КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 25-мартындагы № 166 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ

ТОКТОМ

2011-жылдын 11-ноябры № 709

"Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" жана "Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоорлору тууралуу

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 79-беренесине ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. "Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" жана "Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоорлору жактырылсын.

2. Аталган мыйзам долбоорлору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине кароого жиберилсин.

3. Кыргыз Республикасынын юстиция министри аталган мыйзам долбоорлору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде каралган учурда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн расмий өкүлү болуп дайындалсын.

Долбоор

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө

1-берене.

Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ведомостору, 1996-ж., № 6, 80-6., 1998-ж., № 6, 226-б.) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилсин:

1. 2-беренеде:

1) 3-бөлүктөгү "мыйзам актыларына" деген сөздөр "мыйзамдарга" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

2) 4-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"4. Граждандык мыйзамдар ушул Кодекстен, ага ылайык кабыл алынган ченемдик укуктук актылардан, ушул Кодекстин 1-беренесинин 1 жана 2-пункттарында көрсөтүлгөн мамилелерди жөнгө салуучу Кыргыз Республикасы катышуучу болуп эсептелген, эл аралык келишимдерден турат.

Башка ченемдик укуктук актыларда камтылган граждандык мыйзамдардын ченемдери ушул Кодекске шайкеш келиши керек.";

3) 5-бөлүк күчүн жоготту деп таанылсын;

4) 6-бөлүктөгү "4, 5-пункттарында" деген сөздөр "4-бөлүгүндө" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

2. 6-берене күчүн жоготту деп табылсын.

3. 20-берененин 1-бөлүгү "күндөөлүк жазуунун" деген сөздөрдөн кийин "почталык телеграфтык, электрондук жана башка билдирүүлөрдүн, телефондук жана башка сүйлөшүүлөрдүн" деген сөздөр менен толукталсын.

4. 23-берененин 3-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"3. Мыйзамдар менен белгиленген учурларды кошпогондо, жеке мүлктүк эмес байлыктар жана укуктар ээликтен ажыратылбайт жана башка ыкмалар менен берилбейт.".

5. 25-беренеде:

1) 1-бөлүктүн экинчи абзацындагы "ипотека, сервитут жана күрөө жөнүндөгү" сөздөр "сервитут жана күрөө" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

2) 4-бөлүктүн биринчи абзацы "катталган укуктар" деген сөздөрдөн кийин ", мамлекеттик жана коммерциялык сырларды камтыбаган маалыматтардан тышкары," деген сөздөр менен толукталсын;

3) 5-бөлүктөгү "сотко даттанылышы мүмкүн" деген сөздөр "жогорку органга же сотко даттанылышы мүмкүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

6. 32-беренедеги "фирмалык аталышка, товардык белгиге, тейлөө белгисине жана д.у.с.)" деген сөздөр алынып салынсын.

7. 81-берененин 2-бөлүгүнүн биринчи абзацындагы ", ушул Кодекстин 291-беренесинин 3-пунктунда каралгандан тышкары учурларда" деген сөздөр алынып салынсын.

8. 87-берененин 5-бөлүгүнүн экинчи абзацы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"Коммерциялык эмес уюмдардын жана финансы-кредиттик мекемелердин уюштуруу документтерин өзгөртүү аталган юридикалык жактарды мамлекеттик кайра каттоодон өткөргөн күндөн тартып күчүнө кирет.".

9. 92-берененин 2-бөлүгүнүн үчүнчү абзацы төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"Аталган документтердин каралышынын негизинде чыгарылган соттук актынын күчүнө кирүүсү жаңы пайда болгон юридикалык жактарды мамлекеттик каттоодон өткөрүү үчүн негиз болот.".

10. 94-берененин 2-бөлүгүндө:

1) биринчи абзац төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2. Өткөрүп берүү актысы жана ажыратуу балансы юридикалык жактын уюштуруучулары (катышуучулары) же юридикалык жакты кайра түзүү жөнүндө чечим кабыл алган орган тарабынан бекитилет жана жаңы пайда болгон юридикалык жактарды мамлекеттик каттоо (кайра каттоо) үчүн берилет.";

2) экинчи абзацтагы "Уюштуруу документтери менен чогуу тиешелүү" деген сөздөр алынып салынсын.

11. 104-берененин 2-бөлүгүнүн экинчи абзацындагы "мыйзамдык актыларда" деген сөздөр "ченемдик укуктук актыларда" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

12. 116-берененин биринчи абзацындагы, 121-берененин 1-бөлүгүнүн биринчи абзацындагы жана 3-бөлүгүндөгү "уставдык фонддогу" деген сөздөр "уставдык капиталдагы" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

13. 131-берененин 2-бөлүгү "мыйзам тарабынан" деген сөздөрдөн кийин "жана уюштуруу келишими менен" деген сөздөр менен толукталсын.

14. 136-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"136-берене. Жоопкерчилиги чектелген коомдон катышуучуну чыгаруу

Жоопкерчилиги чектелген коомдун катышуучусу коомго жана анын башка катышуучуларына орчундуу зыян келтирсе, соттун чечими боюнча коомдон чыгарылышы мүмкүн.".

15. 137-берененин 2-бөлүгүндөгү "уставдык фондуна" деген сөздөр "уставдык капиталына" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

16. 139-берененин 3-бөлүгүнүн биринчи абзацындагы "чарбалык коомдор жана шериктештиктер жөнүндө мыйзамдарга" деген сөздөр "акционердик коомдор жөнүндө мыйзамга" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

17. 143-берененин 3-бөлүгүнүн экинчи абзацындагы "анын ичинде чечилиши бир добуштан же добуштардын квалификациялуу көпчүлүгү" деген сөздөр алынып салынсын.

18. 146-берененин 3-пунктундагы "Мыйзам" деген сөз "Кодекс" деген сөз менен алмаштырылсын.

19.148-берене төмөнкү мазмундагы 3-1-бөлүк менен толукталсын:

"3-1. Коомдук финансы-чарбалык ишмердүүлүгүнө көзөмөл жүргүзүү үчүн акционерлердин жалпы чогулушу менен коомдун ревизиондук комиссиясы (ревизор) шайланат.

Ревизиондук комиссиянын (ревизордун) компетенциясы мыйзамдар жана коомдун уставы менен аныкталат.".

20. 171-беренедеги "ал түзгөн эл аралык келишимдер жана макулдашуулар" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучу болуп эсептелген, мыйзамда аныкталган тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдер" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

21. 184-берененин 4-бөлүгү күчүн жоготту деп табылсын.

22. 185-беренеде:

1) аталышындагы "мыйзамдарга" деген сөз "мыйзамга" деген сөз менен алмаштырылсын;

2) берененин текстиндеги "мыйзамдарга" деген сөз "мыйзамга" деген сөз менен алмаштырылсын.

23. 204-берененин 1-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"4. Нотариалдык форманы, мамлекеттик каттоону талап кылган бүтүмдөрдү түзүүгө ишеним кат, ошондой эле сотто өкүлдүк кылууга жарандар тарабынан берилген ишеним кат, мыйзамда каралгандагыдан башка учурларда нотариуста күбөлөндүрүлүүгө тийиш.".

24. 215-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"215-берене. Доонун эскиришин колдонуу

1. Укук бузгандыкты коргоо жөнүндө талаптар доонун эскирүү мөөнөтү бүткөндүгүнө карабастан сот тарабынан кароого алынат.

2. Доонун эскириши, сот тарабынан чечим кабыл алынганга чейин, талаштагы тараптардын келтирген арызы боюнча гана сот тарабынан колдонулат.

3. Эгерде сот доонун эскирүү мөөнөтүн өткөрүүнүн себебин жүйөлүү деп таппаса, анда доо арыз бергенге чейин доонун эскирүү мөөнөтү сот тарабынан доо арыздан баш тарткандыгы тууралу чечим чыгарганга негиз болуп саналат.

4. Доонун эскирүү мөөнөтүн өткөрүү себептери эскирүү мөөнөтүнүн акыркы алты ай ичинде орун тапса, а эгерде эскирүү мөөнөтүнүн ичинде бул мөөнөт алты айга тең же алты айдан кем болсо, анда алар жүйөлүү деп табылышы мүмкүн.

5. Негизги талап боюнча доонун эскирүү мөөнөтүнүн өтүп кетиши менен кошо кошумча талаптар (туум, күрөө, кепилдик берүү ж.б.) боюнча да доонун эскирүү мөөнөтү өтүп кетет.

6. Милдеттенмедеги жактын өзгөрүшү доонун эскирүү мөөнөтүнүн жана аны эсептөөнүн тартибинин өзгөрүшүнө алып келбейт.".

25. 221-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"221-берене. Доонун эскириши колдонулбаган талаптар

Төмөнкү талаптарга колдонулбайт:

1) мыйзамда каралгандан башка учурларда, жеке мүлктүк эмес укуктарды жана башка материалдык эмес байлыктарды коргоо жөнүндө талаптарга;

2) салым кошуучулардын банкка салымдарды берүү жөнүндө талаптарына;

3) граждандын өмүрүнө же ден-соолугуна келтирилген зыяндын ордун толтуруу жөнүндө талаптарга. Бирок мындай зыяндын ордун толтурууга укук келип чыккан учурдан тартып үч жыл өткөндөн кийин коюлган талаптар доомат коюуга чейинки кеминде үч жыл үчүн канааттандырылат;

4) менчик ээсинин же башка мыйзамдуу ээлик кылгандын укуктарынын ар түрдүү бузулууларын жок кылуу, жок дегенде бул бузуулар ээликтен ажыратуу менен бирикбегендеги талаптарына;

5) мыйзам аныктаган учурлардагы башка талаптарга.".

26. 223-берененин 1-бөлүгү төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"1. Мүлк граждандардын жана юридикалык жактардын, мамлекеттин менчигинде, ошондой эле жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын менчигинде болушу мүмкүн. Жеке, муниципалдык, мамлекеттик жана менчиктин башка формалары таанылат.".

27. 225-берененин 2-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2. Республикалык менчик мамлекеттик жана жергиликтүү казынадан, ошондой эле ченемдик укуктук актыларга ылайык республикалык мамлекеттик ишкана жана мекемелерге бекитилип берилген мүлктөн турат.

Мамлекеттик бюджеттин каражаттары, алтын запасы түздөн-түз мамлекеттик менчиктин объекттери, анын ичинде мамлекеттик ишкана жана мекемелерге бекитилип берилбеген жер, анын байлыктары, суулар, аба мейкиндиги, токойлор, өсүмдүктөр жана жаныбарлар дүйнөсү, бардык жаратылыш байлыктары жана башка мамлекеттик мүлк Кыргыз Республикасынын мамлекеттик казынасын түзөт.".

28. 227-берененин 4-бөлүгү "чарба жүргүзүү укугунда" деген сөздөрдөн кийин "же оперативдүү башкаруу укугунда" деген сөздөр менен толукталсын.

29. 231-беренеде:

1) 3-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"3. Мекеме өзүнө бекитилген мүлктү жана ага смета боюнча бөлүнүп берилген каражаттын эсебинен сатылып алынган мүлктү ошол мүлктүн менчик ээсинин макулдугу боюнча гана ажыратып алууга же башка жол менен тескөөгө укуктуу. Мекеменин кирешесин бөлүштүрүү тартиби анын мүлкүнүн менчик ээси тарабынан аныкталат.

Эгерде мекемеге уюштуруу документтерине ылайык киреше берүүчү иш жүргүзүү укугу берилсе, анда мындай иш жүргүзүүдөн түшкөн киреше жана ошол кирешенин эсебинен сатылып алынган мүлк мекеменин өз алдынча башкаруусуна алынат жана өзүнчө баланстагы эсепте болот.".

2) 4-бөлүк күчүн жоготту деп табылсын.

30. 232-беренеде:

1) 1-бөлүк "Граждандар" деген сөздөн кийин "жерлерди, көлдөрдү, дарыяларды," деген сөздөр менен толукталсын;

2) 2-бөлүк "тартипти жана" деген сөздөрдөн кийин "улуттук" деген сөз менен толукталсын.

31. 233-1-берененин 1-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"Жер участогу мамлекеттик, муниципалдык, жеке жана менчиктин башка формаларында болушу мүмкүн. Жайыттар жеке менчикте болушу мүмкүн эмес.".

32. 233-17-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"233-17-берене. Менчик ээсинин жер участогун коомдук муктаждыктар үчүн алып коюу

1. Жер участогу анын менчик ээсинен коомдук муктаждыктар үчүн анын наркын жана сатып алууда келтирилген башка зыяндарды төлөп берүү менен соттун чечиминин негизинде алынып коюлушу мүмкүн.

2. Жер участогун коомдук муктаждыктар үчүн алып коюу жана келтирилген зыяндарды жана наркты төлөп берүү тартиби жер мыйзамдары тарабынан аныкталат.".

33. 233-18-берене төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"233-18-берене. Жер участогун коомдук муктаждыктар үчүн сатып алуу

Жер участогун коомдук муктаждыктар үчүн алып коюу жер участогунун менчик ээси менен ыйгарым укуктуу органдын же жерди пайдалануучунун ортосундагы келишимдин негизинде жүргүзүлөт. Эгерде менчик ээси же жерди пайдалануучу өзүнүн жер участогун коомдук муктаждыктар үчүн ээликтен ажыратуу жөнүндө чечим менен макул болбосо, же ал менен сатып алуу баасы жана сатып алуунун башка шарттары жөнүндө аны менен макулдашууга жетишилбесе, ушундай чечимди кабыл алган ыйгарым укуктуу орган жер участогун коомдук муктаждыктар үчүн алып коюу же сатып алуу баасын аныктоо жөнүндө доо коюуга укуктуу. Жер участогун коомдук муктаждыктар үчүн сатып алуу же сатып алуу баасын аныктоо жөнүндө доо баш тартуу алынган учурдан тартып эки айдан кечиктирилбестен коюлууга тийиш.

Эскертүү: коомдук муктаждыктар - бул мамлекеттик жана муниципалдык органдардын имараттарын жана курулмаларын; жаратылыш-корук фондунун объекттерин, шаардык парктардын курулушун, эс алуу аянтчаларын, коргонуу жана улуттук коопсуздук объектилерин, транспорттук жана энергетикалык инфраструктураларды (жолдор, газ түтүктөрү, суу түтүктөрү, ток берүү линиялары, аэропорттор ж.б.у.с.). жайгаштыруу боюнча муктаждыктар.".

34. 245-берененин 2-бөлүгүнүн экинчи жана үчүнчү абзацтары күчүн жоготту деп табылсын.

35. 251-берененин 5-бөлүгү күчүн жоготту деп табылсын.

36. 254-1-берене төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"254-1-берене. Өзү билип курулуш куруу жана анын кесепеттери

1. Бул максат үчүн бөлүнбөгөн жер участогунда курулган, ошондой эле бул үчүн зарыл болгон чечимди албастан курулган, болбосо Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген шаар куруу жана курулуш ченемдери менен эрежелерин олуттуу бузуу менен өз алдынча ээлеп алган жер участогунда курулган турак үй, башка курулуш, курулма же башка кыймылсыз мүлк өзү билип курулган курулуш деп эсептелет.

2. Өзү билип курулуш курган адам ага менчик укугуна ээ болбойт, ошондой эле курулушту тескөөгө - сатууга, белекке, ижарага берүүгө, башка бүтүмдөрдү жасоого укуксуз.

Өзү билип курулган курулуш укугу бузулган адамдын, болбосо тиешелүү мамлекеттик органдын же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын доосу боюнча ушул статьянын 3-бөлүгүндө каралгандан башка учурларда, аны курган адам тарабынан же анын эсебинен бузулууга тийиш.

3. Өзүнө таандык болбогон жер участогунда курулушту курган адамдын өзү билип курган курулушка менчик укугу ушул участок сотко кайрылганга чейин белгиленген тартипте тургузулган турак жайды жайгаштыруу, ошондой эле курулушка уруксат берүүчү документтерди алуу үчүн ушул адамга берилген (ээликтен чыккан) шартта сот тарабынан туура деп табылышы мүмкүн.

4. Курулуш курган жер участогун пайдаланып жаткан адамдын өзү билип курган курулушта ушул берененин 3-бөлүгүнө ылайык, эгерде курулган курулушту сактап калуу башка адамдардын укуктарын жана мыйзам тарабынан корголуучу таламдарын бузууга алып келсе, болбосо алардын өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч келтирсе, аталган адамдардын өзү билип курган курулушка менчик укугу туура деп табылбайт.

5. Жер участогун берүүдөн (ээликтен чыгаруудан), ошондой эле ушул берененин 3-бөлүгүнө ылайык, менчик укугун жер участогунун менчик ээсинин макулдугу менен туура деп табуудан баш тартылган учурда, өзү билип курган курулушка болгон менчик укук соттун чечими менен ага кеткен чыгымдардын ордун сот тарабынан аныкталган өлчөмдө төлөп берүү менен жер участогунун менчик ээсине бекитилип берилиши мүмкүн.".

37. 265-берененин 1-бөлүгүнүн экинчи абзацы төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"Ээлик кылуунун эскиргендигинин негизинде кыймылсыз жана башка мүлккө менчик укукту таануу сот тарабынан жүргүзүлөт.".

38. 281-берене төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"281-берене. Мүлктү менчик ээсинен мажбурлап алып коюу

1. Мүлктү менчик ээсинин эркинен тышкары алып коюуга (мажбурлап алып коюу) бир гана соттун чечими менен төмөнкү учурларда жол берилет:

1) коомдук муктаждык үчүн ээликтен ажыратуу (233-18-берененин эскертүүсүн кара);

2) мыйзамдан улам ал жакка (283-берене) тиешелүү болбой турган мүлктү ажыратуудан;

3) ал турган жер участогун (284-берене) алынып коюлушуна байланыштуу анда турган кыймылсыз мүлктү ажыратуу;

4) кароосуз күтүлгөн маданий байлыктарды (285-берене) күч менен сатып алуу;

5) конфискациялоо (287-берене);

6) ушул Кодекстин 233-9, 233-17, 233-18, 233-19, 250, 271-беренелеринде жана 1046-беренесинин 1-бөлүгүнүн биринчи абзацында каралган учурларда мүлктү ажыратуу;

2. Мүлктү менчик ээсинин эркинен тышкары алып коюу, менчик ээсинин милдеттенмелери боюнча (233-16, 282-беренелери) мүлк менен өндүрүп алуу учурларында соттун чечиминин негизинде жол берилет.".

39. 284-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"284-берене. Жер участогун алып коюуда анда жайгашкан кыймылсыз мүлктү ээликтен ажыратуу

1. Ушул Кодекстин 281-беренесинин 1-пунктунда каралган учурларда жер участогун коомдук муктаждыктар, болбосо жерди талаптагыдай пайдаланбагандыгына байланыштуу үчүн алып коюуда ошол жер участокто жайгашкан кыймылсыз мүлккө менчик укукту токтотмоюнча мүлктү ээликтен ажыратууда келтирилген чыгымдарды жана төлөмдөрдүн наркы мыйзамдарда каралган тартипте төлөнүп берилгенден кийин гана ушул мүлк менчик ээсинен алынып коюлушу мүмкүн.

Эгерде мындай талап менен сотко кайрылган тиешелүү мамлекеттик орган же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы алынып коюлган жерди алуунун максатында пайдалануу анда турган кыймылсыз мүлккө менчик укугун токтотмоюнча мүмкүн эмес экендигин далилдебесе, кыймылсыз мүлктү алып коюу жөнүндөгү талап канааттандырылбайт.

2. Ушул берененин эрежелери тиешелүү түрдө мамлекеттик органдын кен чыккан, акваторий участоктору жана башка участоктор жайгашкан, кыймылсыз мүлктөр турган жерди пайдалануу укугун алып коюу жөнүндө чечимине байланыштуу кыймылсыз мүлккө менчик укугу токтотулганда колдонулат.".

40. 287-беренеде:

1) 1-бөлүктөгү "санкция" деген сөз "жаза" деген сөз менен алмаштырылсын;

2) 2-бөлүк күчүн жоготту деп табылсын.

41. 288-берене төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"288-берене. Мамлекеттештирүү

1. Граждандарга жана юридикалык жактарга тиешелүү мүлктү мамлекеттештирүү аркылуу мамлекеттин менчигине айландырууга бул мүлктү мамлекеттештирүү жөнүндө мыйзамдын негизинде гана жана мүлктү мамлекеттештирилген жакка бул мүлктүн наркынын жана аны алып коюуга байланыштуу келтирилген башка чыгымдардын ордун толтуруу менен жол берилет.

2. Мамлекеттештирүүнү өткөрүүнүн шарттары жана тартиби мыйзам тарабынан аныкталат.

3. Мүлктү мамлекеттештирүү айрым гана учурларда мамлекеттин коопсуздугун, Кыргыз Республикасынын коргонуу жөндөмдүүлүгүн камсыздоо максатында, ошондой эле социалдык коргоо функцияларын жүзөгө ашырууда жүргүзүлөт.".

42. 291-берене төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"291-берене. Ак ниеттүү алуучудан мүлктү талап кылуу

1. Эгерде мүлк аны бирөөгө сатууга же берүүгө укугу жок жактан акы төлөө менен алынса, бул жөнүндө сатып алуучу билбесе же билиши мүмкүн эмес болсо (ак ниеттүү сатып алуучу болсо), менчик ээси алуучудан бул мүлктү менчик ээси же ал ээлик кылууга берген жак жоготуп койгон, же болбосо экөөнүн биринен уурдалып кеткен, же болбосо алардын эркинен тышкары алардын ээлигинен башка жолдор менен чыгарылып кеткен учурларда бул мүлктү талап кылууга укуктуу.

2. Эгерде мүлк башка бирөөгө берүүгө укугу жок жактан акы төлөнбөстөн алынса, менчик ээси бардык учурда мүлктү талап кылууга укуктуу.

3. Алуучу жакка арналган акчаларды, ошондой эле баалуу кагаздарды ак ниеттүү алуучудан кандай гана шартта болбосун кайра берүү талабы коюлбайт.".

43. 294-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"294-берене. Менчик ээси болбогон ээлик кылуучунун укуктарын коргоо

Ушул Кодекстин 289-291-беренелеринде каралган укуктар мүлктүн менчик ээси болбогон, бирок жер участогун мөөнөтсүз пайдалануу укугу, чарба жүргүзүү, оперативдүү башкаруу же болбосо мыйзамда же келишимде белгиленген башка негиздер боюнча ээлик кылган жакка да таандык. Ал жак өзүнүн ээлик кылуусун менчик ээсинен коргоого да укуктуу.".

44. 437-беренеде ", мамлекеттик стандарттардын милдеттүү талаптарында" деген сөздөр алынып салынсын.

45. 604-берене төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"604-берене. Финансы арендасынын келишиминин предмети

1. Ишкердик үчүн пайдаланылуучу ишкана жана башка мүлктүк комплекстер, имараттар, курулуулар, жабдыктар, унаа каражаттары жана башка кыймылдуу жана кыймылсыз мүлктөр, ар кандай керектелбеген буюмдар финансы арендасынын келишиминин предмети болушу мүмкүн.

2. Жер участокторунан тышкары жаратылыш объектилери, ошондой эле мыйзам тарабынан эркин жүгүртүүгө тыюу салынган же жүгүртүүнүн өзгөчө тартиби аныкталган мүлктөр лизингдин предмети боло албайт.".

46. 675-берененин 1-бөлүгүндөгү "милдеттүү болгон курулуш нормаларында жана эрежелеринде" деген сөздөр "курулуш жаатындагы Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

47. 822-берененин 3-бөлүгүндөгү "укук актыларында" деген сөздөр "ченемдик укук актыларында" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

48. 948-берененин 2-бөлүгүнүн экинчи абзацындагы "Мамлекеттик камсыздандыруу көзөмөл органдары" деген сөздөр "Кыргыз Республикасынын Өкмөтү" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

49. 999-берененин 1-пунктундагы "же түзөтүү иштери" деген сөздөр алынып салынсын.

50. 1014-берененин 2-бөлүгүнүн биринчи абзацындагы "салык инспекциясынын" деген сөздөр "салык органдарынын" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

51. 1016-берененин 2-бөлүгүнүн бешинчи абзацы төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарга - майыптуулук мезгилиндеги мөөнөттө;".

2-берене.

Бул Мыйзам расмий жалпыга маалымдоо каражаттарына жарыялансын.

Кыргыз Республикасынын Президенти

Долбоор

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө

1-берене.

Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексине (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ведомосту, 2000-ж., № 3, 158-б.) төмөнкүдөй өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилсин:

1. 1-беренеде:

1) 1-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Кыргыз Республикасынын сотторунда жарандык администрациялык жана экономикалык иштер боюнча сот ишин жүргүзүү тартиби Кыргыз Республикасынын Конституциясы, ушул Кодекс, "Кыргыз Республикасынын Жогорку соту жана жергиликтүү соттору жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы жана аларга ылайык кабыл алынуучу Кыргыз Республикасынын башка мыйзамдары жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдери менен аныкталат.";

2) 2-бөлүктөгү "мыйзам актыларында" деген сөздөр "ченемдик укуктук актыларда" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

3) 3-бөлүк күчүн жоготту деп табылсын.

2. 2-беренеде:

1) 5-1 жана 5-2-бөлүктөрү күчүн жоготту деп табылсын;

2) 8-бөлүктөгү ", буйрук" деген сөз алынып салынсын;

3) 14-бөлүктөгү "кассациялык тартипте," деген сөздөр алынып салынсын.

3. 8-берененин 2-бөлүгүндөгү "жана кассациялык" деген сөздөр алынып салынсын.

4. 11-берененин 1-бөлүгүндөгү "орус" деген сөз "расимий" деген сөз менен алмаштырылсын:

5. 13-беренеде:

1) 1-бөлүк төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Сот жарандык иштерди Кыргыз Республикасынын Конституциясынын, мыйзамдардын, аларга ылайык кабыл алынуучу Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын жана Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринин негизинде чечүүгө милдеттүү.";

2) 4-бөлүктөгү "Конституциялык сотуна", "Конституциялык соттун", деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасына", "Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын" деген сөздөр менен тиешелүү түрдө алмаштырылсын;

3) 5-бөлүк күчүн жоготту деп табылсын.

6. 15-берененин 2-бөлүгүндөгү "жана кассациялык" деген сөздөр алынып салынсын.

7. 18-берененин 2-бөлүгүндөгү ", кассациялык" деген сөздөр алынып салынсын.

8. 19-берененин 3-бөлүгүндөгү "1 жана 3" деген сандар "1-3" деген сандар менен алмаштырылсын.

9. 21-берененин 7-бөлүгүндөгү "Жекече даттануу ишти кароо боюнча соттун чечими менен бир учурда берилет жана апелляциялык даттануу үчүн каралуучу тартипте каралат." деген сөздөр "Судьянын баш тартуу же өз алдынча баш тартуусу жөнүндө соттун аныктамасына жеке даттануу ишти кароо боюнча соттун чечимине апелляциялык даттануу менен бир учурда берилет." деген сөздөр менен алмаштырылсын.

10. 23-беренеде:

1) 2-пункттун 5-пунктундагы "Конституциялык сотунун" деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

2) 3-бөлүгүндөгү "Кыргыз Республикасынын эл аралык келишиминде же тараптардын макулдашуусунда" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерде же тараптардын макулдашуусунда" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

11. 26-берененин 3-бөлүгүнүн төртүнчү абзацындагы "Конституциялык сотунун" деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

12. 27-1-беренеде:

1) төмөнкү мазмундагы 2-1-бөлүк менен толукталсын:

"2-1. Эгерде ишти райондор аралык сотто териштирүүдө ал райондук сотко кароосуна тийиштүү болуп чыкса, сот ишти райондор аралык соттун кароосуна өткөрүп берүү жөнүндө аныктама чыгарат.";

2) 3-бөлүктөгү "администрациялык жана экономикалык иштер боюнча" деген сөздөр алынып салынсын.

13. 45-берененин 4-бөлүгүндөгү "үйдөн чыгарып салуу, ишине кайра коюу жөнүндөгү" деген сөздөр "кызматтык турак үйдөн жана квартирадан чыгарып салуу жөнүндөгү" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

14. 88-берененин 1-бөлүгүндөгү "тараптардын" деген сөз "ишке катышкан адамдардын" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

15. 93-берене төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"93-берене. Кошумча жана кайтадан экспертиза

1. Жетиштүү деңгээлде анык эмес же эксперттин корутундусу толук эмес болгон учурда, ушул эле же башка экспертке тапшыруу менен сот кошумча экспертизаны дайындай алат.

2. Эгерде эксперттин корутундусу менен негизсиз мотиви боюнча макул эмес болсо, ошондой эле эгерде бир нече эксперттердин корутундуларынын ортосунда карама-каршылык болсо, сот кайтадан экспертиза дайындайт. Кайтадан экспертиза жүргүзүү башка экспертке же башка эксперттерге тапшырылат.

Кайтадан экспертиза дайындоо жөнүндө аныктамада алдындагы экспертизанын жыйынтыгы менен макул эместигинин мотиви көрсөтүлүшү керек.

3. Кошумча же кайтадан экспертиза ушул Кодекстин 90-92-беренелеринин талаптарын сактоо менен жүргүзүлөт.".

16. 98-беренеде:

1) 2-бөлүктүн 6-пунктундагы "жана кассациялык" деген сөздөр алынып салынсын;

2) 2-бөлүктүн 9-пунктундагы ", кассациялык" деген сөз алынып салынсын;

3) 3-бөлүк күчүн жоготту деп табылсын.

17. 109-берененин 2-бөлүгүндөгү ", кассациялык" деген сөз алынып салынсын.

18. 122-берененин 4-бөлүгүндөгү "кайрадан калыбына келтирүүдөн жарандарга" деген сөздөр "кайрадан калыбына келтирүүдөн же кайрадан калыбына келтирүү жөнүндө" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

19. 135-берененин 1-бөлүгүндө:

1) 2-пунктундагы "же арбитраждык соттун" деген сөздөр алынып салынсын;

2) 4-пункт күчүн жоготту деп табылсын.

20. 136-берененин 1-бөлүгүндө:

1) 1-пунктундагы "иштердин бул категориясы үчүн мыйзамда белгиленген талашты алдын ала соттон тышкары чечүү тартибин" деген сөздөр "мыйзамда же келишимде белгиленген талашты сотко жеткирбей чечүү келишимин" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

2) 8-пункт төмөнкү редакцияда баяндалсын:

"8) эгерде арызга доогер же ага кол коюуга же сотко берүүгө ыйгарым укугу бар адам тарабынан кол коюлбаса.".

21. 141-берененин 1-бөлүгүнүн 1-пунктундагы "Акча каражаттарын камакка алуу" деген сөздөр "Мүлктү же акча каражаттарын камакка алуу" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

22. 148-берененин 2-бөлүгүнүн 1-пункту күчүн жоготту деп табылсын.

23. 150-беренеде:

1) үчүнчү абзацтагы "зарыл учурларда" деген сөздөр алынып салынсын;

2) берене төмөнкүдөй мазмундагы жетинчи абзац менен толукталсын:

"5-1) ушул Кодекстин 45-беренесинде каралган учурда прокурорго ишти териштирүүнүн убактысы жана орду жөнүндө билдирет;";

3) 13-абзац күчүн жоготту деп табылсын.

24. 198-берене төмөнкүдөй мазмундагы 1-1 жана 1-2-бөлүктөрү менен толукталсын:

"1-1. Чечим мыйзамдуу болот, эгерде ал процесстик укуктун ченемдерин сактоо менен жана ушул укуктук мамилелерге колдонууга жаткан материалдык укуктун ченемдерине ылайык чыгарылса.

1-2. Чечим негиздүү болуп эсептелет, эгерде анда алардын тиешелүүлүгү жана мүмкүндүгү жөнүндө мыйзамдын талаптарына ылайык жооп берген тастыкталган далилдер, аталган иш үчүн маанилүү фактылар чагылдырылган болсо, ошондой эле аныктыгын жана белгиленген фактылардан чыккан толук тыянакты соттун чечими камтыса.".

25. 199-берененин 2-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"2. Сот ишти доогердин арыз берген талаптарынын чегинде чечет, эгерде мыйзамда башка каралбаса.".

26. 201-берененин 6-бөлүгүнүн экинчи абзацындагы "жарандарга" деген сөз алынып салынсын.

27. 216-берененин алтынчы абзацындагы "Конституциялык сотуна" деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасына" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

28. 217-беренеде:

1) жетинчи абзацтагы "камкордук көрүү жана көзөмөлдүк кылуу органдары" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдөрү" сөздөр менен алмаштырылсын;

2) сегизинчи абзацтагы "Конституциялык сотунан" деген сөздөн "Жогорку сотунун Конституциялык палатасынан" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

29. 218-берененин 1-бөлүгүндө:

1) 2-пункттагы "камкордук көрүүчү жана көзөмөлдүк кылуучу органдын текшерүү актысы берилгенге чейин, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн текшерүү актысы берилгенге чейин, Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

2) 4-пункттагы "Конституциялык соту" деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасы" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

30. 221-берененин он үчүнчү абзацы күчүн жоготту деп табылсын.

31. 225-берененин 1-бөлүгүнүн биринчи абзацындагы "биринчи инстанциядагы" деген сөздөр алынып салынсын.

32. 229-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"229-берене. Протокол жазуунун милдеттүүлүгү

Сот отурумунун ар бири боюнча протокол жазылат.".

33. 230-берененин 1-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"1. Сот отурумунун протоколунда ишти териштирүүнүн бардык олуттуу учурлары чагылдырылууга тийиш.".

34. 231-берененин 1-бөлүгүндө:

1) биринчи абзацтагы "же процесстик иш-аракетти отурумдан тышкары өткөрүү учурунда" деген сөздөр алынып салынсын;

2) үчүнчү абзацтагы "же процесстик иш-аракетти отурумдан тышкары өткөрүү учурунда" деген сөздөр алынып салынсын.

35. 247-беренеде:

1) алтынчы абзацындагы "милдеттүү" деген сөз "салык эмес" деген сөз менен алмаштырылсын;

2) сегизинчи абзацындагы "же салык полициясы" деген сөздөр алынып салынсын.

36. 279-берененин 2-бөлүгүндөгү "камкордук кылуучу органдарга" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмгө" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

37. 280-берененин 1-бөлүгүндөгү "камкордук кылуучу орган" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм" сөздөр менен алмаштырылсын.

38. 281-берененин 2-бөлүгүндөгү "камкордук кылуучу органдарга" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмгө" сөздөр менен алмаштырылсын.

39. 282-берененин 1 жана 2-бөлүктөрүндөгү "камкордук кылуучу органдардын" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

40. 285-берененин 1 жана 2-бөлүктөрүндөгү "камкордук кылуучу органдын" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

41. 286-берененин 1 жана 2-бөлүктөрүндөгү "камкордук кылуучу органдын" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

42. 287-берененин 1 жана 2-бөлүктөрүндөгү "камкордук кылуучу органдын" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

43. 288-берененин 2-бөлүгүндөгү "камкордук кылуучу орган" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

44. 289-беренедеги "камкордук кылуучу органдын" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

45. 291-беренеде:

1) 1-бөлүктөгү "камкордук кылуучу орган", "камкордук кылуучу органдын" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм", "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн" деген сөздөр менен тиешелүү түрдө алмаштырылсын;

2) 2-бөлүктөгү "камкордук кылуучу органдын" деген сөздөр "үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

46. 316-берененин 3-бөлүгү төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"3. Ишти биринчи инстанцияда караганда сот жыйналышына арыз берүүчү жүйөлүү себеп менен катышпай калган учурлардан башка учурларда апелляциялык даттануу берүүнүн процесстик мөөнөтү калыбына келтирилүүгө жатпайт. Ал эми апелляциялык даттануу берүүнүн процесстик мөөнөтү калыбына келтирүү жөнүндө өтүнүч биринчи инстанциядагы сот чечимин чыгарган күндөн кийин 6 айдан кечиктирбестен берилиши мүмкүн.".

47. 321-беренеде:

1) үчүнчү абзац "мөөнөтүнүн өтүп кетиши" деген сөздөрдөн кийин "жана даттануу мөөнөтүн калыбына келтирүү жөнүндө өтүнүчтүн жоктугу" деген сөздөр менен толукталсын;

2) бешинчи абзац төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"4) эгерде апелляциялык өндүрүшкө ишти кабыл алганга чейин, даттанууну же талапты берген адамдан даттанууну же талапты кайруу жөнүндө арыз келип түшсө.".

48. Кодекс төмөнкү мазмундагы 328-1-берене менен толукталсын:

"328-1-берене. Соттун чечимин аткарууну токтото туруу

Соттун биринчи инстанциясынын чечимдерин даттануу мөөнөтү калыбына келтирилген учурда апелляциялык инстанция апелляциялык даттануу же талап чечилгенге чейин соттун чечимдерин аткарууну токтото турууга укуктуу.".

49. 331-беренеде:

1) берененин аталышындагы "областтык соттун сот коллегиясынын" деген сөздөр "апелляциялык инстанциянын сотунун" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

2) берене төмөнкүдөй мазмундагы 5-пункт менен толукталсын:

"5. 333-1-беренесинде каралган учурда биринчи инстанциядагы соттун чечимин жокко чыгарууга жана ишти жаңыдан кароого жиберүүгө.".

50. Кодекс төмөнкү мазмундагы 333-1-берене менен толукталсын:

"333-1-берене. Биринчи инстанциядагы соттун чечимин жокко чыгаруу жана ишти жаңыдан кароого жиберүүнүн негиздери

Биринчи инстанциядагы соттун чечими жокко чыгарууга, ал эми иш жаңыдан кароого жиберүүгө жатат:

1) эгерде иш түздөн-түз же кыйыр түрдө иштин натыйжасына таламдаш судья тарабынан каралса же анын калыс экендигине күмөн туудурган башка жагдайлар болсо;

2) эгерде иш сот тарабынан сот отурумунун убакыты жана орду жөнүндө кабарланбаган ишке катышуучу жактардын кимдир бирөөсүнүн катышуусуз каралган болсо;

3) эгерде ишти кароодо сот өндүрүшү жүргүзүлүп жаткан тил жөнүндөгү тартип бузулган болсо;

4) эгерде сот ишке катышуу үчүн тартылбаган жактардын укуктары жана милдеттери жөнүндө маселени чечкен болсо.".

51. 335-берененин 3-бөлүгү күчүн жоготту деп табылсын.

52. 39-1-глава күчүн жоготту деп табылсын.

53. 340-берененин бешинчи абзацындагы "чечим" деген сөз "аныктама" деген сөз менен алмаштырылсын.

54. 342-беренедеги "Кыргыз Республикасынын бардык сотторунун" деген сөздөр "Апелляциялык тартипте облустук соттун соттук коллегиясында каралган, ошондой эле ушул Кодекс менен каралган учурда, аны чыгарган учурдан тартып мыйзамдуу күчүнө кирген биринчи инстанциядагы соттордун актылары" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

55. 344-берененин биринчи абзацындагы "он күндүн" деген сөздөр "үч күндүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

56. 345-берененин 1-бөлүгүнүн 4-пунктундагы ", кассациялык" деген сөз алынып салынсын.

57. 348-берене төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

"348-берене. Ишти даттануулар жана талаптар боюнча көзөмөл тартибинде караган сот

Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун жарандык иштер боюнча сот коллегиясы же администрациялык жана экономикалык иштер боюнча сот коллегиясы апелляциялык тартипте областтык соттун сот коллегиялары тарабынан каралган иштер боюнча мыйзамдуу күчүнө кирген сот актыларына, ошондой эле ушул Кодексте каралган учурларда, чыгарылгандан баштап мыйзамдуу күчүнө кирген биринчи инстанциядагы актыларга даттануулар жана талаптар боюнча жарандык иштерди карайт.".

58. 351-берененин 7-бөлүгү күчүн жоготту деп табылсын.

59. 354-берененин 1-бөлүгүндөгү "жана кассациялык инстанциядагы" деген сөздөр "инстанциядагы, соттук актылардын негиздүүлүгүн" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

60. 356-беренеде:

1) экинчи, төртүнчү жана бешинчи абзацтардагы "же кассациялык" деген сөздөр алынып салынсын;

2) алтынчы абзацтагы "же кассациялык инстанциядагы" деген сөздөр "инстанциядагы" деген сөз менен алмаштырылсын.

61. 357-берененин 1-бөлүгүндөгү "Конституциялык соту" деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасы" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

62. 358-берененин 2-бөлүгүнүн 3 жана 8-пункттарындагы "жана кассациялык" деген сөздөр алынып салынсын.

63. 362-берененин 1-бөлүгүндөгү ", кассациялык" деген сөз алынып салынсын.

64. 363-беренедеги ", бирок кайра каралуучу сот актысы чыгарылган учурдан тартып бир жылдан кеч эмес берилет. Көрсөтүлгөн мөөнөттөр калыбына келтирилүүгө жатпайт" деген сөздөр "берилет. Көрсөтүлгөн мөөнөт калыбына келтирилүүгө жатпайт" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

65. 364-берененин үчүнчү абзацындагы "Конституциялык соту" деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасы" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

66. 366-берененин 2-бөлүгүнүн экинчи абзацындагы ", кассациялык инстанциялардагы" деген сөздөр "инстанциядагы" деген сөз менен алмаштырылсын.

67. 377-беренеде:

1) 1-бөлүктөгү "эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

2) 3-бөлүктөгү "эл аралык келишимдеринде", "Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдери" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде", "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдери" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

68. 378-беренеде:

1) 1-бөлүктөгү "эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

2) 3-бөлүктөгү "эгерде Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдеринде башкасы каралбаса" деген сөздөр "же Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр менен алмаштырылсын;

3) 4-бөлүктөгү "эл аралык келишимдери" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдери" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

69. 379-беренеде жана 380-берененин 1-бөлүгүндөгү "эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

70. 392-берененин 5-бөлүгүндөгү "Кыргыз Республикасынын эл аралык келишиминде" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

71. 396-берененин 1-бөлүгүндөгү:

1) экинчи абзац күчүн жоготту деп табылсын;

2) үчүнчү абзацтагы "Экономикалык иштер боюнча соттун чечимине даттануу ишке катышкан" деген сөздөрдөн мурда "укуктары же мыйзам тарабынан корголуучу таламдары иш боюнча чыгарылган соттун чечими менен бузулган," деген сөздөр менен толукталсын.

72. 398-берене күчүн жоготту деп табылсын.

73. 418-беренеде:

1) берененин аталышындагы "жана кассациялык инстанциядагы" деген сөздөр "инстанциядагы" деген сөз менен алмаштырылсын;

2) 1-бөлүктөгү ", кассациялык" деген сөз алынып салынсын;

3) 3-бөлүктүн экинчи абзацындагы "Кассациялык тартипте," деген сөздөр алынып салынсын.

74. 432-берененин 3-бөлүгүндөгү "Кыргыз Республикасынын эларалык келишиминде" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

75. 433-берененин 1-бөлүгүндөгү "Эгерде Кыргыз Республикасынын эларалык келишимдеринде" деген сөздөр "Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдеринде" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

76. 434-берененин 1-бөлүгүнүн 3-пунктундагы "Кыргыз Республикасынын эларалык келишимине же мыйзамга" деген сөздөр "мыйзамдарга же Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге" деген сөздөр менен алмаштырылсын.

2-берене.

Бул Мыйзам расмий жалпыга маалымдоо каражаттарына жарыялансын.

Кыргыз Республикасынын Президенти

"Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексине өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна МААЛЫМКАТ-НЕГИЗДЕМЕ

Сунушталган Мыйзам долбоору Өкмөттүн 2011-жылдын 26-январындагы № 26 токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн программасын ишке ашыруу боюнча 2011-жылга карата иш-чаралардын "Экономика жана коопсуздук" планынын 85-пунктун ишке ашыруу, менчик укугун коргоонун механизмин өркүндөтүү максатында, ошондой эле Жарандык процесстик кодексинин жоболорун 2010-жылдын 27-июнунда референдумда кабыл алынган Конституцияга жана "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Мыйзамына ылайык келтирүүгө багытталып иштелип чыккан.

Демек, сунушталган мыйзам долбоору менен аталган Кодекстин жоболорун Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп эсептелген, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдер, ошондой эле эл аралык укуктун жалпы кабыл алынган принциптери менен ченемдери Кыргыз Республикасынын укук системасынын ажыралгыс бөлүгү болуп саналган, Конституциянын 6-беренесине ылайык келтирүү сунушталган. Ошого байланыштуу, долбоор менен Кодекстин 1, 13, 23, 377, 378, 379, 380, 392, 432, 433, 434-беренелерине тиешелүү өзгөртүүлөр киргизүү сунушталган.

Ошону менен бирге, Кодекстин 246-беренесине ылайык соттун буйругу судьянын токтомун билдирет, карызкордон акча суммасын өндүрүү же кыймылсыз мүлк талап кылуу жөнүндө өндүрүүчүнүн арызы боюнча судья тарабынан жеке чыгарылаарын белгилейбиз. Ал эми Кодекстин 251-беренесине ылайык сот буйругу соттук териштирүү жүргүзүлбөстөн жана тараптардын түшүндүрүүлөрүн угуу үчүн аларды чакырбастан чыгарылат. Ошого байланыштуу долбоор менен Кодекстин 2-беренесине оңдоо киргизүү сунушталат.

Ошону менен бирге, долбоор менен Кодекстин 11-беренесинин жобосун Конституциянын 10-беренесине жана "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили жөнүндө" Мыйзамына ылайык келтирүү сунушталат, ага ылайык Кыргыз Республикасында расмий тил катары орус тили колдонулат.

Анда, таймашуучулук принцибинин процессин сактоо максатында, долбоор менен Кодекстин 19-беренесинин жоболоруна тиешелүү өзгөртүүлөр киргизүү сунушталат, ага ылайык прокурор процесстин башка катышуучулары менен бирдей абалга келтирилет. Ошону менен бирге, Кодекстин 45-беренесинде үйдөн чыгарып салуу, ишине кайра коюу жөнүндө иштер боюнча прокурордун катышуусу алынып салынган, себеби бул категориядагы иштерди кароодо прокурордун милдеттүү катышуусу зарыл эмес. Ал эми Конституциянын 104-беренесине ылайык прокуратура мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдардын кызмат адамдарына гана мыйзамдардын так жана бирдей аткарышын көзөмөлдөө жүргүзгөндүктөн, мыйзам долбоору менен жалаң гана кызматтык турак үйдөн жана квартирадан чыгарып салуу иштери боюнча прокурор милдеттүү түрдө катышаарын кароо сунушталган.

Ошондой эле, долбоордо институт кассациянын алынып салынышы сунушталат. Жарандык процесстик кодексинде бекитилген кассациялык өндүрүш институтун талдоодо ал төмөнкүдөй корутунду чыгарууга жол берет, бир жактан ал көзөмөл өндүрүшүн кайталайт, себеби даттануу предмети болуп мыйзамдык күчүнө кирген соттун чечими саналат, башка жагынан ал жарым жартылай апелляциялык өндүрүштү кайталайт, себеби апелляция үчүн мүнөздүү элементтерди өзүнө камтыйт, мисалы, жаңы далилдер көрсөтүү мүмкүнчүлүгү. Андан башка, апелляциялык жана кассациялык өндүрүштөр бир звенодогу соттор менен жүргүзүлөт (экинчи инстанциядагы соттор менен).

Ошону менен бирге, эл аралык стандарт боюнча эки инстанцияны камтыган соттук актыларды кайра кароо модели оптималдуу болуп эсептелээрин белгилеп кетебиз:

- апелляция, ишти кайра кароонун ординардык жолу катары;

- кассация (көзөмөл) ишти кайра кароонун өзгөчө жолу, кабыл алынган соттук актылардын мыйзамдуулугун текшерүү жана бирдиктүү соттук тажрыйбаны камсыздоо максатында.

Андан башка, эл аралык стандарттардын көз карашы боюнча Кыргыз Республикасынын көзөмөл өндүрүшүнүн анализдөө маңызы, аны кассациянын ар түрдүүлүгү катары баалоого жол берет, себеби алардын бир сот системасынын чегинде бирге жашашы бул бири бирин кайталоо болуп саналат.

Кассациялык өндүрүштү алып салуу боюнча сунушталган өзгөртүүлөрдүн позитивдүү натыйжасы катары, негизги текшерүү иши экинчи инстанциядагы сотторго багытталгандыгын, бирдиктүү соттук тажрыйбаны жана стабилдүүлүктү камсыздоону, укуктук аныкталгандыгынын принцибин сактоону, сот өндүрүшүнүн жалпы мөөнөтүн кыскартууну, ошондой эле соттук коргоону өз убагында тиешелүү жогорулатууну жана акыркы соттук актылардын стабилдүүлүгүн белгилесе болот.

