Загрузка документа…
|
| Тиркеме |
|
| (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 4-августундагы № 395 токтомуна) |
Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү ТАРТИБИ
1. Жалпы жоболор
1. Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартиби (мындан ары - Тартип) төмөнкүлөрдү регламенттейт:
1) аудитордук ишти жөнгө салган жана аудиторлордун, аудитордук уюмдардын, кесиптик аудитордук бирикмелердин ишине контролду жүргүзгөн ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын (мындан ары - ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган) аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү боюнча ишин;
2) аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү үчүн тартылган консультанттардын (мындан ары - консультанттар) укуктарын жана милдеттерин, алардын көз карандысыздыгы жана текшерилип жаткан аудитордук уюмга карата кызыкчылыктардын жоктугу боюнча талаптарды;
3) аудиторлорго, аудитордук уюмдарга, кесиптик аудитордук бирикмелерге таасир этүүчү чараларды (мындан ары - таасир этүүчү чаралар) колдонуунун тартибин.
2. Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү деп аудиттин сапатына жана аудиттин стандарттарынын, сапатты контролдоо боюнча стандарттарынын жана Кесиптик бухгалтерлердин этика кодексинин (мындан ары - Этика кодекси) сакталышын, ошондой эле аудитордук иш чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын сакталышын камсыз кылуу боюнча жол-жоболордун сапатын ички контролдоонун натыйжалуулугуна ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жүргүзүлүүчү текшерүү түшүнүлөт.
3. Аудиттин сапатын тышкы контролдоо аудиттин сапатын камсыз кылуу системасын башкаруу, ошондой эле аудитордук уюмдун деңгээлинде аудиттин сапатын контролдоо саясаттарынын жана жол-жоболорунун, жүргүзүлгөн аудиттин деңгээлинде аудиттин сапатын контролдоо саясаттарынын жана жол-жоболорунун колдонулушун баалоо максатында ишке ашырылат.
4. Аудиттин сапатын тышкы контролдоо төмөнкүлөргө бөлүнөт:
1) аудиттин сапатын пландуу тышкы контролдоо;
2) аудиттин сапатын пландан сырткары тышкы контролдоо.
5. Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү үчүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган "Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык конкурстук негизде консультанттарды тартууга укуктуу.
6. Аудитордук иш, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоонун стандарттары чөйрөлөрүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана Этика кодекси бузулган учурда ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган аудиторлорго, аудитордук уюмдарга, кесиптик аудитордук бирикмелерге таасир этүүчү төмөнкү чараларды колдонот:
1) эскертүү;
2) айып;
3) Бирдиктүү мамлекеттик реестрден чыгаруу.
7. Аудиттин сапатын тышкы контролдоонун жыйынтыктары аудитти көзөмөлдөөчү коомдук кеңеште каралат, ал аудитордук уюмдар жүргүзгөн аудиттин сапатын тышкы контролдоонун, кесиптик аудитордук бирикмелер жүргүзгөн сапатты тышкы контролдоонун (мониторингинин) жана аудиторлорго, аудитордук уюмдарга жана кесиптик аудитордук бирикмелерге колдонулган таасир этүүчү чаралардын натыйжаларына корутундуларды берет.
2. Негизги принциптер
8. Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүүнүн негизги принциптери болуп төмөнкүлөр саналат:
1) бардык аудитордук уюмдарга жана коомдук кызыкчылык субъекттерине, ири ишкердик субъекттерине аудит жүргүзүүгө уруксат берилген аудитордук уюмдарга (мындан ары - аудитордук уюмдар) карата аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү;
2) аудиттин сапатына жүргүзүлгөн тышкы контролдун көз карандысыздыгы, ал аудиттин сапатын тышкы контролдоону уюштуруу жана жүзөгө ашыруу, аудиттин сапатын тышкы контролдоону каржылоо, консультанттарды тандоо жана тартылган консультанттардын ишин тейлеген ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кызматкерлерин дайындоо, аудиттин сапатын тышкы контролдоонун натыйжалары боюнча чечимдерди жана таасир этүү чараларын кабыл алуу маселелеринде ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жана аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүүчү аудитордук уюмдардан тартылган консультанттардын көз карандысыздыгы менен туюндурулат;
3) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын финансылык, материалдык жана эмгек ресурстары менен камсыздалышы;
4) консультанттарды тандап алуудагы жол-жоболордун айкындыгы;
5) аудиттин сапатын тышкы контролдоонун натыйжаларынын ачыктыгы.
3. Аудиттин сапатын тышкы контролдоону уюштуруу
9. Аудиттин сапатын тышкы контролдоону уюштурууда ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган төмөнкүлөрдү камсыз кылууга тийиш:
1) аудитордук уюмдар жүргүзгөн аудиттин сапатына тышкы контролду жана кесиптик аудитордук бирикмелер жүргүзгөн сапатты тышкы контролдоону (мониторингди) системалуу жүргүзүүнү;
2) аудиттин сапатын тышкы контролдоону уюштурууда жана жүзөгө ашырууда ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкерлерине керектүү ыйгарым укуктарды жана тартылган консультанттардын (андайлар болгон учурда) укуктарын жана милдеттерин аныктоону;
3) тартылган консультанттар (андайлар болгон учурда) менен аудиттин сапатынын тышкы контролуна алынуучу аудитордук уюмдардын жана сапатынын тышкы контролуна (мониторингине) алынуучу кесиптик аудитордук бирикмелердин ортолорунда кызыкчылыктардын кагылышынын келип чыгышын болтурбоону жана маалыматтардын купуялуулугунун сакталышын;
4) аудиттин сапатын тышкы контролдоонун жыйынтыктарынын аудитордук уюмга жана сапатка жүргүзүлгөн тышкы контролдун (мониторингдин) жыйынтыктарынын кесиптик аудитордук бирикмеге маалымдалышын;
5) аудиттин сапатын тышкы контролдоонун натыйжасында жана сапатка жүргүзүлгөн контролдун (мониторингдин) натыйжасында табылган бузууларды жана кемчиликтерди четтетүү боюнча аракеттерди аудитордук уюмдун жана кесиптик аудитордук бирикменин өз учурунда жана толук аткарышына болгон контролду;
6) аудитордук иш, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоонун стандарттары чөйрөлөрүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Этика кодексин бузуулар иштеринде табылган аудитордук уюмдарга жана кесиптик аудитордук бирикмелерге карата укук бузуулар жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген таасир этүү чараларынын колдонулушун;
7) аудитордук уюмдар жүргүзгөн аудиттердин сапаттарына болгон тышкы контролдордун, кесиптик аудитордук бирикмелер сапатка жүргүзгөн тышкы контролдун (мониторингдин) сандарын, берилген сунуштамаларды жана алардын аткарылышын баалоону, аудитордук уюмдарга жана кесиптик аудитордук бирикмелерге карата кабыл алынган таасир этүүчү чараларды камтыган аудиттин сапатын тышкы контролдоонун жалпы абалы жана натыйжалары жөнүндө жылдык отчетту түзүүнү;
8) сапатты тышкы контролдоонун жалпы абалы жана натыйжалары жөнүндө жылдык отчетту ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын Интернет тармагындагы расмий сайтына жарыялоону.
4. Аудитордук уюмдардагы сапатты тышкы контролдоо процессинин сыпаттамасы
10. Аудиттин сапатына пландуу тышкы контролду жүргүзүү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын ар бир календардык жылга түзүлүүчү аудитордук уюмдардын сапатты тышкы контролдоонун жылдык планынын (мындан ары - жылдык план) негизинде жүзөгө ашырылат. Жылдык план Аудитти коомдук көзөмөлдөөчү кеңеш менен макулдашылууга, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчиси тарабынан бекитилүүгө жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын Интернет тармагындагы расмий сайтына аудиттин сапатына тышкы контролдоо жүргүзүлүүчү жылдан мурунку жылдын 31-декабрынан кечиктирбестен жайгаштырылууга тийиш.
11. Жылдык план календардык жылда жүзөгө ашырылууга пландаштырган аудиттин сапатынын тышкы контролуна жаткан аудитордук уюмдардын тизмеси болуп эсептелет. Аудиттин сапатын тышкы контролдоонун ар бири боюнча жылдык планда аудитордук уюмдардын аталыштары, аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү башталган күн жана мөөнөт саналып көрсөтүлөт.
12. Аудиттин сапатына пландуу тышкы контролдоо коомдук кызыкчылык субъекттерине аудит жүргүзүүгө уруксат берилген аудитордук уюмдарга тобокелдикке-багытталган мамилелердин негизинде 3 жылда бир жолу жана башка аудитордук уюмдарга - 6 жылда бир жолу жүргүзүлөт.
13. Тобокелдикке-багытталган мамиле аудитордук иштин тобокелдиктерине жүргүзүлгөн талдоолордун негизинде аудитордук уюмдарды тандап алууну талап кылат. Мында төмөнкү факторлор эске алынат:
1) коомдук кызыкчылык субъекттеринин, ири ишкердик субъекттеринин аудитине уруксат берилген аудитордук уюмдардын саны;
2) башка аудитордук уюмдардын саны;
3) аудиттин сапатын тышкы контролдоонун мурдагы натыйжалары, анын ичинде аудитордук уюмдун ишинин сапатынын ички контролун уюштурууда жана жүзөгө ашырууда табылган кемчиликтер, аудитордук иш, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоонун стандарттары чөйрөлөрүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Этика кодексинин талаптарын бузуулар.
14. Аудиттин сапатына тышкы контролдоону жүргүзүүнүн биринчи жылында репрезентативдик тандап алуунун негизинде тандоолор жүргүзүлөт.
15. Ресурстар (эмгектик, материалдык жана финансылык) менен камсыз болуунун даражасы, аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүүнүн реалдуу узактыгы, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкерлерине жана тартылган консультанттарга (андайлар бар болсо) текши жүктөм, аудиттин сапатына тышкы контролду пландан тышкары жүргүзүүнү аткаруу үчүн убакыттын резервинин (10%) болушу жылдык планда эске алынат.
16. Аудитордук иш, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоо стандарттары чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Этика кодексинин талаптарын бузган аудитордук уюмдардын аракеттерине (аракетсиздиктерине), ошондой эле аудиторлордун, аудитордук уюмдардын жана кесиптик аудитордук бирикмелердин ортосунда алардын ишиндеги маселелерде келип чыккан талаштар боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга келип түшкөн арыздарды кароонун жыйынтыктары боюнча Аудитке коомдук көзөмөл жүргүзүүчү кеңештин чечими менен аудитин сапатына пландан тышкары тышкы контролдоо жүргүзүлөт.
17. Аудиттин сапатына тышкы контролду пландан тышкары жүргүзүүгө Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын аудиттин сапатын тышкы контролдоо боюнча жылдык планынын ресурстарынын 10%ы каралат.
18. Сапатка тышкы контролду пландан тышкары жүргүзүүнүн тартиби аудиттин сапатына тышкы контролду пландан тышкары жүргүзүүнүн процессине окшош.
19. Аудиттин сапатын тышкы контролдоонун узактыгы ар бир аудитордук уюмдагы факторлордун жыйындысына, анын ичинде аудитордук отчетторго кол койгон аудиторлордун санына, аудитордук уюмдун кардарларынын сандарына жана түрлөрүнө, аудитордук уюмдагы тобокелдиктер жөнүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда болгон маалыматтарга жараша пландаштырылат.
20. Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин буйругу менен таризделет жана 30 календардык күндөн кем эмес убакытта аудитинин сапаты тышкы контролдонууга тийиш болгон аудитордук уюмга ушул Тартиптин 1-тиркемесине ылайык алдыда боло турган аудиттин сапатын тышкы контролдоо жөнүндө төмөнкү мазмунду камтыган билдирүү катты мамлекеттик ыйгарым укуктуу орган жөнөтөт:
1) аудиттин сапатын тышкы контролдоо үчүн негизди;
2) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкерлери жана тартылган консультанттар (андайлар бар болсо) жөнүндө маалыматтарды;
3) ушул Тартиптин 1-тиркемесине ылайык маалыматтык суроолордун тизмеги аудиттин сапатын тышкы контролдоо башталганга чейин 15 календардык күндөн кечиктирбестен каралууга жана тиешелүү маалыматтардын тиркемеси ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берилүүгө тийиш экендигин;
4) аудиттин сапатын тышкы контролдоонун учурунда суралууга тийиш болгон документтердин тизмесин;
5) аудиттин сапатын тышкы контролдоо процессинин кыскача түзүмүн.
21. Аудиттин сапатын тышкы контролдоону жүргүзүү үчүн консультанттар тартылган учурда ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкерлери тартылган консультанттардын ишине системалык мониторингди жүргүзөт жана иштердин (жарым жылдык жана жылдык) натыйжаларын жалпылоону камсыз кылат.
22. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкери/тартылган консультант аудитордук уюм жөнүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдагы маалыматтардын негизинде иштерди пландаштырат жана ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 2-формасына ылайык алдын ала пландаштыруунун натыйжаларын документтештирет.
23. Сапатты контролдоо жана аудитордук текшерүү маселелери боюнча аудитордук уюмдун жооптуу адамы менен биринчи жолугушууда алдын ала алынган документтер боюнча маселелер такталат жана аудиттин сапатын тышкы контролдоонун алкагында иштин көлөмү талкууланат. Алдын ала жолугушуунун натыйжалары ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 3-формасына ылайык документтештирилет.
24. Аудитордук тапшырмаларды тандап алуу үчүн текшерүүчү ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 4-формасына ылайык толтурат жана төмөнкү критерийлерди колдонот:
1) эң аз дегенде эки аудитордук файл текшерилүүгө тийиш;
2) аудитордук уюм тарабынан жүргүзүлгөн сапатты контролдоонун мониторинги боюнча жок дегенде бир аудитордук файл;
3) акыркы жарым жылда жүргүзүлгөн аудитордук тапшырмалар.
25. Жолугушуудан кийин аудиттин сапатын тышкы контролдоонун жүрүшүндө текшерилүүгө жаткан маселелердин тизмесин камтыган аудиттин сапатын тышкы контролдоонун иш программасы түзүлөт жана ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 5-формасына ылайык документтештирилет.
26. Аудиттин сапатын тышкы контролдоонун программасы төмөнкүлөр текшерилгендей кылып түзүлүүгө тийиш:
1) аудитордук уюмда иштин сапатын ички контролдоочу системасынын бар экендиги;
2) иштин сапатын ички контролдоонун талаптарын аудитордук уюмдун аткарышы;
3) аудитордук иш, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоонун стандарттары чөйрөлөрүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Этика кодексинин талаптарын аудитордук уюмдун жана анын аудиторлорунун сакташы.
27. Аудиттин сапатын тышкы контролдоо иши төмөнкү үч багытта жүргүзүлөт:
1) аудиттин сапатын контролдоо саясатынын жана жол-жоболорунун аудитордук уюмдун деңгээлинде колдонулушун баалоо;
2) аудиттин сапатын контролдоо саясатынын жана жол-жоболорунун жүргүзүлгөн аудиттин (аудитордук тапшырмалардын) деңгээлинде колдонулушун баалоо;
3) аудитордук иш чөйрөсүндөгү мыйзамдардын сакталышын баалоо.
Көрсөтүлгөн үч багыт боюнча аудиттин сапатын тышкы контролдоонун натыйжалары ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 1-формасына ылайык тиешелүү кошумча баракчаларда документтештирилет.
28. Сапатты камсыз кылуу системасын аудитордук уюмдун деңгээлинде башкарууну баалоо иши ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 6-формасына ылайык документтештирилет, сапатты контролдоодо колдонулуучу стандарттарга ылайык сапатты контролдоо системасын иштеткен негизги алты элементти камтыгандарды кошо алганда, аудитордук уюмдун жалпы саясаттарынын жана жол-жоболорунун шайкештигин баалоодон жана документтештирүүдөн турат, атап айтканда:
1) аудитордук уюмдун өзүндөгү сапат үчүн жетекчиликтин жоопкерчилиги;
2) тиешелүү этикалык талаптар;
3) кардарларды кабыл алуу жана мамилелерди улантуу, конкреттүү тапшырмаларды кабыл алуу жана аткаруу;
4) кадрдык ресурстар;
5) тапшырмаларды аткаруу;
6) мониторинг.
29. Сапатты контролдоонун стандарттарын колдонуучу аудитордук уюмдун сапатты башкаруучу жалпы системасынын шайкештиги жөнүндө жыйынтыкка келүү үчүн текшерүүчү иштердин жетиштүү жүргүзүлгөндүгүнө ынанууга тийиш. Бул үчүн аудитордук уюмдун ишине төмөнкүдөй минималдык баалоолорду жүргүзүү талап кылынат:
1) өз күчү менен аудитордук уюм жүргүзгөн мониторинг процессине, ал өзү берген эскертүүлөргө, дооматтарга жана аудитордук уюмдун өзүнүн эскертүүлөрүнө, дооматтарына, бузууларына карата колдонгон аракеттерине текшерүү жүргүзүү;
2) ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 7-формасын толтуруу аркылуу аудитордук уюмдун үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүүгө болгон ыкмасына жана документтерине текшерүү жүргүзүү;
3) көз карандысыздыкка, талаптагыдай статуска жана купуялуулукка шайкеш келүүчүлүккө тиешелүү бардык талаптарды аудитордук отчетторго кол койгон аудиторлордун жана аудитордук ишке катышкан бардык башка адамдардын сактоосун аудитордук уюмдун кантип камсыз кылып жатканын текшерүү жүргүзүү;
4) сапатты контролдоо стандарттарында колдонулган башка талаптардын сакталышына текшерүү жүргүзүү.
30. Сапатты контролдоочу системаны жалпы текшергенден кийин сапатты контролдоо стандарттарында колдонулган талаптарды сактабай коюунун олуттуу учурларынын негизги себептерин аныктоочу жана түшүндүрүүчү иштерди андан ары жүргүзүү талап кылынышы мүмкүн.
31. Аудиттин сапатын контролдоо саясатын жана жол-жоболорун жүргүзүлгөн аудиттин деңгээлинде баалоо үчүн текшерүүчү аудиттин эл аралык стандарттарынын, Этика кодексинин жана аудитордук иш чөйрөлөрүндөгү мыйзамдардын, иш документтеринин талаптарына ылайык аудитордук иштин сапатына жана деңгээлине, конкреттүү аудиттик тапшырмаларга карата баалоолорду жүргүзөт.
32. Конкреттүү аудитордук тапшырмаларга карата аудитордун иш документтерин текшерүүдө өзүнүн текшерүүлөрүнүн натыйжалары аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзгөн аудитордук уюмдун текшерүүчүсүнүн жыйынтыктарына шайкештигине жүргүзүлгөн баа берүү каралууга тийиш. Ресурстарда, уюштурууда, маданиятта, окутууларда, жол-жоболордо же башкаруу каражаттарында кандай өзгөрүүлөр болгонун түшүнүү жана аудитордук уюм менен маанилүү талкууларды жүргүзүү шайкеш эместиктерди келечекте түзөтүү мүмкүнчүлүктөрүн аудитордук уюмдарга берет. Аудитордук документтер жөнүндө жалпы маалыматтар ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 8-формасына ылайык берилет.
33. Ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 9-формасына ылайык контролдук баракчада текшерилген файлдар документтештирилүүгө жана аудитордук отчетко кол койгон адам жана аудиттин жетекчиси менен талкууланууга тийиш. Текшерүүчү олуттуу кемчиликтердин негизги себептерин аныкташы керек.
34. Текшерүүнүн натыйжаларынын документтерин аудитордук иш чөйрөлөрүндөгү мыйзамдарга шайкештигин текшерүү ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 10-формасына ылайык жүргүзүлөт.
35. Аудиттин сапатына тышкы контролдоону жүргүзүүдө мындай текшерүүнүн натыйжаларын бышыктаган далилдер, анын ичинде аудитордук уюмдун ишинин сапатынын ички контролдоо системасынын сыпаттамасы, аудитордун иш документтери, аудиттин сапатына тышкы контролдоонун жүрүшүндө жүргүзүлгөн контролдук жол-жоболордун натыйжалары, аудитордук уюмдун кызмат адамдарынын жазуу жүзүндөгү билдирүүлөрү, ошондой эле башка булактардан алынуучу документтер жана маалыматтар алынууга тийиш. Суроо-талаптарга алынган документтердин жалпы жыйындысы ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 11-формасына ылайык берилет.
36. Ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 1-формасына ылайык берилген ар бир иш-чаранын контролдук баракчасынын алдынкы бетинде аудитордук уюмдун сапатты контролдоо системасынын майнаптуулугунун натыйжалары боюнча жалпы жыйынтыктар көрсөтүлүүгө тийиш.
37. Татаал жана (же) узак изилдөөлөрдү, атайын экспертизаларды жана териштирүүлөрдү жүргүзүү зарыл болгон учурларда аудиттин сапатына тышкы контролдоону жүргүзүүнүн мөөнөтү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын буйругу менен узартылат.
38. Аудиттин сапатына тышкы контролдоону жүргүзүү процессинин аяктоочу этабы болуп акыркы жолугушуу саналат. Текшерүүчү бардык иш документтерин жана болжолдолгон натыйжа менен кошо аудиттин сапатына тышкы контролдоо жүргүзүүнүн корутундусун даярдоого тийиш. Аудиттин сапатына тышкы контролдоо аяктагандан кийин 15 календардык күндүн ичинде акыркы жолугушуу өткөрүлүүгө тийиш. Акыркы жолугушуунун башкы максаты - ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын корутундусу жана колдонулуучу таасир этүү чаралары (эгер бар болсо) менен аудитордук уюмду тааныштыруу жана аудитордук уюм тарабынан каршы пикирлердин жоктугуна ынануу. Корутунду аудитордук уюм жана анын аудитордук иши жөнүндө теңдемделген түшүнүк болууга, ошондой эле аудиттин эл аралык стандарттарынын жана аудитордук иш чөйрөсүндөгү мыйзамдардын талаптары сакталбаган бардык тармактар, анын ичинде бузуулардын негизги себептери жана колдонулуучу таасир этүү чаралары боюнча түшүндүрмөлөрдү талап кылышы мүмкүн болгон башка маанилүү маселелерди так аныктоого тийиш. Акыркы жолугушууда айтылган суроолорго жооптор аны өткөргөндөн кийинки 15 календардык күндүн ичинде аудитордук уюмдардан алынууга тийиш.
39. Аудиттин сапатын тышкы контролдоонун жыйынтыктоочу документи болуп отчет эсептелет. Отчетту түзүүдө объективдүүлүк, негиздүүлүк жана баяндоонун системалуулугу камсыз кылынууга тийиш. Отчет ушул Тартиптин 2-тиркемесинин 12-формасына ылайык түзүлөт.
40. Отчет тышкы текшерүү программасында каралган бардык контролдоо жол-жоболору аяктагандан эрте эмес, акыркы жолугушуу бүткөндөн кийин 30 календардык күндүн ичинде түзүлүүгө тийиш.
41. Отчет аудитордук уюмга жөнөтүлөт, ал өз кезегинде отчетту алган күндөн тартып 15 календардык күндүн ичинде отчетко жазуу жүзүндөгү каршы пикирлерин бериши мүмкүн. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган отчетко жазуу жүзүндөгү каршы пикирлерди кароого жана тиешелүү чечимдерди кабыл алууга тийиш. Аудитордук уюм отчетто көрсөтүлгөн бузууларга жана кемчиликтерге карата пландалган иш-аракеттер жана мындай иш-аракеттерди жүзөгө ашыруунун мөөнөттөрү жөнүндө билдирүүгө тийиш.
42. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкери төмөнкү критерийлердин негизинде текшерилип жаткан аудитордук уюмдун рейтингин аныктоого тийиш:
1) сапатты тышкы контролдоону пландоодогу тобокелдиктерди баалоо;
2) алгачкы жолугушуудагы талкуулоолордун натыйжалары;
3) сапатты тышкы контролдоону жүргүзүүдө чогултулган далилдер;
4) акыркы жолугушууда айтылган суроолорго текшерилип жаткан аудитордук уюмдан алынган түшүндүрмөлөрдү эске алуу менен далилдерди баалоо;
5) аудитордук уюм жана анын кардарларга көрсөткөн кызматтары жөнүндө алынган бардык текшерилген башка маалыматтар.
43. Аудитордук уюмдун рейтинги төмөнкүлөрдүн бири болушу мүмкүн:
1) жалпысынан иш-аракеттер планына ылайык келет.
Андан аркы иш-аракеттерди талап кылган маселелер же жок, же болбосо сын пикирлерге жооптор, дооматтар, бузуулар аудитордук уюмдун комментарийлеринде талаптагыдай түрдө чагылдырылган. Текшерүүчү аудитордук уюмдун аныкталган көйгөйлөрдү оңдоону колдой тургандыгына жана компетенттүү экендигине ишенимдүү болууга тийиш;
2) кошумча чараларды көрүүгө муктаж.
Аудиттин эл аралык стандарттарын жана аудитордук иш чөйрөлөрүндөгү мыйзамдардын талаптарын сактабагандыгы жөнүндө олуттуу сын пикирлер, дооматтар, бузуулар бар. Ошого карабастан аудитордук уюм текшерүүчү алгылыктуу деп эсептеген иш-аракеттерди жасоо милдеттенмесин өзүнө алган. Мындай учурларда өзүнүн аныкталган көйгөйлөрдү оңдоону колдой тургандыгын жана компетенциясын көрсөтүү үчүн акыркы кеңешмеде макулдашылган аудитордук уюмдун иш-аракеттерин ырастоочу далилдер керек;
3) олуттуу бузуулар.
Аудитордук уюм же аныкталган олуттуу бузууларды оңдоо үчүн иш-аракеттерди жасай тургандыгына жана/же зарыл болгон учурда аудитордук уюмга шарттарды жана/же тартиптик жазаны аныктай тургандыгына ынануу үчүн алар кандай иш-аракеттерди жасашы керек экендигин карай алышы үчүн текшерүүчүгө жана жетекчиликке кеңири билдирүү зарыл болгон сактабай коюу учурлары, ошондой эле башка маанилүү маселелер бар.
5. Кесиптик аудитордук бирикмелер тарабынан аудиттин сапатын контролдоо бөлүгүндө алардын сапатты тышкы контролдоо (мониторинг жүргүзүү) процессинин сыпаттамасы
44. Кесиптик аудитордук бирикме өздөрүнүн мүчөлөрүндө аудиттин сапатын контролдойт жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган кесиптик аудитордук бирикме тарабынан өзүнүн мүчөлөрүндө аудиттин сапатын контролдоо бөлүгүндөгү анын ишине мониторинг жүргүзүү үчүн (мындан ары - мониторинг) үчүн жооптуу.
45. Кесиптик аудитордук бирикмелерге пландуу мониторинг Аудитти коомдук көзөмөлдөө кеңеши менен макулдашылган, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчиси бекиткен жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын интернет тармагындагы расмий сайтына жайгаштырылган графикке ылайык мониторинг жүргүзүлө турган жылдан мурунку жылдын 31-декабрынан кечиктирилбестен 3 жылда бир жолу жүргүзүлөт.
46. Кесиптик аудитордук бирикмелердин мониторинг жүргүзүү графигинде ресурстар (эмгектик, материалдык жана финансылык) менен камсыз болуунун даражасы, мониторинг жүргүзүүнүн узактыгынын реалдуулугу, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкерлерине жана тартылган консультанттарга (андайлар бар болсо) жүктөмдөрдүн бирдейлиги, пландан тышкаркы мониторингди аткаруу үчүн убакыт резервинин (10%) болушу да эске алынат.
47. Кесиптик аудитордук бирикменин пландан тышкары мониторинги ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга аудитордук иш, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоо стандарттары чөйрөлөрүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Этика кодексинин талаптарын бузган аудитордук уюмдардын аракеттерине (аракетсиздигине) келип түшкөн арыздарды кароонун жыйынтыктары, ошондой эле аудиторлордун, аудитордук уюмдардын жана кесиптик аудитордук бирикмелердин ортолорундагы алардын ишинин маселелери жаатындагы талаштар боюнча Аудитти коомдук көзөмөлдөө кеңешинин чечими боюнча жүзөгө ашырылат.
48. Пландан тышкаркы мониторингге ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кесиптик аудитордук бирикмелерге жылдык мониторинг жүргүзүү ресурстарынын 10%ы каралат.
49. Пландан тышкаркы мониторинг жүргүзүүнүн тартиби кесиптик аудитордук бирикмеге пландуу мониторинг жүргүзүү процессине окшош.
50. Ар бир кесиптик аудитордук бирикмеде мониторинг жүргүзүүнүн узактыгы факторлордун жыйындыларынын, анын ичинде аудитордук бирикменин мүчөлөрүнүн санынын, кесиптик аудитордук бирикмелер тарабынан сапатты контролдоолордун санынын, кесиптик аудитордук бирикмелердеги тобокелдиктер жөнүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдагы маалыматтардын негизинде пландалат.
51. Мониторинг жүргүзүү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин буйругу менен таризделет жана мониторинг жүргүзүлүүгө тийиш болгон кесиптик аудитордук бирикмеге 30 календардык күндөн кем эмес ушул Тартиптин 3-тиркемесине ылайык алдыда жүргүзүлө турган мониторинг жөнүндө төмөнкүлөрдү камтыган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын билдирүү каты жөнөтүлөт:
1) мониторинг жүргүзүү үчүн негизди;
2) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкерлери жана тартылган консультанттар (андайлар бар болсо) жөнүндө маалыматтарды;
3) маалыматтык суроолорду, ал каралууга жана тиешелүү маалыматтарды тиркөө менен мониторинг башталганга чейин 15 календардык күндөн кем эмес ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берилүүгө тийиш;
4) мониторинг жүргүзүүдө суралып алына турган документтердин тизмесин;
5) мониторинг жүргүзүү процессинин кыскача түзүмүн.
52. Кесиптик аудитордук бирикмеге мониторинг жүргүзүү үчүн консультанттар тартылган учурда ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкерлери тартылган консультанттардын ишин системалуу текшерет жана мониторингдин натыйжаларын (жарым жылдык жана жылдык) жалпылоону камсыз кылат.
53. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкери/тартылган консультант ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдан кесиптик аудитордук бирикме жөнүндө болгон маалыматтардын негизинде ишти алдын ала пландайт жана алдын ала пландоонун натыйжаларын ушул Тартиптин 4-тиркемесинин 2-формасына ылайык документтештирет.
54. Кесиптик аудитордук бирикменин жооптуу адамдары менен сапатты контролдоо жана мониторинг жүргүзүү маселелери боюнча биринчи жолугушууда алдын ала алынган документтер боюнча маселелер такталат жана мониторингдин алкагында иштин көлөмү талкууланат. Алдын ала жолугушуунун натыйжалары ушул Тартиптин 4-тиркемесинин 3-формасына ылайык документтештирилет.
55. Мониторинг жүргүзүү программасы кесиптик аудитордук бирикменин өздөрүнүн мүчөлөрүндө сапатты контролдоонун болушуна мониторинг жүргүзүүнүн бекитилген методологиясы бар экендигин текшерүү мүмкүндүгү болгондой түзүлүүгө тийиш жана кесиптик аудитордук бирикменин мүчөлөрүндө төмөнкүлөрдү баалайт:
1) иштин сапатын ички контролдоо системасынын болушун;
2) иштин сапатын ички контролдоо талаптарын аткаргандыгын;
3) аудитордук иш, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоо стандарттары чөйрөлөрүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Этика кодексинин талаптарын сактагандыгын.
56. Кесиптик аудитордук бирикменин мүчөлөрүндө сапатты тышкы контролдоо боюнча иштер төмөнкүдөй үч багытта жүргүзүлүүгө тийиш:
1) аудиттин сапатын контролдоо саясатын жана жол-жоболорун аудитордук уюмдун деңгээлинде колдонууну ушул Тартиптин 4-тиркемесинин 4-формасына ылайык баалоо;
2) аудиттин сапатын контролдоо саясатын жана жол-жоболорун жүргүзүлгөн аудиттин (аудитордук тапшырмалардын) деңгээлинде ушул Тартиптин 4-тиркемесинин 5-формасына ылайык баалоо;
3) аудитордук иш чөйрөсүндөгү мыйзамдарды ушул Тартиптин 4-тиркемесинин 6-формасына ылайык сактоо.
57. Мындан тышкары кесиптик аудитордук бирикменин мүчөлөрүндө ушул Тартиптин 4-тиркемесинин 7-формасына ылайык үзгүлтүксүз кесиптик өнүктүрүүгө тийиштүү сапатты тышкы контролдоо боюнча туруктуу иш жүргүзүлүүгө тийиш.
58. Кесиптик аудитордук бирикменин сапатты контролдоо системасынын натыйжалуулугунун натыйжалары боюнча жалпы тыянактар ушул Тартиптин 4-тddddddddиркемесинин 1-формасына ылайык берилген ар бир иш-чаранын контролдук баракчасынын бетинде көрсөтүлүүгө тийиш.
59. Татаал жана (же) узак изилдөөлөрдү, атайын экспертизаларды жана териштирүүлөрдү жүргүзүү зарыл болгон учурларда ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын буйругу менен мониторинг жүргүзүүнүн мөөнөтү узартылат.
60. Мониторинг жүргүзүү процессинин аяктоочу этабы болуп акыркы жолугушуу эсептелет. Текшерүүчү бардык иш документтерин жана кесиптик аудитордук бирикменин мониторинги боюнча корутундусун, анын ичинде болжолдуу натыйжаларын даярдоого милдеттүү. Акыркы жолугушуусу мониторинг аяктагандан кийин 15 календардык күндүн ичинде өткөрүлүүгө тийиш. Акыркы жолугушуунун башкы максаты - ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын корутундусу жана колдонулуучу таасир этүү чаралары (эгер бар болсо) менен аудитордук уюмду тааныштыруу жана аудитордук уюм тарабынан каршы пикирлердин жоктугуна ынануу. Корутунду аудитордук уюм жана анын аудитордук иши жөнүндө теңдемделген түшүнүк болууга, ошондой эле аудиттин эл аралык стандарттарынын жана аудитордук иш чөйрөсүндөгү мыйзамдардын талаптары сакталбаган бардык тармактар, анын ичинде бузуулардын негизги себептери жана колдонулуучу таасир этүү чаралары боюнча түшүндүрмөлөрдү талап кылышы мүмкүн болгон башка маанилүү маселелерди так аныктоого тийиш. Акыркы жолугушууда айтылган суроолорго жооптор аны өткөргөндөн кийинки 15 календардык күндүн ичинде аудитордук уюмдардан алынууга тийиш.
61. Аудиттин сапатын тышкы контролдоонун жыйынтыктоочу документи болуп отчет эсептелет. Отчетту түзүүдө объективдүүлүк, негиздүүлүк жана баяндоонун системалуулугу камсыз кылынууга тийиш. Отчет ушул Тартиптин 4-тиркемесинин8-формасына ылайык түзүлөт.
62. Отчет акыркы жолугушуу аяктагандан кийинки 30 календардык күндүн ичинде түзүлүүгө тийиш.
63. Отчет аудитордук уюмга жөнөтүлөт, ал өз кезегинде отчетту алган күндөн тартып 15 календардык күндүн ичинде отчетко жазуу жүзүндөгү каршы пикирлерин бериши мүмкүн. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган отчетко жазуу жүзүндөгү каршы пикирлерди кароого жана тиешелүү чечимдерди кабыл алууга тийиш. Аудитордук уюм отчетто көрсөтүлгөн бузууларга жана кемчиликтерге карата пландалган иш-аракеттер жана мындай иш-аракеттерди жүзөгө ашыруунун мөөнөттөрү жөнүндө билдирүүгө тийиш.
6. Консультанттардын укуктары жана милдеттери
64. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган "Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык конкурстук негизде консультанттарды тартууга укуктуу.
65. Аудиттин сапатын тышкы контролдоону жүргүзүү үчүн консультанттарды тандап алуунун критерийлери болуп төмөнкүлөр саналат:
1) аудитордун квалификациялык сертификатынын жана финансылык отчеттордун аудити жаатында 5 жылдан кем эмес иш тажрыйбасынын болушу;
2) Финансылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарына жана/же Чакан жана орто ишкердик субъекттери үчүн финансылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарына ылайык финансылык отчеттуулукту даярдоо чөйрөсүндө 5 жылдан кем эмес иш тажрыйбасынын болушу;
3) талдоо жүргүзүү жана анын аудиттин сапатына тышкы контролдоону жүргүзүү процессинде колдонуу тажрыйбасы.
66. Аудиттин сапатын тышкы контролдоону жүргүзүү үчүн консультанттарды ар бир тандап алууда техникалык тапшырма түзүлөт, анда консультанттарды тандап алуунун критерийлеринин кеңири тизмеги камтылат.
67. Сапатты тышкы контролдоону жүргүзүү үчүн тартылган консультант төмөнкүлөргө милдеттүү:
1) сапатты тышкы контролдоону ушул Тартиптин 3-бөлүмүндө сыпатталган процесске ылайык гана жүргүзүүгө;
2) сапатты тышкы контролдоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын ишинин натыйжалуулугун жогорулатуу үчүн өзүнүн билимин, билгичтиктерин, көндүмдөрүн, тажрыйбаларын жана мүмкүндүктөрүн пайдаланууга;
3) ыйгарым укугу болбой туруп ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын атынан сүйлөөгө, билдирүүлөргө, кайрылууларга жол бербөөгө.
68. Аудиттин сапатын тышкы контролдоону жүргүзүү үчүн тартылган консультант төмөнкүлөргө укуктуу:
1) аудиттин сапатын тышкы контролдоого дуушар болгон аудитордук уюмдардан, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдан иш үчүн керектүү болгон маалыматтарды жана документтерди суроого жана алууга;
2) сапатты тышкы контролдоо жаатындагы ишти өркүндөтүүчү сунуштарды киргизүүгө;
3) аудитордук уюмдун жетекчилигинен кызматтык милдеттерди аткаруу үчүн зарыл болгон уюштуруучулук-техникалык шарттар менен камсыз кылууну талап кылууга;
4) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын чакыруусу боюнча комиссиялардын жана жумушчу топтордун иштерине катышууга;
5) ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын уюштуруучуларынын чакыруусу боюнча алардын иш-чараларына катышууга.
