СТРОИТЕЛЬНЫЕ НОРМЫ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ

ПРОЕКТИРОВАНИЕ СИСТЕМ ГАЗОСНАБЖЕНИЯ

ГАЗ МЕНЕН КАМСЫЗДАНДЫРУУ СИСТЕМАЛАРЫН ДОЛБООРЛОО

DESIGN OF GAS-SUPPLYING

1 Колдонуу чөйрөсү

     1.1 Ушул курулуш ченемдери калктуу конуштардын аймагында жайгашкан жаңы, кеңейтилүүчү жана калыбына келтирилген газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоого  жана анын ичинде жогоруда аталган газдарды отун катары колдонгон керектөөчүлөрдү кошкондо, басымы 1,2 МПа (12 кгс / см2) ашпаган басымы бар жаратылыш газы жана суюлтулган углеводород газдары (мындан ары - СУГ) ашыкча басымы 1,6 МПа (16 кгс / см2) чейин газ-аба аралашмалары менен камсыз кылууга багытталган.

     1.2      Ошондой эле ушул ченемдер газды отун жана чийки зат катары колдонгон өнөр жай ишканаларынын калктуу конуштар аралык газ түтүктөрүн жана жеринен тышкары газ түтүктөрүн долбоорлоого жайылтылат.

     1.3 Ушул ченемдер  газ менен камсыздоо белгиленген тартипте бекитилген, тармактык ченемдик документтерге ылайык ишке ашырылган кара металлургия, нефтини кайра иштетүүчү жана башка өнөр жай тармактарын газ менен камсыз кылууну долбоорлоого жайылтылбайт, ошондой эле жаратылыш газын толтуруучу станцияларды, газды чийки зат катары пайдаланган ишканалардын газ түтүктөрүн жана көчмө унаалар үчүн газ жабдууларын долбоорлоо жайылтылбайт.

     1.4  Газ менен камсыздоо тутумдарына тышкы жана ички (имараттардын ичине салынган) газ түтүктөрү жана ага байланыштуу имараттар, курулмалар,  түзмөктөр жана жабдуулар кирет.

2 Ченемдик шилтемелер

Ушул курулуш ченемдеринде А тиркемесинде көрсөтүлгөн ченемдик документтер колдонулду.

3 Жалпы жобо

3.1 Газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоодо аймактарды, шаарларды жана башка калктуу конуштарды газ менен камсыздоонун бекитилген схемаларын, ошондой эле калктуу конуштардын аймактык пландаштыруу схемаларын жана башкы пландарын эске алуу керек.

Долбоорлоо жана изилдөө иштерин жүргүзүүдө калктуу конуштарды газ менен камсыз кылуу схемалары калктуу конуштардын өнүгүү келечегин эске алуу менен жергиликтүү архитектура бөлүмдөрүндө такталууга тийиш.

3.2 Газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоодо ушул стандарттардын талаптарынан тышкары, “Суюлтулган углеводород газдарын колдонуучу объектилердин коопсуздук эрежелери”, КР КЧжЭ 42-02 “Газ менен камсыздоо тутумдарынын курулушу”, КЧ КР 20-02 “Жер титирөөгө туруктуу курулуш. Долбоорлоо ченемдери”, ошондой эле башка ченемдик документтерди жетекчиликке алуу керек.

3.3 Газ, күйүүчү май катары колдонууга арналган жаратылыш газы үчүн ГОСТ 5542 жана суюлтулган мунай газдары үчүн ГОСТ 20448 ылайык келиши керек.

3.4 Өнөр жай ишканаларынын өндүрүштүк объектилери үчүн тешиксиз газ берүүгө берилүүчү газ түтүгү ишканага калктуу конуштардын аймагынын чегинен тышкары жагына өткөн шартта, газ жабдуулары жана газ түтүктөрү жайгашкан бөлмөлөрдө газ   сигнализациясын орнотуу жана тешиксиз газдын коопсуз пайдаланылышын камсыз кылган башка кошумча чечимдерди ишке ашыруу шартында уруксат берилет.

3.5 Газ бөлүштүрүүчү станциялардан (мындан ары-ГБС) чыккан газдын температурасы   жер астындагы газ түтүктөрүнө жеткирилгенде минус 10 ° Cден төмөн болбошу керек жана   жер үстүндөгү жана жер астындагы газ түтүктөрүнө газ жеткирилгенде курулуш аймагынын тышкы абасынын эсептелген температурасынан төмөн болбошу керек.

Сырткы абанын эсептик температурасы үчүн, КР КЧжЭ 23-02 боюнча 0,92 камсыз кылуучу эң суук беш күндүк температура алынышы зарыл.

3.6 Суюлтулган мунай газдарын (СМГ)отун катары колдонуу күйүүчү жана күйбөгөн компоненттердин курамы аралашманын күйгүчтүктүн жогорку чеги кеминде 2 эсе жогору болушун камсыз кылган катышта болсо, күйүүчү майдын аба жана башка газ-аба аралашмалары менен   колдонууга жол берилет.

Газ-аба аралашмаларындагы зыяндуу аралашмалардын курамы, жаратылыш газы жана СМГ үчүн, тиешелүүлүгүнө жараша, ГОСТ 5542 жана ГОСТ 20448 берилген мааниден ашпашы керек.

3.7 Калктуу конуштарды жана айрым объектилерди газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоодо газ отунун сарамжалдуу пайдаланууну камсыз кылган техникалык чечимдер каралышы сунушталат. 8 жана 9 баллдык рельефтин сейсмикалдуулугу менен калкынын саны 1 миллион кишиден ашкан шаарларды, ошондой эле 100 миңден ашуун калкы бар шаарларды газ менен камсыздоону долбоорлоодо шаардын карама-каршы тарабында   жайгаштыруу менен кеминде эки газ бөлүштүрүүчү станция камсыздалышы керек. Технологиялык процесстер үзгүлтүксүз жүрүп жаткан ишканалар үчүн шаардын эки газ түтүгүнөн газ жеткирилиши керек.

Ушул пунктта көрсөтүлгөн калктуу конуштарга жана объектилерге газ жеткирүү үчүн арналган жогорку жана орто басымдагы газ түтүктөрүн долбоорлоо аларды бөлүктөргө бөлгөн ажыраткычтар жана өчүргүчтөр менен иштелип чыгышы зарыл.

3.8 Газ тармактарын жана алардагы курулмаларды тетиктер менен камсыз кылууну адистештирилген ишканаларда даярдалган жана Кыргыз Республикасынын шартына ылайыкташтырылган модулдук, курама блок, стандарттуу, типтүү элементтерди жана бөлүктөрдү колдонууну эске алуу менен долбоорлоо керек. Ошол эле учурда, курулуш-монтаждоо иштерин өндүрүүнүн заманбап ыкмаларын жана типтүү долбоорлорду колдонуу мүмкүнчүлүгүн эске алуу сунушталат.

3.9 Калктуу конуштар аралык газ түтүктөрүн тартуу долбоорлорунда КЧжЭ 2.05.06, ЭАКЧ2.03-02 талаптарына ылайык айлана-чөйрөнү коргоо боюнча чечимдерди кароо керек.

3.10 Газ бөлүштүрүү тутумдарын долбоорлоодо жана курууда, материалдар, буюмдар, газ жабдуулары учурда колдонулуп жаткан ченемдик документтерине (А тиркемеси) ылайык колдонулушу керек (А тиркемеси).

Жаңы материалдары, газ жабдууларынын продукциялары, анын ичинде чет өлкөлүк өндүрүштү газ бөлүштүрүү тутумдары Кыргыз Республикасынын 2004-жылдын 22-майындагы №67 “Кыргыз Республикасындагы техникалык жөнгө салуунун негиздери жөнүндө” Мыйзамына ылайык жана аккредитацияланган сертификаттоо борборлору тарабынан белгиленген тартипте берилген шайкештик сертификаттары менен тастыкталууга тийиш.

4 Газ менен камсыздоо тутумдары жана газ басымынын стандарттары

4.1 Бөлүштүрүү тутумун тандоо, газ бөлүштүрүүчү станциялардын саны (ГБС), газ көзөмөлдөө пункттары (ГКП) жана газ бөлүштүрүүчү түтүктөрдү (шакек, туюк, аралаш) куруу принциби газ керектөөнүн көлөмүн, түзүмүн жана тыгыздыгын, газ менен камсыздоонун ишенимдүүлүгүн жана ошондой эле курулуштун жана эксплуатациялоонун жергиликтүү шарттарын эске лаа менен техникалык-экономикалык негизинде ишке ашырылышы керек.

4.2 Газ менен камсыздоо тутумдарынын газ түтүктөрү, ташылган газдын басымына жараша:

- 1-категориядагы жогорку басымдагы газ түтүктөрү - иштеп жаткан газ басымы 0,6 МПа (6 кгс / см2) 1,2 МПа (12 кгс / см2) чейин жаратылыш газын жана газ-аба аралашмаларын кошкондо жана суюлтулган көмүр суутек газдары үчүн 1,6 МПа (16 кгс / см2) чейин;

- II категориядагы жогорку басымдагы газ түтүктөрү - 0,3MPa (3кгф / см2) жогору 0,6MPa (6кгф / см2) чейин иштеген газ басымында;

- орто басымдагы газ түтүктөрү - 0,005МПа (0,05 кгс / см2) жогору 0,3 МПа (3 кгс / см2) чейин иштеген газ басымында;

- төмөнкү басымдагы газ түтүктөрү - 0,005МПа (0,05 кгс / см2) чейин иштеген газ басымында.

4.3 Газ менен камсыздоо тутумуна кирген газ түтүктөрүнүн классификациясы В тиркемесинде келтирилген.

4.4 Имараттардын ичине салынган газ түтүктөрүндөгү газ басымы 1-таблицада келтирилген мааниден ашпашы керек.

1-таблица

Өнөр жай ишканаларынын жылуулук орнотуулары жана өзүнчө казандар үчүн 1,2 МПа (12 кгс / см2) чейин басым менен газды колдонууга жол берилет, эгерде мындай басым өндүрүү технологиясынын шарттары менен талап кылынса.

0,6 МПа (6 кгс / см2) чейин басымы бар газды өнөр жай имараттарынын тиркемелеринде жайгашкан казан бөлмөлөрүндө колдонууга жол берилет.

4.5 Турмуш-тиричилик газ шаймандарынын алдындагы газдын басымы шаймандардын паспорттук маалыматтарына ылайык алынышы керек, бирок 1-таблицанын 4-позициясында көрсөтүлгөндөн ашпашы керек.

5 Газдын чыгымынын болжолдуу ылдамдыгы, газ түтүктөрүнүн гидравликалык эсеби

5.1.1 Керектөөчүлөрдүн ар бир категориясы үчүн жылдык газ керектөөсү эсептөө мезгилинин аягында объектилердин - газ керектөөчүлөрдүн өнүгүү келечегин эске алуу менен аныкталууга тийиш.

Эсептөө мезгилинин узактыгы объектилерди - газ керектөөчүлөрдү узак мөөнөттүү өнүктүрүү планынын негизинде белгиленет.

5.1.2 Турак жай имараттары, калкты турмуш-тиричилик жактан тейлөө ишканалары, коомдук тамактануу, нан жана кондитердик ишканалар, ошондой эле саламаттыкты сактоо мекемелери үчүн жыл сайын газ керектөө 2-таблицада келтирилген жылуулукту керектөө чендерине ылайык аныкталууга тийиш.

2-таблица

2-таблицада көрсөтүлбөгөн керектөөчүлөр үчүн газды керектөөнүн ченемдери күйүүчү майдын башка түрлөрүнүн керектөө ченемдерине ылайык же колдонулган отундун иш жүзүндөгү чыгымына ылайык, газ отунуна өтүүдө эффективдүүлүктү эске алуу менен кабыл алынышы сунушталат.

5.1.3 Шаарлардын жана башка калктуу конуштардын башкы пландарынын долбоорун түзүүдө калориялуулугу 34 МДж / м3 (8000 ккал / м3) болгон газды керектөөнүн чоңойгон көрсөткүчтөрүн (ар бир адамга жылына 3 м3) алууга жол берилет:

- борборлоштурулган ысык суу менен камсыздоо болгондо - 100;

- газдуу суу жылыткычтардан ысык суу менен камсыздоо менен - ​​250;

- ысык суу менен камсыздоонун кандайдыр бир түрү жок болсо - 125 (айыл жеринде 165)

5.1.4 Соода ишканаларынын муктаждыктары үчүн жыл сайын газды керектөө, өндүрүштүк эмес мүнөздөгү турмуш-тиричилик кызматтары ж.б. 2-таблицада келтирилген турак-жай имараттары үчүн жылуулуктун жалпы керектөөсүнүн 5% чейин өлчөмүндө алууга уруксат берилет.

5.1.5 Өнөр жай жана айыл чарба ишканаларынын технологиялык муктаждыктары үчүн жылдык газ керектөөсү ушул ишканалардын өнүгүү келечеги менен же отунду (жылуулукту) керектөөнүн технологиялык ченемдеринин негизинде отунду керектөө маалыматтарына (газ отунуна өткөндө натыйжалуулуктун өзгөрүүсүн эске алуу менен) аныкталуу сунушталат.

5.1.6 Жаныбарларга тоют жана сууну жылытуу үчүн жылуулук сарпталышы 3-таблицага ылайык алынышы сунушталат.

3-таблица

5.1.7 Шаарларды, калктуу конуштарды, кичи райондорду, турак жай конуштарын, кварталдарды жана башка керектөөчүлөрдү газ менен жабдуу тутуму бир сааттык газды керектөө үчүн эсептелиши керек.

5.1.8 Турмуш-тиричилик жана өнөр жай муктаждыктары үчүн бир сааттык газдын керектелген максималдуу чыгымы (Qhd, м3 / саат, 0 ° Cде жана газдын басымы 0,1 МПа (760 мм рт.ст.), формула боюнча жылдык керектөөнүн үлүшү катары аныкталуусу зарыл.

                                                                                                      (1),

мында K^h_max - сааттык максимумдун коэффициенти (жылдык агымдын ылдамдыгынан сааттын жогорку агымына өтүү коэффициенти);

Q_y - жылдык газ керектөө, м3 / жыл.

Бир сааттык газды керектөөнүн коэффициенти ар бир газ менен камсыздоо региону үчүн милдеттүү түрдө дифференциалдуу кабыл алынышы керек, анын тармактары башка региондордун системалары менен гидравликалык байланышта болбогон көз карандысыз система.

Газ менен камсыздалган калкка жараша тиричилик муктаждыктары үчүн бир сааттык газды керектөөнүн коэффициенттеринин мааниси 4-таблицада келтирилген; мончо, кир жуугуч, мамлекеттик ишканалар жана нан жана кондитердик азыктарды өндүрүүчү ишканалар үчүн - 5-таблицада келтирилген.

4-таблица

5.1.9 Өндүрүштүк мүнөздөгү ар кандай тармактардагы ишканалар жана калкты турмуш-тиричилик жактан тейлөө ишканалары үчүн саатына эсептелген газ чыгымы (5-таблицада көрсөтүлгөн ишканаларды кошпогондо) отунду керектөө маалыматтары боюнча (газ отунуна өткөндө натыйжалуулуктун өзгөрүүсүн эске алуу менен) же формула боюнча аныкталууга тийиш (1), жылдык газ керектөөнүн негизинде сунуш кылынган В тиркемесинде келтирилген, тармак үчүн сааттык максимумдун коэффициенттерин эске алуу менен эсептелет.

5-таблица

5.1.10 Жеке турак жай имараттары жана коомдук имараттар үчүн саатына эсептелген газ чыгымы O^h_d, м³/с, алардын иштөө мезгилдүүлүгүнүн коэффициентин эске алуу менен, газ шаймандарынын номиналдык газ чыгымынын суммасы менен төмөнкү формула боюнча аныкталуусу зарыл:

Ксим, qnom жана ni чоңдуктарынын көбөйтүмдөрүнүн суммасы, i ден t ге чейин;

Ксим - мезгилдүүлүк коэффициенти, анын мааниси турак-жай имараттары үчүн Д тиркемесинде алынышы керек;

qnom - шайман же шаймандар тобу тарабынан газдын номиналдык чыгымы, м3 / с, паспорттун маалыматтарына же шаймандардын техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык алынат;

pi - бир типтеги шаймандардын же шаймандардын топторунун саны.

 5.1.11 Жылытуу, желдетүү жана ысык суу менен камсыздоо үчүн жылуулуктун жылдык жана болжолдуу саатына керектөөсү КЧжЭ 2.04.01, СЧжЭ 2.04.05 жана КР КЧжЭ 41-01 көрсөтмөлөрүнө жана башка Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуп жаткан ченемдик-техникалык документтерге ылайык аныкталууга тийиш.

5.1.12 Газдын басымынын уруксат берилген чектери төмөнкү, орто жана жогорку басымдуу газ бөлүштүрүүчү газ түтүктөрүнүн гидравликалык иштөө режимдери, эң жогорку үнөмдүү жана басымдуу гидротехникалык тутумдарды түзүү шарттарынан, гидротехникалык жарака жана газды көзөмөлдөөчү блоктордун (ГКБ) иштөө туруктуулугун камсыз кылуудан, ошондой эле керектөөчүлөрдүн от казандарынын иштешинен алынышы керек.

5.1.13 Газ түтүктөрүнүн эсептелген ички диаметрлери бардык учурдагы жана болочок керектөөчүлөрдүн газды максималдуу керектөө сааттарында үзгүлтүксүз газ менен камсыздоону камсыз кылуу шартына негизделген гидравликалык эсептөө менен аныкталууга тийиш.

Газ түтүктөрүн гидравликалык эсептөөнү программалык камсыздоону же аппараттык каражаттарды колдонуу менен, же эсептелген номограммалар боюнча, же ушул стандарттын Д Тиркемесинде келтирилген маалыматтар боюнча жүргүзүүгө уруксат берилет.

6 Сырткы газ түтүктөрү жана курулмалары

6.1 Жалпы көрсөтмөлөр

6.1.1 Ушул бөлүмдүн талаптары газ бөлүштүрүүчү станциялардан же газды бөлүштүрүүчү станцияларынан газ керектөөчүлөргө (имараттардын жана курулмалардын сырткы дубалдары) тышкы газ түтүктөрүн долбоорлоодо колдонулат.

6.1.2 Калктуу конуштардын аймагы аркылуу тартылган тышкы газ түтүктөрүнүн долбоорлору МАСТ 21.610 каралган масштабда топографиялык сүрөткө түшүрүлүшү керек.

Маршруттун огун   бекитүү менен 1: 1000 пландары боюнча калктуу конуштар аралык газ түтүктөрүнүн долбоорлорун ишке ашырууга жол берилет.

Газ түтүгүнүн жаратылыш тосмолору жана ар кандай курулмалар менен кесилиштери жок учурда, тынч жаткан жерге коюлган газ түтүктөрүнүн тилкелерин узунунан профилдерди жасоого жол берилбейт, эгерде көтөрүлгөн газ түтүгүнүн трассасы топографиялык изилдөөлөрдө көрсөтүлсө (M 1: 500).

Табигый тосмолор жана коммуникация менен газ түтүгүнүн болжолдонгон тилкелеринин трассасында бирдей типтеги кесилиштер болгон учурда, бирдиктүү долбоордук чечимдерди колдонууга жол берилет.

Газ түтүгүнүн трассасынын курулуш тилкелеринин сейсмикалуулугун аныктоо сейсмикалык микрайондоштуруунун негизинде же КР КЧжЭ 20-02 келтирилген көрсөтмөлөргө ылайык жүргүзүлүшү керек.

6.1.3 Калктуу конуштардын аймагына тышкы газ түтүктөрүн төшөө ушул стандарттын П Тиркемесинде көрсөтүлгөн минималдуу  берилген аралыктарды сактоо менен жер астында жүргүзүү сунушталат.

Калктуу конуштардын аймагында төмөнкү басымдагы газ түтүктөрүн жер үстүнөн төшөөнү, ошондой эле тар шартта, орточо басымдагы газ түтүктөрүнүн трассасынын өзүнчө турган тирөөчтөрүндө ушул стандарттын П Тиркемесинде көрсөтүлгөн минималдуу берилген аралыктарды сактоо менен жол берилет.

Өнөр жай ишканаларынын аймагында тышкы газ түтүктөрүн тартуу КЧжЭ II-89 талаптарына ылайык жер үстүнөн жүргүзүлүшү керек.

6.1.4 Жер астындагы газ түтүктөрүнүн каттамын тандоо МАСТ 9.602 талаптарына ылайык кыртыштардын коррозиялык активдүүлүгүн жана адашкан агымдардын болушун эске алуу менен жүргүзүлүшү керек.

6.1.5 Болоттон, ошондой эле полиэтилен түтүктөрүнүн бириктирилишин ширетүүдөн кароо керек.

Жабуучу арматураларды (крандар, шлагбаумдар) орнотулган жерлерде ажыратылма (фланец жана бурама) бириктирүүлөрдү камсыз кылууга жол берилет. Ошол эле учурда, клапандарды жайгаштыруу скважиналарда (жер астындагы газ түтүктөрү үчүн) же жер үстүндөгү газ түтүкчөлөрүндө техникалык тейлөө үчүн жеткиликтүү жерде камсыздалууга тийиш.

Ажыратылуучу муундарды жерге жайгаштырууга тыюу салынат.

6.1.6 Жер үстүндөгү газ түтүктөрү өзүн-өзү компенсациялабаган учурда, маршруттун узун түз тилкелеринде (ченемдик диаметри 150 ммге чейинки газ түтүктөрү үчүн (кошо алганда) - узундугу 200,0 мден ашык,ченемдик диаметри 150 ммден ашык газ түтүктөрү үчүн - узундугу 400,0м ашык түз тилкелерде компенсациялоочу шаймандар менен камсыз кылуу зарыл, ошондой эле газ түтүктөрү фундаменттерге орнотулган жабдууларга (СУГ бактары, компрессорлор, насостор ж.б.) жана имараттардын кириш жерлерине туташтырылган жерлерде.

6.1.7 Тышкы газ түтүктөрү үчүн түтүктөр, арматуралар жана клапандар ушул стандарттын 13-бөлүмүнүн жана Ж тиркемесинин талаптарына ылайык келиши керек.

6.2 Жер астындагы газ түтүктөрү

 6.2.1 Имараттарга, курулмаларга, инженердик коммуникацияларга, ошондой эле жасалма жана табигый тосмолорго чейинки бардык басымдагы темирдин жер алдындагы, жердин (тосмолордогу) жана жер үстүндөгү газ түтүктөрүнөн минималдуу горизонталдык жана вертикалдык ачык аралыктары ушул П Тиркеменин талаптарына ылайык кабыл алынышы керек.

Чектелген рельеф шарттарында, анын ичинде башка инженердик тармактар ​​менен параллель төшөө менен каттамдын бөлүктөрүн, имараттардын ортосунда жана имараттардын аркаларында, кысымы 0,6 МПа (6 кгс / см2) чейинки газ түтүктөрү үчүн П тиркемесинде көрсөтүлгөн аралыктардын 50% чейин кыскартууга жол берилет, ошондой эле кысымы 0,6MPaден 1,2MPa га чейинки газ түтүктөрүнөн бош турган турак эмес жана көмөкчү имараттарга чейин. Бул учурда, төмөнкү иш-чаралардын бирин камсыз кылуу зарыл:

- заводдо ширетилген бириктирүүсүн 100% текшерүүдөн өткөн, үзгүлтүксүз же электр менен ширетилген түтүктөрдү бузбай турган ыкмалар менен колдонуу. Ошол эле учурда, мындай түтүктөрдү колдонуу тилкесинин узундугу жакындашуу жеринин четинен ар бир багытта 5,0 м көбүрөөк болушу керек;

- заводдун ширетилген бирикмесин бузбай турган ыкмалар менен 100% текшерүүдөн өтпөгөн электр ширетилген түтүктөрдү, алардын узундугу жакындоо аянтынан ар бир багытта 2,0 мге чоңураак болгон корпуста төшөө менен колдонуу;

бардык ширетилген (монтаждоо) уламаларды контролдун бузулбоочу ыкмалары менен текшерүү. Газ өткөрүүчү түтүктөн кудуктун жана жер алдындагы башка инженердик тармактардын камераларынын тышкы дубалына чейинки аралыкты 0,3 м. кем эмес колдонуу керек, бул эреже кутуга салган учурда колдонулбайт. Газ өткөрүүчү түтүктөн кудукка жана башка жер алдындагы инженердик тармактардагы камераларга чейинки жарыкка каралган 0,3 м болгон аралыктагы бул коммуникация үчүн ченемдик аралыкка чейинки участокто газ өткөрүүчү түтүктөрдү тартыш болгон шартта газ өткөрүүчү түтүктөрдү төшөп жаткырууга коюлган талаптарды сактоо менен төшөө керек.

Кутудагы электр менен ширетилген түтүктөрдү төшөп жаткырган учурда акыркысы кудуктун же камеранын кырынан ар бир тарапка 2 м кем эмес чыгуусу керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөн байланыштын аба сызыгынын түркүгүнө, троллейбустун байланыш тарамына чейинки аралыкты тиешелүү чыңалуудагы абадагы электр өткөргүчүнүн сызыгынын түркүгүнө чейинкидей кабыл алуу керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөрдөн бойлото кеткен сарыктыргычы менен каналсыз төшөөнүн жылуулук тармагына чейинки минималдуу аралыгын жылуулук тармактарын каналдык төшөө сыяктуу кабыл алуу керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөн жакынкы сарыктыргычысыз каналсыз төшөөчү жылуулук тармагынын түтүгүнө чейинки жарыкка минималдуу аралыкты суу өткөрүүчү түтүккө чейинкидей кабыл алуу керек. Жылуулук тармагынын түтүктөрүнүн габаритинен чыккан анкердик тирөөчтөргө чейинки аралыкты акыркыны сактоону эске алуу менен кабыл алуу керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөн оргутуучу канализацияга чейинки горизонталь боюнча минималдуу аралыкты суу өткөрүүчү түтүккө чейинки катары алууга жол берилет.

Газ өткөрүүчү түтүктөн ичке издеги темир жолго чейинки аралыкты КЧжЭ 30-01 боюнча кабыл алуу керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөн тез күйүп кетүүчү материалдары бар кампаларга жана ишканаларга чейинки аралыкты бул ишканалардын ченемдери боюнча кабыл алуу керек, бирок КЧж Э 30-01 көрсөтүлгөн аралыктан кем болбойт.

Магистралдык газ түтүктөрү жана мунай өткөргүчтөргө чейинки газ өткөрүүчү түтүктөн горизонталь жана вертикаль боюнча минималдуу аралыкты КЧжЭ 2.05.06 талаптарына ылайык кабыл алуу керек.

0,6 МПа басымындагы жана андан жогору калктуу конуштар ортосундагы газ өткөрүүчү түтүктөрдөн жана жалпы тарамдагы темир жолдун нолдук белгилерине эң четки рельстен же жантайманын кырынан жана кырдалган топурактын алдына чейинки аралыкты 50 м кем эмес кабыл алуу керек. Кысуу шартында транспорт жана жол коопсуздугу жаатындагы мамлекеттик органдар менен макулдашуу боюнча КЧжЭ 30-01 келтирилген мааниге чейинки көрсөтүлгөн аралыкты кыскартууга жол берилет, 2,0 м кем эмес тереңдиктеги участокто газ түтүгүн төшөгөн шартта эсептелгенден көп 2-3 мм түтүктүн бетинин калыңдыгын көбөйтүү жана бардык ширетилген туташмаларды контролдун бузбоочу ыкмалары менен текшерип чыгууга жол берилет.

6.2.2 Эки же андан көп төмөнкү жана орто басымдагы газ түтүктөрүн бир траншеяга бирдей же ар кандай деңгээлде (тепкичте) салууга жол берилет. Бул учурда, газ түтүктөрүнүн ортосундагы аралык жарыкта жок эле дегенде эң ири газ түтүгүнүн тышкы диаметриндей болушу керек, бирок кеминде 0,4 м.

6.2.3 Жер астындагы газ түтүктөрүнүн, жылытуу тармактарынын каналдарынын, байланыш коллекторлорунун кесилишкен структуралардын үстүнөн же астынан өтүүсү менен ар кандай багыттагы каналдардын кесилишинде кесилишкен курулмалардын сырткы дубалдарынан эки тарапка тең 2,0 м узундукта газ түтүгүн тартууну, ошондой эле бардыгын кыйратпастан сыноону камсыз кылуу керек, кесилишинин чегинде ширетилген бириктирүүлөр жана кесилишкен конструкциялардын тышкы дубалдарынын капталдарына 5,0 м. Корпустун диаметри газ түтүгүнүн диаметринен кеминде 100-150 мм чоңураак болушу керек.

6.2.4 Газ түтүктөрүн төшөө тереңдигин газ түтүгүнүн чегине же корпуска кеминде 0,8 м чейин алып баруу талап кылынат.

Газ түтүгү магистралдарды кесип өткөндө (жолдун категориясына карабастан), газ түтүгү кеминде 1,0 м тереңдикке тартылышы керек.

Газ түтүгүнүн тереңдигин сактоонун мүмкүн эместигин негиздеген учурда, газ түтүгүн корпустун чокусуна чейин кеминде 0,6 м тереңдикте салууга жол берилет. Бул учурда, корпустун диаметри газ куурунун диаметиринен кеминде 150 мм чоңураак болушу керек. Корпустун учтары төшөөнүн тереңдиги төмөндөгөн жерлердин чектеринен ар тарапка 2,0 м чыгып турушу керек.

Трафик каралбаган жерлерде кургатылган газды ташыган газ түтүктөрүн 0,6 м тереңдикте жана кургак газды ташуучу газ түтүктөрү үчүн мезгилдүү тоңдуруу тереңдигинен жогору болбостон өткөрүүгө уруксат берилет.

6.2.5 Кургатылбаган газды ташыган газ түтүктөрүн төшөө кеминде 3% конденсат кармагычтарга жантайыңкы кыртыштын мезгилдүү тоңуу зонасынан төмөн берилиши керек.

Имараттарга жана курулмаларга кургатылбаган газдын газ өткөргүчтөрүнүн киришинде бөлүштүрүүчү газ түтүгүнө карай жантайыш болушу керек. Эгерде рельефтин шарттарына байланыштуу бөлүштүрүүчү газ түтүгүнө керектүү эңкейиш жаратылбаса, эң төмөнкү чекитке конденсат кармагычтарды орнотуу менен профилдеги үзгүлтүккө учураган газ түтүгүн тартууга жол берилет.

СУГ буулантма фазасынын газ түтүктөрүн тартуу 10-бөлүмдүн көрсөтмөлөрүнө ылайык жүргүзүлүшү керек.

6.2.6 Топурактарга газ түтүктөрүн төшөө, таштын жана таштардын үлүшү 10 смден көп, курулуш таштандылары жана гумусту киргизүү менен, калыңдыгы кеминде 20 см жана негиздин тегиз эместигинен кеминде 10 см жогору болгон жумшак же кумдуу топурактан жасалган негиздин газ түтүктөрү үчүн шайман менен камсыздалышы керек. Газ түтүгүн түтүктүн үстүнөн бери дегенде 20 см бийиктикке чейин жумшак же кумдуу топурак менен жабуу керек. Траншеяны калган тереңдикке чейин топурактын тыгыздыгынын талап кылынган деңгээлин камсыз кылган милдеттүү түрдө катмар-катмар тыгыздалган казылган топурак менен толтуруңуз.

Чоңдугу 0,025MPa (0,25 кгс / см2) төмөн топурактарда траншейдин түбүн антисептикалык жыгач устундар, бетон устундары, үйүп коюу же шагыл таштарды же шагылдарды каптоо менен бекемдөө керек. Бул учурда, газ түтүгүнүн астындагы топуракты толтуруу жана аны толтуруу ушул пункттун биринчи абзацында көрсөтүлгөндөй жүргүзүлүшү керек.

6.2.7 Эгерде газ түтүктөрүн тартуучу аймакта жер астындагы суу болсо, анда тиешелүү эсептөөлөрдү жүргүзүү менен газ түтүктөрүнүн калкып өтүшүн алдын-алуу чараларын көрүү зарыл.

6.2.8 Жер астындагы газ түтүктөрүндө башкаруу түтүктөрү камсыз кылынышы керек:

- газ түтүктөрү туташкан жерлерде;

- газ түтүгүнүн айлануу бурчтарында (ийкемдүү ийилүү жолу менен жүргүзүлгөндөрдү кошпогондо);

- тармактык тармакталган жерлерде;

- газ түтүгү тартылган иштин бир четине (кудуктардын дубалдарынын кесилишинен тышкары);

- “полиэтилен – болот” өтмөктөрүнүн жайгашкан жерлеринде;

- жерден-абага өтүүчү жерлерде;

- мүнөздүү чекиттердеги калктуу конуштардын чегинде болоттон жасалган газ түтүктөрүнүн сызыктуу участоктору боюнча, бирок кеминде 100,0 м сайын;

- мүнөздүү пункттарда, бирок кеминде ар бир 200,0 м сайын, калктуу конуштардан тышкары болоттон жасалган газ түтүктөрүнүн сызыктуу участокторунда.

6.3 Жер астындагы жана кургактыктагы газ түтүктөрү

6.3.1 Кургактыктагы газ түтүктөрү күйүүчү эмес материалдардан жасалган бош турган тирөөчтөргө, штабелдерге жана мамычаларга, газдаштырылган имараттардын дубалдары боюнча же бетон  курулмаларга жана тосмо конструкциялардын элементтерине тиркөө менен тартылышы сунушталат.

Мындай учурда төшөөгө уруксат берилет:

- эркин турган тирөөчтөргө, мамыларга, стеллаждарга жана штабелдерге бардык басымдагы газ түтүктөрүн;

- В, Г жана Д категорияларындагы бөлмөлөрү бар газдаштырылган өндүрүштүк имараттардын дубалдары боюнча 0,6 МПа (6 кгс / см2) чейинки басымдагы газ түтүктөрүн;

- бул имараттардын сырткы дубалдарына жана башка курулмаларына газ басымын жөнгө салгычтарды жөнгө салгычка киргизилгенге чейин жайгаштырганда, коомдук жана турак жай имараттарынын дубалдары боюнча, отко туруктуулуктун III-IIIa даражасынан төмөн эмес, 0,3 МПа (3 кгс/ см2) чейинки газ түтүктөрү;

- Отко туруштук берүүнүн IV-V даражасындагы коомдук жана турак жай имараттарынын дубалдары боюнча 50мм ашпаган, түтүкчөлөрүнүн номиналдык диаметри 0,005МПа (0,05 кгф / см2) чейинки газ түтүктөрү жана коомдук жана турак жай имараттарынын дубалдары боюнча 150мм ашпаган, отко туруктуулуктун III-IIIa даражасынан кем эмес.

