│ │2013-ж. - 110,6│ │

│кошо алганда, жеткирүүнү │ │млн.сом. │ │

│тездетүү, каталог боюнча │ │2014-ж. - 122 │ │

│электрондук сатып алуу, │ │млн.сом. │ │

│айыл жергесинде │ │ │ │

│IP-телефония; финансылык │ │ │ │

│кызмат көрсөтүүлөр жана │ │ │ │

│башкалар │ │ │ │

│Радиомониторингдин зонасын│4-квартал │1,5 млн.сом │75 адам. │

│60%ке кеңейтүү. Увеличение│2013-ж. │ │ │

│зоны радиомониторинга на │ │ │ │

│60%. Радио жыштык │ │ │ │

│спектринин улуттук │ │ │ │

│ресурсун коргоону │ │ │ │

│камсыздоо │ │ │ │

│ │ │428,5 │3834 адам. │

│ │ │ │ │

│7,5 │2012-2025-│1701 (роялтини │600 │

│(алтындын наркы: │жж. │эсепке алуу │ │

│7500000 г х 56$/г х 45 │ │менен) │ │

│= 18900 млн.сом.) │ │ │ │

│Алтын - 3,0 │2012-2027-│1313 (роялтини │500 │

│(алтындын наркы: 3000000 г│жж. │эсепке алуу │ │

│х 56$/г х 45 = 7560 │ │менен) │ │

│млн.сом.) │ │ │ │

│Жез - 19398 (жездин наркы:│ │ │ │

│19398 т х 7000$/т х 45 = │ │ │ │

│= 7856,3 млн.сом.) │ │ │ │

│Күмүш - 17,4 │ │ │ │

│17400000 х 1,22$/г х 45 = │ │ │ │

│939,7 млн.сом. │ │ │ │

│Бардыгы - 16356 млн.сом. │ │ │ │

│Алтын - 1,5 │2014-2025-│340 (роялтини │800 │

│(алтындын наркы: │жж. │эсепке алуу │ │

│1500000 г х 56$/г х 45 = │ │менен, │ │

│= 3780 млн.сом.) │ │+ Бонус - 274 │ │

│Алтын - 2,2 │2014-2030-│499 (роялтини │500 │

│(алтындын наркы: │жж. │эсепке алуу │ │

│2200000 г х 56$/г х 44,5 =│ │менен) │ │

│= 5544 млн.сом.) │ │ │ │

│ │ │4127 │2400 │

│ │ │ │ │

│ПС 500 кВ жана 256,5 км │2011-2013-│67,5 млн.сом. │1000 │

│электр берүү линиялары │жж. │(анын ичинен │ │

│ │(2-квар- │ПН-15,5, │ │

│ │тал) │СФ - 38,7, │ │

│ │ │КНС жана НсП - │ │

│ │ │13,3) │ │

│ПС 500 кВ и 410 км электр │2012-2016-│330 млн.сом. │2000 │

│берүү линиялары │жж. │(анын ичинен │ │

│ │(4-квар- │ПН-82,5, │ │

│ │тал) │СФ - 200,2, │ │

│ │ │КНС жана НсП - │ │

│ │ │47,3) │ │

│477 км электр берүү │2014-2018-│330 млн.сом. │2000 │

│линиялары (ПС "Датка" (КР)│жж. │(анын ичинен │ │

│ПС "Ходжент" чейин │(4-квар- │ПН - 82,5, │ │

│(Таджикистан) │тал) │СФ - 200,2, │ │

│ │ │КНС жана НсП - │ │

│ │ │47,3) │ │

│ │ │ │ │

│2 ГА кубаттуулугу 120 МВт │2013-2014-│535,5 млн.сом. │678 │

│ │жж. │(анын ичинен │ │

│ │(4-кв.) │ПН-32,5, │ │

│ │ │СФ - 82,2, │ │

│ │ │КНС жана НсП - │ │

│ │ │502,9) │ │

│1900 МВт (475 МВт боюнча │2012-2023-│27432,2 │8700 │

│4 гидроагрегат) │жж. │млн.сом. │ │

│ │ │(анын ичинен │ │

│ │ │ПН - 1879,2, │ │

│ │ │СФ - 4745,0, │ │

│ │ │КНС, НсП жана │ │

│ │ │резидент │ │

│ │ │эместерден │ │

│ │ │салык - │ │

│ │ │20808,0) │ │

│191 МВт │2012-2020-│3210,6 млн.сом.│1200 │

│ │жж. │(анын ичинен │ │

│ │ │ПН - 230,4, │ │

│ │ │СФ - 581,8, │ │

│ │ │КНС жана НсП - │ │

│ │ │2398,4) │ │