69. Сапатты тышкы контролдоо үчүн тартылган консультант төмөнкүлөр үчүн жоопкерчилик тартат:
1) техникалык тапшырмада каралган жана Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык эмгек келишиминде белгиленген өзүнүн милдеттерин аткарбагандыгы же талаптагыдай аткарбагандыгы;
2) Кыргыз Республикасынын бузуулар жөнүндө мыйзамдарында, кылмыш-жаза жана жарандык мыйзамдарында белгиленген тартипте өзүнүн ишинин процессинде жасалган укуктук бузуулар;
3) Кыргыз Республикасынын колдонуудагы эмгек жана жарандык мыйзамдарында белгиленген тартипте ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга жана аудиттин сапатын тышкы контролдоого кабылган аудитордук уюмга материалдык зыяндарды келтиргендиги.
7. Консультанттардын көз карандысыздыгы жана текшерилүүчү уюмга карата кызыкчылыктардын жоктугу боюнча талаптар
70. Аудиттин сапатын тышкы контролдоону жүргүзүү үчүн тартылган консультант практикадан өтүп жаткан адам болбоого тийиш, ал аудиттин сапатын тышкы контролдоону жүргүзгөн консультант катары ишин аяктагандан кийин 3 жыл ичинде аудитордук ишти жүзөгө ашырууга укуксуз.
71. Сапаттын тышкы контролуна кабылган консультанттын көз карандысыздыгы жана аудитордук уюмга карата кызыкчылыгынын жоктугу төмөнкүлөрдү билдирет:
1) аудитордук уюмдун кызмат адамдарынын жакын тууганы (ата-энеси, бир тууганы, балдары), ошондой эле жубайы болуп саналбайт;
2) текшерилген мезгилде жана сапатты тышкы контролдоону жүргүзүү мезгилинде аудитордук уюмдун уюштуруучусу (катышуучусу), кызмат адамы жана (же) башка кызматкери болуп саналган эмес жана саналбайт;
3) текшерилген мезгилде жана сапатты тышкы контролдоону жүргүзүү мезгилинде аудитордук уюм менен жарандык-укуктук жана финансылык мамилелер менен байланышта болгон эмес жана болбойт.
72. Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө мыйзамдарга ылайык тандалып алынган консультант ар бир өзүнчө сапатты тышкы контролдоого жогоруда саналган пункттарды камтыган көз карандысыздык жөнүндө декларацияга кол коюуга милдеттүү, ал консультант менен кызматтарды көрсөтүү жөнүндө контракттын бөлүгү болууга тийиш.
8. Аудиторлорго, аудитордук уюмдарга, кесиптик аудитордук бирикмелерге таасир этүү чараларын колдонуунун тартиби
73. Аудитордук иш чөйрөсүндөгү мыйзамдарды бузуу үчүн аудитордун квалификациялык сертификатынан ажыратуу (чакыртып алуу) аудиторго таасир этүү чарасы болуп саналат. Мындан тышкары, аудиторду, аудитордук уюмду, кесиптик аудитордук бирикмени Бирдиктүү мамлекеттик реестрден чыгарып салуу аудитордук иш чөйрөсүндөгү мыйзамдарды бузуу үчүн белгиленген субъекттерге таасир этүү чарасы болуп саналат.
74. Аудитордук уюмда сапатты тышкы контролдоонун жыйынтыгы боюнча "олуттуу бузуулар" рейтинги ыйгарылган учурда ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган төмөнкү таасир этүү чараларын колдонот:
1) эскертүү;
2) айып пул салуу;
3) Бирдиктүү мамлекеттик реестрден чыгарып салуу.
75. Эскертүү (четтетүү жөнүндө жазма буйрук) сапатты тышкы контролдоонун жыйынтыгы боюнча аудитордук уюм өзүнө алган милдеттенмелерди аткарбаган учурларда "олуттуу бузууларга" "кошумча чараларга муктаж" рейтинги кайра каралган учурда түзүлөт.
76. Эскертүүдө (четтетүү жөнүндө жазма буйрукта) аудит, аудиттин стандарттары, сапатты контролдоонун стандарттары чөйрөсүнүн ченемдик укуктук актысынын жана Этика кодексинин конкреттүү ченемин бузуунун курамы, ошондой эле бузууларды четтетүү үчүн аудиторго, аудитордук уюмга, кесиптик аудитордук бирикмеге берилген мөөнөт көрсөтүлүүгө тийиш.
77. Эскертүүнү (четтетүү жөнүндө жазма буйрукту) аудитордук уюм мөөнөтүндө аткарбаган учурда ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган укук бузуулар жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык айып пул санкцияларын колдонот.
78. Аудитордук уюмдардын айып пул санкцияларын төлөбөөсү Бирдиктүү мамлекеттик реестрден чыгарып салуу үчүн негиз болуп саналат.
79. Аудитордук уюмдардын рейтингдерин кайра кароо жөнүндө чечим сапатты тышкы контролдоонун жыйынтыктары боюнча каралып жаткан даттануулардын алкагында Коомдук көзөмөлдөө боюнча кеңеш тарабынан коллегиалдуу түрдө кабыл алынат.
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
1-форма
Аудиттин сапатына тышкы контролдун иш документтери
Жалпы сереп
Аудитордук уюмдун аталышы |
|
ЖКН |
|
Сапатты тышкы контролдоонун рейтинги |
|
Аудитордук уюм жөнүндө толук маалымат
| Аудитордук уюмдун негизги кызматкерлери | |||||
ККС/ИИС болуп саналабы |
| Аты-жөнү | Кызмат орду | Квалификациясы | ||
Дареги |
|
|
|
|
|
|
Байланыш маалыматтары |
|
|
|
|
|
|
Текшерүү жөнүндө маалыматтар
| Иш процесси | ||||
| Аты-жөнү | Кызмат орду | Күнү | Комментарийлер | |
Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкери |
|
|
|
|
|
Консультант/(эгерде тартылса)/текшерүүчү |
|
|
|
|
|
Негизги күндөр
Сапатты тышкы контролдоонун башталган күнү |
|
Сапатты тышкы контролдоонун аяктаган күнү |
|
Жыйынтыктоочу жолугушуунун күнү |
|
Корутундуга жооп алынган күнү |
|
Отчеттун күнү |
|
Сапатты тышкы контролдоонун аяктаган күнү |
|
Документтердин контролдук баракчасы
| Негизги маселелер жана жыйынтыктар (бардык негизги жыйынтыктарды жана ар бир иш баракчасынан жыйынтыктарды жазыңыз) | Инициалдар | Текшерилди |
2-тиркеме 1-форма "Аудиттин сапатын тышкы контролдоонун иш документтери" |
|
|
|
2-тиркеме 2-форма "Алдын ала пландоо" |
|
|
|
2-тиркеме 3-форма "Кириш жолугушуу" |
|
|
|
2-тиркеме 4-форма "Документтерди тандоо" |
|
|
|
2-тиркеме 5-форма "Жалпы иш программасы" |
|
|
|
2-тиркеме 6-форма "СКЭС 1 боюнча контролдук баракчасы" |
|
|
|
2-тиркеме 7-форма "Үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүү (ҮКӨ)" |
|
|
|
2-тиркеме 8-форма "Документтерди текшерүүнүн кыскача сереби" |
|
|
|
2-тиркеме 9-форма "АЭС боюнча контролдук баракчасы" |
|
|
|
2-тиркеме 10-форма "Мыйзамдарды сактоо" |
|
|
|
2-тиркеме 11-форма "Документтер боюнча суроо-талаптар" |
|
|
|
2-тиркеме 12-форма "Аудитордук уюмдун сапатын тышкы контролдоо жөнүндө отчет" |
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
2-форма
Алдын ала пландоо
Текшерүүнү алдын ала пландоонун контролдук баракчасы | Эскертүүлөр |
Текшерүүнүн алдында ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда болгон маалыматты карап чыгуу: - тиешелүү иш программасына киргизүү үчүн ар кандай тобокелдиктерди же маселелерди карап чыгуу (төмөнкүлөрдү карап чыгуу керек: - мурдагы текшерүүлөрдү, - анын ичинде шарттарды жана чектөөлөрдү, - даттанууларды, - башка маселелерди) |
|
Аудитордук уюмдун мүчөсү болуп саналган бул кесиптик аудитордук уюмда үзгүлтүксүз кесиптик өнүктүрүү боюнча документациянын бар экендигине ынануу |
|
Билдирүү кат жөнөтүү |
|
Практикалык жана логистикалык маселелерди чечүү (мисалы: иш убактысы жана иш орду, унаа туруучу жай/унаа токтотуучу жай, негизги персоналдардын болушу, көрүү үчүн жеткиликтүү жазуулар) |
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
3-форма
Кириш жолугушуунун программасы
Киришүү | |
Аудитордук уюмдун сапатты тышкы контролдоодон себептери жана күтүүлөрү/камтуу |
|
Түзүмү жана уюштурулушу | |
Аудитордук уюмдун менчик укугу жана түзүмү, анын ичинде ээси/өнөктөштөрү жана аудит боюнча өнөктөштөр жөнүндө маалыматтар |
|
Мыйзамдардын талаптарына ылайык келүүсү жана аудитордук уюмдардын реестрине киргизүү, кесиптик аудитордук уюмда мүчөлүк |
|
Башка практикалар/тышкы ишкердик кызыкчылыктар менен ассоциациялар |
|
Жүгүртүү/рентабелдүүлүк - кирешелүүлүктүн жана рентабелдүүлүктүн аудитине өзгөчө басым жасоо менен |
|
Тартиптик бузуулардын тарыхы (аудит менен байланышкан маселелерди кошо алганда) |
|
Даттануулар, тиешелүү саясат жана аларды каттоо |
|
Аудитордук уюмда бирден ашуун офиси барбы - эгерде бар болсо, аларды контролдоо жана жакшы түзүлгөндүк маселелерин карап чыгыңыз |
|
Персонал, субподрядчылар, консультанттар жөнүндө маалыматтар (анын ичинде аудиттин үстүнөн иштегендер) |
|
Аудит боюнча кардар | |
Аудит боюнча кардардын деталдары: - коомдук кызыкчылык; - адистештирилген же татаал кардарлар; - аудитордук кызматтардын кардарлары чет өлкөдө жайгашкан же отчетторду чет өлкөгө беришет; - финансылык отчеттуулукту кеңири жайылтуу менен кардарлардын аудити; - үзгүлтүксүз ишке карата маселелер |
|
Аудит жүргүзүү жөнүндө чечим: - кооптуулугу жогору кардарлар; - компетенттүүлүк жана ресурстар; - көз карандысыздык/этикалык көйгөйлөр (төмөндө караңыз) |
|
Ар кандай тышкы регуляторлор менен келип чыккан маселелер (мисалы, финансылык кызмат көрсөтүүлөрдүн регуляторлору менен) |
|
Аудитордук уюмдун жол-жоболору | |
Аудитордук жол-жоболор (анын ичинде аларды жаңылоого мамилеси жана регламенттештирилген/адистештирилген аудитордук текшерүүлөрдүн жол-жоболору) |
|
Аудит боюнча сапатты контролдоону текшерүүнүн жол-жоболору: - качан талап кылынат, кантип контролдонот - ким аткарат жана кантип документтештирилет |
|
Консультациялардын саясаты жана ыкмалары, кесиптик аудитордук уюмдарда ж.б. пайдалануу жана мүчөлүк |
|
Сапатты контролдоонун ички мониторингин карап чыгуу (СКЭС 1ге ылайык талап кылынат): - бүткүл аудитордук уюмдарга жана аудитордук корутунду чыккандан кийин аудитордук документтерди серептөө; - даталар, ким өткөрдү; - натыйжалар, жыйынтыктар жөнүндө билдирүү; - иш-аракеттер пландары |
|
Ишкердик жана этикалык талаптарга ылайык келүү, көз карандысыздык жана купуялуулук жөнүндө (ар жылдык) декларациялар |
|
СКЭС 1 жол-жоболорун документтештирүү |
|
Этика кодекси | |
Этика үчүн жоопкерчилик: - Этика кодексинин талаптары жөнүндө маалымдоо; - келип чыккан көйгөйлөрдү табуу жана чечүү |
|
потенциалдык этикалык көйгөйлөрдү изилдөө жана колдонулуучу коопсуздук чараларын талкуулоо: - финансылык, ишкердик, эмгектик жана жеке мамилелер; - ишенимдүү адамдардын акциялары; - карыздык мамилелер; - сыйакыдан көз карандылык; - аудитордук эмес кызмат көрсөтүүлөр |
|
Окутуу, баалоо жана ҮКӨ | |
Ички жана тышкы аудитке окутуу (анын ичинде адистиктин жааттары), окутууну пландаштыруу, аудитке тартылган өнөктөштөрдүн/персоналдын керектөөлөрү менен байланыштыруу, окутуунун жыйынтыктарына мониторинг жүргүзүү (окутуулар жөнүндө жазуулар) |
|
Жетекчилердин жана персоналдын (анын ичинде субподрядчылар жана консультанттар) алардын иши тууралуу кайтарымдуу байланышын камсыз кылуу |
|
Техникалык материалдар |
|
Башка | |
Мурдагы текшерүүлөргө жараша |
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
4-форма
Документтерди тандоо
Аудитордук тапшырмаларды тандоого өзүңүздүн жалпы мамилеңизди, анын ичинде текшерүү үчүн документтердин санын документтештириңиз. Кеминде эки аудитордук файл акыркы жарым жылдын ичинде жүргүзүлгөн аудитордук тапшырмалардын киргизилүүсү зарыл аудитордук уюм өзү сапатты контролдоого мониторинг жүргүзгөн жок дегенде бир аудитордук файл текшерилиши зарыл болгон факторлорго таяныңыз. Аткаруу планын, аудит боюнча кардарлардын санын жана тибин, аудит боюнча өнөктөштөрдүн санын эске алыңыз жана түшүндүрмө жазууларды жазыңыз (башкача айтканда, тобокелдиктерди жана ар бир аудитордук тапшырма аларды кантип жабып жаткандыгын жоюу керек) | |||||
Аудит |
|
|
|
|
|
| Тобокелдикти сыпаттоо | Тиешелүү аудитордук тапшырмаларды текшерүү | Ушул аудитордук файлды тандоонун себеби | Аудит боюнча өнөктөш | Документке шилтеме |
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
Текшерүүлөрдө камтылбаган, сиз тапкан бардык тобокелдиктер кантип эске алынганын түшүндүрүп берүүнү суранабыз | |||||
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
5-форма
Жалпы иш программасы
№ | Сыпаттоо | Пландаштыруунун жана жеринде талкуулоонун жүрүшүндө аныкталган маселелер (анын ичинде тобокелдиктер) | Жеринде иштөө/ документтештирүү | Корутунду | Иш-аракеттер |
1 | Менчиктин формасы жана уюштуруучулук түзүм |
|
|
|
|
2 | Жайгашкан жеринин дареги |
|
|
|
|
3 | Ассоциацияларда катышуу (кесиптик жана/же башкаларда) |
|
|
|
|
4 | Штаттык расписание: (төмөнкүлөрдү карап чыгуу керек: - кызматкерлердин өздүк ишинин болушу (таңдалуу негизде); - субподрядчылар менен контракттардын болушу; - сыйлоо/жалдоо/персоналды кармап калуу саясатынын болушу; - баалоо/кайра байланыш - персоналдын жана көндүмдөрдүн учурдагы деңгээлинин адекваттуулугу; - рекрутинг (квалификацияны ж.б. тастыктоо); - жетекчилерди, персоналды, субподрядчыларды жана консультанттарды сактоо жана мотивациялоо |
|
|
|
|
5 | Финансылык маалыматтар (төмөнкүлөрдү карап чыгуу керек: акыркы финансылык жыл үчүн кирешелерди/рентабелдүүлүктү, мурдагы окшош мезгилге салыштырмалуу учурдагы рентабелдүүлүктү баалоону. Аудитордук иштен кирешелерге жана мурдагы окшош мезгилге салыштырмалуу рентабелдүүлүккө көңүл буруу |
|
|
|
|
6 | Келечекке пландар/жолун жолдоочулук |
|
|
|
|
7 | Кесиптик аудитордук бирикме/аудитордук уюм берген маалыматтардын тактыгы (аудитордук иш жөнүндө отчеттогу маалыматтарды бухгалтердик эсепке алуу жана тандалма негизде кызматкерлер жөнүндө маалыматтар менен салыштыруу) |
|
|
|
|
8 | Сапатты мурдагы тышкы контролдоолор менен байланышкан маселелер |
|
|
|
|
9 | Башка |
|
|
|
|
10 | Башка |
|
|
|
|
11 | Башка |
|
|
|
|
12 | Башка |
|
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
6-форма
Сапатты контролдоонун эл аралык стандарты боюнча (СКЭС 1) 1-контролдоо баракчасы
Колдонмо:
Аудитордук уюмдун жалпы жол-жоболору жана бардык аудитордук текшерүүлөр үчүн СКЭС 1 жол-жоболору ар кандай аудитордук уюмдарга карата пропорционалдуу мамилелерди колдонууда жардам берүүгө багытталган.
Аудитордук уюмдар үчүн төмөнкү негизги этаптар аткарылат.