Балдар мекемелеринин, ооруканалардын, бейтапканалардын, китепканалардын, билим берүү мекемелеринин, соода жана көңүл ачуучу жайлардын өзүнчө имараттарынын дубалдары боюнча ар кандай басымдагы газ түтүктөрүн транзиттөөгө тыюу салынат.

Турак жай жана коомдук имараттардын дубалдары боюнча транзиттик орто жана жогорку басымдагы газ түтүктөрүн тартууга тыюу салынат.

Дубалдары полимер изоляциясы бар панелдерден курулган имараттар, А жана В категориясындагы имараттар аркылуу ар кандай басымдагы газ түтүктөрүн өткөрүүгө тыюу салынат.

Эгерде балкон менен жердин ортосундагы аралык жабык болсо жана газ түтүгүнүн ушул бөлүгүнө техникалык тейлөө үчүн мүмкүнчүлүк берилбесе (жерден балконго чейинки аралык 0,5 метрден аз болсо) жана газдын топтолушу мүмкүн болсо, коомдук жана турак жай имараттарынын балкондорунун астына газ түтүктөрүн тартууга тыюу салынат.

6.3.2 Өнөр жай ишканаларынын аймагына тартылган жер үстүндөгү газ түтүктөрү жана ушул газ түтүктөрү үчүн тирөөчтөр КЧжЭ II-89 жана КЧжЭ 2.09.03 талаптарын эске алуу менен иштелип чыгышы керек.   

6.3.3 Жогорку басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү туюук дубал, бир кабаттуулардын терезеси жана эшигинин оюк орду менен төшөөгө жана В, Г жана Д категорияларындагы өрткө каршы жана өрт коопсуздугу боюнча жайлары бар көп кабаттуу өндүрүштүк имараттардын жогорку кабатынын терезесинин алдынан жана бөгөттөлгөн көмөкчү имараттардын, ошондой эле меш турган жайдан өзүнчө турган имараттардан төшөөгө уруксат берилет.

Өнөр жай имараттарында, ачылбай турган терезелердин тирөөчтөрүнүн бойлоруна жана аталган газ түтүктөрү айнек блоктору менен толтурулган жарык тешиктердин кесилишине төмөн жана орто басымдагы газ түтүктөрүн тартууга жол берилет.

6.3.4 Имараттардын дубалдары жана башка инженердик тармактар ​​боюнча төшөлгөн газ түтүктөрүнүн ортосундагы аралык жайлардын ичине газ түтүктөрүн төшөө талаптарына ылайык алынышы керек (8-бөлүм).

6.3.5 Өндүрүштүк эмес мүнөздөгү турак үйлөрдүн жана коомдук имараттардын терезелеринин тешиктеринин жана балкондорунун астындагы газ түтүктөрүнө ажыратылуучу байланыштарды коюуга жол берилбейт.

6.3.6 Жер үстүндөгү газ түтүктөрүн тартуунун бийиктиги жерден түтүктүн түбүнө чейин кабыл алынышы керек:

- транспорт каражаттарынын жана адамдардын өтүүсүнөн тышкары, эркин аймакта 0,35 м кем эмес;

- адамдар өткөн жерлерде 2,2 м кем эмес;

- транспорт каражаттарынын үзгүлтүксүз өткөн жерлеринде, өнөр жай ишканаларынын аймагында, жеке короолордун чыга беришиннен 3,5 м кем эмес;

- транспорт каражаттары үзгүлтүксүз өтө турган жерлерде, көчөлөрдүн жер астынан өткөн жерлерде (квартал ичиндеги жолдор, ошондой эле III жана IV категориядагы автомобиль жолдору), ошондой эле ири транспорттук каражаттар өтө турган жерлерде кеминде 5,0 м;

- троллейбустун байланыш түйүнү менен кесилиштерде 7,3 м кем эмес (жүрүү бөлүгүнүн үстүңкү бөлүгүнөн);

- ички темир жол капталдары жана жалпы тармактын жолдору менен кесилиштерде - ГОСТ 9238 талаптарына ылайык.

6.3.7 “Жер-аба” кесилиштеринде, газ түтүгү катуу беттерди кесип өткөн жерлерде (асфальт, бетон, тротуар плиталары ж. б.) жана келечекте катуу беттерди орнотуу пландаштырылып жаткан жерлерде, газ түтүктөрү кеминде. камтуу деңгээлинен 0,3 м жогору корпустун ичинде болушу керек. Корпустун диаметри газ түтүгүнүн диаметринен 100-150мм чоңураак болушу керек.

Газ түтүктөрүнө механикалык зыян келтирүү мүмкүнчүлүгү алынып салынган жерлерде (аймактын өтпөс бөлүгү ж.б.), корпусту орнотуу талап кылынбайт. «Жер-аба» кесилиштеринде газ түтүгүн коррозиядан коргогон, жерден кеминде 0,3 м бийиктикте коргоочу изолятордук жабууну камсыз кылуу керек.

6.3.8 Кургатылбаган газды ташыган жер астындагы газ түтүктөрү эң төмөнкү чекиттерде конденсатты кетирүүчү шаймандар менен (жабык шайманы бар дренаждык арматуралар) кеминде 3% эңкейиш менен салынышы керек. Мындай газ түтүктөрү үчүн жылуулук изоляциясы талап кылынат.

6.3.9 СУГ газ түтүктөрүн тартуу 11-бөлүмдүн көрсөтмөлөрүнө ылайык жүргүзүлүшү керек.

6.3.10 Тиректерге орнотулган жана жер үстүндөгү (жээксиз) газ түтүктөрүнөн имараттарга жана курулмаларга, ошондой эле жер үстүндөгү инженердик коммуникацияларга чейинки горизонталдуу ачык аралыктар ушул стандарттын П Тиркемесинде көрсөтүлгөн мааниден кем болбошу керек.

6.3.11 Жер үстүндөгү газ түтүктөрүнүн жана төшөөнүн башка инженердик коммуникацияларынын ортосундагы аралык түтүктөрдүн ар бирин орнотуу, текшерүү жана оңдоо мүмкүнчүлүгүн эске алуу менен кабыл алынышы керек, бирок ушул стандарттын П тиркемесинде көрсөтүлгөндөн кем эмес.

6.3.12 Газ өткөргүчтөрү менен аба электр чубалгыларынын, ошондой эле кабелдердин ортосундагы аралык ушул стандарттын П Тиркемесинин талаптарына ылайык алынышы керек.

6.3.13 Жер үстүндөгү газ түтүктөрүнүн тирөөчтөрүнүн ортосундагы уруксат берилген эң жогорку аралыктар газ түтүктөрүнүн диаметри боюнча милдеттүү түрдө кабыл алынышы керек:

Газ куурунун диаметри, мм      Колдоо аралыгы, м

Ду50                                                       5,0

Ду65                                                                   6,0

Ду80                                                                   6,5

Ду100                                                     7,0

Ду125                                                     8,0

Ду150                                                     10,0

Ду200                                                     12,0

Ду250                                                     14,5

Ду300                                                     16,5

Ду400                                                     23,2

Ду500                                                     23,4

Түтүктүн дубалынын жоондугунун жогорулашы менен байланышкан өзүн-өзү актай турган сыйымдуулугу үчүн тийиштүү эсептөөнү жүргүзүүдө аба газ түтүктөрүнүн тирөөчтөрүнүн ортосундагы аралыкты көбөйтүүгө жол берилет.

6.3.14 КЧжЭ II-89 ылайык, башка максаттар үчүн түтүкчөлөрү бар газ түтүктөрүнүн тирөөчтөрүнө, мамыларына, стеллаждарына, штабелдерине төшөөнү камсыз кылууга жол берилет.

6.3.15 Газ түтүктөрүн электр кабелдери жана зымдары менен, анын ичинде газ түтүктөрүн тейлөөгө арналган (кубаттуулук, сигнал берүү, диспетчерлөө, клапанды башкаруу үчүн) биргелешип төшөө ЭООЭнин (электр орнотмолорун орнотуу эрежелеринин) көрсөтмөлөрүнө ылайык жүргүзүлүшү керек.

6.3.16 Темир жол жана автомобиль көпүрөлөрүнө газ түтүктөрүн төшөө КЧжЭ 2.05.03 талаптары менен жол берилген учурларда жүргүзүлүшү керек. Ошол эле учурда, газ түтүктөрүн тартуу көпүрө курулуштарында газдын топтолуу мүмкүнчүлүгүн (ал агып кеткен учурда) жокко чыгарган жерлерде жүргүзүлүшүнө уруксат берилет.

6.3.17 Тирөөчү посттордун, эстакадалардын жана мамылардын пайдубалдарынын жер алдындагы коммуникацияга чейинки аралыгы кеминде 0,5 м (жарыкта) алынышы керек.

6.4 Газ түтүктөрүн суу тосмолорунан жана сайлардан өткөрүү

6.4.1 Гидрологиялык, инженердик-геологиялык жана топографиялык изилдөөлөрдүн маалыматтарынын негизинде суу тосмолорунан өткөн газ түтүктөрүнүн суу астында өтүүлөрү талап кылынат.

6.4.2 Суу алдындагы дарыялардын кесилиштерин суу баскан жайылманын минималдуу туурасы менен эрозияга учурабаган, жээктери түз, туруктуу жетүүчү аймактарда камсыз кылуу талап кылынат. Суу алдындагы өтмөктүн бөлүгү агымдын динамикалык огуна перпендикулярдуу болуп, таштак топурактын бөлүктөрүнөн алыс болушу керек.

6.4.3 Төмөнкү суу деңгээли 75,0 м жана андан ашык суу тосмолорунун туурасы бар газ түтүктөрүнүн суу астындагы кесилиштери, газ агымынын эсептик көрсөткүчүнүн 0,75 ар биринин өтүмдүүлүгү менен эки линияда каралышы керек.

Туюк газ түтүктөрүнүн керектөөчүлөрүнө жана өндүрүштүк керектөөчүлөргө газдын үзгүлтүксүз берилиши камсыздалса, бул керектөөчүлөр суу алдындагы өтмөктү оңдоо мезгилиде отундун башка түрүнө өтүү мумкүнчүлүгү болсо, экинчи (резервдик) газ түтүктөрүн өткөрбө коюуга жол берилет.

6.4.4 Керектөөчүлөрдү газ менен камсыз кылууга арналган газ түтүктөрү, газ менен камсыздоодо үзгүлтүктөргө жол бербеген газ түтүктөрү, туурасы 75,0 мден кем суу тосмолорун кесип өткөндө, же жайылма бийик суу горизонтунун (ГВВ) деңгээлинде 500,0 мден ашык болгондо, 10% камсыздоо жана суу каптоонун узактыгы 20 күндөн ашык суу ташкындаган суулар, ошондой эле суу түбү жана жээктери туруксуз болгон дарыялар жана суу тоскоолдуктары, экинчи (резерв) линияны тартууга жол берилет.

Туурасы 75м ден аз суу тоскоолдуктары керектөөчүлөрдү газ менен үзгүлтүккө учуратпай жабдуу үчүн багытталган газ өткөрүүчү түтүктөр менен кесилишүүдө, же 10 пайыздык камсыз болуп жана ташкын суулардын каптоосунун узактыгы 20 күндөн ашканда жогорку суулардын горизонтунун (ЖСГ) деңгээли боюнча жайылманын туурасы 500м ден жогору болгондо, ошондой эле түбү жана жээктери туруктуу эмес тоо дарыяларында жана суу тоскоолдуктарында экинчи (резервдик) түтүктү өткөрүүгө жол берилет.

6.4.5 Автоунаа жана темир жол көпүрөлөрүнөн суу алдындагы жана жер үстүндөгү газ түтүктөрүнө чейинки суу тоскоолдуктарынан өткөн жерлериндеги горизонталдык минималдуу аралыктар 6-таблицага ылайык алынышы керек.

6-таблица

6.4.6 Суу алдындагы өтмөктөр үчүн түтүктөрдүн калыңдыгы эсептелгенден 2 мм көбүрөөк, бирок 5 ммден кем болбошу керек. Диаметри 250 ммден кем газ түтүктөрү үчүн газ түтүгүнүн терс көтөрүлүшүн камсыз кылуу үчүн түтүктөрдүн калыңдыгын көбөйтүүгө жол берилет.

6.4.7 Өткөрүү узундугун аныктаган газ түтүгүнүн суу алдындагы өтмөгүнүн чектери СГБ менен чектелген тилкедеги ыктымалдуулуктун 10% дан төмөн эмес деңгээлинде карап чыгуу үчүн талап кылынат Жабуучу клапандар ушул аймактын чегинен тышкары жайгаштырылышы керек.

6.4.8 Суу алдындагы өтмөктөрдөгү параллелдүү газ түтүктөрүнүн окторунун ортосундагы аралык 30.0 м кем эмес кабыл алынышы керек.

Эрозияга дуушар болбогон каналы бар кеме жүрбөөчү дарыяларда, ошондой эле калктуу конуштардын чектериндеги суу тосмолорунан өтүүдө бир траншеяга эки газ түтүктөрүн тартууну камсыз кылууга жол берилет. Бул учурда газ түтүктөрүнүн ортосундагы аралык 0,5 метрден кем болбошу керек.

Суу баскан жерлерде газ түтүктөрүн тартууда, газ түтүктөрүнүн ортосундагы аралык газ түтүгүнүн сызыктуу бөлүгү менен бирдей болушуна жол берилет.

6.4.9 Суу алдындагы өтмөлөрдө газ өткөрүүчү түтүктөрдү өткөрүүдө кесип өтүүчү суу тоскоолдуктарынын түбүнө тереңдетип жүргүзүүнү эске алуу керек. Балластталган газ түтүгүнүн үстүңкү катмарынын бийиктиги, өткөөл аяктагандан кийин   25 жыл ичинде суунун нугунун жайылып кетиши мүмкүн боло тургандыгын эске алуу менен алдын-ала болжолдонгон төмөнкү профилден 0,5 м төмөн кабыл алынышы керек,

      Түбү аска таштуу участоктордон турган суу тоскоолдуктары аркылуу өтүүчү суу алдындагы өтмөлөрдө газ өткөрүүчү түтүктөрдү өткөрүүнүн тереңдигин азайтууга жол берилет, бирок түтүк чөктүргөн газ өткөрүүчү түтүктөрдүн баш жагы бардык учурда газ түтүктөрүн эксплуатациялоо мөөнөтүнө эсептелген көлмөнүн түбүн суу жеп кетүү мүмкүн боло турган белгиден төмөн болушу керек.

6.4.10 Траншеянын түбү боюнча туурасы аны иштеп чыгуу ыкмаларына жана кыртыштын мүнөзүнө, суу тоскоол режимине жана изилдөө жүргүзүү зарылдыгына жараша кабыл алынышы керек.

Суу алдындагы траншеялардын капталдарынын тик болушу КЧжЭ III-42 талаптарына ылайык кабыл алынышы керек.

6.4.11 Суу алдындагы газ түтүктөрүн калкып чыгуусуна каршы эсептөө (туруктуулук үчүн) жана аларды балластташтыруу КЧжЭ 2.05.06 талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

6.4.12 Суу алдындагы өтмөктөрдүн тилкелерине коюлган газ түтүктөрү үчүн изоляцияны бузуудан сактоочу чечимдерди кароо керек.

6.5 Темир жол жана автомобиль жолдору аркылуу газ түтүктөрүнүн кесилиштери

6.5.1 Газ түтүктөрүнүн темир жолдор менен, ошондой эле автомобиль жолдору менен кесилиштери эреже боюнча 90 ° бурчта каралышы сунушталат.

Тар шарттарда жолдорду кеминде 60 ° бурч менен кесип өтүүгө уруксат берилет.

Темир жол тилкелери менен кесилишкен жерлеринде жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдөн минималдуу аралыгы төмөнкүдөй кабыл алынат:

- көпүрөлөргө, түтүктөргө, туннелдерге, жөө адамдар өтүүчү жерлерге жана темир жолдордогу (адамдар көп чогулган) туннелдерге - кеминде 30,0 м;

-  багытты көрсөтүүчү жебеге чейин (миздердин башы, чамгарактын мизи, соруп алуучу кабелдердин рельстерге кошулган жерлери) – 10м темир жолдору үчүн;

- темир жолдор үчүн кеминде 10,0 м;

-    байланыш тарамынын таянычтарына чейин - кеминде 3,0 м.

Көрсөтүлгөн аралыктарды кыскартууга кесилишкен курулмаларга жооптуу уюмдар менен макулдашуу боюнча жол берилет.

Жалпы тармактын темир жолдору аркылуу өткөн газ түтүктөрүнүн кесилиштеринде идентификациялык мамыларды (белгилерди) орнотуу зарылдыгы транспорт жана жол коопсуздугу жаатындагы мамлекеттик органдар менен макулдашуу боюнча чечилет.

6.5.2 Темир жол трассалары, I, II категориядагы автомобиль жолдору, жогорку ылдамдыктагы жана жүк ташуучу жолдор, магистралдык көчөлөр жана жалпы шаардык маанидеги жолдор менен кесилишкен жерлерде бардык басымдагы жер астындагы газ түтүктөрүн төшөө болоттон жасалган кутуларда болууга тийиш.

Кутуга салынган газ түтүгүнө эрин кирүүнү камсыз кылуучу диэлектрикалык шакектер менен жабдылышы керек. Кутунун учтары ийкемдүү материал менен жабылышы керек. Кутунун бир четинде коргоочу шаймандын астына созулган башкаруу түтүгүн, ал эми калктуу конуштар аралык жогорку басымдагы газ түтүгүн камсыздоо үчүн - жолдун четинен же темир жол трассасынын четки темир жолунан кеминде 50,0 м алыстыкта ​​чыгарылып алынган, үлгү алуу шайманы бар чыгуучу штепсель менен камсыз кылуу керек.

III жана IV категориядагы жолдорду, көчөлөрдү жана жергиликтүү маанидеги жолдорду кесип өткөндө кутуларга жайгаштыруу талап кылынбайт. Региондук маанидеги жүк ташуучу жолдордогу газ түтүктөрүнө кутуларды орнотуу жөнүндө чечимди долбоорлоочу уюм кыймылдын интенсивдүүлүгүнө жараша, жергиликтүү архитектура бөлүмү тарабынан тийиштүү инженердик-техникалык шарттарда аныкталат. Бул учурда, бекемдик жана узак мөөнөттүү шарттарга жооп берген металл эмес кутуларды коюуга жол берилет.

Кутунун шакекче мейкиндигинде газ менен камсыздоо тутумун тейлөөгө арналган электрдик коргонуу үчүн иштөөчү байланыш кабелин, телемеханиканы, дренаждык кабельди тартууга уруксат берилет.

6.5.3 Кутунун диаметри газ түтүгүнүн диаметринен 100-150 мм чоңураак болушу керек. Кутунун учтары ар бир багытта төмөнкүдөй аралыкта чыгарылышы керек:

- жол төшөгүнүн четинен же көчөлөрдүн жүрүүчү бөлүгүнөн 2,0 м;

- темир жол подстанциясынын дренаждык түзүлүшүнүн четинен (арык, арык, резерв), өнөр жай ишканасынын темир жол трассасынын четки темир жолунан, автомобиль жолдорунун өтүүчү бөлүгүнүн четинен 3,0 м;

- жалпы тармактын темир жол трассасынан 10,8 м.

Бардык учурларда, кутулардын учтары кеминде жердин түбүнүн же казуунун үстүңкү бөлүгүнөн кеминде 2,0 м аралыкта чыгарылышы керек.

6.5.4 Темир жол трассаларынын жана автомобиль жолдорунун астына газ түтүгүн тартуу тереңдиги жол кыймылынын коопсуздугун камсыз кылуу үчүн курулуш иштеринин ыкмасына жана кыртыштын мүнөзүнө жараша алынышы керек.

Газ куурун темир жолдун этегинен же каптоонун чокусунан баштап нөлдүк белгилерде жана чуңкурларда корпустун чокусуна төшөөнүн минималдуу тереңдиги, эгерде жээктин этегинен тосмо болсо, м:

жалпы тармактын темир жолдорунун астында - 2,0 (дренаждык курулмалардын түбүнөн - 1,5), ал эми пункция ыкмасы менен жумуш аткарууда - 2,5;

трамвай жолдорунун, темир жол жана автомобиль жолдорунун астында:

1,0 - жумушту ачык ыкма менен өндүрүүдө;

1.5 - перфорациялоо, горизонталдуу бургулоо же калканды киргизүү аркылуу жумуштарды аткарууда;

2.5 - ишти пункция ыкмасы менен аткарууда.

Ошол эле учурда, жалпы тармактын темир жолдорунун кесилиштеринде, газ түтүгүн кутудан тышкары бөлүктөрдө жер астындагы катмардан эки багытта 50,0 м алыстыкта, ​​жаткыруунун тереңдигин жер бетинен газ түтүгүнүн чокусуна чейин кеминде 2,10 м алыстатуу керек.

Кыш мезгилинде ташылган газдын температурасы 5 ° Сден жогору болгон газ түтүктөрү үчүн топурактуу топурактарда жалпы тармактын темир жолунун астынан өтүүлөрдү уюштурганда, топурактын үшүк жылышынын бирдей болушуна жылуулуктун таасири алынып салынган шарттарга ылайык, алардын минималдуу төшөлүшү текшерилиши керек. Эгерде берилген температуралык режимди камсыз кылуу мүмкүн болбосо, топуракты алмаштыруу же башка долбоордук чечимдерди караштыруу керек.

6.6 Ажыратуучу шаймандарды газ түтүктөрүнө жайгаштыруу

6.6.1 Газ түтүктөрүндөгү ажыратуучу түзүлүштөр төмөнкүлөрдү камсыз кылышы керек:

- турак жай, коомдук, өндүрүштүк имараттарга же жанындагы имараттардын тобуна киргенде;

- газ керектөөчү жайлардын алдында;

- гидравликалык сыныктын киришинде;

- гидротехникалык жаракадан чыкканда, эки же андан ашык гидротехникалык жаракасы бар тутумдарда илмек газ түтүктөрү менен;

- көчө газ түтүктөрүнөн бутактарда өзүнчө кичирайондорго, кварталдарга, турак үйлөрдүн топторуна;

- газ менен камсыздоонун коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн камсыз кылуу максатында газ түтүктөрүнүн айрым тилкелерин ажыратууга;

- газ түтүгүнүн тилкелерин кесүү үчүн;

- суу тосмолорун эки же андан ашык сызыктар менен, ошондой эле суу тоскоолунун горизонту менен 75,0 м жана андан ашык суу тосмосунун бир сызыгын кесип өткөндө;

- жалпы тармактын темир жолдору жана I жана II категориядагы автомагистралдар өтүүдө.

Ажыратуучу шаймандар төмөнкүлөр үчүн берилбеши мүмкүн:

- эгерде тармакта жайгашкан бөлүштүрүүчү газ түтүгүнөн ажыратуучу шайман газды жөнгө салуу пунктунан 100,0 м ашык эмес аралыкта жайгашса, ишканалардын ишкананын газды жөнгө салуучупунктунун алдынан;

- жалпы тармактын темир жол трассаларынын жана I жана II категориядагы автомобиль жолдорунун кесилишинде, ажыратуучу түзүлүш болгондо, жолдордон (жолдордон) 500,0 м ашык эмес аралыкта, кесилиште газ менен камсыздоонун токтотулушун камсыз кылуу (сызыктуу клапандар, ГЖС ажыратуучу түзүлүштөр, газ бөлүштүрүүчү станция).

6.6.2 Тышкы газ түтүктөрүндөгү ажыратуучу түзүлүштөр кудуктарга, жер шкафтарына же тосмолорго, ошондой эле газдаштырылган имараттардын дубалдарына жайгаштырылышы керек.

Орто жана төмөнкү басымдагы жер астындагы газ түтүктөрүндө, эксплуатациялоочу уюм менен макулдашуу боюнча, сейсмикалуулугу 9 балл болгон шарттарда иштөөгө ылайыкташтырылган, заводдун коррозияга каршы полимердик каптоочу жана сабагы чыккан килемдин астында ширетүүчү жер астындагы өчүргүчтөрдү орнотууга жол берилет. Бул учурда, бул шайманды орнотуу орду көчөлөрдүн жүрүүчү бөлүгүнөн тышкары берилиши зарыл.

Газ түтүктөрүндө ажыратуучу түзүлүштөрдү газ түтүгүнүн вертикалдык жана горизонталдык тилкелерине жер деңгээлинен 1,8 м ашык эмес бийиктикте тейлөө үчүн жеткиликтүү жерге орнотууга жол берилет.

6.6.3 Ажыратуучу шаймандардын жайгашуусу техникалык тейлөө үчүн жеткиликтүү жерде болушу керек.

Параллелдүү газ түтүктөрүндө орнотулган ажыраткыч шаймандар техникалык тейлөөнүн, орнотуунун жана демонтаждоонун жеңилдигин камсыз кылган аралыкта бири-бирине салыштырмалуу жылыш керек.

6.6.4 Скважиналарда, клапандарды орнотууну жана демонтаждоону камсыз кылган компенсациялык шаймандар менен камсыз кылуу талап кылынат.

Бардык басымдагы газ түтүктөрүндөгү кудукка болоттон жасалган фланецтүү арматуралар орнотулганда, ордун толтуруучу түзүлүштүн ордуна жантайыңкы фланецти киргизүүгө уруксат берилет.

Ширетүүчү туташтыруу үчүн жасалган темир арматураны орнотуу ордун толтуруучу шаймансыз жана кыйгач койгучсуз жүргүзүлүшү керек.

6.6.5 Кудуктар курулуш линиясынан кеминде 2,0 м аралыкта жана ишканалардын аймагын тосуу менен камсыздалышы керек.

Унаанын өтүүсү жок жана адамдардын өтүүсү жок жерлерде скважиналардын люктары жер деңгээлинен жогору болуусу сунушталат.

6.6.6 Газдаштырылган имараттардын дубалдарына орнотуу үчүн берилген ажыратуучу түзүлүштөр ушул стандарттын П тиркемесинин көрсөтмөлөрүнө ылайык жайгаштырылышы керек.

Өчүрүүчү клапандар 1,8 мден ашык бийиктикте жайгаштырылганда, оңдоп-түзөөнүн оңой болушун камсыз кылуу үчүн, күйүүчү эмес материалдардын шаты бар аянтчаларын караштыруу керек.

6.6.7 Өнөр жай жана башка ишканалардын аймагы аркылуу өткөн циклдик газ бөлүштүрүүчү түтүкчөлөрдүн бөлүгүнө орнотуу үчүн иштелип чыккан ажыратуучу түзүлүштөр ушул ишканалардын аймагынан тышкары жайгаштырылууга тийиш.

6.6.8 Гидрожарылуу станциясынын имаратынан чыккан газ түтүктөрүнүн кириш жана чыгуучу жерлеринде ажыратуучу түзүлүштөрдү орнотуу газды жөнгө салуу станциясынан кеминде 5,0 м жана 100,0 м ашык эмес аралыкта жүргүзүлүшү керек.

От жагуучу жайларга жана өнөр жай имараттарынын тиркемелеринде жайгашкан газды жөнгө салуучу ажыратуучу түзүлүштөр, техникалык жактан тейлөө үчүн ыңгайлуу жерде газды жөнгө салуучу пунктан 5,0 мден алыс эмес аралыкта, тышкы көтөрүлгөн газ түтүктөрүндө болууга жол берилет.

6.6.9 6.6.1-пунктуна ылайык, газ өткөрүүчү түтүктөрдүн суу тосмолору менен кесилишинде орнотуу үчүн берилген ажыратуучу түзүлүштөр, жээктерде муздун дрейфтик белгилеринен 10% жогору жана бийик тоолуу дарыяларда, GWV белгилеринен төмөн эмес бийиктиктерге жайгаштырылууга тийиш, 2% коопсуздук менен.

Ошол эле учурда, айлампа түрүндөгү газ түтүктөрүндө өчүрүү шаймандары эки жээкте, ал эми туюк газы бар жалгыз газ түтүктөрүндө - бир жээкте, өткөөлгө чейин (газ жолу менен) камсыз кылынышы керек.

6.6.10 Темир жол өтмөктөрүнө орнотуу үчүн берилген ажыратуучу түзүлүштөр төмөнкүдөй жайгаштырылышы керек:

- туюк газ түтүктөрүндө - өткөөлгө чейин 500,0 м ашык эмес (газ агымы боюнча);

- шакекче газ түтүктөрүндө - өткөөлдүн эки тарабында, өткөөлдөн 500,0 м ашык эмес аралыкта.

6.6.11 А классына ылайык (МАСТ Р 54808) клапандын тыгыздыгы бар шар клапандарын тышкы газ түтүктөрүндө өчүрүүчү клапан катары колдонуу сунушталат.

Өчүрүүчү клапандардын иштөө мөөнөтү анын иштешин кеминде 30 жыл камсыз кылышы керек.

6.7 Газ түтүктөрүндөгү курулмалар

6.7.1 Ажыратуучу шаймандарды газ түтүктөрүнө жайгаштыруу үчүн кудуктар күйбөй турган, нымга туруктуу жана био туруктуу материалдардан жасалышы керек. Кудуктардын конструкциялары жана материалы аларга жер астындагы суулардын киришин жокко чыгарган шарттан алынышы керек.

Кудуктардын дубалдарынын сырткы бети жылмакай, шыбалган жана битумдуу суу өткөрбөй турган материалдар менен капталган болушу керек.

6.7.2 Газ түтүгү кудуктун дубалдары аркылуу өткөн жерлерде кутуларды камсыз кылуу керек.

Корпустун диаметри газ түтүгүнүн диаметринен 100 мм чоңураак болушу керек.

Корпустун учтары кудуктун дубалдарынын чектеринен эки тараптан кеминде 0,2 м алыс болушу керек.

Корпустун учтары газ түтүгүнүн жылышына тоскоол болбогон, ийкемдүү нымга чыдамдуу материал менен жабылышы керек.

6.7.3 Механикалык бузулууларды көзөмөлдөөчү түтүктөрдөн, контролдоочу-өлчөө пункттарынын контакттык өткөргүчтөрүнөн, конденсат кармагычтардын суу өткөрүүчү түтүктөрүнөн, гидротехникалык пломбалардан жана жер астындагы крандардын штангаларынан коргоо үчүн, бетон, темир бетон же башка фундаменттерге орнотулушу керек болгон килемдерди камсыз кылуу талап кылынат, алардын туруктуулугун камсыз кылат жана алардын чөгүүсүн алдын алат.

6.7.4 Жер астындагы газ түтүгүндөгү курулмалардын (скважиналар, өчүрүү жана жөндөөчү клапандар, башкаруу түтүктөрү, конденсат кармагычтар жана башкалар) жайгашкан жерин аныктоо үчүн газ түтүгүнүн үстүнө же анын жанына (имараттардын жана курулмалардын дубалдарына же атайын таяныч постторуна) орнотулган индикатор плиталарын орнотуу керек.

6.8 Коррозиядан коргоо

6.8.1 Газ түтүктөрүн долбоорлоодо МАСТ 9.602 талаптарына ылайык, топурактын коррозиялык активдүүлүгү жана адашкан агымдардын болушу эске алынышы керек.

6.8.2 Коррозия активдүүлүгү жогору топурактарга салынган жер астындагы болоттон жасалган газ түтүктөрү же аларда адашкан электр тогу болгондо, электрохимиялык активдүү коргоону камсыз кылуу талап кылынат.

Жер астындагы болоттон жасалган газ түтүктөрүн орточо жана төмөн дат баскан топурактарга өткөрүүдө түтүктөрдү активдүү электрохимиялык коргоо талап кылынбайт.

Бардык жер алдындагы болот түтүктөрү керектүү деңгээлдеги коргонуу, адгезия жана үзгүлтүксүздүктү камсыз кылуу үчүн курама "жогорку күчөтүлгөн" типтеги изолятордук жабууну талап кылат.

Жер астындагы төшөөчү темир газ түтүктөрүнүн ширетилген бириктирүүлөрүн коргоо ысыкта кысылуучу жеңдер менен камсыздалышы керек.

Жер астындагы газ түтүгүнүн туташтыруучу бөлүктөрү маршруттук шарттарда жерге орнотуу технологиясынын мүмкүнчүлүгүнө негизделген, коррозияга каршы битум-уретан каптоо же полимер-битум лентасы менен жылууланышы керек.

Жер астындагы газ түтүктөрүн коррозиядан коргоо МАСТ 9.602 талаптарына, белгиленген тартипте бекитилген ченемдик-техникалык документтерге жана ушул бөлүмчөнүн талаптарына ылайык иштелип чыгышы керек.

Аба газ түтүктөрүн айлана чөйрөнүн таасиринен коргоону курулуш аймагындагы тышкы абанын эсептик температурасында 5 жылдан кем эмес иштөө мөөнөтүн камсыз кылган боёк жана лак жабуусун колдонуу менен камсыз кылуу керек.

Коргоочу жабуу үчүн материал ушул стандарттын 13.4-бөлүмчөсүнүн талаптарына шайкеш келиши керек.

6.8.3 Калктуу конуштардын чегиндеги жер астындагы газ түтүктөрүндө дат басуудан активдүү электрохимиялык коргоону уюштурууда, жер астындагы же жер үстүндөгү көрсөткүчтөрдү көзөмөлдөө-өлчөө пункттарын, алардын ортосундагы аралыктар 200,0 мден ашпаган, калктуу конуштардын аймагынан тышкары жерлерде - 500,0 мден ашпаган, айдоо жерлеринде долбоор менен белгиленген орнотулушун камсыз кылуу керек.

Газ түтүктөрүнүн жер астындагы металл байланыштары менен кесилишинде көзөмөлдөө жана өлчөө пункттарын орнотуу зарылдыгы дат баскан шарттарга жараша долбоорлоочу уюм тарабынан чечилет.

6.8.4 Газ түтүктөрүнүн коргоочу электр потенциалын өлчөө үчүн газ түтүктөрүндө ажыратуучу шаймандарды, конденсат кармагычтарды жана башка жабдууларды жана курулмаларды колдонууга жол берилет.

6.8.5 Газ түтүктөрүн электрохимиялык коргоо үчүн электр изоляторлорун (ЭИ) же изоляциялык фланецтик туташууларды (ИФТ) камсыз кылуу керек:

- газ түтүгүнүн жерден жана кире беришинен;

- гидротехникалык сыныктан киргенде жана чыкканда;

- газ түтүктөрүнүн имараттын металл конструкциялары жана инженердик тармактар ​​аркылуу газ түтүгүнүн жер менен электрдик байланышы мүмкүн болгон имараттарга киргенде;

- адашкан агымдардын булагы болгон объектке газ түтүгүнүн кире беришинде;

- газ түтүктөрүн кесүү үчүн;

- электрохимиялык коргоо тутумдары менен камсыздалган газ түтүктөрү электрохимиялык коргоо тутумдары менен камсыздалбаган газ түтүктөрүнө туташкан жерлерде.

