Жарандарды жумушсуз же жумуш издөөчү катары каттоо ТАРТИБИ

(КР Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 22-майындагы № 261, 2025-жылдын 28-мартындагы № 164 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1-глава. Жалпы жоболор

1. Ушул Жарандарды жумушсуз же жумуш издөөчү катары каттоо тартиби (мындан ары - Тартип) "Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык иштелип чыккан жана жарандарды жумушсуз же жумуш издөөчү катары каттоо тартибин аныктайт.

2. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга жеке өзү же Электрондук кызмат көрсөтүүлөрдүн мамлекеттик порталында жеке кабинети аркылуу, ошондой эле ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын порталында жумушсуз же жумуш издөөчү катары кайрылган жарандарды каттоо жашаган жери, турган жери же калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аймактык бөлүнүшүнө (мындан ары - ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү) кайрылган жери боюнча жүргүзүлөт.

2-глава. Жумушсуз же жумуш издеген жарандар катары каттоонун шарттары жана тартиби

3. Жумуш издеген адам катары каттоо үчүн жаран ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө төмөнкү документтерди көрсөтөт:

1) паспорт:

- Кыргыз Республикасынын жарандары үчүн - паспорт (ID-карта);

- Кыргыз Республикасынын аймагында туруктуу жашаган чет өлкөлүк жарандар үчүн тышкы миграция чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык берилген жашап турууга уруксат;

- качкындын расмий статусуна ээ болгон жарандар үчүн - качкындын күбөлүгү;

- кайрылмандын расмий статусуна ээ болгон адамдар үчүн кайрылмандын күбөлүгү;

- Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн катарынан бошотулган жана эмгек китепчеси жок адамдар үчүн - аскердик билет;

- орто жана жогорку кесиптик окуу жайларда күндүзгү формада окуган жаштар үчүн - күндүзгү окуу формасын ырастаган документ;

- бала багуу боюнча өргүүдөгү адамдар үчүн - бала багуу боюнча өргүүдө болгондугун тастыктаган документ;

2) эмгек китепчеси же анын дубликаты;

3) кесиптик квалификациясын ырастоочу документтер.

4. Биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), кесиби (адистиги) жок жарандарды каттоо паспортун жана билими жөнүндө документин көрсөтүү менен жашаган, турган же кайрылган жери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аймактык бөлүнүштөрү тарабынан жүргүзүлөт.

Кайрылган жери боюнча жумуш издөөчү катары жарандарды каттоо ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө өзү барганда жүргүзүлөт.

5. Майыптыгы бар адамдар ушул пунктта көрсөтүлгөн жогоруда аталган документтерге кошумча эмгекке жарамдуулук/эмгекке жарамсыздык жөнүндө сунуштаманы көрсөтүү менен медициналык-социалдык эксперттик комиссиянын маалымкатын көрсөтөт. "Эмгекке жарамсыз" деп сунушталса каттоо жүргүзүлбөйт.

6. Жумушсуз же жумуш издеген жаран жөнүндө жеке маалыматты алуу үчүн ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери жумушсуз же жумуш издеген жарандын макулдугу менен анын идентификациялык жеке номеринин негизинде эмгек рыногунун маалыматтык системасын пайдаланып, тиешелүү мамлекеттик органдардан жана/же уюмдардан "Түндүк" ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү электрондук системасы аркылуу маалымат сурайт.

7. Ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери эмгек рыногунун маалыматтык системасына жумушсуз же жумуш издеген жарандын жеке маалыматтарын киргизет, анда ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн сунуштары, анын ичинде ылайыктуу иш берүү, ишке орношууга жиберүү, кесиптик даярдоого жөнөтүү, ылайыктуу жумуш издөөгө байланышкан башка иш-аракеттер жөнүндө, ошондой эле ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн сунуштары менен жарандын макулдугу (баш тартуусу) жөнүндө тийиштүү жазуулар жазылат.