│ │ │ │ │

│32,2 МВт │2014-2017-│119,9 млн.сом. │500 │

│ │жж. │(анын ичинен │ │

│ │ │ПН - 27, │ │

│ │ │СФ-90, КНС │ │

│ │ │жана НсП - 2,9)│ │

│1200 МВт │2014-2018-│1023,9 млн.сом.│1700 │

│ │жж. │(анын ичинен, │ │

│ │ │СФ - 412,1, │ │

│ │ │КНС жана НсП - │ │

│ │ │860) │ │

│6910,3 млн.долл. │ │32025,7 │17778 │

│ │ │ │ │

│18 турак жай үйлөр │2013-2014-│40 │Курулушта - │

│ │жж. │млн.доллардан │270-320 адам. │

│ │(1,2 жыл │12% КНС - 4,8 │Өндүрүштүн │

│ │же 12-14 │млн.долл. │ушул сыяктуу │

│ │ай) │2,5% сатуудан │тармактарында │

│ │ │салык - 1,0 │жана курулуш │

│ │ │млн. АКШ долл. │материалдарын │

│ │ │ │жеткирүүгө - │

│ │ │ │80-100 адам │

│ │ │261 │420 │

│ │ │ │ │

│144 млн.сом │2012-2014-│11,0 │550 │

│ │жж. │ │ │

│ │ │ │ │

│а) үрөнчүлүк тармагындагы │2012-2014-│33,1 │700 │

│продукциялардын │жж. │ │ │

│чыгарылышын 40%ке │ │ │ │

│көбөйтүү: 50дөн 77 │ │ │ │

│млн.долл.; б) үрөндөрдүн │ │ │ │

│экспорттук көлөмүн 7ден │ │ │ │

│20 млн.долл. чейин │ │ │ │

│көбөйтүү │ │ │ │

│291 млн.сом │2012-2023-│69 │978 │

│ │жж. │ │ │

│3271 млн.сом │2014-ж. │673,2 │73600 жыл сайын│

│ │ │ │ │

│650 млн.сом │2012-2014-│54,2 │2100 │

│ │жж. │ │ │

│ │ │ │ │

│ │ │840,5 │77928 │

│ │ │ │ │

│Суу менен камсыздоону │2012-2014-│504 │7500-8500 │

│10800 га көбөйтүү. │жж. │ │ │

│15700 га жаңы сугат │ │ │ │

│жерлери. Бул долбоорду │ │ │ │

│ишке ашырган соң сууга көз│ │ │ │

│карансыздык камсыздалат. │ │ │ │

│30000ге жакын адам сугат │ │ │ │

│суулары менен камсыз болот│ │ │ │

│Суу менен камсыздоону │2012-2014-│630 │7500-8500 │

│11000 га көбөйтүү. │жж. │ │ │

│17000 га жаңы сугат │ │ │ │

│жерлери. Бул долбоорду │ │ │ │

│ишке ашырган соң сууга көз│ │ │ │

│карансыздык камсыздалат. │ │ │ │

│35000ге жакын адам сугат │ │ │ │

│суулары менен камсыз болот│ │ │ │

│Суу менен камсыздоону │2012-2014-│189 │8000-9000 │

│4440 га көбөйтүү. 1800 га │жж. │ │ │

│жаңы сугат жерлери. Бул │ │ │ │

│долбоорду ишке ашырган соң│ │ │ │

│сууга көз карансыздык │ │ │ │

│камсыздалат. 8000ге жакын │ │ │ │

│адам сугат суулары менен │ │ │ │

│камсыз болот │ │ │ │

│Суу менен камсыздоону │2011-2014-│56,7 │9000-10000 │

│3498 га көбөйтүү. 7000 га │жж. │ │ │

│жаңы сугат жерлери. Бул │ │ │ │

│долбоорду ишке ашырган соң│ │ │ │

│сууга көз карансыздык │ │ │ │

│камсыздалат. 3000 адам │ │ │ │

│сугат суулары менен камсыз│ │ │ │

│болот │ │ │ │

│Суу менен камсыздоону 4487│2012-2014-│64,4 │1000 │

│га көбөйтүү. │жж. │ │ │

│Бул долбоорду ишке ашырган│ │ │ │

│соң сууга көз карансыздык │ │ │ │

│камсыздалат. 3000 адам │ │ │ │

│сугат суулары менен камсыз│ │ │ │

│болот │ │ │ │

│Суу менен камсыздоону 825 │2012-2014-│50,4 │1000-1200 │