Эгерде газды жөнгө салуучу пунктарда же жер алдындагы СКГ резервуарларынын жер контурунун жайылышына каршылык 50.0 мден ашса, газ түтүктөрүнө ОКБны орнотпоого жол берилет.

Бул газ түтүгү салынган тирөөчтөрдүн металл конструкцияларынан аба газ түтүктөрүн электр изоляциясын, МАСТ16338-85E полимердик материалдарынан жасалган электр изоляциялык прокладкалар (бешиктер) же диэлектрикалык касиеттери бар башка материалдар менен камсыз кылуу зарыл.

6.8.6 Жер астындагы газ түтүктөрүндө ОКБны орнотууну камсыз кылуу керек.

Газ түтүктөрүндө ОКБ жана ИФТ жердин деңгээлинен 0,5 м кем эмес жана 1,8 м бийиктикте жайгаштырылышы керек.

ОКБдан эшик жана терезе тешикчелерине чейинки аралык, ачык оттун булактары, электр жабдуулары жана башкалар ушул стандарттын П тиркемесинин көрсөтмөлөрүнө ылайык камсыздалышы керек.

6.8.7 Кудуктардагы газ түтүктөрүнүн фланецтик туташуулары үчүн туруктуу щунтирлөөчү электр бирикмелерин камсыз кылуу керек.

6.8.8 Электрохимиялык коргонуу жайларынан жана алардын контакттык түзүлүштөрүнөн СКГ цистерналарына чейинки аралык кеминде 5,0 м аралыкты алышы керек.

6.8.9 Негизги өткөргүч катары чагылгандын тикелей урушуна каршы болоттон жасалган СКГ цистерналарынын коррозиядан коргоочу коргоочулары берилиши мүмкүн. Бул учурда РД 34.21.122 талаптары эске алынышы керек.

6.8.10 Түтүктөрдүн ортосундагы темир өткөргүчтөр жана тилкелүү болоттон жасалган (тешүү ыкмасы менен салынгандан башка) өтө бекемделген типтеги изолятордук каптамага ээ болушу керек.

6.8.11 Жер үстүндөгү газ түтүктөрү курулуш аймагындагы сырткы абанын эсептик температурасында сыртка пайдалануу үчүн арналган жана газ түтүктөрүнүн кеминде 5 жыл иштөө мөөнөтүн камсыз кылган, эки катмардуу праймерден жана эки катмардан турган лак же эмаль катмарынан турган каптоо менен атмосфералык коррозиядан корголушу керек.

6.8.12 Электрохимиялык коргоо боюнча чечимдер газ түтүктөрүнүн кеминде 30 жыл иштөө мөөнөтүн камсыздоону эске алуу менен кабыл алынышы керек.

6.8.13 ПОС бөлүгүн иштеп чыгууда, жер астындагы газ түтүктөрүн жана ушул түтүктөрдүн электрохимиялык коргонуу каражаттарын бир эле мезгилде курууну камсыз кылуу, ошондой эле түтүктү төшөгөндөн жана толтургандан кийин 3 айдан ашпаган мөөнөттө түтүктөрдү электрохимиялык коргоо каражаттарын пайдаланууга киргизүү сунушталат. Эгерде белгиленген мөөнөттө туруктуу электрохимиялык коргонуу каражаттарын ишке киргизүү мүмкүн болбосо, анда убактылуу ECP тутуму камсыз кылынышы сунушталат. Курулуш мезгилинде куурдун убактылуу корголушу коргоочу орнотмолор менен камсыздалышы керек. Коргоочу топурактын каптал генераторунан 3,0-5,0 м аралыкта мезгилдүү кыртыштын тоңушунун тереңдигинен төмөн тереңдикте орнотулат. Убактылуу коргоочу орнотмолордун ортосундагы аралык 1,0-3,0 км түзөт.

6.9 Полиэтилен түтүктөрүнөн жасалган газ түтүктөрү

6.9.1 Бул бөлүмчө полиэтилен түтүктөрүнөн (мындан ары "газ түтүктөрү") жер астындагы газ түтүктөрүн жаңыдан долбоорлоодо жана реконструкциялоодо эске алынышы керек болгон кошумча талаптарды камтыйт.

Бул бөлүмчөнүн талаптары полиэтилен түтүктөрүн тартуу жолу менен жүргүзүлүп жаткан металлдын эскилиги жеткен (эскирген) жер астындагы газ түтүктөрүн реконструкциялоодо да аткарылышы керек.

6.9.2 Газ түтүктөрүн куруу үчүн полиэтилен түтүктөрүн колдонуунун аянты, газдын басымына жана курамына жараша, 7-таблицага ылайык жана 6.9.3 -6.9.4-пункттарында келтирилген талаптарды эске алуу менен кабыл алынышы керек.

7-таблица

6.9.3 Полиэтилен түтүктөрүнөн газ өткөргүчтөрү катушкалардагы же барабандардагы (узун түтүктөрдөгү) түтүкчөлөрдөн же өлчөнгөн узундуктагы түтүктөрдөн, орнотулган жылыткычтар менен, муфталар менен бириктирилген же физикалык башкаруу ыкмалары менен бардык туташууларды 100% текшерүү менен камсыз кылынышы керек.

Ошол эле учурда, бириктирилген туташтырылган полиэтилен түтүктөрүнүн калыңдыгы 5 мм кем эмес болуш керек жана ПЭ100 дөн төмөн эмес маркасындагы полиэтиленден алынышы керек.

Калыңдыгы ар башка болгон түтүктөрдү жана арматураларды бириктирип ширетүүгө жол берилбейт.

6.9.4 Газ түтүктөрүн куруу үчүн колдонулган полиэтилен түтүктөрү МАСТ Р 50838 ылайык коопсуздук коэффициентине ээ болушу керек.

Калктуу конуштардын аймактарына орнотулган газ түтүктөрү үчүн төмөн басымдагы полиэтилен газ түтүктөрү үчүн SDP SDP11ден, ПЭ100 ашпаган же PE 100 / PE 100-RCден коопсуздук коэффициенти 3,2ден кем болбогон түтүктөрдү жана арматураларды колдонуу керек, 2.0 - калктуу конуштар аралык газ түтүктөрү үчүн.

Газдын басымы 0,3 МПа чейин жана 225 мм же андан аз диаметрде, PE 80, PE 100 же PE 100 / PE 100-RC жасалган полиэтилен түтүктөрү жана арматурасы 11ден ашпаган, ал эми 225 ммден жогору - SDR 17.6 ашпаган.

6.9.5 Полиэтилен түтүктөрүнөн газ түтүктөрүн тартууга жол берилбейт:

- болжолдуу тышкы температурасы -45 ° Сден төмөн аймактарда;

- толук иштебеген жана карст участокторунда;

- калктуу конуштардын аймагындагы чөгүүнүн II тибиндеги топурактарда;

- жер үстүндө жана кургактыкта;

- ушул стандарттын 6.9.12 - 6.9.13-пункттарында көрсөтүлгөн жасалма жана табигый тосмолор аркылуу жаңы иштелип чыккан өтмөктөрдүн участокторунда.

6.9.6 Өтө көпмө жер кыртыштарда полиэтилен газ түтүктөрү сезондук тоңдуруу зонасынан төмөн коюлушу керек.

6.9.7 Газ түтүктөрүн гидравликалык эсептөө Д тиркемесине ылайык жүргүзүлүшүнө мүмкүнчүлүк берилет.

6.9.8 Төмөн басымдагы металлдык газ түтүгүн реконструкциялоодо ага төмөнкү басымдагы жана орто басымдагы газ түтүктөрү үчүн эсептөөгө ылайык полиэтилен түтүктөрү тартылышы мүмкүн.

6.9.9 Бардык басымдагы полиэтилен газ түтүктөрүнөн имараттарга, курулмаларга, инженердик коммуникацияларга (жылуулук тармактарынан тышкары), ошондой эле жасалма жана табигый тосмолорго чейинки горизонталдык жана вертикалдык минималдуу так аралыктар ушул стандарттын П Тиркемесинин талаптарын эске алуу менен болоттон жасалган газ түтүктөрүндөй кабыл алынышы керек.

Тар шарттарда кээ бир жерлерде, П Тиркемесиндеги аралыкта көрсөтүлгөн аралыктардын 50% чейин кыскартууга жол берилет, эгерде жакындоо тилкелеринде төмөнкү талаптардын бири аткарылса жана алардын ар бир багыты боюнча 5,0 м (төмөн басым үчүн 2,0 м) болсо:

- байланышсыз узун түтүктөрдү колдонуу;

- орнотулган жылыткычтары бар муфталар менен байланышкан узундуктагы түтүктөрдү колдонуу;

- өлчөнгөн узундуктагы түтүктөрдү болот корпуска төшөө;

- 6.2.1-пунктунун талаптарын эске алуу менен болот түтүктөрүнө алмаштыруу.

Полиэтилен түтүктөрүн (темир түтүктөрдүн сыртында) жакындап калган жерлерде ачык төшөөчү жерлер механикалык бузулуулардан (металл корпустар, торлор, темир-бетон плиталар ж.б.) корголушу керек.

полиэтилен газ түтүгүнүн ширетилген жана башка кошулмалары жана анын ачык бөлүктөрү имараттардан жана курулмалардан кеминде 5,0 м аралыкта жайгашкан учурда, орто басымдагы полиэтилен газ түтүгүн тазалоодо (0,3 МПа чейин) имараттардан жана курулмалардан реконструкцияланган төмөнкү басымдагы болоттон жасалган газ түтүгүнө чейинки минималдуу аралыктар төмөнкү басымдагы болот газ түтүктөрүнүн ченемдерине ылайык, ушул стандарттын 6.2.1-пунктунун жана П тиркемесинин талаптарын эске алуу менен кабыл алынышы мүмкүн.

6.9.10 Полиэтилен газ түтүктөрү менен жылытуу тармактарынын ортосундагы ачык жердеги минималдуу вертикалдык аралык полиэтилен түтүктөрүн полиэтилендин кабыл алынган маркасы үчүн белгиленген температурадан жогору жылытуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарган шарттан аныкталууга тийиш.

6.9.11 Полиэтилен газ түтүгүн түтүктүн чокусуна төшөө тереңдиги кеминде 1,0 м, ал эми болжолдуу тышкы аба температурасы минус 40 ° Сден (минус 45 ° Сге чейин) төмөн болгон аймактарда - 1,4 м болушу керек. Полиэтилен түтүктөрүн тартуу каралган, металл газ түтүктөрүн төшөө тереңдиги 6.2.4-пункттун талаптарына ылайык келиши керек.

6.9.12 1: 5 же андан ашык жантайыңкы рельефке коюлган газ түтүктөрү үчүн траншеянын эрозиясын алдын-алуу чараларын караштыруу керек. 1: 2 же андан ашык жантайыңкы газ түтүктөрүн тартууга жол берилбейт.

6.9.13 Газ түтүктөрүн жалпы тармактын темир жолдору жана I-II категориядагы автомобиль жолдору аркылуу, жогорку ылдамдыктагы автомобиль жолдорунун, негизги көчөлөрдүн жана жалпы шаардык маанидеги жолдордун, ошондой эле төмөнкү суу горизонту менен 25,0 мден ашык туурасы бар суу тосмолору аркылуу өтүү темир түтүктөрдөн жасалышы керек. Болот газ түтүктөрүн реконструкциялоодо жалпы тармактын темир жолдору аркылуу өтүүлөрдөн жана алар үчүн полиэтилен түтүктөрүн тазалоодон ченемдер каралбаган өткөөлдөрдөн тышкары, көрсөтүлгөн участоктордо жол берилет.

6.9.14 Газ түтүктөрүн өнөр жай ишканаларынын кирүүчү темир жолдору, бардык категориядагы автомобиль жолдору (6.9.13-пунктунда көрсөтүлгөндөрдү кошпогондо), калктуу конуштун чектериндеги региондук, жергиликтүү жана жүк мааниси бар магистралдык көчөлөрдүн жана жолдордун кесилиштери, ошондой эле коллекторлор, туннелдер менен кесилиштер жана каналдар, ошондой эле газ түтүктөрүнүн кудуктарда дубалдары аркылуу өтүүчү жерлери металл корпустарда каралышы керек. Көрсөтүлгөн участоктордо полиэтилен түтүктөрүн тартып жатканда кошумча корпустарды орнотуу талап кылынбайт.

Полиэтилен түтүктөрүн I жана II категориядагы автомагистральдар жана 6.9.13-пунктта келтирилген башка максаттардагы жолдор аркылуу өткөн жерлерде полиэтилен түтүктөрүн берүүгө болот, эгерде орточо тыгыздыктагы полиэтиленден жасалган узун түтүктөр ширетилбей жана кесилиш участокторунда башка кошулмаларсыз колдонулса.

6.9.15 Полиэтилен газ куурун төшөө корпуста болот, бул газ түтүктөрү сыяктуу эле, ушул стандарттын 6.2.3, 6.5.2 - 6.5.4, 6.7.2-пункттарынын талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек. Ошол эле учурда, полиэтилен газ түтүгүнүн тереңдиги бардык учурларда кеминде 1,0 м, ал эми долбоордук температурасы минус 40 ° Cден минус 45 ° C чейин болгон аймакка төшөө учурунда - түтүктүн жогору жагынан 1,4 м кем эмес болушу керек.

6.9.16 Полиэтилен түтүктөрүн төшөө учурларында жана корпустун учтарынын эки жагына 5,0 м, ошондой эле алар эскирген болоттон жасалган газ түтүктөрүнөн өткөн жерлерде полиэтилен газ түтүктөрү ширетилген же башка кошулмалар болбошу керек.

Эгерде үзгүлтүксүз түтүктү тартуу талабын аткаруу мүмкүн болбосо, түтүктөрдү (кылдарды) туташтыруу жылыткычтары бар муфталар же куйма ширетүү менен жүзөгө ашырылышы керек, ошол эле учурда ширетилген бириктирүүлөрдү физикалык башкаруу ыкмалары менен 100% текшерүүнү камсыз кылуу керек.

6.9.17 Полиэтилен жана болот түтүкчөлөрүн шакекче мейкиндигине тейлөөчү байланыш кабелин, телемеханиканы, телефон жана дренаждык электр кабелин төшөөгө жол берилбейт. Бул байланыштарды калыбына келтирилген болоттон жасалган газ түтүгүнүн жана анын корпусунун айланма мейкиндигинде калтырууга болот.

6.9.18 Корпусун орнотуу жана алардын долбоорун газ түтүктөрүнө орнотуу зарылчылыгы, жер астындагы канализациясыз жана категориясыз топурак жолдорунун, анын ичинде айылдык калктуу конуштардын аймагынын инженердик түйүндөрүнөн өткөндө, долбоорлоочу уюм тарабынан чечилет. Бул учурда, асбест-цемент же полиэтилен түтүктөрүн берүүгө уруксат берилет, ал эми жолдун астына төшөө тереңдиги кеминде 1,5 м болушу керек.

6.9.19 Полиэтилен газ түтүктөрүндөгү арматуралар жана шаймандар болоттон жасалган газ түтүктөрүндөй болушу керек. Полиэтилен крандарын жерге орнотууга (кудуксуз) жол берилет, эгерде алар ковер шайманы менен корпуска же башка коргоочу түзүлүшкө жайгаштырылса.

6.9.20 Имараттарга кире бериш темир түтүктөрдөн жасалышы керек. Имараттын пайдубалынан полиэтилен газ түтүгүнө чейинки аралык төмөнкү басымдагы газ түтүгү үчүн кеминде 1,0 м, орточо басым үчүн 2,0 м болушу керек.

6.9.21 Эки же андан көп полиэтилен газ түтүктөрүн, ошондой эле полиэтилен жана болоттон жасалган газ түтүктөрүн бир траншеяга төшөөгө уруксат берилет. Жарыктагы газ түтүктөрүнүн ортосундагы аралык газ түтүктөрүн орнотуу жана оңдоо боюнча жумуштарды аткаруу мүмкүнчүлүгүнүн шарттарынан алынышы керек, бирок кеминде 0,4 м болуш керек.

6.9.22 Полиэтилен түтүктөрү бири-бирине ширетилген орнотмолордо бири-бири менен туташтырылышы керек же орнотулган жылыткычтары бар муфталар - түтүк дубалынын калыңдыгы 5 ммден кем эмес.

0,6 МПа чейин басымдагы полиэтилен газ түтүктөрүн темир бөлүктөр менен туташтыруу ажыратылма (фланец) жана бир кесим (коңгуроо түрүндөгү кадимки же бири-бирине дал келген күчөтүлгөн түрлөрү) түрүндө берилиши керек. Ажыратылуучу байланыштар кудуктарга, жер түбүндөгү туруктуу байланыштарга же кудуктарга жайгаштырылышы керек.

Адаттагы типтеги ажыратылгыс бириктирүүлөр 0,3 МПа ашпаган басымы бар газ түтүктөрүндө болушу керек.

Полиэтилен түтүгүн темир түтүккө же арматурага туташтыруу үчүн туруктуу полиэтилен болот бириктирүүлөрүн колдонуу сунушталат. "Полиэтилен-болот" бирикмесинин полиэтилен бөлүгүн газ түтүгүнүн вертикалдык бөлүгүндө жер деңгээлинен жогору жайгаштырууга жол берилбейт.

6.9.23 Полиэтилен газ түтүгүнө бутактарды туташтыруу полиэтилен арматурасынын же болоттон жасалган оюктун жардамы менен камсыздалууга тийиш. Болот койгучтардын узундугу кеминде 0,8 м болушу керек.

6.9.24 Полиэтилен түтүктөрүнүн бир диаметрден экинчи диаметрге өтүүсү, ошондой эле газ түтүкчөлөрүнүн бурулуштары магистралдык газ түтүгүнө туура келген дубалдын калыңдыгы бар бирдей күчтүүлүк полиэтиленден жасалган арматураларды колдонуу менен жүргүзүлүшү керек.

Диаметри 63 мм жана андан аз болгон полиэтилен ийилиши, орто басымдагы газ түтүгүнүн бурулуштары жок болгон учурда, төшөлгөн жерине карабастан, түтүктүн радиусу кеминде 25 Дн (тышкы диаметрлери) болгон ийкемдүү ийилүүгө жол берилет.

Диаметри 63 миллиметрге чейинки төмөнкү басымдагы газ түтүктөрү үчүн, жумуштун долбооруна жана технологияга ылайык түтүктөрдү ысык абалда ийип аткарган радиусу кеминде 3Дн болгон полиэтилен түтүктөрүнүн бурулуштарын камсыз кылууга жол берилет.

6.9.25 Полиэтилен газ түтүктөрүндөгү башкаруу түтүктөрү газ түтүгү темир жолдорду, трамвай жолдорун, автомобиль жолдорун, каналдарды, коллекторлорду жана туннелдерди кесип өткөндө, ошондой эле ажыратылуучу муундарды колдонууда жерден полиэтилен түтүктөрүнүн чыгышындагы тике жер астындагы жер тилкелеринде металлдык корпустун бир четинде болушу керек, ажыратылуучу бирикмелердин эркин жайгашкан жерлеринде жана полиэтилен газ түтүгү тартылган газ түтүгүнүн калыбына келтирилген болот участогунун тилкелеринин биринде. Ширетилген кошулмалары жок жана кесилишинин узундугу 150,0 мден ашпаган түтүктү тартууда башкаруу түтүкчөсүн орнотпоого жол берилет.

6.9.26 Полиэтилен түтүктөрүнөн жасалган газ түтүгүн таштак топурактарга, I жана II типтеги чөгүү топурактарына, орто көңдөйлүү жана таштар менен таштар кирген топурактарга, ошондой эле темир газ түтүктөрүн реконструкциялоо учурунда полиэтилен түтүктөрүн жаткырган жерлерге (темир газ түтүгүнөн тышкары) төшөө учурунда, газ өткөргүчтөрү үчүн жумшак (кошулмалары жок 2 смден ашык) көңдөйлүү эмес топурактан же калыңдыгы 20 см ден кем эмес, жана ошол эле жумшак топурактан же кумдан толтурулган түтүктүн жогорку генератрикасынан кеминде 20 см бийиктикке чейин шайман менен камсыз кылуу керек..

6.9.27 Полиэтилен газ түтүгүнүн калктуу конуштардан тышкары жерлерде газдын, каттамын белгилөө бири-биринен 500,0 м ашык эмес аралыкта жана газ түтүгүнүн огунан 1,0 м аралыкта, газ агымы боюнча оңго, ошондой эле ийилген жерлерде жайгашкан идентификациялык белгилерди орнотуу менен камсыз кылынышы керек, ошондой эле бутактардын жайгашкан жерлери жана башкаруу түтүктөрүнүн жайгашкан жери жана газ түтүгүнүн жогору жагында 2,5-4,0мм2 кесилиши бар изоляцияланган алюминий же жез зым менен төшөө керек.

Газ түтүктөрүнүн трассасын белгилөө үчүн изоляцияланган зым колдонулганда, зым жерге жеткирилген жерлерге жана башкаруу түтүкчөлөрүнүн жайгашкан жерлерине идентификациялык белгилер коюлушу мүмкүн.

6.9.28 Полиэтилен түтүктөрүн тартуу аркылуу реконструкцияланган газ түтүктөрүнүн учтары полиэтилен менен болот түтүктөрүнүн ортосунда тыгыздалган өзүнчө участоктор (участкалар) менен чектелиши керек. Конструкцияны тыгыздоо долбоор тарабынан аныкталат.

Мындай тилкелердин узундугу катушкалардагы (барабандардагы) үзгүлтүксүз түтүктөрдүн узундугун эске алуу менен аныкталат жана эреже боюнча 150,0 метрден ашпашы керек.

Газ өткөргүч трассасынын жергиликтүү шарттарына, газ түтүгүн реконструкциялоонун технологиясына, имараттардын тыгыздыгына жана кабаттарынын санына жана башкаларга жараша тилкелердин узундугун 500,0 м чейин көбөйтүүгө жол берилет, эгерде: ширетилген бириктирүүлөрдүн саны 3 даанага чейин турган узун түтүктөр; ширетилген бириктиргичтери физикалык жактан текшерилген, орнотулган жылыткычтар менен бириктирилген муфталар менен бириктирилген узундуктагы түтүкчөлөр

6.9.29 Калктуу конуштардын аймагында реконструкцияланган газ түтүктөрүнүн полиэтилен газ түтүгүнүн жана ачык (темир газ түтүгүнөн тышкары) тилкелерин белгилөө башкаруу түтүктөрүнүн жайгашкан жерлеринде жана бардык коммуникация тармактары менен кесилиштеринде жайгашкан идентификациялык белгилерди орнотуу менен жана газ түтүгүнүн үстүнөн (0 аралыкта) орнотуу менен камсыз кылынышы керек, полиэтилен газ түтүгүнүн чокусунан 25 м) изоляцияланган алюминий же жез зым, кесилиши 2,5-4,0мм2 жана полиэтилен сигнал тасмасы кеминде 0,20 м, өчпөс жазуусу менен: "Абайлагыла. Газ ".

Полиэтилен газ түтүктөрүнүн 1,0 мден кем тереңдикте жана жолдордун астына төшөлгөн жерлердеги ачык тилкелери, жер казуу иштери жүргүзүлүп жатканда механикалык бузулуулардан корголушу керек. Коргоо ыкмасы долбоор менен аныкталат.

Реконструкцияланган болоттон жасалган газ түтүгүндөгү полиэтилен газ түтүгүнүн узундугу боюнча, изоляцияланган алюминий же жез зым жана сигналдык тасманы төшөө талап кылынбайт.

6.9.30 Полиэтилен түтүктөрүнүн тышкы диаметри реконструкцияланган болоттон жасалган газ түтүгүнүн ички диаметирине карата төмөнкүлөрдөн кем эмес кабыл алынышы керек.

- 20мм аз - кылдарды колдонууда (ширетилген кошулмаларсыз);

- 40мм аз - өзүнчө түтүктөрдөн ширетилген кылдарды колдонууда.

6.9.31 Болот газ түтүктөрүн реконструкциялоонун долбоордук чечимдери болоттон жасалган, электрондук химиялык коррозиядан, башка металл кесилиштеринен жана газ түтүктөрүнүн бөлүктөрүнөн коргоону камсыз кылышы керек. Реконструкцияланып жаткан газ түтүгүнүн активдүү коргоосун сактоо зарылдыгы, газ өткөргүч трассасынын конкреттүү шарттарына, биргелешкен коргоонун болушуна жана анын башка жер алдындагы курулуштарга тийгизген таасирине, газ түтүгүнүн айрым участокторунун жоопкерчилик деңгээлине жана анын техникалык абалына жараша долбоорлоочу уюм тарабынан чечилет.

7 Газды жөнгө салуучу пункттары (ГЖП) жана газды жөнгө салуу оротмолору (ГЖО)

Газдын басымын төмөндөтүү жана аны газ менен камсыздоо тутумдарында белгиленген деңгээлде кармап туруу үчүн газды жөнгө салуучу пункттар (ГЖП) жана газды жөнгөсалуу оротмолор (ГЖО) менен камсыз кылуу керек.

Коопсуздук шаймандары менен газ басымын жөнгө салгычтарды колдонууга жол берилет.

7.1 Газды жөнгө салуучу пункттарды (ГЖП)  жайгаштыруу

7.1.1 Газды жөнгө салуучу пункттар (ГЖП) максатына жана техникалык мүмкүнчүлүгүнө жараша:

- имараттардын тиркемелеринде;

- бир кабаттуу өндүрүштүк имараттарга же буу казандарына курулган өзүнчө имараттарда;

- өзүнчө турган имараттарда;

- газдаштырылган имараттардын сырткы дубалдарындагы шкафтарда же күйбөй турган материалдардан жасалган туруктуу таянычтарда;

- I жана II даражадагы газдаштырылбаган өндүрүштүк имараттардын күйбөгөн изоляциясы менен жабуулары боюнча;

- эгерде климаттык шарттар технологиялык жабдуулардын жана приборлордун (приборлордун) кадимки иштешине жол берсе, өнөр жай ишканаларынын аймагындагы чатырдын алдындагы ачык тосулган аянттарда.

Тургузулган жана турак жай жана коомдук имараттарга бекитилген (өндүрүштүк имараттардан тышкары) ГЖП камсыз кылууга, ошондой эле аларды ар кандай багыттагы имараттардын жер төлөлөрүндө жана жер төлөлөрүндө аралаштырууга тыюу салынат.

ГЖП участокторунун сейсмикалуулугун аныктоо сейсмикалык микрондоштуруунун негизинде же КР КЧжЭ 20-02 берилген көрсөтмөлөргө ылайык жүргүзүлүшү керек.

7.1.2 Калктуу конуштардын аймагындагы өзүнчө турган ГЖП станциялары (анын ичинде шкафтар орнотулган) ушул стандарттын П тиркемесинин талаптарына ылайык жайгаштырылышы керек.

Кириш газынын басымы 0,3 МПа (3 кгс / см2) чейин, ГЖП ушул курулуш ченемдеринин П тиркеменин талаптарын эске алуу менен, газдаштырылган турак жайлардын жана коомдук имараттардын С0 классындагы отко туруктуулугу кеминде III даражадагы сырткы дубалдарына (металл каптоочу жана күйүүчү изоляциялуу панелдерден жасалган дубалдардан тышкары) жайгаштырууга уруксат берилет.

Учурдагы гидротехникалык жарака станциясынын сырткы дубалдарына 0,6 МПа га чейинки газдын басымы менен ГЖП орнотулушу мүмкүн.

7.1.3 Эгерде климаттык шарттар уруксат берсе, жабдуунун бир бөлүгүн (клапандар, фильтрлер ж.б.) ГЖПнын бөлүгүнөн алууга уруксат берилет. ГПЖ бөлүгүнүн сыртында жайгашкан жабдуулар тосмо менен тосулушу керек, ГПЖнын имаратына жанаша же ГПЖ менен  жалпысынан тосмо болушу керек.

7.1.4 Өнөр жай ишканаларынын жана башка өнөр жай ишканаларынын аймагындагы ГПЖ станциялары (анын ичинде тирөөчтөргө орнотулган шкафтар) КЧжЭ II-89 талаптарына ылайык жана ушул стандарттын П тиркемесинде көрсөтүлгөн аралыктарды эске алуу менен өрткө каршы туруу даражасына жана өндүрүш категориясына жараша жайгаштырылышы керек.

Кирүү газынын басымы 0,6 МПа (6 кгс / см2) ашпаган ГПЖлар Г жана Д категорияларындагы бөлмөлөр менен, ошондой эле газдаштырылган буу казандарынын, кир жуугуч жайлардын, химиялык тазалоочу ишканалардын өзүнчө имараттарында, I жана II даражада отко туруктуулук деңгээлинен төмөн болбогон өндүрүштүк имараттарга тиркелиши жана курулушу мүмкүн жана башка ушул сыяктуу объектилер отко туруштук берүүнүн I жана II даражасынан төмөн эмес.

Улай салынган курулмалар туюк өрткө каршы газ өтпөгөн дубал тарабынан имараттарга ыкташышы керек.

Кириш басымы 0,6 МПа (6 кгс / см2) жогору болгон ГЖП жана үзгүлтүксүз технологиялык процесстер менен ишканаларды гидротехникалык жаракалар үчүн, сырткы айланып өтүүчү түтүктөр (айланып өтүүчү жолдор) мүмкүн болгон сыныктар кулап түшкөн зонанын чегинен тышкары ажыратуучу түзүлүштөрдү орнотушу керек.

Шкаф тибиндеги гидравликалык жараканы чыгуунун капталынан чатырга чыкканга чейин, C0 отко туруштук берүүчү класстагы I, II даражадагы газдаштырылган өндүрүштүк имараттардын күйбөй турган изоляциясы бар чатырларда жайгаштырууга жол берилет, андан чыгуудан кеминде 5,0 м аралыкта.

Чатыр үстүндөгү котельна үчүн, ушул котельныйдын ичине, ошондой эле ушул котельная орнотулган имараттын чатырына гидротехникалык жарака станциясын жайгаштырууга жол берилбейт.

7.1.5 Кандайдыр бир багыттагы имараттардын тышкы дубалдарына 0,6 МПа дан 1,2 МПага чейин (6 кгс / см2 ден 12 кгс / см2 га чейин) кирүүчү газ басымы бар шкаф тибиндеги гидравликалык жараканы орнотууга тыюу салынат.

Газдаштырылган турак жай, коммуналдык, коомдук жана административдик имараттардын сырткы дубалдарына балкондордун, лоджиялардын, консольдардын жана башка имараттардын жалпы корпусунан чыгып турган объектилердин астына, кабаттардын үстүндөгү объектилердин астына шкаф тибиндеги гидравликалык жаракаларды орнотууга тыюу салынат.

7.1.6 Өзүнчө бөлүнгөн гидротехникалык жарака имараттары бир кабаттуу I жана II даражадагы чатыр менен өрткө каршы турушу керек. Бардык гидротехникалык жаракалар бөлмөлөрүнүн кирпич дубалдарынын жана фундаменттеринин жупташкан жерлери байланууга тийиш.

Гидравликалык сынык бөлмөсүн бөлүп турган дубалдар I типтеги өрткө каршы жана газ өткөрбөгөн дубалдар менен камсыздалышы керек. Кирпичтен жасалган бөлүүчү дубалдар эки жагына шыбалган болушу керек.

Бөлүүчү дубалдарга, ошондой эле гидротехникалык жарака жабдуулары бекитилген имараттардын дубалдарына түтүн жана желдетүүчү түтүктөрдү орнотууга жол берилбейт (гидротехникалык жарака бөлүгүнүн чектеринде).

Бөлүнүп, бекитилген жана орнотулган гидравликалык жараканы жөнгө салуучулардын бөлмөлөрү А категориясындагы бөлмөлөр үчүн SNiP 2.09.02 жана MSN 2.02-01 тарабынан белгиленген талаптарга жооп бериши керек.

7.1.7 Гидротехникалык жарака бөлмөсүн жылытуу муктаждыгын климаттык шарттарга, ташылган газдын нымдуулугуна жана колдонулган шаймандардын жана приборлордун конструкцияларына жараша аныктоо талап кылынат.

Муздатуучу заттын максималдуу температурасы 130 ° Cден ашпашы керек.

Жергиликтүү жылыткычты гидравликалык жарака станциясына орнотууда, жылытуучу түзүлүш көзкарандысыз чыгуучу, технологиялык бөлмөдөн, ошондой эле гидротехникалык жарака станциясынын башка бөлмөлөрүнөн бөлүнүп, өрттүн чыдамдуулугу 2,5 сааттан кем болбогон дүлөй газга жана отко чыдамдуу дубалдары бар өзүнчө бөлмөгө жайгаштырылышы керек.

Жылуулук орнотмосуна газ жеткирүүчү түтүк жана жылытуу тутумунун түтүктөрү газ басымын жөндөгүчтөрдүн бөлмөсүнүн дубалынан өткөндө, газ өтүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруучу без пломбалары же башка пломбалары болушу керек.

7.1.8 Жардыргыч жана өрт коопсуздугу камсыздалган шартта, шкаф тибиндеги гидротехникалык жарака бөлүктөрүн жылытуу үчүн газ очокторун колдонууга жол берилет.

7.1.9 Гидротехникалык жарака станциясынын бардык бөлмөлөрүндө саатына кеминде үч жолу аба алмашууну камсыз кылган табигый жана жасалма жарыктандыруу жана табигый туруктуу желдетүү камсыздалышы керек.

         7.2 Газды жөнгө салуу оротмолорун (ГЖО) жайгаштыруу

7.2.1 Гзды жөнгө салуу орнотмолору экиден ашпаган башкаруу сызыгы бар шайман менен 0,6 МПа (6 кгс / см2) ашпаган газдын басымы менен камсыздалышы керек.

7.2.2 Газды жөнгө салуу орнотмолору газдаштырылган имараттарга, эреже боюнча, газ түтүктөрүнүн кире беришине жакын жерде, газ колдонгон агрегаттар жайгашкан отканаларда жана өнөрканаларда же аларга ачык тешиктер менен туташкан 1 сааттын ичинде үч жолудан кем эмес аба алмашуусу бар чектеш бөлмөлөрдө жайгаштырылышы керек. ГЖОлорду А, В жана С категорияларындагы бөлмөлөргө жайгаштырууга жол берилбейт.

ГЖОдон башка өзүнчө имараттарда жайгашкан керектөөчүлөргө газ жеткирүүгө жол берилбейт.

ГЖО жабдуулары механикалык бузулуулардан корголушу керек жана ГЖО жайгашкан жер жарыктандырылышы керек.

ГЖОну тепкичтин астына коюуга жол берилбейт.

7.2.3 Бир ГЖО ошол эле имараттын башка бөлмөлөрүндө жайгашкан жылытуучу блокторго газ берүүгө уруксат берилет, эгерде бул блоктор бирдей газ басым режиминде иштесе жана газ кызматы персоналынын күнү-түнү блоктор жайгашкан бөлмөлөргө кирүүсү камсыздалса.