Ким экендиги ырасталгандан жана эмгек рыногунун маалыматтык системасына маалыматтар киргизилгенден кийин документтер жумушсузга кайтарып берилет.

8. Ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү жаранды жумуш издөөчү катары каттаган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде мүмкүнчүлүгүнө жараша иштин ылайыктуу эки вариантын, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү ишти сунуштоого тийиш.

Биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), кесипке (адистикке) ээ болбогон жаранга - эки жолудан кем эмес кесиптик даярдыктан өтүү сунушталат.

9. Жаранга эки жолу бир эле иш, бир эле кесип (адистик) боюнча бир эле кесиптик даярдыкты сунуштоого болбойт.

10. Жаран аткарууга жөндөмдүү, билими, кесиптик даярдыгы, иш тажрыйбасы, ден соолугу боюнча туура келген, жашаган жеринен анча алыс эмес (жол жүрүү бир сааттан ашпаган) жана эң төмөнкү эмгек акынын расмий түрдө белгиленген деңгээлинен төмөн эмес эмгек акыга кепилдик берүүчү иш ылайыктуу иш деп эсептелет.

Ошол эле учурда:

1) бош жумуш орундары (кызмат орундары) бар экендигин уюм менен тастыктабастан жарандарды ишке орноштуруу максатында бул уюмдарга жиберүүгө;

2) ылайыктуу жумушту сунуштоо же иш менен камсыз кылууга көмөктөшүүнүн атайын программаларына катышууну сунуштоого байланышкан учурларды кошпогондо, жарандарды ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө айына бир жолудан ашык чакырууга жол берилбейт.

11. Кыргыз Республикасынын Эмгек кодексинин 83-беренесинин 1 жана 2-пункттарына ылайык жумуштан бошогон адамдардын категориясы үчүн бошогон күндөн тартып 10 жумуш күндүн ичинде ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүндө катталган шартта ылайыктуу жумуш издөө мезгили 3 айды түзөт.

12. Уюмдарды кайра уюштурууда жана жоюуда кызматкерлердин санын же штатын кыскартуу боюнча бошогон, ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүндө бошогон күндөн тартып 10 жумушчу күндөн ашык кечигип катталган жарандар жалпы негиздерде катталат.

13. Уюмдарды кайра уюштурууда жана жоюуда кызматкерлердин санын же штатын кыскартуу боюнча бошогон, иштеп жаткан пенсионерлер 10 жумушчу күндүн ичинде бошотуу жөлөкпулун жана компенсацияны алуу үчүн кийин эсептен чыгаруу менен ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө каттоого турууга укуктуу.

14. Ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери жумушсуз жана жумуш издеген жаранга калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүүнүн мамлекеттик чаралары жана ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү тарабынан берилген кызмат көрсөтүүлөр жөнүндө толук маалымат берет.

15. Эгер ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү жумушсузга 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу жумушту таппаса, жарандын жеке кайрылуусу менен аны расмий жумушсуз катары каттайт.

Катталган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү тарабынан ылайыктуу жумушчу сунуштоо мүмкүн болбогон учурда жарандар расмий жумушсуз деп таанылат.

16. Калкты иш менен камсыздоо кызматында ылайыктуу жумуш табуу максатында төмөнкүлөр каттала албайт:

1) иштеген жарандар, ошондой эле эмгек акы сакталбаган өргүүдө болгондор;

2) пенсия курагындагылар.

17. Ылайыктуу жумуш издөө жана иш менен камсыз кылууга көмөктөшүүнүн активдүү чараларын (кесиптик окутуу, кайра даярдоо, квалификациясын жогорулатуу, акы төлөнүүчү коомдук жумуштар) алуу максатында калкты иш менен камсыздоо кызматында төмөнкүлөр жумуш издөөчү катары катталышы мүмкүн:

1) бала багуу боюнча өргүүдө болгон адамдар;

2) жалпы белгиленген пенсиялык куракка жете элек адамдар (эркектер - 63 жаш, аялдар - 58 жаш) жана иштеген пенсионерлер, кызматкерлердин санын же штатын кыскартуу боюнча, уюмдарды кайра уюштурууда жана жоюуда бошотуу жөлөкпулун жана компенсацияларды алуу үчүн;

3) 0,05 гектардан ашык өлчөмдөгү сугат жерде айыл чарба багытындагы жер участокторун алган жарандар;

4) окуу жайларда күндүзгү формада окуган жаштар;

5) соттун чечими боюнча эркиндигинен ажыратылбастан түзөтүү жумуштарына соттолгон жарандар (пробациянын кардарлары).