Аудитордук иш программасы (аудитордук уюмдар үчүн)
№ | Сыпаттоо | Пландоонун жана жеринде талкуулоонун жүрүшүндө аныкталган маселелер (анын ичинде тобокелдиктер) | Жеринде иштөө/документтер | Корутунду | Иш-аракеттер планы |
1 | Аудитордук уюмда СКЭС 1дин ар бир жаатын жабуу үчүн тиешелүү саясаттар жана жол-жоболор барбы жана алар талаптагыдай документтештирилгенби (бул кадам аудитке, ККС/ИИС уруксат берилген аудитордук уюмдар үчүн аткарылбайт) |
|
|
|
|
2 | Колдонмо жана стратегия - аудитордук уюмдун жалпы стратегиясы/максаттары негизги фактор болуп саналган аудиттин сапатына шайкеш келеби жана колдонмо бардык өнөктөштөрдүн, кызматкерлердин жана кардарлардын муну так түшүнүшүн камсыз кылабы (мисалы, аудитордук уюмда аудиттин сапаты тууралуу жазуу жүзүндөгү отчету барбы) |
|
|
|
|
3 | Кабыл алуу жана жолун жолдоочулук - фирманын саясаты жана жол-жоболору адекваттуубу |
|
|
|
|
4 | Кадрдык ресурстар - жогорку сапаттуу аудитти, ошондой эле баалоонун жана натыйжалуулукту өнүктүрүүнүн тиешелүү жол-жоболорун (баалоо процессин) жүргүзүүгө жөндөмдүү жана жетиштүү персонал аудитордук уюмда барбы |
|
|
|
|
5 | Өнөктөштөрдү/кызматкерлерди тандоо үчүн ҮКӨ документациясын карап чыгуу - алар нускамалоо материалдарынын алкагында кесиптик аудитордук уюмдун бөлүмүнөн алынат (корутунду жана иш-аракеттер ҮКӨнүн кошумча барагында ушул сапта автоматтык түрдө пайда болот) |
|
|
|
|
6 | Консультация жана текшерүү-аудитордук уюмда тиешелүү жагдайларда консультациялардын жана текшерүүлөрдүн өз убагында жүргүзүлүшүн жана натыйжалуулугун камсыз кылган жол-жоболор барбы |
|
|
|
|
7 | Мониторинг - аудитордук уюмда аудиттердин сапатын контролдоонун тиешелүү жол-жобосу барбы жана ал өзүнүн саясатын жана жол-жоболорун кантип колдонот |
|
|
|
|
8 | Аудитордук уюм ички контролду текшерүү процесси катары кандай иш-аракеттерди көрөт (контролдук тизмелерди жана акыркы текшерүүлөрдүн жыйынтыктарын ким текшерет) |
|
|
|
|
9 | Аудитордук уюмга ички мониторинг жүргүзүүнүн жыйынтыгын баалоо үчүн кайталап жүргүзө турганыңызды белгилеңиз. Сиздин жыйынтыктарыңызга аудитордук уюмдун СКЭС 1 мониторингдик ички текшерүүлөрүнүн жыйынтыктары шайкеш келер-келбестигин ойлонуңуз жана СКЭС 1 мониторингдик ички текшерүүлөрүнүн адекваттуулугун жалпылаңыз |
|
|
|
|
10 | Аудитордук уюмдун аудитордук жол-жоболору АЭСтин учурдагы бардык талаптарына жооп бергидей жана АЭСтеги өзгөрүүлөрдү же аудитордук уюмдун иштөө ыкмаларындагы башка талаптарды же өзгөрүүлөрдү чагылдыргандай кылып ошол жол-жоболордун жаңыланышын аудитордук уюм кантип камсыз кылат |
|
|
|
|
11 | Кесиптик этика кодексинин талаптарын түшүнүүнү жана практикада колдонууну аудитордук уюм кантип камсыз кылат |
|
|
|
|
12 | Көз карандысыздык декларациясынын формаларынын толтурулган үлгүлөрүн, купуялуулук жөнүндө арыздарды алыңыз, ошондой эле шайкештик формаларын жана тууралыгын (эгерде алар толтурулса) текшериңиз |
|
|
|
|
13 | Этиканын сакталышы үчүн жоопкерчиликти ким тартат, аудитордук уюмда этика боюнча колдонмо/жол-жоболор барбы (жана алар дайыма жаңыланып турабы); аудитордук уюм Этика кодексинин талаптарын уюмдун ичинде кантип жайылтат (ыкмасы/тез-тез болушу); көз карандысыздык жөнүндө ар жылдык декларациялар барбы |
|
|
|
|
14 | Документтерди сактоонун тиешелүү саясаты жана сактоо мөөнөтү аяктагандан кийин купуя түрүндө гана иш кагаздарынын жок кылынышын камсыз кылган тиешелүү жол-жоболор аудитордук уюмда барбы; Ошол документтерди сактоонун узактыгы кандай |
|
|
|
|
| Башка 1 |
|
|
|
|
| Башка 2 |
|
|
|
|
| Башка 3 |
|
|
|
|
ККС/ИИС аудитин жүргүзүүгө уруксат берилген аудитордук уюмдар үчүн толук кадамдарды пайдалануу менен кыйла толук документтер берилет.
Аудитордук иш программасы (Аудитке, ККС/ИИС жүргүзүүгө уруксат берилген аудитордук уюмдар үчүн)
№ | Сыпаттоо | Пландоонун жана жеринде талкуулоонун жүрүшүндө аныкталган маселелер (тобокелдиктер) | Жеринде иштөө/ документтер | Корутунду | Иш-аракеттер планы |
1 | СКЭС 1 дин ар бир жаатын жабуу үчүн тиешелүү саясаттар жана жол-жоболор аудитордук уюмда барбы жана алар талаптагыдай документтештирилгенби |
|
|
|
|
2 | Аудитордук уюмдун ар бир тармак үчүн адекваттуу жол-жоболору барбы (аудитордук уюмдун өзүндөгү сапат үчүн жетекчиликтин жоопкерчилиги, тиешелүү этикалык талаптар, кардарлар менен мамилелерди кабыл алуу жана улантуу, конкреттүү тапшырмаларды кабыл алуу жана аткаруу, кадрдык ресурстар, тапшырманы аткаруу, мониторинг) |
|
|
|
|
3 | ККСке/ИИСке аудит жүргүзүүгө уруксат берилген аудитордук уюмда ошол саясаттар жетиштүү түрдө документтештирилгенби |
|
|
|
|
4 | Колдонмо жана стратегия - аудитордук уюмдун жалпы стратегиясы/максаттары негизги фактор болуп саналган аудиттин сапатына шайкеш келеби жана муну бардык өнөктөштөрдүн, кызматкерлердин жана кардарлардын так түшүнүшүн колдонмо камсыз кылабы (мисалы, аудитордук уюмда аудиттин сапаты тууралуу жазуу жүзүндөгү отчет барбы) |
|
|
|
|
5 | Аудиттин сапатына басым жасоо; коммуникация; өзгөрүүлөрдүн стратегияга таасири/жетекчилик; кадрдык ресурстар; коммерциялык ой-пикирлер; фирма үчүн аудитордук иштин маанилүүлүгү; (ушул тизмедеги жол-жоболорго аудитордук уюмдун өнөктөштөрү кантип ээлик кылаарын карап чыгыңыз) |
|
|
|
|
6 | Кабыл алуу жана жолун жолдоочулук - фирманын саясаты жана жол-жоболору адекваттуубу |
|
|
|
|
7 | Аудитордук уюм кандайча кардардын ак ниеттүүлүгүн эске алат, ушул сектордогу анын тажрыйбасын, ошондой эле кабыл алуу/жолун жолдоочулукка чейин анда болгон убакытты жана ресурстарды аудитордук уюм кантип эске алат; макулдашуулар кантип түзүлөт; кооптуулугу жогору/штаттан сырткары кырдаалда болгон кардарлар менен аудитордук уюм кантип иштешет; учурдагы/жалпы тобокелдиктерди аудитордук уюм кантип эске алат; эгерде аудитордук уюм макулдашууну түзгөндөн кийин кардар жөнүндө башка чечим чыгарууга алып келе турган маанилүү нерсени билип калса, анда ал эмне кылат |
|
|
|
|
8 | Кадрдык ресурстар - жогорку сапаттуу аудитти, ошондой эле баалоонун жана натыйжалуулукту өнүктүрүүнүн тиешелүү жол-жоболорун (баалоо процессин) жүргүзүүгө жөндөмдүү жана жетиштүү персонал аудитордук уюмда барбы |
|
|
|
|
9 | Өнөктөштөрдү/кызматкерлерди тандоо үчүн ҮКӨ документациясын карап чыгуу - алар нускамалоо материалдарынын алкагында кесиптик аудитордук уюмдун бөлүмүнөн алынат (корутунду жана иш-аракеттер ҮКӨнүн кошумча барагында ушул сапта автоматтык түрдө пайда болот) |
|
|
|
|
10 | Персоналдын учурдагы деңгээли адекваттуу болуп саналабы; өнөктөштөр сапаты жок иштерди жөндөй алабы; аудитордук уюм кандай окутууларды жана аудиттик өнүктүрүүлөрдү жүргүзөт; аудитордук уюм натыйжалуулукту кандай баалайт жана персоналга кандай милдеттерди коёт; текшерүүлөрдү жана көзөмөлдү жүргүзүү үчүн аудитордук уюм эмне кылат; аудит боюнча өнөктөштөрдүн милдеттери так жана түшүнүктүү берилгенби, зарыл болсо аудиттин компетенциясын баалоонун үлгүсүн текшериңиз |
|
|
|
|
11 | Консультация жана текшерүү - тиешелүү жагдайларда консультациялардын жана текшерүүлөрдүн өз учурунда болушун жана натыйжалуулугун камсыз кылган жол-жоболор аудитордук уюмда барбы |
|
|
|
|
12 | Аудитордук уюмда консультацияларды жүргүзүү жана пикир келишпестиктерди жоюу боюнча саясаты жана жол-жоболору барбы; ККС/ИИС аудиттерди, ошондой эле башка аудиттерди жүргүзүүгө тиешелүү аудитордук тапшырмаларды аткаруунун сапатын текшерүү үчүн саясат жана жол-жоболор барбы; аудитордук тапшырмаларды аткаруунун сапатын жана документтерге коюлуучу талаптарды милдеттүү текшерүүнү аудитордук уюм кантип контролдойт |
|
|
|
|
13 | Мониторинг - аудитордук уюмда аудиттердин сапатын контролдоонун тиешелүү жол-жобосу барбы жана ал өзүнүн саясатын жана жол-жоболорун кантип колдонот |
|
|
|
|
14 | Ички контролду текшерүү процесси катары аудитордук уюм кандай иш-аракеттерди көрөт (контролдонуучу тизмелерди жана акыркы текшерүүлөрдүн жыйынтыктарын ким текшерет) |
|
|
|
|
15 | Аудитордук уюмга ички мониторинг жүргүзүүнүн жыйынтыгын баалоо үчүн кайталап жүргүзө турганыңызды белгилеңиз. Аудитордук уюмдун СКЭС 1 ички мониторингдик текшерүүлөрүнүн натыйжалары сиздин тыянактарга шайкеш келер-келбестигин ойлонуңуз жана СКЭС 1 ички мониторингдик текшерүүлөрүнүн адекваттуулугун жалпылаңыз |
|
|
|
|
16 | Аудитордук уюм бүткүл уюмду жана аудитордук тапшырмаларды текшерүүнү кантип жүргүзөрүн карап чыгыңыз - (ички/тышкы, ар жылдагы, офистик жана өнөктөштөрдү аудитордук камтуу, аудиттин түрлөрү, колдонулган контролдук тизмелер, сапатты контролдоо боюнча ички адистердин жарамдуулугу, кыйла жогорку жана кыйла төмөн сапаттагы аудиттерди табуу, СКЭС 1 ички контролунун мурдагы серептерин/аудитордук кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын контролдоп текшерүүгө жүргүзүлгөн мониторинг); СКЭС 1 ички мониторингинин натыйжалары боюнча көрүлгөн иш-аракеттер/натыйжалар жөнүндө аудитордук уюм кантип билдирет |
|
|
|
|
17 | Аудитордук уюмдун аудитордук жол-жоболору АЭСтин учурдагы бардык талаптарына жооп бергидей жана АЭСтеги өзгөрүүлөрдү же аудитордук уюмдун иштөө ыкмаларындагы башка талаптарды же өзгөрүүлөрдү чагылдыргандай кылып ошол жол-жоболордун жаңыланышын аудитордук уюм кантип камсыз кылат |
|
|
|
|
18 | Аудитордук уюмдун аудитке (колдонмолорго жана программаларга, жаңылоолорго, адистештирилген аудиттерге) жасаган мамилеси кандай; аудитордук уюм аудитке тиешелүү жаңы материалдарды (анын ичинде практикалык кыска жазууларды жана бюллетендерди) кантип |
|
|
|
|
| идентификациялайт; аудит практикасындагы өзгөрүүлөр жөнүндө аудитордук уюм кантип билдирет; мурунку текшерүүлөрдүн учурунда аудиттин жол-жоболорун колдонууда кандайдыр бир көйгөйлөр болду беле; аудитордук уюм кандайдыр бир өзгөртүүлөрдү киргизүүнү пландаштырабы; аудитордук уюм финансылык отчеттуулуктун программалык камсыздоосун пайдаланабы; аудиттин жол-жоболорунда же жол-жоболорду колдонууда документтердеги чабал жерлер табылдыбы |
|
|
|
|
19 | Аудитордук уюм Кесиптик этика кодексинин талаптарын түшүнүүнү жана практикада колдонууну кантип камсыз кылат |
|
|
|
|
20 | Көз карандысыздык декларациясынын формаларынын толтурулган үлгүлөрүн, купуялуулук жөнүндө арыздарды алыңыз, ошондой эле шайкештик формаларын жана тууралыгын (эгерде алар толтурулса) текшериңиз |
|
|
|
|
21 | Этиканын сакталышына жоопкерчиликти ким тартат; аудитордук уюмда этика боюнча колдонмо/жол-жоболор барбы (жана алар дайыма жаңыланып турабы); Аудитордук уюм Этика кодексинин талаптарын уюмдун ичинде кантип жайылтат (ыкмасы/тез-тез болушу); көз карандысыздык жөнүндө ар жылдык декларациялар барбы |
|
|
|
|
22 | Жалпы этикалык (узак мезгил аралыгында колдонулган финансылык, ишкердик, эмгектик жана жеке мамилелерден, практикадан, аудитордук эмес кызматтардан (анын ичинде кепилдиктерди талап кылган салыктык жана бухгалтердик кызмат көрсөтүүлөрдөн) алынган кирешелердин жогорку пайыздар менен билдирилген үзгүлтүксүз сыйакылардын деңгээли) ой-пикирлер жөнүндө сураңыз жана бардык суроолорду документтештириңиз; этиканы сактоо боюнча текшерүүлөр болгонбу |
|
|
|
|
23 | СКЭС 1 боюнча аудитордук уюмдун документтерин же ички контроль жөнүндө отчетторун текшерүүнүн жүрүшүндө кандайдыр бир этикалык көйгөйлөр табылганбы - алар аудитордук уюмдун саясатына жана жол-жоболоруна кандайдыр бир таасир тийгизеби; Этика кодексин сактоону контролдоо жана ал аныктаган көйгөйлөрдү чечүү процесси кандай |
|
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
7-форма
Үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүү (ҮКӨ)
Аты-жөнү | Квалификациясы | Кызмат орду | Иштин адистештирилген жааты/жөнгө салынуучу кардарлар | Аудиттин мөөнөтү | Адистештирилген иштин тармактары ҮКӨ менен камсыздалган | Корутунду |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ошондой эле аудитордук уюмдун ҮКӨгө карата мамилесине комментарий бериңиз, мисалы, ҮКӨнү алдын ала пландоого, персоналды баалоо менен байланыштар, ҮКӨ үчүн акчалай жана убактылуу чектөөлөр жана ҮКӨнүн жалпы жол-жоболорунун натыйжалуулугу жөнүндө тыянак чыгарыңыз |
| |||||
ҮКӨ |
| Корутунду | Иш-аракеттер планы |
|
|
|
Жалпы |
|
|
|
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
8-форма
Документтерди текшерүүгө кыскача сереп
Аудитордук документтер жөнүндө маалымат
Аудитордук уюм/офис |
|
Кардар |
|
Иш чөйрөсү |
|
Жөнгө салуучу |
|
Аудит боюнча өнөктөш |
|
Аудитордук тапшырманы аткаруунун сапатын текшерүү |
|
Менеджер |
|
Негизги персонал |
|
Отчеттук мезгили | 12 ай аяктагандан кийин |
Директордун колу коюлган отчет (же эквиваленти) |
|
Кол коюлган баланстык отчет |
|
Аудит жөнүндө кол коюлган отчет |
|
Финансылык отчеттуулуктун көрсөткүчтөрүнүн аталыштары | Учурдагы мезгил (миң сом) | Мурдагы мезгил (миң сом) | Комментарийлер |
Киреше |
|
|
|
Сатуулардын өздүк наркы |
|
|
|
Операциялык чыгымдар |
|
|
|
Инвестициялык киреше |
|
|
|
Жүгүртүүдөн тышкаркы каражаттар |
|
|
|
Гудвил |
|
|
|
Башка материалдык эмес активдер |
|
|
|
Менчиктер, имараттар жана жабдуулар |
|
|
|
Инвестициялык мүлк |
|
|
|
Жүгүртүлүүчү каражаттар |
|
|
|
Товардык-материалдык запастар |
|
|
|
Соода жана башка операциялар боюнча дебитордук карыз |
|
|
|
Финансылык активдер |
|
|
|
Акча каражаттары жана акча каражаттарынын эквиваленттери |
|
|
|
Капиталдар жана милдеттенмелер |
|
|
|
Өздүк капиталдын жалпы суммасы |
|
|
|
Узак мөөнөттүү милдеттенмелер |
|
|
|
Кредиттер жана зайымдар |
|
|
|
Башка финансылык милдеттенмелер |
|
|
|
Пенсиялык камсыз кылуу боюнча милдеттенмелер |
|
|
|
Мөөнөтү кийинкиге жылдырылган салык милдеттенмелер |
|
|
|
Башка маалыматтарды ачуу |
|
|
|
Соода жана башка кредиттик карыздар |