7.3 ГЖП жана ГЖО үчүн жабдуулар

7.3.1 ГЖПда жана ГЖОдо фильтрди, коопсуздук өчүрүү клапанын (КӨК), газ басымын жөнгө салуучуну, коопсуздукту камсыздоочу клапанды (ККК), контролдук өчүрүү клапандарын, приборлорду, газ чыгым эсептегичтерин, ошондой эле айланма газ түтүктөрүнүн орнотмолорун (айланып өтүү жолдорун - байпас) орнотуу керек.

Шкафта жайгашкан ГПЖ үчүн КККны шкафтын сыртына чыгарууга уруксат берилет. Эгерде, өндүрүш шарттары газ менен камсыздоодо үзгүлтүктөргө жол бербесе, ГЖПда же ГЖОдо КККны орнотпой коюуга жол берилет. Бул учурларда, жол берилген чектен тышкары газ басымынын жогорулашы же төмөндөшү жөнүндө сигнал берүүчү шайман талап кылынат.

Турак жайларды газ менен камсыздоодо шкаф тибиндеги ГЖПга айланма газ түтүкторүнүн орнотмолорун орнотпоого жол берилет.

7.3.2 Айланма газ түтүгүндө (айланып өтүүдө) эки ажыратуучу шайманды катар-катар орнотууну камсыз кылуу керек.

Айланма газ түтүгүнүн диаметри газ басымын жөндөгүчтүн клапан отургучунун диаметринен кем болушу керек.

Кириш басымы 0,6 МПа (6 кгс / см2) жогору болгон ГЖП үчүн  жана үзгүлтүксүз технологиялык процесстери менен ишканалардын ГЖПсу үчүн сырткы айланма газ түтүктөрүнүн орнотмосу (айланып өтүүчү жолдор) мүмкүн болгон ГЖПнын кулап кетүү зонасынан тышкары ажыраткыч шаймандарды орнотуу менен камсыз кылынышы керек.

Кириш газынын басымы 0,6 МПа (6 кгс / см2) жогору жана өткөрүү жөндөмдүүлүгү 5000 м3 / сааттан ашкан ГЖО үчүн айланып өтүүнүн ордуна кошумча резервдик контролдоо линиясын караштыруу керек.

7.3.3 ГЖП жана ГЖО үчүн басымды жөнгө салууну тандоо, керектөөчүлөр тарабынан газдын максималдуу чыгымдалышына жана талап кылынган басымдын төмөндөшүнө ылайык жүргүзүлүшү керек. Кысымды жөнгө салгычтын өткөрүмдүүлүгү максималдуу эсептелген газ агымынан 15 - 20% жогору болушу керек.

Газ агымынын максималдуу долбоордук ылдамдыгы 50 000 м3 / саат жана андан жогору болгон өнөр жай ишканаларын ГЖПсын жөнгө салуучу шайман катары башкаруу клапандарын колдонууга жол берилет.

7.3.4 Коопсуздукту камсыз кылуучу клапанды орнотуу басымды жөндөгүчтүн астына коюу керек. СБС орнотмосу басым жөндөгүчтүн артына, ал эми сарптоо ченегич бар болсо – андан кийин коюлат.

Ажыратуучу шаймандар СБСтин алдына коюулушу керек.

7.3.5 ПСКнын кубаттуулугун текшерүү Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулуп жаткан "Басым идиштерин куруу жана коопсуз иштетүү эрежелеринин" көрсөтмөлөрүнө ылайык жүргүзүлүшү керек.

РСК тарабынан чыгарыла турган газдын көлөмү аныкталууга тийиш:

- эгерде кысым жөнгө салгычтын алдында жабык клапан болсо - формула боюнча:

                                            Q≥0.0005Qd, (3),

мында Q - ПСК тарабынан бир сааттын ичинде ташталуучу газдын көлөмү, м3 / саат (0 ° C жана 0.10132MPa);

Qd - басым жөнгө салуучунун эсептик кубаттуулугу, м3 / саат (0 ° C жана 0,10132MPa);

- формула боюнча, кысым жөнгө салуучунун алдында ПЗК жок болгон учурда:

катушка клапандары бар басым жөнгө салгычтар үчүн

                                               Q≥0.01Qd, (4),

электрондук башкаруусу бар контролдоочу шаймандар үчүн

                                                Q0.02Qd, (5).

Эгерде ГРПга (ГРУ) бир нече басымды жөнгө салгычтарды орнотуу керек болсо, анда ПСК чыгарган газдын көлөмү төмөнкү формула менен аныкталууга тийиш:

                                                 Q / ≥Qn, (6),

бул жерде Q'- PSK тарабынан бир сааттын ичинде ташталуучу газдын талап кылынган жалпы көлөмү, м3 / саат (0 ° C жана 0.10132MPa температурасында);

n - газ басымын жөндөгүчтөрдүн саны, даана;

Q - ар бир жөнгө салгыч үчүн бир сааттын ичинде ПСК тарабынан чыгарыла турган газдын көлөмү, м3 / саат (0 ° C жана 0,10132 МПа температурада).

7.3.6 ГЖОдо жана ГЖПда газдын кириш жана чыгыш басымын жана температурасын өлчөө үчүн көрсөтүүчү жана жазуучу түзүлүштөрдү орнотууну камсыз кылуу керек. Шкафта жайгашкан ГЖОдо жаздыруучу шаймандардын орнотулушун камсыз кылбоого жол берилет.

Бардык ГЖП жана ГЖО үчүн (анын ичинде шкафтык) телеметрия блогун орнотуу үчүн орун каралышы керек.

Бир газ түтүгүнө экиден ашык газ эсептегич орнотууга болбойт.

7.3.7 ГЖП жана ГЖОдо желдетүүчү жана чечилүүчү түтүктөрдү орнотуу зарыл. Желдетүү түтүктөрү жайгаштырылышы керек:

- биринчи ажыратуучу шаймандан кийин кирүүчү газ түтүгүндө;

- эки ажыратуучу шаймандардын ортосундагы айланма газ түтүгүндө (айланып өтүүдө);

- профилактикалык текшерүү жана оңдоо иштерин жүргүзүү үчүн өчүрүлө турган жабдуусу бар газ түтүгүнүн бөлүктөрүндө.

Желдетүүчү түтүктөрдүн шарттуу диаметри кеминде 20 мм болушу керек. Ушундай эле басымдагы желдетүүчү түтүктөрдү жалпы желдетүүчү түтүктөргө бириктирүүгө жол берилет.

ПСКдан чыккан газды чыгаруучу чечилүүчү түтүгүнүн шарттуу диаметри, клапандын чыгуучу түтүгүнүн шарттуу диаметри менен барабар болушу керек, бирок 20мм кем эмес.

Желдетүүчү жана чечилүүчү түтүктөрдү сыртка газ таркатуу үчүн коопсуз шарттарды камсыз кылган жерлерге чыгаруу керек, бирок имараттын карнизинен 1,0 м бийиктикте.

  Желдетүүчү жана чечилүүчү түтүктөрдө минималдуу бурулуштар болушу керек. Желдетүүчү жана чечилүүчү түтүктөрүнүн аягында, атмосфералык жаан-чачындын ушул түтүктөргө кирүүсүн жокко чыгаруучу шаймандар менен камсыз кылуу керек.

7.3.8 Шкафтык ГЖПнын ПСКдан жана айкалыштырылган басым жөндөгүчтөрдөн газды буруп кетүүчү, таянычтарга орнотулган түтүктөр жер деңгээлинен 4 м ден кем эмес бийиктикке чыгаруу керек, ал эми шкафтык ГЖПны жана айкалыштырылган басым жөндөгүчтөр имараттын дубалына орнотулса имараттын жээктемесинен 1мден бийик чыгарылат

7.3.9 Жарылуучу зоналары бар ГЖП бөлмөсүндө жайгашкан электрдик чыгуучу сигнал жана электр жабдуулары бар контролдук өчүрүү клапандары жарылууга жол бербөө менен аткарылышы керек.

Кадимки конструкциядагы электрдик чыгуу сигналы бар контролдук өчүрүү клапандары кооптуу аймактан тышкары күйбөй турган материалдардан жасалган кулпулануучу шкафта (кутучада) же ГЖПнын газга чыдамдуу (жанаша) дубалына бекитилген өзүнчө ГЖПнын бөлмөсүндө жайгаштырылышы керек.

Импульстук газ түтүктөрүн ушул бөлмөгө киргизүү бөлүп алуучу түзүлүштөр аркылуу жүргүзүлүшү керек, алар контролдук өчүрүү клапандары бар бөлмөлөргө газ кирүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарышы керек же ар бир импульстук газ түтүгүндө тешиктин диаметри 0,3 ммден ашпаган дроссель шайбаларын орнотуу менен.

Импульстуу газ түтүктөрүнө дросселдүү шайбаларды агым өлчөгүчтөргө орнотууга жол берилбейт.

Контролдук өчүрүү клапандары орнотулган бөлмөлөрдөн бөлүп турган, импульстук түтүктөрдүн дубал аркылуу өткөн жерлерин газдын кирүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарган  сальник тыгыздагычтарын  же башка тыгыздагычтарды колдонуу керек .

7.3.10 ГЖП жана ГЖО үчүн жабдууларды жайгаштырууда, орнотуу, техникалык тейлөө жана оңдоо үчүн шаймандарга жетүү мүмкүнчүлүгүн караштыруу керек.

Жабдуунун параллель катарларынын аралыгы ачык жерде кеминде 0,4 м аралыкты алуу керек. ГЖП бөлмөсүндөгү жана ГЖПны тейлөө жагындагы негизги өтмөктүн туурасы кеминде 0,8 м болушу керек.

1,5 м ден ашык бийиктикте жайгашкан жабдууларды тейлөө үчүн, перрон менен тосулган тепкичтери бар аянтчаларды камсыз кылуу керек.

Фрак газ түтүктөрүн МАСТ 14202 боюнча түстөргө боёш керек.

Арматураларды, жабдууларды, ошондой эле фланец жана бурама бириктиргичтерди каналдарга орнотууга жол берилбейт.

7.3.11 ГЖПга кирүүчү жана чыгуучу газ түтүктөрү жер үстүндө корпустун прибору менен имараттардын сырткы бөлүгү аркылуу өтүү жана электр изоляторун орнотуу (ЭИО) орнотулушу керек.

ГЖП түтүктөрүнүн кириш жана чыгууда пайдубалдарынын кесилишине жол берилет. Корпустун диаметри газ түтүгүнүн диаметринен 100-150мм чоңураак болушу керек. Дубал менен корпустун ортосундагы аралык өтүүчү түзүмдүн бүткүл калыңдыгына кылдаттык менен жабылышы керек. Корпустун учтары ийкемдүү материал менен жабылышы керек.

Втулкалардын конструктивдүү чечимдери 6.2.5-пункттун талаптарын эске алуу менен кабыл алынышы керек.

7.3.12 Гидрожарылуу заводунун электр жабдуулары жана электр жарыгы PUE талаптарына жана ушул бөлүмдөгү кошумча көрсөтмөлөргө ылайык иштелип чыгышы керек.

Электр энергиясы менен камсыздоонун ишенимдүүлүгү боюнча, калктуу конуштарды гидротехникалык жаракалар 3-категорияга киргизүү керек.

Өнөр жай ишканаларын ГЖП менен камсыз кылуу үчүн электр менен камсыздоонун ишенимдүүлүгүн негизги өндүрүш аныкташы керек.

7.3.13 ГЖП үчүн, II категориядагы чагылгандан коргоочу шаймандар менен камсыз кылуу талап кылынат. Чагылганга каршы коргонуу иштерин иштеп чыгууда тиешелүү талаптарды жетекчиликке алуу керек.

7.3.14 Электр менен жабдуу жана байланыш тармактарынын ГЖП тармагынын имаратына кириш кабел менен камсыздалышы керек, анткени II категориядагы чагылгандан коргоочу объектилери үчүн.

7.3.15 Телефон байланышы болгондо, телефон аппаратын орнотуу диспетчердик бөлмөдөн тышкары же имараттын сыртында кулпуланган кутучада болушу керек.

Жарылууга каршы конструкциядагы телефон аппаратын түздөн-түз жөнгө салуучулардын бөлмөсүнө орнотууга уруксат берилет.

7.3.16 Туруктуу газ өлчөөчү блоктордо, ГЖП же ГЖО курамында (алардан мурун же андан кийин) айланма газ түтүктөрүн (айланып өтүүчү жолдорду) орнотуу керек. Газ эсептегичтин айланма газ түтүгүндө (айланып өтүүдө) эки өчүрүүчү шайманды катар орнотууну жана алардын ортосунда номиналдык диаметри кеминде 20 мм болгон үйлөө түтүгүн камсыз кылуу керек.

7.4 Айкалыштыруучу жөнгө жайгаштыруу

7.4.1 Газ кысымын жөнгө салуучу шаймандар күйбөй турган материалдардан жасалган тирөөчтөргө же газга айланган имараттардын отко туруктуулугу кеминде III жана IIIa даражадагы сырткы дубалдарына орнотулушу керек, металл каптоочу жана күйүүчү изоляциясы бар панелдерден жасалган дубалдардан тышкары, же имараттардын ичинде (турак жай имараттарын жана өндүрүштүк эмес коомдук имараттарды кошпогондо). мүнөзү).

Курама басым жөнгө салгычка газдын келүү басымы төмөндөгүлөрдөн ашпашы керек:

- өндүрүштүк эмес мүнөздөгү турак жай имараттары жана коомдук имараттар үчүн - газдаштырылган имараттардын дубалдарына орнотулганда 0,3 МПа (3 кгс / см2) жана бош турган тирөөчкө орнотулганда 0,6 МПа (6,0 кгс / см2);

- өнөр жай (анын ичинде буу казандары) жана айыл чарба үчүн ишканалар - имараттын дубалдарына орнотулганда 0,6 МПа (6,0 кгс / см2), ал эми тирөөчтөргө коюлганда 1,2 МПа (12,0 кгс / см2).

7.4.2 Кошулган басым жөнгө салгычтар газ түтүгүнүн горизонталдык бөлүгүндө 1,8 м ден ашык эмес бийиктикте орнотулушу керек. Эгерде жөнгө салуучуну 1,8 м ден ашык бийиктикке орнотуу керек болсо, аны тейлөө үчүн аянтча менен камсыз кылуу зарыл.

7.4.3 Имараттын дубалына орнотулган бириктирилген кысым жөнгө салгычтан терезеге, эшикке жана башка тешиктерге чейинки аралык ушул стандарттын П тиркемесинин талаптарына ылайык алынышы керек.

Имараттын жалпы корпусунан чыгып жаткан балкондордун, лоджиялардын, консольдардын жана башка объектилердин астына бириктирилген басым регуляторлорун орнотууга, жаткан кабаттардын үстүндөгү объектилерге жол берилбейт.

Тирөөчкө орнотулган бириктирилген кысым жөнгө салгычтан имараттарга жана курулмаларга чейинки аралык ушул стандарттын П тиркемесинин талаптарына ылайык, тийиштүү басымдын ГЖПнан алынышы керек.

7.4.4 Газдаштырылган өндүрүштүк имараттардын ичине кысым көрсөткүчтөрүн жайгаштырганда, ушул стандарттын 7.3-бөлүмчөсүнүн талаптарын жетекчиликке алуу керек.

8 Газ түтүктөрүнүн ички шаймандары

8.1 Жалпы көрсөтмөлөр

8.1.1 Газ колдонуучу жабдууларды ар кандай багыттагы имараттардын жайларына жайгаштыруу мүмкүнчүлүгү жана аны пайдалануу шарттары, ал жайларга коюлган талаптар, көрсөтүлгөн жабдууларды жеткирүү үчүн стандарттардын жана башка документтердин талаптарын, ошондой эле заводдун паспортторунан алынган маалыматтарды жана аймакты аныктаган көрсөтмөлөрдү эске алуу менен, имараттарды долбоорлоо жана куруу боюнча тиешелүү курулуш эрежелери менен белгиленет.

8.2 Газ түтүктөрүн тартуу

8.2.1 Втулкалардын конструктивдүү чечимдери ушул стандарттын 6.2.5-пунктунун талаптарын эске алышы керек.

8.2.2 Имараттардын сырткы дубалдары аркылуу өткөн жерлердеги газ түтүктөрү, алардын диаметри газ түтүгүнүн диаметринен кеминде 50 мм чоңураак болгон учурларда курчоого алынууга тийиш.

Дубал менен корпустун ортосундагы аралык өтүүчү түзүмдүн бүткүл калыңдыгы боюнча кылдаттык менен жабылышы керек. Корпустун учтары газ өткөрүүчү түтүктүн жылышына тоскоол болбогон суу өткөрбөөчү материал менен жабылышы керек.

8.2.3 Имараттардын жана курулмалардын ичине коюлган газ түтүктөрү 13-бөлүмдүн талаптарына жооп берген темир түтүктөрдөн жасалышы керек.

8.2.4 Ички газ түтүктөрүн туташтыруу ширетүү үчүн камсыздалышы керек. Ажыратылуучу (бурама жана фланецтүү) туташтырууга клапандарды, газ шаймандарын, приборлорду, басым жөнгө салгычтарды жана башка жабдууларды орноткон жерлерде гана уруксат берилет.

Газ түтүктөрүнүн ажыратылуучу туташтырууларын текшерүү жана оңдоо үчүн жеткиликтүү жерлерде камсыз кылуу керек.

Газ түтүктөрүнүн бурама туташуусунан аралык төмөнкүдөй болушу керек:

- электр эсептегичтен жана электр тактасынан кеминде 60 см;

- мордон (жылуулук изоляциясы жок) жана электр өчүргүчтөн жана электр туташтыруучу жайдан кеминде 30 см;

- электр кабелдик каналдардан кеминде 10 см;

- кошумча изоляциясы жок электр кабелдик каналдардан кеминде 15 см.

8.2.5 Имараттардын жана курулмалардын ичине ар кандай багыттагы газ түтүктөрүн тартуу ачык болушу керек.

Вентиляция үчүн тешиктери бар жеңил алынып салынуучу калкандар менен жабылган дубалдардын бороздоруна газ түтүктөрүн (СКГ газ түтүктөрүн кошпогондо) жашыруун төшөөнү камсыз кылууга жол берилет.

8.2.6 Турак жайларга газ түтүктөрүн тартуу турак эмес жайлар үчүн каралышы керек.

Турак жайларда, төмөнкү басымды газ түтүктөрүн транзиттик жол менен төшөөнү (бөлүштүрүү - жеке турак жай имараттары жана көтөрүлүштөр үчүн - көп кабаттуу турак үйлөр үчүн) турак жайлар аркылуу башка жол менен салуу мүмкүнчүлүгү болбогондо, уруксат берилет. Турак жайдын ичиндеги транзиттик газ түтүктөрүндө оюк туташтыргычы жана арматурасы болбошу керек.

8.2.7 Көп кабаттуу турак үйлөрдө газ түтүгүн тартууга уруксат берилет (бөлүштүрүүчү жана көтөрүүчү): тепкичтин бойлору; табигый жарык берүүчү же жарылууга жол бербеген жарык менен желдетилген же желдетилген жалпы жайлар үчүн; балкондордо жана лоджияларда; ашканада; батирлердин турак-жай эмес желдетилген жайларында (жуунучу бөлмөлөрдү жана санитардык түйүндөрдү кошпогондо); коридорлор боюнча.

Ички газ түтүктөрүн (СКГ газ түтүктөрүн кошпогондо) дубалдардын же оңой жабыла турган кутучалардын оюктарына салууга жол берилет;

Газ куурун кармап туруу үчүн, ал салынган жайга туруктуу кирүүнү камсыз кылуу керек.

Көп кабаттуу турак үйлөрдүн фасаддары боюнча газ түтүктөрүн (көтөрүүчү жана бөлүштүрүүчү түтүктөрдү) өткөрүүгө компенсациялык шаймандарды орнотуу менен (эгерде зарыл болсо) салууга жол берилет жана ушул газ түтүгүн тейлөөгө мүмкүнчүлүк берилет.

8.2.8 Коомдук имараттарда, ошондой эле коомдук тамактануу жайларында жана көп кабаттуу турак жайлардын төмөнкү кабаттарында жайгашкан административдик жайларда жалпы саны 10 кабаттан ашпаган (30,0 м чейин), газ түтүгүн тартууга уруксат берилет (бөлүштүрүүчү жана стояктар): тепкичтерде; желдетилген же желдетилген жалпы аянттар үчүн (адамдар чогула турган бөлмөлөрдү кошпогондо), алар табигый жарыктандыруу же жарылууга жол бербөөчү жарыкка ээ; балкондордо жана лоджияларда; коридорлор боюнча.

Ички газ түтүктөрүн (СКГ газ түтүктөрүн кошпогондо), желдетүү үчүн тешиктери бар жеңил алынып салынуучу калкандар менен жабык болгон дубалдардын же каналдардын оюктарына салууга жол берилет.

Газ куурун кармап туруу үчүн, ал салынган жайга туруктуу кирүүнү камсыз кылуу керек.

Коомдук имараттардын фасаддары боюнча газ түтүктөрүн (көтөрүлүүчү жана бөлүштүрүүчү түтүктөрдү) компенсациялык шаймандарды орнотуу менен (эгерде зарыл болсо) салууга уруксат берилет жана ушул газ түтүгүн тейлөө үчүн мүмкүнчүлүк берилет.

8.2.9 Өнөр жай ишканаларынын өндүрүштүк жайларында, анын ичинде буу казандарында, өндүрүштүк багыттагы калкты турмуш-тиричилик жактан тейлөө ишканаларынын имараттарында, башка жол салуу мүмкүнчүлүгү жок болсо, тепкичтин бойлору менен газ түтүктөрүн транзиттик жол менен ташууга жол берилет; желдетилген же желдетилген жалпы жайлар үчүн (адамдар чогула турган бөлмөлөрдү кошпогондо) табигый жарык берүүчү же жарылууга жол бербеген жерлер менен.

8.2.10 Өнөр жай ишканаларынын өндүрүштүк жайларында, анын ичинде буу казандарында, өндүрүштүк багыттагы турмуш-тиричилик кызматынын жана коомдук тамактануунун имараттарында, ошондой эле лабораторияларда монолиттүү курулуштун полдорунда айрым блокторго газ түтүктөрүн жана газ шаймандарын өткөрүүгө, андан кийин түтүктөрдү цемент аралашмасы менен тыгыздоого жол берилет. Бул учурда түтүктөрдү майлуу же нитро-эмаль менен суу өткөрбөй турган боёктор менен боёону камсыз кылуу зарыл.

Газ түтүгүнүн полго кирүү жана чыгуу пункттарында учтары полдун үстүнөн кеминде 3 см чыгып турушу керек болгон учурларды караштыруу керек.

8.2.11 Өнөр жай ишканаларынын өндүрүштүк жайларында газ түтүктөрүн кум менен капталган жана оңой алынып салынуучу плиталар менен жабылган каналдарда полго салууга жол берилет.

Курулуштар

Өндүрүш шарттарына ылайык, түтүктөрдүн коррозиясын пайда кылган заттар каналдарга кириши мүмкүн болгон жерлерде газ түтүктөрүн каналдарга төшөөгө жол берилбейт.

Газ түтүктөрүн тартууга арналган каналдар башка каналдар менен кесилишпеши керек.

Эгер каналдардан өтүү керек болсо, көпүрөлөрдү тыгыздоочу жабдыкты жана темир түтүкчөлөрдө газ түтүктөрүн тартууну камсыз кылуу зарыл. Корпустун учтары секиргендерден эки жакка 30 см сыртка чыгарылышы керек.

8.2.12 Газ түтүктөрү жалпы түтүктөргө башка түтүктөр менен биргеликте төшөлгөндө, алардын үстүнөн текшерүүнү жана оңдоону жеңилдетүүнү камсыз кылган аралыкта жайгаштырылышы керек, бирок ачык жерде 0,4 м кем эмес.

8.2.13 Дагы бир төшөө мүмкүнчүлүгү болбогон учурда, газ түтүктөрүн транзиттик жол менен төшөөгө, анын ичинде газ басымы боюнча 1-таблицанын талаптарын эске алуу менен, ушул багыттагы имараттардын коомдук жайлары жана өндүрүштүк жайлары аркылуу (ушул стандарттын 8.2.13-пунктунда көрсөтүлгөн жайларды кошпогондо) жол берилет. Транзиттик газ түтүгү ачык болуп, оюк туташтырылбашы керек. Транзиттик газ түтүгү тартылып жаткан жай, газ түтүктөрүн текшерүү жана техникалык тейлөө үчүн персоналдын ушул жайга тоскоолдуксуз киришин камсыз кылышы керек.

8.2.14 имараттардын жана курулмалардын ичине газ түтүктөрүн ар кандай максаттарда жер төлөлөргө төшөө (жеке турак жай имараттарын кошпогондо) менен камсыз кылууга жол берилбейт; желдетүүчү камералар, шахталар жана каналдар аркылуу; морлор; санитардык түйүндөр жана ванна бөлмөлөрү; желдетилбеген бөлмөлөр; көмөк чордондордун жана бөлүштүрүүчү түзүлүштөрдүн жайлары; лифт шахталары; таштанды челектери жайлар; жарылуу жана өрт коркунучу бар А жана В категорияларына байланыштуу жайлар; жарылуучу жана күйүүчү материалдарды сактоочу кампа имараттары; бардык жайлардын жарылуучу зоналары; газ түтүгү дат басууга дуушар болушу мүмкүн болгон жайлар, ошондой эле агрессивдүү заттардын таасири тийген жерлерде жана газ түтүктөрүн ысык күйүү продуктулары менен жууган же ысытылган же эритилген металл менен байланышкан жерлерде.

8.2.15 Температуранын таасирине дуушар болгон ички газ түтүктөрү үчүн температуранын деформациясын компенсациялоочу долбоордук чечимдерди караштыруу керек.

8.2.16 Нымдуу газды ташыган жана абанын температурасы 3 ° Сден төмөн болушу мүмкүн бөлмөлөргө коюлган газ түтүктөрү үчүн күйбөгөн материалдардан жылуулук изоляциясын камсыз кылуу керек.

8.2.17 Имараттардын ичиндеги дубалдарга, мамыларга жана шыптарга ачык салынган газ түтүктөрүн кронштейндердин, кыскычтардын, илгичтердин же илгичтердин жардамы менен камсыз кылуу керек. газ түтүгүн жана ага орнотулган арматураларды текшерүүгө жана оңдоого мүмкүндүк берген аралыкта.

     Диаметри 15 мм ден кем эмес газ өткөргүчүнүн бекиткичтеринин ортосундагы аралык 1,0 мден ашпашы керек. Эгерде газ түтүгүнүн диаметри 15 мм ден жогору (кошо алганда) жана 50 мм ден аз болсо, бекиткичтердин ортосундагы аралык 3,0 м ден ашпашы керек. Диаметри 50 мм ден жогору болгон газ түтүгүнүн бекиткичтеринин ортосундагы аралык (кошо алганда) ушул стандарттын 6.3.13-пунктунун талаптарына ылайык кабыл алынышы керек. Ошол эле учурда, газ кууру менен бекиткичтердин металл бөлүктөрүнүн ортосунда, МАСТ 16338-85E полимер материалдарынан же диэлектрик касиеттерине эквиваленттүү башка материалдардан жасалган коргогуч электр изоляциялык бешик менен камсыз кылуу керек.

Ички газ түтүгү имараттардын жана курулмалардын курулуш конструкциялары аркылуу өткөн жерлерде кесилишкен курулмалардын конструкциялык материалдары эске алынышы керек. Кесилиштерде газ түтүкчөсү коргоочу жеңдерге салынышы керек, анын диаметри газ түтүгүнүн диаметринен кеминде 50 мм чоңураак болушу керек. Өтүлө турган түзүлүш менен термовелдин ортосундагы аралык кесилүүчү түзүмдүн толук калыңдыгына чейин кылдаттык менен жабылышы керек. Термовелдин учтары ийкемдүү материал менен жабылышы керек

8.2.18 Газ менен жабдуу объектилеринде жаратылыш газын керектөөнү эсептөө тутумун тандоо Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлигинин 2015-жылдын 17-октябрындагы №152 буйругу менен бекитилген “Жаратылыш газын жеткирүү жана пайдалануу эрежелери” жана “Жаратылыш газын эсептөө эрежелери” боюнча аныкталууга тийиш.

Жаратылыш газын эсептөө тутумдары, анын ичинде тиричилик газ эсептегичтери, газ жеткирүүчүгө маалыматтарды берүү үчүн шайманды туташтырышы керек. Маалыматтарды берүү тутумун орнотуу зарылдыгы газ менен камсыздоочу тарабынан аныкталат жана газ бөлүштүрүүчү тармакка туташуу үчүн техникалык шарттарда көрсөтүлөт.

8.2.19 Ачык жана үйдүн ичиндеги полго төшөлгөн газ түтүктөрүнөн курулуш конструкцияларына, технологиялык жабдууларга жана башка максаттар үчүн түтүктөргө чейинки аралык, аларга орнотулган газ түтүктөрүн жана арматураларды орнотуу, текшерүү жана оңдоо мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган шарттан алынышы керек, ал эми газ түтүктөрү желдетүү аркылуу өтпөшү керек. тор, терезе жана эшиктин оозу. Өндүрүштүк жайларда айнек блоктору менен толтурулган жарык тешиктердин кесилишине, ошондой эле ачылбай турган терезелердин байламталары боюнча газ түтүгүн тартууга жол берилет.

8.2.20 Имараттын дубалын бойлой төшөлгөн газ түтүктөрү менен байланыш жана зым таркатуучу жайлардын ортосундагы минималдуу так аралыктар ушул стандарттын Р тиркемесинин талаптарына ылайык алынышы керек.

8.2.21 Имараттын ичинде, конвергенция жана кесилиш чекиттеринде жайгашкан газ түтүктөрү менен электр менен жабдуучу чубалгылардын ортосундагы аралык ушул стандарттын Р тиркемесинин талаптарына ылайык алынышы керек.

8.2.22 Бөлмөнүн ичинен адамдар өткөн жерлерге газ түтүктөрүн төшөө еденден газ түтүгүнүн түбүнө чейин кеминде 2,2 м бийиктикте, ал эми жылуулук изоляциясы болгондо - изоляциянын түбүнө чейин берилиши керек.

8.2.23 Нымдуу газды ташыган газ түтүктөрүн тартууда, газ куурунун төмөнкү чекиттерине конденсатты агызуучу шаймандарды орнотуп, кеминде 3 of эңкейиш менен камсыз кылуу керек.

Эгерде суюк газды ташыган газ түтүктөрүндө газ эсептегич бар болсо, газ түтүгүнүн жантайышы эсептегичтен берилиши керек.

8.2.24 Курулуш конструкцияларынын кесилишиндеги тик газ түтүктөрү учурларда тартылышы керек. Газ кууру менен корпустун ортосундагы аралык чайырлуу сүйрөөчү, резина грометтер же башка ийкемдүү материалдар менен жабылышы керек. Корпустун учу еденден кеминде 3 см жогору чыгып турушу керек жана анын диаметри газ кууру менен корпустун ортосундагы шакекче боштуктун номиналдык диаметри 32 мм ден ашпаган газ түтүктөрү үчүн кеминде 5 мм жана андан чоңураак диаметри бар газ куурлары үчүн кеминде 10 мм болушу шарттан алынышы керек.

8.2.25 Ички газ түтүктөрү, анын ичинде каналдарга салынган түтүктөр сырдалууга тийиш. Сүрөт тартуу үчүн суу өткөрбөй турган боёктор жана лактар ​​менен камсыз кылуу керек.

8.2.26 Газ шаймандарын жана газ очокторун катуу туташтырылган газ түтүктөрүнө туташтыруу сунушталат.

Турмуш-тиричилик газ шаймандарынын, түтүктөрдүн газ лабораториясына, ошондой эле өнөр жай ишканаларынын цехтеринде орнотулган көчмө жана көчмө газ күйгүзүүчү шаймандарга жана блокторго туташтыруу өчүргүч клапандан кийин жумшак резина, резина-кездеме жана ийкемдүү каардуу газ түтүктөрү менен камсыздалышы мүмкүн. Бул учурда, төмөнкү талаптарды сактоо керек:

- бул шайман газ ташуу үчүн арналгандыгын тастыктаган шлангдар тийиштүү түрдө белгилениши керек;

- жеңдер бекем болушу керек жана муундары жок болушу керек;

- жеңдер ачык болуп, курулуш конструкцияларынан өтпөшү керек;

- жеңдерде салбыроо, сынуу, кысуу, жарака ж.б. болбошу керек;

- жеңдин узундугу 3,0 метрден ашпашы керек.

Шлангдарды тандоодо алардын ташылган газга берилген басымда жана температурада туруштук берүүсүн эске алуу керек.

8.2.27 Өнөр жай ишканаларынын (котельныйларды кошо алганда), айыл чарба ишканаларынын, өндүрүштүк мүнөздөгү калкты турмуш-тиричилик жактан тейлөө ишканаларынын газ түтүктөрүндө ички бөлүштүрүүчү газ түтүгүнүн тилкелери кирген жеринен, ошондой эле бутактардан ар бир блокко газ агымы акыркы өчүрүлгөнгө чейин тазалоочу түтүктөрдү камсыз кылуу керек. шайман, эгерде газдаштырылган блоктун дизайны сыноочу от жагуучуну камтыбаса.

Тыгыздыгы абанын тыгыздыгынан ашкан газдарды тазалоо түтүктөрүн кошпогондо, газ түтүктөрүнөн тазалоо түтүктөрүн бирдей газ басымы менен айкалыштырууга жол берилет.

Үйлөө түтүгүнүн диаметри кеминде 20 мм болушу керек.

Үйлөө түтүктөгү өчүрүүчү шаймандан кийин, эгерде от алдыргычты туташтыруучу форсунканы колдонууга мүмкүн болбосо, анда үлгүлөрдү алуу үчүн клапан менен соплону камсыз кылуу керек.

Айрым учурларда (мисалы, кесүү жана ширетүү станциялары үчүн, чакан өнөр жай мештери үчүн), диаметри 32 мм ден ашпаган газ түтүкчөсү менен, үйлөө түтүктөрдүн ордуна сокур туташтыргычы бар өчүрүүчү шайманды орнотууга жол берилет.

8.2.28 Тазалоочу түтүктөрдүн акыркы участкаларынан сууну соруучу желдетүүчү түзүлүштөргө чейинки аралык кеминде 3,0 м болушу керек.

Имарат чагылгандан коргоочу зонанын сыртында жайгашкан учурда, үйлөөчү түтүк өткөргүчтөрү жерге негизделиши керек.