Доонун эскирүү мөөнөтүнүн аякташы жөнүндө маселе жактардын катышуусу менен соттук талдоонун өтүшүндө кароонун предмети болушу зарыл жана мөөнөттү калыбына келтирүү жөнүндө өтүнүчтүн жоктугу доонун кайтарылышы үчүн негиз болбошу керек. Мыйзам долбоору доонун эскирүү мөөнөтүн калыбына келтирүүгө жана жарандардын укуктарын соттук коргоону камсыздоого багытталган, анын ичинде менчик укугун коргоого тийиштүү ченемдерди камтыган.

Кодекстин 34-беренесине ылайык ишке катышкан жактар деп тараптар гана эмес үчүнчү жактар, прокурор, башка жактардын укуктарын коргоо үчүн сотко кайрылган жактар да таанылгандыктан, мыйзам долбоору менен алардын демилгеси боюнча сот экспертиза дайындай ала турган жактардын тобун кеңейтүү сунушталат. Ошого байланыштуу мыйзам долбоору менен Кодекстин 88-беренесине тиешелүү өзгөртүүлөр киргизүү сунушталат.

Жарандык процесстик кодексинде "кайтадан экспертиза" терминдин түшүнүгү ачылбагандыктан, долбоор менен Кодекстин 93-беренесин жаңы редакцияда баяндоо сунушталат, анда эгерде эксперттин корутундусу менен негизсиз мотиви боюнча макул эмес болсо, ошондой эле эгерде бир нече эксперттердин корутундуларынын ортосунда карама-каршылык болсо, сот кайтадан экспертиза дайындайт.

"Мамлекеттик алым жөнүндө" Мыйзамга ылайык сот тарабынан документтердин көчүрмөлөрүн берүү үчүн мамлекеттик алым алынбагандыктан, Жарандык процесстик кодекстин 98-беренесинин 3-пунктун алып салуу сунушталат.

Ошондой эле, жарандардын укугун соттук коргоону камсыздоо, анын ичинде менчик укугун коргоо максатында, доонун эскирүү мөөнөтүнүн аякташы жөнүндө маселе жактардын катышуусу менен соттук талдоонун өтүшүндө карала тургандыктан, Кодекстин 135 жана 136-беренесине долбоор менен тиешелүү өзгөртүүлөр киргизүү сунушталат.

Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен (Эмгек кодекси, "Банкроттук (кудуретсиздик) жөнүндө", "Кыймылсыз мүлккө жана аны менен болгон бүтүмдөрдү укуктарды мамлекеттик каттоо жөнүндө", "Кыргыз Республикасындагы банктар жана банк иши жөнүндө" мыйзамдар) сотко чейинки талаштарды чечүүнүн тартиби каралган, аны сактабаса Жарандык процесстик кодекстин 4-беренесине ылайык сот үчүн доо арызын кайра кайтарууга негиз болуп саналаарын эске алып, мыйзам долбоору менен Кодекстин 136-беренесине өзгөртүүлөр киргизүү сунушталат. Ошону менен бирге, ушул оңдоо Кодекстин 135-беренесинин 1-пунктунун 3-пунктчасынын ченемине да негизделет, анда тараптардын ортосунда талаш-тартышты бейтарап соттун кароосуна берүү жөнүндө макулдашуу түзүлсө, доо арызын кабыл алуудан баш тартуу үчүн негиз болуп саналат.

Кодекстин 198-берененин 1-пунктунда соттун чечими мыйзамдуу жана негиздүү болууга тийиш экендиги каралгандыгын эске алып, долбоор менен аталган беренеге мыйзамдуу жана негиздүү деген түшүнүктөрдү ачкан, оңдоо менен толуктоо киргизүү сунушталат.

Ошондой эле, коррупциялык факторлорду алып салуу максатында, Кодекстин 199-беренесине өзгөртүү киргизүү сунушталат, анын негизинде сот мыйзамда так аныкталып каралган учурда гана билдирилген талаптын чегинен чыгууга укуктуу болот.

Ошону менен бирге, Балдар жөнүндө кодекстин талаптарын эске алып, мыйзам долбоору менен камкордук кылуучу орган институтун үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмүнө алмаштыруу сунушталган.

Конституциянын 20-беренесине ылайык соттук коргонууга жарандардын укуктары эч чектелүүгө тийиш эмес жана Негизги мыйзамдын 40-беренеси ар кимге анын укуктары менен эркиндигин соттук коргоого кепилдиктер берет, долбоор менен Кодекстин 221-беренесине оңдоо киргизүү сунушталат, адам ар дайым өзүнүн талабын кароого укугу болуш керек экендигине, эгерде доонун эскиришинин мыйзам менен белгиленген мөөнөтү өтүп кетсе, сот сот ишин жүргүзүүнү токтотпой чечим кабыл алуусу керек экендигине багытталган. Ошону менен бирге, ушул оңдоо менчик укугун коргоону күчөтүүгө багытталган.

Аныктаманын чыгарылышы биринчи инстанциядагы сот тарабынан гана эмес экендигин эске алып, долбоор менен Кодекстин 225-беренесине тиешелүү өзгөртүү киргизүү сунушталат.

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 5-беренесине ылайык мамлекеттик органдар жана алардын кызмат адамдары ушул Конституцияда жана мыйзамдарда аныкталган ыйгарым укуктардын алкагынан чыга алыштай тургандыгын эске алып, "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик салык кызматы жөнүндө" Мыйзамдын жана Өкмөттүн 2009-жылдын 4-декабрындагы № 735 токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу салык кызматы жөнүндө Жобосуна ылайык.

Жоопкерди же карызкорду жана анын мүмкүн издөө боюнча чыгымдарды өндүрүү жогоруда аталган органдын функциясына кирбей тургандыгын белгилейбиз. Андан башка, Салык кодексинин 122-беренесине ылайык салык органдары финансы полиция органдарына салык органдарында салыктык каттоодон өтпөгөн, салык отчеттуулугун бербеген КНСтин эсеп-фактураларын алган бланктары боюнча эсептешпеген, салыктарды төлөөдөн качып жүргөн адамдарды издөө боюнча арыздар менен кайрылышат. Ошондуктан, мыйзам долбоору менен Кодекстин 247-беренесине өзгөртүү киргизүү сунушталат. Ошону менен бирге, аталган берене "Салыктык эмес төлөмдөр" Мыйзамына ылайык келтирилет.

Долбоор менен кассациялык инстанцияны алып салуу сунушталгандыктан, биринчи инстанциядагы соттун чечимин даттануу мөөнөтүн кайра калыбына келтирүү укугун берүүнү эске алып, Кодексти апелляциялык даттануу же талап чечилгенге чейин соттун чечимдерин аткарууну токтото туруу мүмкүнчүлүгүн караган 328-1-беренеси менен, ошондой эле биринчи инстанциядагы соттун чечими жокко чыгаруу жана иш жаңыдан кароого жиберүү негиздерин белгилеген 333-1-беренеси менен толуктоо сунушталган.

Ошону менен бирге, апелляциялык даттануу укугун ишке катышкан адамдар гана эмес ишке катышууга тартылбаган, бирок укуктарына жана милдеттерине карата сот чечим кабыл алган адамдар да апелляциялык даттанууну бере алат (Кодекстин 315-беренеси). Мындай кырдаалда апелляциялык инстанциянын соту биринчи инстанциядагы соттун чечимин жокко чыгарып жана жаңы чечим чыгаруусу зарыл. Ошондуктан, ишке катышууга тартылбаган адамдар ишти биринчи инстанциядагы соттун кароосуна укугун жоготот. Ошого байланыштуу долбоор менен Кодекстин 331-беренесине тиешелүү толуктоо киргизүү сунушталат.

Эгерде соттук акты маңызы боюнча эмес кабыл алынса, соттун аныктамасы чыгарылгандыктан, долбоор менен Кодекстин 340-беренесиндеги "чечим" деген сөз "аныктама" деген сөз менен алмаштыруу сунушталат.

Жарандык процесстик кодексинин 344-беренеси "Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Конституциялык мыйзамдын 45-беренесине ылайык келтирилди, ага ылайык соттор кабыл алган чечимдерге арыздар (даттануулар) чечим кабыл алынган учурдан тартып 3 календардык күндүн ичинде берилет.

Долбоор менен ошондой эле, Кодекстеги ички карама каршылыктарды жоюу боюнча оңдоолор, ошондой эле укук колдонуу практикасынын эффективдүүлүгүн жогорулатуу үчүн редакциялык оңдоолор киргизилген (21, 88, 122, 201, 229, 230, 231, 321, 351).

Ошондой эле, белгилеп кетебиз, Конституциянын 93-беренесинде Жогорку соттун курамында Конституциялык палата иштейт деп белгиленгендиктен, Кодекстин бардык текстиндеги "Конституциялык сот" деген сөздөр "Жогорку сотунун Конституциялык палатасы" деген сөздөр менен алмаштыруу сунушталган.

Ошону менен бирге, Мыйзам долбоору коомдук талкуулоо үчүн сайта жайгаштырылган, ал эми анын өркүндөтүлүшүнө сунуштар жана пикирлер келип түшпөгөндүгүн белгилеп кетебиз.

Кошумча иретинде, сунушталган мыйзам долбоорун кабыл алуу мамлекеттик бюджеттен кошумча финансылык чыгымдарды талап кылбай тургандыгын билдиребиз.

"Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине толуктоолорду жана өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралу" Мыйзамынын долбооруна МААЛЫМКАТ-НЕГИЗДЕМЕ

Ушул Мыйзамдын долбоору Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 26-январындагы токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн программасын ишке ашыруу боюнча 2011-жылга карата иш-чаралардын "Экономика жана коопсуздук" планынын 85-пунктун ишке ашыруу жана менчик укугун коргоонун механизмдерин жакшыртуу максатында, ошондой эле Граждандык кодекстин жоболорун 2010-жылдын 27-июнунда референдумда кабыл алынган Конституцияга жана "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Мыйзамына ылайык келтирүү үчүн багытталып иштелип чыкты.

Сунуш кылынган мыйзам долбоорунда жогоруда белгиленген Кодекстин жоболорун Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп эсептелген, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдер, ошондой эле эл аралык укуктун жалпы кабыл алынган принциптери менен ченемдери Кыргыз Республикасынын укук системасынын ажыралгыс бөлүгү болуп саналат деп көрсөтүлгөн Конституциянын 6-беренесине ылайык келтирилүүсү сунушталган. Ошол себептүү долбоор менен Кодекстин 2, 6 жана 171-беренелерине тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү сунушталган.

Кодекстин 20-беренеси, ар бир адамдын кат-кабар алышууга, телефондук жана башка сүйлөшүүлөргө, почта, телеграфтык, электрондук дагы бөлөкчө жол менен кабарлашуулардын купуялуулугуна кепилдик берүүчү Конституциянын 29-беренесине ылайык келтирилип жатат.

Укуктук мамлекетти куруунун кынтыксыз шарттары, демократиялык булактардын, экономикалык жана саясий түбүнөн кайра өзгөрүүлөрдүн базиси болуп эсептелгендигине байланыштуу, менчик институту өзгөчө мааниге ээ экендигин белгилеп кетишибиз абзел. Менчиктин экономикалык мамилелери баардык коомдун негизин түзөт жана укуктук жөнгө салуу болсо укуктун системасын баарынан мурда ушул мамилелерди бекитүүчү, бир тартипке салуучу жана сактоочу болуп пайда болот жана сакталып калат.

Ошол себептүү бар болгон менчик мамилелерин сактоо - башка укуктук системадан дагы эң маанилүү маселе болуп саналат. Кыргыз Республикасында менчик укугунун бирден-бир фундаменталдык кепилдиктерин коргоо, Кыргыз Республикасында менчиктин ар кандай түрлөрү таанылат жана жеке, мамлекеттик, муниципалдык жана башка менчик түрлөрүн тең укуктуу корголушуна кепилдик берилет деп көрсөтүлгөн Конституциянын 12-беренеси болуп эсептелет. Көрсөтүлгөн жободо жогорку адамдык баалулуктун укугун жана эркиндигин жарыялоо менен тыгыз байланышкан жана алардын сакталуусу жана корголуусу мамлекеттин милдети болуп саналат.

Жогоруда көрсөтүлгөн Конституциялык ченемге жарандар жана юридикалык жактар өздөрүнө таандык болгон жарандык укуктарды өзү каалагандай жүзөгө ашырышат деген ченемди камтыган Граждандык кодекстин 8-беренеси байланышкан.

Ошол себептүү менчик укугу, башкача айтканда мыйзам менен бекитилген белгилүү бир тиешелүү материалдык баалуулуктары укуктук ченемдердин көптөгөн тармактары менен корголот: кылмыш боюнча, юридикалык жактардын жана жарандардын мамлекеттин баалуулуктарына кол салгандыгы үчүн жоопкерчиликти аныктоочу; администрациялык боюнча, эмгекке жана тарипке салган түрдөгү майда кылмыштарды жазалоочу, мисалы, жумуш берүүчүнүн мүлкүнө жумушчулар тарабынан зыян келтиргендиги үчүн материалдык жоопкерчилик тартуучу, жана башка ченемдер мисал боло алат.

Жогорудагы белгиленгендердин негизинде долбоордо менчик укугун коргоонун механизмин натыйжалуу жайылтуу максатында Граждандык кодекстин 184, 185, 204, 215, 221, 223, 225, 231, 232, 233-1, 233-17, 233-18, 245, 251, 254-1, 265, 281, 284, 287, 288, 291, жана 294-беренелерине түзөтүүлөрдү киргизүү сунушталууда.

Ошентип, Кодекстин 184-беренесиндеги 4-пунктун күчүн жоготту деп табылуусу сунушталууда, себеби колдонулуп жаткан редакцияда келишимдин күчүн жоготту деп таанууда ак ниети менен сатып алып жаткан жактын укугун толугу менен коргой албай келет.

Кодекстин 185-беренесине сунушталып жаткан толуктоо, жараксыз деп табуудагы бир мыйзамдын бүтүмүнүн талаптарын тарылтууга багытталган.

Нотариалдык форманы, мамлекеттик каттоону талап кылган бүтүмдөрдү түзүүгө болгон ишеним кат, ошондой эле жарандар тарабынан сотто өкүлчүлүк кылуу үчүн берилген ишеним кат мыйзамда каралгандагыдан башка учурларда нотариуста күбөлөндүрүлүүгө тийиш деген Кодекстин 204-беренесинин 1-пунктунун жаңы редакциясында баяндалуусу сунушталууда.

Ошону менен бирге, азыркы учурда кыймылсыз мүлк менен байланышкан көптөгөн бүтүмдөр Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн алдындагы каттоо кызматынын органдарында нотариалдык жактан күбөлөндүрүлбөстөн эле документтер даярдалып жатат, ошол себептүү көрсөтүлгөн органдарда өкүлдөрдүн ыйгарымдарын талаптагыдай оформить этилүүсү зарыл экендигин белгилейбиз.

Соттук тажрыйбаларда көрсөтүлгөндөй, жарандардын сотко өкүлчүлүк кылууда нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн ишеним кат талап кылынууда, себеби тараптардын өкүлдөрү мыйзамдардын белгилүү бир жоболоруна таянышып туруп сотко нотариалдык жактан күбөлөндүрүлбөгөн ишеним катты көрсөтүшөт жана ишеним артуучулардын республиканын аймагынын сырт жагында жүргөндүгүнө байланыштуу ушундай ишеним каттардын аныктыгын дайыма текшерүү мүмкүн болбой келет.

Мындан башка дагы мыйзам долбоору менен башта колдонулуп келген Граждандык кодекстин 215-беренесин кайра алып келүү сунушталууда, себеби көрсөтүлгөн берененин колдонулуп жаткан редакциясы Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 40-беренесине ченемдерине каршы келет.

Ошону менен бирге, доону берүүнүн мөөнөтүн жүйөлүү бир себептер менен өткөзүп жиберсе кайрадан калыбына келтирилиши мүмкүн деп көрсөтүлгөн ченемди жогоруда көрсөтүлгөн беренени кайрадан каралып чыгуусунун кошумча негизи болуп эсептелет.

Сунуш кылынып жаткан Кодекстин 221-беренесине, администрациялык иш боюнча мыйзамдарда көрсөтүлгөндөй үч айдын ичинде даттануусу жана мөөнөттү өткөрүп жиберген учурларда сот тараптардын арызынын негизинде калыбына келтире алаары каралган. Ошону менен бирге, бул ченем инвесторлордун жана башка менчик ээлеринин укугун бузуп келет. Мындан башка дагы эгерде мамлекеттик органдардын чечимдери алынып салынган учурларда жапа чеккен жактар мамлекет тарабынан келтирилген чыгымдарды мамлекеттик бюджеттин эсебинен төлөп берүү жөнүндө доо арызы менен кайрылышып мамлекет үчүн терс натыйжа алып келээрин белгилейбиз.

Ушул мыйзам долбоору менен Граждандык кодекстин 223-беренесин Конституциянын 12-беренесинин ченемдерине ылайык келтирилүүсү сунушталууда.

Кодекстин 225-беренесинин экинчи пункту, мамлекеттик менчик мамлекеттин казынасынан, ошондой эле мамлекеттик ишканаларга бекитилген мүлктөрдөн жана ченемдик укуктук актыларга ылайык мекемелерден турат деп жаңы редакцияда баяндалуусу мыйзам долбоорунда сунушталууда. Белгиленген толуктоолор көрсөтүлгөн берененин жоболорун Жарандык кодекстин 164-беренесинин ченемдерине ылайык келтирүүгө багытталган.

Кодекстин 231-беренесине толуктоо киргизүүдө, мекеменин өзүнө бекитилген мүлктү жана ага смета боюнча бөлүнүп берилген каражаттын эсебинен сатылып алынган мүлктү ээликтен ажыратып алууга же башка жол менен тескөөгө мүмкүнчүлүк берет.

Кодекстин 232, 233-1, 233-17, жана 233-18-беренелеринин жоболорун жерге болгон менчикти жөнгө салган Конституциянын ченемдерине ылайык келтирүү сунушталууда.

Ошондой эле, кодекстин 245-беренесине бир суроо боюнча көптөгөн укуктук жөнгө салууларды алып салуу максатында ушул мыйзам долбоору менен тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү сунушталып жатат.

Кодекстин 245-1-беренесин толуктоодо, жарандык мыйзамдардын базалык принциптерин сактап калуу жана соттор тарабынан менчик укугунун бузуу жагдайларын алып салуу зарылчылыгы шартталган. Көрсөтүлгөн берененин колдонулуп жаткан пунктунда өзү билип басып алган жерди чынында "пайдаланууда" деп атап алышып мыйзамдаштырып алууга жол берилген. Ошол эле учурда жарандык мыйзамдарда көрсөтүлгөндөрдүн негизинде гана пайдаланууга укугу пайда болот, эгерде менчик ээсинин жер участкасын жөндүү жол менен пайдаланууга өткөрүп берүү жөнүндө сөз болсо, анда бул маселелер Граждандык кодекстин тиешелүү ченемдери менен жөнгө салынат.

Граждандык кодекстин 265, 281, 284, 287-беренелеринин жоболору, эч ким өзүм билемдик менен мүлкүнөн ажыратылышы мүмкүн эмес жана анын эркинен тышкары мүлктү алып коюуга соттун чечими менен гана жол берилет деп белгиленген Конституциянын 12-беренесинин ченемдерине ылайык келтирилүүдө.

Жеке менчикке кепилдик берүү менен бирге, өзгөчө бир учурларда мүлктү алып коюу, ал мүлктүн наркынын жана башка чыгымдардын ордун толтуруп берүүнү адилеттүү камсыз кылуу жагынан, мамлекет өзүнүн аркасынан эгемендүү укугун калтырып келет. Ошентип Конституциянын 4-беренесинин 3-пунктуна ылайык мамлекеттин муктаждыктар үчүн мүлктү алып коюу, ал мүлктүн наркынын жана башка чыгымдардын ордун толтуруп берүүнү адилеттүү жана алдын-ала камсыз кылуу менен жүргүзүлүшү мүмкүн.

Конституциянын жогоруда көрсөтүлүп кеткен жоболорун жүзөөгө ашырууда Граждандык кодекстин 288-беренесиндеги жарандарга жана юридикалык жактарга тиешелүү мүлктү мамлекеттештирүү аркылуу мамлекеттин менчигине айландырууда бул мүлктү мамлекеттештирүү жөнүндө Конституцияга ылайык кабыл алынган мыйзамдын негизинде жана мүлктү мамлекеттештирилген жана мүлктүн наркынын жана аны алып коюуга байланыштуу келтирилген башка чыгымдардын ордун толтуруу менен жол берилери көрсөтүлгөн улутташтыруунун түшүнүгүн тактоо сунушталууда.

Ошондой эле, алгачкы менчик ээсинин менчик укугунун корголуусун күчөтүү максатында Граждандык кодекстин 291-беренеси жаңы редакцияда баяндалуусу ушул долбоордо сунуш кылынууда.

Мындан тышкары, долбоордо Граждандык кодекстин кээ бир жоболорун, кодекс мыйзамга караганда юридикалык күчүнүн деңгээли боюнча жогору тураары жана ченемдик укуктук актынын өзүнөн жогору юридикалык күчкө ээ болгон ченемдик укуктук актыга каршы келбеши керектигин белгилеген "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Мыйзамынын ченемдерин эске алуу менен бирге карап чыгуу сунушталууда.

Жарандык мыйзамдарды инвентаризациялоодо Граждандык кодексти ишке ашырууда кабыл алынган жана жарандык мыйзамдардын түзүмдүк бөлүгү болуп эсептелген мыйзамдарда реалдуу заманбап талаптарга жооп берген прогрессивдүү жоболордун камтылгандыгы көрсөтүлгөн.

"Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Мыйзамынын 5-беренесине ылайык ченемдик укуктук актыларды кабыл алууга (чыгарууга) ченем жаратуучу болуп Президент, Жогорку Кеңеш, Өкмөт, Улуттук банк, Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдары аныкталган. Ошол себептүү көрсөтүлгөн кодекстин 2, 437, 675, 822, 948-беренелерине тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү сунушталууда.

Ошондой эле Кыргыз Республикасынын "Кыймылсыз мүлккө жана аны менен болгон бүтүмдөрдү жана укуктарды мамлекеттик каттоо жөнүндө" Мыйзамынын 4-беренесинде милдеттүү катталууга жаткан укуктардын жана чектөөлөрдүн так тизмеси келтирилген, ошону менен бирге мыйзам күчүндөгү ипотекалар жана ипотекадан же күрөөдөн келип чыккан укуктар, күрөө келишиминин негизинде келип чыккан менчик укугунун категориясына кирээри белгиленген. Ошондуктан, жогоруда көрсөтүлгөн мыйзамдын 22-беренесине ылайык, кыймылсыз мүлккө укуктарды же алар менен бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоодон баш тартуу же каттоо органынын каттоодон четтешине мамлекеттик каттоонун жогору турган органына же сотко даттанылышы мүмкүн. Ошондуктан, ушул долбоор менен Граждандык кодекстин 25-беренесине тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү сунушталууда. Мындан тышкары көрсөтүлгөн берене, каттоо жөнүндө, катталган кыймылсыз мүлкү жана аны менен болгон бүтүмдөрү тууралу маалыматтарды берүүгө катыштыгы бар Кыргыз Республикасынын "Мамлекеттик сырды сактоо жөнүндө" жана "Коммерциялык сыр жөнүндө" Мыйзамдарынын ченемдери эске алынып түзөтүүлөр жүргүзүлөт.

Уюштуруу документтерине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү юридикалык жактардын мамлекеттик кайра каттоодон өтүүнүн негизи болуп эсептелген Кыргыз Республикасынын "Юридикалык жактарды, филиалдарды (өкүлчүлүктөрдү) мамлекеттик каттоо жөнүндө" Мыйзамын эске алуу менен Кодекстин 87-беренесине тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү сунушталган.

Жогорудагы көрсөтүлгөн мыйзамдын 11-беренесинин талаптарына ылайык, мамлекеттик каттоодон өтүүгө бериле турган документтердин тизмесине уюштуруу документтери кирбегендиктен долбоор менен Кодекстин 94-беренесине өзгөртүү киргизүү сунушталууда.

Конституциянын 100-беренесине ылайык, Кыргыз Республикасынын сотторунун мыйзамдуу күчүнө кирген актылары бардык мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, юридикалык жактар, коомдук бирикмелер, кызмат адамдары жана жеке адамдар үчүн милдеттүү болот жана республиканын бүткүл аймагында аткарылууга тийиш деген ченемин эске алып ушул долбоор менен Кодекстин 92-беренесине тиешелүү өзгөртүү киргизүү сунушталууда.

Ошондой эле, "Чарбалык шериктиктер жана коомдор жөнүндө" Мыйзамынын 45-беренесине ылайык жоопкерчилиги чектелген коомдун катышуучусу коомго же анын башка катышуучуларына олуттуу зыян келтиргенде гана, соттун чечими боюнча гана коомдон чыгарылышын эске алып, мыйзам долбоору менен Кодекстин 136-беренесин кайра карап чыгуусу сунушталат.

Ошондой эле, Кыргыз Республикасынын "Акционердик коомдор жөнүндө" Мыйзамынын ченемдерин эске алып Кодекстин 116, 121, 137, 139, 143, жана 148-беренелери ушул долбоор менен кайра каралуусу сунушталгандыгын белгилейбиз.

Кыргыз Республикасынын "Финансылык ижара (лизинг) жөнүндө" Мыйзамынын 3-беренесине ылайык, керектелбөөчү бардык буюмдар, анын ичинде: ишканалар жана башка мүлктүк комплекстер, имараттар, курулмалар, жабдуулар, транспорт каражаты жана башка ишкердик иш үчүн пайдаланылуучу кыймылдуу жана кыймылсыз мүлктөр лизингдин предмети болушу мүмкүн экендиги көрсөтүлгөн ченемди эске алып мыйзам долбоору менен Кодекстин 604-беренесин жаңы редакцияда баяндалуусу сунушталууда.

Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын "Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө" Мыйзамынын 27-беренесине ылайык, администрациялык укук бузууларды жасагандыгы үчүн толук жаза-чаралардын түзөтүү-эмгек иштерин өзүнө камтыбаган түрлөрүнүн тизмеси белгиленген. Ошондуктан, долбоор менен Кодекстин 999-беренесине толуктоо киргизүү каралган.

Ошондой эле, Кыргыз Республикасынын "Ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдардын укуктары жана кепилдиктери жөнүндө" Мыйзамын жүзөөгө ашыруу максатында "Майып"деген түшүнүктү "Ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар" деген терминге алмаштыруу үчүн Кодекстин 1016-беренесине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү сунушталган.

Ушул эле учурда, сунушталып жаткан мыйзамдын долбоорлору мамлекеттик бюджеттен кошумча каражатты талап кылбайт деп белгилеп кетебиз.

Мындан тышкары, "Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө" Мыйзамынын 22-беренесинин талаптарына ылайык ушул сунуш кылынган мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн атайын сайтында коомдук талкууга коюу үчүн жайгаштырылган. Ошону менен бирге, коомдук талкуунун негизинде мыйзам долбоорунун кандайдыр бир жоболорун жакшыртуу иретинде сунуштар түшкөн жок.

"Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексине өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна САЛЫШТЫРМА ТАБЛИЦА

┌──────────────────────────────────┬──────────────────────────────────┐

│     Колдонулуп жаткан редакция   │         Сунушталган редакция     │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│1-берене. Жарандык сот ишин       │1-берене. Жарандык сот ишин       │

│          жүргүзүү жөнүндөгү      │          жүргүзүү жөнүндөгү      │

│          мыйзамдар               │          мыйзамдар               │

│                                  │                                  │

│[1. Кыргыз Республикасынын        │1. КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН         │

│сотторунда жарандык иштер боюнча  │СОТТОРУНДА ЖАРАНДЫК               │

│сот ишин жүргүзүү тартиби Кыргыз  │АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК ЖАНА ЭКОНОМИКАЛЫК│

│Республикасынын Конституциясы,    │ИШТЕР БОЮНЧА СОТ ИШИН ЖҮРГҮЗҮҮ    │

│ушул Кодекс, "Кыргыз              │ТАРТИБИ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН    │

│Республикасынын Жогорку соту жана │КОНСТИТУЦИЯСЫ, УШУЛ КОДЕКС,       │

│жергиликтүү соттору жөнүндө"      │"КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ЖОГОРКУ   │

│Кыргыз Республикасынын Мыйзамы    │СОТУ ЖАНА ЖЕРГИЛИКТҮҮ СОТТОРУ     │

│жана аларга ылайык кабыл алынуучу │ЖӨНҮНДӨ" КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН   │

│Кыргыз Республикасынын башка      │МЫЙЗАМЫ ЖАНА АЛАРГА ЫЛАЙЫК КАБЫЛ  │

│мыйзамдары менен аныкталат.]      │АЛЫНУУЧУ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН   │

│2. Башка мыйзамдарда жана [мыйзам │БАШКА МЫЙЗАМДАРЫ ЖАНА КЫРГЫЗ      │

│актыларында] каралган жарандык    │РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│процесстик мыйзамдардын ченемдери │САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│ушул Кодекске ылайык келүүгө      │ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│тийиш.                            │КЕЛИШИМДЕРИ МЕНЕН АНЫКТАЛАТ.      │

│[3. Кыргыз-Республикасынын Жогорку│2. Башка мыйзамдарда жана ЧЕНЕМДИК│

│Кеңеши тарабынан ратификацияланган│УКУКТУК АКТЫЛАРДА каралган        │

│эл аралык келишимдерде жарандык   │жарандык процесстик мыйзамдардын  │

│процесстик мыйзамдарда            │ченемдери ушул Кодекске ылайык    │

│белгиленгенден башка эрежелер     │келүүгө тийиш.                    │

│каралса, анда эл аралык           │3. КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│келишимдердин ченемдери           │4. Жарандык иштер боюнча сот иши, │

│колдонулат.]                      │аны кароо жана чечүү, айрым       │

│4. Жарандык иштер боюнча сот иши, │процесстик аракеттерди аткаруу    │

│аны кароо жана чечүү, айрым       │жана сот актыларын ишке ашыруу    │

│процесстик аракеттерди аткаруу    │мезгилинде күчүндө болгон мыйзамга│

│жана сот актыларын ишке ашыруу    │ылайык жүргүзүлөт.                │

│мезгилинде күчүндө болгон мыйзамга│                                  │

│ылайык жүргүзүлөт.                │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│2-берене. Ушул Кодексте           │2-берене. Ушул Кодексте           │

│          колдонулуучу негизги    │          колдонулуучу негизги    │

│          түшүнүктөрдүн аныктамасы│          түшүнүктөрдүн аныктамасы│

│                                  │                                  │

│(1) Адвокат - жеке жана юридикалык│(1) Адвокат - жеке жана юридикалык│

│жактардын укуктарын, эркиндиктерин│жактардын укуктарын, эркиндиктерин│

│жана мыйзамдуу таламдарын жүзөгө  │жана мыйзамдуу таламдарын жүзөгө  │

│ашырууда аларга квалификациялуу   │ашырууда аларга квалификациялуу   │

│юридикалык жардам көрсөтүү боюнча │юридикалык жардам көрсөтүү боюнча │

│иш жүргүзгөн адам.                │иш жүргүзгөн адам.                │

│(2) Апелляциялык даттануу -       │(2) Апелляциялык даттануу -       │

│биринчи инстанциядагы соттун      │биринчи инстанциядагы соттун      │

│мыйзамдуу күчүнө кире элек сот    │мыйзамдуу күчүнө кире элек сот    │

│актысына карата ишке катышкан     │актысына карата ишке катышкан     │

│жактар тарабынан областтык соттун │жактар тарабынан областтык соттун │

│коллегиясына берилүүчү даттануу же│коллегиясына берилүүчү даттануу же│

│талап.                            │талап.                            │

│(3) Апелляциялык инстанция (экинчи│(3) Апелляциялык инстанция (экинчи│

│инстанциядагы сот) - жарандык,    │инстанциядагы сот) - жарандык,    │

│администрациялык жана экономикалык│администрациялык жана экономикалык│

│иштер боюнча сот коллегияларынын  │иштер боюнча сот коллегияларынын  │

│жана биринчи инстанциядагы        │жана биринчи инстанциядагы        │

│соттордун мыйзамдуу күчүнө кире   │соттордун мыйзамдуу күчүнө кире   │

│элек актыларына карата            │элек актыларына карата            │

│апелляциялык даттанууларды жана   │апелляциялык даттанууларды жана   │

│талаптарды карай турган областтык │талаптарды карай турган областтык │

│жана аларга теңештирилген соттор. │жана аларга теңештирилген соттор. │

│(3-1) Жарандык иштер (ушул        │(3-1) Жарандык иштер (ушул        │

│Кодекстин мааниси боюнча) -       │Кодекстин мааниси боюнча) -       │

│жарандык сот ишин жүргүзүү        │жарандык сот ишин жүргүзүү        │

│тартибинде каралуучу таламдаш     │тартибинде каралуучу таламдаш     │

│жактардын бузулган же талашылып   │жактардын бузулган же талашылып   │

│жаткан укуктарын жана мыйзам менен│жаткан укуктарын жана мыйзам менен│

│корголуучу таламдарын коргоо      │корголуучу таламдарын коргоо      │

│боюнча иштер, анын ичинде         │боюнча иштер, анын ичинде         │

│администрациялык жана экономикалык│администрациялык жана экономикалык│

│иштер.                            │иштер.                            │

│(4) Мыйзамдуу өкүлдөр - ишке      │(4) Мыйзамдуу өкүлдөр - ишке      │

│катышкан адамдын ата-энеси, багып │катышкан адамдын ата-энеси, багып │

│алган ата-энеси, камкорчусу,      │алган ата-энеси, камкорчусу,      │

│тарбиялоочусу, ошондой эле ишке   │тарбиялоочусу, ошондой эле ишке   │

│катышкан адам камкордугунда турган│катышкан адам камкордугунда турган│

│уюмдун жана адамдардын өкүлдөрү.  │уюмдун жана адамдардын өкүлдөрү.  │

│(5) Доо коюу арызы - өзүнүн       │(5) Доо коюу арызы - өзүнүн       │

│бузулган же талашылып жаткан      │бузулган же талашылып жаткан      │

│субъективдүү укуктарын,           │субъективдүү укуктарын,           │

│эркиндиктерин же мыйзам тарабынан │эркиндиктерин же мыйзам тарабынан │

│корголуучу таламдарын коргоого    │корголуучу таламдарын коргоого    │

│таламдаш адамдын сотко берген     │таламдаш адамдын сотко берген     │

│процесстик документи.             │процесстик документи.             │

│[(5-1) Кассациялык даттануу       │(5-1) КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН  │

│биринчи инстанциядагы соттордун   │(5-2) КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН  │

│мыйзамдуу күчүнө кирген сот       │(6) Ишке катышкан жактар -        │

│актыларына карата ишке катышкан   │тараптар, үчүнчү жактар, прокурор,│

│жактар тарабынан областтык соттун │үчүнчү жактардын укуктарын коргоо │

│коллегиясына берилүүчү даттануусу │үчүн сотко кайрылган же корутунду │

│же талабы.                        │берүү үчүн процесске кирген       │

│(5-2) Кассациялык инстанция       │жактар, арыз берүүчүлөр, өзгөчө   │

│биринчи инстанциядагы соттордун   │сот ишин жүргүзүүдөгү таламдаш    │

│мыйзамдуу күчүнө кирген сот       │жактар.                           │

│актыларына карата кассациялык     │(6-1) Көзөмөл даттануусу -        │

│даттанууларды жана талаптарды     │мыйзамдуу күчүнө кирген сот       │

│карай турган областтык соттун сот │актыларына карата ишке катышкан   │

│коллегиясы.]                      │жактар тарабынан Кыргыз           │

│(6) Ишке катышкан жактар -        │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│тараптар, үчүнчү жактар, прокурор,│сот коллегияларына берилүүчү      │

│үчүнчү жактардын укуктарын коргоо │даттануусу же талабы.             │

│үчүн сотко кайрылган же корутунду │(7) Көзөмөл инстанциясы -         │

│берүү үчүн процесске кирген       │процесске катышуучулардын         │

│жактар, арыз берүүчүлөр, өзгөчө   │даттануулары жана талаптары боюнча│

│сот ишин жүргүзүүдөгү таламдаш    │жергиликтүү соттордун мыйзамдуу   │

│жактар.                           │күчүнө кирген сот актыларын карай │

│(6-1) Көзөмөл даттануусу -        │турган Кыргыз Республикасынын     │

│мыйзамдуу күчүнө кирген сот       │Жогорку сотунун соттук            │

│актыларына карата ишке катышкан   │коллегиялары.                     │

│жактар тарабынан Кыргыз           │(8) АНЫКТАМА, ЧЕЧИМ, ТОКТОМ - СОТ │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │ОТУРУМДАРЫНДА СОТ ТАРАБЫНАН       │

│сот коллегияларына берилүүчү      │ЧЫГАРЫЛГАН СОТ АКТЫСЫ.            │

│даттануусу же талабы.             │(8-1) Областтык сот - областтык   │

│(7) Көзөмөл инстанциясы -         │жана аларга теңештирилген соттор  │

│процесске катышуучулардын         │(Кыргыз Республикасынын Аскер соту│

│даттануулары жана талаптары боюнча│жана Бишкек шаардык соту).        │

│жергиликтүү соттордун мыйзамдуу   │(9) Төрагалык кылуучу - ишти      │

│күчүнө кирген сот актыларын карай │коллегиялык кароодо төрагалык     │

│турган Кыргыз Республикасынын     │кылуучу же жеке өзү кароочу судья.│

│Жогорку сотунун соттук            │(10) Талап кылуу - прокурордун сот│

│коллегиялары.                     │актысына карата даттануусу.       │

│(8) Аныктама, чечим, токтом,      │(11) Прокурор - Кыргыз            │

│[буйрук] - сот отурумдарында сот  │Республикасынын Башкы прокурору,  │

│тарабынан чыгарылган сот актысы.  │областтардын прокурорлору, Бишкек │

│(8-1) Областтык сот - областтык   │шаарынын прокурору, райондук жана │

│жана аларга теңештирилген соттор  │шаардык прокурорлор, областтык,   │

│(Кыргыз Республикасынын Аскер соту│райондук, шаардык прокурорлорго   │

│жана Бишкек шаардык соту).        │теңештирилген аскер, транспорттук │

│(9) Төрагалык кылуучу - ишти      │жана башка прокурорлор, алардын   │

│коллегиялык кароодо төрагалык     │орун басарлары жана жардамчылары, │

│кылуучу же жеке өзү кароочу судья.│прокуратуранын башкармаларынын    │

│(10) Талап кылуу - прокурордун сот│жана бөлүмдөрүнүн өз              │

│актысына карата даттануусу.       │компетенциясынын чектеринде       │

│(11) Прокурор - Кыргыз            │аракеттенген прокурорлору.        │

│Республикасынын Башкы прокурору,  │(12) Протокол - сот жыйналышында  │

│областтардын прокурорлору, Бишкек │болгон аракеттер катталган        │

│шаарынын прокурору, райондук жана │процесстик документ.              │

│шаардык прокурорлор, областтык,   │(12-1) Райондук сот - райондук    │

│райондук, шаардык прокурорлорго   │жана аларга теңештирилген соттор  │

│теңештирилген аскер, транспорттук │(эгерде ушул Кодексте башкасы     │

│жана башка прокурорлор, алардын   │белгиленбесе, шаардагы райондук   │

│орун басарлары жана жардамчылары, │сот, шаардык сот, гарнизондордун  │

│прокуратуранын башкармаларынын    │аскер соту, областтардын жана     │

│жана бөлүмдөрүнүн өз              │Бишкек шаарынын экономикалык иштер│

│компетенциясынын чектеринде       │боюнча райондор аралык соту).     │

│аракеттенген прокурорлору.        │(13) Тараптар - жарандык сот ишин │

│(12) Протокол - сот жыйналышында  │жүргүзүүдө тең укуктуулук жана    │

│болгон аракеттер катталган        │атаандашуучулук башталышында      │

│процесстик документ.              │чыгуучу органдар жана адамдар.    │

│(12-1) Райондук сот - райондук    │(14) СОТ - ЖАРАНДЫК ИШТЕР БОЮНЧА  │

│жана аларга теңештирилген соттор  │КАНДАЙ ГАНА БОЛБОСУН СОТ, СУДЬЯ,  │

│(эгерде ушул Кодексте башкасы     │СОТ КОЛЛЕГИЯСЫНЫН ЖЕ              │

│белгиленбесе, шаардагы райондук   │АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК ЖАНА ЭКОНОМИКАЛЫК│

│сот, шаардык сот, гарнизондордун  │ИШТЕР БОЮНЧА СОТ КОЛЛЕГИЯСЫНЫН    │

│аскер соту, областтардын жана     │СОТТУК КУРАМЫ, БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯ  │

│Бишкек шаарынын экономикалык иштер│БОЮНЧА, АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ТАРТИПТЕ, СОТ│

│боюнча райондор аралык соту).     │КӨЗӨМӨЛҮ ТАРТИБИНДЕ ЖАРАНДЫК ИШТИ │

│(13) Тараптар - жарандык сот ишин │КАРАЙ ТУРГАН.                     │

│жүргүзүүдө тең укуктуулук жана    │(15) Судья - ишти кароочу кандай  │

│атаандашуучулук башталышында      │гана болбосун соттун кесипкөй     │

│чыгуучу органдар жана адамдар.    │судьясы, төрагасы, соттун         │

│(14) Сот - жарандык иштер боюнча  │төрагасынын орун басары.          │

│кандай гана болбосун сот, судья,  │(16) Биринчи инстанциядагы сот -  │

│сот коллегиясынын же              │сот отурумунда иштин жагдайын     │

│администрациялык жана экономикалык│түздөн-түз аныктоого жана ал      │

│иштер боюнча сот коллегиясынын    │боюнча сот актыларын кабыл алууга │

│соттук курамы, биринчи инстанция  │карата ыйгарым укугу бар сот.     │

│боюнча, апелляциялык тартипте,    │(17) Жеке даттануу - процесске    │

│[кассациялык-тартипте,] сот       │катышуучулардын биринин сот       │

│көзөмөлү тартибинде жарандык ишти │отурумунда чыгарылган сот         │

│карай турган.                     │аныктамасына же судьянын токтомуна│

│(15) Судья - ишти кароочу кандай  │карата даттануусу.                │

│гана болбосун соттун кесипкөй     │(18) Жекече аныктама - сот        │

│судьясы, төрагасы, соттун         │мамлекеттик органдардын, ошондой  │

│төрагасынын орун басары.          │эле менчигинин формасына          │

│(16) Биринчи инстанциядагы сот -  │карабастан, ишканалардын,         │

│сот отурумунда иштин жагдайын     │мекемелердин жана уюмдардын       │

│түздөн-түз аныктоого жана ал      │жетекчилеринин жана башка кызмат  │

│боюнча сот актыларын кабыл алууга │адамдарынын мыйзамдын бузулушунун │

│карата ыйгарым укугу бар сот.     │аныкталган фактыларына, аларды    │

│(17) Жеке даттануу - процесске    │жасоого өбөлгө болгон себептерге  │

│катышуучулардын биринин сот       │жана шарттарга жана тийиштүү      │

│отурумунда чыгарылган сот         │чараларды кабыл алууну талап кыла │

│аныктамасына же судьянын токтомуна│тургандыгына көңүл бура турган    │

│карата даттануусу.                │аныктама.                         │

│(18) Жекече аныктама - сот        │                                  │

│мамлекеттик органдардын, ошондой  │                                  │

│эле менчигинин формасына          │                                  │

│карабастан, ишканалардын,         │                                  │

│мекемелердин жана уюмдардын       │                                  │

│жетекчилеринин жана башка кызмат  │                                  │

│адамдарынын мыйзамдын бузулушунун │                                  │

│аныкталган фактыларына, аларды    │                                  │

│жасоого өбөлгө болгон себептерге  │                                  │

│жана шарттарга жана тийиштүү      │                                  │

│чараларды кабыл алууну талап кыла │                                  │

│тургандыгына көңүл бура турган    │                                  │

│аныктама.                         │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│8-берене. Жарандык иштерди жеке   │8-берене. Жарандык иштерди жеке   │

│          бир киши тарабынан жана │          бир киши тарабынан жана │

│          коллегиалдуу кароо      │          коллегиалдуу кароо      │

│                                  │                                  │

│1. Эгерде мыйзамда башкача        │1. Эгерде мыйзамда башкача        │

│каралбаса, райондук соттордо      │каралбаса, райондук соттордо      │

│биринчи инстанция боюнча жарандык │биринчи инстанция боюнча жарандык │

│иштерди судья жеке өзү карайт.    │иштерди судья жеке өзү карайт.    │

│2. Жарандык иштер областтык соттун│2. ЖАРАНДЫК ИШТЕР ОБЛАСТТЫК СОТТУН│

│сот коллегиясында апелляциялык    │СОТ КОЛЛЕГИЯСЫНДА АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК    │

│[жана кассациялык] тартипте үч    │ТАРТИПТЕ ҮЧ СУДЬЯДАН ТУРГАН СОТТУК│

│судьядан турган соттук тарабынан  │КУРАМ ТАРАБЫНАН КОЛЛЕГИАЛДУУ ТҮРДӨ│

│коллегиалдуу түрдө каралат.       │КАРАЛАТ.                          │

│3. Кыргыз Республикасынын Жогорку │3. Кыргыз Республикасынын Жогорку │

│сотунда жарандык, администрациялык│сотунда жарандык, администрациялык│

│жана экономикалык иштерди көзөмөл │жана экономикалык иштерди көзөмөл │

│тартибинде кароо соттук           │тартибинде кароо соттук           │

│коллегиялардын үч судьядан турган │коллегиялардын үч судьядан турган │

│соттук курамдары тарабынан ишке   │соттук курамдары тарабынан ишке   │

│ашырылат.                         │ашырылат.                         │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│11-берене. Сот ишин жүргүзүүдө    │11-берене. Сот ишин жүргүзүүдө    │

│           колдонулуучу тил       │           колдонулуучу тил       │

│                                  │                                  │

│1. Жарандык иштер боюнча сот ишин │1. Жарандык иштер боюнча сот ишин │

│жүргүзүү мамлекеттик жана [орус]  │жүргүзүү мамлекеттик жана РАСМИЙ  │

│тилдеринде ишке ашырылат.         │тилдеринде ишке ашырылат.         │

│2. Сот иши жүргүзүлүп жаткан тилди│2. Сот иши жүргүзүлүп жаткан тилди│

│билбеген адамга иштин бардык      │билбеген адамга иштин бардык      │

│материалдары менен таанышып чыгуу,│материалдары менен таанышып чыгуу,│

│түшүндүрмө, көрсөтмө жана         │түшүндүрмө, көрсөтмө жана         │

│корутунду берүү, өз эне тилинде   │корутунду берүү, өз эне тилинде   │

│сүйлөө жана өтүнүч билдирүү,      │сүйлөө жана өтүнүч билдирүү,      │

│ошондой эле ушул Кодексте         │ошондой эле ушул Кодексте         │

│белгиленген тартипте тилмечтин    │белгиленген тартипте тилмечтин    │

│кызматынан пайдалануу укугу       │кызматынан пайдалануу укугу       │

│түшүндүрүлөт жана камсыз кылынат. │түшүндүрүлөт жана камсыз кылынат. │

│3. Соттун документтери ишке       │3. Соттун документтери ишке       │

│катышкан жактарга алар билген     │катышкан жактарга алар билген     │

│тилге которулуп тапшырылат.       │тилге которулуп тапшырылат.       │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│13-берене. Жарандык ишти чечүүдө  │13-берене. Жарандык ишти чечүүдө  │

│           сот тарабынан          │           сот тарабынан          │

│           колдонулуучу           │           колдонулуучу           │

│           ченемдик укуктук       │           ченемдик укуктук       │

│           актылар                │           актылар                │

│                                  │                                  │

│[1. Сот жарандык иштерди Кыргыз   │1. СОТ ЖАРАНДЫК ИШТЕРДИ КЫРГЫЗ    │

│Республикасынын Конституциясынын, │РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КОНСТИТУЦИЯСЫНЫН, │

│мыйзамдарынын жана эл аралык      │МЫЙЗАМДАРДЫН, АЛАРГА ЫЛАЙЫК КАБЫЛ │

│келишимдердин негизинде чечүүгө   │АЛЫНУУЧУ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН   │