│га көбөйтүү. 2000 га жаңы │жж. │ │ │

│сугат жерлери. Бул │ │ │ │

│долбоорду ишке ашырган соң│ │ │ │

│сууга көз карансыздык │ │ │ │

│камсыздалат. 8000 адам │ │ │ │

│сугат суулары менен камсыз│ │ │ │

│болот │ │ │ │

│ │ │1494,5 │34000-37300 │

│ │ │ │ │

│400 миң даана │Дайыма │Жылына │335 │

│500 миң даана │ │35 млн.сом │ │

│71 миң ID; │ │ │ │

│39 миң ОГП │ │ │ │

│2200 │ │ │ │

│ │ │105 │335 │

│ │ │ │ │

┴──────────────────────────┴──────────┴───────────────┴───────────────┘

3-тиркеме

Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн орто мөөнөттүк программасынын бюджети (2012-2014-жж.)

┌───────┬────────────────────────────────┬─────────────────────────────

│ │ Бөлүмдөр │ Керектөөлөр

│ │ ├─────────────┬──────────────┬

│ │ │Ички булактар│Тышкы булактар│

│ │ │ миң сом │ миң сом │

│ │ │ │ │

├───────┼────────────────────────────────┴─────────────┴──────────────┴

│V │Мамлекеттик жөнгө салуу саясаты (мамлекет жөнгө салуучу

│ │өнүктүрүү чөйрөсү)

├───────┼────────────────────────────────┬─────────────┬──────────────┬

│5.2 │Макроэкономикалык саясат │ 123660000,00│ 2700000,00 │

├───────┼────────────────────────────────┼─────────────┼──────────────┼

│5.3 │Мамлекеттик карыздарды башкаруу │ 645,54│ 0,00 │

│ │стратегиясы │ │ │

│5.4 │Бизнес-чөйрө жана инвестициялык │ 10656 │ 14654 │

│ │климат │ │ │

│5.5 │Финансы секторун өнүктүрүү │ 32272433 │ 169567 │

│5.6 │Салык саясаты │ 30222 │ 194273,61 │

│5.7 │Гендердин теңчиликке жетүү │ 0 │ 39952,8 │

│ │саясаты │ │ │

│VI │Багыттар жана өнүктүрүүнүн артыкчылыктары

│6.1 │Коопсуздук: │ │ │

│6.1.1 │Коомдук тартип жана коопсуздук │ 748,63│ 0,00 │

└───────┴────────────────────────────────┴─────────────┴──────────────┴

──────────────┬─────────────────────────────────────────┬─────────────┐

│ Мүмкүнчүлүктөр │ Финансылык │

┬─────────────┼──────────────┬────────────┬─────────────┤ ажырым │

│ Бардыгы │Ички булактар │ Тышкы │ Бардыгы │ │

│ │ миң сом │ булактар │ │ │

│ │ │ миң сом │ │ │

┴─────────────┴──────────────┴────────────┴─────────────┴─────────────┤

│

┬─────────────┬──────────────┬────────────┬─────────────┬─────────────┤

│ 126360000,00│ 123660000,00 │ 2700000,00│ 126360000,00│ 0,00 │

┼─────────────┼──────────────┼────────────┼─────────────┼─────────────┤

│ 645,54│ 645,54 │ 0,00│ 645,54│ 0,00 │

│ │ │ │ │ │

│ 25310 │ 10656 │ 0 │ 10656 │ 14654,00 │

│ │ │ │ │ │

│ 32442000 │ 64704590 │ 145440 │ 32408030 │ 33970,00 │

│ 224496,6 │ 31212 │ 190665 │ 221877 │ 2619,60 │

│ 39952,8 │ 10179 │ 0 │ 10179 │ 29773,80 │

│ │ │ │ │ │

│

│ │ │ │ │ │

│ 748,63│ 0,00 │ 0,00│ 0,23│ 748,40 │

┴─────────────┴──────────────┴────────────┴─────────────┴─────────────┘