8.3 Жеке турак үйлөрдү газ менен камсыз кылуу

8.3.1. Жеке турак-жай имараттарына газ плиталарын орнотуу бийиктиги кеминде 2,2 м болгон өзүнчө ашканалардын (турак жайлар менен айкалыштырылбаган) бөлмөлөрүндө, терезеси (транзом) бар терезеси, чыгуучу желдетүүчү каналы жана табигый жарыктандыруусу менен камсыздалышы керек.

Ошол эле учурда, ашкананын ички көлөмү, м3, кем эмес болушу керек:

2 очоктуу газ плитасы үчүн ………… . 8

       "" "3" ……… .. 12

     "" "4" ……… .. 15

8.3.2 Учурдагы жеке турак жайларда газ плиталарын орнотууга жол берилет:

- бийиктиги кеминде 2,2 м жана көлөмү 8.3.1-пунктта көрсөтүлгөн ашкана бөлмөлөрүндө, эгерде желдетүүчү канал жок болсо жана мындай түтүкчө катары морлорду пайдалануу мүмкүн болбосо, бирок бөлмөдө терезе болсо, анда желдеткичи же терезенин үстүнкү бөлүгүнө;

- жеке колдонууга арналган коридорлордо, эгерде коридордо терезе жалбырагы бар терезе же терезенин үстүңкү бөлүгүндө фраму бар болсо, ал эми меш менен карама-каршы дубалдын ортосундагы өтүү кеминде 1,0 м кеңдикте болушу керек, күйүүчү материалдардан жасалган коридордун дубалдары жана шыптары шыбалган болушу керек, жана турак жайлар коридордон катуу бөлүктөр жана эшик менен бөлүнүп турат;

- ортоңку бөлүгүндө бийиктиги 2м ден кем эмес, жантайыңкы шыбы бар ашканада ашкананын бийиктиги 2,2м ден кем эмес бөлүгүндө газ жабдууларын орнотуу каралган.

8.3.3 Учурдагы жеке турак жайларда газ плиталарын 8.3.1 жана 8.3.2-пункттарынын талаптарына жооп берген, бирок 2,0 м ден (кошо алганда) 2,2 м ге чейинки бийиктиктеги бөлмөлөргө орнотууга жол берилет, эгерде бул бөлмөлөрдүн көлөмү кеминде болсо 8.3.1-пунктта көрсөтүлгөн ченемден 1,25 эсе көп болсо.

Атайын ашканасы жок жеке турак жай имараттарында газдаштырылган ашкананын жайларын күндүзү адамдын жашоосу чектелген бөлмөлөр менен (ашканалар) айкалыштырууга жол берилет. Ошол эле учурда, мындай бөлмөнүн көлөмү ушул стандарттын 8.3.1-пунктунда көрсөтүлгөндөн эки эсе чоң болушу керек.

8.3.4 Турак жайдын сыртында жайгашкан имараттарга газ плиталарын, жылытууну жана башка шаймандарды орнотуу мүмкүнчүлүгү конкреттүү жергиликтүү шарттарды, анын ичинде ушул максаттар үчүн газдын болушун эске алуу менен, газ чарбасынын долбоорлоочу уюму жана иштеп жаткан уюму тарабынан чечилет. Ошол эле учурда, газ шаймандарын орнотуу каралган жайлар, мындай шаймандарды жайгаштырууга уруксат берилген турак үйлөрдүн жайларына коюлган талаптарга ылайык келиши керек.

8.3.5. Плиталар орнотулган жерлерде жыгач шыбаксыз дубалдары жана башка күйүүчү материалдардан жасалган дубалдары күйбөй турган материалдар менен жылууланышы керек: гипс, калыңдыгы 3 мм кем эмес асбест катмарындагы чатыр темир ж.б.

Мештен бөлмөнүн дубалдарына чейинки аралык күйбөй турган материалдар менен жылууланып, 7 см кем болбошу керек. Плита менен карама-каршы дубалдын аралыгы кеминде 1,0 м болушу керек.

8.3.6 Ыссык суу менен камсыз кылуу үчүн, агымдуу же сыйымдуу газдуу суу жылыткычтарын, ал эми жылытуу үчүн - сыйымдуулуктагы газдуу суу жылыткычтарды, чакан көлөмдөгү жылытуу от казандарын же башка газ отунунда иштөөгө арналган заводдо жасалган жылытуу шаймандарын камсыз кылуу керек. Жылытуу жана ысык суу менен камсыздоо муктаждыктарын жабуу үчүн, эки схемалуу агымдуу газдуу суу жылыткычтарды орнотууга уруксат берилет.

8.3.7 Катуу же суюк отун үчүн иштелип чыккан чакан көлөмдөгү (чакан көлөмдөгү) заводдук жылытуу казандарын газ отунуна өткөрүүгө жол берилет.

Газдык отунга өткөрүлүп берилген жылытуу жайлары 13.6-бөлүмдө каралган талаптарга ылайык, коопсуздукту автоматташтырган газ от жагуучу шаймандар менен жабдылууга тийиш.

Бир бөлмөдө экиден ашык сактоочу суу жылыткычтарын же эки чакан көлөмдөгү жылытуу казандарын же башка эки жылытуу шаймандарын орнотууга жол берилбейт.

8.3.8 Мордун тизилиши жылытуучу мештерге карата КЧжЭ 2.04.05 талаптарына ылайык келиши керек. Газ приборлорун морлорго туташтыруу мүмкүнчүлүгүн чечүүдө Е тиркемесинде келтирилген маалыматтарды жетекчиликке алууга жол берилет.

8.3.9 Суу жылыткычтарды, жылытуучу буу казандарын жана жылытуу шаймандарын орнотуу ашканаларда жана турак эмес жайларда жайгаштырууга арналган жана 8.3.14 жана 8.3.15-пункттарынын талаптарына жооп бериши керек.

Бул шаймандарды ванна бөлмөлөрүнө орнотууга тыюу салынат. Үйдү же газ менен камсыздоо тутумун реконструкциялоо учурунда газдуу суу жылыткычтарды, алар мурун колдонулган стандарттарга ылайык, жеке турак үйдүн ашканаларына же башка турак эмес жайларына жайгаштырылган ванна бөлмөлөрүн кайрадан жайгаштыруу зарылдыгы жөнүндө маселени долбоорду уюштуруу уюму жергиликтүү газ чарбасынын уюмдары менен макулдашуу боюнча чечиши керек.

Учурдагы жеке турак үйлөрдө коридорлорго жылытуучу газ шаймандарын жана жылытуу шаймандарын 8.3.14 жана 8.3.15 пункттарынын талаптарына жооп берген жеке пайдалануу үчүн орнотууга уруксат берилет.

Газ оттугунун же арматуранын чыгып турган бөлүктөрүнөн карама-каршы дубалга чейинки аралык кеминде 1,0 м болушу керек.

8.3.10 Газ аккан суу жылыткычтарын орнотуу, күйбөй турган материалдардан жасалган дубалдарда дубалдан кеминде 2 см аралыкта (анын ичинде каптал дубалдан) болушу керек.

Бөлмө ичинде күйбөй турган материалдардан жасалган дубалдар жок болгон учурда, шыбалган дубалдарга, ошондой эле дубалдан кеминде 3 см алыстыкта ​​күйбөй турган же дээрлик күйбөй турган материалдар менен капталган дубалдарга агып өткөн суу жылыткычты орнотууга жол берилет.

Күйүп кетиши кыйын дубалдардын бети калыңдыгы 3 мм кем эмес асбест катмарынын үстүнөн чатыр темир менен жылууланышы керек. Изоляция суу жылыткыч корпусунун өлчөмүнөн 10 см ашып кетиши керек.

8.3.11 Газ менен жылытуучу буу казандарын, жылытуу шаймандарын жана сыйымдуу газдуу суу жылыткычтарды орнотуу үчүн, дубалдан кеминде 10 см аралыкта күйүүчү эмес материалдардан жасалган дубалдар каралышы керек.

Эгерде бөлмөдө күйүүчү эмес материалдардан жасалган дубалдар жок болсо, анда жогорудагы жылытуу түзүлүштөрүн 8.3.10 пунктунда келтирилген көрсөтмөлөргө ылайык корголгон, дубалдан 10 см кем эмес аралыкта орнотууга жол берилет.

8.3.12 Агымдуу суу жылыткычтын чыгып турган бөлүктөрү менен газ плитасынын ортосундагы горизонталдык аралыкты кеминде 10 см алыш керек.

8.3.13 Ашканага газ плитасын жана заматта суу жылыткычты орнотууда ашкананын көлөмү 8.3.1 пунктуна ылайык алынышы керек.

Ашканага газ плитасын жана сактоочу суу жылыткычты, газ плитасын жана жылытуучу казанды же жылытуучу шайманды, ошондой эле сууну жылытуу үчүн орнотулган шаймандар (жылытуу, ысык суу менен камсыздоо) орнотулган газ плитасын орнотууда ашкананын көлөмү 8.3.1-пунктта каралган көлөмдөн 6м3 көп болушу керек.

8.3.14 Газдуу суу жылыткычты, ошондой эле жылытуучу казанды же жылытуу аппаратын жайгаштырууга арналган, мордон чыккан күйүү продуктуларын бөлүп алуучу жайдын бийиктиги кеминде 2,0 м болушу керек. Бөлмөнүн көлөмү бир шайманды орнотууда кеминде 7,5м3, эки жылытуу шайманын орнотууда кеминде 13,5м3 болушу керек. Бөлмөдө терезеси бар терезе (трансом), желдеткич түтүгү жана табигый жарык болушу керек.

8.3.15 Ашкана же от казандары, жылытуу шаймандары жана газ суу жылыткычтары орнотулган бөлмөдө желдетүүчү канал болушу керек. Аба агымы үчүн эшиктин же дубалдын төмөнкү бөлүгүндө жанаша бөлмөгө (турак жайларды кошпогондо) ачылуучу торду же эшик менен полдун ортосундагы боштукту 0,02 м2 кем эмес эркиндиги менен камсыз кылуу керек.

8.3.16 Жеке турак жай имараттарында, ушул бөлүмчөнүн талаптарын эске алуу менен, жер төлөдө, жертөлөдө жана жертөлө кабаттарында жайгашкан бөлмөлөрдө, газ отунунда (СУГдан тышкары) иштеген газ жабдууларын орнотууга жол берилет.

8.3.17 Жылытуучу жана бышыруучу мештерди газ отунуна өткөрүүгө уруксат берилет, эгерде:

- алынуучу пол катуу пол менен алмаштырылат;

- газ оттугу коопсуздук автоматикасы менен жабдылган жана ушул стандарттын 13.6-бөлүмчөсүндө каралган талаптарга жооп берет;

- түтүн жана желдетүүчү түтүктөр белгиленген тартипте бекитилген ведомстволук ченемдердин талаптарына жооп берсе.

8.3.18 Газдаштырылган мештер коридордун капталынан же башка турак эмес жайлардан камсыздалышы керек.

Эгерде көрсөтүлгөн талапты канааттандыруу мүмкүн болбосо, анда турак жайлар тарабынан газдаштырылган мештердин от жагуусун камсыз кылууга жол берилет. Ошол эле учурда, мештерди газ менен камсыздоо көз карандысыз бутактар ​​менен камсыздалышы керек, анын үстүнө ажыратуучу шайман турак жайдын сыртына орнотулушу керек.

Газдаштырылган жылытуучу жана жылытуучу бышыруучу мештердин от мештери чыккан бөлмөлөрдө желдетүүчү түтүктүн каналы же терезе жалбырагы бар терезе, же турак эмес жайга же вестибюлга эшик ачылышы керек. Мештин алдында, кеминде 1,0 м кеңдикте өтмөктүн болушу керек.

8.3.19 Кыймылдуу жылытуу үчүн, газдуу каминдерди, аба жылыткычтарын жана турак жай эмес жайларда орнотулган заводдо чыгарылган башка шаймандарды, морлордун ичине күйүү продуктуларын төгүп жиберүүгө уруксат берилет. Бул шаймандардын газ күйгүчтөрү 13.6-бөлүмдө каралган талаптарга ылайык коопсуздук автоматикасы менен жабдылууга тийиш.

Газ каминди же аба жылыткычты орнотуу пландаштырылып жаткан бөлмөдө желдеткичи же желдетилген түтүгү бар терезе болушу керек.

Бул шаймандарды орнотууда ушул бөлүмчөнүн талаптарын сактоо керек.

8.3.20 Бул бөлүмдө көрсөтүлбөгөн тиричилик газ шаймандарын колдонуу мүмкүнчүлүктөрү жана аларды жайгаштыруу шарттары шаймандардын максаты, алардын жылуулук жүктөмү, күйүү продуктуларын алып салуу зарылдыгы жана ушул бөлүмчөдө стандартташтырылган башка параметрлер эске алынып аныкталууга тийиш.

8.3.21 Жеке турак үйдүн (мештин) өзүнчө турак эмес жайына жылуулук кубаты 35 кВт (кошо алганда) бар бир жаратылыш газы менен жылытуучу шайманды орнотууда, бөлмөнүн көлөмү кеминде 7,5 м3 болушу керек. Жылуулук кубаты 35 кВттан 100 кВтка чейин жеке турак жайдын турак эмес жайына бир жылытуу шайманын орнотууда бөлмөнүн көлөмү 15 м3 кем эмес болушу керек.

8.3.22 Ашканаларда жылуулук кубаттуулугу 35 кВт чейин жылытуучу шаймандарды орнотууга уруксат берилет. Ошол эле учурда, бийиктиги кеминде 2,2 м ашканаларда кубаттуулугу 35 кВт чейин (күйгүзүлгөн) чейин ачык күйүүчү камерасы бар жылытуучу шаймандарды орнотууда ашкананын көлөмү кеминде:

- 2 очоктуу газ плитасы + жылытуучу шайман 8м3 + 6м3 = 14м3;

- 3 от жагуучу газ плитасы + 12м3 + 6м3 = 18м3 жылытуучу шайман;

- 4 очоктуу газ плитасы + 15м3 + 6м3 = 21м3 жылытуучу шайман.

Жабык күйүүчү камерасы бар жылытуучу шаймандарды ашканада орнотууда, газдаштырылуучу бөлмөнүн ички көлөмү ушул стандарттын 8.3.1-пунктунда көрсөтүлгөндөй болбошу керек.

8.3.23 Күйүүчү жай имараттын сырткы дубалында жайгашып, бөлмөнүн көлөмүнүн 1 м 3 үчүн 0,03 м ылдамдыгы бар айнектелген аянты бар терезе же терезенин жогорку бөлүгүндө жайгашкан башка атайын желдетүүчү шайман болушу керек.

8.3.24 Казанды газ плитасынын жана ашканадагы раковинанын үстүнө коюуга жол берилбейт.

Откананын алдынан кеминде 1,0 м тейлөө аянты болушу керек. Котелдун чыгып турган бөлүктөрү менен ашкана жабдууларынын ортосундагы горизонталдык аралыкты кеминде 10 сантиметрден алыш керек.

8.3.25 Жеке турак үйлөргө орнотулган газ түтүктөрүнө механикалык типтеги ажыратуучу түзүлүштөрдү (крандарды, клапандарды) орнотууга төмөнкүлөр кириши керек:

- газдаштырылуучу имаратты өчүрүүгө;

- ар бир газ шайманынын алдында.

Жеке турак-жай имараттарын ажыратуу үчүн берилген ажыратуучу түзүлүштөр ушул стандарттын П тиркемесинин (7-таблицасы) талаптарын эске алуу менен, үй чарбасынын чек арасындагы бөлүштүрүүчү газ түтүгүнө байланган жердин жанында орнотулушу керек.

Автоматтык ажыратуучу шаймандарды (электромагниттик клапандарды) жеке турак жайларга орнотуу талап кылынбайт.

8.3.26 Жеке турак-жайларда газдын чыгымдалышын эсепке алуу үчүн, тиричилик газ эсептегичин орнотуу керек.

Үй-бүлөлүк газ эсептегичти орнотууга уруксат берилет:

- газдаштырылган жайларда;

- имараттардын, курулмалардын жана газдаштырылган үй чарбаларынын сырткы дубалдарында газ эсептегичти күн нурунан жана атмосферанын жаан-чачындарынан коргой турган желдетилген коргоочу кутучага.

Газдаштырылган бөлмөгө тиричилик газ эсептегичин орнотууда, эгерде газ эсептегичтин техникалык документтеринде башкача каралбаса, төмөнкү талаптарды сактоо керек:

а) тиричилик газ эсептегич газ приборлорунан горизонталдык түрдө 0,1 м аралыкта, табигый жарыктандыруучу жана желдетилген бөлмөдө, техникалык тейлөө үчүн ыңгайлуу жерде кеминде 1,5 м бийиктикте жана 2,0 м ден ашык эмес жерде орнотулушу керек. пол (жер) деңгээли;

б) тиричилик газ эсептегич менен электр өлчөөчү шаймандын, ошондой эле электр туташуу чекиттеринин аралыгы кеминде 50 см болушу керек;

в) тиричилик газ эсептегичтен морго чейин (жылуулук изоляциясы жок), электр өчүргүчкө жана электр туташуулары 30 см кем эмес болушу керек;

г) кошумча изоляциясы жок тиричилик газ эсептегичинен электр кабелинин каналдарына чейинки аралык 15 см кем болбошу керек.

Турмуш-тиричилик газ эсептегичтерин имараттардын, курулмалардын жана газдаштырылган үй чарбасынын сырткы дубалдарына орнотууда, эсептегич термикалык оңдолушу керек.

8.3.27 Бөгөттөлгөн аз кабаттуу турак үйлөрдү (таунхаустарды), дуплекстүү турак үйлөрдү жана барак тибиндеги учурдагы турак үйлөрдү газдаштырууда ушул бөлүмчөнүн талаптары сакталууга тийиш.

8.4 Көп кабаттуу турак үйлөрдү газ менен камсыздоо.

8.4.1. Жалпы кабаттуу 25 кабатка чейинки (75,0 м * чейин) көп кабаттуу турак үйлөргө газ плиталарын орнотуу ушул стандарттын 8.3.1-пунктунун жана Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен турак жайлар менен айкалыштырылбаган өзүнчө ашканалардын жайларында жүргүзүлүшү керек.  

Эгерде батирдеги жашоо бөлмөлөрүнүн саны эки же андан көп болсо, адамдын күндүз болушу чектелген жайларда (ашканаларда) газдаштырылган ашкананын бөлмөсүн ушул жай менен бириктирүүгө жол берилет, бириктирилген жайдын бүткүл аянты үчүн аба алмашуунун (жалпы желдетүү) ченемдик долбоордук көлөмү камсыз кылынган шартта.

* - имараттын бийиктиги өрт өчүрүүчү унаалар үчүн өтүүчү бетинин бийиктиктеринин айырмасы менен жана чатырды кошо алганда, жогорку кабаттын сырткы дубалындагы тешиктин (терезенин) төмөнкү чек арасы менен аныкталат. Бул учурда, жогорку техникалык кабат эске алынбайт.

8.4.2 Ашканалардын табигый жарыктандыруусу ЭАКЧ 3.02-04 талаптарына ылайык берилиши керек.

8.4.3 Газдаштырылган ашканада эки желдетүүчү шахта болушу керек:

- жалпы желдетүү үчүн;

- экинчиси, газ плиталарынан мажбурлап желдетүүнү камсыз кылган соруучу соргучтарды туташтыруу үчүн.

Ашкана бөлмөсүндө жалпы желдетүүнү камсыз кылууга арналган желдетүүчү шахтаны газ плитасынан жергиликтүү мажбурлоочу желдетүү тутумун (соруучу соргучту) туташтыруу үчүн колдонууга жол берилбейт.

8.4.4 Чакан үй-бүлөлүк жатаканаларда, жатаканаларда, көп кабаттуу мейманканаларда жана коноктор үйүндө газ плиталарын орнотууга, жалпы этабы 18 кабаттан ашпаган (55,0 м чейин), ушул бөлүмчөнүн жана ушул стандарттын Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен орнотууга уруксат берилет.

8.4.5 Көп кабаттуу турак үйлөрдүн жалпы кабаты 25 кабаттан ашпаган (75,0 м чейин), жана ошондой эле чакан үй-бүлөлүк жатаканалардын, көп кабаттуу мейманканалардын жана коноктор үйлөрүнүн жалпы кабаты 18 кабаттан ашпаган (55,0 м чейин) турак жайларды жылуулук менен камсыздоо тутумдары үчүн, ошондой эле батирлерди жылытууга өтүү менен байланышкан жылуулук менен камсыздоо тутумдарын реконструкциялоо үчүн, жалпы кабаты 10 кабаттан ашпаган (30,0 м чейин) бар көп кабаттуу үйлөр, МАСТ Р 54826 ылайык заводдо толук даярдык менен жабык күйүү камералары бар жаратылыш газынын жылуулук генераторлорун колдонуу керек.

Көп кабаттуу турак үйлөрдүн, чакан үй-бүлөлүк жатаканалардын, көп кабаттуу мейманканалардын жана коноктор үйлөрүнүн 5 кабаттан ашпаган (бийиктиги 15,0 м чейин) көп квартиралуу жылуулук менен камсыздоо тутумдары үчүн МАСТ Р 51733 стандартына ылайык заводдун толук даярдыктагы ачык күйүүчү камералары бар жаратылыш газында жылуулук генераторлорун колдонууга жол берилет.

Көп кабаттуу турак үйлөрдүн, чакан үй-бүлөлүк жатаканалардын, көп кабаттуу мейманканалардын жана коноктордун үйлөрүнүн жалпы кабаты 5 кабаттан ашпаган (15,0 м чейин) турак жайларды жылуулук менен камсыздоо тутумдары үчүн МАСТ Р 51733 стандартына ылайык заводдун толук даярдыгы бар ачык күйүүчү камералары бар жаратылыш газынын жылуулук берүүчү генераторлорун колдонууга жол берилет.

Батирлерди жылытуу тутуму менен, ар бир жылуулук генераторунун жылуулук кубаттуулугу 35 кВттан ашпашы керек.

8.4.6 Жылуулук генераторлору ысык суу сактагычтын жылыткычын туташтыруу мүмкүнчүлүгү бар эки тутумдуу - ысык суу менен камсыздалган жана бир контурлуу схемасы бар.

Турак жайлардын батирлерин жылытуу тутумдары үчүн жылуулук генераторлорунун жылытуу кубаттуулугу ысык суу менен камсыздоонун максималдуу жүктөмү менен аныкталат. Жылытуунун эсептелген жылуулук жүктөмү ысык суу менен камсыздоонун жүктөмүнө барабар же андан жогору болгон аянты чоң батирлер үчүн, ошондой эле турак эмес коомдук жайлар үчүн жылуулук генераторунун көрсөткүчү жылытуунун эсептелген жүктөмү жана ысык сууну даярдоо үчүн жылуулук керектөөнүн орточо жүктөмү менен аныкталат.

8.4.7 Жылуулук генераторлору аккредитацияланган сертификаттоо борборлорунда жүргүзүлгөн сыноолордун негизинде мыйзамдарда белгиленген шайкештик сертификаттарына ээ болушу керек.

Жылуулук генераторлорун, коопсуздукту автоматташтырууга уруксат берилген төмөнкү шарттарда күйүүчү май менен камсыздоонун үзгүлтүккө учурашын камсыз кылат:

- электр энергиясынын өчүрүлүшү;

- коргоо схемаларынын иштен чыгышы;

- от жагуучунун жалынынын өчүшү;

- муздатуучу суюктуктун басымынын төмөндөшү жол берилген эң жогорку чектен төмөн болсо;

- муздатуучу заттын максималдуу жол берилген температурасына жеткенде;

- күйүүчү майдын күйүүчү продуктуларын алып салуунун бузулушу;

- ашыкча газ басымы жол берилген эң жогорку чектен жогору болсо.

Көзөмөлдөөчү параметрлердин чектери өндүрүүчүлөрдүн сунуштары менен аныкталат.

8.4.8 Жылытуу кубаттуулугу 35 кВттан ашпаган жеке газ жылуулук генераторлорун орнотууга уруксат берилет:

- көп кабаттуу турак үйлөрдүн батирлеринде - ашканаларда, коридорлордо, лоджияларда жана турак эмес жайларда (жуунучу бөлмөлөрдөн жана санитардык-гигиеналык жайлардан тышкары);

- көп кабаттуу турак жайлардын төмөнкү кабаттарында (жертөлөлөрдөн жана жарым подвалдардан тышкары) жайгашкан коомдук жана административдик жайларда, - адамдардын (жылуулук генераторлорунун) туруктуу жашаган жери жок атайын жайларда.

Жылуулук кубаттуулугу 35 кВттан жогору болгон көп кабаттуу турак үйлөрдүн төмөнкү кабаттарында (жертөлөлөрдөн жана жарым подвалдардан тышкары) жайгашкан коомдук жана административдик жайлар үчүн газ жылуулук генераторлору өзүнчө, атайын бөлүнгөн орнотулган же тиркелген бөлмөдө адамдардын туруктуу жүрүүсүз жайгаштырылышы керек. Ошол эле учурда, жылуулук генераторлору орнотулган жайлар 8.3.6, 8.3.8-8.3.15, 8.3.21-8.3.24 пункттардын жана ушул стандарттын Н тиркемеси талаптарына ылайык келиши керек.

Күйүүчү заттар ушул стандарттын Е тиркемесинин талаптарына ылайык алынып салынышы керек.

8.4.9 Батирлерди жылытуу учурунда газдаштырылган жылуулук генераторлорун 50дөн ашык адам жашаган коңшулаш батирлердин жана коомдук жайлардын турак жайларынан жогору, ылдый же жанаша жайгаштырууга жол берилбейт.

8.4.10 Жылуулук тутумдарын жылуулук менен жабдуу жана жалпы көп кабаттуу үйлөрдүн саны 25 кабаттан ашпаган (75,0 м чейин) көп квартиралуу турак үйлөрдү ысык суу менен камсыз кылуу үчүн, КЧжЭ ΙΙ-35 талаптарын эске алуу менен, газ отунуна (СУГ кошпогондо) иштеген чатырды жана тиркелген казан жайларын берүүгө жол берилет. -76 * (1.19-пункттан тышкары) жана ЭАКЧ 4.02-103-99 (3.6-пункттан тышкары).

Бул отканаларга жаратылыш газын жеткирүү 5 кПага чейинки басым менен камсыздалышы керек.

Чатырдагы от казан менен башкы имараттын ортосунда техникалык кабат караштырылышы керек.

Кайталанган кабатты орнотууда чатырдын буу казанын жайгаштырууга жол берилет. Кайталанган кабаттын бийиктигин кеминде 1,2 м алуу керек.

Чатырдагы отканага газ түтүгү имараттын сырткы дубалын бойлоп, кеминде 1,5 м дубалдын боюна тартылышы керек. Чатырдагы от казанга коюлган газ түтүгүн тейлөө мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу үчүн конструктивдүү чечимдерди (тепкичтер, аянтчалар ж.б.) караштыруу керек.

Автономдук жылуулук булагын (АЖБ) газ менен камсыз кылууга арналган газ түтүгүнө башка газ керектөөчүлөрдүн кире беришиндеги ажыраткыч шаймандан кийин кошулууга жол берилбейт.

Комплекстелген AЖБнын жылуулук чыгышы негизги имараттын же курулманын эсептелген жылуулук жүктөмү менен чектелет.

AЖБнын ээсинин уруксаты менен, техникалык-экономикалык негиздөө жана энергетикалык натыйжалуулуктун стандартташтырылган көрсөткүчтөрүн камсыздоо учурунда, функционалдык көзкаранды, биргелешкен менчик объектилерине (үй ээлеринин ассоциациясы), ошондой эле жакын жайгашкан социалдык, маданий жана тиричилик объектилерине жылуулук берүү үчүн AЖБнын жалпы кубаттуулугун жогорулатууга жол берилет:

- турак жай имараттарына жайгаштырылган чатырдагы AЖБ үчүн - 5 МВт чейин, коомдук жана административдик имараттарда - 10 МВт чейин, өндүрүштүк имараттарда - 15 МВт чейин;

- коомдук, административдик жана тиричилик имараттарына курулган AЖБ - 5 МВт чейин, өндүрүштүк имараттарда - 10 MВт чейин. Турак жайларга АЖБ жайгаштырууга жол берилбейт;

- Турак жай имараттарына бекитилген AЖБ - 5 МВт чейин, мамлекеттик жана административдик максаттар үчүн - 10 MВт чейин, өндүрүштүк максаттар үчүн - 15 MВт чейин.

AЖБ жабдууларын уюштурууда, орнотуу, техникалык тейлөө жана оңдоо үчүн газ жабдууларын пайдалануу мүмкүнчүлүгүн караштыруу керек.

Кирүү пунктунан алыс жайгашкан AЖБ ички бөлүштүрүүчү газ түтүктөрүнүн бөлүктөрүнөн ажыратуучу түзүлүштөрдү жана приборлорду (манометрлер) орнотуп, үйлөөчү түтүкчөлөрдү камсыз кылуу керек.

Үйлөтүүчү газ түтүгүн орнотуу газ агымынын эң алыскы чекитиндеги ички бөлүштүрүүчү газ түтүгүндө жүргүзүлүшү керек.

Үйлөөтүү тилкесинин ченемдик диаметри кеминде 20 мм болушу керек.

Ушул эле басымдагы үйлөтүү линияларын жалпы үйлөтүү линиясына бириктирүүгө жол берилет.

Жел чыгаруучу түтүкчөлөрдү сыртка газды чачыратуу үчүн коопсуз шарттарды камсыз кылган жерлерге, бирок имараттын карнизинен 1,0 м бийиктиктен ашпашы керек.

Үйлөтүү тилкелеринин минималдуу саны болушу керек. Үйлөтүү түтүктөрүнүн учтарында ушул түтүктөргө атмосфералык жаан-чачындын киришине жол бербөөчү шаймандар караштырылышы керек.

Техникалык тейлөөчү персоналдын туруктуу катышуусу жок автоматтык режимде иштеген, газ колдонуучу жабдуулар орнотулган автономдук жылуулук булактарынын жайлары, эгерде башка талаптар жок болсо, башкаруу бөлмөсүнө же персоналдын туруктуу катышуусу бар бөлмөгө газ берүүнү автоматтык түрдө өчүрүп, газ камтылган сигналды чыгарган газды башкаруу тутумдары менен жабдылууга тийиш жана тиешелүү курулуш ченемдери жана эрежелери менен жөнгө салынат.

Газ түтүгүнүн чатырындагы казан бөлмөсүнө кире бериште электромагниттик клапан менен тыгыздалган сейсмикалык сенсорду 5 баллдан жогору сейсмикалык термелүүлөр пайда болгондо, казан бөлмөсүнө газ берүүнү өчүрүү үчүн газ сейсмикалык клапанды (жакшы болсо, учкучсуз) орнотуу керек.

Чатырдагы от казандагы сарпталган газдын чыгымдарын эсепке алуу үчүн, азайтуучу түзүлүштүн алдына температура жана басым коррекциясы бар газ керектөө эсептегичин орнотуу керек. Газ керектөөчү эсептегичти тандоо газ буу казандарынын иштөө режимин эске алуу менен жана эксплуатациялоочу уюм менен макулдашуу боюнча жүргүзүлүшү керек. Газды керектөөчү эсептегич орнотулган жабдуунун газды керектөөсүн бир сааттын мүмкүн болушунча максималдуу жана минималдуу өлчөмүндө өлчөөнү камсыз кылышы керек (запасты эсептебегенде). Келечекте газ жеткирүүчүгө маалымат жеткирүү үчүн телеметрикалык жабдууларды орнотуу үчүн орун берүү керек.

8.4.11 Жылуулук тутумдарын жылуулук менен камсыздоо жана көп кабаттуу үйлөрдү, көп кабаттуу мейманканаларды, коноктор үйлөрүн, мейманканаларды, чакан үй-бүлөлүк жатаканаларды жана жатаканаларды жылуулук менен камсыздоо үчүн жалпы кабаттары 18 кабаттан ашпаган (55,0 м чейин), ошондой эле иштеп жаткан жылуулук менен жабдуу тутумдарын реконструкциялоо учурунда жогоруда аталган имараттардын сырткы дубалдарынын жанына, жалпы көлөмү 10 кабаттан ашпаган (30, 0 м чейин) көп кабаттуу турак жайларда орнотууга болот, газ отунунда иштешет (АТСтен тышкары). Ошол эле учурда, сырткы казан толугу менен заводдук даяр жабдуу катары каралышы керек.

Тышкы казандан терезеге, эшикке жана башка тешиктерге чейинки аралыкта, 0,3 МПа (3 кгс / см2) чейинки газ басымында кеминде 3,0 м, ал эми кирүүчү газдын басымы 0дон жогору болсо, кеминде 5,0 м болушу керек. 3MPa (3kgf / cm2) ден 0.6MPa (6kgf / cm2); тышкы казандын жогорку генератриксинен терезе тешиктерине чейинки вертикалдык аралык 5,0 м кем болбошу керек.

 Күйүү продуктуларын алып салуу КЧжЭ II-35 талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

Имараттын жалпы корпусунан чыгып турган кабаттардын үстүндө балкондордун, лоджиялардын, консольдардын жана башка объектилердин астына сырткы от казанды орнотууга жол берилбейт.

Сырткы от казандары тарабынан газдын чыгымдалышын эсепке алуу үчүн, ушул стандарттын 8.4.8-пунктунун талаптарын эске алуу менен, газ керектөөнү өлчөөчү бирдик орнотууну караштыруу керек.

8.4.12 Көп кабаттуу турак үйлөрдүн төмөнкү кабаттарында (жертөлө кабаттарын кошпогондо) төмөнкү кабаттарда жайгашкан коомдук тамактануу жайларында газ отуну менен иштей турган жабдууларды орнотууга жол берилет (75,0 м чейин), ошондой эле ушул бөлүмчөнүн жана ушул курулуш ченемдеринин Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен, жогоруда аталган имараттарга жабыштырылган же 18 кабаттан ашпаган (55,0 м чейин) жалпы кабаттагы чакан үй-бүлөлүк жатаканалар, жатаканалар, көп кабаттуу мейманканалар, коноктор үйлөрү жана мейманканалар. Ошол эле учурда, бардык газ шаймандарынан күйүү продуктуларын алып салуу боюнча айрым тутумдарды орнотууну караштыруу керек.

8.4.13 Көп кабаттуу турак жайлардын, мейманканалардын, чакан үй-бүлөлүк жатаканалардын, жатаканалардын, көп кабаттуу мейманканалардын, коноктор үйлөрүнүн жана мейманканалардын төмөнкү кабаттарында (жертөлө кабаттарынан тышкары) бекитилген же жайгашкан коомдук тамактануу жайларына газ жабдууларын орнотууда төмөнкүдөй талаптар сакталууга тийиш:

- ашканалардагы, кафелердеги, ресторандардагы, мейманканалардын ашканаларындагы орундардын саны 50 орундан ашпоого тийиш;

- ашканалардын, кафелердин, ресторандардын ашканаларынын жалпы аянты 250м2 ашпоого тийиш;

- коомдук тамактануу жайларындагы газ жабдууларынын жалпы кубаттуулугу 16м3 / сааттан ашпашы керек;

- газдаштырылган жайда метанды газдаштыруу сигнализациясы орнотулушу керек.