│милдеттүү. Сот Кыргыз             │ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАРЫНЫН ЖАНА │

│Республикасынын Президенти, Кыргыз│КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ   │

│Республикасынын Жогорку Кеңеши,   │БОЛУП САНАЛГАН МЫЙЗАМДА           │

│Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жана│БЕЛГИЛЕНГЕН ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН│

│аткаруу бийлигинин башка          │ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМДЕРИНИН НЕГИЗИНДЕ│

│органдары, жергиликтүү өз алдынча │ЧЕЧҮҮГӨ МИЛДЕТТҮҮ.                │

│башкаруу органдары тарабынан      │2. Соттун Кыргыз Республикасынын  │

│чыгарылган жана мыйзамдарга       │Конституциясына карама-каршы      │

│карама-каршы келбеген ченемдик    │келген ченемдик укуктук актыларды │

│укуктук актыларды колдонот.]      │колдонууга укугу жок.             │

│2. Соттун Кыргыз Республикасынын  │3. Талаш маселелерди жөнгө салуу  │

│Конституциясына карама-каршы      │үчүн укук ченемдери жок болгон    │

│келген ченемдик укуктук актыларды │учурда, сот буга шайкеш           │

│колдонууга укугу жок.             │мамилелерди (мыйзамдардын         │

│3. Талаш маселелерди жөнгө салуу  │окшоштугу) жөнгө салуучу укук     │

│үчүн укук ченемдери жок болгон    │ченемдерин колдонот, ал эми андай │

│учурда, сот буга шайкеш           │ченемдер жок болгон учурда, ишти  │

│мамилелерди (мыйзамдардын         │жана жарандык-процесстик          │

│окшоштугу) жөнгө салуучу укук     │мыйзамдардын жалпы башталыштарына │

│ченемдерин колдонот, ал эми андай │маңызына (укуктардын окшоштугу)   │

│ченемдер жок болгон учурда, ишти  │жана ак ниеттүүлүктүн,            │

│жана жарандык-процесстик          │аң-сезимдүүлүктүн жана            │

│мыйзамдардын жалпы башталыштарына │адилеттүүлүктүн талаптарына       │

│маңызына (укуктардын окшоштугу)   │негизденүү менен чечет.           │

│жана ак ниеттүүлүктүн,            │4. Эгерде ар кандай сот           │

│аң-сезимдүүлүктүн жана            │инстанциясында ишти кароодо сот   │

│адилеттүүлүктүн талаптарына       │колдонулууга тийиш мыйзам же башка│

│негизденүү менен чечет.           │ченемдик укуктук акт Кыргыз       │

│4. Эгерде ар кандай сот           │Республикасынын Конституциясында  │

│инстанциясында ишти кароодо сот   │бекемделген адамдын укуктары менен│

│колдонулууга тийиш мыйзам же башка│эркиндиктерине шек келтирсе жана  │

│ченемдик укуктук акт Кыргыз       │Кыргыз Республикасынын            │

│Республикасынын Конституциясында  │Конституциясына карама-каршы      │

│бекемделген адамдын укуктары менен│келсе, анда ал ишти жүргүзүүнү    │

│эркиндиктерине шек келтирсе жана  │токтотуп, Кыргыз Республикасынын  │

│Кыргыз Республикасынын            │ЖОГОРКУ СОТУНУН КОНСТИТУЦИЯЛЫК    │

│Конституциясына карама-каршы      │ПАЛАТАСЫНА бул актыны             │

│келсе, анда ал ишти жүргүзүүнү    │конституциялык эмес деп таануу    │

│токтотуп, Кыргыз Республикасынын  │жөнүндөгү өтүнүч менен кайрыла    │

│[Конституциялык сотуна] бул актыны│алат. Сот тарабынан ЖОГОРКУ       │

│конституциялык эмес деп таануу    │СОТУНУН КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫНЫН│

│жөнүндөгү өтүнүч менен кайрыла    │чечими алынгандан кийин ишти      │

│алат. Сот тарабынан               │жүргүзүү улантылат.               │

│[Конституциялык соттун] чечими    │5. КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│алынгандан кийин ишти жүргүзүү    │6. Ишти кароодо жана чечүүдө сот  │

│улантылат.                        │Мыйзамга же эл аралык келишимге   │

│[5. Эгерде Кыргыз Республикасынын │ылайык эл аралык укуктун          │

│Жогорку Кеңеши тарабынан          │ченемдерин же башка мамлекеттин   │

│ратификацияланган эл аралык       │укук ченемдерин колдонот.         │

│келишимде Кыргыз Республикасынын  │7. Эгерде мыйзамдарда же          │

│аймагында колдонулган мыйзамдарда │тараптардын макулдашуусунда       │

│каралгандан башка эрежелер        │тиешелүү маселени чечүү сотко     │

│белгиленсе, анда эл аралык        │калтырыла тургандыгы белгиленсе,  │

│келишимдин эрежелери колдонулат.] │анда сот бул маселелерди          │

│6. Ишти кароодо жана чечүүдө сот  │адилеттүүлүктүн жана              │

│Мыйзамга же эл аралык келишимге   │акыл-эстүүлүктүн критерийлерине   │

│ылайык эл аралык укуктун          │негизденип чечүүгө милдеттүү.     │

│ченемдерин же башка мамлекеттин   │                                  │

│укук ченемдерин колдонот.         │                                  │

│7. Эгерде мыйзамдарда же          │                                  │

│тараптардын макулдашуусунда       │                                  │

│тиешелүү маселени чечүү сотко     │                                  │

│калтырыла тургандыгы белгиленсе,  │                                  │

│анда сот бул маселелерди          │                                  │

│адилеттүүлүктүн жана              │                                  │

│акыл-эстүүлүктүн критерийлерине   │                                  │

│негизденип чечүүгө милдеттүү.     │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│15-берене. Соттун курамы          │15-берене. Соттун курамы          │

│                                  │                                  │

│1. Эгерде мыйзамда башкасы        │1. Эгерде мыйзамда башкасы        │

│каралбаса, ушул Кодекстин         │каралбаса, ушул Кодекстин         │

│8-статьясына ылайык биринчи       │8-статьясына ылайык биринчи       │

│инстанциядагы иштерди судьялар    │инстанциядагы иштерди судьялар    │

│өздөрү жекече карашат. Ишти жеке  │өздөрү жекече карашат. Ишти жеке  │

│өзү карап жаткан судья соттун     │өзү карап жаткан судья соттун     │

│атынан аракеттенет.               │атынан аракеттенет.               │

│2. Областтык соттордогу жарандык, │2. ОБЛАСТТЫК СОТТОРДО ЖАРАНДЫК,   │

│администрациялык жана экономикалык│АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК ЖАНА ЭКОНОМИКАЛЫК│

│иштер апелляциялык [жана          │ИШТЕР АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ТАРТИПТЕ       │

│кассациялык] тартипте жарандык    │ЖАРАНДЫК ИШТЕР БОЮНЧА ЖЕ          │

│иштер боюнча же администрациялык  │АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК ЖАНА ЭКОНОМИКАЛЫК│

│жана экономикалык иштер боюнча сот│ИШТЕР БОЮНЧА СОТ КОЛЛЕГИЯСЫНЫН ҮЧ │

│коллегиясынын үч судьясынын       │СУДЬЯСЫНЫН КУРАМЫНДА КАРАЛАТ.     │

│курамында каралат.                │3. Жарандык, администрациялык жана│

│3. Жарандык, администрациялык жана│экономикалык иштер көзөмөл        │

│экономикалык иштер көзөмөл        │тартибинде Кыргыз Республикасынын │

│тартибинде Кыргыз Республикасынын │Жогорку сотунда жарандык иштер    │

│Жогорку сотунда жарандык иштер    │боюнча же администрациялык жана   │

│боюнча же администрациялык жана   │экономикалык иштер боюнча сот     │

│экономикалык иштер боюнча сот     │коллегиясынын үч судьясынан турган│

│коллегиясынын үч судьясынан турган│соттук курамы болгон учурда       │

│соттук курамы болгон учурда       │каралат.                          │

│каралат.                          │4. Ишти караган учурда бардык     │

│4. Ишти караган учурда бардык     │судьялар бирдей укуктардан        │

│судьялар бирдей укуктардан        │пайдаланышат.                     │

│пайдаланышат.                     │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│18-берене. Судьянын ишти экинчи   │18-берене. Судьянын ишти экинчи   │

│           жолу кайра кароого     │           жолу кайра кароого     │

│           катышуусуна жол        │           катышуусуна жол        │

│           берилбестиги           │           берилбестиги           │

│                                  │                                  │

│1. Биринчи инстанциядагы сотто    │1. Биринчи инстанциядагы сотто    │

│ишти кароого катышкан судья ушул  │ишти кароого катышкан судья ушул  │

│эле ишти башка инстанциялардагы   │эле ишти башка инстанциялардагы   │

│кароого катыша албайт.            │кароого катыша албайт.            │

│2. Жаңыдан ачылган жагдайлар      │2. ЖАҢЫДАН АЧЫЛГАН ЖАГДАЙЛАР      │

│боюнча ишти кайра караган         │БОЮНЧА ИШТИ КАЙРАДАН КАРАГАН      │

│учурларды кошпогондо, биринчи же  │УЧУРЛАРДЫ КОШПОГОНДО, БИРИНЧИ ЖЕ  │

│апелляциялык, [кассациялык]       │АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ИНСТАНЦИЯДА КАРАЛГАН │

│инстанцияда каралган ишке катышкан│ИШКЕ КАТЫШКАН СУДЬЯ УШУЛ ЭЛЕ ИШ   │

│судья ушул эле иш ушундай эле     │УШУНДАЙ ЭЛЕ ИНСТАНЦИЯДА КАЙРА     │

│инстанцияда кайра каралганда      │КАРАЛГАНДА КАТЫША АЛБАЙТ.         │

│катыша албайт.                    │3. Кыргыз Республикасынын Жогорку │

│3. Кыргыз Республикасынын Жогорку │сотунун судьясынын ишти көзөмөл   │

│сотунун судьясынын ишти көзөмөл   │тартибинде кароого катышуусу анын │

│тартибинде кароого катышуусу анын │ушул ишти көзөмөл тартибинде      │

│ушул ишти көзөмөл тартибинде      │кайрадан кароого катышуусуна      │

│кайрадан кароого катышуусуна      │тоскоол болбойт.                  │

│тоскоол болбойт.                  │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│19-берене. Прокурордон,           │19-берене. Прокурордон,           │

│           эксперттен, адистен,   │           эксперттен, адистен,   │

│           тилмечтен, сот         │           тилмечтен, сот         │

│           отурумунун катчысынан  │           отурумунун катчысынан  │

│           баш тартуу үчүн        │           баш тартуу үчүн        │

│           негиздер               │           негиздер               │

│                                  │                                  │

│1. Ушул Кодекстин 17-статьясында  │1. Ушул Кодекстин 17-статьясында  │

│көрсөтүлгөн баш тартуу үчүн       │көрсөтүлгөн баш тартуу үчүн       │

│негиздер экспертке, адиске,       │негиздер экспертке, адиске,       │

│тилмечке, сот отурумунун катчысына│тилмечке, сот отурумунун катчысына│

│карата да колдонулат.             │карата да колдонулат.             │

│Мындан тышкары эксперт же адис:   │Мындан тышкары эксперт же адис:   │

│1) эгерде алар ишке катышкан      │1) эгерде алар ишке катышкан      │

│жактардын же алардын мыйзамдуу    │жактардын же алардын мыйзамдуу    │

│өкүлдөрүнүн бирөөнө кызмат жагынан│өкүлдөрүнүн бирөөнө кызмат жагынан│

│же башкача түрдө мурда же азыр көз│же башкача түрдө мурда же азыр көз│

│каранды болсо;                    │каранды болсо;                    │

│2) эгерде алар материалдары сотко │2) эгерде алар материалдары сотко │

│кайрылуу үчүн негиз болууга же бул│кайрылуу үчүн негиз болууга же бул│

│ишти кароодо колдонулууга кызмат  │ишти кароодо колдонулууга кызмат  │

│кыла тургандай текшерүү           │кыла тургандай текшерүү           │

│жүргүзүшсө;                       │жүргүзүшсө;                       │

│3) алардын компетенттүү эместиги  │3) алардын компетенттүү эместиги  │

│аныкталган учурда, ишти кароого   │аныкталган учурда, ишти кароого   │

│катыша албайт.                    │катыша албайт.                    │

│2. Эксперттин, адистин, тилмечтин │2. Эксперттин, адистин, тилмечтин │

│жана сот отурумунун катчысынын    │жана сот отурумунун катчысынын    │

│ушул эле иштин мурдагы каралашында│ушул эле иштин мурдагы каралашында│

│тиешелүү түрдө эксперт, адис,     │тиешелүү түрдө эксперт, адис,     │

│тилмеч, сот отурумунун катчысы    │тилмеч, сот отурумунун катчысы    │

│катары катышышы алардан баш тартуу│катары катышышы алардан баш тартуу│

│үчүн негиз болуп эсептелбейт.     │үчүн негиз болуп эсептелбейт.     │

│3. Ушул кодекстин 17-статьясынын  │3. Ушул кодекстин 17-статьясынын  │

│1-пунктунун [1 жана               │1-пунктунун 1-3-ПУНКТЧАЛАРЫНДА    │

│3-пунктчаларында] көрсөтүлгөн баш │көрсөтүлгөн баш тартуу үчүн       │

│тартуу үчүн негиздер прокурорго да│негиздер прокурорго да жайылтылат.│

│жайылтылат. Мында бул ишти        │Мында бул ишти прокурор катары    │

│прокурор катары мурдагы кароого   │мурдагы кароого прокурордун       │

│прокурордун катышканы баш тартуу  │катышканы баш тартуу үчүн негиз   │

│үчүн негиз болуп саналбайт.       │болуп саналбайт.                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│21-берене. Билдирилген баш        │21-берене. Билдирилген баш        │

│           тартууну кароонун      │           тартууну кароонун      │

│           тартиби                │           тартиби                │

│                                  │                                  │

│1. Баш тартуу билдирилген учурда, │1. Баш тартуу билдирилген учурда, │

│сот ишке катышкан жактардын       │сот ишке катышкан жактардын       │

│пикирин, ошондой эле баш тартылган│пикирин, ошондой эле баш тартылган│

│адам түшүндүрмө берүүнү кааласа,  │адам түшүндүрмө берүүнү кааласа,  │

│баш тартуу билдирилген адамды да  │баш тартуу билдирилген адамды да  │

│угат.                             │угат.                             │

│2. Баш тартуу жөнүндө маселе      │2. Баш тартуу жөнүндө маселе      │

│соттун кеңешүүчү бөлмөдө          │соттун кеңешүүчү бөлмөдө          │

│чыгарылган соттун аныктамасы      │чыгарылган соттун аныктамасы      │

│түрүндө чечилет.                  │түрүндө чечилет.                  │

│3. Судьяга карата билдирилген баш │3. Судьяга карата билдирилген баш │

│тартуу же ишти жекече караган     │тартуу же ишти жекече караган     │

│судьянын өз алдынча баш тартуусу  │судьянын өз алдынча баш тартуусу  │

│ошол эле судья тарабынан чечилет. │ошол эле судья тарабынан чечилет. │

│4. Ишти соттун коллегиялуу        │4. Ишти соттун коллегиялуу        │

│курамында кароодо бир судьядан баш│курамында кароодо бир судьядан баш│

│тартуу жөнүндөгү маселе калган    │тартуу жөнүндөгү маселе калган    │

│судьялар тарабынан баш тартылып   │судьялар тарабынан баш тартылып   │

│жаткан судья жок болгон учурда    │жаткан судья жок болгон учурда    │

│чечилет. Баш тартуу жана баш      │чечилет. Баш тартуу жана баш      │

│тартууга каршы добуштар бирдей    │тартууга каршы добуштар бирдей    │

│болуп калган учурда, судья        │болуп калган учурда, судья        │

│чыгарылды деп эсептелет. Бир нече │чыгарылды деп эсептелет. Бир нече │

│судьяга же соттун бүтүндөй        │судьяга же соттун бүтүндөй        │

│курамына карата билдирилген баш   │курамына карата билдирилген баш   │

│тартуу ушул эле сот тарабынан анын│тартуу ушул эле сот тарабынан анын│

│толук курамында добуштардын       │толук курамында добуштардын       │

│жөнөкөй көпчүлүгү менен чечилет.  │жөнөкөй көпчүлүгү менен чечилет.  │

│5. Прокурордон, эксперттен,       │5. Прокурордон, эксперттен,       │

│адистен, тилмечтен, сот           │адистен, тилмечтен, сот           │

│жыйналышынын катчысынан баш тартуу│жыйналышынын катчысынан баш тартуу│

│жөнүндөгү маселе ишти карап жаткан│жөнүндөгү маселе ишти карап жаткан│

│сот тарабынан чечилет.            │сот тарабынан чечилет.            │

│6. Эгерде бир эле учурда судьяга  │6. Эгерде бир эле учурда судьяга  │

│жана прокурорго, экспертке,       │жана прокурорго, экспертке,       │

│адиске, тилмечке, сот отурумунун  │адиске, тилмечке, сот отурумунун  │

│катчысына карата баш тартуу       │катчысына карата баш тартуу       │

│билдирилсе, анда биринчи кезекте  │билдирилсе, анда биринчи кезекте  │

│судьядан баш тартуу жөнүндөгү     │судьядан баш тартуу жөнүндөгү     │

│маселе чечилет.                   │маселе чечилет.                   │

│7. Баш тартуу же өзалдынча баш    │7. Баш тартуу же өзалдынча баш    │

│тартуу жөнүндөгү маселени кароонун│тартуу жөнүндөгү маселени кароонун│

│натыйжасы боюнча сот тарабынан    │натыйжасы боюнча сот тарабынан    │

│жүйөлүү аныктама чыгарылат. Ишти  │жүйөлүү аныктама чыгарылат. Ишти  │

│жеке өзү карап жаткан судьяга     │жеке өзү карап жаткан судьяга     │

│билдирилген баш тартуу, же        │билдирилген баш тартуу, же        │

│судьянын өз алдынча баш тартуусу  │судьянын өз алдынча баш тартуусу  │

│жөнүндө сот тарабынан чыгарылган  │жөнүндө сот тарабынан чыгарылган  │

│аныктамага жекече даттануу        │аныктамага жекече даттануу        │

│берилиши мүмкүн. [Жекече даттануу │берилиши мүмкүн. СУДЬЯНЫН БАШ     │

│ишти кароо боюнча соттун чечими   │ТАРТУУ ЖЕ ӨЗ АЛДЫНЧА БАШ ТАРТУУСУ │

│менен бир учурда берилет жана     │ЖӨНҮНДӨ СОТТУН АНЫКТАМАСЫНА ЖЕКЕ  │

│апелляциялык даттануу үчүн        │ДАТТАНУУ ИШТИ КАРОО БОЮНЧА СОТТУН │

│каралуучу тартипте каралат.]      │ЧЕЧИМИНЕ АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ДАТТАНУУ    │

│                                  │МЕНЕН БИР УЧУРДА БЕРИЛЕТ.         │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│23-берене. Жарандык иштердин      │23-берене. Жарандык иштердин      │

│           сотторго таандуулугу   │           сотторго таандуулугу   │

│                                  │                                  │

│1. Эгерде аларды коргоо соттук    │1. Эгерде аларды коргоо соттук    │

│башкача тартипте жүзөгө           │башкача тартипте жүзөгө           │

│ашырылбаса, соттор жарандык сот   │ашырылбаса, соттор жарандык сот   │

│ишин жүргүзүү тартибинде таламдаш │ишин жүргүзүү тартибинде таламдаш │

│жактардын бузулган же талашылып   │жактардын бузулган же талашылып   │

│жаткан укуктарын жана мыйзам      │жаткан укуктарын жана мыйзам      │

│тарабынан корголуучу таламдарын   │тарабынан корголуучу таламдарын   │

│коргоо боюнча бардык иштерди      │коргоо боюнча бардык иштерди      │

│Кыргыз Республикасынын            │Кыргыз Республикасынын            │

│мыйзамдарына ылайык карайт.       │мыйзамдарына ылайык карайт.       │

│2. Соттор жарандык сот ишин       │2. Соттор жарандык сот ишин       │

│жүргүзүү тартибинде, атап         │жүргүзүү тартибинде, атап         │

│айтканда:                         │айтканда:                         │

│1) үй-бүлөлүк же эмгектик укук    │1) үй-бүлөлүк же эмгектик укук    │

│мамилелеринен келип чыккан        │мамилелеринен келип чыккан        │

│талаш-тартыштар боюнча иштерди;   │талаш-тартыштар боюнча иштерди;   │

│2) эгерде тараптардын бир жагы эле│2) эгерде тараптардын бир жагы эле│

│жаран болсо, башка жарандык,      │жаран болсо, башка жарандык,      │

│турак-жай, жер мамилелеринен,     │турак-жай, жер мамилелеринен,     │

│табигый ресурстарды пайдалануу    │табигый ресурстарды пайдалануу    │

│жана айлана-чөйрөнү коргоо        │жана айлана-чөйрөнү коргоо        │

│мамилелеринен келип чыккан        │мамилелеринен келип чыккан        │

│талаш-тартыштар боюнча иштерди;   │талаш-тартыштар боюнча иштерди;   │

│3) эгерде тараптардын жок дегенде │3) эгерде тараптардын жок дегенде │

│бири жаран болсо, башка           │бири жаран болсо, башка           │

│тараптардын биринин экинчисине    │тараптардын биринин экинчисине    │

│бийлик жагынан баш ийүүсүнө       │бийлик жагынан баш ийүүсүнө       │

│негизделген мамлекеттик-укуктук,  │негизделген мамлекеттик-укуктук,  │

│администрациялык-укуктук, салыктык│администрациялык-укуктук, салыктык│

│жана башка мамилелерден келип     │жана башка мамилелерден келип     │

│чыккан иштерди;                   │чыккан иштерди;                   │

│4) эгерде аларды коргоо башкача   │4) эгерде аларды коргоо башкача   │

│сот тартипте ишке ашырылбаса,     │сот тартипте ишке ашырылбаса,     │

│мамлекеттик органдардын,          │мамлекеттик органдардын,          │

│жергиликтүү өз алдынча башкаруу   │жергиликтүү өз алдынча башкаруу   │

│органдарынын жана кызмат          │органдарынын жана кызмат          │

│адамдарынын, мамлекеттик          │адамдарынын, мамлекеттик          │

│кызматкерлердин, жарандардын      │кызматкерлердин, жарандардын      │

│укуктарын, эркиндиктерин жана     │укуктарын, эркиндиктерин жана     │

│мыйзам тарабынан корголуучу       │мыйзам тарабынан корголуучу       │

│кызыкчылыктарын бузган чечимдери  │кызыкчылыктарын бузган чечимдери  │

│жана аракеттери (аракетсиздиги)   │жана аракеттери (аракетсиздиги)   │

│жарандар тарабынан талашылгандыгы │жарандар тарабынан талашылгандыгы │

│жөнүндөгү иштерди;                │жөнүндөгү иштерди;                │

│5) Кыргыз Республикасынын         │5) Кыргыз Республикасынын ЖОГОРКУ │

│[Конституциялык сотунун] өзгөчө   │СОТУНУН КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫНЫН│

│компетенциясына тиешелүү болгондон│өзгөчө компетенциясына тиешелүү   │

│башка учурларда жарандар тарабынан│болгондон башка учурларда жарандар│

│ченемдик укуктук актылардын       │тарабынан ченемдик укуктук        │

│талашылгандыгы жөнүндөгү иштерди; │актылардын талашылгандыгы         │

│6) белгисиз жактардын чөйрөсүнө   │жөнүндөгү иштерди;                │

│тиешелүү жана жарандардын укуктары│6) белгисиз жактардын чөйрөсүнө   │

│менен эркиндиктерин бузган        │тиешелүү жана жарандардын укуктары│

│ченемдик укуктук актылардын       │менен эркиндиктерин бузган        │

│прокурорлор тарабынан өз          │ченемдик укуктук актылардын       │

│компетенциясынын чектеринде       │прокурорлор тарабынан өз          │

│талашылгандыгы жөнүндөгү иштерди; │компетенциясынын чектеринде       │

│7) юридикалык жактардын           │талашылгандыгы жөнүндөгү иштерди; │

│уюштуруучулары менен мамлекеттик  │7) юридикалык жактардын           │

│бийлик органдарынын жана алардын  │уюштуруучулары менен мамлекеттик  │

│кызмат адамдарынын ортосундагы    │бийлик органдарынын жана алардын  │

│юридикалык жактарды каттоо, кайра │кызмат адамдарынын ортосундагы    │

│каттоо жана жоюу маселелери       │юридикалык жактарды каттоо, кайра │

│боюнча, ошондой эле кызыкдар      │каттоо жана жоюу маселелери       │

│жактардын юридикалык жакты жоюу   │боюнча, ошондой эле кызыкдар      │

│жөнүндө арызы боюнча талаштар     │жактардын юридикалык жакты жоюу   │

│жөнүндө иштер;                    │жөнүндө арызы боюнча талаштар     │

│8) юридикалык жактардын жана      │жөнүндө иштер;                    │

│аларды уюштуруучулардын,          │8) юридикалык жактардын жана      │

│катышуучулардын, акционерлердин   │аларды уюштуруучулардын,          │

│ортосундагы талаштар боюнча иштер;│катышуучулардын, акционерлердин   │

│9) ушул Кодекстин 270-статьясында │ортосундагы талаштар боюнча иштер;│

│саналып өткөн соттук өзгөчө ишти  │9) ушул Кодекстин 270-статьясында │

│жүргүзүүдөгү иштерди карайт.      │саналып өткөн соттук өзгөчө ишти  │

│10) юридикалык жактардын жана/же  │жүргүзүүдөгү иштерди карайт.      │

│жеке ишкерлердин ортосундагы      │10) юридикалык жактардын жана/же  │

│жарандык, администрациялык жана   │жеке ишкерлердин ортосундагы      │

│дагы башка укуктук мамилелерде    │жарандык, администрациялык жана   │

│келип чыккан экономикалык талаштар│дагы башка укуктук мамилелерде    │

│боюнча иштерди.                   │келип чыккан экономикалык талаштар│

│Ушул пункттун 9-пунктчасында      │боюнча иштерди.                   │

│каралган жарандык иштер ушул      │Ушул пункттун 9-пунктчасында      │

│Кодексте каралган өзгөчөлүктөр    │каралган жарандык иштер ушул      │

│менен жарандык сот иши тартибинде │Кодексте каралган өзгөчөлүктөр    │

│каралат.                          │менен жарандык сот иши тартибинде │

│Мамлекеттик органдардын,          │каралат.                          │

│жергиликтүү өз алдынча башкаруу   │Мамлекеттик органдардын,          │

│органдарынын, коомдук             │жергиликтүү өз алдынча башкаруу   │

│бирикмелердин жана диний уюмдардын│органдарынын, коомдук             │

│жана кызмат адамдарынын чечимдерин│бирикмелердин жана диний уюмдардын│

│жана аракеттерин (аракетсиздигин) │жана кызмат адамдарынын чечимдерин│

│талашуу жөнүндөгү иштер доо боюнча│жана аракеттерин (аракетсиздигин) │

│сот ишин жүргүзүү тартибинде      │талашуу жөнүндөгү иштер доо боюнча│

│каралат.                          │сот ишин жүргүзүү тартибинде      │

│Эгерде мыйзам тарабынан аларды    │каралат.                          │

│коргоонун башка тартиби           │Эгерде мыйзам тарабынан аларды    │

│белгиленбесе, соттор жарандык,    │коргоонун башка тартиби           │

│саясий, социалдык, маданий жана   │белгиленбесе, соттор жарандык,    │

│башка укуктарды жана жарандын     │саясий, социалдык, маданий жана   │

│мыйзам тарабынан корголуучу       │башка укуктарды жана жарандын     │

│эркиндиктерин коргоо жөнүндөгү    │мыйзам тарабынан корголуучу       │

│башка иштерди да карайт.          │эркиндиктерин коргоо жөнүндөгү    │

│3. Эгерде ал мыйзамда, [Кыргыз    │башка иштерди да карайт.          │

│Республикасынын эл аралык         │3. Эгерде ал мыйзамда, КЫРГЫЗ     │

│келишиминде же тараптардын        │РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│макулдашуусунда] каралса, соттор  │САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│чет өлкөлүк жарандардын, жарандыгы│ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│жок адамдардын, чет өлкөлүк       │КЕЛИШИМДЕРДЕ ЖЕ ТАРАПТАРДЫН       │

│юридикалык жактардын, эл аралык   │МАКУЛДАШУУСУНДА каралса, соттор   │

│уюмдардын катышуусу менен болгон  │чет өлкөлүк жарандардын, жарандыгы│

│иштерди карайт.                   │жок адамдардын, чет өлкөлүк       │

│                                  │юридикалык жактардын, эл аралык   │

│                                  │уюмдардын катышуусу менен болгон  │

│                                  │иштерди карайт.                   │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│26-берене. Жарандык иштердин      │26-берене. Жарандык иштердин      │

│           соттордо каралууга     │           соттордо каралууга     │

│           тийиштүүлүгү           │           тийиштүүлүгү           │

│                                  │                                  │

│1. Гарнизондун аскер сотунда жана │1. Гарнизондун аскер сотунда жана │

│райондор аралык сотто каралууга   │райондор аралык сотто каралууга   │

│тийиш болгон иштерди кошпогондо,  │тийиш болгон иштерди кошпогондо,  │

│райондук сотто (шаардагы райондук │райондук сотто (шаардагы райондук │

│сотто, шаардык сотто) бардык      │сотто, шаардык сотто) бардык      │

│жарандык иштер каралууга тийиш.   │жарандык иштер каралууга тийиш.   │

│2. Гарнизондун аскер сотунда      │2. Гарнизондун аскер сотунда      │

│Кыргыз Республикасынын            │Кыргыз Республикасынын            │

│мыйзамдарына ылайык аскер         │мыйзамдарына ылайык аскер         │

│кызматчынын статусуна ээ болгон   │кызматчынын статусуна ээ болгон   │

│адамдардын бузулган жана (же)     │адамдардын бузулган жана (же)     │

│талашылып жаткан укуктарын,       │талашылып жаткан укуктарын,       │

│эркиндиктерин жана мыйзам         │эркиндиктерин жана мыйзам         │

│тарабынан корголуучу таламдарын   │тарабынан корголуучу таламдарын   │

│коргоо жөнүндө ошондой эле жыйын  │коргоо жөнүндө ошондой эле жыйын  │

│өтүү мезгилинде аскерге           │өтүү мезгилинде аскерге           │

│милдеттүүлөрдү аскердик башкаруу  │милдеттүүлөрдү аскердик башкаруу  │

│органдарынын, аскердик кызмат     │органдарынын, аскердик кызмат     │

│адамдарынын жана алар тарабынан   │адамдарынын жана алар тарабынан   │

│кабыл алынган чечимдердин         │кабыл алынган чечимдердин         │

│аракеттеринен (аракетсиздигинен)  │аракеттеринен (аракетсиздигинен)  │

│коргоо боюнча жарандык иштер      │коргоо боюнча жарандык иштер      │

│каралат.                          │каралат.                          │

│3. Райондор аралык сот төмөндөгү  │3. Райондор аралык сот төмөндөгү  │

│иштерди карайт.                   │иштерди карайт.                   │

│- юридикалык жактарды             │- юридикалык жактарды             │

│уюштуруучулардын арасындагы,      │уюштуруучулардын арасындагы,      │

│юридикалык жактардын жана         │юридикалык жактардын жана         │

│мамлекеттик бийлик органдарынын   │мамлекеттик бийлик органдарынын   │

│жана алардын кызмат адамдарынын   │жана алардын кызмат адамдарынын   │

│ортосундагы юридикалык жактарды   │ортосундагы юридикалык жактарды   │

│каттоо, кайра каттоо жана жоюу    │каттоо, кайра каттоо жана жоюу    │

│маселелери боюнча, кызыкдар       │маселелери боюнча, кызыкдар       │

│жактардын юридикалык жакты жоюу   │жактардын юридикалык жакты жоюу   │

│жөнүндө арызы боюнча талаштар     │жөнүндө арызы боюнча талаштар     │

│жөнүндө;                          │жөнүндө;                          │

│- уюштуруучулардын,               │- уюштуруучулардын,               │

│катышуучулардын, акционерлердин   │катышуучулардын, акционерлердин   │

│жана юридикалык жактын ортосундагы│жана юридикалык жактын ортосундагы│

│талаш-тартыштар боюнча, ошондой   │талаш-тартыштар боюнча, ошондой   │

│эле юридикалык жактардын          │эле юридикалык жактардын          │

│уюштуруучуларынын ортосундагы өз  │уюштуруучуларынын ортосундагы өз  │

│ара талаш-тартыштар боюнча;       │ара талаш-тартыштар боюнча;       │

│- Кыргыз Республикасынын          │- Кыргыз Республикасынын ЖОГОРКУ  │

│[Конституциялык сотунун]          │СОТУНУН КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫНЫН│

│компетенциясына гана кирген       │компетенциясына гана кирген       │

│учурларды кошпогондо, мамлекеттик │учурларды кошпогондо, мамлекеттик │

│бийлик органдарынын, жергиликтүү  │бийлик органдарынын, жергиликтүү  │

│өзалдынча башкаруу органынын, дагы│өзалдынча башкаруу органынын, дагы│

│башка органдардын жана кызмат     │башка органдардын жана кызмат     │

│адамдарынын мыйзамга ылайык       │адамдарынын мыйзамга ылайык       │

│келбеген жана жарандардын жана    │келбеген жана жарандардын жана    │

│юридикалык жактардын укуктарын,   │юридикалык жактардын укуктарын,   │

│эркиндиктерин жана мыйзам         │эркиндиктерин жана мыйзам         │

│тарабынан коргоого алынган        │тарабынан коргоого алынган        │

│таламдарын бузган ченемдик укуктук│таламдарын бузган ченемдик укуктук│

│актыларды талашуу жөнүндөгү;      │актыларды талашуу жөнүндөгү;      │

│- прокурорлор тарабынан өздөрүнүн │- прокурорлор тарабынан өздөрүнүн │

│компетенциясынын чегинде          │компетенциясынын чегинде          │

│чектелбеген чөйрөдөгү жактарга    │чектелбеген чөйрөдөгү жактарга    │

│тиешелүү болгон жана жарандар     │тиешелүү болгон жана жарандар     │

│менен юридикалык жактардын        │менен юридикалык жактардын        │

│укуктарын жана эркиндиктерин      │укуктарын жана эркиндиктерин      │

│бузган ченемдик укуктук актыларды │бузган ченемдик укуктук актыларды │

│талашуу жөнүндөгү;                │талашуу жөнүндөгү;                │

│- мамлекеттик бийлик органдарынын,│- мамлекеттик бийлик органдарынын,│

│жергиликтүү өзалдынча башкаруу    │жергиликтүү өзалдынча башкаруу    │

│органынын, алардын кызмат         │органынын, алардын кызмат         │

│адамдарынын жана мамлекеттик      │адамдарынын жана мамлекеттик      │

│кызматчылардын ченемдик эмес      │кызматчылардын ченемдик эмес      │

│актыларын, чечимдерин жана        │актыларын, чечимдерин жана        │

│аракеттерин (аракетсиздигин)      │аракеттерин (аракетсиздигин)      │

│талашуулары жөнүндөгү;            │талашуулары жөнүндөгү;            │

│- соттордун токтомдорунан бөлөк   │- соттордун токтомдорунан бөлөк   │

│администрациялык укук бузуулар    │администрациялык укук бузуулар    │

│жөнүндөгү иштерди кароого ыйгарым │жөнүндөгү иштерди кароого ыйгарым │

│укук берилген мамлекеттик         │укук берилген мамлекеттик         │

│органдардын жана кызмат           │органдардын жана кызмат           │

│адамдарынын токтомдорун талашуу   │адамдарынын токтомдорун талашуу   │

│жөнүндөгү;                        │жөнүндөгү;                        │

│- менчигинин түрүнө карабастан    │- менчигинин түрүнө карабастан    │

│юридикалык жактарын юридикалык    │юридикалык жактарын юридикалык    │

│жакты түзбөстөн ишкердик иш менен │жакты түзбөстөн ишкердик иш менен │

│алектенген жана жекече ишкер      │алектенген жана жекече ишкер      │

│статусуна ээ болгон жарандардын,  │статусуна ээ болгон жарандардын,  │

│мамлекеттик бийлик органдарынын,  │мамлекеттик бийлик органдарынын,  │

│жергиликтүү өзалдынча башкаруу    │жергиликтүү өзалдынча башкаруу    │

│органдарынын ортосунда процесстик │органдарынын ортосунда процесстик │

│мыйзамга ылайык жарандык,         │мыйзамга ылайык жарандык,         │

│администрациялык, салыктык, бажы  │администрациялык, салыктык, бажы  │

│жана башка укук мамилелеринен     │жана башка укук мамилелеринен     │

│келип чыккан экономикалык талаштар│келип чыккан экономикалык талаштар│

│боюнча;                           │боюнча;                           │

│- банкроттук (кудуретсиздик)      │- банкроттук (кудуретсиздик)      │

│жөнүндө;                          │жөнүндө;                          │

│- администрациялык укук бузуулар  │- администрациялык укук бузуулар  │

│жөнүндөгү иштерден, жарандардын   │жөнүндөгү иштерден, жарандардын   │

│жана шайлоо процесстерине катышкан│жана шайлоо процесстерине катышкан│

│дагы башка катышуучулардын шайлоо │дагы башка катышуучулардын шайлоо │

│укуктарын коргоо жөнүндө иштерден,│укуктарын коргоо жөнүндө иштерден,│

│коомдук бирикмелердин жана диний  │коомдук бирикмелердин жана диний  │

│уюмдардын жана алардын кызмат     │уюмдардын жана алардын кызмат     │

│адамдарынын чечимдерин жана       │адамдарынын чечимдерин жана       │

│аракеттерин (аракетсиздигин)      │аракеттерин (аракетсиздигин)      │

│талашуу жөнүндөгү иштерден,       │талашуу жөнүндөгү иштерден,       │

│жарандык абалдын актыларына каттоо│жарандык абалдын актыларына каттоо│

│китебиндеги жазуулардын туура     │китебиндеги жазуулардын туура     │

│эместигин белгилөө жөнүндөгү      │эместигин белгилөө жөнүндөгү      │

│иштерден, нотариус иштерин жасоого│иштерден, нотариус иштерин жасоого│

│же аларды жасоодон баш тартууга   │же аларды жасоодон баш тартууга   │

│карата арыздар боюнча иштерден    │карата арыздар боюнча иштерден    │

│бөлөк мыйзамда каралган дагы башка│бөлөк мыйзамда каралган дагы башка│

│иштер.                            │иштер.                            │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│27-1-берене. Бири-бири менен      │27-1-берене. Бири-бири менен      │

│             өзара байланышкан    │             өзара байланышкан    │

│             бир нече талаптардын │             бир нече талаптардын │

│             сотко караштуулугу   │             сотко караштуулугу   │

│                                  │                                  │

│1. Бири райондор аралык сотко     │1. Бири райондор аралык сотко     │

│караштуу болгон, ал эми башкалары │караштуу болгон, ал эми башкалары │

│райондук сотко караштуу болгон    │райондук сотко караштуу болгон    │

│өзара байланышкан бир нече доо    │өзара байланышкан бир нече доо    │

│талаптары бириктирилгенде иш      │талаптары бириктирилгенде иш      │

│райондор аралык сотто каралууга   │райондор аралык сотто каралууга   │

│тийиш.                            │тийиш.                            │

│2. Эгерде ишти райондук сотто     │2. Эгерде ишти райондук сотто     │

│териштирүүдө ал райондор аралык   │териштирүүдө ал райондор аралык   │

│соттун кароосуна тийиштүү болуп   │соттун кароосуна тийиштүү болуп   │

│чыкса, сот ишти райондор аралык   │чыкса, сот ишти райондор аралык   │

│соттун кароосуна өткөрүп берүү    │соттун кароосуна өткөрүп берүү    │

│жөнүндө аныктама чыгарат.         │жөнүндө аныктама чыгарат.         │

│3. Эгерде сумманы өндүрүп алуу    │2-1. ЭГЕРДЕ ИШТИ РАЙОНДОР АРАЛЫК  │

│жөнүндөгү ишти кароонун жүрүшүндө │СОТТО ТЕРИШТИРҮҮДӨ АЛ РАЙОНДУК    │

│доогер өзүнүн талаптарын өзгөртсө │СОТКО КАРООСУНА ТИЙИШТҮҮ БОЛУП    │

│жана карызкорду (жоопкерди)       │ЧЫКСА, СОТ ИШТИ РАЙОНДОР АРАЛЫК   │

│банкрот (кудуретсиз) деп таанууну │СОТТУН КАРООСУНА ӨТКӨРҮП БЕРҮҮ    │

│өтүнсө, иш сотко караштуулугу     │ЖӨНҮНДӨ АНЫКТАМА ЧЫГАРАТ.         │

│боюнча [администрациялык жана     │3. ЭГЕРДЕ СУММАНЫ ӨНДҮРҮП АЛУУ    │

│экономикалык иштер боюнча]        │ЖӨНҮНДӨГҮ ИШТИ КАРООНУН ЖҮРҮШҮНДӨ │

│райондор аралык сотко жөнөтүлөт.  │ДООГЕР ӨЗҮНҮН ТАЛАПТАРЫН ӨЗГӨРТСӨ │

│                                  │ЖАНА КАРЫЗКОРДУ (ЖООПКЕРДИ)       │

│                                  │БАНКРОТ (КУДУРЕТСИЗ) ДЕП ТААНУУНУ │

│                                  │ӨТҮНСӨ, ИШ СОТКО КАРАШТУУЛУГУ     │

│                                  │БОЮНЧА РАЙОНДОР АРАЛЫК СОТКО      │

│                                  │ЖӨНӨТҮЛӨТ.                        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│45-берене. Прокурордун процесске  │45-берене. Прокурордун процесске  │

│           катышуусу              │           катышуусу              │

│                                  │                                  │

│1. Прокурор башка жактардын жана  │1. Прокурор башка жактардын жана  │

│белгисиз чөйрөдөгү жактардын      │белгисиз чөйрөдөгү жактардын      │

│укуктарын, эркиндиктерин жана     │укуктарын, эркиндиктерин жана     │

│мыйзам тарабынан корголуучу       │мыйзам тарабынан корголуучу       │

│таламдарын коргоо үчүн сотко арыз │таламдарын коргоо үчүн сотко арыз │

│менен кайрылууга, ошондой эле     │менен кайрылууга, ошондой эле     │

│эгерде муну жарандардын укуктарын,│эгерде муну жарандардын укуктарын,│

│эркиндиктерин жана мыйзам         │эркиндиктерин жана мыйзам         │

│тарабынан корголуучу таламдарын,  │тарабынан корголуучу таламдарын,  │

│мамлекеттик жана коомдук          │мамлекеттик жана коомдук          │

│таламдарды коргоо талап кылса,    │таламдарды коргоо талап кылса,    │

│сотто каралып жаткан ишке кирүүгө │сотто каралып жаткан ишке кирүүгө │

│укуктуу.                          │укуктуу.                          │

│2. Эгерде ал өзү жүйөөлүү себептер│2. Эгерде ал өзү жүйөөлүү себептер│

│менен сотко кайрыла албаса (ден   │менен сотко кайрыла албаса (ден   │

│соолугуна, жаш курагына, аракетке │соолугуна, жаш курагына, аракетке │

│жөндөмсүздүгүнө байланыштуу же    │жөндөмсүздүгүнө байланыштуу же    │

│башка себептер менен), жарандын   │башка себептер менен), жарандын   │

│укуктарын, эркиндиктерин жана     │укуктарын, эркиндиктерин жана     │

│мыйзам тарабынан корголуучу       │мыйзам тарабынан корголуучу       │

│таламдарын коргоо боюнча арыз     │таламдарын коргоо боюнча арыз     │

│прокурор тарабынан таламы бар     │прокурор тарабынан таламы бар     │

│жактын өтүнүчү боюнча гана коюлат.│жактын өтүнүчү боюнча гана коюлат.│

│Аракетке жөндөмсүз адамдын        │Аракетке жөндөмсүз адамдын        │

│таламдарын коргоо боюнча арыз     │таламдарын коргоо боюнча арыз     │

│прокурор тарабынан таламы бар     │прокурор тарабынан таламы бар     │

│жактын өтүнүчү                    │жактын өтүнүчү                    │

│болгон-болбогондугуна карабастан  │болгон-болбогондугуна карабастан  │

│коюлат.                           │коюлат.                           │

│3. Арыз менен кайрылган прокурор  │3. Арыз менен кайрылган прокурор  │

│жарашуу макулдашуусун түзүү       │жарашуу макулдашуусун түзүү       │

│укугунан башка, бардык процесстик │укугунан башка, бардык процесстик │

│укуктарды пайдаланат жана         │укуктарды пайдаланат жана         │

│доогердин процесстик милдеттерин  │доогердин процесстик милдеттерин  │

│аткарат. Эгерде ал жак же анын    │аткарат. Эгерде ал жак же анын    │

│мыйзамдуу өкүлү доодон баш тартуу │мыйзамдуу өкүлү доодон баш тартуу │

│жөнүндө билдирбесе (ушул Кодекстин│жөнүндө билдирбесе (ушул Кодекстин│

│41-статьясы), башка жактын        │41-статьясы), башка жактын        │

│таламдарын коргоо боюнча коюлган  │таламдарын коргоо боюнча коюлган  │

│талапты колдоодон прокурор баш    │талапты колдоодон прокурор баш    │

│тарткан учурда, ишти маңызы боюнча│тарткан учурда, ишти маңызы боюнча│

│кароо улантыла берет. Эгерде бул  │кароо улантыла берет. Эгерде бул  │

│мыйзамдарга карама-каршы келбесе, │мыйзамдарга карама-каршы келбесе, │

│же башка жактардын укуктарын жана │же башка жактардын укуктарын жана │

│мыйзамдуу таламдарын бузбаса,     │мыйзамдуу таламдарын бузбаса,     │

│прокурор тарабынан билдирилген    │прокурор тарабынан билдирилген    │

│доодон доогер баш тарткан учурда  │доодон доогер баш тарткан учурда  │

│сот, сот ишин жүргүзүүнү токтотот.│сот, сот ишин жүргүзүүнү токтотот.│

│4. Прокурор [үйдөн чыгарып салуу, │4. Прокурор КЫЗМАТТЫК ТУРАК үЙДөН │

│ишине кайра коюу жөнүндөгү,]      │ЖАНА КВАРТИРАДАН ЧЫГАРЫП САЛУУ    │

│мамлекеттик бийлик органдарынын,  │ЖӨНҮНДӨГҮ, мамлекеттик бийлик     │

│жергиликтүү өзалдынча башкаруунун │органдарынын, жергиликтүү         │

│жана кызмат адамдарынын чечимдерин│өзалдынча башкаруунун жана кызмат │

│жана аракеттерин (аракетсиздигин) │адамдарынын чечимдерин жана       │

│талашуу жөнүндөгү, мамлекеттик    │аракеттерин (аракетсиздигин)      │

│мүлктү камакка алуудан бошотуу    │талашуу жөнүндөгү, мамлекеттик    │

│жөнүндөгү иштерде, ошондой эле    │мүлктү камакка алуудан бошотуу    │

│башка учурларда өзүнө жүктөлгөн   │жөнүндөгү иштерде, ошондой эле    │

│ыйгарым укуктарды жүзөгө ашыруу   │башка учурларда өзүнө жүктөлгөн   │

│максатында чыгып сүйлөйт. Иш      │ыйгарым укуктарды жүзөгө ашыруу   │

│карала турган жер жана убактысы   │максатында чыгып сүйлөйт. Иш      │

│жөнүндө кабардар болгон           │карала турган жер жана убактысы   │

│прокурордун келбей калышы ишти    │жөнүндө кабардар болгон           │

│териштирүүгө жолтоо болуп         │прокурордун келбей калышы ишти    │

│саналбайт.                        │териштирүүгө жолтоо болуп         │

│                                  │саналбайт.                        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│88-берене. Экспертиза дайындоо    │88-берене. Экспертиза дайындоо    │