18. Төмөнкүлөр расмий жумушсуз деп таанылбайт:

1) 16 жашка толо элек жарандар;

2) Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарына ылайык курагы боюнча пенсия чектелген жарандар;

3) катталган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу жумушту сунуштоо үчүн ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө келбеген, ошондой эле аларды жумушсуз катары каттоо үчүн ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү тарабынан белгиленген мөөнөттө келбеген жарандар;

4) алгачкы жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), ошол эле учурда кесиби (адистиги) болбогон жарандар ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүндө катталган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу иштин эки вариантынан, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү жумуштардан баш тарткан жарандар;

5) кесиптик даярдоодон же сунушталган акы төлөнүүчү коомдук иштен, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү жумуштардан эки жолу баш тарткан жарандар;

6) жумушу жана эмгек акысы жоктугу жөнүндө жалган маалыматтарды камтыган документтерди берген жарандар;

7) соттун чечими боюнча эркиндигинен ажыратылбастан (пробациянын кардарлары) түзөтүү жумуштарына, ошондой эле эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазага соттолгон жарандар;

8) иштеген жарандар.

19. Белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таануудан баш тартылган жарандар аларды жумушсуз деп таануу жөнүндө маселени чечүү үчүн баш тартылган күндөн тартып бир календардык ай өткөндөн кийин ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө кайрадан кайрылууга укуктуу.

20. Жумушсуз жарандар өзүнүн ишке орношуусуна активдүү көмөктөшүүгө, каттоонун жана кайра каттоонун тартибин жана шарттарын сактоого, ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө өз алдынча жумуш издөө жана ишке орношуу маселеси боюнча өзүнүн иш-аракеттери жөнүндө, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү иштер тууралуу маалымат берүүгө милдеттүү. Расмий жумушсуз жана жумуш издеген жарандар жумуш издөө максатында ай сайын ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө өзү келүүгө тийиш.

3-глава. Каттоо эсебинен алуу шарттары жана мөөнөттөрү

21. Жумушсуз жана жумуш издеген жаранды ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү "Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 13-беренесине ылайык каттоо эсебинен чыгарат.

"Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 5-беренесинин 2-1-бөлүгүнүн экинчи абзацында көрсөтүлгөн адамдар кесиптик окуудан, кайра даярдоодон, квалификациясын жогорулатуудан жана акы төлөнүүчү коомдук жумуштардан өткөндөн кийин бул кызмат көрсөтүүлөрдү алгандан кийин 3 ай өткөндөн кийин каттоо эсебинен алынат.

Жашаган жери өзгөргөн учурда жумушсуз же жумуш издеген жаран ал көчүп кеткенге чейин каттоого коюлган ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшү тарабынан эсептен чыгарылууга тийиш.

Ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө жаңы дарек боюнча кайрылганда жумушсуз же жумуш издеген жарандын жумушсуздук боюнча жөлөкпулду алуу укугу сакталат.

22. Эгер социалдык контрактка кол койгон үй бүлөнүн өкүлү жумушсуз же жумуш издеген жаран катары эсепте турса, анда ал социалдык контракт түзүлгөн айдан кийин 3 (үч) ай өткөндөн кийин жумушсуз же жумуш издеген жаран катары эсептен чыгарылат.