|
|
|
Башка милдеттенмелер |
|
|
|
Учурдагы салык милдеттенмелер |
|
|
|
Баалоо милдеттенмелери |
|
|
|
Башка маалыматтарды ачып берүү |
|
|
|
Аудит үчүн төлөө |
|
|
|
Аудитордун аудитордук эмес жыйымдары |
|
|
|
Башка тиешелүү деталдар: |
|
|
|
Олуттуулукту жалпы баалоо |
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
9-форма
Аудиттин эл аралык стандарттары (АЭС) боюнча контролдоо баракчасы
Шилтеме | Эскертүү | Суроолор | Каралды | Комментарий/ кайчылаш шилтеме |
1-глава. Бекитүү жана пландаштыруу | ||||
Этика кодекси, АЭС 200, АЭС 220, |
| Аудитордук уюм этикалык талаптарды, анын ичинде аудитке тиешелүү көз карандысыздык талаптарын сактадыбы; аткарылган тапшырманын сапатын текшерүү үчүн аудитордук уюмдун саясаты талап кылган жол-жоболор сакталганбы (эске алуу керек: - кардарлардын чынчылдыгы; - аудитордук уюмдун компетенттүүлүгү; - мүмкүнчүлүктөр, өткөрүү мөөнөтү жана ресурстар; - Этика кодексин сактоо; - аныкталган көйгөйлөр, аларды чечүү жолдору) |
|
|
АЭС 210 | Аудитор финансылык отчеттуулуктун даярдалган концепциясы алгылыктуу болуп саналарын аныктоого жана кардар өзүнүн жоопкерчилигин бышыктайт жана аңдап сезет деген кардардын макулдугун алууга тийиш; эгерде тиешелүү милдеттүү шарттар жок болсо же аудит боюнча иштин көлөмү чектелип, пикир билдирүүдөн баш тартууга алып келиши мүмкүн болсо, аудитор тапшырманы кабыл ала албайт | Аудиттик тапшырманын шарттары төмөнкүлөргө карата жетекчиликке же болбосо корпоративдик башкарууга жооптуу адамдар менен макулдашылганбы: - финансылык отчеттуулукту даярдоонун кабыл алгылыктуу концепциясына ылайык финансылык отчеттуулукту даярдоо, анын ичинде орундуу болсо, аны ишенимдүү көрсөтүү; - ак ниет эмес аракеттердин, ошондой эле ката кетирүүлөрдүн себептеринен улам келип чыккан олуттуу бурмалоолордон эркин болгон финансылык отчетторду даярдоону камсыз кылуу үчүн керектүү ички контролдоонун бар болушу; - финансылык отчеттуулукту даярдоо үчүн мааниге ээ болгон бардык маалыматтарга жетүү жана маалыматтарды берүү; - финансылык отчеттуулуктун аудитинин максаттары жана көлөмү; - аудитордун милдеттери; - финансылык отчеттуулукту даярдоонун кабыл алгылыктуу концепциясына көрсөтмөлөр; - чыгарыла турган аудитордук корутундунун божомолдуу формасы жана мазмуну; - корутундунун формасы жана мазмуну божомолдонгон айырмаланышы ыктымал болгон жагдайлардын келип чыгуусунун мүмкүндүгү жөнүндө билдирүү |
|
|
АЭС 300 | Аудитти пландаштыруу тапшырма боюнча аудиттин жалпы стратегиясын иштеп чыгууну жана аудиттин планын түзүүнү шарттайт | Тапшырма боюнча аудиттин стратегиясы жана планы (иштин көлөмү, отчеттуулуктун максаттары, аудит жүргүзүүнүн мөөнөттөрү, коммуникациялар, кабыл алуу/катышуу жол-жоболоруна тийүүчү таасирлер, керектүү ресурстар) иштелип чыкканбы |
|
|
АЭС 315 |
| Текшерилүүчү уюмдун бизнеси жана чөйрөлөрү, анын ичинде ак ниет эмес аракеттердин, ошондой эле финансылык отчеттуулуктун деңгээлинде ката кетирүүлөрдүн себептеринен улам келип чыккан олуттуу бурмалоолордогу тобокелдиктерди табууга жана баалоого багытталган ички контролдоо системасы жөнүндө түшүндүрмөлөрдү аудитордук уюм алганбы (төмөнкүлөрдү кароо: - тармактык, жөнгө салуучулук жана башка тышкы факторлорду; - уюмдун мүнөзүн; - эсептөө саясатын; - максаттарын жана стратегиясын, ошондой эле тиешелүү бизнестерин жана тобокелдиктерди; - уюмдун финансылык көрсөткүчтөрүн баалоолорду жана талдоолорду; - аудитке тиешелүү ички контролдоону (контролдоо чөйрөлөрүн, уюмдагы тобокелдиктерди баалоо процессин, маалыматтык системаны, контролдоо жана мониторинг иш-чараларын) |
|
|
АЭС 240, АЭС 315, АЭС 540, АЭС 550, АЭС 570 | Байланыштуу тараптар, алардын мамилелери жана алар менен жасалган бардык бүтүмдөр, ошондой эле байланыштуу тараптарды камтыган контролдоонун жол-жоболору жана каражаттары, кадимки эмес операциялар жана бухгалтердик баалоолор жөнүндө маалыматтарды киргизүү. Иштин үзгүлтүксүздүгүн баалоочу талкууларга басым жасоо | Жетектөөчү ыйгарым укуктар, башкаруу жана башка функциялар берилген адамдарга тиешелүү суроо-талаптар жүргүзүлгөнбү (Жалпысынан, бирок байланышкан тараптардын алдамчылык маселелерин, тобокелдиктерди баалоо жана жетекчилик тарабынан жүргүзүлгөн баалоо жол-жоболорун өзгөчө басым жасоо менен карап чыгуу, ошондой эле учурдагы уюмдун жетекчилигинин баалоосун же негизги факторлорду кошуу, эгерде баалоо жүргүзүлбөсө, ички аудит бөлүмүнө алдамчылык тобокелдиктери жөнүндө суроо-талаптарды жиберүү ж.б.) |
|
|
АЭС 315 | Уюмдагы тобокелдикти баалоого көбүрөөк көңүл буруу - адекваттуу эмес процесс контролдун олуттуу жетишсиздиги болуп саналарын баалоо | Тобокелдиктерди баалоонун тиешелүү жол-жоболору аткарылдыбы (суроо-талаптын, аналитиканын, байкоонун, текшерүүнүн, жалпысынан тестирлөөнүн же транзакцияларды бир эле учурда тестирлөөнүн айкалышуусун камсыз кылуу, тобокелдиктерди баалоо, анын ичинде ыктымалдуулукка жана таасирге баа берүү, тобокелдиктердин олуттуу экендигин аныктоо, контролдук иш-чараларды баалоо олуттуу маселелерди кароонун өзү жетишсиз болгон олуттуу тобокелдиктин чөйрөлөрүн камтышы керек) |
|
|
АЭС 320 | Отчеттуулуктун беренелеринин салмагынан төмөн деңгээлиндеги финансылык отчеттун олуттуулук көрсөткүчүнөн % менен суммага жаңы талап; олуттуулуктун деңгээлин жазуу керек | Аудитор олуттуулуктун (анын ичинде жалпысынан финансылык отчеттуулук үчүн олуттуулуктун жана эгерде зарыл болсо, операциялардын айрым түрлөрү, эсептер боюнча калдыктар же маалыматтарды ачып берүү үчүн олуттуулуктун) деңгээлин аныктадыбы |
|
|
АЭС 315 |
| Алдын ала талдоо жол-жоболору жүргүзүлгөнбү жана ал пландаштырылган иштин колдонмосу үчүн пайдаланылганбы |
|
|
АЭС 315 |
| Эгерде мурдагы жылдарда алынган маалыматтар пайдаланылган деген негиз бар болсо, аудитордук уюм өзгөрүүлөрдүн жоктугун текшерүү үчүн тиешелүү кадамдарды жасаганбы |
|
|
АЭС 240, АЭС 315, АЭС 550 | Байланыштуу тараптардын талкууларын жана алдамчылыктын же жаңылыштыктардын мүмкүн болгон кесепеттерин киргизүү | Аудит боюнча өнөктөштүн жетекчилиги астында өз ара аракеттенүү боюнча топтун талкуусу болгонбу (күн мурунтан ойлонулган пикирлерди сыртка алып салып, алдамчылык жана жаңылыштык тобокелдиктери барбы, байланыштуу тараптардын жана транзакцияларын тобокелдиктерин киргизүү, бухгалтердик эсеп системасын колдонуу) |
|
|
АЭС 250 |
| Мыйзамдык негиз (укуктук жана ченемдик базаны жана аларды уюмдун кантип сактай турганын түшүнүү) |
|
|
АЭС 550 | ТБО башкаруу каражаттарын (идентификациялоо, авторизациялоо, эсепке алуу жана ачып көрсөтүү) жана маанилүү ченемдүү эмес операцияларды түшүнүү; маанилүү ченемдүү эмес ТБО олуттуу тобокелдиктерге алып келет; байланыштуу тараптарды жана алардын мамилелерин жазуу | Кызыкдар тараптар |
|
|
АЭС 540 | Отчеттуулуктун түзүмүнө коюлуучу талаптар; жетекчилик баалоолорго болгон муктаждыкты, алардын өзгөрүшүндөгү жана таасириндеги аныксыздыкты кантип аныктайт; өткөн жылдагы тобокелдиктердин учурдук таасирлерин баалоонун жыйынтыгын караңыз; баалоолордо кандайдыр бир өзгөрүүлөрдүн болгондугун (же болууга тийиш) жана эмне үчүн болгондугун текшериңиз; баалоолордун ачык эместигинин даражасын баалаңыз; эгерде аныксыздык жогору болсо, кандайдыр бир олуттуу тобокелдиктердин катышына тыянак чыгарыңыз | Бухгалтердик баалоолор (төмөнкүлөрдү аныктоо: - баалоолорду жетекчилик бухгалтердик эсептин принциптерине ылайык жасаганбы; - методдор ылайыктуу болуп саналабы жана алар талаптагыдай колдонулганбы жана аларга киргизилген кайсы бир өзгөртүүлөр максатка ылайыктуубу) |
|
|
АЭС 570 |
| Келип чыгуучу көйгөйлөр |
|
|
АЭС 402 |
| Тейлөөчү уюмдар (төмөнкүлөрдү эске алуу керек: - кызмат көрсөтүүлөрдүн мүнөзүн жана маани-маңызын; - бүтүмдөрдүн мүнөзүн жана олуттуулугун; - өз ара аракеттенүүлөрдү/пайдалануучулар тарабынан контролдоону; - мамилелерди, анын ичинде келишимдик шарттарды; - операцияларга же эсептерге же болбосо финансылык отчеттуулукту даярдоо процесстерине таасир этүү; - тейлөө уюмунун ички контролдук системасын түшүнүү/баалоо. Эгерде кандайдыр бир алдамчылык, мыйзамдардагы жаңылыштык жана каттоо менен байланышкан көйгөйлөр жөнүндө тейлөөчү уюм кабарласа, тейлөөчү уюмдан же аудитордон маалыматтарды алуу, пайдалануучунун колдонмосун суроо керек) |
|
|
АЭС 500, АЭС 620 |
| Эксперт аудиторду тартуу зарылдыгын аныктоо |
|
|
АЭС 610 |
| Ички текшерүү (иштин шайкештигин жана аудитке тийгизген таасирди эске алуу, объективдүүлүккө, компетенттүүлүккө, кесипкөйлүккө жана коммуникацияга баа бериңиз) |
|
|
АЭС 315 |
| Тобокелдиктер финансылык отчеттуулуктун деңгээлинде, ошондой эле финансылык отчеттуулуктун шарттарынын деңгээлинде бааланганбы |
|
|
АЭС 240 |
| Кирешелерди таанууда алдамчылык тобокелдиги кабыл алынганбы же ачык жокко чыгарылганбы |
|
|
АЭС 240 |
| Тобокелдиктерди баалоого жетекчилик тарабынан бузуулардын олуттуу тобокелдиктери планга тиешелүү чагылдыруу менен киргизилгенби (суроо-талаптар, журналдагы жазууларды кароо, эсептик баалоолор жана кадимки эмес олуттуу операциялар менен байланышкан милдеттүү жол-жоболор, тобокелдиктерди четтетүү үчүн талап кылынган кошумча жол-жоболорду аныктоо) |
|
|
АЭС 200, АЭС 300, АЭС 330 | Кандайдыр бир кошумча иштер талап кылынарын баалоо үчүн АЭСтин максаттарын эске алуу | Тобокелдиктерди эске алуу менен аудиттин жалпы планы жана аудиттин жол-жоболору менен так байланыштары болгонбу (төмөнкүлөрдү эске алуу: - мүнөзүн, мөөнөттөрүн жана даражасын; - тобокелдикти баалоочу жол-жоболорду; - бышыктоолордун деңгээлиндеги андан аркы аудитордук жол-жоболорду; - АЭСке шайкеш келтирүүчү пландаштырылган башка жол-жоболорду; - жетекчиликти жана контролдоочу команданы жана алардын ишине жүргүзүлгөн серепти; - кандайдыр бир кошумча иштер талап кылынарын баалоо үчүн АЭСтин максаттарын) |
|
|
АЭС 330 |
| Эгерде бекитилген деңгээлдеги тобокелдикти баалоо майнаптуу контролдоонун болушун шарттаса, ошого тиешелүү контролдоону тестирлөө пландаштырылганбы (айрым тесттер жыл сайын жүргүзүлүп турган шартта, контролдоонун өзгөрүлбөгөн чараларын тестирлөө циклдүү болушу мүмкүн, контролдоонун өзгөрүлбөгөн чаралары боюнча мурдагы жылдагы жыйынтыктар документтерде көрсөтүлүүгө тийиш; олуттуу тобокелдиктерди башкаруунун жана контролдоонун өзгөрүлгөн элементтери текшерилүүгө тийиш) |
|
|
АЭС 330 |
| Операциялардын бардык олуттуу класстары, эсептердеги калдыктар жана маалыматтарды ачык берүү үчүн кандайдыр бир олуттуу жол-жоболор пландаштырылганбы (аналитикалык жол-жоболору болушу мүмкүн) |
|
|
АЭС 330 |
| Эгерде олуттуу тобокелдиктерге жооп кылуу негизги жол-жоболорго гана негизделген болсо, анда маани-маңызы боюнча тесттерди текшерүүнү алар камтыганбы |
|
|
АЭС 330 |
| Аудитор тышкы бышыктоонун зарылдыгын карады беле |
|
|
АЭС 300 |
| Зарыл болгон учурда аудиттин планы жаңыланды беле же кайра каралды беле жана ал катталганбы |
|
|
АЭС 260 |
| Пландын мазмуну жана башка маселелер кардарга билдирилген беле (төмөнкүлөрдү кароо: - этика маселелерин/көз карандысыздыкты; - мамилелешүү пландарын; - аудит жүргүзүү көлөмүн жана мөөнөтүн кароо) |
|
|
АЭС 300 |
| Аудит боюнча өнөктөш пландаштырууга тартылган беле |
|
|
2-глава. Аудитордук фирманын кеңсесинде иштөө/маалыматтарды чогултуу | ||||
АЭС 330, АЭС 500 |
| Контролдоочу тесттер пландаштырылганбы |
|
|
АЭС 402 |
| Тобокелдикти баалоо тейлөө уюмунда колдонулуучу башкаруунун методдоруна негизделген учурларда алар иштеген далилдер алынганбы |
|
|
АЭС 330, АЭС 500 |
| Өз алдынча тесттер өткөрүлгөнбү |
|
|
АЭС 330 |
| Топтолгон далилдердин сапаты тобокелдиктердин деңгээлине шайкеш келгенби |
|
|
АЭС 520 |
| Аналитикалык жол-жоболор маани-маңызы боюнча жетиштүү деңгээлде талап кылынганбы |
|
|
АЭС 530 |
| Аудитордук тандоо ички методдорго ылайык туура колдонулганбы |
|
|
АЭС 540, АЭС 240 |
| Бухгалтердик баалоолорго карата тиешелүү иштер жүргүзүлгөнбү: - жалпысынан иштин төрт варианты; - баалоо үчүн атайын көндүмдөрдүн зарылдыгын кароо; - олуттуу тобокелдиктерди азайтуу үчүн кошумча жол-жоболорду кароо; - алдамчылыктын кесепеттерин кароо жана баалоону бурмалоо мүмкүндүгүнө жетекчиликтин ой-пикирлерин кароо; - жол-жоболорду документтештирүү |
|
|
АЭС 550 |
| Тартылган тараптарга жана алардын операцияларына (бааланган тобокелдиктерди эске алуу менен) карата жетиштүү далилдер алынганбы |
|
|
АЭС 500 |
| Жетекчиликтин экспертинин ишин колдонуу менен далилдерди алууда анын иши талаптагыдай бааланганбы |
|
|
АЭС 620 |
| Аудитордун экспертинен далилдерди алууда анын иши туура уюштурулганбы жана бааланганбы |
|
|
АЭС 501 |
| Материалдык запастар үчүн алардын бар экендигине жана алардын абалына далилдер алынганбы |
|
|
АЭС 501 |
| Соттук териштирүүлөрдүн (статус) жана дооматтардын далилдерин аудитор текшергенби |
|
|
АЭС 501 |
| Сегменттик ачуунун зарылдыгына далилдер алынганбы |
|
|
АЭС 250 |
| Мыйзамдардын сакталышына карата далилдер жетиштүү алынганбы |
|
|
АЭС 505 |
| Аудиттин планына ылайык тышкы бышыктоолор талаптагыдай алынганбы |
|
|
АЭС 610 |
| Ички аудиттин ишинин натыйжасына таянган учурда анын иши талаптагыдай бааланды беле |
|
|
АЭС 240, АЭС 330 |
| Башкы китепке бухгалтердик өткөрүү жана финансылык отчеттуулукту даярдоо боюнча тиешелүү иштер жүргүзүлдү беле |
|
|
АЭС 330 |
| Финансылык отчеттор бухгалтердик жазуулар менен макулдашылганбы же салыштырылганбы |
|
|
АЭС 710 |
| Баштапкы калдыктар макулдашылганбы |
|
|
АЭС 710 |
| Салыштырма талаптар финансылык отчеттуулук системасы колдонгон талаптарга шайкеш келеби |
|
|
АЭС 710 |
| Салыштырма маалыматтар үчүн пайдаланылган эсептик саясаттар учурдагы мезгилдин саясатына шайкеш келеби |