│                                  │                                  │

│1. Ишти кароодо атайын билимди    │1. Ишти кароодо атайын билимди    │

│талап кылган маселелер пайда      │талап кылган маселелер пайда      │

│болгон учурда, сот [тараптардын]  │болгон учурда, сот ИШКЕ КАТЫШКАН  │

│өтүнүчү боюнча же өз демилгеси    │АДАМДАРДЫН өтүнүчү боюнча же өз   │

│менен экспертиза дайындайт. Зарыл │демилгеси менен экспертиза        │

│болгон учурда бир нече эксперт    │дайындайт. Зарыл болгон учурда бир│

│дайындалат.                       │нече эксперт дайындалат.          │

│2. Эксперт катары иштин кандайча  │2. Эксперт катары иштин кандайча  │

│чечилишине таламдаш эмес,         │чечилишине таламдаш эмес,         │

│корутунду берүү үчүн зарыл билими │корутунду берүү үчүн зарыл билими │

│бар ар кандай адам тартылышы      │бар ар кандай адам тартылышы      │

│мүмкүн. Ишке катышып жаткан жактар│мүмкүн. Ишке катышып жаткан жактар│

│эксперт катары конкреттүү         │эксперт катары конкреттүү         │

│компетенттүү айкын адамды         │компетенттүү айкын адамды         │

│дайындоону соттон өтүнүүгө        │дайындоону соттон өтүнүүгө        │

│укуктуу.                          │укуктуу.                          │

│3. Ишке катышып жаткан ар бир     │3. Ишке катышып жаткан ар бир     │

│эксперт түшүндүрүүгө тийиш болгон │эксперт түшүндүрүүгө тийиш болгон │

│суроону соттон суроого укуктуу.   │суроону соттон суроого укуктуу.   │

│Эксперт корутунду берүүгө тийиш   │Эксперт корутунду берүүгө тийиш   │

│болгон маселелер чөйрөсүн сот     │болгон маселелер чөйрөсүн сот     │

│аныктайт. Сот сунуш кылынган      │аныктайт. Сот сунуш кылынган      │

│маселелердин четке кагылышынын    │маселелердин четке кагылышынын    │

│жүйөөлөштүрүүгө милдеттүү.        │жүйөөлөштүрүүгө милдеттүү.        │

│4. Тарап экспертизадан өтүүдөн    │4. Тарап экспертизадан өтүүдөн    │

│качкан учурда (экспертизага       │качкан учурда (экспертизага       │

│келбөө, эксперттерге изилдөө үчүн │келбөө, эксперттерге изилдөө үчүн │

│зарыл болгон буюмдарды бербөө     │зарыл болгон буюмдарды бербөө     │

│ж.б.) жана иштин жагдайы боюнча   │ж.б.) жана иштин жагдайы боюнча   │

│ушул тарап катышпаса экспертиза   │ушул тарап катышпаса экспертиза   │

│жүргүзүү мүмкүн болбосо, сот кайсы│жүргүзүү мүмкүн болбосо, сот кайсы│

│тарап экспертизадан качып         │тарап экспертизадан качып         │

│жаткандыгына, ошондой эле ал үчүн │жаткандыгына, ошондой эле ал үчүн │

│кандай мааниге ээ экендигине      │кандай мааниге ээ экендигине      │

│жараша аныктоо үчүн экспертиза    │жараша аныктоо үчүн экспертиза    │

│дайындалган фактыны аныкталды же  │дайындалган фактыны аныкталды же  │

│жокко чыгарылды деп табууга       │жокко чыгарылды деп табууга       │

│укуктуу.                          │укуктуу.                          │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│[93-берене. Кошумча жана кайтадан │93-БЕРЕНЕ. КОШУМЧА ЖАНА КАЙТАДАН  │

│            экспертиза            │           ЭКСПЕРТИЗА             │

│                                  │                                  │

│1. Жетиштүү деңгээлде анык эмес же│                                  │

│эксперттин корутундусу толук эмес │1. ЖЕТИШТҮҮ ДЕҢГЭЭЛДЕ АНЫК ЭМЕС ЖЕ│

│болгон учурда, ошондой эле мурда  │КОРУТУНДУСУ ТОЛУК ЭМЕС БОЛГОН     │

│изилденген жагдайларга карата жаңы│УЧУРДА, УШУЛ ЭЛЕ ЖЕ БАШКА         │

│суроо пайда болгон учурда сот     │ЭКСПЕРТКЕ ТАПШЫРУУ МЕНЕН СОТ      │

│тигил же бул экспертке тапшыруу   │КОШУМЧА ЭКСПЕРТИЗАНЫ ДАНЫНДАЙ     │

│менен кошумча же кайтадан         │АЛАТ.                             │

│экспертизаны дайындай алат.       │2. ЭГЕРДЕ ЭКСПЕРТТИН КОРУТУНДУСУ  │

│2. Кошумча же кайтадан экспертиза │МЕНЕН НЕГИЗСИЗ МОТИВИ БОЮНЧА МАКУЛ│

│ушул Кодекстин 90-92-статьяларынын│ЭМЕС БОЛСО, ОШОНДОЙ ЭЛЕ ЭГЕРДЕ БИР│

│талаптарын сактоо менен           │НЕЧЕ ЭКСПЕРТТЕРДИН                │

│жүргүзүлөт.]                      │КОРУТУНДУЛАРЫНЫН ОРТОСУНДА        │

│                                  │КАРАМА-КАРШЫЛЫК БОЛСО, СОТ        │

│                                  │КАЙТАДАН ЭКСПЕРТИЗА ДАЙЫНДАЙТ.    │

│                                  │КАЙТАДАН ЭКСПЕРТИЗА ЖҮРГҮЗҮҮ БАШКА│

│                                  │ЭКСПЕРТКЕ ЖЕ БАШКА ЭКСПЕРТТЕРГЕ   │

│                                  │ТАПШЫРЫЛАТ.                       │

│                                  │КАЙТАДАН ЭКСПЕРТИЗА ДАЙЫНДОО      │

│                                  │ЖӨНҮНДӨ АНЫКТАМАДА АЛДЫДАГЫ       │

│                                  │ЭКСПЕРТИЗАНЫН ЖЫЙЫНТЫГЫ МЕНЕН     │

│                                  │МАКУЛ ЭМЕСТИГИНИН МОТИВИ          │

│                                  │КӨРСӨТҮЛҮШҮ КЕРЕК.                │

│                                  │3. КОШУМЧА ЖЕ КАЙТАДАН ЭКСПЕРТИЗА │

│                                  │УШУЛ КОДЕКСТИН 90-92-БЕРЕНЕЛЕРИНИН│

│                                  │ТАЛАПТАРЫН САКТОО МЕНЕН           │

│                                  │ЖҮРГҮЗҮЛӨТ.                       │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│98-берене. Мамлекеттик алым       │98-берене. Мамлекеттик алым       │

│                                  │                                  │

│1. Мамлекеттик алымды төлөөчүлөр  │1. Мамлекеттик алымды төлөөчүлөр  │

│болуп тараптар, арыз берүүчүлөр,  │болуп тараптар, арыз берүүчүлөр,  │

│ишти соттун кароосунун жыйынтыгы  │ишти соттун кароосунун жыйынтыгы  │

│боюнча талаштын предметине карата │боюнча талаштын предметине карата │

│өз алдынча талаптарды коюшкан     │өз алдынча талаптарды коюшкан     │

│үчүнчү жактар эсептелет.          │үчүнчү жактар эсептелет.          │

│2. Мамлекеттик алым сотко берилген│2. Мамлекеттик алым сотко берилген│

│иштерди кароонун жыйынтыгы боюнча │иштерди кароонун жыйынтыгы боюнча │

│алынат:                           │алынат:                           │

│1) доо арыздарынан;               │1) доо арыздарынан;               │

│2) талаш-тартыш предметине карата │2) талаш-тартыш предметине карата │

│өз алдынча талап билдирген үчүнчү │өз алдынча талап билдирген үчүнчү │

│жак катары ишке киргендиги        │жак катары ишке киргендиги        │

│жөнүндөгү арыздан;                │жөнүндөгү арыздан;                │

│3) соттун буйругун берүү жөнүндөгү│3) соттун буйругун берүү жөнүндөгү│

│арыздан;                          │арыздан;                          │

│4) келишим алдындагы              │4) келишим алдындагы              │

│талаш-тартыштар боюнча арыздан;   │талаш-тартыштар боюнча арыздан;   │

│5) өзгөчө жүргүзүлгөн иш боюнча   │5) өзгөчө жүргүзүлгөн иш боюнча   │

│арыздан;                          │арыздан;                          │

│6) апелляциялык [жана кассациялык]│6) АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ДАТТАНУУЛАРДАН;   │

│даттануулардан;                   │7) банкрот (кудуретсиз) деп таануу│

│7) банкрот (кудуретсиз) деп таануу│жөнүндө арыздардан;               │

│жөнүндө арыздардан;               │8) бейтарап соттун, эларалык      │

│8) бейтарап соттун, эларалык      │соттун, чет өлкөлүк соттун,       │

│соттун, чет өлкөлүк соттун,       │эларалык бейтарап (арбитраждык)   │

│эларалык бейтарап (арбитраждык)   │соттун, чет өлкөлүк (арбитраждык) │

│соттун, чет өлкөлүк (арбитраждык) │бейтарап соттун чечимдерин        │

│бейтарап соттун чечимдерин        │мажбурлап аткартууга аткаруу      │

│мажбурлап аткартууга аткаруу      │баракчасын берүү жөнүндөгү        │

│баракчасын берүү жөнүндөгү        │арыздардан;                       │

│арыздардан;                       │9) БЕЙТАРАП СОТТУН, ЭЛАРАЛЫК      │

│9) бейтарап соттун, эларалык      │СОТТУН, ЧЕТ ӨЛКӨЛҮК СОТТУН,       │

│соттун, чет өлкөлүк соттун,       │ЭЛАРАЛЫК БЕЙТАРАП (АРБИТРАЖДЫК)   │

│эларалык бейтарап (арбитраждык)   │СОТТУН, ЧЕТ ӨЛКӨЛҮК (АРБИТРАЖДЫК) │

│соттун, чет өлкөлүк (арбитраждык) │БЕЙТАРАП СОТТУН, ЖАРАШУУ          │

│бейтарап соттун, жарашуу          │МАКУЛДАШУУСУНУН ЖАНА АТКАРУУ      │

│макулдашуусунун жана аткаруу      │БАРАКЧАСЫН БЕРҮҮДӨН БАШ ТАРТУУ    │

│баракчасын берүүдөн баш тартуу    │ЖӨНҮНДӨГҮ ЧЕЧИМДЕРИН МАЖБУРЛАП    │

│жөнүндөгү чечимдерин мажбурлап    │АТКАРТУУГА АТКАРУУ БАРАКЧАСЫН     │

│аткартууга аткаруу баракчасын     │БЕРҮҮ ЖӨНҮНДӨ СОТТУН АНЫКТАМАСЫНА │

│берүү жөнүндө соттун аныктамасына │АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ДАТТАНУУЛАРДАН       │

│апелляциялык, [кассациялык]       │АЛЫНАТ.                           │

│даттануулардан алынат.            │3. КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│[3. Мамлекеттик алым сот          │                                  │

│документтердин көчүрмөсүн берген  │                                  │

│учурда алынат.]                   │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│109-берене. Сот чыгымдарын        │109-берене. Сот чыгымдарын        │

│            тараптардын ортосунда │            тараптардын ортосунда │

│            бөлүштүрүү            │            бөлүштүрүү            │

│                                  │                                  │

│1. Чечим пайдасына чыгарылган     │1. Чечим пайдасына чыгарылган     │

│тарапка сот иш боюнча тарткан     │тарапка сот иш боюнча тарткан     │

│бардык сот чыгымдарын экинчи      │бардык сот чыгымдарын экинчи      │

│тараптан алып берет, мында бул    │тараптан алып берет, мында бул    │

│тарап мамлекеттин кирешесине сот  │тарап мамлекеттин кирешесине сот  │

│чыгымдарын төлөөдөн сот тарабынан │чыгымдарын төлөөдөн сот тарабынан │

│бошотулгандыгы эске алынбайт.     │бошотулгандыгы эске алынбайт.     │

│Эгерде доо жарым-жартылай         │Эгерде доо жарым-жартылай         │

│канааттандырылса, анда бул        │канааттандырылса, анда бул        │

│статьяда көрсөтүлгөн суммалар     │статьяда көрсөтүлгөн суммалар     │

│доогерге сот тарабынан            │доогерге сот тарабынан            │

│канааттандырылган доо талаптарынын│канааттандырылган доо талаптарынын│

│өлчөмүнө пропорциялуу, ал эми     │өлчөмүнө пропорциялуу, ал эми     │

│жоопкерге - доогерге баш тартылган│жоопкерге - доогерге баш тартылган│

│доо талаптарынын өлчөмүнө         │доо талаптарынын өлчөмүнө         │

│пропорциялуу төлөнөт.             │пропорциялуу төлөнөт.             │

│2. Ушул статьянын 1-пунктунда     │2. УШУЛ СТАТЬЯНЫН 1-ПУНКТУНДА     │

│баяндалган эрежелер ишти          │БАЯНДАЛГАН ЭРЕЖЕЛЕР ИШТИ          │

│апелляциялык, [кассациялык] жана  │АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ЖАНА КӨЗӨМӨЛ         │

│көзөмөл инстанцияларында          │ИНСТАНЦИЯЛАРЫНДА ЖҮРГҮЗҮҮГӨ       │

│жүргүзүүгө байланыштуу тараптар   │БАЙЛАНЫШТУУ ТАРАПТАР ТАРТКАН СОТ  │

│тарткан сот чыгымдарын            │ЧЫГЫМДАРЫН БӨЛҮШТҮРҮҮГӨ ДА        │

│бөлүштүрүүгө да таандык.          │ТААНДЫК.                          │

│3. Эгерде жогору турган сот ишти  │3. Эгерде жогору турган сот ишти  │

│жаны карап чыгууга бербестен      │жаны карап чыгууга бербестен      │

│чыгарылган чечимди өзгөртсө же    │чыгарылган чечимди өзгөртсө же    │

│жаңы чечим чыгарса, ал тиешелүү   │жаңы чечим чыгарса, ал тиешелүү   │

│түрдө сот чыгымдарын бөлүштүрүүнү │түрдө сот чыгымдарын бөлүштүрүүнү │

│өзгөртөт.                         │өзгөртөт.                         │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│122-берене. Процесстик мөөнөттөрдү│122-берене. Процесстик мөөнөттөрдү│

│            кайрадан калыбына     │            кайрадан калыбына     │

│            келтирүү              │            келтирүү              │

│                                  │                                  │

│1. Мыйзамда белгиленген мөөнөттү  │1. Мыйзамда белгиленген мөөнөттү  │

│сот жүйөөлүү деп тапкан           │сот жүйөөлүү деп тапкан           │

│себептерден улам өткөрүп жиберген │себептерден улам өткөрүп жиберген │

│адамдарга өткөрүлгөн мөөнөт,      │адамдарга өткөрүлгөн мөөнөт,      │

│эгерде мыйзамда башкача           │эгерде мыйзамда башкача           │

│белгиленбесе, кайрадан калыбына   │белгиленбесе, кайрадан калыбына   │

│келтирилиши мүмкүн.               │келтирилиши мүмкүн.               │

│2. Администрациялык жана          │2. Администрациялык жана          │

│экономикалык иштер боюнча жарандык│экономикалык иштер боюнча жарандык│

│сот ишин жүргүзүү тартибиндеги    │сот ишин жүргүзүү тартибиндеги    │

│иштерди кошпогондо, өтүп кеткен   │иштерди кошпогондо, өтүп кеткен   │

│процесстик мөөнөттү калыбына      │процесстик мөөнөттү калыбына      │

│келтирүү жөнүндөгү арыз биринчи   │келтирүү жөнүндөгү арыз биринчи   │

│инстанциядагы сотко берилет жана  │инстанциядагы сотко берилет жана  │

│соттун отурумунда каралат. Ишке   │соттун отурумунда каралат. Ишке   │

│катышкан адамдар жыйналыштын      │катышкан адамдар жыйналыштын      │

│убактысы жана орду жөнүндө        │убактысы жана орду жөнүндө        │

│кабарландырылат, бирок алардын    │кабарландырылат, бирок алардын    │

│келбей калышы соттун алдына       │келбей калышы соттун алдына       │

│коюлган маселени чечүү үчүн       │коюлган маселени чечүү үчүн       │

│тоскоолдук болбойт.               │тоскоолдук болбойт.               │

│3. Мөөнөттү кайрадан калыбына     │3. Мөөнөттү кайрадан калыбына     │

│келтирүү жөнүндө арызды берүү     │келтирүү жөнүндө арызды берүү     │

│менен бир эле учурда өтүп кеткен  │менен бир эле учурда өтүп кеткен  │

│мөөнөт жагынан зарыл процесстик   │мөөнөт жагынан зарыл процесстик   │

│иш-аракет жасалууга (даттануу     │иш-аракет жасалууга (даттануу     │

│берилүүгө, документтер жана       │берилүүгө, документтер жана       │

│башкалар талап кылынууга) тийиш.  │башкалар талап кылынууга) тийиш.  │

│4. Өтүп кеткен процесстик мөөнөттү│4. Өтүп кеткен процесстик мөөнөттү│

│[кайрадан калыбына келтирүүдөн    │КАЙРАДАН КАЛЫБЫНА КЕЛТИРҮҮДӨН ЖЕ  │

│жарандарга] баш тартуу жөнүндө    │КАЙРАДАН КАЛЫБЫНА КЕЛТИРҮҮ ЖӨНҮНДӨ│

│соттун аныктамасына жекече        │баш тартуу жөнүндө соттун         │

│даттануу берилиши мүмкүн.         │аныктамасына жекече даттануу      │

│5. Ушул Кодекстин 344-статьясында │берилиши мүмкүн.                  │

│каралган даттанууну же талапты    │5. Ушул Кодекстин 344-статьясында │

│киргизүү мөөнөтү, эгерде даттануу │каралган даттанууну же талапты    │

│же талапта белгиленген мөөнөттү   │киргизүү мөөнөтү, эгерде даттануу │

│сактоо менен берилип, бирок ал    │же талапта белгиленген мөөнөттү   │

│боюнча иш маани-мазмуну боюнча    │сактоо менен берилип, бирок ал    │

│каралбаган болсо, калыбына        │боюнча иш маани-мазмуну боюнча    │

│келтирилиши мүмкүн.               │каралбаган болсо, калыбына        │

│                                  │келтирилиши мүмкүн.               │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│135-берене. Доо арызын кабыл      │135-берене. Доо арызын кабыл      │

│            алуудан баш тартуу    │            алуудан баш тартуу    │

│                                  │                                  │

│1. Сот доо арызын төмөнкүдөй      │1. Сот доо арызын төмөнкүдөй      │

│учурларда кабыл алуудан баш       │учурларда кабыл алуудан баш       │

│тартат:                           │тартат:                           │

│1) арыз жарандык сот ишинин       │1) арыз жарандык сот ишинин       │

│тартибинде каралып чыгууга же     │тартибинде каралып чыгууга же     │

│чечилүүгө тийиш болбогон учурда;  │чечилүүгө тийиш болбогон учурда;  │

│2) бир эле тараптардын ортосунда  │2) БИР ЭЛЕ ТАРАПТАРДЫН ОРТОСУНДА  │

│бир эле предмет жөнүндө жана ошол │БИР ЭЛЕ ПРЕДМЕТ ЖӨНҮНДӨ ЖАНА ОШОЛ │

│эле негиздер боюнча талаш жагынан │ЭЛЕ НЕГИЗДЕР БОЮНЧА ТАЛАШ ЖАГЫНАН │

│соттун, бейтарап соттун           │СОТТУН, БЕЙТАРАП СОТТУН           │

│чыгарылган, мыйзамдуу күчүнө      │ЧЫГАРЫЛГАН, МЫЙЗАМДУУ КҮЧҮНӨ      │

│кирген чечими же доогердин        │КИРГЕН ЧЕЧИМИ ЖЕ ДООГЕРДИН        │

│доосунан баш тартууга байланыштуу │ДООСУНАН БАШ ТАРТУУГА БАЙЛАНЫШТУУ │

│иш боюнча сот ишин токтотуу       │ИШ БОЮНЧА СОТ ИШИН ТОКТОТУУ       │

│жөнүндө же тараптардын жарашуу    │ЖӨНҮНДӨ ЖЕ ТАРАПТАРДЫН ЖАРАШУУ    │

│макулдашуусун бекитүү жөнүндө     │МАКУЛДАШУУСУН БЕКИТҮҮ ЖӨНҮНДӨ     │

│соттун [же арбитраждык соттун]    │СОТТУН АНЫКТАМАСЫ БАР БОЛГОНДО.   │

│аныктамасы бар болгондо.          │3) эгерде тараптардын ортосунда   │

│3) эгерде тараптардын ортосунда   │талаш-тартышты бейтарап соттун    │

│талаш-тартышты бейтарап соттун    │кароосуна берүү жөнүндө макулдашуу│

│кароосуна берүү жөнүндө макулдашуу│түзүлгөн болсо, мындай макулдашуу │

│түзүлгөн болсо, мындай макулдашуу │жараксыз болгон, күчүн жоготкон же│

│жараксыз болгон, күчүн жоготкон же│аны аткаруу мүмкүн болбогон       │

│аны аткаруу мүмкүн болбогон       │учурларды кошпогондо.             │

│учурларды кошпогондо.             │4) КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│[4) эгерде ишкердик иш аракет     │2. Арызды кабыл алуудан баш тартуу│

│жүргүзгөн юридикалык жактардын    │жөнүндө судья жүйөөлүү аныктаманы │

│(менчик формасынан көз карандысыз │чыгарат, ал сотко кайрылган       │

│түрдө, анын ичинде мамлекеттик    │учурдан тартып жети күндүк        │

│органдардын жана жергиликтүү өз   │мөөнөттө чыгарылууга, арыз ээси   │

│алдынча башкаруу органдарынын),   │берген документтерди кайра        │

│жарандардын бузулган укуктарын    │кайтаруу менен бир эле учурда ага │

│коргоо жөнүндө билдирилген талабы │тапшырылууга же жөнөтүлүүгө тийиш.│

│боюнча, ошондой эле юридикалык    │3. Арызды кабыл алуудан баш тартуу│

│жакты түзүүчүнүн (ага             │арыз ээси ошол эле жоопкерге ошол │

│катышуучунун, акционердин) же     │эле предмет жөнүндө жана ошол эле │

│болбосо анын мүлкүнүн менчик      │негиздер боюнча сотко доо менен   │

│ээсинин бузулган укуктарын, ошол  │кайталап кайрылышына жол бербейт. │

│эле учурда ишкердик иш аракеттин  │Арызды кабыл алуудан баш тартуу   │

│обьекттерине карата буюмдук,      │жөнүндөгү соттун аныктамасына     │

│милдеттенмелик жана башка мүлктүк │жекече доо же билдирүү берсе      │

│бузулган укуктарды коргоо жөнүндө │болот.                            │

│сотко талап койгон башка жактардын│                                  │

│билдирилген талабы боюнча мыйзамда│                                  │

│белгиленген доонун эскирүү мөөнөтү│                                  │

│өтүп кетсе.]                      │                                  │

│2. Арызды кабыл алуудан баш тартуу│                                  │

│жөнүндө судья жүйөөлүү аныктаманы │                                  │

│чыгарат, ал сотко кайрылган       │                                  │

│учурдан тартып жети күндүк        │                                  │

│мөөнөттө чыгарылууга, арыз ээси   │                                  │

│берген документтерди кайра        │                                  │

│кайтаруу менен бир эле учурда ага │                                  │

│тапшырылууга же жөнөтүлүүгө тийиш.│                                  │

│3. Арызды кабыл алуудан баш тартуу│                                  │

│арыз ээси ошол эле жоопкерге ошол │                                  │

│эле предмет жөнүндө жана ошол эле │                                  │

│негиздер боюнча сотко доо менен   │                                  │

│кайталап кайрылышына жол бербейт. │                                  │

│Арызды кабыл алуудан баш тартуу   │                                  │

│жөнүндөгү соттун аныктамасына     │                                  │

│жекече доо же билдирүү берсе      │                                  │

│болот.                            │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│136-берене. Доо арызын кайра      │136-берене. Доо арызын кайра      │

│            кайтаруу              │            кайтаруу              │

│                                  │                                  │

│1. Сот:                           │1. Сот:                           │

│1) эгерде доогер [иштердин бул    │1) эгерде доогер МЫЙЗАМДА ЖЕ      │

│категориясы үчүн мыйзамда         │КЕЛИШИМДЕ БЕЛГИЛЕНГЕН ТАЛАШТЫ     │

│белгиленген талашты алдын ала     │СОТКО ЖЕТКИРБЕЙ ЧЕЧҮҮ ЖОЛ-ЖОБОСУН │

│соттон тышкары чечүү тартибин]    │сактабаса жана бул тартипти       │

│сактабаса жана бул тартипти       │колдонуу мүмкүнчүлүгү жоготулбаса;│

│колдонуу мүмкүнчүлүгү жоготулбаса;│2) эгерде иш бул сотко караштуу   │

│2) эгерде иш бул сотко караштуу   │болбосо;                          │

│болбосо;                          │3) эгерде арыз башка доогер       │

│3) эгерде арыз башка доогер       │тарабынан берилсе;                │

│тарабынан берилсе;                │4) эгерде арыз аракетке жөндөмсүз │

│4) эгерде арыз аракетке жөндөмсүз │адам тарабынан берилсе;           │

│адам тарабынан берилсе;           │5) эгерде арыз таламдаш жактын    │

│5) эгерде арыз таламдаш жактын    │атынан берилсе жана ага кол коюуга│

│атынан берилсе жана ага кол коюуга│жана сотко берүүгө ыйгарым укугу  │

│жана сотко берүүгө ыйгарым укугу  │болбогон адам тарабынан кол       │

│болбогон адам тарабынан кол       │коюлса;                           │

│коюлса;                           │6) эгерде ушул эле же башка       │

│6) эгерде ушул эле же башка       │соттун, бейтарап соттун иш        │

│соттун, бейтарап соттун иш        │жүргүзүүсүндө ушул эле тараптардын│

│жүргүзүүсүндө ушул эле тараптардын│ортосундагы, ошол эле предмет     │

│ортосундагы, ошол эле предмет     │жөнүндө жана ошол эле негиздер    │

│жөнүндө жана ошол эле негиздер    │боюнча талаш жагынан иш бар болсо;│

│боюнча талаш жагынан иш бар болсо;│7) эгерде күйөөсү аялынын         │

│7) эгерде күйөөсү аялынын         │макулдугусуз аялынын кош бойлуу   │

│макулдугусуз аялынын кош бойлуу   │учурунда же бала төрөгөндөн кийин │

│учурунда же бала төрөгөндөн кийин │бир жылдын ичинде никени бузуу    │

│бир жылдын ичинде никени бузуу    │жөнүндө доо койсо, доо арызын     │

│жөнүндө доо койсо, доо арызын     │кайра кайтарат;                   │

│кайра кайтарат;                   │8) ЭГЕРДЕ АРЫЗГА ДООГЕР ЖЕ АГА КОЛ│

│[8) эгерде жарандын бузулган      │КОЮУГА ЖЕ СОТКО БЕРҮҮГӨ ЫЙГАРЫМ   │

│укуктарын коргоо жөнүндөгү доонун │УКУГУ БАР АДАМ ТАРАБЫНАН КОЛ      │

│эскирүү мөөнөтү өтүп кеткен       │КОЮЛБАСА.                         │

│арызына аны калыбына келтирүү     │2. Доо арызын кайра кайтаруу      │

│өтүнүчү тиркелбесе, мындай        │жөнүндө сот жүйөөлүү аныктама     │

│калыбына келтирүүгө мыйзам жол    │чыгарат. Аныктамада сот, эгерде иш│

│берет.]                           │бул сотко караштуу болбосо, арыз  │

│2. Доо арызын кайра кайтаруу      │ээси кайсы сотко кайрылууга тийиш │

│жөнүндө сот жүйөөлүү аныктама     │экендигин жана ишти козгоого      │

│чыгарат. Аныктамада сот, эгерде иш│тоскоолдук кылган жагдайларды     │

│бул сотко караштуу болбосо, арыз  │кантип жоюу керектигин көрсөтүүгө │

│ээси кайсы сотко кайрылууга тийиш │милдеттүү. Арызды кайра кайтаруу  │

│экендигин жана ишти козгоого      │жөнүндө аныктама ал сотко келип   │

│тоскоолдук кылган жагдайларды     │түшкөн учурдан тартып үч күндүк   │

│кантип жоюу керектигин көрсөтүүгө │мөөнөттө чыгарылууга жана арызга  │

│милдеттүү. Арызды кайра кайтаруу  │тиркелген бардык документтер менен│

│жөнүндө аныктама ал сотко келип   │бирдикте арыз ээсине тапшырылууга │

│түшкөн учурдан тартып үч күндүк   │же жөнөтүлүүгө тийиш.             │

│мөөнөттө чыгарылууга жана арызга  │3. Доо арызын кайра кайтаруу      │

│тиркелген бардык документтер менен│жөнүндө аныктама, эгерде сот      │

│бирдикте арыз ээсине тапшырылууга │кетирилген эреже бузууларды       │

│же жөнөтүлүүгө тийиш.             │четтетпесе, доогер ошол эле иш    │

│3. Доо арызын кайра кайтаруу      │боюнча арыз менен сотко кайталап  │

│жөнүндө аныктама, эгерде сот      │кайрылышына тоскоолдук кылбайт.   │

│кетирилген эреже бузууларды       │Арызды кайра кайтаруу жөнүндө     │

│четтетпесе, доогер ошол эле иш    │соттун аныктамасына жекече        │

│боюнча арыз менен сотко кайталап  │даттануу же талап коюу берилиши   │

│кайрылышына тоскоолдук кылбайт.   │мүмкүн.                           │

│Арызды кайра кайтаруу жөнүндө     │                                  │

│соттун аныктамасына жекече        │                                  │

│даттануу же талап коюу берилиши   │                                  │

│мүмкүн.                           │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│141-берене. Доону камсыз кылуу    │141-берене. Доону камсыз кылуу    │

│            боюнча чаралар        │            боюнча чаралар        │

│                                  │                                  │

│1. Төмөнкүлөр:                    │1. Төмөнкүлөр:                    │

│1) жоопкерге таандык же анын      │1) жоопкерге таандык же анын      │

│карамагында же башка жактарда     │карамагында же башка жактарда     │

│болгон мүлктү же акча каражаттарын│болгон мүлктү же акча каражаттарын│

│камакка алуу. [Акча каражаттарын  │камакка алуу. МҮЛКТҮ ЖЕ АКЧА      │

│камакка алуу] доо суммасынын жана │КАРАЖАТТАРЫН КАМАККА АЛУУ доо     │

│соттук чыгымдардын чектеринде     │суммасынын жана соттук чыгымдардын│

│салынат.                          │чектеринде салынат.               │

│2) жоопкерге айрым иш-аракеттерди │2) жоопкерге айрым иш-аракеттерди │

│жасоого тыюу салуу;               │жасоого тыюу салуу;               │

│3) мүлктү берүүгө же ага карата   │3) мүлктү берүүгө же ага карата   │

│башка милдеттерди аткарууга башка │башка милдеттерди аткарууга башка │

│жактарга тыюу салуу;              │жактарга тыюу салуу;              │

│4) мүлктү камактан бошотуу жөнүндө│4) мүлктү камактан бошотуу жөнүндө│

│доо коюлган учурда мүлктү сатууну │доо коюлган учурда мүлктү сатууну │

│токтотуу;                         │токтотуу;                         │

│5) сот тартибинде карызкор        │5) сот тартибинде карызкор        │

│талашып-тартышкан аткаруу         │талашып-тартышкан аткаруу         │

│документи боюнча өндүрүп алууну   │документи боюнча өндүрүп алууну   │

│токтотуу доону камсыз кылуу боюнча│токтотуу доону камсыз кылуу боюнча│

│чаралар болушу мүмкүн.            │чаралар болушу мүмкүн.            │

│2. Зарыл учурларда сот ушул       │2. Зарыл учурларда сот ушул       │

│Кодекстин 140-статьясында         │Кодекстин 140-статьясында         │

│көрсөтүлгөн максаттарга жооп      │көрсөтүлгөн максаттарга жооп      │

│берген доону камсыз кылуу боюнча  │берген доону камсыз кылуу боюнча  │

│башка чараларды көрө алат. Сот    │башка чараларды көрө алат. Сот    │

│доону камсыз кылуунун бир нече    │доону камсыз кылуунун бир нече    │

│түрүнө жол бериши мүмкүн.         │түрүнө жол бериши мүмкүн.         │

│3. Ушул статьянын 1-пунктунун 2   │3. Ушул статьянын 1-пунктунун 2   │

│жана 3-пунктчаларында көрсөтүлгөн │жана 3-пунктчаларында көрсөтүлгөн │

│тыюу салуулар бузулган учурда     │тыюу салуулар бузулган учурда     │

│күнөөлүү адамдар Кыргыз           │күнөөлүү адамдар Кыргыз           │

│Республикасынын мыйзамдарына      │Республикасынын мыйзамдарына      │

│ылайык администрациялык           │ылайык администрациялык           │

│жоопкерчиликке тартылат. Мындан   │жоопкерчиликке тартылат. Мындан   │

│тышкары доогер бул адамдардан     │тышкары доогер бул адамдардан     │

│доону камсыз кылуу жөнүндө        │доону камсыз кылуу жөнүндө        │

│аныктаманы аткарбай коюудан улам  │аныктаманы аткарбай коюудан улам  │

│келтирген зыяндын ордун толтурууну│келтирген зыяндын ордун толтурууну│

│талап кылууга укуктуу.            │талап кылууга укуктуу.            │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│148-берене. Соттук териштирүүгө   │148-берене. Соттук териштирүүгө   │

│            ишти даярдоо          │            ишти даярдоо          │

│            милдеттери            │            милдеттери            │

│                                  │                                  │

│Судья арызды кабыл алгандан кийин │Судья арызды кабыл алгандан кийин │

│14 күндүн ичинде аны өз учурунда  │14 күндүн ичинде аны өз учурунда  │

│жана туура чечүүнү камсыздоо      │жана туура чечүүнү камсыздоо      │

│максатында соттук териштирүүгө    │максатында соттук териштирүүгө    │

│ишти даярдайт.                    │ишти даярдайт.                    │

│Соттук териштирүүгө ишти          │Соттук териштирүүгө ишти          │

│даярдоонун ар бир иш боюнча       │даярдоонун ар бир иш боюнча       │

│керектүү болгон милдеттер:        │керектүү болгон милдеттер:        │

│[1) доонун эскирүү мөөнөтүн       │1) КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│колдонуу жөнүндө маселесин чечүү;]│2) ишти туура чечүү үчүн маанилүү │

│2) ишти туура чечүү үчүн маанилүү │болгон жагдайларды тактоо;        │

│болгон жагдайларды тактоо;        │3) тараптардын укуктук мамилелерин│

│3) тараптардын укуктук мамилелерин│жана жетекчиликке алынууга тийиш  │

│жана жетекчиликке алынууга тийиш  │болгон мыйзамды аныктоо;          │

│болгон мыйзамды аныктоо;          │4) ишке катышкан адамдардын курамы│

│4) ишке катышкан адамдардын курамы│жөнүндө маселени чечүү;           │

│жөнүндө маселени чечүү;           │5) ар бир тарап өз ырастоосун     │

│5) ар бир тарап өз ырастоосун     │негиздөө үчүн сунуш кылууга тийиш │

│негиздөө үчүн сунуш кылууга тийиш │болгон далилдердин аныктамасы     │

│болгон далилдердин аныктамасы     │болуп эсептелет.                  │

│болуп эсептелет.                  │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│150-берене. Соттук териштирүүгө   │150-берене. Соттук териштирүүгө   │

│            ишти даярдоо боюнча   │            ишти даярдоо боюнча   │

│            судьянын иш-аракети   │            судьянын иш-аракети   │

│                                  │                                  │

│Судья соттук териштирүүгө ишти    │Судья соттук териштирүүгө ишти    │

│даярдоо тартибинде төмөнкүдөй иш  │даярдоо тартибинде төмөнкүдөй иш  │

│аракеттерди жүргүзөт:             │аракеттерди жүргүзөт:             │

│1) доогер койгон талаптардын      │1) доогер койгон талаптардын      │

│маңызы боюнча аны сурайт, андан   │маңызы боюнча аны сурайт, андан   │

│жоопкер тарабынан мүмкүн болгон   │жоопкер тарабынан мүмкүн болгон   │

│каршы пикирлерди аныктайт, эгерде │каршы пикирлерди аныктайт, эгерде │

│зарыл болсо, кошумча далилдерди   │зарыл болсо, кошумча далилдерди   │

│берүүнү сунуш кылат, доогерге анын│берүүнү сунуш кылат, доогерге анын│

│процесстик укуктарын жана         │процесстик укуктарын жана         │

│милдеттерин түшүндүрөт;           │милдеттерин түшүндүрөт;           │

│2) [зарыл учурларда] жоопкерди    │2) ЖООПКЕРДИ ЧАКЫРАТ, ИШТИН       │

│чакырат, иштин жагдайлары боюнча  │ЖАГДАЙЛАРЫ БОЮНЧА АНЫ СУРАЙТ,     │

│аны сурайт, доого карата кандай   │ДООГО КАРАТА КАНДАЙ КАРШЫ ПИКИР   │

│каршы пикир бар экендигин жана    │БАР ЭКЕНДИГИН ЖАНА АЛАР КАНДАЙ    │

│алар кандай далил менен ырасталышы│ДАЛИЛ МЕНЕН ЫРАСТАЛЫШЫ МҮМКҮН     │

│мүмкүн экендигин айкындайт, өзгөчө│ЭКЕНДИГИН АЙКЫНДАЙТ, ӨЗГӨЧӨ ТАТААЛ│

│татаал иштер боюнча жоопкерге иш  │ИШТЕР БОЮНЧА ЖООПКЕРГЕ ИШ БОЮНЧА  │

│боюнча жазуу жүзүндөгү түшүндүрмө │ЖАЗУУ ЖҮЗҮНДӨГҮ ТҮШҮНДҮРМӨ БЕРҮҮНҮ│

│берүүнү сунуш кылат, жоопкерге    │СУНУШ КЫЛАТ, ЖООПКЕРГЕ АНЫН       │

│анын процесстик укуктарын жана    │ПРОЦЕССТИК УКУКТАРЫН ЖАНА         │

│милдеттерин түшүндүрөт;           │МИЛДЕТТЕРИН ТҮШҮНДҮРӨТ;           │

│3) ишке тең доогерлер, тең        │3) ишке тең доогерлер, тең        │

│жоопкерлер жана үчүнчү жактар     │жоопкерлер жана үчүнчү жактар     │

│кириши жөнүндө маселени чечет,    │кириши жөнүндө маселени чечет,    │

│ушул статьянын 1- жана            │ушул статьянын 1- жана            │

│2-пунктчалары жагынан аларды      │2-пунктчалары жагынан аларды      │

│сурайт, ошондой эле тиешеси жок   │сурайт, ошондой эле тиешеси жок   │

│жоопкерди алмаштыруу маселесин    │жоопкерди алмаштыруу маселесин    │

│чечет;                            │чечет;                            │

│4) ишти териштирүүнүн убактысы    │4) ишти териштирүүнүн убактысы    │

│жана орду жөнүндө анын жыйынтыгына│жана орду жөнүндө анын жыйынтыгына│

│таламдаш, ишке катышууга          │таламдаш, ишке катышууга          │

│тартылбаган жарандарга же уюмдарга│тартылбаган жарандарга же уюмдарга│

│кабарлайт;                        │кабарлайт;                        │

│5) күбөлөрдү соттун жыйналышына   │5) күбөлөрдү соттун жыйналышына   │

│чакыруу жөнүндө маселени чечет;   │чакыруу жөнүндө маселени чечет;   │

│6) экспертизаны, аны жүргүзүү үчүн│5-1) УШУЛ КОДЕКСТИН 45-БЕРЕНЕСИНДЕ│

│эксперттерди дайындайт, ошондой   │КАРАЛГАН УЧУРДА ПРОКУРОРГО ИШТИ   │

│эле ишке катышууга адистерди      │ТЕРИШТИРҮҮНҮН УБАКТЫСЫ ЖАНА ОРДУ  │

│тартуу жөнүндө маселени чечет;    │ЖӨНҮНДӨ БИЛДИРЕТ;                 │

│7) ишке катышкан адамдардын       │6) экспертизаны, аны жүргүзүү үчүн│

│өтүнүчү боюнча уюмдардан, же      │эксперттерди дайындайт, ошондой   │

│жарандардан жазуу жүзүндөгү жана  │эле ишке катышууга адистерди      │

│буюм далилдерди, үн жана көрмө    │тартуу жөнүндө маселени чечет;    │

│жазууларды талап кылат;           │7) ишке катышкан адамдардын       │

│8) кечиктирүүгө болбогон учурларда│өтүнүчү боюнча уюмдардан, же      │

│ишке катышкан адамдарга билдирүү  │жарандардан жазуу жүзүндөгү жана  │

│менен жазуу жүзүндөгү жана буюм   │буюм далилдерди, үн жана көрмө    │

│далилдерди жеринде карап көрөт;   │жазууларды талап кылат;           │

│9) соттук тапшырмаларды жөнөтөт;  │8) кечиктирүүгө болбогон учурларда│

│10) доону камсыздоо жөнүндө       │ишке катышкан адамдарга билдирүү  │

│маселени чечет;                   │менен жазуу жүзүндөгү жана буюм   │

│11) доогердин өтүнүчү боюнча ал   │далилдерди жеринде карап көрөт;   │

│берген арызды кайра кайтаруу      │9) соттук тапшырмаларды жөнөтөт;  │

│жөнүндө аныктама чыгарат;         │10) доону камсыздоо жөнүндө       │

│[12) доонун өткөрүлүп жиберилген  │маселени чечет;                   │

│мөөнөтүн калыбына келтирүү        │11) доогердин өтүнүчү боюнча ал   │

│жөнүндөгү өтүнүчтү чечет;]        │берген арызды кайра кайтаруу      │

│13) зарыл болгон башка процесстик │жөнүндө аныктама чыгарат;         │

│иш-аракеттерди жасайт.            │12) КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.   │

│                                  │13) зарыл болгон башка процесстик │

│                                  │иш-аракеттерди жасайт.            │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│198-берене. Чечимдин мыйзамдуулугу│198-берене. Чечимдин мыйзамдуулугу│

│            жана негиздүүлүгү     │            жана негиздүүлүгү     │

│                                  │                                  │

│1. Соттун чечими мыйзамдуу жана   │1. Соттун чечими мыйзамдуу жана   │

│негиздүү болууга тийиш.           │негиздүү болууга тийиш.           │

│2. Сот чечимин соттук отурумда    │1-1. ЧЕЧИМ МЫЙЗАМДУУ БОЛОТ, ЭГЕРДЕ│

│иликтенген далилдерге гана        │АЛ ПРОЦЕССТИК УКУКТУН ЧЕНЕМДЕРИН  │

│негиздейт.                        │САКТОО МЕНЕН ЖАНА УШУЛ УКУКТУК    │

│                                  │МАМИЛЕЛЕРГЕ КОЛДОНУУГА ЖАТКАН     │

│                                  │МАТЕРИАЛДЫК УКУКТУН ЧЕНЕМДЕРИНЕ   │

│                                  │ЫЛАЙЫК ЧЫГАРЫЛСА.                 │

│                                  │1-2. ЧЕЧИМ НЕГИЗДҮҮ БОЛУП         │

│                                  │ЭСЕПТЕЛЕТ, ЭГЕРДЕ АНДА АЛАРДЫН    │

│                                  │ТИЕШЕЛҮҮЛҮГҮ ЖАНА МҮМКҮНДҮГҮ      │

│                                  │ЖӨНҮНДӨ МЫЙЗАМДЫН ТАЛАПТАРЫНА     │

│                                  │ЫЛАЙЫК ЖООП БЕРГЕН ТАСТЫКТАЛГАН   │

│                                  │ДАЛИЛДЕР, АТАЛГАН ИШ ҮЧҮН МААНИЛҮҮ│

│                                  │ФАКТЫЛАР ЧАГЫЛДЫРЫЛГАН БОЛСО,     │

│                                  │ОШОНДОЙ ЭЛЕ АНЫКТЫГЫН ЖАНА        │

│                                  │БЕЛГИЛЕНГЕН ФАКТЫЛАРДАН ЧЫККАН    │

│                                  │ТОЛУК ТЫЯНАКТЫ СОТТУН ЧЕЧИМИ      │

│                                  │КАМТЫСА.                          │

│                                  │2. Сот чечимин соттук отурумда    │

│                                  │иликтенген далилдерге гана        │

│                                  │негиздейт.                        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│199-берене. Чечим чыгарууда чечиле│199-берене. Чечим чыгарууда чечиле│

│            турган маселелер      │            турган маселелер      │

│                                  │                                  │

│1. Чечим чыгарууда сот:           │1. Чечим чыгарууда сот:           │

│- далилдерге баа берет;           │- далилдерге баа берет;           │

│- иш үчүн мааниси бар кандай      │- иш үчүн мааниси бар кандай      │

│жагдайлар белгиленгендигин жана   │жагдайлар белгиленгендигин жана   │

│эмнелер белгиленбегендигин        │эмнелер белгиленбегендигин        │

│аныктайт;                         │аныктайт;                         │

│- ишке катышып жаткан жактардын   │- ишке катышып жаткан жактардын   │

│укуктук мамилелери кандай         │укуктук мамилелери кандай         │

│экендигин аныктайт;               │экендигин аныктайт;               │

│- ошол иш боюнча кандай мыйзам же │- ошол иш боюнча кандай мыйзам же │

│кандай башка ченемдик-укуктук акт │кандай башка ченемдик-укуктук акт │

│колдонулууга тийиш экендигин      │колдонулууга тийиш экендигин      │

│чечет;                            │чечет;                            │

│- доо канааттандырууга            │- доо канааттандырууга            │

│жатып-жатпасын чечет;             │жатып-жатпасын чечет;             │

│- Кыргыз Республикасынын          │- Кыргыз Республикасынын          │

│мыйзамдарында каралган маселелерди│мыйзамдарында каралган маселелерди│

│чечет.                            │чечет.                            │

│[2. Сот ишти доогердин арыз берген│2. СОТ ИШТИ ДООГЕРДИН АРЫЗ БЕРГЕН │

│талаптарынын чегинде чечет. Бирок,│ТАЛАПТАРЫНЫН ЧЕГИНДЕ ЧЕЧЕТ, ЭГЕРДЕ│

│сот эгерде анын укуктарын жана    │МЫЙЗАМДА БАШКА КАРАЛБАСА.         │

│мыйзам менен корголо турган       │3. Сот иш үчүн мааниси бар жаңы   │

│таламдарын коргоо үчүн зарыл деп  │жагдайларды аныктоону же          │

│тапкан учурда, ошондой эле        │далилдерди кошумча иликтөөнү зарыл│

│мыйзамда каралган башка учурларда │деп табуу менен ишти маңызы боюнча│

│доогер берген талаптын чегинен    │кароону кайра баштоо жөнүндө      │

│чыга алат.]                       │аныктама чыгарат. Иш маңызы боюнча│

│3. Сот иш үчүн мааниси бар жаңы   │каралып бүткөндөн кийин сот       │

│жагдайларды аныктоону же          │кайрадан соттук жарыш сөздөрдү    │

│далилдерди кошумча иликтөөнү зарыл│угат.                             │

│деп табуу менен ишти маңызы боюнча│                                  │

│кароону кайра баштоо жөнүндө      │                                  │

│аныктама чыгарат. Иш маңызы боюнча│                                  │

│каралып бүткөндөн кийин сот       │                                  │

│кайрадан соттук жарыш сөздөрдү    │                                  │

│угат.                             │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│201-берене. Чечимдин мазмуну      │201-берене. Чечимдин мазмуну      │