Социалдык контрактка кол койгон үй бүлөнүн өкүлүн жумушсуз же жумуш издеген жаран катары кайрадан каттоо социалдык контракттын шарттарын аткаруу аяктаган, ал жеткис күчтүн жагдайларынын пайда болушунун натыйжасында социалдык контракттын шарттарын аткаруу аяктаган же берилген социалдык жардамдын толук суммасын акчалай түрдө төлөп берүү менен социалдык контракттын негизинде социалдык жардамдан ыктыярдуу баш тарткан учурда жүргүзүлөт.

23. Жумушсуз жана жумуш издеген жарандарды каттоо эсебинен чыгаруунун датасы жана себеби жөнүндө маалыматтар эмгек рыногунун маалыматтык системасына киргизилет.

24. Жарандарды жумушсуз же жумуш издөөчү катары ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүндө кайрадан каттоо "Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 13-беренесинин 1-бөлүгүнүн 1 жана 5-пункттарында ошондой эле ушул Жобонун 22-пунктунда көрсөтүлгөн учурлардан тышкары, каттоо эсебинен чыгарылган учурдан тартып 6 ай өткөндөн кийин жүргүзүлөт.

5-глава. Ишке орноштурууну уюштуруунун тартиби жана мөөнөттөрү

25. Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү максатында, иш берүүчү ай сайын ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө бош жумуш орундары жөнүндө маалыматты жиберет.

26. Иш берүүчү бош орундар жөнүндө жазуу жүзүндөгү маалыматты жибергенде ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери маалыматты алган күндөн тартып бир күндүн ичинде эмгек рыногунун маалыматтык системасында бош орунду каттайт.

27. Иш берүүчү жазуу жүзүндө жиберген бош орундарды каттагандан кийин ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери үч жумушчу күндүн ичинде бош орундарга талапкерлерди тандайт.

28. Ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери бош орундарга ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүштөрүндө катталган жумушсуз жана жумуш издеген жарандарды тандайт.

Ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери бош орунга талапкердин кесибин (кызмат ордун), кесиптик даярдыгынын деңгээлин жана квалификациясын, иш тажрыйбасын жана көндүмдөрүн, эмгек акынын деңгээлин, жумуш убактысынын режимин эске алуу менен талапкерлерди тандайт.

29. Ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери бош орун чыккан күндөн тартып үч жумушчу күндүн ичинде жумуш издеген адамга жана (же) жумушсузга ылайыктуу жумуштун бар экендиги жөнүндө кабарлайт:

1) ал ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө өзү барганда;

2) маалыматтык-телекоммуникациялык тармактар аркылуу.

30. Талапкерлер сунушталган бош орунга ишке орношууга макул болсо жана жумуштун шарттары ылайык келсе, ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери:

1) бир күндүк мөөнөттө тандап алынган талапкерлердин резюмесин же талапкердин өзүн иш берүүчүгө жиберет;

2) үч күндүк мөөнөттө иш берүүчүнү кызыктырган талапкерлер менен аңгемелешүүнү өткөрүү убактысын жапа ордун иш берүүчү менен макулдашат;

3) бир күндүк мөөнөттө талапкерлерге иш берүүчү менен аңгемелешүү убактысы жана орду жөнүндө маалыматтык-коммуникациялык технологиялар аркылуу кабарлайт.

31. Иш берүүчү талапкерди ишке орношууга жиберген күндөн тартып беш жумушчу күндүн ичинде ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнө анын ишке кабыл алынгандыгы же ишке кабыл алуудан баш тартылгандыгы жөнүндө жазуу жүзүндө же байланыш каражаттары аркылуу кабарлайт.

Беш жумушчу күндүн ичинде ишке кабыл алуу жөнүндө иш берүүчүнүн билдирүүсүнүн жоктугу сунушталган талапкерди ишке орноштуруудан баш тартуу деп эсептелет.

32. Иш берүүчү талапкердин ишке орношкондугун тастыктаган учурда ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүнүшүнүн кызматкери эмгек рыногунун маалыматтык системасынан тийиштүү бош орунду чыгарат.