|
|
АЭС 710 |
| Салыштырма маалыматтар туураланган же туураланышы зарыл болгон тиешелүү ачылыштар/отчеттор жасалганбы |
|
|
АЭС 230 |
| Жетекчилик жана корпоративдик башкарууга жооп бергендер менен талкуулоо |
|
|
АЭС 230 |
| Аткарылган аудитордук жол-жоболордун мүнөзү, мөөнөттөрү жана көлөмү, ошондой эле алынган натыйжалар жана далилдер |
|
|
АЭС 230 |
| Келип чыккан олуттуу маселелер, алар боюнча жыйынтыктар жана кесиптик олуттуу ой-пикирлер |
|
|
АЭС 230 |
| Алынган далилдердеги шайкеш келбестиктер кантип четтетилген жана АЭСтин талаптарынан четтөөлөрдү жабууну түшүндүрүү үчүн кандай жол-жоболор пайдаланылган |
|
|
АЭС 220 |
| Эгерде фирманы аудиттен баш тартууга алып келе турган маалыматтар болсо, ал мурда жеткиликтүү болсо, макулдашуу боюнча өнөктөш менен фирма кандай аракеттерди көрөт эле |
|
|
3-глава. Аяктоо жана отчеттуулук | ||||
АЭС 520 |
| Финансылык отчеттуулук уюмдун бизнес боюнча түшүнүгүнө жалпысынан шайкеш келери жөнүндө жалпы корутундуну түзүү үчүн аналитикалык жол-жоболор колдонулганбы |
|
|
АЭС 570 |
| Компаниянын жакынкы келечекте үзгүлтүксүз иштешин камсыз кылууга кардардын жөндөмү бар деп уюм эсептейби. Уюм өзүнүн ишин үзгүлтүксүз улантуу жөндөмдүүлүгүнө жетекчилик баалоо жүргүзгөнбү |
|
|
АЭС 560 |
| Аудитордун корутундусуна чейинки күндөрдө кийинки окуялар каралганбы |
|
|
Этика кодекси 200 бөлүмү, Этика кодекси 220 бөлүмү |
| Бекитүү жол-жоболорунда коопсуздуктун этикалык чаралары иш жүзүндө колдонулганбы жана документтерде чагылдырылганбы |
|
|
АЭС 220 |
| Этикалык жана техникалык маселелер боюнча консультациялар тиешелүү деңгээлде өткөрүлгөнбү |
|
|
АЭС 220 |
| Аудиттин жүрүшүндө бардык олуттуу маселелер көтөрүлдү беле жана адекваттуу каралганбы |
|
|
АЭС 220 |
| Маңызы боюнча деталдуу тесттер (аудитордук жол-жоболор), АЭСке ылайык жүргүзүлгөндүгүнө далилдер барбы |
|
|
АЭС 220 |
| Тапшырма боюнча өнөктөш аудитти текшергендигине жетиштүү далилдер барбы |
|
|
АЭС 450 |
| Топтомдолгон түзөтүлбөгөн бурмалоолордун олуттуулугуна баа берилгенби |
|
|
АЭС 260, АЭС 265, АЭС 450, АЭС 550, АЭС 705 |
| Аудиттин маанилүү натыйжалары жетектөөчү ыйгарым укуктар берилген адамдарга маалымдалганбы |
|
|
АЭС 580 |
| Аудитордук отчетко кол койгонго чейин маалыматтарды берүү жөнүндө аудиторго сунуштама-кат аудиттен өткөрүлүүчү жактын жетекчилигинен алынды беле |
|
|
АЭС 580 |
| Жетекчилик эсептер боюнча өзүнүн милдеттерин аткарганбы |
|
|
АЭС 580 |
| Бардык операциялар катталып, эсептерде чагылдырылганбы |
|
|
АЭС 580 |
| Бардык маалыматтар жана жеткиликтүүлүк аудиторго берилгенби |
|
|
АЭС 240 |
| Алдамчылык менен байланышкан башка маселелер |
|
|
АЭС 450 |
| Түзөтүлбөгөн бурмалоолор өз алдынча жана жыйындысы боюнча олуттуу эмес болуп саналабы |
|
|
АЭС 550 |
| Байланыштуу тараптар жөнүндө маалыматтар аудиторго толук ачып берилеби, талаптагыдай эске алынабы жана бухгалтердик отчеттуулукта чагылдырылабы |
|
|
АЭС 250 |
| Кандай болбосун шайкеш эместик же тийиштүү мыйзамдар бузулду деген божомол аудиторго ачып берилдиби |
|
|
АЭС 540 |
| Баалоолордун негизинде жаткан божомолдоолордун негиздүүлүгү |
|
|
АЭС 501 |
| Соттук териштирүүлөр жана дооматтар аудиторго ачып берилгенби жана талаптагыдай эске алынганбы |
|
|
АЭС 560 |
| Баланстан кийинки окуялар жөнүндө бардык түзөтүүлөр жана маалыматты ачыктоолор эсептерде талаптагыдай чагылдырылууда |
|
|
АЭС 570 |
| Күмөн саноодон келип чыккан көйгөйлөр (башкаруу пландары жана алардын ишке ашуусу) |
|
|
АЭС 580 |
| Зарыл деп таанылган башка маселелер (башка аудитордук иштерди колдоо үчүн) |
|
|
АЭС 240 |
| Аудиттин бүткүл жүрүшүндө кесиптик скептицизмди аудитордук уюм карманганбы |
|
|
АЭС 330 |
| Финансылык отчеттуулуктун мыйзамдарга, бухгалтердик эсепте колдонулуучу стандарттарга жана башка талаптарга шайкештигин аудитордук уюм текшергенби |
|
|
АЭС 500 |
| Финансылык отчеттуулук мыйзамдардын жана башка талаптардын олуттуу талаптарына шайкеш келеби |
|
|
АЭС 720 |
| Текшерилген финансылык отчеттордо камтылган башка маалыматтар документтерде болгонбу, бурмалоолор же шайкеш эместиктер каралганбы |
|
|
АЭС 700, АЭС 705, АЭС 706 |
| АЭСтин талаптарына аудитордук отчет шайкеш келеби |
|
|
АЭС 700 |
| Аудитордук иш жөнүндө мыйзамда белгиленген талаптарга ылайык аудитордук отчетко кол коюлганбы |
|
|
АЭС 700 |
| Аудитордук отчет тиешелүү уюмга жана/же кол коюучу катары жеке жакка тиешелүүбү жана алардын статусу туура сыпатталганбы |
|
|
АЭС 705 |
| Эгерде пикирлерди чектөөгө же андан баш тартууга алып келиши мүмкүн болгон аудиттин жүрүшүндө камтуу чөйрөсүн чектөө жөнүндө аудитордук уюмга белгилүү болсо, аудитордук уюм тиешелүү иш-аракеттерди көргөнбү (чектөөлөрдү алып салууну сураганбы, квалификациялык отчетту сураганбы же аудитти аткаруудан баш тартканбы) |
|
|
АЭС 200, АЭС 220 |
| Аудит боюнча өнөктөш аяктоо этабында кабыл алууну/улантууну (б.а. кайра дайындоону) карап чыкканбы |
|
|
АЭС 220, СКЭС 1 |
| Макулдашууну аткаруу сапатына тиешелүү серептик контролдоо, тапшырманы аткаруу сапатына серептик текшерүү дайындалганбы |
|
|
АЭС 220 |
| Макулдашууну аткаруу сапатына серептик контролдоо аудитордук команданын объективдүү ой-пикирлерине жана пикирлерди түзүүдө жасалган жыйынтыктарга баа бергенби (төмөнкүлөр камтылууга тийиш: - жооптуу адам менен маанилүү маселелерди талкуулоо; - эсептерди жана отчетторду кароо; - ой жүгүртүүлөр жана тыянактар боюнча тандалып алынган документтерди кароо; - отчеттун тыянактарын баалоо жана максатка ылайыктуулук) |
|
|
АЭС 220 |
| Макулдашууну аткаруу сапатына серептик контролдоодо кошумча маселелер каралганбы: - аудитордук команданын көз карандысыздыгы; - тиешелүү консультациялар өткөрүлгөнбү жана кандай жыйынтыктар чыгарылган; - ой-пикирлер жана тыянактар документтер менен бышыкталганбы (зарыл болгон учурда айрым кошумча пункттарды кароо: - олуттуу тобокелдиктер жана аларга жооп иретинде жүргүзүлгөн аудитордук жол-жоболор; - олуттуулук жана тобокелдик боюнча ой-пикирлер; - оңдолгон жана оңдолбогон каталар; - корпоративдик башкаруу үчүн жооптуу адамдарга отчет берүү үчүн суроолор) |
|
|
АЭС 220 |
| Аткарылган тапшырманын сапатына жүргүзүлгөн контролдук серепте төмөнкүлөр документтештирилгенби: - аудитордук тапшырманын сапатын текшерүү жол-жобосу; - иштин сапатын текшерүү отчетту берүү күнүнөн кечиктирбестен аяктагандыгы жөнүндө маалымат; - чечилбеген маселелер калбагандыгы жөнүндө маалымат |
|
|
АЭС 230 СКЭС 1 |
| Жумушчу документтер өз убагында түзүлгөнбү жана сактоо мөөнөтүнүн ичинде корголгонбу |
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
10-форма
Мыйзамдарды сактоо
Кыргыз Республикасынын аудитордук иш жөнүндө мыйзамдарынын сакталышын баалоо | |||||
№ | ЧУАнын/башка актылардын аталышы | Мыйзамдардын ченемдеринин сакталышы боюнча пландоонун жүрүшүндө аныкталган маселелер (тобокелдиктер) | Мыйзамдардын ченемдеринин сакталышын баалоо, жеринде иштөө/документтер | Корутунду | Иш-аракеттер планы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
11-форма
Документтер боюнча суроо-талаптар
Аудитордук уюм: |
| Номери: |
|
Кардар: |
| Күнү: |
|
Өнөктөш: |
| Даярдалды: |
|
| |||
| Камтуусу (текшерүүнүн камтуусу жөнүндө толук жазыңыз) | ||
|
|
|
|
| Суроо-талаптар | Аудитордук уюмдун жообу/талкуулардын жазуулары | Корутунду |
№ | Финансылык отчеттуулук |
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
| Ишти кабыл алуу жана жолун жолдоочулук |
|
|
4 |
|
|
|
5 |
|
|
|
| Пландоо |
|
|
6 |
|
|
|
7 |
|
|
|
8 |
|
|
|
| Аудитордук далилдер жана документтер |
|
|
9 |
|
|
|
10 |
|
|
|
11 |
|
|
|
12 |
|
|
|
| Аяктоо |
|
|
13 |
|
|
|
14 |
|
|
|
15 |
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 2-тиркеме |
12-форма
Аудитордук уюмдун сапатты тышкы контролдоо жөнүндө отчету
Аталышы/ЖКН |
| Сапатты тышкы контролдоо датасы |
| Сапатты пландуу/пландан тышкаркы контролдоо |
|
Рейтинги (эгерде колдонулса) |
| Корутунду жолугушуунун датасы |
| Текшерүү боюнча суроолорго жооптор алынды (датасы) |
|
Кыскача сыпаттоо | ||
| ||
№ | Негизги учурлар/текшерүү боюнча суроолор | Сунуштар |
|
|
|
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 3-тиркеме |
Кесиптик аудитордук бирикмеге (КАБ) алдыда жүргүзүлүүчү мониторинг жөнүндө БИЛДИРҮҮ КАТ
Урматтуу
Кесиптик аудитордук бирикмелерге (мындан ары - КАБ) мониторинг жүргүзүү графигинин алкагында аудитордук ишти, бухгалтердик эсепти жөнгө салууну, аудиторлордун, аудитордук уюмдардын, кесиптик аудитордук бирикмелердин ишин контролдоону жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган (мындан ары - ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган) Сиздин КАБга (... баштап ... чейин (күнүн көрсөтүңүз)) мониторинг жүргүзүүнү жүзөгө ашырууга ниеттенет.
Мониторинг деп Сиз КАБдын мүчөлөрүнүн аудитинин сапатын контролдооңузду баалоо түшүнүлөт, башкача айтканда, жүргүзгөн контролдоону баалоо, башкача айтканда, Сиздин КАБ тарабынан аудиттин сапатын жана аудиттин стандарттарын сактоону камсыз кылуу боюнча жол-жоболордун сапатын ички контролдоо, сапатты жана Этика кодексин контролдоо, ошондой эле ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жүзөгө ашырылуучу Кыргыз Республикасынын аудит чөйрөсүндө мыйзамдарын сактоого текшерүүнү жүзөгө ашыруу.
20___-жылдын _____________ № ___________ буйругуна ылайык ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкери болуп саналат:
Аты-жөнү _________________________________________________________________________
кызмат орду _______________________________________________________________________
байланыш маалыматтары ___________________________________________________________
20___-жылдын __________ № __________ буйругуна ылайык мониторинг жүргүзүү үчүн тартылган (мындай болгон учурда) консультант болуп саналат:
Аты-жөнү _________________________________________________________________________
байланыш маалыматтары ___________________________________________________________
Мониторинг жүргүзүүнүн программасын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бекитет жана ал төмөнкү багыттарды камтыйт:
- КАБ мүчөлөрүнүн сапатты контролдоо боюнча стандарттарды, этика Кодексин, аудит стандарттарын жана аудит чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын сактоосуна сереп салууну баалоо;
- КАБ мүчөлөрүнүн сапатты ички контролдоого мониторинг жүргүзүү программасынын алкагында мурда текшерилген аяктаган аудитордук тапшырмаларды кайра текшерүүнү баалоо;
- КАБ мүчөлөрүнүн сапатты ички контролдоосунун текшерүүсүнөн өтө элек аткарылган аудитордук тапшырмаларды текшерүү.
Ушуга байланыштуу биз КАБ мүчөлөрү тарабынан аудиттин сапатын контролдоону камсыз кылуу үчүн жооптуу адам менен жолугушуубуз керек болот. Мониторинг жүргүзүү мезгилинде тиешелүү адамдын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуудагы сиздин жардамыңыз үчүн ыраазычылык билдиребиз.
Мониторинг жүргүзүүгө даярданууну камсыз кылуу үчүн төмөнкү маалыматты бизге буга чейин (датаны көрсөтүңүз) жөнөтүүңүздү суранабыз:
- КАБдын өз мүчөлөрүнүн сапатын контролдоону текшерүү боюнча практикалык колдонмолорунун көчүрмөлөрү;
- акыркы жыл ичинде өз мүчөлөрүндө аудиттин сапатын контролдоого жүргүзүлгөн текшерүүлөр жөнүндө КАБдын сунуштары менен отчеттордун көчүрмөлөрү;
- КАБдын мүчөлөрүнүн сапатын контролдоону текшерүүнү пландоого тиешелүү документтер, анын ичинде текшерүүлөрдүн планы, КАБдын текшерилген мүчөлөрүнүн толук тизмеси жана текшерүүчүлөр үчүн нускамалар;
- ар кандай башка зарыл маалыматтарды, анын ичинде: КАБдын мүчөлөрүнүн сапатын контролдоону текшерүүгө жооптуу КАБдын кызматкерлеринин уюштуруучулук түзүмүн жана кызматтык нускамаларын.
Сиздин маалыматыңыз үчүн биз төмөндө пландаштырылган сапатты тышкы контролдоонун жол-жоболорун жана процесстерин кыскача баяндайбыз:
- сиздин КАБ менен таанышуу үчүн кириш жолугушуу;
- сиздин офисиңизге (офистерге) экскурсияга баруу;
- КАБга мониторинг жүргүзүүнүн программасы боюнча ишти кенен талкуулоо;
- КАБ мүчөлөрүнүн сапатын контролдоону текшерүүнүн методологиясы, иштеп жаткан колдонмолор жана бул процесс КАБда иш жүзүндө кандайча жүргүзүлүп жаткандыгы менен таанышуу;
- КАБдын мүчөлөрүнүн сапатты контролдоо отчетторун тандоо жана текшерүү;
- КАБдын айрым кызматкерлери менен жолугушуулар жана маектешүүлөр;
- акыркы жолугушуу.
Тиешелүү учурларда жогорудагы маалымат биздин мониторинг башталганга чейин даярдалышы жана текшерүү учурунда тиешелүү кызматкерлердин жеткиликтүү болушу абдан маанилүү.
Мониторинг аяктагандан жана жыйынтыктоочу жолугушууну өткөргөндөн кийин 30 календардык күндүн ичинде Сизге расмий жазуу жүзүндөгү отчет жөнөтүлөт. Биз бул отчетту карап чыгып, аныкталган кемчиликтерди жоюу боюнча иш-аракеттер планын баяндап, 15 календардык күндүн ичинде жазуу жүзүндө жооп берүүңүздү суранабыз.
Текшерүү Бухгалтерлер үчүн эл аралык этика стандарттары кеңешинин кесипкөй бухгалтерлердин Этика кодексинде камтылган купуялуулук талаптарына ылайык жүргүзүлөт.
Мониторингдин натыйжасында алынган КАБдын мүчөлөрүнө же персоналына тиешелүү маалымат купуя болуп саналат. Бул маалымат консультанттар жана ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын персоналы тарабынан мониторинг жүргүзүүгө катышпаган адамдарга жарыяланбайт же сапатты контролдоонун максаттарына жетүү менен байланышпаган кандайдыр бир жол менен пайдаланылбайт.
Кандайдыр бир суроолор пайда болгон учурда ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга кайрылууну өтүнөбүз.
Урматтоо менен,
Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жетекчисинин аты-жөнү жана байланыш маалыматы.