│                                  │                                  │

│1. Чечим киришүү, баяндоо,        │1. Чечим киришүү, баяндоо,        │

│жүйөөлөрүн көрсөтүү жана          │жүйөөлөрүн көрсөтүү жана          │

│резолюциялык бөлүктөрдөн турат.   │резолюциялык бөлүктөрдөн турат.   │

│2. Чечимдин киришүү бөлүгүндө     │2. Чечимдин киришүү бөлүгүндө     │

│чечим чыгарылган убакыт жана анын │чечим чыгарылган убакыт жана анын │

│орду, чечим чыгарган соттун       │орду, чечим чыгарган соттун       │

│аталышы, соттун курамы, сот       │аталышы, соттун курамы, сот       │

│отурумунун катчысы, ишке катышкан │отурумунун катчысы, ишке катышкан │

│тараптар жана башка жактар жана   │тараптар жана башка жактар жана   │

│алардын өкүлдөрү, талаштын        │алардын өкүлдөрү, талаштын        │

│предмети көрсөтүлөт.              │предмети көрсөтүлөт.              │

│3. Чечимдин баяндоо бөлүгүндө     │3. Чечимдин баяндоо бөлүгүндө     │

│доогердин талабы, жоопкердин каршы│доогердин талабы, жоопкердин каршы│

│пикири жана ишке катышкан башка   │пикири жана ишке катышкан башка   │

│жактардын түшүндүрмөлөрү          │жактардын түшүндүрмөлөрү          │

│көрсөтүлөт.                       │көрсөтүлөт.                       │

│4. Чечимдин жүйөөлөр көрсөтүлгөн  │4. Чечимдин жүйөөлөр көрсөтүлгөн  │

│бөлүгүндө сот аныктаган иштин     │бөлүгүндө сот аныктаган иштин     │

│жагдайы, соттун укуктары жана     │жагдайы, соттун укуктары жана     │

│милдеттери жөнүндөгү тыянактары   │милдеттери жөнүндөгү тыянактары   │

│негизделген далилдер, сот тигил же│негизделген далилдер, сот тигил же│

│бул далилди четке каккан жүйөөлөр,│бул далилди четке каккан жүйөөлөр,│

│сот жетекчиликке алган мыйзамдар  │сот жетекчиликке алган мыйзамдар  │

│жана башка ченемдик-укуктук       │жана башка ченемдик-укуктук       │

│актылар көрсөтүлөт. Жоопкер доону │актылар көрсөтүлөт. Жоопкер доону │

│моюнга алган учурда чечимдин      │моюнга алган учурда чечимдин      │

│жүйөөлөрдү көрсөтүү бөлүгүндө     │жүйөөлөрдү көрсөтүү бөлүгүндө     │

│доону моюнга алуу жана аны соттун │доону моюнга алуу жана аны соттун │

│кабыл алышы гана көрсөтүлүшү      │кабыл алышы гана көрсөтүлүшү      │

│мүмкүн.                           │мүмкүн.                           │

│5. Соттун чечиминин резолюциялык  │5. Соттун чечиминин резолюциялык  │

│бөлүгүндө доону канааттандыруу    │бөлүгүндө доону канааттандыруу    │

│доодон толук бойдон же анын бир   │доодон толук бойдон же анын бир   │

│бөлүгүнөн баш тартуу жөнүндө      │бөлүгүнөн баш тартуу жөнүндө      │

│соттун тыянагы, мамлекеттик алымды│соттун тыянагы, мамлекеттик алымды│

│бөлүштүрүү, чечимге даттануунун   │бөлүштүрүү, чечимге даттануунун   │

│мөөнөтү жана тартиби көрсөтүлүүгө │мөөнөтү жана тартиби көрсөтүлүүгө │

│тийиш.                            │тийиш.                            │

│6. Доо жоопкер тарабынан таанылган│6. Доо жоопкер тарабынан таанылган│

│учурда соттун чечиминин           │учурда соттун чечиминин           │

│жүйөлөштүрүү бөлүгүндө доонун     │жүйөлөштүрүү бөлүгүндө доонун     │

│таанылгандыгы жана анын сот       │таанылгандыгы жана анын сот       │

│тарабынан кабыл алынгандыгы гана  │тарабынан кабыл алынгандыгы гана  │

│көрсөтүлүшү мүмкүн.               │көрсөтүлүшү мүмкүн.               │

│Доо мөөнөтүнүн же сотко кайрылуу  │ДОО МӨӨНӨТҮНҮН ЖЕ СОТКО КАЙРЫЛУУ  │

│мөөнөтүнүн өткөрүп жиберилишинин  │МӨӨНӨТҮНҮН ӨТКӨРҮП ЖИБЕРИЛИШИНИН  │

│себептерине [жарандарга] доодон   │СЕБЕПТЕРИНЕ  ДООДОН               │

│баш тартылган учурда соттун       │БАШ ТАРТЫЛГАН УЧУРДА СОТТУН       │

│чечиминин жүйөлөштүрүү бөлүгүндө  │ЧЕЧИМИНИН ЖҮЙӨЛӨШТҮРҮҮ БӨЛҮГҮНДӨ  │

│сот тарабынан аныкталган ушул     │СОТ ТАРАБЫНАН АНЫКТАЛГАН УШУЛ     │

│жагдай жөнүндө гана көрсөтүлөт.   │ЖАГДАЙ ЖӨНҮНДӨ ГАНА КӨРСӨТҮЛӨТ.   │

│Никени бузуу жөнүндөгү иш боюнча  │Никени бузуу жөнүндөгү иш боюнча  │

│соттун чечими киришүү жана        │соттун чечими киришүү жана        │

│резолюциялык бөлүктөрдөн гана     │резолюциялык бөлүктөрдөн гана     │

│турушу мүмкүн.                    │турушу мүмкүн.                    │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│216-берене. Сот ишин кароону      │216-берене. Сот ишин кароону      │

│            токтотууга соттун     │            токтотууга соттун     │

│            милдети               │            милдети               │

│                                  │                                  │

│Сот төмөнкү учурларда:            │Сот төмөнкү учурларда:            │

│1) эгерде талашка түшкөн укуктук  │1) эгерде талашка түшкөн укуктук  │

│мамилелер укукту мурастоого жол   │мамилелер укукту мурастоого жол   │

│берсе, иште тарап болуп саналган  │берсе, иште тарап болуп саналган  │

│жаран өлгөндө же юридикалык жак   │жаран өлгөндө же юридикалык жак   │

│кайра уюшулганда;                 │кайра уюшулганда;                 │

│2) тарап аракетке жөндөмдүүлүгүн  │2) тарап аракетке жөндөмдүүлүгүн  │

│жоготкондо;                       │жоготкондо;                       │

│3) жоопкер Куралдуу Күчтөрдүн     │3) жоопкер Куралдуу Күчтөрдүн     │

│Кыргыз Республикасынын башка      │Кыргыз Республикасынын башка      │

│аскерлеринин же аскердик          │аскерлеринин же аскердик          │

│түзүлүштөрүнүн бөлүктөрүнүн       │түзүлүштөрүнүн бөлүктөрүнүн       │

│күжүрмөн аракеттерине катышып     │күжүрмөн аракеттерине катышып     │

│жатса же Куралдуу Күчтөрдүн,      │жатса же Куралдуу Күчтөрдүн,      │

│Кыргыз Республикасынын башка      │Кыргыз Республикасынын башка      │

│аскерлеринин же аскердик          │аскерлеринин же аскердик          │

│түзүлүштөрүнүн бөлүктөрүнүн       │түзүлүштөрүнүн бөлүктөрүнүн       │

│күжүрмөн аракеттерине катышып     │күжүрмөн аракеттерине катышып     │

│жаткан доогердин өтүнүчү боюнча;  │жаткан доогердин өтүнүчү боюнча;  │

│4) сот иши конституциялык,        │4) сот иши конституциялык,        │

│жарандык, жазыктык тартипте же    │жарандык, жазыктык тартипте же    │

│администрациялык тартипте каралып │администрациялык тартипте каралып │

│жаткан башка иш чечилмейинче ошол │жаткан башка иш чечилмейинче ошол │

│ишти кароо мүмкүн болбосо;        │ишти кароо мүмкүн болбосо;        │

│5) сот ошол иште колдонулган же   │5) сот ошол иште колдонулган же   │

│колдонууга жаткан Кыргыз          │колдонууга жаткан Кыргыз          │

│Республикасынын мыйзамынын же     │Республикасынын мыйзамынын же     │

│башка ченемдик укуктук актынын    │башка ченемдик укуктук актынын    │

│Кыргыз Республикасынын            │Кыргыз Республикасынын            │

│Конституциясына ылайык келиши     │Конституциясына ылайык келиши     │

│жөнүндө маселенин анык эместигин  │жөнүндө маселенин анык эместигин  │

│тапса же бул маселе боюнча Кыргыз │тапса же бул маселе боюнча Кыргыз │

│Республикасынын [Конституциялык   │Республикасынын ЖОГОРКУ СОТУНУН   │

│сотуна] суроо-талап жөнөтсө сот   │КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫНА         │

│ишин жүргүзүүнү токтото турат.    │суроо-талап жөнөтсө сот ишин      │

│                                  │жүргүзүүнү токтото турат.         │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│217-берене. Сот ишин жүргүзүүнү   │217-берене. Сот ишин жүргүзүүнү   │

│            токтото турууга       │            токтото турууга       │

│            соттун укугу          │            соттун укугу          │

│                                  │                                  │

│Сот ишке катышкан жактардын арызы │Сот ишке катышкан жактардын арызы │

│боюнча же өз демилгеси менен      │боюнча же өз демилгеси менен      │

│төмөнкү учурларда:                │төмөнкү учурларда:                │

│1) тараптар Кыргыз Республикасынын│1) тараптар Кыргыз Республикасынын│

│Куралдуу Күчтөрүндө, башка        │Куралдуу Күчтөрүндө, башка        │

│аскерлеринде же аскердик          │аскерлеринде же аскердик          │

│түзүлүштөрүндө чакыруу боюнча же  │түзүлүштөрүндө чакыруу боюнча же  │

│кандайдыр-бир мамлекеттик милдетти│кандайдыр-бир мамлекеттик милдетти│

│аткаруу үчүн тартылган аскердик   │аткаруу үчүн тартылган аскердик   │

│кызматта турса;                   │кызматта турса;                   │

│2) тараптар узак мөөнөттүк иш     │2) тараптар узак мөөнөттүк иш     │

│сапарында болсо;                  │сапарында болсо;                  │

│3) тараптар дарылоо мекемелеринде │3) тараптар дарылоо мекемелеринде │

│болсо же алардын оорусу сотко     │болсо же алардын оорусу сотко     │

│келүүгө жолтоо болсо жана         │келүүгө жолтоо болсо жана         │

│медициналык мекеменин аныктама    │медициналык мекеменин аныктама    │

│каты менен ырасталса;             │каты менен ырасталса;             │

│4) ушул Кодекстин 130-статьясында │4) ушул Кодекстин 130-статьясында │

│каралган учурда жоопкер издөөдө   │каралган учурда жоопкер издөөдө   │

│болсо;                            │болсо;                            │

│5) сот экспертиза дайындаганда;   │5) сот экспертиза дайындаганда;   │

│6) [камкордук көрүү жана          │6) ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО │

│көзөмөлдүк кылуу органдары] асырап│БОЮНЧА БӨЛҮМДӨРҮ асырап алуу иши  │

│алуу иши боюнча асырандылардын    │боюнча асырандылардын жашоо шартын│

│жашоо шартын текшерүүнү           │текшерүүнү дайындаганда;          │

│дайындаганда;                     │7) ишти чечүүдө колдон колдонууга │

│7) ишти чечүүдө колдонулган же    │жата турган мыйзамдын             │

│колдонууга жата турган мыйзамдын  │конституциялуулугун текшерүү      │

│конституциялуулугун текшерүү      │жөнүндө өтүнүчтү өз кароосуна     │

│жөнүндө өтүнүчтү өз кароосуна     │кабыл алгандык жөнүндө Кыргыз     │

│кабыл алгандык жөнүндө Кыргыз     │Республикасынын ЖОГОРКУ СОТУНУН   │

│Республикасынын [Конституциялык   │КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫНАН        │

│сотунан] билдирме алганда;        │билдирме алганда;                 │

│8) сот тапшырмасы жөнөтүлгөндө сот│8) сот тапшырмасы жөнөтүлгөндө сот│

│ишин жүргүзүүнү токтото тура алат;│ишин жүргүзүүнү токтото тура алат;│

│9) мамлекеттик органдарга ченемдик│9) мамлекеттик органдарга ченемдик│

│укуктук актыларды түшүндүрүү      │укуктук актыларды түшүндүрүү      │

│боюнча расмий суроо жиберүү.      │боюнча расмий суроо жиберүү.      │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│218-берене. Сот ишин жүргүзүүнү   │218-берене. Сот ишин жүргүзүүнү   │

│            токтото туруу мөөнөтү │            токтото туруу мөөнөтү │

│                                  │                                  │

│1. Сот ишин жүргүзүү төмөнкү      │1. Сот ишин жүргүзүү төмөнкү      │

│учурларда:                        │учурларда:                        │

│1) ушул Кодекстин 216-статьясынын │1) ушул Кодекстин 216-статьясынын │

│1-2-пунктчаларында каралган       │1-2-пунктчаларында каралган       │

│учурларда - чыгып калган жактын   │учурларда - чыгып калган жактын   │

│укук мастоочусун аныктаганга же   │укук мастоочусун аныктаганга же   │

│аракетке жөндөмсүз жактын өкүлүн  │аракетке жөндөмсүз жактын өкүлүн  │

│дайындаганга чейин;               │дайындаганга чейин;               │

│2) ушул Кодекстин 216-статьясынын │2) ушул Кодекстин 216-статьясынын │

│3-пунктчасында жана               │3-пунктчасында жана               │

│217-статьясында каралган учурларда│217-статьясында каралган учурларда│

│- тараптын Кыргыз Республикасынын │- тараптын Кыргыз Республикасынын │

│Куралдуу Күчтөрүнүн, башка        │Куралдуу Күчтөрүнүн, башка        │

│аскерлеринин же аскердик          │аскерлеринин же аскердик          │

│түзүлүштөрүнүн курамында болушу   │түзүлүштөрүнүн курамында болушу   │

│токтогонго чейин, ал мамлекеттик  │токтогонго чейин, ал мамлекеттик  │

│милдетти аткаруусун аяктаганга    │милдетти аткаруусун аяктаганга    │

│чейин, кызматтык иш сапарынан     │чейин, кызматтык иш сапарынан     │

│кайтканга, дарылоо мекемесинен    │кайтканга, дарылоо мекемесинен    │

│чыкканга же оорусунан айыкканга   │чыкканга же оорусунан айыкканга   │

│чейин, жоопкер табылганга чейин,  │чейин, жоопкер табылганга чейин,  │

│сотко эксперттин корутундусу,     │сотко эксперттин корутундусу,     │

│[камкордук көрүүчү жана көзөмөлдүк│ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО    │

│кылуучу органдын текшерүү актысы  │БОЮНЧА БӨЛҮМДҮН ТЕКШЕРҮҮ АКТЫСЫ   │

│берилгенге чейин, Кыргыз          │БЕРИЛГЕНГЕ ЧЕЙИН, КЫРГЫЗ          │

│Республикасынын Конституциялык    │РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ЖОГОРКУ СОТУНУН   │

│сотунун] тийиштүү чечими          │КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫНЫН        │

│чыгарылганга же соттун тапшырмасы │тийиштүү чечими чыгарылганга же   │

│аткарылганга чейин;               │соттун тапшырмасы аткарылганга    │

│3) ушул Кодекстин 216-статьясынын │чейин;                            │

│4-пунктчасында каралган учурларда │3) ушул Кодекстин 216-статьясынын │

│- соттун токтому, чечими, өкүмү,  │4-пунктчасында каралган учурларда │

│аныктамасы мыйзамдуу күчүнө       │- соттун токтому, чечими, өкүмү,  │

│киргенге же администрациялык      │аныктамасы мыйзамдуу күчүнө       │

│тартипте каралып жаткан иш боюнча │киргенге же администрациялык      │

│токтом чыгарылганга чейин;        │тартипте каралып жаткан иш боюнча │

│4) ушул Кодекстин 216-статьясынын │токтом чыгарылганга чейин;        │

│5-пунктчасында каралган учурларда │4) ушул Кодекстин 216-статьясынын │

│- Кыргыз Республикасынын          │5-пунктчасында каралган учурларда │

│[Конституциялык соту] өтүнүчтү    │- Кыргыз Республикасынын ЖОГОРКУ  │

│караганга чейин токтотула турат.  │СОТУНУН КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫ   │

│                                  │өтүнүчтү караганга чейин токтотула│

│                                  │турат.                            │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│221-берене. Сот ишин жүргүзүүнү   │221-берене. Сот ишин жүргүзүүнү   │

│            токтотуунун негиздери │            токтотуунун негиздери │

│                                  │                                  │

│Сот:                              │Сот:                              │

│1) эгерде иш жарандык сот ишин    │1) эгерде иш жарандык сот ишин    │

│жүргүзүү тартибинде каралууга жана│жүргүзүү тартибинде каралууга жана│

│чечүүгө жатпаса;                  │чечүүгө жатпаса;                  │

│2) эгерде доогер ошол             │2) эгерде доогер ошол             │

│категориядагы иш үчүн мыйзамда    │категориядагы иш үчүн мыйзамда    │

│белгиленген же тараптардын        │белгиленген же тараптардын        │

│келишиминде каралган талашты      │келишиминде каралган талашты      │

│сотсуз же сотко чейинки чечүүнүн  │сотсуз же сотко чейинки чечүүнүн  │

│алдын ала тартиби сакталбаса жана │алдын ала тартиби сакталбаса жана │

│андай тартипти колдонуу           │андай тартипти колдонуу           │

│мүмкүнчүлүгү жоюлганда;           │мүмкүнчүлүгү жоюлганда;           │

│3) эгерде ошол эле тараптардын    │3) эгерде ошол эле тараптардын    │

│ортосунда, ошол эле предмет       │ортосунда, ошол эле предмет       │

│жөнүндө талдаш жана ошол эле      │жөнүндө талдаш жана ошол эле      │

│негиздер боюнча чыгарылган соттун │негиздер боюнча чыгарылган соттун │

│чечими болсо же доогердин доодон  │чечими болсо же доогердин доодон  │

│баш тарткандыгы же тараптардын    │баш тарткандыгы же тараптардын    │

│тынчтык макулдашууга келишин      │тынчтык макулдашууга келишин      │

│бекитүү жөнүндө сот ишин          │бекитүү жөнүндө сот ишин          │

│жүргүзүүнү токтотуу жөнүндө       │жүргүзүүнү токтотуу жөнүндө       │

│чыгарылган соттун аныктамасы      │чыгарылган соттун аныктамасы      │

│мыйзамдуу күчүнө кирсе;           │мыйзамдуу күчүнө кирсе;           │

│4) эгерде доогер доодон баш тартса│4) эгерде доогер доодон баш тартса│

│жана сот баш тартууну кабыл алса; │жана сот баш тартууну кабыл алса; │

│5) эгерде тараптар тынышуу        │5) эгерде тараптар тынышуу        │

│макулдашуусуна жетишсе жана ал сот│макулдашуусуна жетишсе жана ал сот│

│тарабынан бекитилсе;              │тарабынан бекитилсе;              │

│6) эгерде ошол эле тараптардын    │6) эгерде ошол эле тараптардын    │

│ортосундагы талаш боюнча, ошол эле│ортосундагы талаш боюнча, ошол эле│

│предмет жөнүндө жана ошол эле     │предмет жөнүндө жана ошол эле     │

│негиздер боюнча аксакалдар соту   │негиздер боюнча аксакалдар соту   │

│чечим чыгарса;                    │чечим чыгарса;                    │

│7) эгерде иш боюнча тараптардын   │7) эгерде иш боюнча тараптардын   │

│бири болуп саналган жаран жекече  │бири болуп саналган жаран жекече  │

│ишкер өлгөндөн кийин укуктук талаш│ишкер өлгөндөн кийин укуктук талаш│

│мамилелер укукту мурастоого жол   │мамилелер укукту мурастоого жол   │

│бербесе;                          │бербесе;                          │

│8) эгерде иш боюнча тарап болуп   │8) эгерде иш боюнча тарап болуп   │

│чыккан юридикалык жак укук        │чыккан юридикалык жак укук        │

│мурастоочуну аныктабастан         │мурастоочуну аныктабастан         │

│жоюлганда;                        │жоюлганда;                        │

│9) эгерде талаштын предмети же    │9) эгерде талаштын предмети же    │

│тарапта болгондо;                 │тарапта болгондо;                 │

│10) ошол эле тараптардын          │10) ошол эле тараптардын          │

│ортосундагы талаш боюнча, ошол эле│ортосундагы талаш боюнча, ошол эле│

│предмет жөнүндө жана ошол эле     │предмет жөнүндө жана ошол эле     │

│негиздер боюнча бейтарап сот чечим│негиздер боюнча бейтарап сот чечим│

│чыгарса;                          │чыгарса;                          │

│11) эгерде биринчи инстанциядагы  │11) эгерде биринчи инстанциядагы  │

│сот тарабынан чечим кабыл         │сот тарабынан чечим кабыл         │

│алынганга чейин тараптар талашты  │алынганга чейин тараптар талашты  │

│бейтарап сотуна берүү жөнүндө     │бейтарап сотуна берүү жөнүндө     │

│макулдашуу түзүшсө сот ишин       │макулдашуу түзүшсө сот ишин       │

│жүргүзүүнү токтотот;              │жүргүзүүнү токтотот;              │

│[12) эгерде ишти соттук           │12) КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.   │

│териштирүүгө даярдоо процессинде  │                                  │

│же талаш тартышты маңызы боюнча   │                                  │

│кароо процессинде арыз берилгенге │                                  │

│чейин доонун эскиришинин мыйзам   │                                  │

│менен белгиленген мөөнөтү өтүп    │                                  │

│кеткендиги белгиленсе жана ал     │                                  │

│калыбына келтирүүгө жатпаса же    │                                  │

│болбосо калыбына келтирүүдөн баш  │                                  │

│тартылса.]                        │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│225-берене. Аныктама чыгаруунун   │225-берене. Аныктама чыгаруунун   │

│            тартиби               │            тартиби               │

│                                  │                                  │

│1. Иш маңызы боюнча чечилбей      │1. ИШ МАҢЫЗЫ БОЮНЧА ЧЕЧИЛБЕЙ      │

│калган [биринчи инстанциядагы]    │КАЛГАН СОТТУН АКТЫСЫ АНЫКТАМА     │

│соттун актысы аныктама түрүндө    │ТҮРҮНДӨ ЧЫГАРЫЛАТ.                │

│чыгарылат.                        │Аныктама өз алдынча процесстик    │

│Аныктама өз алдынча процесстик    │документ катары ушул Кодекстин    │

│документ катары ушул Кодекстин    │16-статьясында каралган тартипте  │

│16-статьясында каралган тартипте  │сот тарабынан кеңешүү бөлмөсүндө  │

│сот тарабынан кеңешүү бөлмөсүндө  │чыгарылат.                        │

│чыгарылат.                        │2. Анча татаал эмес маселелерди   │

│2. Анча татаал эмес маселелерди   │чечүүдө сот кеңешүү бөлмөсүнө     │

│чечүүдө сот кеңешүү бөлмөсүнө     │барбастан эле аныктама чыгара     │

│барбастан эле аныктама чыгара     │алат. Мындай аныктама сот         │

│алат. Мындай аныктама сот         │отурумунун протоколуна жазылат.   │

│отурумунун протоколуна жазылат.   │3. Аныктама кабыл алынаар замат   │

│3. Аныктама кабыл алынаар замат   │дароо жарыя кылынат.              │

│дароо жарыя кылынат.              │4. Соттун аныктамасы ушул Кодексте│

│4. Соттун аныктамасы ушул Кодексте│белгиленген мөөнөттө даттанылышы  │

│белгиленген мөөнөттө даттанылышы  │мүмкүн.                           │

│мүмкүн.                           │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│229-берене. Протокол жазуунун     │229-берене. Протокол жазуунун     │

│            милдеттүүлүгү         │            милдеттүүлүгү         │

│                                  │                                  │

│[Биринчи инстанциядагы соттун ар  │СОТ ОТУРУМУНУН АР БИРИ БОЮНЧА     │

│бир соттук отуруму, ошондой эле   │ПРОТОКОЛ ЖАЗЫЛАТ.                 │

│отурумдан тышкары жүргүзүлгөн ар  │                                  │

│бир өзүнчө процесстик аракеттер   │                                  │

│жөнүндө протокол жазылат.]        │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│230-берене. Протоколдун мазмуну   │230-берене. Протоколдун мазмуну   │

│                                  │                                  │

│[1. Сот отурумунун же отурумдан   │1. СОТ ОТУРУМУНУН ПРОТОКОЛУНДА    │

│тышкары каралган ар бир өзүнчө    │ИШТИ ТЕРИШТИРҮҮНҮН БАРДЫК ОЛУТТУУ │

│процесстик аракеттердин           │УЧУРЛАРЫ ЧАГЫЛДЫРЫЛУУГА ТИЙИШ.    │

│протоколунда ишти териштирүүнүн же│2. Сот отурумунун протоколунда:   │

│өзүнчө процесстик аракеттердин    │1) сот отуруму болгон жыл, айы,   │

│бардык олуттуу учурлары           │күнү жана орду;                   │

│чагылдырылууга тийиш.]            │2) сот отуруму башталган жана     │

│2. Сот отурумунун протоколунда:   │аяктаган убакыт;                  │

│1) сот отуруму болгон жыл, айы,   │3) ишти караган соттун аталышы,   │

│күнү жана орду;                   │соттун курамы жана сот отурумунун │

│2) сот отуруму башталган жана     │катчысы;                          │

│аяктаган убакыт;                  │4) иштин аталышы;                 │

│3) ишти караган соттун аталышы,   │5) ишке катышкан жактардын,       │

│соттун курамы жана сот отурумунун │алардын өкүлдөрүнүн, күбөлөрдүн,  │

│катчысы;                          │эксперттердин, адистердин,        │

│4) иштин аталышы;                 │тилмечтердин келгендиги жөнүндө   │

│5) ишке катышкан жактардын,       │маалымат;                         │

│алардын өкүлдөрүнүн, күбөлөрдүн,  │6) ишке катышкан жактарга, алардын│

│эксперттердин, адистердин,        │өкүлдөрүнө, күбөлөргө,            │

│тилмечтердин келгендиги жөнүндө   │эксперттерге, адистерге,          │

│маалымат;                         │тилмечтерге алардын процесстик    │

│6) ишке катышкан жактарга, алардын│укуктарын жана милдеттерин        │

│өкүлдөрүнө, күбөлөргө,            │түшүндүрүү жөнүндө маалымат;      │

│эксперттерге, адистерге,          │7) төрагалык кылуучунун буйругу   │

│тилмечтерге алардын процесстик    │жана соттун отурум залында сот    │

│укуктарын жана милдеттерин        │чыгарган аныктама;                │

│түшүндүрүү жөнүндө маалымат;      │8) ишке катышкан жактардын жана   │

│7) төрагалык кылуучунун буйругу   │алардын өкүлдөрүнүн арыздары,     │

│жана соттун отурум залында сот    │өтүнүчтөрү жана түшүнүктөрү;      │

│чыгарган аныктама;                │9) күбөлөрдүн көрсөтмөлөрү,       │

│8) ишке катышкан жактардын жана   │эксперттердин өз корутундуларын   │

│алардын өкүлдөрүнүн арыздары,     │оозеки түшүндүрүүлөрү, адистердин │

│өтүнүчтөрү жана түшүнүктөрү;      │түшүндүрмөлөрү;                   │

│9) күбөлөрдүн көрсөтмөлөрү,       │10) жазуу жүзүндөгү далилдерди    │

│эксперттердин өз корутундуларын   │жарыя кылуу, жазылган үндү угуу,  │

│оозеки түшүндүрүүлөрү, адистердин │көрмө жазууларды көрүү, буюм      │

│түшүндүрмөлөрү;                   │далилдерди кароо жөнүндө          │

│10) жазуу жүзүндөгү далилдерди    │маалыматтар;                      │

│жарыя кылуу, жазылган үндү угуу,  │11) мамлекеттик бийлик            │

│көрмө жазууларды көрүү, буюм      │органдарынын жана жергиликтүү өз  │

│далилдерди кароо жөнүндө          │алдынча башкаруу органдарынын     │

│маалыматтар;                      │корутундулары;                    │

│11) мамлекеттик бийлик            │12) соттогу жарыш сөздөрдүн       │

│органдарынын жана жергиликтүү өз  │мазмуну;                          │

│алдынча башкаруу органдарынын     │13) чечимдин жана аныктаманын     │

│корутундулары;                    │мазмунун жарыя кылуу жана         │

│12) соттогу жарыш сөздөрдүн       │түшүндүрүү, аларга даттануунун    │

│мазмуну;                          │тартиби жана мөөнөтү жөнүндө      │

│13) чечимдин жана аныктаманын     │маалыматтар;                      │

│мазмунун жарыя кылуу жана         │14) протокол менен таанышуу жана  │

│түшүндүрүү, аларга даттануунун    │ага сын пикирлерди берүү укуктарын│

│тартиби жана мөөнөтү жөнүндө      │ишке катышкан адамдарга түшүндүрүү│

│маалыматтар;                      │жөнүндө маалыматтар;              │

│14) протокол менен таанышуу жана  │15) протокол түзүлгөн дата        │

│ага сын пикирлерди берүү укуктарын│көрсөтүлөт.                       │

│ишке катышкан адамдарга түшүндүрүү│                                  │

│жөнүндө маалыматтар;              │                                  │

│15) протокол түзүлгөн дата        │                                  │

│көрсөтүлөт.                       │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│231-берене. Протокол түзүү        │231-берене. Протокол түзүү        │

│                                  │                                  │

│1. Протоколду соттун отурумунда   │1. ПРОТОКОЛДУ СОТТУН ОТУРУМУНДА   │

│[же процесстик иш аракетти        │КАТЧЫ ТАРАБЫНАН ТҮЗҮЛӨТ.          │

│отурумдан тышкары өткөрүү         │Протокол жазуу жүзүндө (кол менен │

│учурунда] катчы тарабынан түзүлөт.│же машинкага басуу менен) түзүлөт.│

│Протокол жазуу жүзүндө (кол менен │СОТ ПРОТОКОЛДУН ТОЛУК ТҮЗҮЛҮШҮН   │

│же машинкага басуу менен) түзүлөт.│КАМСЫЗ КЫЛУУ ҮЧҮН СОТТУН          │

│Сот протоколдун толук түзүлүшүн   │ОТУРУМУНДА ҮН- ЖАНА КӨРМӨ         │

│камсыз кылуу үчүн соттун          │ЖАЗУУЛАРДЫ КОЛДОНО АЛАТ. МЫНДАЙ   │

│отурумунда [же процесстик         │УЧУРЛАРДА ҮН- ЖАНА КӨРМӨ ЖАЗУУЛАР │

│иш-аракетти отурумдан тышкары     │ПРОТОКОЛГО ТИРКЕЛЕТ, АНДА БУЛАР   │

│өткөрүү учурунда] үн- жана көрмө  │КОЛДОНУЛГАНДЫГЫ ЖӨНҮНДӨ БЕЛГИ     │

│жазууларды колдоно алат. Мындай   │КОЮЛАТ.                           │

│учурларда үн- жана көрмө жазуулар │2. Ишке катышкан адамдар жана     │

│протоколго тиркелет, анда булар   │өкүлдөр өздөрү олуттуу деп        │

│колдонулгандыгы жөнүндө белги     │эсептеген жагдайлар жөнүндө       │

│коюлат.                           │маалыматтарды протоколго жазуу    │

│2. Ишке катышкан адамдар жана     │тууралу, протоколдун кандайдыр-бир│

│өкүлдөр өздөрү олуттуу деп        │бөлүгүн жарыя кылуу тууралу өтүнүч│

│эсептеген жагдайлар жөнүндө       │кылууга укуктуу.                  │

│маалыматтарды протоколго жазуу    │3. Протокол соттун отуруму        │

│тууралу, протоколдун кандайдыр-бир│аяктагандан кийин үч күндөн       │

│бөлүгүн жарыя кылуу тууралу өтүнүч│кечиктирбестен түзүлүүгө жана кол │

│кылууга укуктуу.                  │коюлууга тийиш.                   │

│3. Протокол соттун отуруму        │4. Татаал иштер боюнча соттун     │

│аяктагандан кийин үч күндөн       │отурумунун протоколу кыйла        │

│кечиктирбестен түзүлүүгө жана кол │узагыраак убакытта, бирок соттун  │

│коюлууга тийиш.                   │отуруму аяктагандан кийин жети    │

│4. Татаал иштер боюнча соттун     │күндөн кечиктирбестен түзүлүүгө   │

│отурумунун протоколу кыйла        │жана кол коюлууга тийиш.          │

│узагыраак убакытта, бирок соттун  │5. Протоколго соттун отурумуна    │

│отуруму аяктагандан кийин жети    │төрагалык кылган адам жана андагы │

│күндөн кечиктирбестен түзүлүүгө   │катчы кол коет.                   │

│жана кол коюлууга тийиш.          │Протоколдогу бардык өзгөртүүлөр,  │

│5. Протоколго соттун отурумуна    │толуктоолор, оңдоолор жазылууга   │

│төрагалык кылган адам жана андагы │жана алардын колу менен           │

│катчы кол коет.                   │күбөлөндүрүлүүгө тийиш.           │

│Протоколдогу бардык өзгөртүүлөр,  │                                  │

│толуктоолор, оңдоолор жазылууга   │                                  │

│жана алардын колу менен           │                                  │

│күбөлөндүрүлүүгө тийиш.           │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│247-берене. Соттун буйругу бериле │247-берене. Соттун буйругу бериле │

│            турган талаптар       │            турган талаптар       │

│                                  │                                  │

│Төмөнкүдөй учурда:                │Төмөнкүдөй учурда:                │

│1) эгерде талап нотариалдык жактан│1) эгерде талап нотариалдык жактан│

│күбөлөндүрүлгөн бүтүмгө           │күбөлөндүрүлгөн бүтүмгө           │

│негизделсе;                       │негизделсе;                       │

│2) эгерде талап жөнөкөй жазуу     │2) эгерде талап жөнөкөй жазуу     │

│жүзүндө жасалган бүтүмгө          │жүзүндө жасалган бүтүмгө          │

│негизделгенде;                    │негизделгенде;                    │

│3) эгерде талап нотариус тарабынан│3) эгерде талап нотариус тарабынан│

│күбөлөндүрүлгөн төлөбөй коюу      │күбөлөндүрүлгөн төлөбөй коюу      │

│векселине протестке, бейакцептке  │векселине протестке, бейакцептке  │

│же акцептке дата койбой коюуга    │же акцептке дата койбой коюуга    │

│негизделгенде;                    │негизделгенде;                    │

│4) эгерде аталыкты белгилөө,      │4) эгерде аталыкты белгилөө,      │

│аталыкты (энеликти)               │аталыкты (энеликти)               │

│талашып-тартышуу же үчүнчү        │талашып-тартышуу же үчүнчү        │

│жактарды тартуу зарылчылыгы менен │жактарды тартуу зарылчылыгы менен │

│байланышпаган бойго жете элек     │байланышпаган бойго жете элек     │

│балдарга алиментти өндүрүү жөнүндө│балдарга алиментти өндүрүү жөнүндө│

│талап билдирилсе;                 │талап билдирилсе;                 │

│5) эгерде салыктар жана башка     │5) эгерде салыктар жана башка     │

│[милдеттүү] төлөмдөр боюнча       │САЛЫК ЭМЕС төлөмдөр боюнча        │

│калдыктарды жарандардан өндүрүү   │калдыктарды жарандардан өндүрүү   │

│жөнүндө талап коюлганда;          │жөнүндө талап коюлганда;          │

│6) эгерде кызматкерге эсептелген, │6) эгерде кызматкерге эсептелген, │

│бирок төлөнбөгөн эмгек акыны      │бирок төлөнбөгөн эмгек акыны      │

│өндүрүү жөнүндө талап коюлганда;  │өндүрүү жөнүндө талап коюлганда;  │

│7) эгерде жоопкерди же карызкорду │7) ЭГЕРДЕ ЖООПКЕРДИ ЖЕ КАРЫЗКОРДУ │

│жана анын мүлкүн, ошондой эле     │ЖАНА АНЫН МҮЛКҮН, ОШОНДОЙ ЭЛЕ     │

│карызкордон тартып алынган баланы │КАРЫЗКОРДОН ТАРТЫП АЛЫНГАН БАЛАНЫ │

│соттун чечими боюнча издөө боюнча │СОТТУН ЧЕЧИМИ БОЮНЧА ИЗДӨӨ БОЮНЧА │

│чыгымдардын ордун толтуруу жөнүндө│ЧЫГЫМДАРДЫН ОРДУН ТОЛТУРУУ ЖӨНҮНДӨ│

│ички иштер органы [же салык       │ИЧКИ ИШТЕР ОРГАНЫ ТАЛАП КОЙСО     │

│полициясы] талап койсо соттун     │СОТТУН БУЙРУГУ ЧЫГАРЫЛАТ.         │

│буйругу чыгарылат.                │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│279-берене. Арызды кабыл алгандан │279-берене. Арызды кабыл алгандан │

│            кийинки соттун        │            кийинки соттун        │

│            иш-аракеттери         │            иш-аракеттери         │

│                                  │                                  │

│1. Ишти соттук териштирүүгө       │1. Ишти соттук териштирүүгө       │

│даярдоодо судья дайынсыз жок      │даярдоодо судья дайынсыз жок      │

│болгон жаран жөнүндө кайсы жактар │болгон жаран жөнүндө кайсы жактар │

│маалымат бере ала тургандыгын     │маалымат бере ала тургандыгын     │

│аныктайт, ошондой эле дайынсыз жок│аныктайт, ошондой эле дайынсыз жок│

│болгондун белгилүү болгон акыркы  │болгондун белгилүү болгон акыркы  │

│жашаган жана иштеген жери боюнча  │жашаган жана иштеген жери боюнча  │

│тиешелүү уюмдардан ал тууралуу    │тиешелүү уюмдардан ал тууралуу    │

│болгон маалыматтарды сурап алат.  │болгон маалыматтарды сурап алат.  │

│2. Арызды кабыл алгандан кийин    │2. Арызды кабыл алгандан кийин    │

│судья дайынсыз жок болгон жарандын│судья дайынсыз жок болгон жарандын│

│мүлкүнүн жайгашкан жери боюнча    │мүлкүнүн жайгашкан жери боюнча    │

│[камкордук кылуучу органдарга]    │ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО    │

│мүлктү башкаруучуну дайындоону    │БОЮНЧА БӨЛҮМГӨ мүлктү башкаруучуну│

│сунуш кыла алат.                  │дайындоону сунуш кыла алат.       │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│280-берене. Арыз боюнча соттун    │280-берене. Арыз боюнча соттун    │

│            чечими                │            чечими                │

│                                  │                                  │

│1. Жаранды дайынсыз жок болгон деп│1. Жаранды дайынсыз жок болгон деп│

│табуу жөнүндөгү соттун чечими анын│табуу жөнүндөгү соттун чечими анын│

│мүлкүн [камкордук кылуучу орган]  │мүлкүн ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ    │

│бул мүлктү ишенимдүү башкаруу     │КОЛДОО БОЮНЧА БӨЛҮМ бул мүлктү    │

│(зарыл болгон учурда туруктуу     │ишенимдүү башкаруу (зарыл болгон  │

│башкаруу) жөнүндөгү келишим түзгөн│учурда туруктуу башкаруу)         │

│жакка өткөрүп берүү үчүн негиз    │жөнүндөгү келишим түзгөн жакка    │

│болот.                            │өткөрүп берүү үчүн негиз болот.   │

│2. Жарандын өлгөндүгүн жарыялоо   │2. Жарандын өлгөндүгүн жарыялоо   │

│жөнүндөгү соттун чечими жарандык  │жөнүндөгү соттун чечими жарандык  │

│абалды каттоо органы тарабынан    │абалды каттоо органы тарабынан    │

│жарандын өлгөндүгү жөнүндөгү      │жарандын өлгөндүгү жөнүндөгү      │

│жазууну жарандык абалды каттоо    │жазууну жарандык абалды каттоо    │

│китебине киргизүү үчүн негиз      │китебине киргизүү үчүн негиз      │

│болот.                            │болот.                            │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│281-берене. Дайынсыз жок же өлгөн │281-берене. Дайынсыз жок же өлгөн │

│            деп табылган жарандын │            деп табылган жарандын │

│            келгендигинин же анын │            келгендигинин же анын │

│            турган жеринин        │            турган жеринин        │

│            аныкталгандыгынын     │            аныкталгандыгынын     │

│            натыйжасы             │            натыйжасы             │

│                                  │                                  │

│1. Дайынсыз жок деп табылган же   │1. Дайынсыз жок деп табылган же   │

│өлгөн деп жарыяланган адам келген │өлгөн деп жарыяланган адам келген │

│же анын жүргөн жери табылган      │же анын жүргөн жери табылган      │

│учурда сот өзүнүн жаңы чечими     │учурда сот өзүнүн жаңы чечими     │

│менен өзүнүн мурдагы чечимин алып │менен өзүнүн мурдагы чечимин алып │

│салат.                            │салат.                            │

│2. Мыйзамдуу күчүнө киргенден     │2. Мыйзамдуу күчүнө киргенден     │

│кийин соттун жаңы чечими жарандын │кийин соттун жаңы чечими жарандын │

│мүлкүн ишенимдүү башкарууну алып  │мүлкүн ишенимдүү башкарууну алып  │

│салуу үчүн [камкордук кылуучу     │салуу үчүн ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ│

│органдарга] же жарандык абалды    │КОЛДОО БОЮНЧА БӨЛҮМГӨ же жарандык │

│каттоо китебиндеги анын өлүмү     │абалды каттоо китебиндеги анын    │

│жөнүндөгү жазууну жокко чыгаруу   │өлүмү жөнүндөгү жазууну жокко     │

│үчүн жарандык абалды каттоо       │чыгаруу үчүн жарандык абалды      │

│органына жиберилет.               │каттоо органына жиберилет.        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│282-берене. Арызды берүү          │282-берене. Арызды берүү          │

│                                  │                                  │

│1. Спирт ичимдиктерин же баңги    │1. Спирт ичимдиктерин же баңги    │

│заттарды ашыкча                   │заттарды ашыкча                   │

│пайдалангандыгынын, кумар         │пайдалангандыгынын, кумар         │

│оюндарына патологиялык жактан     │оюндарына патологиялык жактан     │

│азгырылуунун натыйжасында жарандын│азгырылуунун натыйжасында жарандын│

│аракетке жөндөмдүүлүгү чектелген  │аракетке жөндөмдүүлүгү чектелген  │

│деп табуу жөнүндөгү иш анын       │деп табуу жөнүндөгү иш анын       │

│үй-бүлө мүчөлөрүнүн, [камкордук   │үй-бүлө мүчөлөрүнүн, ҮЙ-БҮЛӨНҮ    │

│кылуучу органдардын] же           │ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО БОЮНЧА       │

│прокурордун арызы боюнча козголот.│БӨЛҮМДҮН же прокурордун арызы     │

│2. Жаранды психикасынын           │боюнча козголот.                  │

│бузулушунан улам аракетке         │2. Жаранды психикасынын           │

│жөндөмсүз деп табуу жөнүндөгү иш  │бузулушунан улам аракетке         │

│сотто анын үй-бүлө мүчөлөрүнүн,   │жөндөмсүз деп табуу жөнүндөгү иш  │

│аны менен чогуу жашагандыгына же  │сотто анын үй-бүлө мүчөлөрүнүн,   │

│жашабагандыгына карабастан жакын  │аны менен чогуу жашагандыгына же  │

│туугандарынын (ата-энесинин,      │жашабагандыгына карабастан жакын  │

│балдарынын, бир туугандарынын,    │туугандар (ата-энесинин,          │

│эже-карындаштарынын) [камкордук   │балдарынын, бир туугандарынын,    │

│кылуучу органдардын] же           │эже-карындаштарынын) ҮЙ-БҮЛӨНҮ    │

│прокурордун, психиатриялык дарылоо│ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО БОЮНЧА       │

│мекемесинин арызы боюнча козголот.│БӨЛҮМДҮН же прокурордун,          │

│3. Жаранды аракетке жөндөмсүз же  │психиатриялык дарылоо мекемесинин │

│аракетке жөндөмдүүлүгү чектелген  │арызы боюнча козголот.            │

│деп табуу жөнүндөгү арыз ал       │3. Жаранды аракетке жөндөмсүз же  │

│жарандын жашаган жери боюнча, ал  │аракетке жөндөмдүүлүгү чектелген  │

│эми ал адам психиатриялык дарылоо │деп табуу жөнүндөгү арыз ал       │

│мекемесине орноштурулса, анда бул │жарандын жашаган жери боюнча, ал  │

│дарылоо мекемесинин жайгашкан жери│эми ал адам психиатриялык дарылоо │

│боюнча берилет.                   │мекемесине орноштурулса, анда бул │

│                                  │дарылоо мекемесинин жайгашкан жери│

│                                  │боюнча берилет.                   │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│285-берене. Арызды кароо          │285-берене. Арызды кароо          │

│                                  │                                  │

│1. Жаранды аракетке жөндөмдүүлүгү │1. Жаранды аракетке жөндөмдүүлүгү │

│чектелген деп табуу жөнүндөгү иш  │чектелген деп табуу жөнүндөгү иш  │

│сотто жарандын өзүнүн, арыз       │сотто жарандын өзүнүн, арыз       │

│берүүчүнүн, прокурордун жана      │берүүчүнүн, прокурордун жана      │

│[камкордук кылуучу органдын]      │ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО    │

│өкүлүнүн катышуусу менен каралат. │БОЮНЧА БӨЛҮМДҮН өкүлүнүн катышуусу│

│2. Жаранды аракетке жөндөмсүз деп │менен каралат.                    │

│табуу жөнүндөгү ишти сот арыз     │2. Жаранды аракетке жөндөмсүз деп │

│берүүчүнүн, прокурордун жана      │табуу жөнүндөгү ишти сот арыз     │

│[камкордук кылуучу органдын]      │берүүчүнүн, прокурордун жана      │

│өкүлүнүн сөзсүз катышуусу менен   │ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО    │

│карайт. Аракетке жөндөмсүз деп    │БОЮНЧА БӨЛҮМДҮН өкүлүнүн сөзсүз   │

│табуу жөнүндө иши каралып жаткан  │катышуусу менен карайт. Аракетке  │

│жаран, эгерде анын ден соолугунун │жөндөмсүз деп табуу жөнүндө иши   │

│абалы мүмкүндүк берсе, соттун     │каралып жаткан жаран, эгерде анын │

│жыйналышына чакырылышы мүмкүн.    │ден соолугунун абалы мүмкүндүк    │

│3. Жарандын аракетке жөндөмдүүлүгү│берсе, соттун жыйналышына         │

│чектелген же аракетке жөндөмсүз   │чакырылышы мүмкүн.                │

│деп табуу жөнүндөгү ишти кароого  │3. Жарандын аракетке жөндөмдүүлүгү│

│байланыштуу соттун чыгымдарын     │чектелген же аракетке жөндөмсүз   │

│төлөөдөн арыз берүүчү бошотулат.  │деп табуу жөнүндөгү ишти кароого  │

│Сот арыз берген үй-бүлө мүчөлөрү  │байланыштуу соттун чыгымдарын     │

│жарандын аракетке жөндөмдүүлүгүн  │төлөөдөн арыз берүүчү бошотулат.  │

│чектөө же аракетке                │Сот арыз берген үй-бүлө мүчөлөрү  │

│жөндөмдүүлүгүнөн ажыратуу         │жарандын аракетке жөндөмдүүлүгүн  │

│максатында арыз берүү менен       │чектөө же аракетке                │

│абийирсиз иш кылгандыгын аныктоо  │жөндөмдүүлүгүнөн ажыратуу         │

│менен, алардан соттун бардык      │максатында арыз берүү менен       │

│чыгымдарын төлөтүп алат.          │абийирсиз иш кылгандыгын аныктоо  │

│                                  │менен, алардан соттун бардык      │

│                                  │чыгымдарын төлөтүп алат.          │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│286-берене. Арыз боюнча соттун    │286-берене. Арыз боюнча соттун    │

│            чечими                │            чечими                │

│                                  │                                  │

│1. Жарандын аракетке жөндөмдүүлүгү│1. Жарандын аракетке жөндөмдүүлүгү│

│чектелген деп табылган соттун     │чектелген деп табылган соттун     │

│чечими [камкордук кылуучу         │чечими ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ    │

│органдын] аракетке жөндөмдүүлүгү  │КОЛДОО БОЮНЧА БӨЛҮМДҮН аракетке   │

│чектелген адам үчүн-камкорчуну    │жөндөмдүүлүгү чектелген адам үчүн │

│дайындоосуна негиз болот.         │камкорчуну дайындоосуна негиз     │

│2. Жаран аракетке жөндөмсүз деп   │болот.                            │

│табылган соттун чечими [камкордук │2. Жаран аракетке жөндөмсүз деп   │

│кылуучу органдын] аракетке        │табылган соттун чечими ҮЙ-БҮЛӨНҮ  │

│жөндөмсүз адам үчүн камкорчуну    │ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО БОЮНЧА       │