Газ жабдууларын орнотуу каралган жай атайын бөлүнүп, төмөнкү талаптарга жооп бериши керек:

- ашканалар турак эмес жайлардын астында жайгашуусу керек;

- ашканалар адамдар көп чогула турган бөлмөлөрдүн астында (ашкана, соода бөлмөлөрү ж.б.) жайгаштырылбашы керек.

Эки же андан ашык газ плиталарын жана бир нече агымдуу суу жылыткычтарды орнотууда, бөлмөнүн ички көлөмүн тиешелүү газ плиталары үчүн көлөмдүн суммасы катары эсептөө керек (бир газ плитасын орнотууга бөлмөнүн көлөмү ушул стандарттын 8.3.1-пунктунда көрсөтүлгөн) жана күнүнө 6м3 ар бир суу жылыткыч.

Газ түтүктөрүнүн кириштерин коомдук тамактануу ишканасына жана турак жай имаратына бириктирүүгө жол берилбейт.

8.4.14 Көп батирлүү турак үйлөрдөгү, көп кабаттуу мейманканалардагы, коноктор үйлөрүндөгү, мейманканалардагы, чакан үй-бүлөлүк жатаканалардагы жана жатаканалардагы газды керектөөнү эсепке алуу үчүн, ушул стандарттын 8.3.26-пунктунун талаптарын эске алуу менен, ар бир газдаштырылган бөлмөгө үй чарбасынын жеке газ эсептегичтерин орнотууну камсыз кылуу керек.

Ашканаларда, лоджияларда, балкондордо, жеке коридорлордо, жалпы пайдалануудагы жайларда (тепкичтер, аянтчалар, коридорлор, залдар ж.б.) жеке газ эсептегичтерин орнотууга жол берилет. Бул аймактар ​​жакшы желдетилип, табигый же жарылууга жол бербөөчү жарык менен камсыздалган болушу керек. Коомдук жайларда газ эсептегич орнотулган учурда, эсептегичтердин ишине уруксат берилбеген адамдардын кийлигишүүсүн чектеген чараларды милдеттүү түрдө жүзөгө ашыруу менен эсептегичти адистештирилген желдетилген оюкчаларга жайгаштыруу сунушталат.

8.4.15 Төмөнкү кабаттарда (подвалдан тышкары) тиркелген же жайгашкан ар бир коомдук тамактануу ишканаларында газдын чыгымдарын эсепке алуу үчүн, көп кабаттуу турак үйлөр, мейманканалар, чакан үй-бүлөлөр үчүн жатаканалар, жатаканалар, көп кабаттуу мейманканалар, коноктор үйлөрү жана мейманканалар, бир орнотууну киргизүү керек 8.2.18 жана 8.3.26 пункттарынын талаптарын эске алуу менен температураны электрондук коррекциялоочу механикалык же ультра үн газ эсептегичтер бөлмөсү.

8.4.16 Көп кабаттуу турак үйлөрдө, чакан үй-бүлөлүк жатаканаларда, жатаканаларда, көп кабаттуу мейманканаларда жана конок үйлөрдө P тиркемесинин талаптарын эске алуу менен механикалык ажыратуучу түзүлүштөрдү (крандар, клапандар) жана автоматтык түрдө ажыратуучу түзүлүштөрдү (электромагниттик клапандар) орнотуу керек (P7-таблица) жана Ушул стандарттын H тиркемеси.

Механикалык ажыратуучу шаймандарды орнотуу (крандар, шлагбаумдар):

- газдаштырылуучу имаратты өчүрүүгө;

- кире берүүлөрдү иштен чыгарууга (эгер кире турган жерге бирден кире турган жер болсо);

- көтөргүчтөрдү ажыратуу үчүн;

- ар бир газ шайманынын алдында.

Ар бир жеке батирди ажыратуу үчүн автоматтык ажыратуучу шаймандарды (электромагниттик клапандарды) орнотуу каралган.

Курулуштарды, кире бериштерди же бүтүндөй имаратты жабуу үчүн электромагниттик клапандарды орнотуу чечими долбоорлоочу уюм тарабынан конкреттүү шарттарга жараша жана иштеп жаткан уюм менен макулдашуу боюнча кабыл алынат.

Оттордун алдында өчүрүүчү шайман алардын долбоорунда каралган газ приборлоруна газ түтүктөрүн жеткирүүдө (газ плиталары, суу жылыткычтар ж.б.) бир өчүрүүчү шайман орнотулушу керек.

Стояктарды жана кире бериштерди ажыратуу үчүн берилген шаймандарды сыртка орнотуу сунушталат.

8.4.17 Көп кабаттуу турак жайлардын, мейманканалардын, чакан үй-бүлөлүк жатаканалардын, жатаканалардын, көп кабаттуу мейманканалардын, коноктор үйлөрүнүн жана мейманканалардын төмөнкү кабаттарына (жертөлөдөгү кабаттардан тышкары) бекитилген же жайгашкан коомдук тамактануу жайларында механикалык ажыратуучу түзүлүштөрдү (крандар, клапандар) орнотуу керек жана ушул стандарттын П тиркемесинин (7 таблицасы) жана Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен автоматтык өчүрүүчү шаймандар (электромагниттик клапандар).

Механикалык ажыратуучу шаймандарды орнотуу (крандар, шлагбаумдар):

- газдаштырылган коомдук тамактануу ишканасын өчүрүүгө;

- газдаштырылган жайларды өчүрүүгө;

- ар бир газ шайманынын алдында.

Автоматтык түрдө ажыратуучу шаймандардын орнотулушу (электромагниттик клапандар) бүтүндөй коомдук тамактануу жайын өчүрүп турушу керек.

8.5 Коомдук имараттарды газ менен камсыз кылуу

8.5.1 Кабаттардын жалпы саны 10 кабаттан ашпаган административдик жана коомдук имараттардын төмөнкү кабаттарында (жертөлөлөрдөн тышкары) жайгашкан коомдук тамактануу жайларында газ отунунда иштей турган жабдууларды (СУГдан тышкары) орнотууга уруксат берилет (30,0 м чейин), ушул стандарттын 8.4-бөлүмчөсүнүн жана ушул стандарттын Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен. Ошол эле учурда, бардык газ шаймандарынан күйүү продуктуларын алып салуу боюнча айрым тутумдарды орнотууну караштыруу зарыл.

Имаратка лабораториялык от жагуучуларды же экиден ашпаган газ плиталарын орнотууда күйүү продуктуларын алып салуучу тутумдарды орнотпоого жол берилет.

8.5.2 Газ жабдууларын орнотуу каралган бөлмө табигый жарыктандырууга (газдаштырылган бөлмөнүн 1м3 көлөмүнө 0,03м2 негизинде) же жарылууга жол бербөөчү электр жарыгына жана эсептик көрсөткүч менен аныкталган аба алмашуу курсу менен туруктуу берилүүчү жана чыгуучу вентиляцияга ээ болушу керек, бирок үч жолу жумуш убактысында жана бир жолу жумуш эмес күндөрдө.

8.5.3 Коомдук тамактануу жайларында бири-бирине жакын орнотулган газ шаймандарынын тобунан (эки же андан көп шаймандар) күйүүчү продуктуларды алып салууну бир кол чатырдын астында, андан кийин түтүктүн желдеткичи менен жабдылган коллектордун моруна туташтырууга жол берилет.

8.5.4 Турмуш-тиричилик газ плиталарын жана башка газ шаймандарын орнотууда ушул ченемдин 8.3.1, 8.3.5-8.3.7, 8.3.10–8.3.13, 8.3.15, 8.3.19–8.3.24, 8.4.2, 8.4.3 жана 8.4.11 пункттарынын талаптарын сактоо керек.

8.5.5 Катуу же суюк отундарда иштөөгө ылайыкталган бышыруучу от казандар жана мештер, от казандар ж.б., ушул стандарттын 8.3.17 пунктунун талаптары аткарылган шартта, газ отунуна өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

8.5.6 Кабаттардын жалпы саны 5 кабаттан ашпаган (15,0 м чейин) соода-көңүл ачуучу комплекстердин имараттарына курулган, ошондой эле өзүнчө жайгашкан же тиркелген коомдук тамактануу жайларында газ күйүүчү майында иштей турган жабдууларды орнотууга жол берилет (СУГдан тышкары). жалпы имараты 10 кабаттан ашпаган коомдук имараттар (30,0 м чейин), ушул бөлүмчөнүн жана ушул курул ченеминин Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен. Ошол эле учурда, жалпы газ түтүгүнө чейин чыккан бардык газ шаймандарынан күйүү продуктуларын алып салуунун жекече тутумдарын орнотууну караштыруу керек.

Ошол эле учурда, долбоордун тийиштүү бөлүмдөрүндө, качып өтүү жолдоруна, курчап турган курулмалардын отко чыдамдуулугуна, ошондой эле өрттү автоматтык түрдө өчүрүүгө жана ички газ менен камсыздоо тутумдарын автоматташтырууга кошумча талаптарды иштеп чыгуу зарыл.

8.5.7 Медициналык, амбулаториялык жана поликлиникада, мектепке чейинки билим берүү мекемелеринде, жалпы билим берүүчү мектептерде, орто жана жогорку окуу жайларында, кошумча билим берүү борборлорунда, диний мекемелерде, газ күйүүчү майында иштеген жабдууларды орнотууга уруксат берилет (СУГдан тышкары), эгерде ал өзүнчө турган шартта жайгаштырылса. өрт эрежелерине жана ченемдерине ылайык жана ушул скурулуш ченеминин 8.4-бөлүмчөсүнүн жана Н тиркемесинин талаптарына ылайык жайгашкан имараттарда.

Театрлардын, кинотеатрлардын жана соода жана көңүл ачуу борборлорунун буфеттеринде жана кафелеринде көмүртек суутек газы менен иштөөчү газ жабдууларын орнотууга жол берилбейт.

8.5.8 Көп кабаттуу 18 кабаттан (55,0 м чейин) жалпы имараттардын жылытуу тутумдарын жылуулук менен жабдуу жана ысык суу менен камсыздоо үчүн, КЧжЭ талаптарын сактоо менен газ отунунда иштеген (СУГдан тышкары) чатырды, орнотулган жана жабдылган от казандарын КЧжЭ35-76 *, МАКЧ 4.02-103-99 жана ушул курулуш ченемдеринин 8.4.8-пунктуна ылайык берүүгө жол берилет.

8.5.9 Коммуналдык жана коомдук имараттардын жылуулук тутумдарын жылуулук менен камсыз кылуу жана жалпы кабаттуулугу 18 кабаттан ашпаган (55,0 м чейин) кабаттуу турак жайларды, жогоруда аталган имараттардын сырткы дубалдарына жакын жерде, газ отун менен иштеген ачык казандарды орнотууга жол берилет (СУГ тышкары). Ошол эле учурда, сырткы казан толугу менен заводдо даярдалган жабдуу катары каралышы керек.

Сырткы от казандарын орнотууда ушул стандарттын 8.4.9-пунктунун талаптарын сактоо керек.

8.5.10 Коомдук имаратка газ эсептегичтерин орнотуунун саны жана орду жөнүндө чечим долбоорлоочу уюм тарабынан ушул стандарттын 8.2.18 жана 8.4.13-пункттарынын талаптарын эске алуу менен, конкреттүү шарттарга жараша жана иштеп жаткан уюм менен макулдашуу боюнча кабыл алынат.

8.5.11 8.5.1, 8.5.6 жана 8.5.7 пункттарында көрсөтүлгөн коомдук имараттардын төмөнкү кабаттарында (жертөлө кабаттарын кошпогондо) бекитилген же жайгаштырылган, табигый газдын максималдуу чыгымдалышы 40м3 / сааттан ашпаган коомдук тамактануу жайларында газдын чыгымдарын эсепке алуу 8.4.13-пункттун талаптарын эске алуу менен эсептегичтерди орнотууну камсыз кылуу керек.

8.5.12 Коомдук имараттарда (коомдук тамактануу жана өндүрүштүк мүнөздөгү турмуш-тиричилик кызматтарын кошпогондо) П тиркемесинин талаптарын эске алуу менен механикалык ажыратуучу түзүлүштөрдү (көтөргүчтөр, клапандар) жана автоматтык ажыратуучу шаймандарды (электромагниттик клапандар) орнотуу (7-таблица) жана Ушул курулуш ченеминин H жана П тиркемелерине ылайык каралуусу керек.

Механикалык ажыратуучу шаймандарды орнотуу (крандар, шлагбаумдар):

- газдаштырылуучу имаратты өчүрүүгө;

- көтөргүчтөрдү ажыратуу үчүн;

- ар бир газ шайманынын алдында.

Ар бир газдаштырылган бөлмөнү өчүрүү үчүн автоматтык өчүргүчтөрдү (электромагниттик клапандарды) орнотуу каралган.

Курулуш трассаларын же бүтүндөй коомдук имаратты жабуу үчүн электромагниттик клапандарды орнотуу чечими долбоорлоочу уюм тарабынан конкреттүү шарттарга жараша жана иштеп жаткан уюм менен макулдашуу боюнча кабыл алынат.

Стояктарды ажыратуу үчүн берилген шаймандарды имараттын сыртына орнотуу сунушталат.

8.5.13 8.5.1, 8.5.6 жана 8.5.7 пункттарында көрсөтүлгөн коомдук имараттардын төмөнкү кабаттарына (жертөлө кабаттарынан тышкары) бекитилген же жайгашкан коомдук тамактануу жайларында ажыратуучу механикалык шаймандарды (крандар, клапандар) орнотууну караштыруу керек жана ушул стандарттын П тиркемесинин (7-таблицасы) жана Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен автоматтык өчүрүү шаймандары (электромагниттик клапандар) орнтулат.

Механикалык ажыратуучу шаймандарды орнотуу (крандар, шлагбаумдар):

- газдаштырылган коомдук тамактануу ишканасын өчүрүүгө;

- тамак-аш казандарын, ресторан мештерин жана башка ушул сыяктуу жабдууларды газ менен камсыз кылуу түтүктөрүндө - эки өчүрүүчү шаймандар серия менен: бири - шайманды (шаймандарды) бүтүндөй өчүрүү үчүн, экинчиси - от конокторду өчүрүү үчүн;

- газ түтүктөрүн газ приборлоруна берүү боюнча, анда алардын конструкциясында күйгүзгүчтөрдүн алдындагы ажыратуучу түзүлүш каралган (газ плиталары, суу жылыткычтар ж.б.) - бир ажыратуучу түзүлүш.

Автоматтык түрдө ажыратуучу шаймандардын орнотулушу (электромагниттик клапандар) бардык коомдук тамактануу жайларын токтотуу үчүн камсыздалууга тийиш.

8.6 Өнөр жай ишканаларын, буу казандарын жана коммуналдык ишканаларды газ менен камсыздоо

8.6.1 Буу казандары үчүн газ жабдууларын долбоорлоодо же иштеп жаткан буу казандарын газ отунуна өткөрүүдө, ушул курулуш ченеминин талаптарынан тышкары, КЧжЭ II-35 талаптарын жетекчиликке алуу зарыл.

Кубаттуулугу 420 ГДж / с (100 Гкал / с) жана андан жогору бирдиктүү казан агрегатынын өндүрүштүк жана жылытуу от казандары үчүн газ жабдууларын долбоорлоодо 9-бөлүмдүн көрсөтмөлөрүн аткаруу керек.

Учурдагы от казандарын катуу же суюлтулган газ отунуна өткөрүүдө, эсептөөлөр ырасталышы керек: жылуулук агымынын көлөмдүк тыгыздыгы, мордун кесилишинин жетиштүүлүгү, түтүн чыгаруучу жана желдетүүчү желдеткичтердин иштеши жана басымы.

8.6.2 Өндүрүштүк орнотмолордун газ күйгүзгүчтөрү, газ отунун колдонгон буу жана ысык суу казандары 13.6-бөлүмдө каралган талаптарга жооп бериши керек.

Газ күйгүчтөрүнүн же арматуранын чыгып турган бөлүктөрүнөн имараттын дубалдарына же башка бөлүктөрүнө, ошондой эле курулмаларга жана жабдууларга чейинки аралык кеминде 1,0 м горизонталда болушу керек.

Газ очокторун күйгүзүп, алардын иштешин көзөмөлдөө үчүн текшерүүчү тешиктерди капкагы менен камсыз кылуу керек.

Даяр газ-аба аралашмасы берилген от жагуучулардын алдында, ошондой эле металлды кесүү жана ширетүү үчүн от жагуучуларга кычкылтек жеткирүүдө, отту түтүк өткөрүүчү түтүккө киргизбөө үчүн, жалын өчүргүчтөрдү орнотуу керек.

8.6.3 Жардыруучу клапандар газ менен иштеген от казандарында жана алардан чыккан морлордо болушу керек.

Буу басымы 0,07 МПа (0,7 кгс / см2) жогору болгон буу казандары жана суунун температурасы 115 ° С жогору ысык суу казандары үчүн, "Буу жана ысык суу казандарын долбоорлоо жана коопсуз иштөө эрежелерине" ылайык, жарылуучу клапандар камсыздалышы керек.

Буу басымы 0,07 МПа (0,7 кгс / см2) ашпаган буу казандары үчүн жана суунун температурасы 115 ° С жогору болбогон ысык суу казандары үчүн, ошондой эле от казандарынын агрегаттарынан чыккан морлор үчүн жарылуу клапандарынын саны, алардын орду жана өлчөмдөрү долбоорлоочу уюм тарабынан аныкталууга тийиш.

Жарылуудан сактоочу арматура бир түтүктүү газ түтүктөрүн каптоочу жайларда, тик цилиндр түрүндөгү казандар үчүн, локомотив жана паровоз казандары үчүн, ошондой эле түтүн чыгаруучу жайлардын алдындагы морлордо камсыздалбайт.

8.6.4 Өнөр жай мештерине жана алардан чыккан морлорго жарылуу клапандарын орнотуу зарылдыгы, ошондой эле жарылуу клапандарынын орду жана алардын саны технологиялык долбоорлоо стандарттары, ал эми ал стандарттар жок болгон учурда - долбоорлоо уюму тарабынан аныкталууга тийиш.

8.6.5 Бир жарылуу клапанынын аянты 0,05 м2 кем эмес кабыл алынышы керек.

8.6.6 Мештин жана морлордун үстүнкү бөлүгүндө, ошондой эле газдын топтолушу мүмкүн болгон башка жерлерде жарылуудан сактануучу клапандар орнотулушу керек.

Эгерде жарылуу клапандарын тейлөөчү персонал үчүн коопсуз жайларга орнотуу мүмкүн болбосо, анда клапан иштетилген учурда коргоочу шаймандар камсыздалышы керек.

8.6.7 Буу казандарын, өнөр жай жана айыл чарба ишканаларынын цехтерин, өндүрүштүк мүнөздөгү калкты турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү имараттарды желдетүү аларда жайгашкан өндүрүш үчүн курулуш ченемдеринин жана эрежелеринин талаптарына ылайык келиши керек.

Бул имараттардын газдаштырылган бөлмөлөрү үчүн кошумча желдетүү талаптары жок.

СУГду колдонууда, газдаштырылган бөлмөдөн абанын чыгарылышы төмөнкү зонадан алынып салынган абанын жалпы көлөмүнүн кеминде 2/3 бөлүгүндө камсыз кылынышы керек.

8.6.8 Өнөр жай ишканаларынын, буу казандарынын жана коммуналдык ишканалардын бардык газдаштырылган жайларында, ошондой эле газ түтүктөрүнүн транзиттик өтүүсү каралган жайларда автоматтык түрдө газды көзөмөлдөө тутумун орнотууну камсыз кылуу керек, ал эми имаратка киргенге чейин - өчүп турган электромагниттик клапанды орнотуу керек авариялык кырдаалда газ менен камсыз кылуу.

8.6.9 Газдаштырылган буу казандары КЧжЭ II-35 талаптарына ылайык приборлор, коопсуздук автоматикасы жана автоматтык жөнгө салуу менен жабдылууга тийиш.

8.6.10 Газдаштырылган өндүрүш бөлүктөрү өлчөө үчүн приборлор менен жабдылууга тийиш:

- акыркы (газ агымы боюнча) өчүрүү шайманынан кийин от алдыргычтагы же от жагуучу топтогу жана зарыл болгон учурда агрегаттагы газ басымы;

- акыркы дарбазадан же дроссель клапанынан кийин күйгүзгүчтөрдөгү түтүктөгү аба басымы жана керек болсо желдеткичтердеги;

- от мешинде жана, керек болсо, дарбазанын алдындагы мордо вакуум.

8.6.11 Приборлорду орнотуу өлчөнгөн параметрдин жөнгө салынган жеринде же атайын аспаптар панелинде болушу керек.

Приборлор панелине орнотуу учурунда, параметрлерди бир нече чекитте өлчөө үчүн бир шайманы которгуч менен колдонууга жол берилет.

8.6.12 Газдаштырылган өндүрүш блоктору газ автоматикасы менен жабдылышы керек:

- газ басымынын белгиленгенден жол берилгис четтөөсү;

- отту күйгүзгүчтөрдө же от жагуучулардын тобунда блокко бириктирилгенде өчүрүү;

- мештеги вакуумду азайтуу (түтүн түтөтүүчү же инжекциялык от жагуучу шаймандар менен жабдылган блоктор үчүн);

- абанын басымы төмөндөшү (мажбурлап аба күйгүзгүчтөрү менен жабдылган блоктор үчүн).

Эгерде газ күйүү процесси жана блоктордун иштөө шарттары (мештин мейкиндигиндеги температура, от жагуучулардын саны жана жайгашкан жери, токтоп туруучу жана иштетүүчү агрегаттардын жыштыгы ж.б.) болсо, газдаштырылган блоктордун коопсуздугун камсыз кылуу өндүрүштүк блокторду жалын өчүп турган жумушчу газдарда же от жагуучулардын тобунда өчүрүүнү камсыз кылган коопсуздук автоматикасы менен жабдууга жол берилбейт.

Өндүрүштүк блоктор, жекече от жагуучулар же отундардын тобу ченемдик жылуулук кубаттуулугу 5,6 кВттан төмөн блокко бириктирилгенде, коопсуздукту автоматташтыруу каралбайт.

     8.6.13 Жогоруда саналбаган параметрлер бузулган учурда газды өчүрүү үчүн жана күйүү процесстерин автоматтык жөнгө салууну камсыз кылуу үчүн өндүрүштүк бөлүмдөрдү автоматика менен жабдуу зарылдыгы блоктордун кубаттуулугуна, технологиясына жана иштөө режимине жараша чечилет жана долбоорлоо тапшырмасы менен аныкталат.

8.6.14 Газ менен камсыздоонун үзгүлтүккө учурашына жол бербеген өндүрүштүк блоктор үчүн, коопсуздукту автоматташтыруу тутумундагы газ менен жабдууну мониторинг жүргүзүлүп жаткан параметрлердин өзгөрүшү жөнүндө коңгуроо менен алмаштырууга болот.

8.6.15 Приборлорду жана автоматика приборлорун газ басымы 0,1 МПа (1 кгс / см2) ашкан газ түтүктөрүнө туташтыруу темир түтүктөрдүн жардамы менен камсыз кылынышы керек. Приборлорду жана автоматика такталарын алмаштыруу үчүн түстүү металлдардан жасалган түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

Ажыратуучу шаймандар приборлордун крандарында болушу керек.

0,1 МПа (1 кгс / см2) чейинки газ басымында приборлорду узундугу 1,0 м ден ашпаган резина же резина-кездемеден жасалган шлангдарды, ошондой эле 8.2.26-пункттун талаптарына жооп берген резина түтүктөрдү колдонуп кошууга уруксат берилет.

8.6.16 Импульстук линияларды тартуу КЧжЭ 3.05.07 талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

8.6.17 Өндүрүштүк мүнөздөгү өнөр жай ишканалары, буу казандары жана коммуналдык ишканалар тарабынан газды керектөөнү эсепке алуу үчүн, газды азайтуу бөлүмүнүн алдында, жылуулук-механикалык эсептөөгө негизделген, иштелип чыккан газ чыгымынын ылдамдыгы үчүн эсептелген газ агымын өлчөөчү бирдик орнотуу керек.

Өнөр жай ишканаларына, отканаларга жана өндүрүштүк мүнөздөгү коммуналдык ишканаларга жаратылыш газын керектөө 40 м3 / сааттан аз болгон учурда, электрондук температура коррекциясы менен механикалык же ультрадобу газдаштырылган блоктордун коопсуздугун камсыз кылуу штуу газ эсептегичтерин орнотуу керек. Газ агымынын максималдуу ылдамдыгы 40м3 / саат жана андан жогору газ өлчөгүчтөр үчүн, берилген газ көлөмүн стандарттык шарттарга жеткирүүнү камсыз кылган газ көлөмүн автоматтык түрдө эсептөө менен өлчөө тутумдарын камсыз кылуу керек.

Газ эсептегичти орнотууда ушул стандарттын 8.2.18 жана 8.3.26 пункттарынын талаптарын сактоо керек.

8.6.18 Өнөр жай ишканаларына, буу казандарына жана өндүрүштүк мүнөздөгү коммуналдык ишканаларга газ жеткирүүдө, P тиркемесинин (P7 таблицасы) жана Н тиркемесинин талаптарын эске алуу менен, механикалык ажыратуучу түзүлүштөрдү (клапандар, клапандар) жана автоматтык ажыратуучу түзүлүштөрдү (электромагниттик клапандар) орнотууну караштыруу керек. стандарттык.

Механикалык ажыратуучу шаймандар (клапандар, клапандар) орнотулушу керек:

- газдаштырылган бөлмөгө киргенге чейин;

- ар бир бирдикке филиалдарда;

- от жагуучу жана от алдыргычтардын алдында;

- үйлөө түтүктөрүндө, алардын газ түтүктөрүнө туташуу пункттарында.

Газдаштырылган бөлмөнү жабуу үчүн автоматтык өчүргүчтөрдү (электромагниттик клапандарды) орнотуу каралган.

Урналарга, бетон полго же дубалдардын оюктарына төшөлгөн газ түтүктөрүнө арматураларды орнотууга жол берилбейт.

8.7 Инфракызыл от жаккычтар

8.7.1 Инфракызыл нурландыргычтар (GII) 13-бөлүмдө каралган талаптарга жооп бериши керек.ИОЖ стационардык жана мобилдик жайларда колдонулушу мүмкүн.

8.7.2 Туруктуу тейлөөчү персоналы жок имараттарды жылытууга арналган, инфракызыл нурлануунун (ИН) от жагуучу жылытуу тутумдары, от жагуучу от жалындаган учурда, газдын берилишин камсыз кылган автоматтык шаймандар менен камсыздалышы керек.

Ошол эле учурда, газдаштырылган бөлмөгө автоматтык түрдө газды башкаруу тутумун орнотууну караштыруу керек, ал эми имаратка кирерден мурун, авариялык абалда газ берүүнү өчүрүп турган электромагниттик клапанды орнотуу керек.

8.7.3 Жарылуу жана өрт коркунучу боюнча А, В, С категорияларындагы өндүрүштүк жайларга, кампаларга жана жеңил металлдан курулган жайларда, күйүүчү жана дээрлик күйбөй турган изоляциясы бар дубалдарга, жабууларга жана шыптарга, саман жана камыш менен жабылган жайларга , ошондой эле жертөлөдөгү кабаттардын жайларында ИЖ орнотууга жол берилбейт..

8.7.4 ИЖдан бөлмөнүн күйүүчү жана дээрлик күйбөй турган материалдардан жасалган конструкцияларына чейинки аралык (шып, терезе жана эшик кашектери ж.б.) 900 ° Сге чейинки беттик температурада кеминде 0,5 м, 900 ° Cден жогору температура кеминде 1,25 м болушу керек.

Күйгүчтүгү жогору күйүүчү материалдардан жасалган шып же конструкция күйбөй турган материал менен (асбест чатыр чатыры болот, асбест-цемент шейшеп ж.б.) корголушу керек.

Ачык зымдар ИЖдан жана нурлануу зонасынан кеминде 1,0 м аралыкта болушу керек.

8.7.5 ИЖ орнотуу каралуучу жайдагы желдетүүнү эсептөө жумуш аймагындагы СО2 жана NO2 концентрациясынын шарттарынын негизинде жүргүзүлүшү керек. Соруп чыгаруучу шаймандардын жайгашуусу радиаторлордун (от жаггычтардын) үстүндө, ал эми камсыздоочу шаймандардын - күйгүчтөрдүн радиациялык зонасынан тышкары болушу керек.

9 Жылуулук электр станциялары үчүн газ менен камсыздоо тутумдары

9.1 Жалпы көрсөтмөлөр

9.1.1 Бул бөлүмдө электр станцияларын газ менен камсыздоо тутумун долбоорлоодо эске алынуучу кошумча талаптар келтирилген.

9.1.2 Электр станциялары үчүн газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоодо ушул стандарттардын талаптарынан тышкары, КЧжЭ ΙΙ-58 “Жылуулук электр станциялары” жана КЧжЭ II-89 “Өнөр жай ишканаларынын башкы пландары” талаптарын жетекчиликке алуу зарыл.

9.1.3 Газ басымы 1,2 МПа (12 кгс / см2) жогору болгон газ түтүктөрүн долбоорлоо белгиленген тартипте КЧжЭ ΙΙ-58 “Жылуулук электр станциялары” жана КЧжЭ II-89 “Өнөр жай ишканаларынын башкы пландары”, КЧжЭ 2.05.06 “Магистралдык түтүктөр” жана КЧжЭ III-42 “Магистралдык түтүктөр. Өндүрүш эрежелери жана жумуштарды кабыл алуу” ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

9.2 Тышкы газ түтүктөрү жана шаймандары

9.2.1 Электр станцияларынын тышындагы газ түтүктөрү жер астына тартылышы керек. Бул газ түтүктөрүнө башка керектөөчүлөрдүн туташуусуна газ жеткирүүчү жана ушул газ түтүктөрүн иштетүүчү уюм менен макулдашуу боюнча гана уруксат берилет.

9.2.2 Жердин сыртындагы газ түтүгүндө, электр станциясынын аймагынан тышкары, анын тосмосунан кеминде 5,0 м алыстыкта ​​электр жетеги бар ажыратуучу түзүлүштү орнотууну караштыруу керек.

9.2.3 ТЭЦтин аймагы боюнча газ түтүктөрүн тартуу учурдагы же болжолдонгон пандустарды жана башка түтүктөрдүн тирөөчтөрүн максималдуу пайдаланууну эске алуу менен жер үстүндө камсыздалууга тийиш.

Ачык көмөкчордондун аймагы аркылуу газ түтүктөрүн тартуу, отун кампасы менен камсыз кылууга жол берилбейт.

9.3 Газ көзөмөлдөө пункттары

9.3.1 Электр өткөргүчүнүн аймагында жайгашкан ГЖП станциясына газ түтүкчөсүн киргизгенде, гидрожарылуу имаратынан кеминде 10,0 м аралыкта электр жетеги бар ажыратуучу түзүлүштү камсыз кылуу керек.

800 МВт жана андан жогору кубаттуулуктагы бир агрегат үчүн ГЖП курууда, өчүрүү шайманынан кийин дароо ГЖП бөлүгүнүн алдында жогорку ылдамдыктагы өчүрүүчү клапан берилиши керек.

800 МВт жана андан жогору кубаттуулуктагы блоктор үчүн блоктун ГЖПсында кысымды жана газ агымын азайтуу үчүн блокторду бириктирүүгө жол берилет, б.а. казанга газ жеткирүүдө агымдын жөнгө салуучусун камсыздалбайт.

9.3.2 Гидротехникалык жаракада ар бир башкаруу сызыгына орнотулган басым жөнгө салгычтарынын өткөрүмдүүлүгүн тандоо, буу казандары иштей баштаганда газ керектөөнүн көбөйүшүн эске алуу менен, ошондой эле жайкы газ керектөөсүн эске алуу менен жүргүзүлүшү керек.

9.3.3 0,6 МПа (6 кгс / см2) ашкан газдын басымы мененГЖПда кеминде эки башкаруу сызыгы камсыздалууга тийиш.

ГЖПда жөнгө салуучу шайман катары башкаруу клапандарын колдонууга жол берилет.

9.3.4 Гидравликалык жаракада кеминде эки (бир резервдик) коопсуздукту сактоочу клапанды (КСК) камсыз кылуу керек. КСКдын өткөрүмдүүлүгү максималдуу гидротехникалык жарака өндүрүмдүүлүгүнүн 10-15% ченинде кабыл алынышы керек. Ажыратуучу шайман ар бир КСКнун алдында болушу керек.

Өндүрүш объекттеринин аба алуучу шахталарынын жанына жайгаштырылганда, газдын чыгымынын болжолдуу ылдамдыгы 100000 м3 / саат болгон ГЖПнын станциясында КСК орнотууну кароого жол берилбейт. Бул учурда, басымды жөндөгүчтөн ылдый жагында орнотулган бардык газ түтүктөрү жана жабдуулар, анын ичинде казандын от жагуучуларынын алдындагы өчүрүүчү шайманга чейин, ГЖП алдындагы жумушчу газ басымынын негизинде эсептелип, кабыл алынышы керек.

9.3.5 ГЖПдагы экинчи приборлор панелдерин, автоматтык жөнгө салуучу, башкаруу жана сигнал берүүчү жабдууларды, дарбазанын клапандарын чогултуу шкафтарын, башкаруу клапандарынын жетектерин, телефонду жайгаштыруу үчүн диспетчер бөлмөсүн камсыз кылуу керек.

9.3.6 КСКдан чыккан түтүкчөлөр ГЖП станциясынын желдетүү тутумдарынын аба алуучу шаймандарына карама-каршы жагында жайгаштырылышы керек. Чыгуучу түтүктөрдүн акыркы тилкелеринен аба менен камсыздоочу желдетүү үчүн аба алуу пункттарына чейинки аралык кеминде 10.0 м горизонталдык жана 6.0 м тигинен болушу керек.

Эгерде КСКнын агызуучу түтүктөрүнөн эң бийик коңшу имараттын жарык аэрация лампасына чейинки горизонталдык аралык 20.0 мден аз болсо, анда агызуучу газ түтүктөрү ушул имараттын лампасынан 2,0 м жогору чыгарылышы керек.

Жардыруучу газ түтүктөрү гидравликалык дефлекторлордун үстүнөн кеминде 1,0 м, бирок жердин деңгээлинен 5,0 м кем эмес чыгышы керек.

9.3.7 ГЖП ар бир башкаруу тилкесинде, газ агымында биринчи жана акыркы ажыраткыч шаймандын артынан шейшеп тыгыны орнотулушун камсыз кылуу керек.