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 4-тиркеме |
1-форма
Кесиптик аудитордук бирикмеге (КАБ) жүргүзүлгөн мониторингдин иш документтери
Жалпы сереп
КАБдын аталышы |
|
ЖКН |
|
Сапатты тышкы контролдоонун рейтинги |
|
Аудитордук уюм жөнүндө толук маалымат
| Аудитордук уюмдун негизги кызматкерлери | |||||
|
| Аты-жөнү | Кызмат орду | Квалификациясы | ||
Дареги |
|
|
|
|
|
|
Байланыш маалыматы |
|
|
|
|
|
|
Текшерүү жөнүндө маалымат
| Иш процесси | ||||
| Аты-жөнү | Кызмат орду | Күнү | Комментарийлер | |
Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жооптуу кызматкери |
|
|
|
|
|
Консультант (эгерде тартылса)/текшерүүчү |
|
|
|
|
|
Негизги даталар
КАБга тышкы мониторинг жүргүзүү башталган күн |
|
КАБга тышкы мониторинг жүргүзүү аяктаган күн |
|
Акыркы жолугушуу күнү |
|
Корутундуга жооп алындыбы (ооба/жок) |
|
Отчет берүүчү күн |
|
Сапатты тышкы контролдоо аяктаган күн |
|
Документтердин контролдук баракчасы
| Негизги маселелер жана жыйынтыктар (бардык негизги жыйынтыктарды жана ар бир иш баракчасындагы жыйынтыктарды жазыңыз) | Кызматкердин инициалдары | Текшерилди |
4-тиркеме 1-форма "КАБга мониторинг жүргүзүүнүн иш документтери" |
|
|
|
4-тиркеме 2-форма "Алдын ала пландаштыруу" |
|
|
|
4-тиркеме 3-форма "Алгачкы жолугушуу" |
|
|
|
4-тиркеме 4-форма "СКЭС 1 боюнча контролдук баракчасы" |
|
|
|
4-тиркеме 5-форма "АЭС боюнча контролдук баракчасы" |
|
|
|
4-тиркеме 6-форма "Мыйзамдарды сактоо" |
|
|
|
4-тиркеме 7-форма "Үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүү (ҮКӨ)" |
|
|
|
4-тиркеме 8-форма "КАБдын сапатын тышкы контролдоо/мониторинг жүргүзүү жөнүндө отчет" |
|
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 4-тиркеме |
2-форма
Алдын ала пландаштыруу
Текшерүүнү алдын ала пландоо боюнча контролдук баракча | Эскертүүлөр |
Текшерүүнүн алдында ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда болгон маалыматты карап чыгуу, ошондой эле тиешелүү жумушчу программага киргизүү үчүн ар кандай тобокелдиктерди же суроолорду карап чыгуу (карап чыгуу зарыл: мурунку текшерүүлөр, анын ичинде шарттар жана чектөөлөр, даттануулар, башка маселелер) |
|
Билдирүү кат жөнөтүү |
|
Практикалык жана логистикалык маселелерди чечүү (мисалы: жумуш убактысы жана орду, унаа туруучу жай/унаа токтотуучу жай, негизги персоналдын болушу, көрүү үчүн жеткиликтүү жазуулар) |
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 4-тиркеме |
3-форма
Алгачкы жолугушуунун программасы
Киришүү |
|
Кесиптик аудитордук бирикменин (КАБ) мониторингден күтүүлөрү жана негиздери |
|
Түзүм жана уюштуруу |
|
КАБдын түзүмү, анын ичинде КАБдын кызматкерлеринин сапатын контролдоону текшерүүгө жооптуу КАБдын уюштуруучулары, мүчөлөрү жөнүндө маалыматтар |
|
Мыйзамдын талаптарына ылайык келүү жана КАБдын реестрине киргизүү |
|
Башка КАБ, анын ичинде эл аралык институттар менен ассоциациялар |
|
Мамлекеттик ыйгарым укуктуу орган тарабынан мурда аныкталган тартип бузуулардын тарыхы |
|
Даттануулар, тиешелүү саясат жана аларды каттоо |
|
Персонал, субподрядчылар, консультанттар (анын ичинде КАБдын мүчөлөрүнүн сапатты контролдоого мониторинг жүргүзүүнүн үстүндө иштегендер) жөнүндө маалыматтар |
|
КАБ мүчөлөрүндөгү сапатты контролдоону текшерүүнүн методологиясы |
|
Методологияны сыпаттоо |
|
КАБ мүчөлөрүнүн сапатын контролдоону текшерүү процессин сыпаттоо |
|
КАБдын мүчөлөрүнүн сапатын контролдоону текшерүү үчүн КАБдын жооптуу кызматкерлеринин кызматтык нускамалары |
|
Сапатты контролдоонун ички мониторингин карап чыгуу (СКЭС 1ге ылайык) |
|
КАБ мүчөлөрүнүн ишкердик жана этикалык талаптарына, көз карандысыздык жана купуялуулук жөнүндө декларацияга шайкештигин текшерүү |
|
КАБ мүчөлөрүнүн ички жана тышкы аудитти (анын ичинде адистештирүү чөйрөлөрүн) окутууну текшерүү, окутууну пландаштырууну текшерүү, өнөктөштөрдүн/персоналдын муктаждыктары менен байланыштыруу, окутуунун натыйжаларына мониторинг жүргүзүүнү текшерүү |
|
Жетекчилер жана кызматкерлер менен кайра байланышты камсыз кылууну текшерүү |
|
Техникалык материал |
|
Башка |
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролдоону жүргүзүү тартибине 4-тиркеме |
4-форма
Сапатты контролдоонун эл аралык стандарты 1 (СКЭС 1) боюнча контролдоо баракчасы
№ | Суроолор | СКЭС 1дин сакталышына баалоону жүргүзүүдө КАБ бул суроолорго жооп бердиби ооба/жок |
1 | Аудитордук уюмда СКЭС 1 тармактарынын ар бирин жабуу үчүн тиешелүү саясат жана жол-жоболор барбы жана алар талаптагыдай документтештирилгенби (ушул кадам ачык кызыкчылык субъекттеринин (АКС)/ири ишкердик субъекттеринин (ИИС) аудитин жүргүзүүгө жол берилген аудитордук уюмдар үчүн аткарылбайт) |
|
2 | Аудитордук уюмда ар бир тармак үчүн (аудитордук уюмдун өзүндө сапат үчүн жетекчиликтин жоопкерчилигине, тиешелүү этикалык талаптар, кардарлар менен мамилелерди кабыл алуу жана улантуу, так тапшырмаларды кабыл алуу жана аткаруу, кадрдык ресурстар, тапшырманы аткаруу; мониторинг) адекваттуу жол-жоболор барбы |
|
3 | АКС/ИИСке аудит жүргүзүүгө жол берилген аудитордук уюмдарда тиешелүү саясат жетиштүү документтештирилгенби |
|
4 | Жетекчилик жана стратегия - аудитордук уюмдун жалпы стратегиясы/максаттары негизги фактор болуп саналган аудиттин сапатына ылайык келеби жана муну бардык өнөктөштөрдүн, кызматкерлердин жана кардарлардын так түшүнүүсүн жетекчилик камсыз кылабы (мисалы, аудитордук уюмда жазуу жүзүндөгү аудиттин сапаты жөнүндө отчет барбы) |
|
5 | Аудиттин сапатына, коммуникацияларга, стратегиядагы/жетекчиликтеги өзгөрүүлөрдүн таасир этүүсүнө, кадрдык ресурстарга, коммерциялык ой-пикирлерге (фирма үчүн аудитордук иштин маанилүүлүгүнө, ушул тизмеде камтылган аудитордук уюмдун өнөктөштөрү кантип жол-жоболорго ээ болоруна) басым жасоо |
|
6 | Кабыл алуу жана жолун жолдоочулук - фирмалардын саясаты жана жол-жоболору адекваттуубу |
|
7 | Аудитордук уюм кардардын чынчылдыгын, анын бул сектордогу тажрыйбасын, ошондой эле кабыл алууга/жолун жолдоого чейинки анда болгон убакытты жана ресурстарды кантип эске алат; макулдашуулар кантип түзүлөт; аудитордук уюм жогорку тобокелдиктеги кардарларды/штаттык эмес кырдаалдарды кантип жөнгө салат; аудитордук уюм учурдагы/жалпы тобокелдиктерди кантип эске алат; эгерде аудитордук уюм макулдашуу түзүлгөндөн кийин кардар жөнүндө башка чечимге алып келе турган олуттуу бир нерсени билип калса эмне кылат |
|
8 | Кадрдык ресурстар: аудитордук уюмда жогорку сапаттагы аудиттерди жана баалоолордун тиешелүү жол-жоболорун жүргүзүү жана натыйжалуу өнүктүрүү (баалоо процессин) үчүн ылайыктуу жана жетиштүү персоналдар барбы |
|
9 | Өнөктөштөрдү/кызматкерлерди тандоо үчүн үзгүлтүксүз кесиптик өнүктүрүү (ҮКӨ) документтерин кароо (нускама материалдарынын алкагында кесиптик аудитордук уюмдун бөлүмүнөн алынат) |
|
10 | Персоналдардын учурдагы деңгээли сапаттын талаптарына адекваттуу болуп саналабы; өнөктөштөр сапатсыз иштерди кантип жакшыртат; аудитордук уюм аудитти окутууну жана өнүктүрүүнү кантип жүргүзөт; аудитордук уюм натыйжалуулукту кантип баалайт жана персоналга тапшырмаларды кантип коёт; текшерүү жана көзөмөлдөө үчүн аудитордук уюм эмнелерди кылат; аудит боюнча өнөктөштөргө милдеттер так, түшүнүктүү берилгенби; зарыл болгон учурда аудиттин компетенттүүлүгүн баалоо үлгүсүн текшериңиз |
|
11 | Консультация берүү жана текшерүү - аудитордук уюмда консультацияны өз убагында жана натыйжалуу берүүнү жана тийиштүү жагдайларда текшерүүнү камсыз кылуучу жол-жоболор барбы |
|
12 | Аудитордук уюмда консультациялар жана пикир келишпестиктерди четтетүү үчүн саясат жана жол-жоболор барбы; АКС/ИИС аудиттери жана башка аудиттер боюнча аудитордук тапшырмаларды аткаруунун сапатын текшерүү үчүн саясат жана жол-жоболор барбы; аудитордук уюм аудитордук тапшырманы аткаруунун сапатын жана документтерге коюлган талаптарды аткаруунун сапатын милдеттүү текшерүүнү кантип контролдойт |
|
13 | Мониторинг - аудитордук уюмда аудиттердин сапатын контролдоонун тиешелүү жол-жобосу барбы жана ал өзүнүн саясатын жана жол-жоболорун кандайча колдонот |
|
14 | Аудитордук уюм ички контролдоону текшерүү процесси катары кандай иш-аракеттерди жасайт (контролдоо тизмелерин жана акыркы текшерүүлөрдүн натыйжаларын ким текшерет) |
|
15 | Аудитордук уюмдун ички мониторингинин натыйжаларын баалоо үчүн сиз эмнени кайрадан аткара тургандыгыңызды белгилеңиз. Аудитордук уюмдун СКЭС 1 мониторингин ички текшерүүнүн натыйжалары сиздин тыянактарыңыздарга шайкештигин талдаңыз жана СКЭС 1 ички мониторингди текшерүүнүн адекваттуулугун жалпылаңыз |
|
16 | Аудитордук уюм бүтүндөй уюмга жана аудитордук тапшырмаларга жүргүзүлгөн текшерүүлөрдү (ички/тышкы, ар жылдык, офистик жана өнөктөштөрдү аудитордук камтуу, аудиттин түрлөрү, пайдаланылуучу контролдоо тизмелерин, сапатты контролдоочу ички адистердин ылайыктуулугун, кыйла жогорку жана кыйла төмөнкү сапаттагы аудиттерди табуу, СКЭС 1 ички контролдоонун мурдагы серептерин, аудитордук кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын контролдоону текшерүү мониторинги) кантип жүргүзөрүн караңыз. СКЭС 1 ички мониторингинин натыйжалары боюнча кабыл алынган натыйжалар/аракеттер жөнүндө аудитордук уюм кантип билдирет |
|
17 | Аудитордук уюм аудитордук жол-жоболордун АЭСтин бардык учурдагы талаптарына жооп бергидей жана АЭСтеги өзгөрүүлөрдү же башка талаптарды, аудитордук уюмдун иштөө методдорундагы өзгөрүүлөрдү чагылдыргандай кылып жол-жоболордун жаңыланып турушун кантип камсыз кылат |
|
18 | Аудитордук уюмдун аудитке (колдонмолорго, программаларга, жаңыланууларга, атайын аудиттерге) мамилелери кандай; аудитке тиешелүү жаңы материалдарды (практикалык белгилерди жана бюллетендерди) аудитордук уюм кантип идентификациялайт; аудиттин практикасындагы өзгөрүүлөр жөнүндө аудитордук уюм кантип билдирет; мурдагы текшерүүлөрдүн убагында аудиттик жол-жоболордо кандайдыр бир көйгөйлөр болду беле; аудитордук уюм кандайдыр бир өзгөртүүлөрдү киргизүүнү пландап жатабы; аудитордук уюм финансылык отчеттуулукту программалык камсыздоону пайдаланабы; аудиттин жол-жоболорунда же жол-жоболорду колдонууда документтерде кемчиликтер табылдыбы |
|
19 | Аудитордук уюм кесиптик этика кодексинин талаптарын түшүнүүнү жана практикада колдонууну кантип камсыз кылат |
|
20 | Көз карандысыздык декларацияларынын, купуялуулук жөнүндө арыздардын толтурулган формаларынын, ошондой эле шайкештик жана тууралык формаларынын (эгерде алар толтурулса) үлгүлөрүн алыңыз жана текшериңиз |
|
21 | Этиканы сактоо үчүн ким жоопкерчилик тартат: аудитордук уюмда этика боюнча колдонмолор/жол-жоболор барбы (алар дайыма жаңыланып турабы); аудитордук уюм Кодекстин талаптарын уюмдун ичине кантип жайылтат (методу/жыштыгы); ар жылдык көз карандысыздык декларациясы барбы |
|
22 | Жалпы этикалык ой-пикирлер (узак мезгилдин ичинде колдонулган финансылык, ишкердик эмгектик жана жеке мамилелик, практикадан алынган кирешелердин жогорку пайызын билдирген сыйлоонун үзгүлтүксүз деңгээлдери, аудитордук эмес кызматтар (кепилдиктерди талап кылган салыктык жана бухгалтердик кызматтар) жөнүндө сураңыз жана бардык маселелерди документтештириңиз; этиканын сакталышына текшерүү жүргүзүлдү беле |
|
23 | Документтерди текшерүүнүн жүрүшүндө же СКЭС 1 боюнча аудитордук уюмду ички контролдоо жөнүндө отчетто кандайдыр бир этикалык көйгөйлөр аныкталдыбы, алар аудитордук уюмдун саясатына жана жол-жоболоруна кандайдыр бир таасирин тийгизеби; Этика кодексинин сакталышын контролдоо жана ал аныктаган бардык көйгөйлөрдү чечүү процесси кандай |
|
24 | Аудитордук уюмда документтерди сактоонун тиешелүү саясаты жана сактоо мөөнөтү бүткөндөн кийин иш кагаздарын купуялуу түрдө гана жок кылууну камсыз кылган тиешелүү жол-жоболор барбы; бул документтер канча убакытка чейин сакталат |
|
25 | Аудитордук документтер аяктагандан кийин эч кандай өзгөрүүлөр киргизилбегендигин (жол берилген максималдуу мезгил 60 күндү түзөт) аудитордук уюм кантип көзөмөлдөйт; сактоо (купуялуулук) мөөнөтү бүткөндөн кийин документтер кантип жок кылынат |
|
26 | Башка 1. |
|
27 | Башка 2. |
|
28 | Башка 3. |
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 4-тиркеме |
5-форма
Аудиттин эл аралык стандарттары (АЭС) боюнча контролдук баракча
Шилтеме | Суроолор | СКЭС 1дин сакталышына баалоону жүргүзүүдө КАБ бул суроолорго жооп бердиби ооба/жок |
1-глава. Бекитүү жана пландоо | ||
Этика кодекси АЭС 200, АЭС 220 | Өнөктөштүн корутундусун эске алуу менен пландоо этабында тиешелүү бекитүү жол-жоболору (эске алуу керек: - кардардын чынчылдыгын; - аудитордук уюмдун компетенттүүлүгүн; - мүмкүнчүлүктөрдү; - жүргүзүү мөөнөттөрүн жана ресурстарды; - Этика кодексинин сакталышын; - аныкталган көйгөйлөрдү жана аларды чечүүнүн жолдорун) |
|
АЭС 210 | Макулдашуунун шарттары жетекчилик менен, же болбосо корпоративдик башкаруу үчүн жооптуу адам менен сүйлөшүлдү беле (аудитордук тапшырманын макулдашылган шарттары аудитордук тапшырманын |
|
| шарттары жөнүндө макулдашуу катында чагылдырылууга же талаптагыдай формадагы башка жазуу жүзүндөгү макулдашуу менен таризделүүгө тийиш жана төмөнкүлөрдү камтууга тийиш: - аудиттин максатын жана көлөмүн; - аудитордун милдеттерин; - колдонулуучу финансылык алкактарды; - отчеттун күтүлүүчү формасын; - жагдайларга жараша отчет айырмаланышы мүмкүн болгон фактыны) |
|
АЭС 300 | Аудиттин жалпы стратегиясы (камтуу чөйрөсү, отчеттуулуктун максаттары, аудит жүргүзүүнүн мөөнөттөрү, коммуникациялар, кабыл алуу/катышуу жол-жоболорунун таасирлери, зарыл болгон ресурстар) бар беле |
|
АЭС 315 | Аудитордук уюм өбөлгөлөрдүн деңгээлинде олуттуу бурмалоолордун тобокелдиктерин баалоо жана мындан ары аудитордук жол-жоболорду иштеп чыгуу үчүн жетиштүү болгон уюмдун ишин жана анын чөйрөсүн, финансылык отчеттуулукту даярдоонун колдонулуучу концепциясын жана уюмду ички контролдоо системасын түшүнө алдыбы (караңыз: - тармактык, ченемдик жана башка тышкы факторлорду; - объекттин мүнөзүн; - эсеп саясатын; - максаттарды жана стратегияларды, алар менен байланышкан бизнес-тобокелдиктерди; - ишкананын финансылык көрсөткүчтөрүн баалоону жана талдоону; - аудитке тиешелүү ички контролду (контролдоо чөйрөсүн, уюмдун тобокелдиктерин баалоо процессин, маалыматтык системаны, контролдоо иш-чараларын жана мониторингди) |
|
АЭС 240, АЭС 315, АЭС 540, АЭС 550, АЭС 570 | Жетектөөчү ыйгарым укуктар, башкаруу жана башка функциялар берилген адамдарга тиешелүү суроо-талаптар жүргүзүлдүбү (суроо-талаптар жалпысынан, бирок алдамчылык, байланышкан тараптар, тобокелдиктерди баалоо жана компаниянын жетекчилиги өткөргөн баалоо боюнча жол-жоболор маселелерине өзгөчө басым жасоо менен; ошондой эле эгерде баалоо жүргүзүлбөсө, ишкананын ишинин үзгүлтүксүздүгүн же негизги факторлорду жетекчиликтин баалоосун кошуп; ички аудит бөлүмүнө алдамчылык тобокелдиктери ж.б.у.с. жөнүндө суроо-талап кылуу) |
|
АЭС 315 | Олуттуу бурмалоо тобокелдигин баалоонун жана аныктоонун тиешелүү жол-жоболору аткарылдыбы (суроо-талап, аналитика, байкоо, текшерүүнү, өтмө тестирлөөлөр же мүмкүн транзакцияларды бир убакта тестирлөөлөр айкалыштырылууга тийиш; аудитор тобокелдиктерди, анын ичинде алардын келип чыгуу ыктымалдыгын жана финансылык отчетко алардын таасирин баалоого жана алардын олуттуу болуп саналарын аныктоого милдеттүү; контролдоо чөйрөнү жана контролдоо каражаттарын баалоо олуттуу тобокелдиктердин тармактарын камтууга тийиш) |
|
АЭС 320 | Аудитор олуттуулуктун деңгээлин аныктадыбы (анын ичинде аудитор тарабынан алынган тобокелдиктерди баалоо жол-жоболорун аткаруунун жүрүшүндө такталган уюштуруу түшүнүгүн, ошондой эле мурдагы аудитордук тапшырмалардын жүрүшүндө аныкталган бурмалоолордун мүнөзүн жана көлөмүн) |
|
АЭС 315 | Аудитти пландоо баскычында алдын ала аналитикалык талдоо жүргүзүлгөнбү жана аудитти жүргүзүү процессинде ал пайдаланылганбы |
|