│дайындоосуна негиз болот.         │БӨЛҮМДҮН аракетке жөндөмсүз адам  │

│                                  │үчүн камкорчуну дайындоосуна негиз│

│                                  │болот.                            │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│287-берене. Аракетке жөндөмдүүлүгү│287-берене. Аракетке жөндөмдүүлүгү│

│            чектелген дегенди алып│            чектелген дегенди алып│

│            салуу жана жаранды    │            салуу жана жаранды    │

│            аракетке жөндөмдүү    │            аракетке жөндөмдүү    │

│            деп табуу             │            деп табуу             │

│                                  │                                  │

│1. Кыргыз Республикасынын         │1. Кыргыз Республикасынын         │

│Граждандык кодексинин             │Граждандык кодексинин             │

│65-статьясынын 2-пунктунда        │65-статьясынын 2-пунктунда        │

│каралган учурларда, сот жарандын  │каралган учурларда, сот жарандын  │

│өзүнүн, үй-бүлө мүчөлөрүнүн,      │өзүнүн, үй-бүлө мүчөлөрүнүн,      │

│[камкордук кылуучу органдын] же   │ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО    │

│прокурордун арызы боюнча жарандын │БОЮНЧА БӨЛҮМДҮН же прокурордун    │

│аракетке жөндөмдүүлүгү чектелген  │арызы боюнча жарандын аракетке    │

│дегенди алып салуу жөнүндө чечим  │жөндөмдүүлүгү чектелген дегенди   │

│чыгарат. Соттун чечиминин         │алып салуу жөнүндө чечим чыгарат. │

│негизинде жаранга белгиленген     │Соттун чечиминин негизинде жаранга│

│камкордук алып салынат.           │белгиленген камкордук алып        │

│2. Кыргыз Республикасынын         │салынат.                          │

│Граждандык кодексинин             │2. Кыргыз Республикасынын         │

│64-статьясынын 3-пунктунда        │Граждандык кодексинин             │

│каралган учурларда сот            │64-статьясынын 3-пунктунда        │

│камкорчунун, үй-бүлө мүчөлөрүнүн, │каралган учурларда сот            │

│жакын туугандарынын, психиатриялык│камкорчунун, үй-бүлө мүчөлөрүнүн, │

│дарылоо мекемесинин, [камкордук   │жакын туугандарынын, психиатриялык│

│кылуучу органдын,] прокурордун    │дарылоо мекемесинин, ҮЙ-БҮЛӨНҮ    │

│арызы боюнча жана                 │ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО БОЮНЧА       │

│соттук-психиатриялык экспертизанын│БӨЛҮМДҮН, прокурордун арызы боюнча│

│тиешелүү корутундусунун негизинде │жана соттук-психиатриялык         │

│жаранды аракетке жөндөмдүү деп    │экспертизанын тиешелүү            │

│табуу жөнүндө чечим кабыл алат.   │корутундусунун негизинде жаранды  │

│Соттун чечиминин негизинде ага    │аракетке жөндөмдүү деп табуу      │

│белгиленген камкордук алып        │жөнүндө чечим кабыл алат. Соттун  │

│салынат.                          │чечиминин негизинде ага           │

│                                  │белгиленген камкордук алып        │

│                                  │салынат.                          │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│288-берене. Арызды берүү          │288-берене. Арызды берүү          │

│                                  │                                  │

│1. Кыргыз Республикасынын         │1. Кыргыз Республикасынын         │

│Граждандык кодексинин             │Граждандык кодексинин             │

│62-статьясынын 1-пунктунда        │62-статьясынын 1-пунктунда        │

│каралган учурларда он алты жашка  │каралган учурларда он алты жашка  │

│чыккан жашы жете элек өспүрүм аны │чыккан жашы жете элек өспүрүм аны │

│толук аракетке жөндөмдүү деп      │толук аракетке жөндөмдүү деп      │

│жарыялоо жөнүндөгү арыз менен     │жарыялоо жөнүндөгү арыз менен     │

│жашаган жери боюнча сотко кайрыла │жашаган жери боюнча сотко кайрыла │

│алат.                             │алат.                             │

│2. сотто ата-энесинин, багып алган│2. Арыз сотто ата-энесинин, багып │

│ата-энесинин экөөнүн тең же       │алган ата-энесинин экөөнүн тең же │

│камкорчусунун макулдугу болбогон  │камкорчусунун макулдугу болбогон  │

│же [камкордук кылуучу орган] жашы │же ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО │

│жете электи аракетке жөндөмдүү деп│БОЮНЧА БӨЛҮМ жашы жете электи     │

│жарыялоодон баш тарткан учурда    │аракетке жөндөмдүү деп жарыялоодон│

│кабыл алынат.                     │баш тарткан учурда кабыл алынат.  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│289-берене. Арызды кароо          │289-берене. Арызды кароо          │

│                                  │                                  │

│Арыз сотто сөзсүз түрдө арыз      │Арыз сотто сөзсүз түрдө арыз      │

│берүүчүнүн, ата-энесинин, багып   │берүүчүнүн, ата-энесинин, багып   │

│алган ата-энесинин бирөөнүн же    │алган ата-энесинин бирөөнүн же    │

│экөөнүн, ошондой эле [камкордук   │экөөнүн, ошондой эле ҮЙ-БҮЛӨНҮ    │

│кылуучу органдын] катышуусу менен │ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО БОЮНЧА       │

│каралат.                          │БӨЛҮМДҮН КАТЫШУУСУ МЕНЕН КАРАЛАТ. │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│291-берене. Эмансипация жөнүндөгү │291-берене. Эмансипация жөнүндөгү │

│            арызды алып салуу     │            арызды алып салуу     │

│                                  │                                  │

│1. Жашы жете электи толук аракетке│1. Жашы жете электи толук аракетке│

│жөндөмдүү (эмансипацияланган) деп │жөндөмдүү (эмансипацияланган) деп │

│жарыялоо жөнүндөгү чечимди алып   │жарыялоо жөнүндөгү чечимди алып   │

│салуу тууралуу арыз ата-энеси,    │салуу тууралуу арыз ата-энеси,    │

│багып алган ата-энеси же          │багып алган ата-энеси же          │

│камкорчусу, ошондой эле [камкордук│камкорчусу, ошондой эле ҮЙ-БҮЛӨНҮ │

│кылуучу орган] тарабынан жашы жете│ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО БОЮНЧА БӨЛҮМ │

│электи толук аракетке жөндөмдүү   │тарабынан жашы жете электи толук  │

│(эмансипацияланган) деп жарыялоо  │аракетке жөндөмдүү                │

│жөнүндө чечим кабыл алган сотко же│(эмансипацияланган) деп жарыялоо  │

│мындай чечим кабыл алган          │жөнүндө чечим кабыл алган сотко же│

│[камкордук кылуучу органдын]      │мындай чечим кабыл алган ҮЙ-БҮЛӨНҮ│

│жайгашкан жери боюнча берилет.    │ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО БОЮНЧА       │

│2. Жетиштүү негиздер болгон учурда│БӨЛҮМДҮН жайгашкан жери боюнча    │

│сот [камкордук кылуучу органдын]  │берилет.                          │

│жашы жете электи толук аракетке   │2. Жетиштүү негиздер болгон учурда│

│жөндөмдүү (эмансипацияланган) деп │сот ҮЙ-БҮЛӨНҮ ЖАНА БАЛДАРДЫ КОЛДОО│

│жарыялоо жөнүндөгү чечимин алып   │БОЮНЧА БӨЛҮМДҮН жашы жете электи  │

│салуу тууралуу чечим кабыл алат   │толук аракетке жөндөмдүү          │

│жана он алтыга чыккан жашы жете   │(эмансипацияланган) деп жарыялоо  │

│электи толук аракетке жөндөмдүү   │жөнүндөгү чечимин алып салуу      │

│деп жарыялоодон баш тарта алат.   │тууралуу чечим кабыл алат жана он │

│                                  │алтыга чыккан жашы жетеё электи   │

│                                  │толук аракетке жөндөмдүү деп      │

│                                  │жарыялоодон баш тарта алат.       │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│316-берене. Апелляциялык даттануу │316-берене. Апелляциялык даттануу │

│            берүү тартиби жана    │            берүү тартиби жана    │

│            мөөнөтү               │            мөөнөтү               │

│                                  │                                  │

│1. Апелляциялык даттануу же талап │1. Апелляциялык даттануу же талап │

│чечимди чыгарган сот аркылуу      │чечимди чыгарган сот аркылуу      │

│берилет. Апелляциялык даттанууну  │берилет. Апелляциялык даттанууну  │

│же талапты түздөн-түз апелляциялык│же талапты түздөн-түз апелляциялык│

│инстанциядагы сотко берүү ишти    │инстанциядагы сотко берүү ишти    │

│карап чыгуу үчүн тоскоолдук болуп │карап чыгуу үчүн тоскоолдук болуп │

│саналбайт.                        │саналбайт.                        │

│2. Соттун чечимине апелляциялык   │2. Соттун чечимине апелляциялык   │

│даттануу же талап сот ушул        │даттануу же талап сот ушул        │

│Кодекстин 205-статьясынын         │Кодекстин 205-статьясынын         │

│2-пунктуна ылайык чыгаргандан     │2-пунктуна ылайык чыгаргандан     │

│кийин отуз күндүн ичинде берилиши │кийин отуз күндүн ичинде берилиши │

│мүмкүн.                           │мүмкүн.                           │

│[3. Ишти биринчи инстанцияда      │3. ИШТИ БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯДА       │

│караганда сот жыйналышына катышпай│КАРАГАНДА СОТ ЖЫЙНАЛЫШЫНА АРЫЗ    │

│калган арыз берүүчү даттанылып    │БЕРҮҮЧҮ ЖҮЙӨЛҮҮ СЕБЕП МЕНЕН       │

│жаткан сот актысын кабыл алуу     │КАТЫШПАЙ КАЛГАН УЧУРЛАРДАН БАШКА  │

│фактысын же бул актынын мазмунун  │УЧУРЛАРДА АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ДАТТАНУУ   │

│билбей калгандыгын далилдей алган │БЕРҮҮНҮН ПРОЦЕССТИК МӨӨНӨТҮ       │

│учурлардан башка учурларда        │КАЛЫБЫНА КЕЛТИРИЛҮҮГӨ ЖАТПАЙТ. АЛ │

│апелляциялык даттануу берүүнүн    │ЭМИ АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ДАТТАНУУ БЕРҮҮНҮН│

│процесстик мөөнөтү калыбына       │ПРОЦЕССТИК МӨӨНӨТҮ КАЛЫБЫНА       │

│келтирилүүгө жатпайт.]            │КЕЛТИРҮҮ ЖӨНҮНДӨ ӨТҮНҮЧ БИРИНЧИ   │

│                                  │ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТ ЧЕЧИМИН ЧЫГАРГАН│

│                                  │КҮНДӨН КИЙИН 6 АЙДАН              │

│                                  │КЕЧИКТИРБЕСТЕН БЕРИЛИШИ МҮМКҮН.   │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│321-берене. Апелляциялык          │321-берене. Апелляциялык          │

│            даттанууну же талапты │            даттанууну же талапты │

│            кайра кайтаруу        │            кайра кайтаруу        │

│                                  │                                  │

│Апелляциялык даттануу же талап    │Апелляциялык даттануу же талап    │

│төмөнкүдөй учурларда даттанууну же│төмөнкүдөй учурларда даттанууну же│

│талапты берген жакка кайра        │талапты берген жакка кайра        │

│кайтарылат:                       │кайтарылат:                       │

│1) кыймылсыз калтырылган          │1) кыймылсыз калтырылган          │

│даттануунун же талаптын           │даттануунун же талаптын           │

│кемчиликтерин оңдоо жөнүндө       │кемчиликтерин оңдоо жөнүндө       │

│көрсөтмөлөр белгиленген мөөнөттө  │көрсөтмөлөр белгиленген мөөнөттө  │

│аткарылбаса;                      │аткарылбаса;                      │

│2) даттануу мөөнөтүнүн өтүп       │2) даттануу мөөнөтүнүн өтүп кетиши│

│кетиши;                           │ЖАНА ДАТТАНУУ МӨӨНӨТҮН КАЛЫБЫНА   │

│3) эгерде апелляциялык даттануу же│КЕЛТИРҮҮ ЖӨНҮНДӨ ӨТҮНҮЧТҮН        │

│талап апелляциялык даттанууну же  │ЖОКТУГУ;                          │

│талапты берүүгө укугу болбогон    │3) эгерде апелляциялык даттануу же│

│адам тарабынан берилсе;           │талап апелляциялык даттанууну же  │

│[4) даттанууну же талапты берген  │талапты берүүгө укугу болбогон    │

│адамдын арызы боюнча.]            │адам тарабынан берилсе;           │

│                                  │4) ЭГЕРДЕ АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ӨНДҮРҮШКӨ  │

│                                  │ИШТИ КАБЫЛ АЛГАНГА ЧЕЙИН,         │

│                                  │ДАТТАНУУНУ ЖЕ ТАЛАПТЫ БЕРГЕН      │

│                                  │АДАМДАН ДАТТАНУУНУ ЖЕ ТАЛАПТЫ     │

│                                  │КАЙРУУ ЖӨНҮНДӨ АРЫЗ КЕЛИП ТҮШСӨ.  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│                                  │328-1-БЕРЕНЕ. СОТТУН ЧЕЧИМИН      │

│                                  │              АТКАРУУНУ ТОКТОТО   │

│                                  │              ТУРУУ               │

│                                  │                                  │

│                                  │СОТТУН БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯСЫНЫН     │

│                                  │ЧЕЧИМДЕРИН ДАТТАНУУ МӨӨНӨТҮ       │

│                                  │КАЛЫБЫНА КЕЛТИРИЛГЕН УЧУРДА       │

│                                  │АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ИНСТАНЦИЯ            │

│                                  │АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ДАТТАНУУ ЖЕ ТАЛАП    │

│                                  │ЧЕЧИЛГЕНГЕ ЧЕЙИН СОТТУН ЧЕЧИМДЕРИН│

│                                  │АТКАРУУНУ ТОКТОТО ТУРУУГА УКУКТУУ.│

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│331-берене. Апелляциялык          │331-берене. Апелляциялык          │

│            даттанууну жана       │            даттанууну жана       │

│            талапты караган       │            талапты караган       │

│            учурдагы [областтык   │            учурдагы              │

│            соттун сот            │            АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК          │

│            коллегиясынын]        │            ИНСТАНЦИЯНЫН СОТУНУН  │

│            ыйгарым укуктары      │            ыйгарым укуктары      │

│                                  │                                  │

│Апелляциялык инстанциядагы сот    │Апелляциялык инстанциядагы сот    │

│төмөнкүлөргө укуктуу:             │төмөнкүлөргө укуктуу:             │

│1) биринчи инстанциядагы соттун   │1) биринчи инстанциядагы соттун   │

│чечимин өзгөртүүсүз, ал эми       │чечимин өзгөртүүсүз, ал эми       │

│даттанууну же талапты             │даттанууну же талапты             │

│канааттандырбастан калтырууга;    │канааттандырбастан калтырууга;    │

│2) биринчи инстанциядагы соттун   │2) биринчи инстанциядагы соттун   │

│чечимин толугу менен же анын бир  │чечимин толугу менен же анын бир  │

│бөлүгүн өзгөртүүгө же аны алып    │бөлүгүн өзгөртүүгө же аны алып    │

│салууга жана жаңы чечим чыгарууга;│салууга жана жаңы чечим чыгарууга;│

│3) биринчи инстанциядагы соттун   │3) биринчи инстанциядагы соттун   │

│чечимин толугу менен же анын бир  │чечимин толугу менен же анын бир  │

│бөлүгүн алып салууга жана иш      │бөлүгүн алып салууга жана иш      │

│боюнча өндүрүштү токтотууга, же   │боюнча өндүрүштү токтотууга, же   │

│арызды карабастан калтырууга.     │арызды карабастан калтырууга.     │

│4) (КР 2004-жылдын 8-августундагы │4) (КР 2004-жылдын 8-августундагы │

│№ 110 Мыйзамынын редакциясына     │№ 110 Мыйзамынын редакциясына     │

│ылайык алынып салынган).          │ылайык алынып салынган).          │

│                                  │5. 333-1-БЕРЕНЕСИНДЕ КАРАЛГАН     │

│                                  │УЧУРДА БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯДАГЫ      │

│                                  │СОТТУН ЧЕЧИМИН ЖОККО ЧЫГАРУУГА    │

│                                  │ЖАНА ИШТИ ЖАҢЫДАН КАРООГО         │

│                                  │ЖИБЕРҮҮГӨ.                        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│                                  │333-1-БЕРЕНЕ. БИРИНЧИ             │

│                                  │              ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТТУН│

│                                  │              ЧЕЧИМИН ЖОККО       │

│                                  │              ЧЫГАРУУ ЖАНА ИШТИ   │

│                                  │              ЖАҢЫДАН КАРООГО     │

│                                  │              ЖИБЕРҮҮНҮН НЕГИЗДЕРИ│

│                                  │                                  │

│                                  │БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТТУН      │

│                                  │ЧЕЧИМИ ЖОККО ЧЫГАРУУГА, АЛ ЭМИ ИШ │

│                                  │ЖАҢЫДАН КАРООГО ЖИБЕРҮҮГӨ ЖАТАТ:  │

│                                  │1) ЭГЕРДЕ ИШ ТҮЗДӨН-ТҮЗ ЖЕ КЫЙЫР  │

│                                  │ТҮРДӨ ИШТИН НАТЫЙЖАСЫНА ТАЛАМДАШ  │

│                                  │СУДЬЯ ТАРАБЫНАН КАРАЛСА ЖЕ АНЫН   │

│                                  │КАЛЫС ЭКЕНДИГИНЕ КҮМӨН ТУУДУРГАН  │

│                                  │БАШКА ЖАГДАЙЛАР БОЛСО;            │

│                                  │2) ЭГЕРДЕ ИШ СОТ ТАРАБЫНАН СОТ    │

│                                  │ОТУРУМУНУН УБАКЫТЫ ЖАНА ОРДУ      │

│                                  │ЖӨНҮНДӨ КАБАРЛАНБАГАН ИШКЕ        │

│                                  │КАТЫШУУЧУ ЖАКТАРДЫН КИМДИР        │

│                                  │БИРӨӨСҮНҮН КАТЫШУУСУЗ КАРАЛГАН    │

│                                  │БОЛСО;                            │

│                                  │3) ЭГЕРДЕ ИШТИ КАРООДО СОТ        │

│                                  │ӨНДҮРҮШҮ ЖҮРГҮЗҮЛҮП ЖАТКАН ТИЛ    │

│                                  │ЖӨНҮНДӨГҮ ТАРТИП БУЗУЛГАН БОЛСО;  │

│                                  │4) ЭГЕРДЕ СОТ ИШКЕ КАТЫШУУ ҮЧҮН   │

│                                  │ТАРТЫЛБАГАН ЖАКТАРДЫН УКУКТАРЫ    │

│                                  │ЖАНА МИЛДЕТТЕРИ ЖӨНҮНДӨ МАСЕЛЕНИ  │

│                                  │ЧЕЧКЕН БОЛСО.                     │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│335-берене. Апелляциялык соттун   │335-берене. Апелляциялык соттун   │

│            актысы                │            актысы                │

│                                  │                                  │

│1. Ушул Кодекстин                 │1. Ушул Кодекстин                 │

│331-статьясындагы 2-пунктчасында  │331-статьясындагы 2-пунктчасында  │

│каралган учурларда, апелляциялык  │каралган учурларда, апелляциялык  │

│инстанциядагы соттун актысы       │инстанциядагы соттун актысы       │

│биринчи инстанциядагы соттун      │биринчи инстанциядагы соттун      │

│чечимин толугу менен же анын бир  │чечимин толугу менен же анын бир  │

│бөлүгүн алмаштырган апелляциялык  │бөлүгүн алмаштырган апелляциялык  │

│чечим формасында чыгарылат, ал эми│чечим формасында чыгарылат, ал эми│

│ушул Кодекстин 331-статьясындагы  │ушул Кодекстин 331-статьясындагы  │

│1-, 3- жана 4-пунктчаларында      │1-, 3- жана 4-пунктчаларында      │

│каралган учурларда апелляциялык   │каралган учурларда апелляциялык   │

│инстанциядагы сот аныктама        │инстанциядагы сот аныктама        │

│чыгарат.                          │чыгарат.                          │

│Сот коллегиясынын чечими же       │Сот коллегиясынын чечими же       │

│аныктамасы кеңешүү бөлмөсүндө ачык│аныктамасы кеңешүү бөлмөсүндө ачык│

│добуш берүү менен кабыл алат.     │добуш берүү менен кабыл алат.     │

│Судьялардын добуш берүүдө калыс   │Судьялардын добуш берүүдө калыс   │

│болууга же катышпай калууга укугу │болууга же катышпай калууга укугу │

│жок. Соттун отурумунда төрагалык  │жок. Соттун отурумунда төрагалык  │

│кылуучу акыркы болуп добуш берет. │кылуучу акыркы болуп добуш берет. │

│2. Апелляциялык инстанциядагы     │2. Апелляциялык инстанциядагы     │

│соттун актылары ушул Кодекстин    │соттун актылары ушул Кодекстин    │

│205-статьясында каралган тартипте │205-статьясында каралган тартипте │

│чыгарылат жана жарыя кылынган     │чыгарылат жана жарыя кылынган     │

│учурдан тартып мыйзамдуу күчүнө   │учурдан тартып мыйзамдуу күчүнө   │

│кирет, бирок көзөмөл тартибинде   │кирет, бирок көзөмөл тартибинде   │

│жарандык же администрациялык жана │жарандык же администрациялык жана │

│экономикалык иштер боюнча Кыргыз  │экономикалык иштер боюнча Кыргыз  │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│сот коллегиясы тарабынан кайра    │сот коллегиясы тарабынан кайра    │

│каралышы мүмкүн.                  │каралышы мүмкүн.                  │

│[3. Апелляциялык инстанциядагы    │3. КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│соттун актысы жарыяланган учурдан │                                  │

│тартып күчүнө кирет.]             │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│[39-1-Глава                       │КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.       │

│Соттун чечимин кассациялык        │                                  │

│тартипте кайра кароо]             │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│340-берене. Жеке даттанууну же    │340-берене. Жеке даттанууну же    │

│            талашы карап чыгууда  │            талашы карап чыгууда  │

│            апелляциялык          │            апелляциялык          │

│            инстанциядагы соттун  │            инстанциядагы соттун  │

│            ыйгарым укуктары      │            ыйгарым укуктары      │

│                                  │                                  │

│Апелляциялык инстанциядагы сот    │Апелляциялык инстанциядагы сот    │

│жеке даттанууну же талапты карап  │жеке даттанууну же талапты карап  │

│чыгып, төмөнкүлөргө укуктуу:      │чыгып, төмөнкүлөргө укуктуу:      │

│1) соттун аныктамасын -           │1) соттун аныктамасын -           │

│өзгөртүүсүз, ал эми даттанууну же │өзгөртүүсүз, ал эми даттанууну же │

│талапты канааттандырбастан        │талапты канааттандырбастан        │

│калтырууга;                       │калтырууга;                       │

│2) аныктаманы толугу менен же бир │2) аныктаманы толугу менен же бир │

│бөлүгүн алып ишти биринчи         │бөлүгүн алып ишти биринчи         │

│инстанциядагы соттун кайра карап  │инстанциядагы соттун кайра карап  │

│чыгуусуна берүүгө;                │чыгуусуна берүүгө;                │

│3) аныктаманы толугу менен же бир │3) аныктаманы толугу менен же бир │

│бөлүгүн алып салууга, маселени    │бөлүгүн алып салууга, маселени    │

│маңызы боюнча чечүүгө жана ишти   │маңызы боюнча чечүүгө жана ишти   │

│карап чыгуу үчүн биринчи          │карап чыгуу үчүн биринчи          │

│инстанциядагы сотко берүүгө;      │инстанциядагы сотко берүүгө;      │

│4) ишти жаңы кароого өткөрбөстөн, │4) ишти жаңы кароого өткөрбөстөн, │

│соттун аныктамасын өзгөртүүгө же  │соттун аныктамасын өзгөртүүгө же  │

│жокко чыгарууга жана жаңы [чечим] │жокко чыгарууга жана жаңы АНЫКТАМА│

│чыгарууга.                        │чыгарууга.                        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│342-берене. Көзөмөл тартибинде    │342-берене. Көзөмөл тартибинде    │

│            кайра каралышы мүмкүн │            кайра каралышы мүмкүн │

│            болгон сот актылары   │            болгон сот актылары   │

│                                  │                                  │

│[Кыргыз Республикасынын бардык    │АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ТАРТИПТЕ ОБЛУСТУК    │

│сотторунун] жарандык иштер боюнча │СОТТУН СОТТУК КОЛЛЕГИЯСЫНДА       │

│мыйзамдуу күчүнө кирген сот       │КАРАЛГАН, ОШОНДОЙ ЭЛЕ УШУЛ КОДЕКС │

│актылары ушул Кодекстин           │МЕНЕН КАРАЛГАН УЧУРДА, АНЫ        │

│339-статьясында саналган жактардын│ЧЫГАРГАН УЧУРДАН ТАРТЫП МЫЙЗАМДУУ │

│даттануулары жана талаптары боюнча│КҮЧҮНӨ КИРГЕН БИРИНЧИ             │

│соттук көзөмөл тартибинде кайра   │ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТТОРДУН АКТЫЛАРЫ  │

│каралышы мүмкүн.                  │жарандык иштер боюнча мыйзамдуу   │

│                                  │күчүнө кирген сот актылары ушул   │

│                                  │Кодекстин 339-статьясында саналган│

│                                  │жактардын даттануулары жана       │

│                                  │талаптары боюнча соттук көзөмөл   │

│                                  │тартибинде кайра каралышы мүмкүн. │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│344-берене. Көзөмөл тартибинде    │344-берене. Көзөмөл тартибинде    │

│            даттанууларды же      │            даттанууларды же      │

│            талаптарды берүү      │            талаптарды берүү      │

│            мөөнөтү               │            мөөнөтү               │

│                                  │                                  │

│Даттануулар же талаптар автордук  │Даттануулар же талаптар автордук  │

│же мурас укуктар боюнча - соттун  │же мурас укуктар боюнча - соттун  │

│актысы мыйзамдуу күчүнө кирген    │актысы мыйзамдуу күчүнө кирген    │

│күндөн тартып жетимиш беш жылдын  │күндөн тартып жетимиш беш жылдын  │

│ичинде, ал эми калган иштер боюнча│ичинде, ал эми калган иштер боюнча│

│- бир жылдын, шайлоо укуктарын    │- бир жылдын, шайлоо укуктарын    │

│коргоо боюнча - [он күндүн] ичинде│коргоо боюнча - ҮЧ КҮНДҮН ичинде  │

│берилиши мүмкүн.                  │берилиши мүмкүн.                  │

│Ишти караганда сот жыйналыштарына │Ишти караганда сот жыйналыштарына │

│катышпай калган арыз берүүчү      │катышпай калган арыз берүүчү      │

│даттанылып жаткан сот актысын     │даттанылып жаткан сот актысын     │

│кабыл алуу фактысын же бул актынын│кабыл алуу фактысын же бул актынын│

│мазмунун билбей калгандыгын       │мазмунун билбей калгандыгын       │

│далилдей алган учурлардан башка   │далилдей алган учурлардан башка   │

│учурларда даттануу берүүнүн же    │учурларда даттануу берүүнүн же    │

│көзөмөл тартибинде талап берүүнүн │көзөмөл тартибинде талап берүүнүн │

│процесстик мөөнөтү калыбына       │процесстик мөөнөтү калыбына       │

│келтирилүүгө жатпайт.             │келтирилүүгө жатпайт.             │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│345-берене. Даттануунун же        │345-берене. Даттануунун же        │

│            талаптын мазмуну      │            талаптын мазмуну      │

│                                  │                                  │

│1. Кыргыз Республикасынын Жогорку │1. Кыргыз Республикасынын Жогорку │

│сотуна жөнөтүлгөн даттануу же     │сотуна жөнөтүлгөн даттануу же     │

│талап төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:│талап төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:│

│1) даттануу же талап жиберилген   │1) даттануу же талап жиберилген   │

│кызмат адамынын аталышын;         │кызмат адамынын аталышын;         │

│2) даттанууну же талапты берген   │2) даттанууну же талапты берген   │

│жактын аталышын, анын жашаган же  │жактын аталышын, анын жашаган же  │

│турган жерин жана иштеги          │турган жерин жана иштеги          │

│процесстик абалын;                │процесстик абалын;                │

│3) ишке катышкан башка жактардын  │3) ишке катышкан башка жактардын  │

│аталышын, алардын жашаган же      │аталышын, алардын жашаган же      │

│турган жерин;                     │турган жерин;                     │

│4) ишти биринчи, апелляциялык,    │4) ИШТИ БИРИНЧИ, АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК     │

│[кассациялык] инстанцияларда      │ИНСТАНЦИЯЛАРДА КАРАГАН СОТТОРДУН  │

│караган соттордун аталышын жана   │АТАЛЫШЫН ЖАНА АЛАР ТАРАБЫНАН КАБЫЛ│

│алар тарабынан кабыл алынган      │АЛЫНГАН ЧЕЧИМДЕРДИН МАЗМУНУН;     │

│чечимдердин мазмунун;             │5) соттун даттанылып жаткан       │

│5) соттун даттанылып жаткан       │актысынын көрсөтүлүшүн;           │

│актысынын көрсөтүлүшүн;           │6) мыйзамдын бузулушу эмнеде      │

│6) мыйзамдын бузулушу эмнеде      │экендигинин көрсөтүлүшүн;         │

│экендигинин көрсөтүлүшүн;         │7) даттанууну же талапты берген   │

│7) даттанууну же талапты берген   │жактын өтүнүчүн.                  │

│жактын өтүнүчүн.                  │Эгерде көзөмөл иретинде даттанууну│

│Эгерде көзөмөл иретинде даттанууну│же талапты ишке катышпаган жак    │

│же талапты ишке катышпаган жак    │берсе, аларда мыйзамдуу күчүнө    │

│берсе, аларда мыйзамдуу күчүнө    │кирген сот актысы тарабынан       │

│кирген сот актысы тарабынан       │адамдын кандай укуктары же мыйзам │

│адамдын кандай укуктары же мыйзам │тарабынан корголуучу таламдары же │

│тарабынан корголуучу таламдары же │мамлекеттин же коомдун кандай     │

│мамлекеттин же коомдун кандай     │таламдары бузулгандыгы            │

│таламдары бузулгандыгы            │көрсөтүлүүгө тийиш.               │

│көрсөтүлүүгө тийиш.               │Эгерде көзөмөл даттануусу мурда   │

│Эгерде көзөмөл даттануусу мурда   │көзөмөл инстанциясына берилген    │

│көзөмөл инстанциясына берилген    │болсо, анда бул жөнүндө жана      │

│болсо, анда бул жөнүндө жана      │даттануу же талап боюнча кабыл    │

│даттануу же талап боюнча кабыл    │алынган соттун чечими жөнүндө     │

│алынган соттун чечими жөнүндө     │көрсөтүлүүгө тийиш.               │

│көрсөтүлүүгө тийиш.               │2. Даттанууга даттанууну берген   │

│2. Даттанууга даттанууну берген   │адам же анын өкүлү кол коюуга     │

│адам же анын өкүлү кол коюуга     │тийиш, ал эми талапка ыйгарым     │

│тийиш, ал эми талапка ыйгарым     │укуктуу адам кол коет. Өкүл       │

│укуктуу адам кол коет. Өкүл       │тарабынан берилген көзөмөл        │

│тарабынан берилген көзөмөл        │даттануусуна ишеним кат же өкүлдүн│

│даттануусуна ишеним кат же өкүлдүн│ыйгарым укуктарын тастыктаган     │

│ыйгарым укуктарын тастыктаган     │башка документ тиркелүүгө тийиш.  │

│башка документ тиркелүүгө тийиш.  │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│[348-берене. Ишти даттануулар жана│348-БЕРЕНЕ. ИШТИ ДАТТАНУУЛАР ЖАНА │

│             талаптар боюнча      │            ТАЛАПТАР БОЮНЧА       │

│             көзөмөл тартибинде   │            КӨЗӨМӨЛ ТАРТИБИНДЕ    │

│             караган сот          │            КАРАГАН СОТ           │

│                                  │                                  │

│1. Биринчи, апелляциялык жана     │КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ЖОГОРКУ    │

│кассациялык инстанциялардагы      │СОТУНУН ЖАРАНДЫК ИШТЕР БОЮНЧА СОТ │

│соттор жарандык иштер боюнча      │КОЛЛЕГИЯСЫ ЖЕ АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК    │

│чыгарган, мыйзамдуу күчүнө кирген │ЖАНА ЭКОНОМИКАЛЫК ИШТЕР БОЮНЧА СОТ│

│актыларга даттануулар жана        │КОЛЛЕГИЯСЫ АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ТАРТИПТЕ  │

│талаптар боюнча иштер Кыргыз      │ОБЛАСТТЫК СОТТУН СОТ КОЛЛЕГИЯЛАРЫ │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │ТАРАБЫНАН КАРАЛГАН ИШТЕР БОЮНЧА   │

│жарандык иштер боюнча сот         │МЫЙЗАМДУУ КҮЧҮНӨ КИРГЕН СОТ       │

│коллегиясы администрациялык жана  │АКТЫЛАРЫНА ДАТТАНУУЛАР ЖАНА       │

│экономикалык иштер боюнча сот     │ТАЛАПТАР БОЮНЧА ЖАРАНДЫК ИШТЕРДИ  │

│коллегиясы тарабынан каралат.     │КАРАЙТ.                           │

│2. Кыргыз Республикасынын Жогорку │                                  │

│сотунун жарандык иштер боюнча сот │                                  │

│коллегиясы же администрациялык    │                                  │

│жана экономикалык иштер боюнча сот│                                  │

│коллегиясы апелляциялык же        │                                  │

│кассациялык тартипте областтык    │                                  │

│соттун сот коллегиялары тарабынан │                                  │

│каралган иштер боюнча мыйзамдуу   │                                  │

│күчүнө кирген сот актыларына      │                                  │

│даттануулар жана талаптар боюнча  │                                  │

│жарандык иштерди карайт.          │                                  │

│3. (Кыргыз Республикасынын        │                                  │

│2008-жылдын 25-июлундагы № 168    │                                  │

│Мыйзамына ылайык алынып салынды). │                                  │

│4. Эгерде райондук соттун         │                                  │

│мыйзамдуу күчүнө кирген чечимине  │                                  │

│прокурордун көзөмөлдүк даттануусу │                                  │

│же талабы областтык сот тарабынан │                                  │

│каралбаса, эгерде ушул Кодекстин  │                                  │

│344-статьясынын биринчи бөлүгүндө │                                  │

│белгиленген мөөнөттө өтүп кетпесе,│                                  │

│андан даттануу же талап областтык │                                  │

│соттун кассациялык инстанциясына  │                                  │

│кароо үчүн жиберилүүгө тийиш.     │                                  │

│Жиберилген даттануу же талап      │                                  │

│кассациялык тартипте милдеттүү    │                                  │

│түрдө каралууга тийиш.]           │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│351-берене. Даттанууну жана талап │351-берене. Даттанууну жана талап │

│            кылууну кароо тартиби │            кылууну кароо тартиби │

│                                  │                                  │

│1. Көзөмөлдүк тартибинде          │1. Көзөмөлдүк тартибинде          │

│даттанууну жана талап кылууну     │даттанууну жана талап кылууну     │

│кароодо ушул Кодекстин III        │кароодо ушул Кодекстин III        │

│бөлүмүндө баяндалган эрежелер,    │бөлүмүндө баяндалган эрежелер,    │

│ушул главада каралган алып коюулар│ушул главада каралган алып коюулар│

│жана толуктоолор менен колдонулат.│жана толуктоолор менен колдонулат.│

│2. Көзөмөл тартибиндеги даттануусу│2. Көзөмөл тартибиндеги даттануусу│

│же талабы бар иштер келип түшкөн  │же талабы бар иштер келип түшкөн  │

│учурда Кыргыз Республикасынын     │учурда Кыргыз Республикасынын     │

│Жогорку сотунун Төрагасы же анын  │Жогорку сотунун Төрагасы же анын  │

│орунбасары сот коллегиясынын      │орунбасары сот коллегиясынын      │

│соттук курамын түзөт жана иш      │соттук курамын түзөт жана иш      │

│боюнча төрагалык кылуучуну жана   │боюнча төрагалык кылуучуну жана   │

│баяндамачы-судьяны аныктайт.      │баяндамачы-судьяны аныктайт.      │

│Зарылчылык болгон учурда Кыргыз   │Зарылчылык болгон учурда Кыргыз   │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│Төрагасы бир сот коллегиясынын    │Төрагасы бир сот коллегиясынын    │

│судьяларын башка соттук           │судьяларын башка соттук           │

│коллегиянын курамындагы ишти      │коллегиянын курамындагы ишти      │

│кароого тарта алат.               │кароого тарта алат.               │

│3. (Кыргыз Республикасынын        │3. (Кыргыз Республикасынын        │

│2008-жылдын 25-июлундагы № 168    │2008-жылдын 25-июлундагы № 168    │

│Мыйзамына ылайык алып салынды).   │Мыйзамына ылайык алып салынды).   │

│4. Ишти Кыргыз Республикасынын    │4. Ишти Кыргыз Республикасынын    │

│Жогорку сотунун сот коллегиясынын │Жогорку сотунун сот коллегиясынын │

│соттук курамы караган учурда      │соттук курамы караган учурда      │

│соттун отурумуна Кыргыз           │соттун отурумуна Кыргыз           │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│төрагасы төрагалык кылат. Кыргыз  │төрагасы төрагалык кылат. Кыргыз  │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│Төрагасынын тапшыруусу боюнча     │Төрагасынын тапшыруусу боюнча     │

│төрагалык кылуучунун милдеттери   │төрагалык кылуучунун милдеттери   │

│Кыргыз Республикасынын Жогорку    │Кыргыз Республикасынын Жогорку    │

│сотунун сот коллегияларынын       │сотунун сот коллегияларынын       │

│төрагаларынын бирине же Кыргыз    │төрагаларынын бирине же Кыргыз    │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│судьясына жүктөлөт. Жарандык ишти │судьясына жүктөлөт. Жарандык ишти │

│Кыргыз Республикасынын Жогорку    │Кыргыз Республикасынын Жогорку    │

│сотунун жарандык иштер боюнча сот │сотунун жарандык иштер боюнча сот │

│коллегиясы же администрациялык    │коллегиясы же администрациялык    │

│жана экономикалык иштер боюнча сот│жана экономикалык иштер боюнча сот│

│коллегиясы караган учурда Кыргыз  │коллегиясы караган учурда Кыргыз  │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│Төрагасы, же сот коллегиясынын    │Төрагасы, же сот коллегиясынын    │

│төрагасы, же алардын тапшыруусу   │төрагасы, же алардын тапшыруусу   │

│боюнча баяндамачы-судья иш боюнча │боюнча баяндамачы-судья иш боюнча │

│баяндама жасайт.                  │баяндама жасайт.                  │

│5. Ишке катышкан жактар, алардын  │5. Ишке катышкан жактар, алардын  │

│өкүлдөрү иш боюнча баяндамадан    │өкүлдөрү иш боюнча баяндамадан    │

│кийин түшүндүрмө беришет.         │кийин түшүндүрмө беришет.         │

│6. Көзөмөл инстанциядагы соттун   │6. Көзөмөл инстанциядагы соттун   │

│отурумунда протоколду отурумдун   │отурумунда протоколду отурумдун   │

│катчысы жүргүзөт. Протоколго      │катчысы жүргүзөт. Протоколго      │

│төрагалык кылуучу жана соттун     │төрагалык кылуучу жана соттун     │

│отурумунун катчысы кол коет.      │отурумунун катчысы кол коет.      │

│[7. Ишке катышуучу, ишти кароо    │7. КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│убактысы жана орду жөнүндө        │                                  │

│тиешелүү түрдө кабар кылынган     │                                  │

│адамдардын соттун отурумуна келбей│                                  │

│коюшу ишти териштирүүгө жолтоо    │                                  │

│болуп саналбайт.]                 │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│354-берене. Ишти кароонун чектери │354-берене. Ишти кароонун чектери │

│                                  │                                  │

│1. Ишти көзөмөл тартибинде караган│1. Ишти көзөмөл тартибинде караган│

│учурда Кыргыз Республикасынын     │учурда Кыргыз Республикасынын     │

│Жогорку соту биринчи, апелляциялык│Жогорку соту биринчи, апелляциялык│

│[жана кассациялык инстанциядагы]  │СОТТУК АКТЫЛАРДЫН НЕГИЗДҮҮЛҮГҮН   │

│соттор иште болгон материалдар    │соттор иште болгон материалдар    │

│боюнча укуктун ченемдерин         │боюнча укуктун ченемдерин         │

│даттануунун же талаптын           │даттануунун же талаптын           │

│жүйөөлөрүнүн чектеринде туура     │жүйөөлөрүнүн чектеринде туура     │

│колдонгондугун текшерет.          │колдонгондугун текшерет.          │

│2. Мыйзамдуулуктун таламында      │2. Мыйзамдуулуктун таламында      │

│Кыргыз Республикасынын Жогорку    │Кыргыз Республикасынын Жогорку    │

│соту даттануунун, талаптын чегинен│соту даттануунун, талаптын чегинен│

│чыга алат.                        │чыга алат.                        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│356-берене. Кыргыз Республикасынын│356-берене. Кыргыз Республикасынын│

│            Жогорку сотунун соттук│            Жогорку сотунун соттук│

│            коллегиясынын ыйгарым │            коллегиясынын ыйгарым │

│            укуктары              │            укуктары              │

│                                  │                                  │

│Кыргыз Республикасынын Жогорку    │Кыргыз Республикасынын Жогорку    │

│сотунун соттук коллегиясы ишти    │сотунун соттук коллегиясы ишти    │

│көзөмөл тартибинде караганда      │көзөмөл тартибинде караганда      │

│төмөнкүдөй укуктарга ээ:          │төмөнкүдөй укуктарга ээ:          │

│1) биринчи, апелляциялык [же      │1) БИРИНЧИ, АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК          │

│кассациялык] инстанциядагы соттун │ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТТУН СОТТУК       │

│соттук актысын күчүндө калтырууга,│АКТЫСЫН КҮЧҮНДӨ КАЛТЫРУУГА, АЛ ЭМИ│

│ал эми даттанууну же өтүнүчтү -   │ДАТТАНУУНУ ЖЕ ӨТҮНҮЧТҮ -          │

│канааттандырбастан калтырууга;    │КАНААТТАНДЫРБАСТАН КАЛТЫРУУГА;    │

│2) иш боюнча мурда чыгарылган     │2) иш боюнча мурда чыгарылган     │

│чечимдердин бирин күчүндө         │чечимдердин бирин күчүндө         │

│калтырууга;                       │калтырууга;                       │

│3) эгерде материалдык укуктун     │3) ЭГЕРДЕ МАТЕРИАЛДЫК УКУКТУН     │

│ченемдерин колдонууда каталыкка   │ЧЕНЕМДЕРИН КОЛДОНУУДА КАТАЛЫККА   │

│жол берилсе, биринчи, апелляциялык│ЖОЛ БЕРИЛСЕ, БИРИНЧИ, АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК│

│[же кассациялык] инстанциядагы    │ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТТУН АКТЫСЫН ЖОККО│

│соттун актысын жокко чыгарууга же │ЧЫГАРУУГА ЖЕ БОЛБОСО ӨЗГӨРТҮҮГӨ   │

│болбосо өзгөртүүгө жана ишти      │ЖАНА ИШТИ ЖАҢЫДАН КАРООГО         │

│жаңыдан кароого жибербестен жаңы  │ЖИБЕРБЕСТЕН ЖАҢЫ ЧЕЧИМ ЧЫГАРУУГА; │

│чечим чыгарууга;                  │4) БИРИНЧИ, АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК          │

│4) биринчи, апелляциялык [же      │ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТТУН АКТЫСЫН      │

│кассациялык] инстанциядагы соттун │ТОЛУГУ МЕНЕН ЖЕ БӨЛҮГҮН ЖОККО     │

│актысын толугу менен же бөлүгүн   │ЧЫГАРУУГА ЖАНА АРЫЗДЫ КАРАБАСТАН  │

│жокко чыгарууга жана арызды       │КАЛТЫРУУГА ЖЕ ИШ БОЮНЧА ӨНДҮРҮШТҮ │

│карабастан калтырууга же иш боюнча│ТОКТОТУУГА;                       │

│өндүрүштү токтотууга;             │5) биринчи, апелляциялык          │

│5) биринчи, апелляциялык [же      │ИНСТАНЦИЯДАГЫ соттун актысын      │

│кассациялык инстанциядагы] соттун │толугу менен же бөлүгүн жокко     │

│актысын толугу менен же бөлүгүн   │чыгарууга жана ишти жаңыдан       │

│жокко чыгарууга жана ишти жаңыдан │кароого жиберүүгө.                │

│кароого жиберүүгө.                │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│357-берене. Көзөмөл тартибинде    │357-берене. Көзөмөл тартибинде    │

│            сот актысын алып      │            сот актысын алып      │

│            салуу же өзгөртүү     │            салуу же өзгөртүү     │

│            үчүн негиздер         │            үчүн негиздер         │

│                                  │                                  │

│1. Укук ченемдерин орчундуу       │1. Укук ченемдерин орчундуу       │

│бузулушу же туура эмес            │бузулушу же туура эмес            │

│колдонулушу, соттук актылардын    │колдонулушу, соттук актылардын    │

│негизсиздиги, ошондой эле соттук  │негизсиздиги, ошондой эле соттук  │

│акты негизделген мыйзамды Кыргыз  │акты негизделген мыйзамды Кыргыз  │

│Республикасынын [Конституциялык   │Республикасынын ЖОГОРКУ СОТУНУН   │

│соту] Кыргыз Республикасынын      │КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫ Кыргыз    │

│Конституциясына ылайык эмес деп   │Республикасынын Конституциясына   │

│табышы соттук актыларды көзөмөл   │ылайык эмес деп табышы соттук     │

│тартибинде жокко чыгарууга же     │актыларды көзөмөл тартибинде жокко│

│өзгөртүүгө карата негиз болот.    │чыгарууга же өзгөртүүгө карата    │

│2. Сот актысы формалдуу ой        │негиз болот.                      │

│жоруулар боюнча алып коюлушу      │2. Сот актысы формалдуу ой        │

│мүмкүн эмес.                      │жоруулар боюнча алып коюлушу      │

│3. Сот актысы иш боюнча өндүрүштү │мүмкүн эмес.                      │

│токтотуу же ушул Кодекстин 221-   │3. Сот актысы иш боюнча өндүрүштү │

│жана 223-статьяларын көрсөтүлгөн  │токтотуу же ушул Кодекстин 221-   │

│негиздер боюнча арызды кароосуз   │жана 223-статьяларын көрсөтүлгөн  │

│калтыруу менен көзөмөл тартибинде │негиздер боюнча арызды кароосуз   │

│алып коюлууга тийиш.              │калтыруу менен көзөмөл тартибинде │

│                                  │алып коюлууга тийиш.              │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│358-берене. Кыргыз Республикасынын│358-берене. Кыргыз Республикасынын│