9.3.8 Аткаргычтардын жана жөнгө салуучу рычагдарын бириктирип, диспетчердик бөлмөнүн дубалдары аркылуу өткөн таякчалар дубалдарга бетондолгон учурларда коюлушу керек. Корпус асбест үлпөтү менен толтурулушу керек. Корпустун эки жагындагы сальниктер асбест жип менен толтурулушу керек.

9.3.9 ГЖП станциясынын газ өткөргүчтөрү, анын ичинде гидрожарылуу станциясынан узундугу 20,0 м кем эмес тилкедеги тышкы жер үстүндөгү газ түтүктөрүн басымды жөнгө салгычтардан кийин, үн жутуучу изоляцияга ээ болушу керек.

9.3.10 ГЖП станциясынын башкаруу жана өчүрүү клапандарын башкаруу жергиликтүү коммутаторунан башкаруу мүмкүнчүлүгүн сактоо менен, негизги имараттын бөлүштүрүүчү бөлүгүнөн камсыздалууга тийиш,

Башкаруу клапандарынын жайгашуу индикатору башкы имараттын бөлүштүрүүчү бөлүгүндө жана жергиликтүү ГЖП бөлүштүрүүчү тактада берилиши керек.

Блоктун ГЖП башкаруу жана өчүрүү клапандарын башкаруу энергоблоктун блоктук башкаруу пультунан камсыздалууга тийиш, ал эми зарыл болсо жергиликтүү ГЖП панелинен көзөмөл жүргүзүлөт.

9.4 Ички жабдыктар

9.4.1 Буукананын бөлүштүрүүчү коллекторуна эки же андан ашык ГЖП станцияларынан газ берилгенде, коллектордо ажыратуучу түзүлүштөр болушу керек.

9.4.2 Ар бир казан агрегатына газ түтүгүнүн тармагында, отту күйгүзгүчтөргө газдын берилишин 3 секунддан ашык токтотуучу тез иштей турган өчүрүү (өчүрүү) клапанын камсыз кылуу керек.

9.4.3 Өчүрүлүүчү тез жүрүүчү клапандардын электр жетектери үчүн электр энергиясы электр станциясынын батарейкасынын шиналарынан же автоматтык резервдик кубаттуулуктагы эки көз карандысыз өзгөрүлмө ток булактарынан же алдын-ала заряддалган конденсаторлордун батарейкасынан камсыздалууга тийиш.

9.4.4 Казанга газ агымын жөнгө салуучу шайман (демпфер, клапан ж.б.) аралыктан жана кол менен башкарылышы керек.

9.4.5 Ар бир күйгүзгүчтүн алдында эки өчүрүүчү шайманды катар-катар орнотууну камсыз кылуу керек. Газ агымындагы биринчи өчүрүүчү шайман электр менен жүрүшү керек, экинчиси - электрдик же кол менен. Ушул өчүрүүчү шаймандардын ортосунда ага электр өчүрүүчү шайманды орнотуп, үйлөтүүчү газ түтүгүн (коопсуздук сайгычын) камсыз кылуу керек.

9.4.6 Бойлерде, газ менен камсыз кылуунун башкы көзөмөлдөөчү клапанынан (күйүүчү май жөнгө салгычынан) тышкары, баштапкы газ менен камсыз кылуучу жөнгө салуучуну орнотууга жол берилет.

9.4.7 Откананын ичиндеги газ түтүгүндө газдан үлгүсүн алуу үчүн штуцер менен камсыз кылуу керек.

9.4.8 Лабораториялык муктаждыктар үчүн казан бөлмөсүндөгү газ түтүктөрүнүн ичиндеги газ түтүгүнө жана газды керектөөчү жерде ГЖП шайманы менен металл кесүүчү станцияларга туташтырууга уруксат берилет.

9.4.9 Отканадан кийинки түтүн чыгаруучу түтүктөрдө, атмосферага булгоочу заттардын жол берилген максималдуу чыгарылышынын стандарттарынын сакталышын көзөмөлдөө үчүн, түтүн газдарын алуу үчүн сынамык люктарды камсыз кылуу керек.

9.5 Өткөрүүчү түтүктөр жана приборлор

9.5.1 Электр станцияларынын газ түтүктөрү үчүн темир түтүктөр милдеттүү Г тиркемесине ылайык берилиши керек.

Ширетилген түтүктөрдү заводдун тигишинин бузбай турган ыкмалары менен 100% текшерүү шартында колдонууга уруксат берилет, ал түтүк сертификатында көрсөтүлүшү керек.

9.5.2 Электр станцияларынын аймагында курулган газ түтүктөрүнүн тетиктери, блоктору, курама блоктору, тирөөчтөрү жана илгичтери КЧжЭ 2.05.06 “Магистралдык түтүктөр” жана КЧжЭ III-42 “Магистралдык түтүктөр. Өндүрүш эрежелери жана жумуштарды кабыл алуу” ылайык кабыл алынышы керек.

Бөлүктөр жана тетиктер тынч болоттордон жасалышы керек.

Диаметри 100 мм чейинки чыканактар ​​бүгүлүп же штампталышы керек.

Жер астындагы газ түтүктөрүнүн бүгүлүшү, эреже катары, үзгүлтүксүз түтүктөрдөн жасалышы керек.

9.5.3 Темир жана автомобиль жолдорунун, суу тосмолорунун жана башка табигый жана жасалма тосмолордун кесилиштерине коюлган, дубалынын калыңдыгы 5 мм ден ашык газ түтүктөрү үчүн, ошондой эле болжолдуу тышкы аба температурасы минус 30 ° С ден төмөн болгон жерлерде орнотулган жер үстүндөгү газ түтүктөрү үчүн, түтүктөрдүн жана ширетилген бирикмелердин металлынын соккуга бекемдигинин мааниси курулуш аймагынын тышкы абасынын эсептик температурасында 29 Дж/см2 (3 kgf × m / cm2) кем эмес болушу керек.

9.5.4 Жылуулук электр борборлорунун газ менен жабдуу тутумдарында өлчөө, сигнал берүү жана автоматтык башкаруу чөйрөсү сунуш кылынган И тиркемеге ылайык берилиши мүмкүн.

9.5.5 ГЖПда жалпы газ менен камсыздоо түтүгүндө, газдын чыгымынын ылдамдыгын өлчөөчү, ченемдик жана төмөн (ченемдин 30% чейин) чендерин өлчөөчү шайман менен камсыз кылуу зарыл.

10 Газ куюучу жайлар, газ толтуруучу пункттар, баллондорду толтуруучу, автоунааларга май куюучу жайлар

10.1 Жалпы көрсөтмөлөр

10.1.1 Бул бөлүм ушул газдарды отун катары колдонгон керектөөчүлөргө суюлтулган мунай газдарын (СМГ) жеткирүү үчүн арналган газ толтуруучу станцияларды (ГТС), газ толтуруу пункттарын (ГТП), баллондорду жана автомобилдик газ толтуруу станцияларын (AГТС) долбоорлоого талаптарды белгилейт.

10.1.2 СКГны кайра газдандыруу станцияларын (станцияларын) долбоорлоодо ГТСна жана ошол эле көлөмдө газ сактоочу резервуарларга байланыштуу талаптарды жетекчиликке алуу керек.

10.1.3 Бул бөлүмдүн ченемдери изотермикалык жана металл эмес цистерналарды, жер астындагы сактоочу жайларды камтыган   курулмаларды долбоорлоого, ошондой эле химиялык, нефтехимиялык жана башка өнөр жай ишканаларында чийки зат катары колдонулган СУГ сактоочу кампалардын долбооруна колдонулбайт.

10.1.4 Долбоорлоодо ГКЖ, ГТЖ, БТЖ жана АМКЖ курулуш объектилеринин сейсмикалуулугун аныктоо сейсмикалык микрондоштуруунун негизинде же КР КЧжЭ 20-02 келтирилген көрсөтмөлөргө ылайык жүргүзүлүшү керек.

10.2 Суюлтулган газ толтуруучу станциялар

 10.2.1 ГТЧ темир жол, суу, автомобиль транспорту жана өткөрүүчү түтүк менен келген СКГны кабыл алуу үчүн; СКГны баллондордо сактоо жана керектөөчүлөргө автоцистерналарда жеткирүү; баллондорду техникалык күбөлөндүрүү жана сырдоо үчүн арналат.

Суюлтулган газдардын топтолгон базаларын долбоорлоого коюлган талаптар ушул ченемдерде жазылган ГТЧны долбоорлоонун талаптарына окшош.

10.2.2 ГТС калктуу конуштардын турак жай аймагынан тышкары, турак жай конуштарынын салыштырмалуу басымдуу шамал үчүн жээк тарабында жайгашышы керек.

10.2.3 ГТСрын куруу үчүн жерди тандоо 10.4.1 пунктунда келтирилген ГТСти курчаган имараттарга жана курулмаларга чейинки аралыкты, ошондой эле курулуш жүрүп жаткан аймакта темир жана автомобиль жолдорунун болушун эске алуу менен камсыз кылынышы керек.

10.2.4 Газ насостук станциясынын курулушу үчүн аянтты, газ толтуруучу станциясынын тосмосунан тышкары 10.0 м өрттүн тилкесин жана токойлуу жерлерге минималдуу аралыктарды камсыз кылууну эске алуу менен берилиши керек: ийне жалбырактуу түрлөрү - 50,0 м, жалбырактуу түрү - 20,0 м.

10.2.5 Темир жол өтмөктөрү, эреже боюнча, башка ишканалардын аймагы аркылуу өтпөшү керек. ГНСке бирден ашык эмес ишкананын аймагы аркылуу темир жол каттамы аркылуу өтүүгө уруксат берилет (ушул ишкана менен макулдашуу боюнча), эгерде ишкананын аймагында ГНС үчүн көзкарандысыз транзиттик каттам уюштурулган болсо.

10.3 ГТСдын негизги имараттары жана курулмалар

10.3.1 Газ насостук станциясынын аймагы өндүрүштүк жана көмөкчү зоналарга бөлүнөт, анын чектеринде технологиялык процесстерге, газды керектөөчүлөргө ташууга, сактоого жана жеткирүүгө жараша өндүрүш зонасында төмөнкүдөй негизги имараттарды (жайларды) жана курулмаларды жайгаштыруу зарыл:

- темир жол цистерналарынан СУГрын сактоочу базанын цистерналарына түшүрүү үчүн эстакада жана дренаждык шаймандары бар темир жол трассасы;

- СУГ үчүн резервуарлары бар сактоочу база;

- насос жана компрессор бөлүмү;

- буулануу бөлүмү;

- куюучу цех;

- цилиндрлерге техникалык экспертиза бөлүмү;

- цилиндрлерди сырдоо бөлүмү;

- газ куюучу автоцистерналарга куюучу диспенсерлер, газ куюучу станцияга автоунаа менен жеткирүүдө бензовоздордон газдарды сордуруп алуу үчүн бөлүштүргүчтөр жана газ объектилерине таандык газ баллондуу унааларга май куюу үчүн диспенсерлер;

- газ менен жылытуу үчүн жылуулук алмаштыргычтар;

- бууланбаган газдын цилиндрлеринен жана ашыкча толтурулган жана бузук цилиндрлерден чыккан газдарды чыгаруу үчүн резервуарлар;

- көмөкчү зонадатемир жол цилиндрлерин сактоочу жайлар;

- административдик-коммуналдык жана чарбалык бөлмөлөрдү, лабораторияларды, насостук станцияны, газ сордуруучу станция жабдууларын, цилиндрлерди жана клапандарды, батареяны жана башка бөлмөлөрдү оңдоочу механикалык мастерскойлорду жайгаштыруу менен көмөкчү максаттар үчүн цехтер;

- буу казаны (эгерде учурдагы жылуулук менен жабдуу булактарына туташуу мүмкүн болбосо);

- трансформатордук подстанция;

- өрткө каршы суу менен камсыздоочу бактар;

- суу мунарасы; кампа жана башка жайлар;

- унаа тейлөө үчүн имарат;

- транспорт каражаттары үчүн ачык аба менен жылытылган автоунаа токтоочу жайлар;

- унаа жуучу жай;

- техникалык көзөмөл пункту.

Көмөкчү жана өндүрүш аймагында дагы төмөнкүлөрдү камсыз кылууга уруксат берилет:

- аба компрессор бөлмөсү;

- авто таразалар.

Насостук-компрессордук жана буулануу бөлүмдөрүндө ГТСти көмөкчү муктаждыктары үчүн газды жөнгө салуучу блок менен камсыз кылууга жол берилет.

Өндүрүш аймагынын ар бир имаратында ванна бөлмөсү жана кийинүү бөлмөлөрү болушу керек.

Газ насостук станциясынын имараттарынын жана курулмаларынын тизмеси долбоорлоо үчүн техникалык шарттарга ылайык көрсөтүлүшү керек.

Өндүрүштүк аймакта темир жол таразаларын берүүгө жол берилет.

Гаражды өз алдынча чарба катары бөлүп берүүгө, аны ГНСнын аймагынан тышкары жайгаштырууга уруксат берилет.

10.3.2 Көмөкчү зона тарабынан газ насостук станциясынын аймагына жакын жайгашкан газ объектилерин эксплуатациялоо кызматынын жайгашуусун камсыз кылууга жол берилет.

10.4 ГНСтин имараттарын жана курулмаларын жайгаштыруу

10.4.1 ГНСте жайгашкан СУГ сактоочу резервуарлардан ГНСке тиешеси жок имараттарга жана курулмаларга чейинки минималдуу аралыктар 8-таблицага ылайык, жолдорго чейин - 9-таблицага ылайык алынышы керек.

10.4.2 Жер үстүндөгү цистерналардан бир эле учурда 800дөн ашык адам боло турган жерлерге чейинки минималдуу аралык. (стадиондор, базарлар, сейил бактар ​​ж.б.), ошондой эле мектептердин жана балдар мекемелеринин аймагына, алардагы орундардын санына карабастан, 8-таблицада көрсөтүлгөндөргө салыштырмалуу 2 эсеге көбөйтүү керек.

8-таблица

10.4.3 Ар кандай сыйымдуулуктагы резервуарлар менен сактоочу базага чейинки аралык эң чоң сыйымдуулукка ээ болгон бактын бою менен жүргүзүлүшү керек.

10.4.4 ГНСте кубаттуулугу 200м3 жогору сфералык цистерналарды жайгаштыруу мунай жана мунай химиясы ишканаларынын кампалары үчүн долбоордук стандарттарга ылайык каралышы керек. Бул учурда, бул бактардан имараттарга жана курулмаларга чейинки аралык, ошондой эле бактардын ортосундагы аралык ушул бөлүмдө келтирилген мааниден кем болбошу керек.

10.4.5 Темир жолун куйуучу эстакадасынан ГНС төмөнкү дегенде алынышы керек:

- ГНСке тиешеси жок имараттарга жана курулмаларга - 8 жана 9-таблицаларга ылайык, ГНСтин аймагындагы дренаждын астында бир эле мезгилде жайгаштырылышы мүмкүн болгон жалпы сыйымдуулугу темир жол цистерналарынын сыйымдуулугуна барабар болгон жер үстүндөгү цистерналарга карата;

- ГНСтин аймагындагы имараттарга жана курулмаларга - 12-таблицага ылайык;

-  сактоочу базанын жер үстүндөгү сактагычтарына - кеминде 20,0 м.

9-таблица

10.4.6 Жалпы сыйымдуулугу 100 м3 танктан турган ГНСтен күйүүчү материалдар бар ишканаларга (нефть базалары, нефтини кайра иштетүүчү заводдор, ацетилен станциялары, пленка кампалары ж. б.) чейинки аралык ушул ишканалар үчүн стандарттарга ылайык, бирок 8-таблицада көрсөтүлгөн аралыктардан кем болбошу керек.

10.4.7 Өнөр жай ишканаларынын аймагында жайгашкан ГНС резервуарларынан ушул ишканалардын имараттары менен курулмаларына чейинки минималдуу аралыктар 10 жана 11-таблицаларга ылайык алынышы керек.

Темир жолдон түшүрүүчү эстакадалык өтмөктөн ишкананын имараттарына чейинки аралык 40,0 м кем болбошу керек.

10-таблица

10.4.8 Өнөр жай ишканаларынын аймагында жайгашкан ГНС үчүн жалпы сыйымдуулугу 500м3 жана андан аз болгон СУГнын цистерналарынан, ишканага таандык Г категориясындагы имараттарга, агрегаттарга жана курулмаларга чейинки аралык 10-таблицада көрсөтүлгөндөргө караганда 30% га көп кабыл алынышы керек.

11-таблица

10.4.9 ГНСтин аймагында жайгашкан имараттар менен курулмалардын ортосундагы аралык, жок эле дегенде, 12-таблицада көрсөтүлгөн маанилерге ээ болушу керек.

12-таблица

10.4.10 ГНСтин аймагында жайгашкан имараттарда, турак жайларды жана ГНСке тиешеси жок өндүрүштү берүүгө жол берилбейт.

10.5 Аймактарды пландаштыруу, жолдор. Имараттарга жана курулмаларга карата талаптар

10.5.1 ГНСтин аймагы күйбөй турган материалдардан жасалган желдетилген тосмо менен тосулган болушу керек.

10.5.2 Өндүрүштүк жана көмөкчү зоналар жана унаа паркын жайгаштыруучу жер күйбөй турган материалдардан жасалган жеңил конструкциялар менен же 1,0 м бийиктиктен ашпаган бадалдарды отургузуу менен бөлүнүшү керек.

10.5.3 ГНСтин аймагын пландаштыруу суюлтулган газдардын топтолуучу жерлеринин (токтоп калган зоналардын) пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарууга жана дренаж тутуму менен бирге дренажды жана аймакты сыртынан эриген жана нөшөр суусунун киришинен коргоону камсыз кылышы керек.

10.5.4 Газ насостук станцияларын пландаштыруу жана кирүүчү жана жеринде жолдорду долбоорлоо КЧэЖ II-89, КЧжЭ 2.05.02, КЧжЭ 32-01, КЧжЭ 2.05.07 жана ушул стандарттардын талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

10.5.5 ГНС аймагын кошо алганда, түйүндөн темир жолдун бөлүгү V категориядагы кирүүчү жол катарына киргизилиши керек; ГНС кирүү жолу - IV категорияга.

10.5.6 Газ сордуруучу жайлардагы газ сордуруучу станциясынын темир жол жолдору горизонталдык кесилиштер түрүндө же 2,5 % секциялардан жогору эмес жантайма менен берилиши керек.

Поездди чечүү үчүн туюк тарапта узундугу кеминде 20.0 м болгон түз жолдун кошумча бөлүгү болушу керек.

10.5.7 ГНСтин аймагы жалпы жол менен IV категориядагы кирүүчү жол менен туташтырылышы керек.

Сыйымдуулугу 500м3 жогору резервуарлары бар ГНС үчүн эки чыгууну караштырыш керек: негизги жана автоунааларды тез арада эвакуациялоо үчүн көмөкчү.

Авариялык чыгуунун кирүүчү жолго туташуусу негизги чыгуудан 40.0 м кем эмес аралыкта камсыздалышы керек.

Өрт өтүүчү жолдорду эки тилкеге ​​бөлүп түзүү керек.

Эки тилке үчүн ГНСтин аймагындагы автомагистралдардын туурасы 6,0 м, ал эми бир жол тилкеси үчүн 4,5 м кабыл алынышы керек.

ГНСтин аймагына кирерден мурун бурулуп, токтоп турган жерди караштырыш керек.

Ички аянттардагы жана ачык өндүрүш аянттары катуу катмар менен жана нөшөр суусун топтоо жана тазалоо тутуму менен долбоорлонушу жана курулушу керек.

10.5.8 Автоцистерналарды толтуруу жана газ баллондуу унааларга май куюу үчүн бөлүштүргүчтөрдүн ортосундагы аралык кеминде 6,0 м болгон   өтмөктү камсыз кылуу керек.

Колонкаларды унаалар менен кагылышуудан корголушу керек.

10.5.9 Өнөр жай ишканаларынын аймагында жайгашкан ГНС жана СУГдун регасификациялоочу курулмалары үчүн ГНСтин аймагына кирүүчү бир жолд караштырууга уруксат берилет.

10.5.10 ГНСтин ички жолдорундагы транспорттук курулмалар күйбөй турган материалдардан жасалышы керек.

10.5.11 ГНСтин имараттарын жана курулмаларын долбоорлоодо ушул бөлүмдүн талаптарынан тышкары КЧжЭ 2.09.03, ЭАКЧ 2.02-01 каралган талаптарды аткаруу керек.

10.5.12 Насостук-компрессордук бөлмө, буулануу (жылуулук алмашуу) орнотмосун жайгаштырууга уруксат берилген өзүнчө имаратта жайгашышы керек.

Насос-компрессор бөлмөсүн толтуруу цехи менен тосууга жол берилет.

10.5.13 Толтуруу цехинин имаратында төмөнкүлөрдү камсыз кылуу керек:

- баллондорду кургатуу, толтуруу, тыгыздыгын көзөмөлдөө жана толтурулушун көзөмөлдөө үчүн жабдуулар менен толтуруу бөлүмү;

- баллондорду газсыздандыруу бөлүмү;

- баллондор үчүн жүктөө жана түшүрүү платформасы.

Баллондорду техникалык экспертизалоо бөлүмү жана боёо бөлүмү толтуруу цехинин имаратында, же өзүнчө имаратта болушу керек.

10.5.14 Баллондордун техникалык экспертизасы бөлүмү үчүн техникалык экспертизага кирген баллондорду жүктөө-түшүрүү аянтчасын караштыруу керек.

Баллондорду боёочу бөлүм баллондорду техникалык экспертиза жүргүзүү бөлүмү менен тыгыз байланышта болушу керек.

Газ насостук станциясын реконструкциялоо учурунда баллондорду сырдоо бөлүмүн өзүнчө имаратка жайгаштырууга жол берилет.

10.5.15 Жардыргыч атмосфера пайда болушу мүмкүн болгон ГНСтердин имараттарындагы жана жайларындагы өндүрүш процесстери (бөлүктөрү: сордуруу жана компрессор, толтуруу жана төгүү, баллондорду газдан тазалоо, сырдоо, ошондой эле буулануу заводдорунун жайлары жана чыгуучу желдетүүчү камералар) жарылуу жана өрт коркунучу боюнча А категориясына киргизилиши керек. Имараттардын жана жайлардын категориясы долбоордо көрсөтүлүшү керек.

10.5.16 ГНСтин өндүрүштүк имараттары, курулмалары жана курулмалары электр жабдууларын пайдалануудагы коркунучка байланыштуу төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:

В-1а классына - төмөнкүлөр үчүн бөлмөлөр: насостук жана компрессордук бөлмөлөр, баллондорду толтуруу жана түшүрүү, баллондорду газдан тазалоо, сырдоо, буулантуу, ошондой эле ушул бөлмөлөр үчүн чыгуучу желдетүү үчүн желдетүүчү камералар;

В-1г классына - резервуарлар, дренаждык стеллаждар, суюлтулган газдарды төгүү жана жүктөө үчүн бөлүштүргүчтөр, газ баллондуу унааларга май куюу үчүн колонкалар, автоцистерналар үчүн ачык унаа токтоочу жайлар, жүктөө жана түшүрүү аянтчалары, ошондой эле ачык жерлерде жайгашкан буулануу (жылуулук алмашуу) орнотмолору. Ачык мейкиндиктер үчүн B – 1г зонасынын өлчөмү ПУЭге ылайык аныкталууга тийиш.

10.5.17 Насостук-компрессордук жана куюучу бөлмөлөрдө порошоктук өрт өчүргүчтөрдү караштыруу керек 200 м2 чейинки бөлмөнүн аянты үчүн кеминде 100 кг порошок жана 500 м2 чейинки аянтка кеминде 250 кг өлчөмүндө берилиши керек.

10.5.18 Толтурулган жана бош баллондорду жайгаштыруу үчүн жүктөө жана түшүрүү аянтчалары түздөн-түз толтуруу бөлүмдөрүнө тиркелиши керек.

Өтмөктөрдү эске алуу менен аянтчалардын өлчөмдөрү толтуруу бөлүмүнүн күнүмдүк сыйымдуулугу эки эсе көлөмдө баллондорду жайгаштырууну камсыз кылуунун негизинде аныкталууга тийиш.

Жүктөө жана түшүрүү аянтчаларынын үстүнөн, күйбөй турган материалдардан жасалган бастырмаларды камсыз кылуу керек, ал эми периметри боюнча - үзгүлтүксүз тосмо эмес (зарыл болсо).

Полдор күйбөй турган, учкун чыкпаган материалдар менен жабылышы керек.

10.6 Төгүүчү шаймандар

10.6.1 Темир жол эстакадасындагы төгүүчү шаймандардын саны темир жол бактарында газдын бирдей берилбестигин эске алуу менен ГНСтен күнүмдүк газдын максималдуу берилишинин негизинде аныкталууга тийиш (теңсиздик коэффициенти 2,0 барабар болушу керек).

Төгүүчү шаймандарды тейлөө үчүн, күйүүчү эмес материалдардан жасалган төгүүчү шаймандарды цистерналарга туташтыруучу аянтчалар менен эстокадаларды караштыруу керек. Эстакаданын аягында кеминде 0,7 м, 45 ° ашпаган жантайыңкы тепкичтерди камсыз кылуу керек. Тепкичтердин, аянтчалардын жана өтмөктөрдүн бийиктиги 1,0 м бийиктикте, бийиктиги 90 мм ден кем эмес түбүндө үзгүлтүксүз кыныгы бар тосмо болушу керек.

10.6.2 ГНСтин стационардык түтүктөрүнүн автоунаалардын түшүрүүчү шаймандары менен кошулган жерине жакын жерде темир жол цистерналарынан газды төгүү үчүн куурлар боюнча төмөнкүлөрдү камсыз кылуу зарыл:

суюктук фазасынын түтүктөрүндө - текшерүүчү клапан;

буу фазасы түтүктөрүндө - жогорку ылдамдыктагы клапан;

өчүрүү шайманынын алдында - газ түтүктөрүнүн түтүктөр тутумуна же тазалоочу сайгычка чыгаруучу жабуучу шайманы менен жабдуу.

Бул долбоордун ишенимдүүлүгү негизделген жана эксплуатациялоочу уюм менен макулдашылган шартта, газды (атайын долбоордогу металл түтүктөрү аркылуу) түшүрүүнүн (жүктөөнүн) түтүксүз ыкмасы үчүн жогорку ылдамдыктагы клапанды камсыз кылбоого жол берилет.

10.6.3 ГНСке берилген газды автоцистерналарда төгүү үчүн, түтүкчөлөрү автоцистернанын сактоочу базанын резервуарларынын буу жана суюк фазаларынын түтүктөрү менен темир жолдун агып кетүүчү түзүлүштөрүнө окшош өчүргүч жана коопсуздук клапандары аркылуу байланышын камсыз кылышы керек.

10.7 СУГ резервуарлары

10.7.1 ГНСте СУГдарын алуу жана сактоо үчүн арналган резервуарлар ​​13-бөлүмдүн талаптарына шайкеш келиши керек.

Резервуарлардын түтүктөрү МАКС 20448 тарабынан каралган ар кандай маркадагы газды өзүнчө кабыл алуу жана сактоо мүмкүнчүлүгүн эске алуу менен берилиши керек.

10.7.2 Сактоо базасынын сыйымдуулугун ГТЧнын суткалык өндүрүмдүүлүгүнө, резервуарларды толтуруу деңгээлине жана газ толтуруучу чордондордо СКГны сактоо үчүн камдалуучулардын санына жараша аныктоо керек. СКГны сактоо үчүн камдалуучу идиштердин саны төмөнкү формула боюнча газ келбестен t, сут ГТЧнын иштөө убактысына жараша аныктоо керек:

t=+t1+t2, (7)

мында L заводдон бери аралык - ГТЧга суюлтулган газ жеткирүүчү, км;

V – МПС жүктөрүн вагон менен жеткирүүнүн ченемдик суткалык ылдамдыгы, км/сут (330 км/сут жол берилет);

t1 – жүктү жөнөтүү жана жетүүсү менен байланышкан операцияларга сарпталган убакыт (1 суткада кабыл алынат);

t2–суюлтулган газдын ГТЧда иштетилүүчү камынын убактысы (жергиликтүү шарттарга жараша 3 – 5 сут өлчөмүндө кабыл алынат).

Тиешелүү негиздери болгон учурда (унаа байланыштарынын ишенимдүүлүгү ж.б.) t2 10 суткадан ашпаган узартууга болот.                                                                                                                                             

10.7.3 ГНС суюлтулган газдарды чыгарган ишкананын жанында турганда, алар ГНСке автоцистерналарда же түтүк жолу аркылуу ташылат, ошондой эле АГЗСден суюлтулган газ келип түшкөн май куюучу жайлар үчүн, tди 2 күнгө чейин кыскартууга жол берилет.

Өнөр жай ишканасынын аймагында ГНСти жайгаштырууда суюлтулган газдардын запасы өнөр жай ишканасы үчүн кабыл алынган запастагы отунду сактоо стандартына жараша аныкталууга тийиш.

10.7.4 ГТЧда суюлтулган газ үчүн резервуарлар жер үстүнө жана жер астына орнотулушуна мүмкүнчүлүк берилет.

Жер үстүндөгү резервуарлардын төмөнкү түзүүчүсү туташ аймактын мерчемделген белгиси менен бир деңгээлде же жогору турат.

Жер астында жайгашкан резервуарлар кам идиштин үстүнкү түзүүчүсү жердин пландаштырылган белгисинен 0,2 м ден кем эмес төмөндө турат.

Жер астындагы резервуарларга алардын үстүнкү түзүүчүсүн 0,2 м ден кем болбогон бийиктикте топурак менен жабылган жана кам идиштин капталынан үймөктүн четине чейин 6 мден кем эмес кеңдиктеги жер үстүндөгүлөр теңелет.

Резервуарларды бөлмө ичине жайгаштырууга жол берилбейт.

Эскертүү – Кам идишке туташ аймак деп кам идиштин капталынан 6 м аралыктагы аймак эсептелет.

10.7.5 Резервуарларды агызуучу келте түтүк тарабынан 2 – 3% га жантаюу менен орнотуу керек.

10.7.6 Жер үстүндөгү резервуарлар тепкичтери бар турактуу металл аянтчаларды орнотуу менен күйбөөчү материалдардан (2 саат отко туруктуу) таянычтарга орнотуу керек.

Аянтчалар арматурадан болуп, алеттердин жана люктардын эки тарабында болушу керек. Желдетүү үчүн штуцерде бир тарабында аянтча болушун караштыруу керек.

Аянтчаларды жана тепкичтерди 10.6.1 де каралган талаптарга ылайык жасоо керек.

Бир нече резервуарлар үчүн бир аянтчаны курууда тепкичтер аянтчанын аяк жагында болушу керек. Аянтча узундугу 60 мден көп болсо, анын орто бөлүгүнө кошумча тепкич коюу керек. Тепкичтер топурак тосмодон ары чыгып турууга тийиш.

10.7.7 Жер үстүндөгү резервуарларды күн нурунан ысып кетишинен сактоо керек (мисалы, резервуарларды ак же күмүш түс менен сырдоо, 10.10.5деги көрсөтмөлөргө ылайык суу менен муздатуу).

10.7.8 Жер үстүндөгү резервуарларды тобу менен, эреже катары, ГТЧ аянтчасынын төмөн пландаштырылган белгисинин тушунда жайгаштыруу керек. Жер үстүндөгү резервуарларынын тобунун максималдуу жалпы сыйымдуулугун 15-таблицага ылайык алуу керек.

 13-таблица

Резервуарлардын топторунун арасындагы максималдуу аралыкты 16-таблицага ылайык алуу керек.

14-таблица

10.7.9 Топтордун ичинде жер үстүндөгү резервуарлардын арасындагы аралык катар турган резервуарлардын эң чоң диаметринен кем болбоого тийиш, ал эми резервуарлардын диаметри 2 м чейин болсо – 2 м ден кем эмес.

Эки же андан көп катарга жайгаштырылган жер үстүндөгү резервуарлардын катарынын арасындагы аралыкты эң чоң кам идиштин узундугуна барабар, бирок 10 м ден кем эмес алуу керек.

10.7.10 Жер үстүндөгү резервуарлардын ар бир тобу үчүн периметри боюнча топурак тосмо же күйбөс материалдардан (мисалы, кыш, бутобетон, бетон ж.б.у.с.) бийиктиги 1 м ден кем эмес, резервуарлардын топтогу 85% сыйымдуулугуна эсептелген тосмо дубал каралууга тийиш. Жер жалынын үстү боюнча кеңдиги 0,5 кем болбоого тийиш. Резервуарлардан топурак тосмонун же тосмо дубалдын түбүнө чейинки аралык жакынкы кам идиштин диаметринин жарымына, бирок 1 м ден кем болбоого тийиш.

Резервуарлар паркынын аймагына кирүү үчүн топурак тосмонун же тосмо дубалдын эки жагынан тең ар бир топко экиден кем эмес, топурак тосмонун ар кайсы аягында жайгаштырыган, кеңдиги 0,7 м өтмө-тепкич каралууга тийиш.

10.7.11 Жер астына жаткыруу үчүн цилиндр түрүндөгү резервуарлар гана каралат.

Жер астындагы айрым резервуарлар арасындагы аралыктар жанаша турган эң чоң кам идиштин диаметринин жарымына барабар болууга тийиш.

10.7.12 Жер астындагы жана топурак менен көмүлгөн жер үстүндөгүрезервуарлар, эреже катары, түздөн-түз топуракка орнотулууга тийиш.

Резервуарлар үчүн фундаменттерди топурактын жагымсыз шарттарында: казылган аңдын тереңинде кыртыш суунун болушу же жер тектеринин жүк көтөрүмдүүлүгү 0,1 МПадан (1 кгс/см2) кем болсо же кам идиштин көпкөн топуракка таянуусу ж.б. салынат.

Резервуарлардын астындагы фундаменттер күйбөөчү материалдардан, мисалы, таш, бетон, темир бетон ж.б. болушу керек.

Кам идишти кумдуу же курамында органикалык аралашмалар болбогон ылайлуу топурак менен көмүү керек.

10.7.13 Жер астындагы резервуарларды көпкөн топуракка жаткырган учурда акыркынын тоңгон түбү кумдуу топуракка алмаштырылууга тийиш, ал эми жер астындагы суу көп болгон жерлерде (резервуарлардын төмөн түзүүчүсүнөн жогору) кам идиштин калкып калуусун болтурбоо боюнча чечим кабыл алуу керек.

10.7.14 Резервуарларды дат басуудан сактоо керек:

жер астындагы –МАСТ 9.602 жана белгиленген тартипте бекитилген ченемдик-укуктук документтердин талаптарына ылайык;

жер үстүндөгү – эки катмар жердиктөө менен жана курулуш жүргөн райондун температурасын эсепке алуу менен сырткы жумуштар үчүн арналган боек, лак же эмаль менен эки катмар берүү керек.