АЭС 315 | Аудитордун уюм менен мурдагы тажрыйбасынын жана мурдагы аудитордук тапшырмалардын алкагында аудитордук жол-жоболорду аткаруунун натыйжасында мурдагы жылдардагы маалыматтар үчүн алынган чечимдерди кабыл алуу үчүн негиздер болсо, аудитордук уюм өзгөрүүлөрдүн болбогондугун текшерүү үчүн тиешелүү кадамдарды жасаганбы |
|
АЭС 240, АЭС 315, АЭС 550 | Финансылык отчеттуулукту даярдоонун колдонулуучу концепциясын пайдалануу жана уюмдун финансылык отчеттуулугунун олуттуу бурмалоого дуушар болуу маселелеринин аудити боюнча өнөктөштүн жетекчилиги астында топтун негизги мүчөлөрү менен талкуулоо жүргүзүлдүбү (жаңылыш пикирлерди кошпостон алдамчылык жана ката кетирүү тобокелдиктерин эске алуу, байланышкан тараптардан жана транзакциялардан келип чыгуучу тобокелдиктерди кошуу, бухгалтердик эсеп системасын колдонуу) |
|
АЭС 250 | Мыйзамдуу негиз (адатта олуттуу көрсөткүчтөрдү аныктоого жана финансылык отчеттуулуктагы маалыматтарды ачып берүүгө түздөн-түз таасир этет деп таанылган мыйзамдардын жана ченемдик актылардын укуктук жана ченемдик базасын жана аларды уюмдар кантип сактарын түшүнүү) |
|
АЭС 550 | Байланышкан тараптар (финансылык отчеттуулукту даярдоонун мындай концепциясына ылайык байланышкан тараптардын ортосундагы финансылык отчеттуулуктагы өз ара мамилелерди жана операцияларды талаптагыдай аныктоонун, эсепке алуунун жана ачып көрсөтүүнүн жетиштүү аудитордук далилдер жүргүзүлдүбү) |
|
АЭС 540 | Бухгалтердик баалоолор (компаниянын жетекчилиги даярдаган баалоо маанилери жана маалыматты талаптагыдай ачып берүү негиздүү болуп саналарын, кандай аткарылган аудитордук жол-жоболордун жана алынган аудитордук далилдердин негизинде; методдор ылайыктуу болуп саналарын жана алар талаптагыдай колдонулганын, аларга киргизилген кандайдыр бир өзгөртүүлөр өздөрүн акталгандыгын аудитор тарабынан баалоо жүргүзүлгөнбү) |
|
АЭС 570 | Иштин үзгүлтүксүздүгү (финансылык отчеттуулукту даярдоодо бухгалтердик эсепте колдонулуучу иштин үзгүлтүксүздүк принцибинин жетекчилик тарабынан колдонулушунун мыйзамдуулугуна карата аудитор тарабынан жетиштүү талаптагыдай аудитордук далилдер алынганбы) |
|
АЭС 402 | Тейлөөчү уюмдар (кызмат көрсөтүүлөрдүн мүнөзү жана мааниси, бүтүмдөрдүн олуттуулугу, келишимдик шарттарды кошкондо пайдалануучунун өз ара аракеттенүүсү/контролдоосу, ички контролдоо системасын баалоо. Тейлөөчү уюмдан же аудитордон маалыматтарды алуу, пайдалануучунун жетекчилигинен суроо-талап кылуу зарыл болгон учурда тейлөөчү уюм кандайдыр бир алдамчылык, мыйзам бузуулар жана каттоо көйгөйлөрү жөнүндө билдирдиби) |
|
АЭС 500, АЭС 620 | Аудитор тапшырманын максаттарына ылайык аудитордун экспертинин ишинин тууралыгын, ишенимдүүлүгүн бааладыбы |
|
АЭС 610 | Ички аудитордун ишин пайдалануу (иштин тууралыгын жана аудитке таасирин эске алыңыз, анын объективдүүлүгүн, компетенттүүлүгүн, кесипкөйлүгүн жана баарлашуусун баалаңыз) |
|
АЭС 315 | Олуттуу бурмалоолордун тобокелдиги финансылык отчеттуулуктун деңгээлинде, бекитүү деңгээлинде бааландыбы |
|
АЭС 240 | Түшкөн пайданы таануудагы ак ниетсиз иш-аракеттердин натыйжасында финансылык отчеттуулукту олуттуу бурмалоо тобокелдиктери аныкталдыбы жана бааландыбы |
|
АЭС 240 | Тобокелдикти баалоо аудиттин планында чагылдырып көрсөтүү менен жетекчиликтин олуттуу бузууларын камтыйбы (суроо талаптар, журналдагы жазууларды кароо, эсептик баалоолор жана олуттуу адаттан тышкары операциялар менен байланышкан милдеттүү жол-жоболор; ошондой эле тобокелдиктерди четтетүү үчүн кошумча жол-жоболордун талап кылынарын аныктоо керек) |
|
АЭС 200, АЭС 300, АЭС 330 | Тобокелдиктерди эске алуу менен аудиттин жалпы планы жана аудиттин жол-жоболору менен так байланыштар болгонбу (мүнөзү, мөөнөтү жана баскычтары: - тобокелдиктерди баалоо жол-жоболору; - бекитүү деңгээлиндеги мындан аркы аудитордук жол-жоболор; - АЭСке ылайык келтирүү үчүн башка пландалган жол-жоболор; - командаларга жетекчилик кылуу жана контролдоо жана алардын ишинин сереби. Кандайдыр бир кошумча иш талап кылынарын баалоо үчүн АЭСтин максаттарын эске алуу керек) |
|
АЭС 330 | Эгерде бекитүү деңгээлинде тобокелдиктерди баалоо натыйжалуу контролдоонун болушун болжосо, контролдоо каражаттарына тиешелүү тестирлөө пландалганбы (өзгөрүлбөй калган контролдоонун тесттери ар жыл сайын циклдүү өткөрүлүшү мүмкүн; мурдагыдай калган контролдоолор боюнча документтештирүү керек; өзгөртүлгөн контролдоолор, анын ичинде олуттуу тобокелдиктер боюнча контролдоолор тестирленүүгө тийиш) |
|
АЭС 330 | Бардык операциялардын материалдык класстары, эсептердеги калдыктар маалыматтарды ачып берүү үчүн маңызы боюнча кандайдыр бир жол-жоболор пландалганбы (ушул сыяктуу жол-жоболор болушу мүмкүн) |
|
АЭС 330 | Эгерде олуттуу тобокелдикке жооп кайтаруу негизги жол-жоболорго гана негизделген болсо, алар деталдуу тесттерди камтыйбы |
|
АЭС 330 | Аудитор тышкы ырастоолордун зарылдыгын караганбы |
|
АЭС 300 | Зарыл болгон учурда аудиттин планы жаңыланганбы же кайра каралганбы жана ал документтештирилгенби |
|
АЭС 260 | Аудиттин планынын мазмуну жана башка маселелер кардарга билдирилгенби (өз ара аракеттенүүлөр: - этика/көз карандысыздык маселелери; - баарлашуу пландары; - аудит көлөмүнө жана жүргүзүү мөөнөттөрүнө сереп) |
|
АЭС 300 | Аудит боюнча өнөктөш аудитти пландоого тартылганбы |
|
2-глава. Аудитордук уюмдун офисиндеги иш/маалыматтарды топтоо | ||
АЭС 330, АЭС 500 | Контролдоо тесттери пландалганбы |
|
АЭС 402 | Тобокелдикти баалоо тейлөөчү уюмдарда колдонулган башкаруу методдоруна негизденген учурларда алардын ишинин далилдери алындыбы |
|
АЭС 330, АЭС 500 | Өз алдынча тесттер өткөрүлгөнбү |
|
АЭС 330 | Топтолгон далилдердин сапаты тобокелдиктердин деңгээлине шайкеш келгенби |
|
АЭС 520 | Аналитикалык жол-жоболор маңызы боюнча жетиштүү катаал болгонбу |
|
АЭС 530 | Аудитордук тандоолор туура колдонулганбы |
|
АЭС 540, АЭС 240 | Бухгалтердик баалоолорго карата тиешелүү иштер жүргүзүлгөнбү: - жалпысынан иштердин төрт варианты; - баалоону текшерүү үчүн атайын көндүмдөрдүн зарылдыгын кароо; - олуттуу кооптуулуктар үчүн - кошумча жол-жоболор; - мүмкүн болгон кызмат ордунан түшүрүү жана алдамчылыктардын кесепеттерин кароо боюнча жетекчиликтин пикирин кароону документтештирдиби |
|
АЭС 550 | Байланышкан тараптарга жана алардын операцияларына (бааланган тобокелдиктерди эске алуу менен) карата жетиштүү далилдер алындыбы |
|
АЭС 500 | Компаниянын жетекчилигинин экспертинен далилдерди алууда талаптагыдай бааландыбы |
|
АЭС 620 | Аудитордун экспертинен далилдерди алууда ал туура уюштурулуп, туура бааланганбы |
|
АЭС 501 | Материалдык запастар үчүн алардын бар экендигине жана абалына далилдер алындыбы |
|
АЭС 501 | Аудитор соттук териштирүүлөрдүн жана дооматтардын далилдерин текшердиби |
|
АЭС 501 | Финансылык отчетторду даярдоодо колдонулуучу концепцияга ылайык маалыматтардын сегменттер боюнча берилгендигине жана ачылып берилгендигине далилдер алындыбы |
|
АЭС 250 | Адатта финансылык отчеттуулуктагы олуттуу көрсөткүчтөрдү аныктоого жана маалыматтардын ачылып берилишине түздөн-түз таасир тийгизген деп таанылган мыйзамдардын жана ченемдик укуктук актылардын жоболорунун сакталышына карата далилдер жетиштүү алындыбы |
|
АЭС 505 | Тышкы ырастоолор планга ылайык талаптагыдай алындыбы |
|
АЭС 610 | Качан ички аудиттин иши анын натыйжаларына таянганда ал талаптагыдай бааландыбы |
|
АЭС 240, АЭС 330 | Башкы китепке бухгалтердик өткөрүүлөргө жана финансылык отчетторду даярдоого карата тиешелүү иштер жүргүзүлдүбү |
|
АЭС 330 | Финансылык отчеттор макулдашылдыбы же бухгалтердик жазуулар менен салыштырылдыбы |
|
АЭС 710 | Баштапкы калдыктар макулдашылдыбы |
|
АЭС 710 | Мурдагы мезгилдеги финансылык отчеттуулукта берилген сандык көрсөткүчтөр жана ачылып берилген маалыматтар менен салыштырма маалыматтар макулдашылабы |
|
АЭС 710 | Салыштырма маалыматтар үчүн пайдаланылуучу эсепке алуу саясаты учурдагы мезгилдин саясатына шайкеш келеби |
|
АЭС 710 | Салыштырма маалыматтар оңдолгон же оңдолууга тийиш болгон тиешелүү ачып берүүлөр/отчеттор жасалдыбы |
|
АЭС 230 | Жетекчилик жана башкарууга жоопкерлер менен аудиттин планын талкуулоо |
|
АЭС 230 | Аткарылган аудитордук жол-жоболордун мүнөзү, мөөнөттөрү жана көлөмү, ошондой эле алынган натыйжалар жана далилдер |
|
АЭС 230 | Келип чыккан олуттуу маселелер, алар боюнча тыянактар жана кесиптик олуттуу пикирлер |
|
АЭС 230 | Далилдердеги шайкеш эместиктер кантип четтетилген жана альтернативдик жол-жоболор АЭСтин талаптарынан четтөөлөрдү кантип жапкан |
|
АЭС 220 | Эгерде фирманын аудиттен баш тартуусуна алып келиши мүмкүн болгон маалыматтар бар болсо жана эгерде ал мурда жеткиликтүү болсо, макулдашуу боюнча өнөктөш жана фирма тиешелүү иш-аракеттерди көрдүбү |
|
3-глава. Аяктоо жана отчеттуулук | ||
АЭС 520 | Финансылык отчеттуулуктун жалпысынан компаниянын бизнес жөнүндө билимине шейкештиги жөнүндө жалпы корутундуну калыптандыруу үчүн аналитикалык жол-жоболору колдонулдубу |
|
АЭС 570 | Компания кардарда компаниянын ишинин үзгүлтүксүздүгү принцибин жана директорлорду баалоону камсыз кылуу жөндөмдүүлүгү бар деп эсептейби |
|
АЭС 560 | Кийинки окуялар аудитордук корутундунун датасына чейин каралганбы |
|
Этика кодексинин 200-бөлүгү, Этика кодексинин 220-бөлүгү | Бекитүү жол-жобосунда этикалык коопсуздук чаралары иш жүзүндө пайдаланылганбы жана документтерде чагылдырылганбы |
|
АЭС 220 | Этикалык жана техникалык маселелер боюнча консультациялар тиешелүү деңгээлде өткөрүлгөнбү |
|
АЭС 220 | Аудиттин жүрүшүндө көтөрүлгөн бардык олуттуу маселелер адекваттуу каралганбы |
|
АЭС 220 | Деталдуу иш каралгандыгына далилдер барбы |
|
АЭС 220 | Аудит боюнча өнөктөштү текшерүүгө жетиштүү далилдер барбы |
|
АЭС 450 | Топтомдолгон оңдолбогон бурмалоолордун олуттуулугу бааландыбы |
|
АЭС 260, АЭС 265, АЭС 450, АЭС 550, АЭС 705 | Аудиттин маанилүү натыйжалары жетектөөчү ыйгарым укуктар берилген адамдарга маалымдалдыбы |
|
АЭС 580 | Отчетко кол койгонго чейин маалыматтарды берүү жөнүндө аудит жүргүзүлүп жаткан адамдын жетекчилигинин аудиторго каты алындыбы |
|
АЭС 580 | Эсептер боюнча өзүнүн милдеттерин жетекчилик аткардыбы |
|
АЭС 580 | Бардык операциялар катталып, эсептерде чагылдырылабы |
|
АЭС 580 | Бардык маалыматтар жана уруксаттар аудиторго берилдиби |
|
АЭС 240 | Алдамчылыкка байланышкан башка маселелер |
|
АЭС 550 | Байланышкан тараптар жөнүндө маалыматтар аудиторго толук ачылып берилет, талаптагыдай эске алынат жана бухгалтердик отчеттуулукта чагылдырылат |
|
АЭС 250 | Тиешелүү мыйзамдарга бардык шайкеш эместиктер же болжолдуу сактабоо аудиторго ачылып берилген |
|
АЭС 540 | Баалоолордун негизинде жаткан болжолдоолордун негиздүүлүгү |
|
АЭС 501 | Соттук териштирүүлөр жана дооматтар аудиторго ачылып берилди жана талаптагыдай эске алынды |
|
АЭС 560 | Теңдемден кийинки окуялар жөнүндө маалыматтарды бардык оңдоолор жана ачып көрсөтүүлөр эсептерде талаптагыдай чагылдырылат |
|
АЭС 570 | Башкаруу планында жана аларды жүзөгө ашырууда күмөн саноолор барда келип чыгуучу көйгөйлөр |
|
АЭС 580 | Зарыл деп таанылган (башка аудитордук ишти колдоо үчүн) башка маселелер |
|
АЭС 450 | Оңдолбогон бурмалоолор өзүнчө жана жалпысынан олуттуу эмес болуп саналабы |
|
АЭС 240 | Аудитордук уюм аудиттин бүткүл мезгилинде кесиптик скептицизмди карманганбы |
|
АЭС 330 | Финансылык отчеттуулуктун мыйзамдарга, бухгалтердик эсептин колдонуудагы стандарттарына жана башка талаптарга шайкештигин аудитордук уюм текшердиби |
|
АЭС 500 | Финансылык отчеттуулук мыйзамдардын жана башка талаптардын олуттуу талаптарына ылайык келеби |
|
АЭС 720 | Текшерилген финансылык отчетторду камтыган документтерде башка маалыматтар болгонбу, алар бурмалоолор же шайкеш эместиктери боюнча текшерилгенби |
|
АЭС 700, АЭС 705, АЭС 706 | Аудитордук отчет талаптарга шайкеш келеби |
|
АЭС 700 | Аудитордук отчетко аудит боюнча өнөктөш кол койгонбу |
|
АЭС 700 | Аудитордук отчет тиешелүү уюмга жана/же кол коюучу катары жеке адамга тиешелүүбү жана алардын статусу туура сыпатталганбы |
|
АЭС 705 | Эгерде аудитордук уюмга пикирлердин чектелишине же андан баш тартууга алып келиши мүмкүн болгон камтуу чөйрөлөрүн чектөөлөр жөнүндө аудиттин жүрүшүндө белгилүү болуп калса, аудитордук уюм тиешелүү аракеттерди жасаганбы (чектөөлөрдү алып салууну, квалификациялык отчетторду сураганбы же аудитти аткаруудан баш тартканбы) |
|
АЭС 200 АЭС 220 | Аудит боюнча өнөктөш аяктоо этабында кабыл алууну/улантууну (б.а. кайта дайындоону) караганбы |
|
АЭС 220 СКЭС 1 | Макулдашуунун сапаттуу аткарылышына тиешелүү контролдоо сереби, тапшырмаларды аткаруунун сапатына серептик текшерүүлөр дайындалганбы |
|
АЭС 220 | Макулдашуунун аткарылышынын сапатын контролдоо сереби, аудитордук команданын объективдүү пикирлери жана пикирлерди калыптандырууда чыгарылган тыянактар бааландыбы (ал төмөнкүлөрдү камтууга тийиш: - жооптуу адам менен маанилүү маселелерди талкуулоону; - эсептерди жана отчетторду карап чыгууларды; - пикирлер жана тыянактар боюнча тандалып алынган документтерди карап чыгууларды; - тыянактарды жана отчеттун максатка ылайыктуулугун баалоону) |
|
АЭС 220 | Макулдашууну аткаруунун сапатына контролдоо серебинде төмөнкүдөй кошумча маселелер каралганбы - көз карандысыздыкты баалоо боюнча аудитордук команда; - тиешелүү консультациялар жүргүзүлдүбү жана кандай тыянактар жасалды; - тандалган документтер пикирлерди жана тыянактарды ырастайбы (колдонмо айрым кошумча пункттарды да өзүнө камтыйт: - олуттуу тобокелдиктерди жана аларга жоопторду; - олуттуулукка жана тобокелдикке тиешелүү пикирлерди; - оңдолгон жана оңдолбогон каталарды; - башкаруу үчүн жооптуу адамдын отчету үчүн суроолорду |
|
АЭС 220 | Макулдашууну аткаруунун сапатына контролдоо серебинде төмөнкүлөр документтештирилгенби: - макулдашууну аткаруунун сапатына контролдоо серебинин жол-жоболору аткарылгандыгы; - текшерүүнүн отчеттун датасынан кеч эмес аяктагандыгы; |
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 4-тиркеме |
6-форма
Мыйзамдардын сакталышы
Кесиптик аудитордук бирикме аудитордук иш жөнүндө мыйзамдардын сакталышын баалоодо төмөнкү маселелерди карадыбы | ооба/жок |
Мыйзам ченемдеринин сакталышына тиешелүү пландаштыруунун жүрүшүндө аныкталган маселелер (анын ичинде тобокелдиктер) |
|
Мыйзамдардын ченемдеринин сакталышын баалоо (жеринде иштөө/документациялоо) |
|
Корутундулар жана жыйынтыктар |
|
|
| Аудиттин сапатын тышкы контролдоо жүргүзүүнүн тартибине 4-тиркеме |
7-форма
Үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүү (ҮКӨ)
КАБдын мүчөсүнүн ҮКӨге карата мамилесине баалоо жүргүзүүдө КАБ төмөнкү маселелерди карадыбы | ооба/жок | Эскертүү |
ҮКӨнү алдын ала пландоо |
|
|
Персоналдын баалоосу менен байланыш |
|
|
ҮКӨ үчүн акчалай жана убактылуу чектөөлөр |
|
|
ҮКӨнүн жалпы жол-жоболорунун натыйжалуулугу |
|
|
|
| Аудиттин сапатына тышкы контролду жүргүзүү тартибине 4-тиркеме |
8-форма
Кесиптик аудитордук бирикменин (КАБ) сапатын тышкы контролдоо/мониторинг жүргүзүү жөнүндө отчет
КАБдын аталышы/ идентификациялык каттоо номери |
| Сапатты тышкы контролдоо/ мониторинг жүргүзүү даталары |
| Пландуу/пландан тышкары сапатты контролдоо/ мониторинг жүргүзүү |
|
Рейтинги (эгерде колдонулса) |
| Акыркы жолугушуунун датасы |
| Жыйынтыктоочу жолугушуу боюнча жооптор алынды (датасы) |
|
Кыскача сыпаттоо | ||
| ||
№ | Текшерүү/мониторинг жүргүзүү боюнча негизги учурлар/суроолор | Сунуштамалар |
|
|
|
|
|
|
Кыскартуулардын тизмеси:
ЖКН | - | жеке каттоо номери |
ККС | - | коомдук кызыкчылыктын субъекттери |
ИИС | - | ири ишкердиктин субъекттери |
СКЭС 1 | - | сапатты контролдоонун эл аралык стандарты 1 |
ҮКӨ | - | үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүү |
АЭС | - | аудиттин эл аралык стандарты |
ЧУА | - | ченемдик укуктук акт |
КАБ | - | кесипкөй аудитордук бирикме |
БТО | - | байланышкан тараптар менен операциялар |
БЭФ | - | бухгалтерлердин эл аралык федерациясы |