│            Жогорку сотунун       │            Жогорку сотунун       │

│            актылары              │            актылары              │

│                                  │                                  │

│1. Көзөмөл тартибинде даттанууну  │1. Көзөмөл тартибинде даттанууну  │

│же талап кылууну кароонун         │же талап кылууну кароонун         │

│натыйжасы боюнча Кыргыз           │натыйжасы боюнча Кыргыз           │

│Республикасынын Жогорку соту      │Республикасынын Жогорку соту      │

│токтом же аныктама чыгарат, ал    │токтом же аныктама чыгарат, ал    │

│кеңешүү бөлмөсүндө ачык добуш     │кеңешүү бөлмөсүндө ачык добуш     │

│берүү менен кабыл алынат. Судьялар│берүү менен кабыл алынат. Судьялар│

│добуш берүүдө калыс калууга же ага│добуш берүүдө калыс калууга же ага│

│катышпай коюуга укуксуз. Сот      │катышпай коюуга укуксуз. Сот      │

│отурумунда төрагалык кылуучу      │отурумунда төрагалык кылуучу      │

│акыркы болуп добуш берет.         │акыркы болуп добуш берет.         │

│2. Кыргыз Республикасынын Жогорку │2. Кыргыз Республикасынын Жогорку │

│сотунун токтомунда төмөнкүлөр     │сотунун токтомунда төмөнкүлөр     │

│көрсөтүлүүгө тийиш:               │көрсөтүлүүгө тийиш:               │

│1) токтомду кабыл алган соттун    │1) токтомду кабыл алган соттун    │

│аталышы, токтом кабыл алынган күн │аталышы, токтом кабыл алынган күн │

│жана орду, токтомду кабыл алган   │жана орду, токтомду кабыл алган   │

│соттун курамы, токтом чыгарылган  │соттун курамы, токтом чыгарылган  │

│иш;                               │иш;                               │

│2) даттанган же талап кылган жак, │2) даттанган же талап кылган жак, │

│ишти кароого катышкан жак;        │ишти кароого катышкан жак;        │

│3) биринчи, аппеляциялык [жана    │3) БИРИНЧИ, АППЕЛЯЦИЯЛЫК          │

│кассациялык] инстанцияларда ишти  │ИНСТАНЦИЯЛАРДА ИШТИ КАРАГАН СОТТУН│

│караган соттун аталышы, сот актысы│АТАЛЫШЫ, СОТ АКТЫСЫ ЧЫГАРЫЛГАН    │

│чыгарылган күн, ишти караган      │КҮН, ИШТИ КАРАГАН СУДЬЯЛАРДЫН     │

│судьялардын курамы;               │КУРАМЫ;                           │

│4) иш боюнча учурда чыгарылган сот│4) иш боюнча учурда чыгарылган сот│

│актысынын маңызынын кыскача       │актысынын маңызынын кыскача       │

│баяндалышы;                       │баяндалышы;                       │

│5) көзөмөл тартибинде берилген    │5) көзөмөл тартибинде берилген    │

│даттанууга же талап кылууга каршы │даттанууга же талап кылууга каршы │

│пикир;                            │пикир;                            │

│6) көзөмөлдүк инстанцияда сот     │6) көзөмөлдүк инстанцияда сот     │

│отурумуна катышкан жактардын      │отурумуна катышкан жактардын      │

│түшүнүктөрү;                      │түшүнүктөрү;                      │

│7) ишке катышкан жактар таянган,  │7) ишке катышкан жактар таянган,  │

│сот алар боюнча мыйзамдарды жана  │сот алар боюнча мыйзамдарды жана  │

│башка ченемдик укуктук актыларды  │башка ченемдик укуктук актыларды  │

│колдонбой турган жүйөөлөр, ошондой│колдонбой турган жүйөөлөр, ошондой│

│эле токтом кабыл алууда сот       │эле токтом кабыл алууда сот       │

│жетекчиликке алган мыйзамдар жана │жетекчиликке алган мыйзамдар жана │

│башка ченемдик укуктук актылар;   │башка ченемдик укуктук актылар;   │

│8) сот актысын алып салууда же    │8) СОТ АКТЫСЫН АЛЫП САЛУУДА ЖЕ    │

│өзгөртүүдө көзөмөлдүк             │ӨЗГӨРТҮҮДӨ КӨЗӨМӨЛДҮК             │

│инстанциядагы сот биринчи,        │ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТ БИРИНЧИ,        │

│апелляциялык [жана кассациялык]   │АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТТУН │

│инстанциядагы соттун тыянагы менен│ТЫЯНАГЫ МЕНЕН МАКУЛ БОЛБОГОН      │

│макул болбогон жүйөөлөр;          │ЖҮЙӨӨЛӨР;                         │

│9) даттанууларды же талап         │9) даттанууларды же талап         │

│кылууларды кароонун натыйжасы     │кылууларды кароонун натыйжасы     │

│боюнча тыянактар;                 │боюнча тыянактар;                 │

│10) эгерде иш жаңы кароого берилсе│10) эгерде иш жаңы кароого берилсе│

│тараптар жана сот аткарууга тийиш │тараптар жана сот аткарууга тийиш │

│болгон аракеттер;                 │болгон аракеттер;                 │

│11) соттук чыгымдардын тараптардын│11) соттук чыгымдардын тараптардын│

│ортосунда бөлүштүрүүгө берилген   │ортосунда бөлүштүрүүгө берилген   │

│көрсөтмө көрсөтүлүүгө тийиш.      │көрсөтмө көрсөтүлүүгө тийиш.      │

│3. Кыргыз Республикасынын Жогорку │3. Кыргыз Республикасынын Жогорку │

│сотунун токтомуна жана            │сотунун токтомуна жана            │

│аныктамасына төрагалык кылуучу    │аныктамасына төрагалык кылуучу    │

│жана сот коллегиясындагы ишти     │жана сот коллегиясындагы ишти     │

│кароого катышкан судьялар кол     │кароого катышкан судьялар кол     │

│коюшат.                           │коюшат.                           │

│4. Кыргыз Республикасынын Жогорку │4. Кыргыз Республикасынын Жогорку │

│сотунун токтому дароо чыгарылат   │сотунун токтому дароо чыгарылат   │

│жана жарыя кылынат. Өтө татаал    │жана жарыя кылынат. Өтө татаал    │

│иштер боюнча жүйөөлүү токтомду    │иштер боюнча жүйөөлүү токтомду    │

│түзүү керек болгон өзгөчө         │түзүү керек болгон өзгөчө         │

│учурларда ал он күндүк мөөнөткө   │учурларда ал он күндүк мөөнөткө   │

│чейин кийинкиге калтырылышы       │чейин кийинкиге калтырылышы       │

│мүмкүн, бирок токтомдун ишти      │мүмкүн, бирок токтомдун ишти      │

│кароого катышкан бардык судьялар  │кароого катышкан бардык судьялар  │

│кол койгон резолюциялык бөлүгү    │кол койгон резолюциялык бөлүгү    │

│ошол эле жыйналышта жарыя кылынат.│ошол эле жыйналышта жарыя кылынат.│

│5. Кыргыз Республикасынын Жогорку │5. Кыргыз Республикасынын Жогорку │

│сотунун ишти кароодо өзгөчө       │сотунун ишти кароодо өзгөчө       │

│пикирде калган судьясы аны жазуу  │пикирде калган судьясы аны жазуу  │

│жүзүндө баяндап берет. Судьянын   │жүзүндө баяндап берет. Судьянын   │

│өзгөчө пикири сот отурумунда жарыя│өзгөчө пикири сот отурумунда жарыя│

│кылынбайт, бирок ишке тиркелет.   │кылынбайт, бирок ишке тиркелет.   │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│362-берене. Жаңыдан пайда болгон  │362-берене. Жаңыдан пайда болгон  │

│            жагдайлар боюнча сот  │            жагдайлар боюнча сот  │

│            актыларын кайра       │            актыларын кайра       │

│            караган соттор        │            караган соттор        │

│                                  │                                  │

│1. Биринчи, апелляциялык,         │1. БИРИНЧИ, АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ЖАНА     │

│[кассациялык] жана көзөмөл        │КӨЗӨМӨЛ ИНСТАНЦИЯСЫНДАГЫ СОТТОРДУН│

│инстанциясындагы соттордун        │МЫЙЗАМДУУ КҮЧҮНӨ КИРГЕН АКТЫЛАРЫ  │

│мыйзамдуу күчүнө кирген актылары  │ЖАҢЫДАН ПАЙДА БОЛГОН ЖАГДАЙЛАР    │

│жаңыдан пайда болгон жагдайлар    │БОЮНЧА АЛ АКТЫНЫ КАБЫЛ АЛГАН СОТ  │

│боюнча ал актыны кабыл алган сот  │ТАРАБЫНАН КАЙРА КАРАЛАТ.          │

│тарабынан кайра каралат.          │2. Соттун чечимин өзгөрткөн же    │

│2. Соттун чечимин өзгөрткөн же    │жана чечим чыгарган көзөмөл       │

│жана чечим чыгарган көзөмөл       │инстанциясынын соттук актыларын   │

│инстанциясынын соттук актыларын   │жаңыдан пайда болгон жагдайлар    │

│жаңыдан пайда болгон жагдайлар    │боюнча кайра кароону чечимде      │

│боюнча кайра кароону чечимде      │өзгөрткөн же жаңы чечим чыгарган  │

│өзгөрткөн же жаңы чечим чыгарган  │сот жүргүзөт.                     │

│сот жүргүзөт.                     │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│363-берене. Арызды берүү          │363-берене. Арызды берүү          │

│                                  │                                  │

│Сот актысын жаңыдан келип чыккан  │Сот актысын жаңыдан келип чыккан  │

│жагдайлар боюнча кайра кароо      │жагдайлар боюнча кайра кароо      │

│жөнүндө арыз же талап ишке катышы │жөнүндө арыз же талап ишке катышы │

│бар жактар тарабынан ишти биринчи │бар жактар тарабынан ишти биринчи │

│инстанцияда караган сотко, кайра  │инстанцияда караган сотко, кайра  │

│кароо үчүн негиз болуучу жагдайлар│кароо үчүн негиз болуучу жагдайлар│

│аныкталгандан кийин үч айдын      │аныкталгандан кийин үч айдын      │

│ичинде, [бирок кайра каралуучу сот│ичинде БЕРИЛЕТ. КӨРСӨТҮЛГӨН МӨӨНӨТ│

│актысы чыгарылган учурдан тартып  │КАЛЫБЫНА КЕЛТИРИЛҮҮГӨ ЖАТПАЙТ.    │

│бир жылдан кеч эмес берилет.      │                                  │

│Көрсөтүлгөн мөөнөттөр калыбына    │                                  │

│келтирилүүгө жатпайт.]            │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│364-берене. Арыз берүү үчүн       │364-берене. Арыз берүү үчүн       │

│            мөөнөттү эсептөө      │            мөөнөттү эсептөө      │

│                                  │                                  │

│Арыз берүү үчүн мөөнөт төмөнкү    │Арыз берүү үчүн мөөнөт төмөнкү    │

│учурларда эсептелет:              │учурларда эсептелет:              │

│1) ушул Кодекстин 361-статьясынын │1) ушул Кодекстин 361-статьясынын │

│2-пунктунун 1-пунктчасында        │2-пунктунун 1-пунктчасында        │

│каралган учурларда иш үчүн олуттуу│каралган учурларда иш үчүн олуттуу│

│мааниси бар жагдайлар ачылган     │мааниси бар жагдайлар ачылган     │

│күндөн баштап;                    │күндөн баштап;                    │

│2) ушул Кодекстин 361-статьясынын │2) ушул Кодекстин 361-статьясынын │

│2-пунктунун 2-пунктчасында        │2-пунктунун 2-пунктчасында        │

│каралган учурларда сот актысы     │каралган учурларда сот актысы     │

│негизделген мыйзамды Кыргыз       │негизделген мыйзамды Кыргыз       │

│Республикасынын [Конституциялык   │Республикасынын ЖОГОРКУ СОТУНУН   │

│соту] Кыргыз Республикасынын      │КОНСТИТУЦИЯЛЫК ПАЛАТАСЫ Кыргыз    │

│Конституциясына ылайык келбей     │Республикасынын Конституциясына   │

│тургандыгы жөнүндө чечим чыгарган │ылайык келбей тургандыгы жөнүндө  │

│күндөн баштап;                    │чечим чыгарган күндөн баштап;     │

│3) ушул Кодекстин 361-статьясынын │3) ушул Кодекстин 361-статьясынын │

│2-пунктунун 3- жана               │2-пунктунун 3- жана               │

│4-пунктчаларында каралган         │4-пунктчаларында каралган         │

│учурларда кылмыш иши боюнча өкүм  │учурларда кылмыш иши боюнча өкүм  │

│мыйзамдуу күчүнө кирген күндөн    │мыйзамдуу күчүнө кирген күндөн    │

│баштап;                           │баштап;                           │

│4) ушул Кодекстин 361-статьясынын │4) ушул Кодекстин 361-статьясынын │

│2-пунктунун 5-пунктчасында        │2-пунктунун 5-пунктчасында        │

│каралган учурларда сот актысы     │каралган учурларда сот актысы     │

│мыйзамдуу күчүнө кирген же өз     │мыйзамдуу күчүнө кирген же өз     │

│маңызы боюнча сот актысына        │маңызы боюнча сот актысына        │

│карама-каршы келген башка органдын│карама-каршы келген башка органдын│

│токтому же каралып жаткан сот     │токтому же каралып жаткан сот     │

│актысы негизделген токтом         │актысы негизделген токтом         │

│чыгарылган күндөн баштап.         │чыгарылган күндөн баштап.         │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│366-берене. Ишти кайра кароо      │366-берене. Ишти кайра кароо      │

│            жөнүндө соттун        │            жөнүндө соттун        │

│            аныктамасы            │            аныктамасы            │

│                                  │                                  │

│1. Жаңыдан пайда болгон жагдайлар │1. Жаңыдан пайда болгон жагдайлар │

│боюнча сот актысын кайра кароо    │боюнча сот актысын кайра кароо    │

│жөнүндөгү арызды же талап кылууну │жөнүндөгү арызды же талап кылууну │

│карап чыгып, сот арызды           │карап чыгып, сот арызды           │

│канааттандырат жана сот актысын   │канааттандырат жана сот актысын   │

│алып салат, же аны кайра кароодон │алып салат, же аны кайра кароодон │

│баш тартат.                       │баш тартат.                       │

│2. Биринчи инстанциядагы соттун   │2. Биринчи инстанциядагы соттун   │

│соттук актыны жаңыдан белгилүү    │соттук актыны жаңыдан белгилүү    │

│болгон кырдаалдар боюнча кайра    │болгон кырдаалдар боюнча кайра    │

│кароо жөнүндө арызды              │кароо жөнүндө арызды              │

│канааттандыруу же четке кагуу     │канааттандыруу же четке кагуу     │

│жөнүндө аныктамасына ушул         │жөнүндө аныктамасына ушул         │

│Кодекстин 40-главасында каралган  │Кодекстин 40-главасында каралган  │

│тартипте даттанууга болот.        │тартипте даттанууга болот.        │

│Апелляциялык, [кассациялык        │Апелляциялык, ИНСТАНЦИЯДАГЫ соттун│

│инстанциялардагы] соттун соттук   │соттук актыны жаңыдан белгилүү    │

│актыны жаңыдан белгилүү болгон    │болгон кырдаалдар боюнча кайра    │

│кырдаалдар боюнча кайра кароо     │кароо жөнүндө арызды              │

│жөнүндө арызды канааттандыруу же  │канааттандыруу же четке кагуу     │

│четке кагуу жөнүндө аныктамасына  │жөнүндө аныктамасына ушул         │

│ушул Кодекстин 41-главасында      │Кодекстин 41-главасында каралган  │

│каралган тартипте даттанууга      │тартипте даттанууга болот.        │

│болот.                            │Кыргыз Республикасынын Жогорку    │

│Кыргыз Республикасынын Жогорку    │сотунун соттук актыны жаңыдан     │

│сотунун соттук актыны жаңыдан     │белгилүү болгон кырдаалдар боюнча │

│белгилүү болгон кырдаалдар боюнча │кайра кароо жөнүндө арызды        │

│кайра кароо жөнүндө арызды        │канааттандыруу же четке кагуу     │

│канааттандыруу же четке кагуу     │жөнүндө аныктамасына даттанууга   │

│жөнүндө аныктамасына даттанууга   │болбойт.                          │

│болбойт.                          │3. Сот актысын кайра кароо жөнүндө│

│3. Сот актысын кайра кароо жөнүндө│арыз же талап кылуу               │

│арыз же талап кылуу               │канааттандырылган учурда иш сот   │

│канааттандырылган учурда иш сот   │тарабынан жалпы негизде ушул      │

│тарабынан жалпы негизде ушул      │Кодексте белгиленген эрежелер     │

│Кодексте белгиленген эрежелер     │боюнча каралат.                   │

│боюнча каралат.                   │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│377-берене. Соттук иммунитет      │377-берене. Соттук иммунитет      │

│                                  │                                  │

│1. Кыргыз Республикасынын сотунда │1. Кыргыз Республикасынын сотунда │

│чет мамлекетке доо коюу, аны ишке │чет мамлекетке доо коюу, аны ишке │

│жоопкер же үчүнчү жак катары      │жоопкер же үчүнчү жак катары      │

│катышууга тартуу, чет мамлекетке  │катышууга тартуу, чет мамлекетке  │

│таандык жана Кыргыз               │таандык жана Кыргыз               │

│Республикасынын аймагында турган  │Республикасынын аймагында турган  │

│анын мүлкүнө арест коюу жана ага  │анын мүлкүнө арест коюу жана ага  │

│карата доону камсыз кылуу боюнча  │карата доону камсыз кылуу боюнча  │

│башка чараларды көрүү, эгерде     │башка чараларды көрүү, эгерде     │

│Кыргыз Республикасынын            │Кыргыз Республикасынын            │

│мыйзамдарында же [эл аралык       │мыйзамдарында же КЫРГЫЗ           │

│келишимдеринде] башкасы каралбаса,│РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│тийиштүү мамлекеттин компетенттүү │САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│органдарынын макулдугу менен гана │ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│жол берилет.                      │КЕЛИШИМДЕРИНДЕ башкасы каралбаса, │

│2. Эл аралык уюмдардын соттук     │тийиштүү мамлекеттин компетенттүү │

│иммунитети мыйзамдар, эл аралык   │органдарынын макулдугу менен гана │

│келишимдер жана ал уюмдардын      │жол берилет.                      │

│Кыргыз Республикасынын            │2. Эл аралык уюмдардын соттук     │

│компетенттүү мамлекеттик органдары│иммунитети мыйзамдар, эл аралык   │

│менен макулдашуулары менен        │келишимдер жана ал уюмдардын      │

│аныкталат.                        │Кыргыз Республикасынын            │

│3. Кыргыз Республикасында         │компетенттүү мамлекеттик органдары│

│аккредитацияланган чет            │менен макулдашуулары менен        │

│мамлекеттердин дипломатиялык      │аныкталат.                        │

│өкүлдөрү жана Кыргыз              │3. Кыргыз Республикасында         │

│Республикасынын мыйзамдарында же  │аккредитацияланган чет            │

│[эл аралык келишимдеринде]        │мамлекеттердин дипломатиялык      │

│көрсөтүлгөн башка жактар эл аралык│өкүлдөрү жана Кыргыз              │

│укуктун жалпы таанылган ченемдери │Республикасынын мыйзамдарында же  │

│же [Кыргыз Республикасынын эл     │КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ   │

│аралык келишимдери] менен         │БОЛУП САНАЛГАН МЫЙЗАМДА           │

│аныкталган чектерде жарандык иштер│БЕЛГИЛЕНГЕН ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН│

│боюнча Кыргыз Республикасынын     │ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМДЕРИНДЕ          │

│сотторунун юрисдикциясына жатат.  │көрсөтүлгөн башка жактар эл аралык│

│                                  │укуктун жалпы таанылган ченемдери │

│                                  │же КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ│

│                                  │БОЛУП САНАЛГАН МЫЙЗАМДА           │

│                                  │БЕЛГИЛЕНГЕН ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН│

│                                  │ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМДЕРИ менен       │

│                                  │аныкталган чектерде жарандык иштер│

│                                  │боюнча Кыргыз Республикасынын     │

│                                  │сотторунун юрисдикциясына жатат.  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│378-берене. Соттук тапшырмалар    │378-берене. Соттук тапшырмалар    │

│                                  │                                  │

│1. Кыргыз Республикасынын соттору │1. Кыргыз Республикасынын соттору │

│аларга Кыргыз Республикасынын     │аларга Кыргыз Республикасынын     │

│мыйзамдарында же [эл аралык       │мыйзамдарында же КЫРГЫЗ           │

│келишимдеринде] белгиленген       │РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│тартипте берилген айрым процесстик│САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│аракеттерди (билдирмени жана башка│ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│документтерди тапшыруу,           │КЕЛИШИМДЕРИНДЕ белгиленген        │

│тараптардын түшүндүрмөлөрүн,      │тартипте берилген айрым процесстик│

│күбөлөрдүн далилдерин,            │аракеттерди (билдирмени жана башка│

│эксперттердин жана жеринде барып  │документтерди тапшыруу,           │

│кароонун корутундуларын алуу)     │тараптардын түшүндүрмөлөрүн,      │

│аткаруу жөнүндө чет өлкөлүк       │күбөлөрдүн далилдерин,            │

│соттордун тапшырмасын аткарат.    │эксперттердин жана жеринде барып  │

│2. Төмөнкүдөй тапшырмалар         │кароонун корутундуларын алуу)     │

│аткарылууга жатпайт:              │аткаруу жөнүндө чет өлкөлүк       │

│1) эгерде тапшырманы аткаруу      │соттордун тапшырмасын аткарат.    │

│Кыргыз Республикасынын            │2. Төмөнкүдөй тапшырмалар         │

│суверенитетине карама-каршы келип │аткарылууга жатпайт:              │

│же анын коопсуздугуна коркунуч    │1) эгерде тапшырманы аткаруу      │

│келтирсе;                         │Кыргыз Республикасынын            │

│2) эгерде тапшырманы аткаруу      │суверенитетине карама-каршы келип │

│соттун компетенциясына кирбесе.   │же анын коопсуздугуна коркунуч    │

│3. Чет өлкөлүк соттордун          │келтирсе;                         │

│тапшырмаларын аткаруу, [эгерде    │2) эгерде тапшырманы аткаруу      │

│Кыргыз Республикасынын эл аралык  │соттун компетенциясына кирбесе.   │

│келишимдеринде башкасы каралбаса,]│3. Чет өлкөлүк соттордун          │

│Кыргыз Республикасынын            │тапшырмаларын аткаруу, ЖЕ КЫРГЫЗ  │

│мыйзамдарында белгиленген тартипте│РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│жүргүзүлөт.                       │САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│4. Кыргыз Республикасынын соттору │ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│чет өлкөлүк сотторго айрым        │КЕЛИШИМДЕРИНДЕ, Кыргыз            │

│процесстик аракеттерди аткаруу    │Республикасынын мыйзамдарында     │

│жөнүндө тапшырма менен кайрыла    │белгиленген тартипте жүргүзүлөт.  │

│алат. Соттордун чет өлкөлүк соттор│4. Кыргыз Республикасынын соттору │

│менен катнашуу тартиби Кыргыз     │чет өлкөлүк сотторго айрым        │

│Республикасынын мыйзамдары жана   │процесстик аракеттерди аткаруу    │

│[эл аралык келишимдери] менен     │жөнүндө тапшырма менен кайрыла    │

│аныкталат.                        │алат. Соттордун чет өлкөлүк соттор│

│                                  │менен катнашуу тартиби Кыргыз     │

│                                  │Республикасынын мыйзамдары жана   │

│                                  │КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ   │

│                                  │БОЛУП САНАЛГАН МЫЙЗАМДА           │

│                                  │БЕЛГИЛЕНГЕН ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН│

│                                  │ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМДЕРИ менен       │

│                                  │аныкталат.                        │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│379-берене. Чет мамлекеттин       │379-берене. Чет мамлекеттин       │

│            органдары берген      │            органдары берген      │

│            документтерди таануу  │            документтерди таануу  │

│                                  │                                  │

│Кыргыз Республикасынан тышкары    │Кыргыз Республикасынан тышкары    │

│эмес жерде чет мамлекеттердин     │эмес жерде чет мамлекеттердин     │

│мыйзамдары боюнча Кыргыз          │мыйзамдары боюнча Кыргыз          │

│Республикасынын жарандарына жана  │Республикасынын жарандарына жана  │

│уюмдарына же чет өлкөлүк жактарга │уюмдарына же чет өлкөлүк жактарга │

│карата чет мамлекеттердин         │карата чет мамлекеттердин         │

│компетенттүү органдары берген,    │компетенттүү органдары берген,    │

│түзгөн же белгиленген формада     │түзгөн же белгиленген формада     │

│ырастаган документтер Кыргыз      │ырастаган документтер Кыргыз      │

│Республикасынын соттору тарабынан,│Республикасынын соттору тарабынан,│

│эгерде Кыргыз Республикасынын     │эгерде Кыргыз Республикасынын     │

│мыйзамдары же [эл аралык          │мыйзамдары же КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ │

│келишимдери] менен башкасы        │КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП САНАЛГАН        │

│каралбаса, консулдук легализациясы│МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН ТАРТИПТЕ     │

│бар болсо кабыл алынат.           │КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК           │

│Чет тилде түзүлгөн документтер    │КЕЛИШИМДЕРИ менен башкасы         │

│Кыргыз Республикасындагы сотко    │каралбаса, консулдук легализациясы│

│берилген учурда мамлекеттик же    │бар болсо кабыл алынат.           │

│расмий тилдеги тиешелүү түрдө     │Чет тилде түзүлгөн документтер    │

│күбөлөндүрүлгөн котормо менен     │Кыргыз Республикасындагы сотко    │

│коштолууга тийиш.                 │берилген учурда мамлекеттик же    │

│                                  │расмий тилдеги тиешелүү түрдө     │

│                                  │күбөлөндүрүлгөн котормо менен     │

│                                  │коштолууга тийиш.                 │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│380-берене. Чет өлкөлүк соттордун │380-берене. Чет өлкөлүк соттордун │

│            чечимдерин таануу жана│            чечимдерин таануу жана│

│            аткаруу               │            аткаруу               │

│                                  │                                  │

│1. Эгерде Кыргыз Республикасынын  │1. Эгерде Кыргыз Республикасынын  │

│мыйзамдарында же [эл аралык       │мыйзамдарында же КЫРГЫЗ           │

│келишимдеринде] башкасы каралбаса,│РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│же болбосо өз ара жардамдашуунун  │САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│негизинде чет өлкөлүк соттордун   │ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│чечимдери Кыргыз Республикасында  │КЕЛИШИМДЕРИНДЕ башкасы каралбаса, │

│таанышат жана аткарылат.          │же болбосо өз ара жардамдашуунун  │

│2. Чет өлкөлүк соттун чечими      │негизинде чет өлкөлүк соттордун   │

│мажбурлап аткарууга ал чечим      │чечимдери Кыргыз Республикасында  │

│мыйзамдуу күчүнө кирген учурдан   │таанышат жана аткарылат.          │

│баштап үч жыл ичинде коюлушу      │2. Чет өлкөлүк соттун чечими      │

│мүмкүн. Жүйөөлүү себептер боюнча  │мажбурлап аткарууга ал чечим      │

│өткөрүлгөн мөөнөт сот тарабынан   │мыйзамдуу күчүнө кирген учурдан   │

│ушул Кодекстин 122-статьясындагы  │баштап үч жыл ичинде коюлушу      │

│тартипте калыбына келтирилиши     │мүмкүн. Жүйөөлүү себептер боюнча  │

│мүмкүн.                           │өткөрүлгөн мөөнөт сот тарабынан   │

│                                  │ушул Кодекстин 122-статьясындагы  │

│                                  │тартипте калыбына келтирилиши     │

│                                  │мүмкүн.                           │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│392-берене. Соттун кабарламасы    │392-берене. Соттун кабарламасы    │

│                                  │                                  │

│1. Экономикалык ишке катышып      │1. Экономикалык ишке катышып      │

│жаткан жактар жана процесстин     │жаткан жактар жана процесстин     │

│башка катышуучулары соттун        │башка катышуучулары соттун        │

│отурумунун же өзүнчө процесстик   │отурумунун же өзүнчө процесстик   │

│аракетти жүргүзүү убактысы жана   │аракетти жүргүзүү убактысы жана   │

│орду жөнүндө аныктама менен сот   │орду жөнүндө аныктама менен сот   │

│тарабынан соттук актынын          │тарабынан соттук актынын          │

│көчүрмөсүн почта аркылуу          │көчүрмөсүн почта аркылуу          │

│тапшырык-катты жөнөтүү жолу менен │тапшырык-катты жөнөтүү жолу менен │

│кабарландырылат, мында ал         │кабарландырылат, мында ал         │

│адресатка тапшырылгандыгы         │адресатка тапшырылгандыгы         │

│маалымдалат.                      │маалымдалат.                      │

│Кечиктирүүгө болбой турган        │Кечиктирүүгө болбой турган        │

│учурларда сот ишке катышып жаткан │учурларда сот ишке катышып жаткан │

│жактарды жана процесстин башка    │жактарды жана процесстин башка    │

│катышуучуларын телефонограмма,    │катышуучуларын телефонограмма,    │

│телеграмма менен, факсимилдик     │телеграмма менен, факсимилдик     │

│байланыш же электрондук почта     │байланыш же электрондук почта     │

│аркылуу же башка байланыш         │аркылуу же башка байланыш         │

│каражаттарын пайдалануу менен     │каражаттарын пайдалануу менен     │

│кабарлап же чакырта алат. Мында   │кабарлап же чакырта алат. Мында   │

│сотто кала турган жана ишке       │сотто кала турган жана ишке       │

│тиркелген тексттин көчүрмөсүндө   │тиркелген тексттин көчүрмөсүндө   │

│бул текстти берген адамдын        │бул текстти берген адамдын        │

│фамилиясы жана кызмат орду, аны   │фамилиясы жана кызмат орду, аны   │

│өткөрүп берген күнү жана убактысы,│өткөрүп берген күнү жана убактысы,│

│ошондой эле аны кабыл алган       │ошондой эле аны кабыл алган       │

│адамдын фамилиясы жана кызмат орду│адамдын фамилиясы жана кызмат орду│

│көрсөтүлөт.                       │көрсөтүлөт.                       │

│Эгерде соттук актынын көчүрмөсү   │Эгерде соттук актынын көчүрмөсү   │

│адресатка же анын өкүлүнө         │адресатка же анын өкүлүнө         │

│түздөн-түз сотто же ал турган     │түздөн-түз сотто же ал турган     │

│жерде тапшырылса, мындай тапшыруу │жерде тапшырылса, мындай тапшыруу │

│кол койдуруу менен жүргүзүлөт.    │кол койдуруу менен жүргүзүлөт.    │

│2. Ал боюнча процесстин           │2. Ал боюнча процесстин           │

│катышуучулары кабарландырыла же   │катышуучулары кабарландырыла же   │

│чакыртыла турган соттук акт       │чакыртыла турган соттук акт       │

│төмөндөгүлөрдү камтууга тийиш:    │төмөндөгүлөрдү камтууга тийиш:    │

│1) соттун аталышын жана дарегин;  │1) соттун аталышын жана дарегин;  │

│2) соттун отурумунун же өзүнчө    │2) соттун отурумунун же өзүнчө    │

│процесстик аракетти жүргүзүүнүн   │процесстик аракетти жүргүзүүнүн   │

│убактысын жана ордун;             │убактысын жана ордун;             │

│3) кабарландыруучу же сотко       │3) кабарландыруучу же сотко       │

│чакыртылуучу жактын аталышын;     │чакыртылуучу жактын аталышын;     │

│4) кабарландырууга же чакыртууга  │4) кабарландырууга же чакыртууга  │

│негиз болгон иштин аталышын,      │негиз болгон иштин аталышын,      │

│ошондой эле кандай жак катары     │ошондой эле кандай жак катары     │

│чакыртылып жаткандыгынын          │чакыртылып жаткандыгынын          │

│көрсөтүүсүн;                      │көрсөтүүсүн;                      │

│5) кабарландырылып же чакыртылып  │5) кабарландырылып же чакыртылып  │

│жаткан жак кандай аракеттерди жана│жаткан жак кандай аракеттерди жана│

│кандай мөөнөткө карата жасоого    │кандай мөөнөткө карата жасоого    │

│укуктуу же милдеттүү экендигинин  │укуктуу же милдеттүү экендигинин  │

│көрсөтүүсү.                       │көрсөтүүсү.                       │

│3. Кабарларды сот ишке катышып    │3. Кабарларды сот ишке катышып    │

│жаткан жак көрсөткөн дарекке же   │жаткан жак көрсөткөн дарекке же   │

│юридикалык жак турган жерге же    │юридикалык жак турган жерге же    │

│жеке ишкер жашаган жерге жиберет. │жеке ишкер жашаган жерге жиберет. │

│Эгерде мыйзамга ылайык уюмдаштыруу│Эгерде мыйзамга ылайык уюмдаштыруу│

│документтеринде башкасы           │документтеринде башкасы           │

│белгиленбесе, юридикалык жактын   │белгиленбесе, юридикалык жактын   │

│турган жери ал мамлекеттик        │турган жери ал мамлекеттик        │

│каттоодон өткөн жер менен         │каттоодон өткөн жер менен         │

│аныкталат.                        │аныкталат.                        │

│4. Эгерде адресат соттук актынын  │4. Эгерде адресат соттук актынын  │

│көчүрмөсүн кабыл алуудан, алуудан │көчүрмөсүн кабыл алуудан, алуудан │

│баш тартса, аны жеткирип же       │баш тартса, аны жеткирип же       │

│тапшырып жаткан адам сотко кайра  │тапшырып жаткан адам сотко кайра  │

│кайтарылууга тийиш болгон тапшыруу│кайтарылууга тийиш болгон тапшыруу│

│жөнүндө маалымдамага же соттук    │жөнүндө маалымдамага же соттук    │

│актынын көчүрмөсүнө баш           │актынын көчүрмөсүнө баш           │

│тартылгандыгы жөнүндө жазып коюу  │тартылгандыгы жөнүндө жазып коюу  │

│жолу менен аны белгилейт.         │жолу менен аны белгилейт.         │

│5. Эгерде бул Кодексте же [Кыргыз │5. Эгерде бул Кодексте же КЫРГЫЗ  │

│Республикасынын эларалык          │РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│келишиминде] башкасы каралбаса,   │САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│чет өлкөлүк жактарга сот ушул     │ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│главада белгиленген эрежелер      │КЕЛИШИМДЕРИНДЕ башкасы каралбаса, │

│боюнча кабарлайт.                 │чет өлкөлүк жактарга сот ушул     │

│6. Сот соттук актылардын          │главада белгиленген эрежелер      │

│көчүрмөлөрүн жөнөткөндүгүн жана   │боюнча кабарлайт.                 │

│аларды адресат алгандыгын         │6. Сот соттук актылардын          │

│тастыктаган документтер ушул      │көчүрмөлөрүн жөнөткөндүгүн жана   │

│статьяда белгиленген тартипте     │аларды адресат алгандыгын         │

│(тапшыргандыгы жөнүндө билдирүү,  │тастыктаган документтер ушул      │

│тилкат, дагы башка документтер)   │статьяда белгиленген тартипте     │

│иштин материалдарына тиркелет.    │(тапшыргандыгы жөнүндө билдирүү,  │

│                                  │тилкат, дагы башка документтер)   │

│                                  │иштин материалдарына тиркелет.    │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│396-берене. Экономикалык иштер    │396-берене. Экономикалык иштер    │

│            боюнча соттук         │            боюнча соттук         │

│            актыларды кайра кароо │            актыларды кайра кароо │

│                                  │                                  │

│1. Райондор аралык соттор кабыл   │1. Райондор аралык соттор кабыл   │

│алган, мыйзамдуу күчүнө кире элек │алган, мыйзамдуу күчүнө кире элек │

│экономикалык иштер боюнча соттук  │экономикалык иштер боюнча соттук  │

│актыларды кайра кароо ушул        │актыларды кайра кароо ушул        │

│Кодекстин III бөлүмүнө ылайык     │Кодекстин III бөлүмүнө ылайык     │

│областтык соттордун               │областтык соттордун               │

│администрациялык жана экономикалык│администрациялык жана экономикалык│

│иштер боюнча сот коллегиясы       │иштер боюнча сот коллегиясы       │

│тарабынан жүзөгө ашырылат.        │тарабынан жүзөгө ашырылат.        │

│[Райондор аралык соттор кабыл     │КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.       │

│алган, мыйзамдуу күчүнө кирген    │Экономикалык иштер боюнча соттун  │

│экономикалык иштер боюнча соттун  │чечимине даттануу ишке катышкан   │

│чечимин кайра кароо ушул Кодекстин│адамдар тарабынан КИМДИН УКУКТАРЫ │

│III бөлүмүнө ылайык кассациялык   │ЖЕ МЫЙЗАМ ТАРАБЫНАН КОРГОЛУУЧУ    │

│сот ишин жүргүзүү тартибинде      │ТАЛАМДАРЫ ИШ БОЮНЧА ЧЫГАРЫЛГАН    │

│областтык соттордун               │СОТТУН ЧЕЧИМИ МЕНЕН БУЗУЛСА,      │

│администрациялык жана экономикалык│биринчи инстанциядагы чечимди     │

│иштер боюнча сот коллегиясы       │кабыл алган сот аркылуу областтык │

│тарабынан жүзөгө ашырылат.]       │соттун администрациялык жана      │

│Экономикалык иштер боюнча соттун  │экономикалык иштер боюнча сот     │

│чечимине даттануу ишке катышкан   │коллегиясына берилет. Сот актын   │

│адамдар тарабынан биринчи         │кабыл алган сот даттанууну ал     │

│инстанциядагы чечимди кабыл алган │сотко келип түшкөн күндөн тартып  │

│сот аркылуу областтык соттун      │үч күндүк мөөнөттө иш менен бирге │

│администрациялык жана экономикалык│тиешелүү инстанцияга жөнөтөт.     │

│иштер боюнча сот коллегиясына     │2. Кыргыз Республикасынын         │

│берилет. Сот актын кабыл алган сот│сотторунун соттук актыларын       │

│даттанууну ал сотко келип түшкөн  │көзөмөл тартибинде кайра кароо    │

│күндөн тартып үч күндүк мөөнөттө  │ушул Кодекстин IV бөлүмүндө       │

│иш менен бирге тиешелүү           │каралган эрежелер боюнча Кыргыз   │

│инстанцияга жөнөтөт.              │Республикасынын Жогорку сотунун   │

│2. Кыргыз Республикасынын         │администрациялык жана экономикалык│

│сотторунун соттук актыларын       │иштер боюнча сот коллегиясы       │

│көзөмөл тартибинде кайра кароо    │тарабынан жүзөгө ашырылат.        │

│ушул Кодекстин IV бөлүмүндө       │Көзөмөл тартибиндеги даттануулар  │

│каралган эрежелер боюнча Кыргыз   │ишке катышып жаткан адамдар       │

│Республикасынын Жогорку сотунун   │тарабынан соттук актыны кабыл     │

│администрациялык жана экономикалык│алган сот аркылуу экономикалык иш │

│иштер боюнча сот коллегиясы       │боюнча даттанылып жаткан соттук   │

│тарабынан жүзөгө ашырылат.        │акт мыйзамдуу күчүнө кирген       │

│Көзөмөл тартибиндеги даттануулар  │учурдан тартып бир жылдын ичинде  │

│ишке катышып жаткан адамдар       │Кыргыз Республикасынын Жогорку    │

│тарабынан соттук актыны кабыл     │сотуна берилет.                   │

│алган сот аркылуу экономикалык иш │Соттук актыны кабыл алган сот     │

│боюнча даттанылып жаткан соттук   │көзөмөл тартибинде даттанууну иш  │

│акт мыйзамдуу күчүнө кирген       │менен бирге ал келип түшкөн күндөн│

│учурдан тартып бир жылдын ичинде  │тартып үч күндүк мөөнөттө Кыргыз  │

│Кыргыз Республикасынын Жогорку    │Республикасынын Жогорку Сотуна    │

│сотуна берилет.                   │жөнөтүүгө милдеттүү.              │

│Соттук актыны кабыл алган сот     │                                  │

│көзөмөл тартибинде даттанууну иш  │                                  │

│менен бирге ал келип түшкөн күндөн│                                  │

│тартып үч күндүк мөөнөттө Кыргыз  │                                  │

│Республикасынын Жогорку Сотуна    │                                  │

│жөнөтүүгө милдеттүү.              │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│[398-берене. Кассациялык          │КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.       │

│             даттанууну кайра     │                                  │

│             кайтаруу             │                                  │

│                                  │                                  │

│1. Кассациялык даттануу областтык │                                  │

│жана ага теңештирилген соттордун  │                                  │

│администрациялык жана экономикалык│                                  │

│иштер боюнча (сот курамы) сот     │                                  │

│коллегиясы тарабынан төмөндөгүдөй │                                  │

│негиздер боюнча кайра кайтарылат: │                                  │

│1) эгерде арызга кол коюлбаса же  │                                  │

│ага кол коюуга укуктуу адам же    │                                  │

│кызмат абалы көрсөтүлбөгөн адам   │                                  │

│кол койсо;                        │                                  │

│2) эгерде даттанууга анын, ошондой│                                  │

│эле ага тиркелген документтердин  │                                  │

│көчүрмөлөрү ишке катышып жаткан   │                                  │

│адамдарга жөнөтүлгөндүгүнүн       │                                  │

│далилдери тиркелбесе;             │                                  │

│3) эгерде арыз белгиленген мөөнөт │                                  │

│өткөндөн кийин берилсе жана өтүп  │                                  │

│мөөнөттү кайра калыбына келтирүү  │                                  │

│жөнүндө өтүнүч камтылбаса;        │                                  │

│4) (Кыргыз Республикасынын        │                                  │

│2008-жылдын 25-июлундагы № 168    │                                  │

│Мыйзамына ылайык алынып салынды); │                                  │

│5) эгерде даттануу чечимди,       │                                  │

│аныктаманы, токтомду кабыл алган  │                                  │

│сотко көрсөтүлбөй туруп жөнөтүлсө;│                                  │

│6) эгерде даттануу материалдык    │                                  │

│укуктук ченемдерин же процесстик  │                                  │

│укуктун ченемдерин бузуу же туура │                                  │

│эмес колдонуу эмнеде экендигин    │                                  │

│көрсөтүүнү камтышбаса;            │                                  │

│7) эгерде даттануу берген адамдан │                                  │

│аны кайра кайтаруу жөнүндө арыз   │                                  │

│келип түшсө.                      │                                  │

│2. Даттанууну кайта кайтаруу үчүн │                                  │

│негиз болгон жагдайлар            │                                  │

│четтетилгенден кийин арыз берген  │                                  │

│адам соттун чечимин, аныктамасын, │                                  │

│токтомун кайра карап чыгуу жөнүндө│                                  │

│арыз менен сотко ушул Кодексте    │                                  │

│белгиленген мөөнөттүн чектеринде  │                                  │

│жалпы тартипте кайра кайрылууга   │                                  │

│укуктуу.]                         │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│418-берене. Аппеляциялык [жана    │418-берене. Аппеляциялык          │

│            кассациялык           │            ИНСТАНЦИЯДАГЫ же      │

│            инстанциядагы] же     │            көзөмөл тартибиндеги  │

│            көзөмөл тартибиндеги  │            соттор тарабынан сот  │

│            соттор тарабынан сот  │            актысын аткарууну     │

│            актысын аткарууну     │            буруу тартиби         │

│            буруу тартиби         │                                  │

│                                  │1. ИШТИ АПЕЛЛЯЦИЯЛЫК ТАРТИПТЕ ЖЕ  │

│1. Ишти апелляциялык,             │КӨЗӨМӨЛ ТАРТИБИНДЕ КАРАГАН СОТ,   │

│[кассациялык] тартипте же көзөмөл │ЭГЕРДЕ АЛ ӨЗҮНҮН АКТЫСЫ МЕНЕН     │

│тартибинде караган сот, эгерде ал │ТАЛАШТЫ БИРОТОЛО ЧЕЧСЕ, ЖЕ ИШ     │

│өзүнүн актысы менен талашты       │БОЮНЧА ӨНДҮРҮШТҮ ТОКТОТСО, ЖЕ     │

│биротоло чечсе, же иш боюнча      │АРЫЗДЫ КАРООСУЗ КАЛТЫРСА, АНДА СОТ│

│өндүрүштү токтотсо, же арызды     │АКТЫСЫН АТКАРУУНУ БУРУУ ТУУРАЛУУ  │

│кароосуз калтырса, анда сот       │МАСЕЛЕНИ ЧЕЧҮҮГӨ ЖЕ ИШТИ ЧЕЧҮҮ    │

│актысын аткарууну буруу тууралуу  │ҮЧҮН БИРИНЧИ ИНСТАНЦИЯДАГЫ СОТКО  │

│маселени чечүүгө же ишти чечүү    │БЕРҮҮГӨ МИЛДЕТТҮҮ.                │

│үчүн биринчи инстанциядагы сотко  │2. Эгерде жогору турган соттун    │

│берүүгө милдеттүү.                │актысында сот актысын аткарууну   │

│2. Эгерде жогору турган соттун    │буруу тууралуу эч кандай көрсөтмө │

│актысында сот актысын аткарууну   │болбосо, анда жоопкер биринчи     │

│буруу тууралуу эч кандай көрсөтмө │инстанциядагы сотко тиешелүү      │

│болбосо, анда жоопкер биринчи     │арызды берүүгө укуктуу.           │

│инстанциядагы сотко тиешелүү      │3. Апелляциялык инстанциядагы     │

│арызды берүүгө укуктуу.           │сотто алимент төлөтүү жөнүндөгү иш│

│3. Апелляциялык инстанциядагы     │боюнча соттун чечими бузулган     │

│сотто алимент төлөтүү жөнүндөгү иш│учурда сот актысын аткарууну      │

│боюнча соттун чечими бузулган     │бурууга соттун бузулган актысы    │

│учурда сот актысын аткарууну      │доогер тарабынан билдирилген      │

│бурууга соттун бузулган актысы    │жалган маалыматтарга же берилген  │

│доогер тарабынан билдирилген      │жалган документтерге негизделген  │

│жалган маалыматтарга же берилген  │учурда гана жол берилет.          │

│жалган документтерге негизделген  │КӨЗӨМӨЛ ТАРТИБИНДЕ ЭМГЕК          │

│учурда гана жол берилет.          │МАМИЛЕЛЕРИНЕН КЕЛИП ЧЫККАН        │

│[Кассациялык тартипте,] көзөмөл   │ТАЛАПТАР БОЮНЧА АКЧА КАРАЖАТТАРЫН │

│тартибинде эмгек мамилелеринен    │ТӨЛӨТҮҮ ЖӨНҮНДӨГҮ; ИЛИМДИН,       │

│келип чыккан талаптар боюнча акча │АДАБИЯТТЫН ЖАНА ИСКУССТВОНУН      │

│каражаттарын төлөтүү жөнүндөгү;   │ЧЫГАРМАЛАРЫНА, АТКАРУУГА,         │

│илимдин, адабияттын жана          │АЧЫЛЫШТАРГА, ОЙЛОП ТАБУУЛАРГА,    │

│искусствонун чыгармаларына,       │ПАЙДАЛУУ ТАРИЗДЕРГЕ, ӨНӨР ЖАЙ     │

│аткарууга, ачылыштарга, ойлоп     │ҮЛГҮЛӨРҮНӨ КАРАТА УКУКТАРДЫ       │

│табууларга, пайдалуу тариздерге,  │ПАЙДАЛАНУУ ҮЧҮН СЫЙАКЫЛАРДЫ       │

│өнөр жай үлгүлөрүнө карата        │ТӨЛӨТҮҮ ЖӨНҮНДӨГҮ, АЛИМЕНТТЕРДИ   │

│укуктарды пайдалануу үчүн         │ТӨЛӨТҮҮ ЖӨНҮНДӨГҮ, МЕРТИНҮҮДӨН ЖЕ │

│сыйакыларды төлөтүү жөнүндөгү,    │ДЕН СООЛУКТУН ДАГЫ БАШКА          │

│алименттерди төлөтүү жөнүндөгү,   │БУЗУЛУШУНАН, ЖЕ БАККАН АДАМЫНЫН   │

│мертинүүдөн же ден соолуктун дагы │КАЗА БОЛУШУНАН УЛАМ ТАРТКАН       │

│башка бузулушунан, же баккан      │ЗЫЯНДЫН ОРДУН ТОЛТУРУУ ЖӨНҮНДӨГҮ  │

│адамынын каза болушунан улам      │ИШТЕР БОЮНЧА СОТ АКТЫСЫ БУЗУЛГАН  │

│тарткан зыяндын ордун толтуруу    │УЧУРДА СОТ АКТЫСЫН АТКАРУУНУ      │

│жөнүндөгү иштер боюнча сот актысы │БУРУУГА БУЗУЛГАН СОТ АКТЫСЫ ДООГЕР│

│бузулган учурда сот актысын       │ТАРАБЫНАН БИЛДИРИЛГЕН ЖАЛГАН      │

│аткарууну бурууга бузулган сот    │МААЛЫМАТТАРГА ЖЕ БЕРИЛГЕН ЖАЛГАН  │

│актысы доогер тарабынан           │ДОКУМЕНТТЕРГЕ НЕГИЗДЕЛГЕН УЧУРДА  │

│билдирилген жалган маалыматтарга  │ГАНА ЖОЛ БЕРИЛЕТ.                 │

│же берилген жалган документтерге  │                                  │

│негизделген учурда гана жол       │                                  │

│берилет.                          │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│432-берене. Чет өлкөлүк соттун    │432-берене. Чет өлкөлүк соттун    │

│            чечимин таануу жана   │            чечимин таануу жана   │

│            мажбурлап аткартуу    │            мажбурлап аткартуу    │

│            жөнүндөгү арыздын     │            жөнүндөгү арыздын     │

│            мазмуну               │            мазмуну               │

│                                  │                                  │

│1. Чет өлкөлүк соттун чечимин     │1. Чет өлкөлүк соттун чечимин     │

│таануу жана мажбурлап аткартуу    │таануу жана мажбурлап аткартуу    │

│жөнүндөгү арыз жазуу жүзүндө      │жөнүндөгү арыз жазуу жүзүндө      │

│берилет жана ага төлөтүп алуучу же│берилет жана ага төлөтүп алуучу же│

│анын өкүлү кол коюуга тийиш.      │анын өкүлү кол коюуга тийиш.      │

│2. Арызда төмөндөгүлөр камтылууга │2. Арызда төмөндөгүлөр камтылууга │

│тийиш:                            │тийиш:                            │

│1) арыз берилип жаткан соттун     │1) арыз берилип жаткан соттун     │

│аталышы;                          │аталышы;                          │

│2) чет өлкөлүк соттун аталышы жана│2) чет өлкөлүк соттун аталышы жана│

│жайгашкан жери;                   │жайгашкан жери;                   │

│3) төлөтүп алуучунун, анын        │3) төлөтүп алуучунун, анын        │

│өкүлүнүн аталышы эгерде арыз өкүл │өкүлүнүн аталышы эгерде арыз өкүл │

│тарабынан берилсе, анда алардын   │тарабынан берилсе, анда алардын   │

│жашаган жерин же жүргөн жерин     │жашаган жерин же жүргөн жерин     │

│көрсөтүү;                         │көрсөтүү;                         │

│4) карызкордун аталышы, анын      │4) карызкордун аталышы, анын      │

│жашаган жерин же жайгашкан жерин  │жашаган жерин же жайгашкан жерин  │

│же карызкордун мүлкү жайгашкан    │же карызкордун мүлкү жайгашкан    │

│жерди көрсөтүү;                   │жерди көрсөтүү;                   │

│5) төлөтүп алуучунун чечимди      │5) төлөтүп алуучунун чечимди      │

│мажбурлап аткарууну таануу жана   │мажбурлап аткарууну таануу жана   │

│чечүү тууралуу же кайсы учурдан   │чечүү тууралуу же кайсы учурдан   │

│баштап аткаруу талап кылына       │баштап аткаруу талап кылына       │

│тургандыгын көрсөтүү жөнүндөгү    │тургандыгын көрсөтүү жөнүндөгү    │

│өтүнүчү;                          │өтүнүчү;                          │

│6) тиркелген документтердин       │6) тиркелген документтердин       │

│тизмеси.                          │тизмеси.                          │

│Чет өлкөлүк соттун чечимин таануу │Чет өлкөлүк соттун чечимин таануу │

│жана мажбурлап аткартуу жөнүндөгү │жана мажбурлап аткартуу жөнүндөгү │

│арызда төлөтүп алуучунун,         │арызда төлөтүп алуучунун,         │

│карызкордун жана алардын          │карызкордун жана алардын          │

│өкүлдөрүнүн телефондорунун,       │өкүлдөрүнүн телефондорунун,       │

│факстарынын номерлери, электрондук│факстарынын номерлери, электрондук│

│почтасынын дареги жана дагы башка │почтасынын дареги жана дагы башка │

│маалыматтар көрсөтүлүшү мүмкүн,   │маалыматтар көрсөтүлүшү мүмкүн,   │

│эгерде алар ишти туура жана өз    │эгерде алар ишти туура жана өз    │

│убагында кароо үчүн зарыл болсо.  │убагында кароо үчүн зарыл болсо.  │

│3. Чет өлкөлүк соттун чечимин     │3. Чет өлкөлүк соттун чечимин     │

│таануу жана мажбурлап аткартуу    │таануу жана мажбурлап аткартуу    │

│жөнүндөгү арызга [Кыргыз          │жөнүндөгү арызга КЫРГЫЗ           │

│Республикасынын эларалык          │РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ БОЛУП    │

│келишиминде] белгиленген          │САНАЛГАН МЫЙЗАМДА БЕЛГИЛЕНГЕН     │

│документтер, ал эми эгерде        │ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН ЭЛ АРАЛЫК  │

│эларалык бул келишимде ал         │КЕЛИШИМДЕРИНДЕ белгиленген        │

│каралбаса, арызга төмөндөгүдөй    │документтер, ал эми эгерде        │

│документтер тиркелет;             │эларалык бул келишимде ал         │

│1) төлөтүп алуучу таанууну жана   │каралбаса, арызга төмөндөгүдөй    │

│аткартууну өтүнүп жаткан чет      │документтер тиркелет:             │

│өлкөлүк соттун чечими же анын     │1) төлөтүп алуучу таанууну жана   │

│тиешелүү түрдө күбөлөндүрүлгөн    │аткартууну өтүнүп жаткан чет      │

│көчүрмөсү;                        │өлкөлүк соттун чечими же анын     │

│2) эгерде бул чечимдин текстинин  │тиешелүү түрдө күбөлөндүрүлгөн    │

│өзүндө көрсөтүлбөсө, анда чет     │көчүрмөсү;                        │

│өлкөлүк соттун чечиминин мыйзамдуу│2) эгерде бул чечимдин текстинин  │

│күчүнө киргендигин тастыктаган    │өзүндө көрсөтүлбөсө, анда чет     │

│расмий документ;                  │өлкөлүк соттун чечиминин мыйзамдуу│

│3) төлөтүп алуучу таанууну жана   │күчүнө киргендигин тастыктаган    │

│аткартууну өтүнүп жаткан чет      │расмий документ;                  │

│өлкөлүк сотто иштин териштириле   │3) төлөтүп алуучу таанууну жана   │

│тургандыгы жөнүндө карызкорго өз  │аткартууну өтүнүп жаткан чет      │

│убагында жана тиешелүү түрдө      │өлкөлүк сотто иштин териштириле   │

│кабарландырылганын тастыктаган    │тургандыгы жөнүндө карызкорго өз  │

│жана тиешелүү түрдө               │убагында жана тиешелүү түрдө      │

│күбөлөндүрүлгөн документ;         │кабарландырылганын тастыктаган    │

│4) эгерде чечим мурда тиешелүү чет│жана тиешелүү түрдө               │

│мамлекеттин аймагында аткарылган  │күбөлөндүрүлгөн документ;         │

│болсо, анда чечимдин толук же     │4) эгерде чечим мурда тиешелүү чет│

│жарым-жартылай аткарылгандыгы     │мамлекеттин аймагында аткарылган  │

│тууралуу документ;                │болсо, анда чечимдин толук же     │

│5) сотко берилген арызга кол      │жарым-жартылай аткарылгандыгы     │

│койгон кишинин ыйгарым укуктарын  │тууралуу документ;                │

│тиешелүү түрдө күбөлөндүргөн жана │5) сотко берилген арызга кол      │

│тастыктаган ишеним кат же дагы    │койгон кишинин ыйгарым укуктарын  │

│башка документ;                   │тиешелүү түрдө күбөлөндүргөн жана │

│6) чет өлкөлүк соттун чечимин     │тастыктаган ишеним кат же дагы    │

│таануу жана аткартуу жөнүндөгү    │башка документ;                   │

│арыздын көчүрмөсү карызкорго      │6) чет өлкөлүк соттун чечимин     │

│жиберилгендигин тастыктаган       │таануу жана аткартуу жөнүндөгү    │

│документ;                         │арыздын көчүрмөсү карызкорго      │

│7) тараптардын сотто каралуучу    │жиберилгендигин тастыктаган       │

│келишимдик иштер боюнча           │документ;                         │

│макулдашуусун тастыктаган         │7) тараптардын сотто каралуучу    │

│документ;                         │келишимдик иштер боюнча           │

│8) ушул пункттун                  │макулдашуусун тастыктаган         │

│1-7-пунктчаларында көрсөтүлгөн    │документ;                         │

│документтердин тиешелүү түрдө     │8) ушул пункттун                  │

│күбөлөндүрүлгөн мамлекеттик       │1-7-пунктчаларында көрсөтүлгөн    │

│тилдеги же расмий тилдеги         │документтердин тиешелүү түрдө     │

│котормолору.                      │күбөлөндүрүлгөн мамлекеттик       │

│4. Чет өлкөлүк соттун чечимин     │тилдеги же расмий тилдеги         │

│таануу жана мажбурлап аткартуу    │котормолору.                      │

│жөнүндөгү арызга бейтарап соттун  │4. Чет өлкөлүк соттун чечимин     │

│чечимин мажбурлап аткартууга      │таануу жана мажбурлап аткартуу    │

│карата аткаруу баракчасын берүү   │жөнүндөгү арызга бейтарап соттун  │

│тууралуу арызды сотко берген      │чечимин мажбурлап аткартууга      │

│учурда Кыргыз Республикасынын     │карата аткаруу баракчасын берүү   │

│мыйзамдарында белгиленген тартипте│тууралуу арызды сотко берген      │

│жана өлчөмдө мамлекеттик алым     │учурда Кыргыз Республикасынын     │

│төлөнгөндүгүн тастыктаган документ│мыйзамдарында белгиленген тартипте│

│да тиркелет.                      │жана өлчөмдө мамлекеттик алым     │

│                                  │төлөнгөндүгүн тастыктаган документ│

│                                  │да тиркелет.                      │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│433-берене. Чет өлкөлүк соттун    │433-берене. Чет өлкөлүк соттун    │

│            чечимин таануу жана   │            чечимин таануу жана   │

│            мажбурлап аткартуу    │            мажбурлап аткартуу    │

│            жөнүндөгү арызды      │            жөнүндөгү арызды      │

│            кароо тартиби         │            кароо тартиби         │

│                                  │                                  │

│[1. Эгерде Кыргыз Республикасынын │1. КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ│

│эларалык келишимдеринде башкасы   │БОЛУП САНАЛГАН МЫЙЗАМДА           │

│каралбаса,] чет өлкөлүк соттун    │БЕЛГИЛЕНГЕН ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН│

│чечимин таануу жана мажбурлап     │ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМДЕРИНДЕ чет      │

│аткартуу жөнүндөгү арызды судья   │өлкөлүк соттун чечимин таануу жана│

│жеке өзү ушул главада белгиленген │мажбурлап аткартуу жөнүндөгү      │

│өзгөчөлүктөрү менен ушул Кодексте │арызды судья жеке өзү ушул главада│

│каралган эрежелер боюнча арыз     │белгиленген өзгөчөлүктөр менен    │

│келип түшкөн күндөн тартып бир    │ушул Кодексте каралган эрежелер   │

│айдан ашпаган мөөнөттө карайт.    │боюнча арыз келип түшкөн күндөн   │

│2. Сот ишке катышуучу жактарга    │тартып бир айдан ашпаган мөөнөттө │

│соттук отурумдун болоор убактысы  │карайт.                           │

│жана жери тууралуу маалымдайт.    │2. Сот ишке катышуучу жактарга    │

│Тиешелүү түрдө маалымдалган       │соттук отурумдун болоор убактысы  │

│аталган адамдардын келбегендиги   │жана жери тууралуу маалымдайт.    │

│кароого жолтоо болбойт.           │Тиешелүү түрдө маалымдалган       │

│3. Ишти караган учурда соттук     │аталган адамдардын келбегендиги   │

│отурумга сот чет өлкөлүк соттун   │кароого жолтоо болбойт.           │

│чечимин таануу жана мажбурлап     │3. Ишти караган учурда соттук     │

│аткартуу үчүн ушул Кодекстин      │отурумга сот чет өлкөлүк соттун   │

│434-статьясында каралган негиздер │чечимин таануу жана мажбурлап     │

│бар же жок экендигин аныктайт.    │аткартуу үчүн ушул Кодекстин      │

│4. Ишти караган учурда сот чет    │434-статьясында каралган негиздер │

│өлкөлүк соттун чечимин мазмуну    │бар же жок экендигин аныктайт.    │

│боюнча кайра кароого укуксуз.     │4. Ишти караган учурда сот чет    │

│5. Эгерде мажбурлап аткартуу      │өлкөлүк соттун чечимин мазмуну    │

│жөнүндөгү маселени чечкен учурда  │боюнча кайра кароого укуксуз.     │

│сотто күмөн саноолор пайда болсо, │5. Эгерде мажбурлап аткартуу      │

│анда ал чет өлкөлүк сотуна        │жөнүндөгү маселени чечкен учурда  │

│чечимин мажбурлап аткартуу        │сотто күмөн саноолор пайда болсо, │

│тууралуу арыз менен кайрылып      │анда ал чет өлкөлүк сотуна        │

│жаткан адамдан түшүндүрмө берүүнү │чечимин мажбурлап аткартуу        │

│өтүнүүгө, ошондой эле карызкордон │тууралуу арыз менен кайрылып      │

│арыздын маани-мазмуну боюнча      │жаткан адамдан түшүндүрмө берүүнү │

│сураштырууга жана зарыл болгон    │өтүнүүгө, ошондой эле карызкордон │

│учурда чечим кабыл алган чет      │арыздын маани-мазмуну боюнча      │

│өлкөлүк соттон түшүндүрмө         │сураштырууга жана зарыл болгон    │

│суратууга укуктуу.                │учурда чечим кабыл алган чет      │

│                                  │өлкөлүк соттон түшүндүрмө         │

│                                  │суратууга укуктуу.                │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│434-берене. Чет өлкөлүк соттун    │434-берене. Чет өлкөлүк соттун    │

│            чечимин таануудан жана│            чечимин таануудан жана│

│            мажбурлап аткартуудан │            мажбурлап аткартуудан │

│            баш тартуунун         │            баш тартуунун         │

│            негиздери             │            негиздери             │

│                                  │                                  │

│1. Сот төмөндөгүдөй учурларда чет │1. Сот төмөндөгүдөй учурларда чет │

│өлкөлүк соттун чечимин толугу     │өлкөлүк соттун чечимин толугу     │

│менен же бир бөлүгүн таануудан    │менен же бир бөлүгүн таануудан    │

│жана мажбурлап аткартуудан баш    │жана мажбурлап аткартуудан баш    │

│тартат, эгерде;                   │тартат, эгерде;                   │

│1) аймагында кабыл алынган        │1) аймагында кабыл алынган        │

│мамлекеттин мыйзамы боюнча чечим  │мамлекеттин мыйзамы боюнча чечим  │

│мыйзамдуу күчүнө кире элек же     │мыйзамдуу күчүнө кире элек же     │

│аткарылбоого болсо;               │аткарылбоого болсо;               │

│2) чечим өзүнө каршы кабыл алынган│2) чечим өзүнө каршы кабыл алынган│

│тарап ишти кароонун убактысы жана │тарап ишти кароонун убактысы жана │

│жери жөнүндө өз убагында жана     │жери жөнүндө өз убагында жана     │

│тиешелүү түрдө кабарландырылбаса  │тиешелүү түрдө кабарландырылбаса  │

│же дагы башка себептерден улам    │же дагы башка себептерден улам    │

│сотко өзүнүн түшүндүрмөсүн бере   │сотко өзүнүн түшүндүрмөсүн бере   │

│албаса;                           │албаса;                           │

│3) ишти кароо [Кыргыз             │3) ишти кароо МЫЙЗАМДАРГА ЖЕ      │

│Республикасынын эларалык          │КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУСУ   │

│келишимине же мыйзамга] ылайык    │БОЛУП САНАЛГАН МЫЙЗАМДА           │

│Кыргыз Республикасындагы соттун   │БЕЛГИЛЕНГЕН ТАРТИПТЕ КҮЧҮНӨ КИРГЕН│

│компетенциясына гана тиешелүү     │ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМДЕРГЕ ылайык     │

│болсо;                            │Кыргыз Республикасындагы соттун   │

│4) ошол эле предмет жана ошол эле │компетенциясына гана тиешелүү     │

│негиздер боюнча ошол эле          │болсо;                            │

│тараптардын ортосундагы талаш     │4) ошол эле предмет жана ошол эле │

│жөнүндө мыйзамдуу күчүнө кирген   │негиздер боюнча ошол эле          │

│Кыргыз Республикасынын сотунун    │тараптардын ортосундагы талаш     │

│чечими болгон учурда;             │жөнүндө мыйзамдуу күчүнө кирген   │

│5) Кыргыз Республикасындагы соттун│Кыргыз Республикасынын сотунун    │

│кароосунда ошол эле тараптардын   │чечими болгон учурда;             │

│ортосундагы талаш боюнча, ошол эле│5) Кыргыз Республикасындагы соттун│

│предмет жөнүндө жана ошол эле     │кароосунда ошол эле тараптардын   │

│негиздер боюнча чет өлкөлүк сотто │ортосундагы талаш боюнча, ошол эле│

│иш козголгонго чейин козголгон иш │предмет жөнүндө жана ошол эле     │

│болгон учурда;                    │негиздер боюнча чет өлкөлүк сотто │

│6) чет өлкөлүк соттун чечимин     │иш козголгонго чейин козголгон иш │

│мажбурлап аткартуу мөөнөтү өтүп   │болгон учурда;                    │

│кеткен жана бул мөөнөт сот        │6) чет өлкөлүк соттун чечимин     │

│тарабынан калыбына келтирилбеген  │мажбурлап аткартуу мөөнөтү өтүп   │

│учурда;                           │кеткен жана бул мөөнөт сот        │

│7) чет өлкөлүк соттун чечимин     │тарабынан калыбына келтирилбеген  │

│аткартуу Кыргыз Республикасынын   │учурда;                           │

│эгемендигине зыян келтирсе же     │7) чет өлкөлүк соттун чечимин     │

│Кыргыз Республикасынын            │аткартуу Кыргыз Республикасынын   │

│коопсуздугуна коркунуч туудурса.  │эгемендигине зыян келтирсе же     │

│                                  │Кыргыз Республикасынын            │

│                                  │коопсуздугуна коркунуч туудурса.  │

└──────────────────────────────────┴──────────────────────────────────┘

"Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын долбооруна САЛЫШТЫРМА ТАБЛИЦА

┌──────────────────────────────────┬──────────────────────────────────┐

│  Кодекстин аракеттеги редакциясы │       Сунушталуучу редакциясы    │

├──────────────────────────────────┴──────────────────────────────────┤

│                     Жарандык кодекстин 1-бөлүгү                     │

├──────────────────────────────────┬──────────────────────────────────┤

│2-статья. Граждандык мыйзамдар    │2-статья. Граждандык мыйзамдар    │

│                                  │                                  │

│1. Граждандык мыйзамдар өзү жөнгө │1. Граждандык мыйзамдар өзү жөнгө │

│салган мамилелерге катышкандардын │салган мамилелерге катышкандардын │

│теңдигин, эркинин                 │теңдигин, эркинин                 │

│автономиялуулугун жана мүлктүк өз │автономиялуулугун жана мүлктүк өз │

│алдынчалыгын таанууга, менчиктин  │алдынчалыгын таанууга, менчиктин  │

│кол тийгистигине, келишимдин      │кол тийгистигине, келишимдин      │

│эркиндигине, жеке иштерге кимди   │эркиндигине, жеке иштерге кимди   │

│бирөөнүн зомбулук менен           │бирөөнүн зомбулук менен           │

│кийлигишүүсүнө жол бербөөгө,      │кийлигишүүсүнө жол бербөөгө,      │

│граждандык укуктарды тоскоолдуксуз│граждандык укуктарды тоскоолдуксуз│

│жүзөгө ашыруунун зарылдыгына,     │жүзөгө ашыруунун зарылдыгына,     │

│бузулган укуктарды калыбына       │бузулган укуктарды калыбына       │

│келтирүүнү, аларды сот тарабынан  │келтирүүнү, аларды сот тарабынан  │

│коргоону камсыз кылууга           │коргоону камсыз кылууга           │

│негизделет.                       │негизделет.                       │

│2. Граждандар жана юридикалык     │2. Граждандар жана юридикалык     │

│жактар өздөрүнүн граждандык       │жактар өздөрүнүн граждандык       │

│укуктарын өзүнүн эрки менен жана  │укуктарын өзүнүн эрки менен жана  │

│өзүнүн таламына жараша алышат жана│өзүнүн таламына жараша алышат жана│

│жүзөгө ашырышат. Алар келишимдин  │жүзөгө ашырышат. Алар келишимдин  │

│негизинде өздөрүнүн укуктарын жана│негизинде өздөрүнүн укуктарын жана│

│милдеттерин белгилөөдө жана       │милдеттерин белгилөөдө жана       │

│келишимдин мыйзамдарга            │келишимдин мыйзамдарга            │

│карама-каршы келбеген кандай гана │карама-каршы келбеген кандай гана │

│болбосун шарттарын аныктоодо эркин│болбосун шарттарын аныктоодо эркин│

│болушат.                          │болушат.                          │

│3. Товарлар, кызмат көрсөтүүлөр   │3. Товарлар, кызмат көрсөтүүлөр   │

│жана акчалай каражаттар Кыргыз    │жана акчалай каражаттар Кыргыз    │

│Республикасынын бүткүл аймагында  │Республикасынын бүткүл аймагында  │

│бир жерден экинчи жерге эркин     │бир жерден экинчи жерге эркин     │

│жылышып жүрөт. Эгерде бул         │жылышып жүрөт. Эгерде бул         │

│адамдардын өмүрүнүн жана ден      │адамдардын өмүрүнүн жана ден      │

│соолугунун коопсуздугун камсыз    │соолугунун коопсуздугун камсыз    │

│кылуу жана коргоо, жаратылышты    │кылуу жана коргоо, жаратылышты    │

│жана маданий баалуулуктарды камсыз│жана маданий баалуулуктарды камсыз│

│кылуу үчүн зарыл болсо, товарларды│кылуу үчүн зарыл болсо, товарларды│

│жана кызмат көрсөтүүлөрдү бир     │жана кызмат көрсөтүүлөрдү бир     │

│жерден экинчи жерге жылыштырууну  │жерден экинчи жерге жылыштырууну  │

│чектөө мыйзам актыларына ылайык   │чектөө мыйзам актыларына ылайык   │

│киргизилет.                       │киргизилет.                       │

│4. [Граждандык мыйзамдар ушул     │4. ГРАЖДАНДЫК МЫЙЗАМДАР УШУЛ      │

│Кодекстен, ушул Кодекстин         │КОДЕКСТЕН, УШУЛ КОДЕКСТИН         │

│1-статьясынын 1- жана             │1-СТАТЬЯСЫНЫН 1- ЖАНА             │

│2-пункттарында көрсөтүлгөн        │2-ПУНКТТАРЫНДА КӨРСӨТҮЛГӨН        │

│мамилелерди жөнгө салуучу башка   │МАМИЛЕЛЕРДИ ЖӨНГӨ САЛУУЧУ КЫРГЫЗ  │

│мыйзамдардан жана аларга ылайык   │РЕСПУБЛИКАСЫ КАТЫШУУЧУ БОЛУП      │

│кабыл алынган Кыргыз              │ЭСЕПТЕЛГЕН ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМДЕРДЕН│

│Республикасынын Президентинин     │ЖАНА АЛАРГА ЫЛАЙЫК КАБЫЛ АЛЫНГАН  │

│нормативдик указдарынан жана      │ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАРДАН ТУРАТ.│

│Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн  │БАШКА ЧЕНЕМДИК УКУКТУК АКТЫЛАРДА  │

│токтомдорунан турат.              │КАМТЫЛГАН ГРАЖДАНДЫК МЫЙЗАМДАРДЫН │

│Башка мыйзамдарда жана башка      │ЧЕНЕМДЕРИ УШУЛ КОДЕКСКЕ ШАЙКЕШ    │

│мыйзам актыларында камтылган      │КЕЛИШИ КЕРЕК.                     │

│граждандык мыйзамдардын нормалары │5. КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.    │

│ушул Кодекске ылайык келүүгө      │6. Ушул статьянын 4-ПУНКТУНДА     │

│тийиш.                            │көрсөтүлгөн актыларда камтылган   │

│5. Министрликтер, ведомстволор    │граждандык укук нормалары         │

│жана башка мамлекеттик органдар   │Граждандык Кодекстин жоболоруна   │

│ушул Кодексте, башка мыйзамдар    │карама-каршы келген учурда, ушул  │

│жана башка мыйзам актыларында     │Кодекстин жоболору колдонулат.    │

│каралган учурларда жана чектерде  │                                  │

│граждандык мамилелерди жөнгө      │                                  │

│салуучу актыларды чыгарышы        │                                  │

│мүмкүн.]                          │                                  │

│6. Ушул статьянын [4,             │                                  │

│5-пункттарында] көрсөтүлгөн       │                                  │

│актыларда камтылган граждандык    │                                  │

│укук нормалары Граждандык         │                                  │

│Кодекстин жоболоруна карама-каршы │                                  │

│келген учурда, ушул Кодекстин     │                                  │

│жоболору колдонулат.              │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│[6-статья. Граждандык мыйзамдар   │6-КҮЧҮН ЖОГОТТУ ДЕП ТАБЫЛСЫН.     │

│           жана эл аралык         │                                  │

│           келишимдер             │                                  │

│                                  │                                  │

│Эгерде Кыргыз Республикасынын     │                                  │

│Жогорку Кеңеши тарабынан          │                                  │

│ратификацияланган эл аралык       │                                  │

│келишимде граждандык мыйзамдарда  │                                  │

│каралгандан башка эрежелер        │                                  │

│белгиленсе, эл аралык келишимдин  │                                  │

│эрежелери колдонулат.]            │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│20-статья. Жеке турмуштун сырын   │20-статья. Жеке турмуштун сырын   │

│           коргоо укугу           │           коргоо укугу           │

│                                  │                                  │

│1. Граждан өзүнүн жеке турмушунун │1. Граждан өзүнүн жеке турмушунун │

│сырын: [кат жазышуунун,] күндөлүк │сырын: кат жазышуунун, күндөлүк   │

│жазуунун, жазмалардын, эскерме    │жазуунун, ПОЧТАЛЫК ТЕЛЕГРАФТЫК,   │

│жазуулардын, интимдик турмуштун,  │ЭЛЕКТРОНДУК ЖАНА БАШКА            │

│туулгандыгынын, асырап алуунун    │БИЛДИРҮҮЛӨРДҮН, ТЕЛЕФОНДУК ЖАНА   │

│сырларын, врачтык же адвокаттык   │БАШКА СҮЙЛӨШҮҮЛӨРДҮН, жазмалардын,│

│сырларды жана салымдардын сырларын│эскерме жазуулардын, интимдик     │

│жана д.у.с. сактоо коргоо укугуна │турмуштун, туулгандыгынын, асырап │

│ээ.                               │алуунун сырларын, врачтык же      │

│Жеке турмуштун сырын ачуу мыйзамда│адвокаттык сырларды жана          │

│белгиленген учурларда гана мүмкүн.│салымдардын сырларын жана д.у.с.  │

│2. Күндөлүктөрдү, жазмаларды,     │сактоону коргоо укугуна ээ.       │

│эскерме каттарды жана башкаларды  │Жеке турмуштун сырын ачуу мыйзамда│

│жарыялоого алардын авторунун      │белгиленген учурларда гана мүмкүн.│

│макулдугу менен, ал эми каттарды  │2. Күндөлүктөрдү, жазмаларды,     │

│анын авторунун жана катты алган   │эскерме каттарды жана башкаларды  │

│адамдын макулдугу менен гана      │жарыялоого алардын авторунун      │

│жарыялоого жол берилет. Алардын   │макулдугу менен, ал эми каттарды  │

│кимдир-бирөө өлгөн учурда аталган │анын авторунун жана катты алган   │

│документтер тирүү калган жубайынын│адамдын макулдугу менен гана      │

│жана өлгөн адамдын балдарынын жана│жарыялоого жол берилет. Алардын   │

│башка мурастоочуларынын макулдугу │кимдир-бирөө өлгөн учурда аталган │

│менен, андан кийин анын кийинки   │документтер тирүү калган жубайынын│

│тукумдарынын макулдугу менен      │жана өлгөн адамдын балдарынын жана│

│жарыяланышы мүмкүн.               │башка мурастоочуларынын макулдугу │

│                                  │менен, андан кийин анын кийинки   │

│                                  │тукумдарынын макулдугу менен      │

│                                  │жарыяланышы мүмкүн.               │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│23-статья. Граждандык             │23-статья. Граждандык             │

│           карым-катнаштагы       │           карым-катнаштагы       │

│           граждандык укук        │           граждандык укук        │

│           объектилери            │           объектилери            │

│                                  │                                  │

│1. Эгерде мыйзамдарга ылайык      │1. Эгерде мыйзамдарга ылайык      │

│граждандык укук объектилери       │граждандык укук объектилери       │

│граждандык карым-катнаштардан     │граждандык карым-катнаштардан     │

│алынып коюлбаса же граждандык     │алынып коюлбаса же граждандык     │

│карым-катнаштарда чектелбесе, алар│карым-катнаштарда чектелбесе, алар│

│эркин түрдө ээликтен ажыратылышы  │эркин түрдө ээликтен ажыратылышы  │

│же универсалдуу укуктук жолун     │же универсалдуу укуктук жолун     │

│жолдоочулук тартибинде (мурастоо, │жолдоочулук тартибинде (мурастоо, │

│юридикалык жактын кайра           │юридикалык жактын кайра           │

│уюштурулушу) бир адамдан экинчи   │уюштурулушу) бир адамдан экинчи   │

│адамга өтүшү мүмкүн.              │адамга өтүшү мүмкүн.              │

│2. Граждандык карым-катнаштарда   │2. Граждандык карым-катнаштарда   │

│болушуна жол берилбей турган      │болушуна жол берилбей турган      │

│граждандык укук объектилеринин    │граждандык укук объектилеринин    │

│түрлөрү (карым-катнаштан алынып   │түрлөрү (карым-катнаштан алынып   │

│салынган объектилер) мыйзамда     │салынган объектилер) мыйзамда     │

│түздөн-түз көрсөтүлүүгө тийиш.    │түздөн-түз көрсөтүлүүгө тийиш.    │

│Карым-катнаштын белгилүү          │Карым-катнаштын белгилүү          │

│катышуучусуна гана таандык болушу │катышуучусуна гана таандык болушу │

│мүмкүн болгон же карым-катнашта   │мүмкүн болгон же карым-катнашта   │

│болушуна атайын уруксат боюнча жол│болушуна атайын уруксат боюнча жол│

│берилүүчү граждандык укук         │берилүүчү граждандык укук         │

│объектилеринин түрлөрү            │объектилеринин түрлөрү            │

│(карым-катнашка жөндөмдүүлүгү     │(карым-катнашка жөндөмдүүлүгү     │

│чектелген объектилер) мыйзамда    │чектелген объектилер) мыйзамда    │

│белгиленген тартипте аныкталат.   │белгиленген тартипте аныкталат.   │

│[3. Мыйзам актыларында белгиленген│3. МЫЙЗАМДАР МЕНЕН БЕЛГИЛЕНГЕН    │

│башка учурларда жеке мүлктүк эмес │БАШКА УЧУРЛАРДА ЖЕКЕ МҮЛКТҮК ЭМЕС │

│байлыктар жана укуктар ээликтен   │БАЙЛЫКТАР ЖАНА УКУКТАР ЭЭЛИКТЕН   │

│ажыратылбайт жана башка ыкмалар   │АЖЫРАТЫЛБАЙТ ЖАНА БАШКА ЫКМАЛАР   │

│менен берилбейт.]                 │МЕНЕН БЕРИЛБЕЙТ.                  │

│4. Жер участоктору Кыргыз         │4. Жер участоктору Кыргыз         │

│Республикасынын мыйзамдарында     │Республикасынын мыйзамдарында     │

│аларды жүгүртүүгө жол берилген    │аларды жүгүртүүгө жол берилген    │

│чектерде ээликтен ажыратылышы же  │чектерде ээликтен ажыратылышы же  │

│бир адамдан экинчи адамга өтүшү   │бир адамдан экинчи адамга өтүшү   │

│мүмкүн.                           │мүмкүн.                           │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│25-статья. Кыймылсыз мүлктү       │25-статья. Кыймылсыз мүлктү       │

│           мамлекеттик каттоо     │           мамлекеттик каттоо     │

│                                  │                                  │

│1. Менчик укугу жана башка        │1. Менчик укугу жана башка        │

│кыймылсыз буюмдарга болгон буюмдук│кыймылсыз буюмдарга болгон буюмдук│

│укуктар, бул укуктарды чектөө,    │укуктар, бул укуктарды чектөө,    │

│алардын келип чыгышы, башкага     │алардын келип чыгышы, башкага     │

│өзгөртүлүшү жана токтотулушу      │өзгөртүлүшү жана токтотулушу      │

│бирдиктүү мамлекеттик реестрде    │бирдиктүү мамлекеттик реестрде    │

│мамлекеттик каттоодон өтүүгө      │мамлекеттик каттоодон өтүүгө      │

│тийиш.                            │тийиш.                            │

│Төмөндөгүлөр: менчик укугу, чарба │Төмөндөгүлөр: менчик укугу, чарба │

│жүргүзүү укугу, оперативдүү       │жүргүзүү укугу, оперативдүү       │

│башкаруу укугу, [ипотека, сервитут│башкаруу укугу, СЕРВИТУТ ЖАНА     │

│жана күрөө жөнүндөгү]             │КҮРӨӨ келишимдерден келип чыгуучу │

│келишимдерден келип чыгуучу       │укуктар, ошондой эле ушул Кодексте│

│укуктар, ошондой эле ушул Кодексте│жана башка мыйзамдарда каралган   │

│жана башка мыйзамдарда каралган   │учурлардагы башка укуктар         │

│учурлардагы башка укуктар         │катталууга тийиш.                 │

│катталууга тийиш.                 │2. Мыйзамдарда каралган учурларда,│

│2. Мыйзамдарда каралган учурларда,│мамлекеттик каттоо менен катар    │

│мамлекеттик каттоо менен катар    │кыймылсыз бүт мүлктүн айрым       │

│кыймылсыз бүт мүлктүн айрым       │түрлөрүн атайын каттоо же эсепке  │

│түрлөрүн атайын каттоо же эсепке  │алуу жүзөгө ашырылышы мүмкүн.     │

│алуу жүзөгө ашырылышы мүмкүн.     │3. Мүлккө болгон укуктарды жана   │

│3. Мүлккө болгон укуктарды жана   │алар менен жасалган бүтүмдөрдү    │

│алар менен жасалган бүтүмдөрдү    │мамлекеттик каттоону жүзөгө       │

│мамлекеттик каттоону жүзөгө       │ашыруучу орган укук ээсинин       │

│ашыруучу орган укук ээсинин       │өтүнүчү боюнча жүргүзүлгөн        │

│өтүнүчү боюнча жүргүзүлгөн        │каттоону катталган укук же бүтүм  │

│каттоону катталган укук же бүтүм  │жөнүндө документ берүү же каттоо  │

│жөнүндө документ берүү же каттоо  │үчүн берилген документке жазып    │

│үчүн берилген документке жазып    │берүү аркылуу күбөлөндүрүүгө      │

│берүү аркылуу күбөлөндүрүүгө      │милдеттүү.                        │

│милдеттүү.                        │4. Кыймылсыз мүлккө болгон укукту │

│4. Кыймылсыз мүлккө болгон укукту │жана аны менен жасалган бүтүмдөрдү│

│жана аны менен жасалган бүтүмдөрдү│мамлекеттик каттоону жүзөгө       │

│мамлекеттик каттоону жүзөгө       │ашыруучу орган, жүргүзүлгөн каттоо│

│ашыруучу орган, жүргүзүлгөн каттоо│жана катталган укуктар,           │

│жана [катталган укуктар] жөнүндө  │МАМЛЕКЕТТИК ЖАНА КОММЕРЦИЯЛЫК     │

│маалыматты ар кандай адамга       │СЫРЛАРДЫ КАМТЫБАГАН МААЛЫМАТТАРДАН│

│берүүгө милдеттүү.                │ТЫШКАРЫ маалыматты ар кандай      │

│Маалымат каттоо кайсы жерде       │адамга берүүгө милдеттүү.         │

│жүргүзүлгөнүнө карабастан,        │Маалымат каттоо кайсы жерде       │

│кыймылсыз мүлккө болгон укукту    │жүргүзүлгөнүнө карабастан,        │

│каттоону жүзөгө ашырган ар кандай │кыймылсыз мүлккө болгон укукту    │

│орган тарабынан берилет.          │каттоону жүзөгө ашырган ар кандай │

│5. Кыймылсыз мүлккө болгон укукту │орган тарабынан берилет.          │

│же аны менен жасалган бүтүмдөрдү  │5. Кыймылсыз мүлккө болгон укукту │

│мамлекеттик каттоодон өткөрүүдөн  │же аны менен жасалган бүтүмдөрдү  │

│баш тартуу же тиешелүү органдын   │мамлекеттик каттоодон өткөрүүдөн  │

│каттоодон четтеши сотко           │баш тартуу же тиешелүү органдын   │

│[даттанылышы] мүмкүн.             │каттоодон четтеши ЖОГОРКУ ОРГАНГА │

│6. Мамлекеттик каттоонун тартиби  │ЖЕ СОТКО ДАТТАНЫЛЫШЫ МҮМКҮН.      │

│жана каттоодон баш тартуунун      │6. Мамлекеттик каттоонун тартиби  │

│негиздери ушул Кодекске, кыймылсыз│жана каттоодон баш тартуунун      │

│мүлккө болгон укукту жана аны     │негиздери ушул Кодекске, кыймылсыз│

│менен жасалган бүтүмдөрдү каттоо  │мүлккө болгон укукту жана аны     │

│жөнүндө мыйзамга ылайык           │менен жасалган бүтүмдөрдү каттоо  │

│белгиленет.                       │жөнүндө мыйзамга ылайык           │

│                                  │белгиленет.                       │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│32-статья. Интеллектуалдык        │32-статья. Интеллектуалдык        │

│           ишмердиктин корголуучу │           ишмердиктин корголуучу │

│           натыйжалары            │           натыйжалары            │

│                                  │                                  │

│Ушул Кодексте жана башка          │УШУЛ КОДЕКСТЕ ЖАНА БАШКА          │

│мыйзамдарда белгиленген учурларда │МЫЙЗАМДАРДА БЕЛГИЛЕНГЕН УЧУРЛАРДА │

│жана тартипте граждандын же       │ЖАНА ТАРТИПТЕ ГРАЖДАНДЫН ЖЕ       │

│юридикалык жактын интеллектуалдык │ЮРИДИКАЛЫК ЖАКТЫН ИНТЕЛЛЕКТУАЛДЫК │

│ишмердиктин объективдүү көрүнгөн  │ИШМЕРДИКТИН ОБЪЕКТИВДҮҮ КӨРҮНГӨН  │

│натыйжаларына жана юридикалык     │НАТЫЙЖАЛАРЫНА ЖАНА ЮРИДИКАЛЫК     │

│жактын аларга теңештирилген жеке  │ЖАКТЫН АЛАРГА ТЕҢЕШТИРИЛГЕН ЖЕКЕ  │

│каражаттарына, жеке адамдын же    │КАРАЖАТТАРЫНА, ЖЕКЕ АДАМДЫН ЖЕ    │

│юридикалык жактын продукцияларына,│ЮРИДИКАЛЫК ЖАКТЫН ПРОДУКЦИЯЛАРЫНА,│

│алар тарабынан аткарылган         │АЛАР ТАРАБЫНАН АТКАРЫЛГАН         │

│жумуштарга же кызмат көрсөтүүлөргө│ЖУМУШТАРГА ЖЕ КЫЗМАТ КӨРСӨТҮҮЛӨРГӨ│

│[(фирмалык аталышка, товардык     │БОЛГОН ӨЗГӨЧӨ УКУГУ ТААНЫЛАТ.     │

│белгиге, тейлөө белгисине жана    │Өзгөчө укуктардын объектиси болуп │

│д.у.с.)] болгон өзгөчө укугу      │эсептелген интеллектуалдык        │

│таанылат.                         │ишмердиктин жана жекече           │

│Өзгөчө укуктардын объектиси болуп │каражаттардын натыйжаларын үчүнчү │

│эсептелген интеллектуалдык        │жак тарабынан пайдалануу укук     │

│ишмердиктин жана жекече           │ээсинин макулдугу менен гана      │

│каражаттардын натыйжаларын үчүнчү │жүзөгө ашырылат.                  │

│жак тарабынан пайдалануу укук     │                                  │

│ээсинин макулдугу менен гана      │                                  │

│жүзөгө ашырылат.                  │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│81-статья. Өлдү деп жарыяланган   │81-статья. Өлдү деп жарыяланган   │

│           граждан өзү келгенден  │           граждан өзү келгенден  │

│           кийинки абал           │           кийинки абал           │

│                                  │                                  │

│1. Өлдү деп жарыяланган граждан   │1. Өлдү деп жарыяланган граждан   │

│өзү келген же турган орду билинген│өзү келген же турган орду билинген│

│учурда тийиштүү чечим сот         │учурда тийиштүү чечим сот         │

│тарабынан жокко чыгарылат.        │тарабынан жокко чыгарылат.        │

│2. Граждан өзү келген мезгилдин   │2. ГРАЖДАН ӨЗҮ КЕЛГЕН МЕЗГИЛДИН   │

│убактысына карабастан, өзүнүн     │УБАКТЫСЫНА КАРАБАСТАН, ӨЗҮНҮН     │

│өлүмү жарыялангандан кийин, [ушул │ӨЛҮМҮ ЖАРЫЯЛАНГАНДАН КИЙИН,       │

│Кодекстин 291-статьясын           │САКТАЛЫП КАЛГАН МҮЛКҮ АКЫСЫЗ ӨТКӨН│

│3-пунктунда каралгандан тышкары   │АР КАНДАЙ ЖАКТАН АНЫН ӨЗҮНӨ       │

│учурларда,] сакталып калган мүлкү │КАЙТАРЫЛЫП БЕРИЛИШИН ТАЛАП КЫЛА   │

│акысыз өткөн ар кандай жактан анын│АЛАТ.                             │

│өзүнө кайтарылып берилишин талап  │Өлдү деп жарыяланган граждандын   │

│кыла алат.                        │мүлкү акы төлөнгөн бүтүм боюнча   │

│Өлдү деп жарыяланган граждандын   │өткөрүп алган адамдар, эгерде өлдү│

│мүлкү акы төлөнгөн бүтүм боюнча   │деп жарыяланган граждандын тирүү  │

│өткөрүп алган адамдар, эгерде өлдү│экендигин билип туруп, анын мүлкүн│

│деп жарыяланган граждандын тирүү  │сатып алгандыгы далилденсе, анда  │

│экендигин билип туруп, анын мүлкүн│ага бул мүлктү кайтарып берүүгө   │

│сатып алгандыгы далилденсе, анда  │милдеттүү. Мындай мүлктү кайтарып │

│ага бул мүлктү кайтарып берүүгө   │берүү мүмкүн болбосо, анын орду   │

│милдеттүү. Мындай мүлктү кайтарып │натуралай толтурулат.             │

│берүү мүмкүн болбосо, анын орду   │3. Эгерде өлдү деп жарыяланган    │

│натуралай толтурулат.             │адамдын мүлкү мурастоо укугу      │

│3. Эгерде өлдү деп жарыяланган    │боюнча мамлекетке өтүп жана       │

│адамдын мүлкү мурастоо укугу      │сатылып кеткен болсо, анда адамды │

│боюнча мамлекетке өтүп жана       │өлдү деп жарыялоо жөнүндөгү чечим │

│сатылып кеткен болсо, анда адамды │алып салынгандан кийин мүлктү     │

│өлдү деп жарыялоо жөнүндөгү чечим │сатуудан алынган сумма төлөө      │

│алып салынгандан кийин мүлктү     │күнүнө карата анын рыноктук наркын│

│сатуудан алынган сумма төлөө      │эске алуу менен ага кайтарылып    │

│күнүнө карата анын рыноктук наркын│берилет.                          │

│эске алуу менен ага кайтарылып    │                                  │

│берилет.                          │                                  │

├──────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤

│87-статья. Юридикалык жактын      │87-статья. Юридикалык жактын      │

│           түзүлүшү жана уюштуруу │           түзүлүшү жана уюштуруу │

│           документтери           │           документтери           │

│                                  │                                  │

│1. Юридикалык жакты бир же бир    │1. Юридикалык жакты бир же бир    │

│нече уюштуруучу уюштурушу мүмкүн. │нече уюштуруучу уюштурушу мүмкүн. │

│2. Юридикалык жакты уюштуруучу    │2. Юридикалык жакты уюштуруучу    │

│мүлктүн менчик ээлери же алар     │мүлктүн менчик ээлери же алар     │

│ыйгарым укук берген органдар же   │ыйгарым укук берген органдар же   │

│жактар мыйзамда атайын каралган   │жактар мыйзамда атайын каралган   │

│учурларда башка уюмдар же         │учурларда башка уюмдар же         │

│граждандар боло алышат. Мында     │граждандар боло алышат. Мында     │

│мүлккө чарба жүргүзүү же          │мүлккө чарба жүргүзүү же          │

│оперативдүү башкаруу укугунда     │оперативдүү башкаруу укугунда     │

│ээлик кылгандар менчик ээсинин же │ээлик кылгандар менчик ээсинин же │

│ал ыйгарым укук берген органдын   │ал ыйгарым укук берген органдын   │

│макулдугу менен башка юридикалык  │макулдугу менен башка юридикалык  │

│жактардын уюштуруучусу боло алат. │жактардын уюштуруучусу боло алат. │

│3. Юридикалык жак уставдын же     │3. Юридикалык жак уставдын же     │

│уюштуруу келишиминин жана         │уюштуруу келишиминин жана         │

│уставынын, же уюштуруу келишиминин│уставынын, же уюштуруу келишиминин│

│гана негизинде аракеттенет.       │гана негизинде аракеттенет.       │

│Мыйзамда каралган учурларда       │Мыйзамда каралган учурларда       │

│коммерциялык уюм болуп саналбаган │коммерциялык уюм болуп саналбаган │

│юридикалык жак мындай түрдөгү     │юридикалык жак мындай түрдөгү     │

│уюмдар жөнүндөгү жалпы жобонун    │уюмдар жөнүндөгү жалпы жобонун    │

│негизинде иштеши мүмкүн.          │негизинде иштеши мүмкүн.          │

│Юридикалык жактын уюштуруу        │Юридикалык жактын уюштуруу        │

│келишимин анын уюштуруучулары     │келишимин анын уюштуруучулары     │

│(катышуучулары) түзүшөт, ал эми   │(катышуучулары) түзүшөт, ал эми   │

│уставы алар тарабынан бекитилет.  │уставы алар тарабынан бекитилет.  │

│Ушул Кодекске ылайык бир          │Ушул Кодекске ылайык бир          │

│уюштуруучу тарабынан түзүлгөн     │уюштуруучу тарабынан түзүлгөн     │

│юридикалык жак ошол уюштуруучу    │юридикалык жак ошол уюштуруучу    │

│бекиткен уставдын негизинде       │бекиткен уставдын негизинде       │

│иштейт.                           │иштейт.                           │

│4. Юридикалык жактын уставында    │4. Юридикалык жактын уставында    │

│жана башка уюштуруу               │жана башка уюштуруу               │

│документтеринде юридикалык жактын │документтеринде юридикалык жактын │

│аталышы, анан орун алган жери,    │аталышы, анан орун алган жери,    │

│юридикалык жактын ишмердигин      │юридикалык жактын ишмердигин      │

│башкаруу тартиби, ошондой эле     │башкаруу тартиби, ошондой эле     │

│тийиштүү түрдөгү юридикалык жак   │тийиштүү түрдөгү юридикалык жак   │

│жөнүндөгү мыйзамдарда белгиленген │жөнүндөгү мыйзамдарда белгиленген │

│башка маалыматтар болууга тийиш.  │башка маалыматтар болууга тийиш.  │

│Коммерциялык эмес уюмдардын,      │Коммерциялык эмес уюмдардын,      │