10.8 ГТЧнын технологиялык жабдуусу

10.8.1 ГТЧнын түтүктөрү боюнча СКГнын суюк жана буу фазаларын которуштуруу үчүн соркыскычтарды, компрессорлорду же бууландыргыч (жылуулук алмаштыргыч) орнотмолорду алдын ала караштыруу керек.

СКГны агызуу жана куюу үчүн жаратылыш газынын энергиясын пайдаланууга уруксат берилет, алардын каныккан бууларынын басымы 45⁰ температурада 1,2 МПа (12кгс/см²) жогору болбойт. Мында бошотулуучу резервуарларда жаратылыш газдын парциалдык басымы 0,2 МПадан (2кгс/см²) жогору болбошу керек. Чоң, бирок 0,5 МПадан (5кгс/см²) жогору болбогон парциалдык басымда СКГдун компоненттик курамын алдын ала контролдоо зарыл. Мында жаратылыш газында 5 %дан жогору эмес этан-этил фракциялары камтылышы керек, ал эми суюлтулган газдарда метандын К, % (моль) камтылышы төмөнкүдөй формула менен аныкталган чоңдуктан жогору болбошу керек:

К = 0,05К₂ +0,35(8)

мында К_{2 –} СКГдагы бутан фракцияларынын концентрациясы, % (моль).

10.8.2 Компрессорлорду жылытылуучу жайларга жайгаштыруу керек.

Соркыскычтар жана компрессорлор жайгаштырылган жайдын төшөлмөсү чектеш аймактын пландаштырылган белгилеринен жогору 0,15 м кем эмес болбогондой болушу керек.

10.8.3 Соркыскычтарды жана компрессорлорду башка жабдуунун пайдубалы менен имараттын дубалдарына байланышпаган пайдубалдарга орнотуу керек.

Бир катарга эки жана андан көбүрөөк соркыскычтарды же компрессорлорду жайгаштырууда төмөнкүлөрдөн кем эмес кылып, м, алдын ала кароо керек:

тейлөө фронту боюнча негизги өткөөлдүн жазылыгы                 1,5

соркыскычтардын ортосундагы аралык                                         0,8

компрессорлордун ортосундагы аралык                                        1,5

соркыскычтар менен компрессорлордун ортосундагы аралык   1,0

соркыскычтар менен компрессорлордон имараттын дубалына чейинки аралык    1,0

10.8.4 Соркыскычтар менен компрессорлордун соруучу түтүктөрүндө жапкыч түзүлүштөрдү, кысуучу түтүктөрдө жапкыч түзүлүштөрдү жана тескери сарпбашкаргычтарды алдын ала караштыруу керек.

Соркыскычтардын алдына үйлөтүүчү түтүктөрү менен чыпкаларды, соркыскычтардын артында кысуучу түтүктөрүндө - үйлөтүүчү түтүктөрдү алдын ала караштыруу керек, аларды чыпкалардын үйлөтүүчү түтүктөрү менен бириктирүүгө уруксат берилет. Соркыскычтардын кысуучу коллекторунда соркыскычтун соруучу сызыгы менен туташтырылган кайра өткөрүүчү түзүлүштү алдын ала караштыруу керек. Кайра өткөрүүчү түзүлүштө бекитүүчү арматураны алдын ала караштырууга болбойт.

Компрессорлордун соруучу сызыктарында конденсат чогулткучтар, компрессорлордун артындагы кысуучу сызыктарында – май бөлгүчтөр алдын ала караштырылган. Конденсатчогулткучтар деңгээл билдиргичи жана сарыктыргыч түзүлүштөр менен жабдылышы керек.

Деңгээл билдиргичтеринин конденсат чогулткучта газдын максималдуу деңгээлде берилишинде компрессорду токтотууну камсыздоочу компрессорлору менен тосмологучу болушу керек.

10.8.5 Компрессорлор жана соркыскычтар компрессор же соркыскычтын техникалык паспортунда каралган бардык учурларда, ошондой эле төмөнкүдөй учурда электр кыймылдаткычтарды өчүрө турган автоматика менен жабдылышы керек:

10.10.18 жана 10.10.19 боюнча көрсөткүчтөргө ылайык имараттын газга толуп кетишинде;

соркыскыч менен компрессордун кысуучу сызыктарында басымдын 1,6 МПадан (16 кгс/см²) жогору көтөрүлүшүндө;

толтурулуучу резервуарда (резервуарларды толтуруу үчүн каралган агрегаттар үчүн) максималдуу деңгээлге жетүүдө.

10.8.6 Бууландыргычтарды (жылуулук алмаштыргыч) 11.3.6 көрсөтүлгөн учурларда, ошондой эле бууландыргычты өчүрүүнү бууландыргычтардын (жылуулук алмаштыргычтардын) жардамы менен резервуарларды толтурган учурда толтурулуучу резервуарда газдын максималдуу денгээлде болушунда бууландыргычты өчүрүүнү камсыздоочу автоматика менен жабдуу керек.

10.8.7 Электр кыймылдаткычтарды соркыскычтар жана компрессорлорго муфталык диэлектрдик төшөмдөр жана эбелектер менен туташтырууну эске алуу керек.

Колдонулуп жаткан соркыскычтык-компрессордук бөлүктөрүн реконструкциялоодо учкун чыгаруу мүмкүнчүлүгүн болтурбаган шартта, кыймылдаткычты шынаалуу өткөргүч менен соркыскыч же компрессор менен туташтырууну сактоого болот.

10.8.8 Толтуруучу бөлүгүнүн жабдуусун эреже катары, куюу, толтуруу, жылчыксыз экендигин контролдоо жана баллондордун толгондугун контролдоо боюнча операцияларды механикалаштырылган комплекстүү аткарууну камсыздоо шартында кабыл алуу керек.

10.8.9 Баллондорду толтуруу деңгээлин контролдоону бардык баллондорду толтуруу деңгээлин (100%) бир аз так аныктоосун камсыздоочу аларды өлчөө же башка ыкма менен толтуруу ыкмасына карабастан алдын ала караштыруу керек.

Жылдын суук мезгилинде баллондордун жылчыксыз экендигин контролдоону камсыздоо үчүн газды жылытуу үчүн орнотмону караштырууга уруксат берилет.

10.8.10 Ашыкча толтурулган баллондордон газды жана бууланбаган газды агызуу үчүн төмөнкүлөрдө жайгаштырылган резервуарларды караштыруу керек:

сактоо базасынын чегинде – 10м3 жогору резервуарлардын жалпы чоңдугунда;

толтуруу цехинин имаратынан 3м кем болбогон аралыкта (машиналар жүрбөй турган аймакта – 10м3 жогору резервуарлардын жалпы чоңдугунда.

10.8.11 Газ чарбасынын ишканаларына таандык болгон автоцистерналарды жана газ баллондуу автомобилдерди СКГ менен толтуруу үчүн жалпы аянтка жайгаштырыла турган толтуруу колонкаларды караштыруу керек. ГТЧнын курчоосунан 20 м кем болбогон аралыкта газ куюу колонкаларын жайгаштырууга болот.

10.8.12 Автомобилдердин толтуруучу жана куючу түзүлүштөрү менен колонкалардын стационардык түтүктөрүн туташтыруу ордуна түздөн-түз жакын жердеги буу жана суюк фазалардын түтүктөрүндө толтуруучу жана куючу түзүлүштөрдүн жылчыксыз абалы бузулганда, атмосферага газдын чыгышынын алдын алууну камсыздоочу атайын сарпбашкаргычтарды ыңгайлаштыруу керек.

Аталган сарпбашкаргычтарды кабыл алынган конструкциянын ишенимдүүлүгүн негиздөө шартында жана иштетүүчү уюмдар менен макулдашкандан кийин газды агызуунун ийкем түтүксүз ыкмасында аталган сарпбашкаргычтарды байкаштырбаса деле уруксат берилет.

10.8.13 Автоцистерналарды толтуруу деңгээлин контролдоо үчүн автосалмакты алдын ала байкаштыруу керек.

Жылытылган газды пайдаланууда анын температурасын контролдоо керек, ал 45⁰ жогору болбошу керек.

10.8.14 Суюк жана буу фазасынын түтүктөрүндө колонкаларга колонкалардан 10 м кем болбогон аралыкта өчүргүч түзүлүштөрдү алдын ала байкаштыруу керек.

10.8.15 Имараттан тышкары алдын ала каралуучу СКГны жылытуу үчүн (мындан ары бууландыргыч түзүлүштөр) бууландыргычтар менен жылуулук бергичтерди СКГны сактоо үчүн резервуарлардан 10 м кем эмес жана соркыскыч-компрессордук бөлүмдүн имаратынан же толтуруучу цехтин дубалдарынан 1 м кем болбогон аралыкта жайгаштыруу керек.

10.8.16 Имараттарда жайгаштырылган бууландыргыч түзүлүштөрдү толтуруучу цехтин имаратында же газ колдонулуучу орнотмолор бар имараттын өзүнчө жайында же А категориясындагы имараттар үчүн орнотулган талаптарга жооп берген өзүнчө жайда орнотуу керек. Мында тейлөө кызматын көрсөтүүчү персоналдары дайыма эле боло бербеген ГТЧнын жайларында жайгаштырылуучу бууландыргыч түзүлүштөр тейлөө кызматын көрсөтүүчү персоналдары менен ГТЧнын жайларында жайгаштырыла турган технологиялык процессти контролдоочу дублирлөөчү алеттер менен жабдылышы керек.

10.8.17 200 кг/с чейин өндүрүмдүүлүгү менен бууландыргыч түзүлүштөрдү соркыскыч-компрессордук бөлүмүндө же түздөн-түз жер астындагы жана жер үстүндөгү резервуарлардын ооздорундагы капкактарда, ошондой эле резервуарлардан 1 м кем болбогон аралыкта сактоо базасынын чегинде жайгаштырууга уруксат берилет.

10.8.18 Бууландыргычтардын ортосундагы аралыкты бууландыргычтын диаметринен кем болбогондой, бирок бардык учурларда - 1 м кем болбогондой кылуу зарыл.

10.8.19 ГТЧда жалындаган отту колдонуу менен бууландыргыч түзүлүштөрдү алдын ала караштырууга уруксат берилбейт.

10.9 Газ өткөрүүчү түтүктөр. Арматура жана КӨА

10.9.1 ГТЧнын газ өткөрүүчү түтүктөрүн МАСТ 20448 каралган ар түрдүү маркадагы газды өзүнчө кабыл алууну, сактоону жана берүүнү камсыздоону эске алуу менен долбоорлоо керек.

Соркыскыч-компрессордук жана толтургуч бөлүмдөрүнө газ өткөрүүчү түтүктөрүн киргизүүдө имараттын сыртына 5 м кем болбогон жана 30 м ашпаган аралыкта электр кыймылга келтиргичи менен өчүргүч түзүлүштү алдын ала байкаштыруу керек.

10.9.2 1,6 МПа (16кгс/см²) чейин жумушчу басым менен суюк жана буу фазасынын газ өткөрүүчү түтүктөрүн 13-бөлүмдө каралган талаптарга ылайык болот түтүктөрдөн байкаштыруу керек.

ГТЧнын агызуу, куюу жана толтуруу түзүлүштөрүн бириктирүү үчүн эреже катары алардын материалы берилген температурада жана температурада ташылып келинүүчү газга ийкемдүү түтүктүн туруктуулугун камсыздай турган резина же резина матасынан ийкемдүү түтүктөр алдын ала каралышы керек.

ГТЧнын өндүрүш зонасындагы газ түтүктөрүнүн төшөмдөрүн жердин деңгээлинен 0,5 м кем болбогон бийиктикте күйбөгөн материалдардан жер үстүндө тирөөчтөргө алдын ала караштырылышы керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөрүн терезенин 0,5 м жогору же төмөн жана 0,5 м эшиктин оюлган коңулунан жогору болгон аралыкта ГТЧнын негизги өндүрүштүк имараттарынын сырткы дубалдары боюнча (металлдан капталган жана полимер менен жылууланган панелдерден салынган дубалдардан тышкары) өткөрүүгө уруксат берилет. Мындай учурларда оюктардын үстүнө жана астында арматураны жайгаштырууга, кайырма кыры менен жана сайлуу туташтырууга болбойт.

Газ өткөрүүчү түтүктөрү сырткы дубалдар аркылуу өткөндө 6.2.7 боюнча талаптарды эске алуу керек.

10.9.4 В-I классындагы жарылуу коркунучундагы зонадагы имараттарды жарылуу коркунучу болбогон зонадагы имараттардан ажыратуучу дубалдар аркылуу газ өткөрүүчү түтүктөрдүн жана башка коммуникациялардын өтмөлөрү жарылуу коркунучундагы имарат жагынан бекемдегичтери менен кутуларда тыгыздалып турушун алдын ала байкаштыруу керек.

10.9.5 Суюлтулган газдардын гидравликалык эсеп-кысабын Д маалымдама  тиркемесине ылайык жүргүзүү керек.

10.9.6 Бекиткич түзүлүштөр менен чектелген жер үстүндөгү суюк фазанын газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн участокторунда түтүктөрдү күн нурунун ысытуу таасиринде басымдын жогорулашынан коргоо үчүн бекиткич түзүлүш менен катар газды сактоо базанын же сактоочу сарпбашкаргычтын резервуарына өткөрүүнү камсыздоочу түзүлүштү алдын ала караштыруу керек, андан газды чыгаруу жердин деңгээлинен 3 м кем болбогон бийиктикте шам аркылуу алдын ала караштырылышы керек.

10.9.7 Соргкыскыч компрессордук, толтуруучу жана агызуучу, баллондорду газдан бошотуу, боёочу имараттарда, ошондой эле А категориясындагы башка имараттарда, анын ичинде абада газдын коркунучтуу концентрациясын көрсөтүүчү билдиргичтерди орнотууну алдын ала караштыруу керек.

10.9.8 СКГнын жер астындагы жана жер үстүндөгү резервуарлары үчүн КӨАны жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2019-жылдын 19-июнундагы №298 токтому менен бекитилген “Суюлтулган углеводород газдарын колдонуучу объектилердин коопсуздук эрежелери” ылайык сактоочу арматураны алдын ала караштыруу керек.

10.9.9 Жер үстүндөгү резервуарлар үчүн алдын алгыч сарпбашкаргычтардын өткөрүү жөндөмдүүлүгүн (алдын алгыч сарпбашкаргычтар аркылуу бурууга тиешелүү болгон газдын саны) курчап турган абанын 600⁰С температурасында өрт чыккан учурда, курчап турган чөйрө менен резервуардын ортосундагы жылуулук берүү шартында аныктоо керек, ал эми жер астындагы резервуарлар жана жер үстүндөгү резервуарлар үчүн белгиленген эсептик өткөрмө жөндөмдүүлүгүнүн 30 % өлчөмдө кабыл алуу керек.

10.9.10 Резервуарлардын алдын алгыч сарпбашкаргычтарынан газды бурууну үйлөөчү (чыгаруучу) түтүктөр аркылуу алдын ала караштыруу керек, алар жер үстүндөгү резервуарлардын тейлөөчү аянтчасынын төшөмөсүнөн же жер астындагы резервуарлардын төгүү бетинен 3 м кем болбогон эсеп-кысап менен белгиленген бийиктикке чыгарылышы керек. Бир нече алдын алгыч сарпбашкаргычтарды бир үйлөөчү түтүккө туташтырууга уруксат берилет.

Чыгаруу түтүктөрдүн учунда бул түтүктөргө атмосфералык жаан-чачындардын түшүшүнө жана газдын төмөн көздөй кеткен агымынын багытына тоскоолдук кылуучу түзүлүштөрдү алдын ала караштыруу керек.

10.9.11 КӨА, жер астындагы резервуарлардын жөнгө салуучу, сактоочу жана бекитүүчү арматураны бекемдөөчү бөлүгүнүн үстүнө орнотуу жана аларды зыян келүүдөн коргоону алдын ала караштыруу керек.

10.10 Суу менен камсыздоо. Агындылоо. Жылытуу жана желдетүү

10.10.1 ГТЧны суу менен камсыздоону, агындылоону, жылытууну жана желдетүүнү долбоорлоодо КРнын КЧжЭ 2.04.01, КЧжЭ 2.04.02, КЧжЭ 2.04.03, КЧжЭ 2.04.05, КЧжЭ 2.41-01, МКЧ 2.02-01 жана ушул бөлүмдүн талаптарын аткаруу керек.

10.10.2 ГТЧга өткө каршы колдонулуучу суунун камдыгы менен резервуарларды камтыган сыртынан өрт өчүргүч системаны, соркыскыч чордонун жана өрт гидранттары менен жогору басымдагы айланма суу түтүгүн алдын ала караштыруу керек.

200 м³ жана андан азыраак базасында резервуарлардын жалпы сыйымдуулугунда өрттү өчүрүү үчүн басымы төмөн суу түтүгүн же көлмөлөрдөн өрт өчүрүүнү алдын ала караштыруу керек.

10.10.3 ГТЧнын сыртындагы өрттү өчүрүүгө суунун чыгымдалышы 17-таблицада көрсөтүлгөн.

14-таблица

10.10.4 Күчүнүн ишенимдүүлүгү боюнча жер үстүндөгү резервуарлары менен ГТЧдагы өрткө каршы соркыскыч чордонун I категорияга киргизүү керек.

ГТЧны бир азыктандыруу булагынан электр менен камсыз кылууда ичинен күймө кыймылдаткычтары менен резервдеги өрткө каршы сокыскычтарды орнотууну алдын ала караштырууну талап кылат.

10.10.5 200 м³ ашкан резервуарлардын жалпы сыйымдуулугунда СКГны жер үстүндө сактоочу резервуарлары менен ГТЧда резервуарларда сууну автоматтуу түрдө муздатуу системасын алдын ала караштыруу керек, ал арматурасы бар маңдайкы капталдары үчүн резервуарлардын бардык каптал жана маңдайкы беттерин 0,1 л/(с.м²) жана 0,5 л/(с.м²) 75 мүнөттүн ичинде тез сугарууну камсыздоо керек.

Суунун чыгымдалышын топто резервуарлардын бир катар жайгашуусунда үч резервуарды жана бир топто резервуардын эки катар жайгашуусунда алты резервуарды бир эле убакта сугаруу эсебинен кабыл алуу жана 18-таблицада көрсөтүлгөн суунун чыгымдалышын кошумча эске алуу керек.

Резервуарлардын сырткы өрттү өчүрүүгө жана сугарууда суунун жалпы чыгымдалышын аныктоодо 18-таблицада көрсөтүлгөн чыгымдын 25 % санда гидранттардан суунун чыгымын эске алуу керек.

15-таблица

10.10.6 Агызма эстакаданын өрт өчүрүүсүн ГТЧ үчүн кабылалынган өрткө каршы суу менен камсыздоодо жылдырма каражаттарды алдын ала караштыруу керек.

10.10.7 А категориясындагы жарылуу коркунучу бар имараттардан 50 м радиусундагы зонада жайгаштырылуучу суу кудуктарында, ошондой эле В-I классындагы жарылуу коркунучу бар   зоналары менен ГТЧнын сырткы түзүлүштөрүндө жана курулмаларында экиден капкак болуусун алдын ала караштыруу керек; капкактардын ортосундагы жери газ чыгып жаткан учурда, газдын кудуктарга кирип кетишин болтурбоо үчүн 0,15 м кем болбогон кум катмары себилиши же башка материал менен тыгыз жабылышы керек.

10.10.8 ГТЧда өндүрүштүк жана турмуш-тиричиликтик агындылоону алдын ала караштыруу зарыл.

10.10.9 ГТЧны агындылоону долбоорлоодо мүмкүн болгон учурда турмуш-тиричиликтик жана өндүрүштүк агынды сууларды бирге агызууну жана булганбаган өндүрүштүк агынды сууларды, ошондой эле аларды тазалоодон кийин булганган өндүрүштүк агынды сууларды кайрадан пайдаланууну алдын ала караштыруу керек.

10.10.10 Резервуарларды, автоцистерналарды жана баллондорду жууп-тазалагандан кийин агынды сууларды өндүрүштүк каналдаштырууга тундурма аркылуу бурууну алдын ара караштыруу зарыл, анын конструкциясы курамы боюнча мунай продуктуларына окшогон сүзүп жүргөн булганууларды сүзүп алып чыгуу мүмкүнчүлүгүн бериши керек.

10.10.11 Сактоо базасынын корголгон аймагынан резервуарларды гидравликалык сыноодон кийин үстүңкү бетиндеги сууларды, ошондой эле сууну бурууда гидробекиткичи менен суу кабыл алуу жана буруу үчүн түзүлүш аркылуу сууну чыгаруу менен сактоо базасынын аймагын пландаштыруунун эсебинен алдын ала караштыруу керек.

10.10.12 А категориясынын өрт чыгуу коркунучу боюнча имараттан өндүрүштүк каналдаштырууда гидрожапкычтар менен кудуктарды алдын ала байкаштыруу зарыл. В-I классындагы жарылуу коркунучу бар   зоналары менен ГТЧнын ушул имараттардан 50 м чейин радиусундагы зонада жайгаштырылуучу агындылоо кудуктарында, сырткы түзүлүштөрүндө жана курулмаларында экиден капкак болуусун алдын ала караштыруу керек; капкактардын ортосундагы жери газ чыгып жаткан учурда, газдын кудуктарга кирип кетишин болтурбоо үчүн 0,15 м кем болбогон кум катмары себилиши же башка материал менен тыгыз жабылышы керек.

10.10.13 ГТЧнын аймагында жылуулук тармактардын түтүктөрүн жер үстүндө болушун алдын ала караштыруу керек. Жер үстүндө төшөм төшөө мүмкүн болбосо, айрым участоктордо жер астында төшөм төшөөгө уруксат берилет.

10.10.14 А категориясындагы өндүрүштүк имараттардын ичинде жылытуу системасынын түтүктөрүн ачык төшөөнү алдын караштыруу зарыл. Түтүктөрдү штрабда төшөөгө уруксат берилет.

10.10.15 А категориясындагы жабык имараттар үчүн жасалма таза аба киргизүүчү жана андан иштелип чыккан зыян абаны чыгаруучу желдетүү тутумун алдын ала караштыруу керек. Имараттын үстүңкү зоналарындагы эсептелген аба алмашууну камсыз кылуу үчүн дефлекторлорду орнотуу менен табигый желдетүү түзүлүшүн орнотууга уруксат берилет. Жумуштан тышкары убакта бул жайларда табигый жана аралаш желдетүүнү алдын ала караштырууга уруксат берилет.

10.10.16 Соркыскыч-компрессордук, буулантуучу, толтуруучу бөлүмдөрдүн имараттарында, баллондорду газдан бошотуу, боёочу имараттарда, аба алмаштыруунун санын жумуш убагында саатына ондон кем болбогон жана жумуштан тышкары убакта саатына үч жолу алмаштырууну алдын ала караштыруу керек.

10.10.17 Анда суюлтулган газ болгон А категориясындагы өндүрүштүк жайлардан сорууну ошол жайдын астыңкы жана үстүңкү зоналарынан алдын ала караштыруу зарыл, мында астыңкы зонадан жергиликтүү сокыскычтар менен кетирилүүчү абанын санын эске алуу менен сорулуп кетирилүүчү абанын ченелген көлөмүнөн 2/3 кем болбогон алуу зарыл. Жалпы алмаштыруучу соруп чыгаруучу желдеткичтин тутумунун оюгун төшөлмөдөн 0,3 м деңгээлде алдын ала караштыруу керек.

10.10.18 Авариялык желдеткичти КЧжЭ 2.04.05 талаптарына ылайык алдын ала байкаштыруу зарыл. Авариялык желдеткичти туташтырууда имараттын ичиндеги абада газдын коркунуч келтирген концентрациясын автоматтуу түрдө билдиргичтин болушун алдын ала караштыруу керек. Мында имараттын астыңкы зонасынан абаны чыгаруу зарыл. Авариялык соруп чыгаруучу желдеткичти туташтыруу менен бир убакта сокыскычтар менен компрессорлордун электр кыймылга келтиргичтерин өчүрүүнү камсыз кылуу керек.

Эскертүү – Имараттын ичиндеги абадагы газдын коркунуч келтирген концентрациясы деп газдын жалбырттагычтыгынын төмөнкү концентрациялык чегинин 20 %дан жогору концентрациясын эсептөөгө болот.

10.10.19 А категориясындагы соркыскычтардын, компрессорлордун жана башка жабдуунун электр кыймылга келтиргичтерин алар желдеткичти өчүргөндө иштеп кетпеши үчүн соруп тартуучу желдеткичтерден тосмолоо керек.

10.10.20 Тейлөө кызматын көрсөтүүчү персонал анда эки сааттан аз убакыт болгон, ГТЧнын жылуулук берилбеген өндүрүштүк имараттарында сырткы дубалдардын төмөнкү бөлүгүндө жайгаштырылуучу калкалама торчолору аркылуу табигый желдеткичти колдонууга уруксат берилет.

10.10.21 Анын конструкциясында жергиликтүү соркыскычтары бар жабдуудан абаны соруп кетирүүдө өзүнчө желдетүү тутумдары менен жүргүзүүнү алдын ала караштыруу керек.

10.11 Газ толтургуч пункттар

10.11.1 ГТП артыкча автомобиль унаалары менен алып келинген СКГны кабыл алуу, сактоо жана керектөөчүлөргө баллондор менен берүү ишин аткарат.

10.11.2 ГТПнын имараттарын, курулмаларын жана түзүлүштөрүн ушул бөлүмчөнүн кошумча көрсөтмөлөрүн эске алуу менен ГТПнын ушуларга окшош объектилери менен түзүлүштөрүнө карата коюлган талаптарына ылайык долбоорлоо керек.

10.11.3 ГТПдагы сактоо базасынын сыйымдуулугун 10.7.2 жана 10.7.3-талаптарына ылайык аныктоо керек.

10.11.4 ГТПны калк жайгашкан жерлерге карата мүмкүн болушунча шамалдап турган жагынан, ошол аймактын чегинде жайгаштыруу керек.

10.11.5 ГТПны куруу үчүн аянтчаны тандоодо жазылыгы 10 м кем болбогон, курулуштардан бош болгон зонада, анын сыртынан тосмо менен тосууну камсыздоону эске алуу менен жүргүзүү керек. Бул талаптар кеңейтилүүчү жана кайра конструкциялануучу ГТПга жайылтылбайт.

10.11.6 ГТПнын аймагы өндүрүштүк жана кошумча чөлкөмдөргө бөлүнөт, аларда СКГны кабыл алуунун, ташып келүүнүн, сактоонун жана керектөөчүлөргө берүүнүн технологиялык процессине байланыштуу төмөнкү негизги имараттарды жана курулмаларды алдын ала караштыруу зарыл:

өндүрүштүк зона;

газ куюу үчүн колонкалар;

СКГны сактоо үчүн резервуарлары менен сактоо базасы;

толтурулган жана бош баллондорду жайгаштыруу үчүн жүктөөчү-түшүрүүчү аянтчасы менен толтургуч цех;

соркыскыч-компрессордук жана аба-компрессордук;

бууландыргыч орнотмо;

баллондордон бууланбаган газды куюу үчүн резервуарлар;

ГТПнын технологиялык схемасына ылайык СКГнын буу жана суюк фазасын ордунан жылдыруу үчүн аянттын ичиндеги түтүктөр;

кошумча зонасында:

өндүрүштүк кошумча имарат, анда механикалык устакана, сантехникалык соркыскычтар, административдик-чарбалык жана башка жайлар жайгаштырылган;

трансформатордук көмөк чордон;

казандар (эгер колдонулуп жаткан жылуулук менен камсыздоо булактарына туташтырууга мүмкүн болбосо);

автомобилдер токтоочу ачык унаа туруктар үчүн аянтча;

өрткө каршы чара көрүү үчүн суу камдыгы үчүн резервуарлар;

кампа жана башка жайлар.

Кошумча чөлкөмдө жайгаштырылуучу имараттар жана курулмалардын тизмегин долбоорлоого техникалык шарттарга ылайык тактоо керек.

ГТПнын аймагына катарлаш газ чарбасын эксплуатациялоо кызматын жайгаштырууну алдын ала караштырууга уруксат берилет.

10.11.7 ГТПга таандык болбогон имараттар жана курулмаларга чейин, ГТПда жайгаштырылуучу СКГны сактоо үчүн резервуарлардан минималдуу аралыктарды 18-таблица, жол боюнча – 19-таблица боюнча кабыл алуу керек.

Ар түрдүү сыйымдуулуктагы резервуарлар менен сактоо базасына чейин аралыкты эң сыйымдуулугу менен резервуар боюнча кабыл алуу керек.

16-таблица

10.11.8 ГТПнын аймагында жайгаштырылуучу имараттар менен курулмалардын ортосундагы минималдуу аралыктарды ГТЧ үчүн кабыл алынгандай 12-таблица боюнча кабыл алуу керек.

ГТПда жалпы сыйымдуулугу 50 м³ болгон суюлтулган газды сактоо үчүн резервуарларды жайгаштырууда көрсөтүлгөн аралыкты БОАК үчүн кабыл алынгандай 20-таблица боюнча кабыл алуу керек.

Көмөк чордондордун имараттарына чейин аралыктарды 17-таблицага карата эскертүүлөргө ылайык кабыл алуу керек.

10.12 Баллондордун орто-аралык кампалары

10.12.1 БОАКта ГТЧ жана ГТПда суюлтулган газ толтурулган баллондорду кабыл алуу, сактоо жана керектөөчүлөргө берүү иштери жүргүзүлөт.

10.12.2 БОАКтын курамына толтурулган жана бош баллондорду сактоо үчүн имараттарды (тейлөөчү орнотмолордун санынан 25 % баллондорду жайгаштыруу эсебинен) жана баллондорду кабыл алуу жана берүү үчүн жүктөөчү-түшүрүүчү аянтчаларды алдын ала караштыруу керек. 400дөн ашык баллондорду жайгаштырууга аянтчалар үчүн жүктөөчү-түшүрүүчү иштердин механизациясын алдын ала байкаштыруу керек.

Күйбөй турган материалдардан жасалган шкафтарда 10 баллондон ашырбай сактоого уруксат берилет. Шкафтардан имараттар менен курулмаларга чейинки минималдуу аралыктарды 22 жана 23-таблица боюнча кабыл алуу керек.

10.12.3 Баллондорду сактоо үчүн имараттар Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2019-жылдын 19-июнундагы №298 токтому менен бекитилген "Суюлтулган углеводород газдарын колдонуучу объектилердин коопсуздук эрежелери” талаптарына ылайык келиши керек.

10.12.5 БОАКтын кампасынан жана жүктөөчү-түшүрүүчү аянтчаларынан түрдүү багыттагы имараттар менен курулмаларга чейинки аралыктар 20-таблицада көрсөтүлгөндөн кем болбогон маанисинде кабыл алуу керек, мында 2-позицияда келтирилген БОАКтан бакчылык жана дача кыштактарынын бир кабаттуу имараттарына чейинки аралыкты БОАКта 150 дөн ашпаган баллондорду жайгаштырган шартта, 2 эсеге азайтууга уруксат берилет.

17-таблица

Өнөр жай ишканаларынын аймагында суюлтулган газ үчүн баллондору менен кампаларды жайгаштырууну КЧжЭ II-89 көрсөтмөрүнө ылайык алдын ала караштыруу керек.

10.13   Автомобилге суюлтулган газ куюучу  чордондор

10.13.1 АГКЧларды 10.11.5-талаптарын эске албастан ГТПны жайгаштырууга коюлуучу талаптарды сактоо менен жайгаштыруу керек.

10.13.2 АГКЧнын курамына газды сактоо үчүн резервуарларды, агызуучу жана куйгуч колонкаларды, СКГны куюштуруу үчүн жабдууларды жайгаштыруу үчүн өндүрүш имаратын, желдетүүчү жана башка жабдууну, ошондой эле турмуш-тиричилик имараттарды алдын ала караштыруу керек.

Ар түрдүү багыттагы имараттар менен курулмалардан 20 м кем болбогон аралыкта, коопсуз жерлерде жайгаштырылуучу көчмө АГКЧны пайдаланууга уруксат берилет.

10.13.3 АГКЧнын резервуарларына автоцистернадан газды куюу үчүн арналган куюу колонкаларын буу жана суюк фазанын түтүктөрү, бекитип сактоочу арматура, ошондой эле 10.6.2-көрсөтмөлөргө ылайык тездетме жана тескери сарпбашкаргычтар менен жабдуу керек.

Газ баллондуу автомобилге газ куюу үчүн 10.8.12-талаптарга ылайык алдын ала караштыруу керек.

Газ куйгуч колонкаларын газдын чыгымдалышын өлчөө үчүн түзүлүш менен жабдуу керек.

10.13.4 АГКЧнын аймагы автомобилдер кирүүчү жагынан тышкары, күйбөй турган материалдан желдеп туруучу тосмолор менен тосулушу жана автомобилдер жүрүүчү жерлеринде бекем жабуу болушу керек.

10.13.5 Турак-жай, спорт аянттары жана жашыл аянттар жайгашкан аймакта жайгашуучу АГКЧнын резервуарларынын максималдуу сыйымдуулугу 100 м³ жогору болбошу керек, ал эми бир резервуардын сыйымдуулугу 50 м³. Резервуарларды эреже катары жер астында орнотууну алдын ала караштыруу керек.

Техника-экономикалык жактан ылайыктуу болгон учурда резервуарларды жер үстүнө орнотууга жол берилет. Мында резервуарлардын жалпы сыйымдуулугу жогору 50 м³ болбошу керек.

10.13.6 АГКЧ үчүн алдын ала караштырылган имараттар, резервуарлар, түтүктөр, жабдуулар жана КӨА ГТПнын ушу сыяктуу объектилерине коюлган талаптарына ылайык келиши керек. Мында АГКЧга турмуш-тиричилик каналдаштыруусун алдын ала караштыруу керек.

Компрессор муздагандан кийин сууну бурууда гидрожапкыч аркылуу турмуш-тиричилик каналдаштыруусун алдын ала караштыруу керек, анын конструкциясы агындылоого суюлтулган газдардын жайылуу мүмкүнчүлүгүн болтурбоосу керек.

10.13.7 АГКЧнын резервуарларынан АГКЧга таандык болбогон имараттар менен курулмаларга чейин минималдуу аралыктарды 15 жана 16-таблицалар, АГКЧнын аймагында жайгашкан имараттар менен курулмаларга чейин 12-таблица боюнча кабыл алуу керек.

50 м³ жогору болбогон жер астындагы резервуарлардын кошунду сыйымдуулугунда (бир резервуарга 5 м³ жогору болбогон сыйымдуулугунда) резервуарларды жайгаштырууга резервуарлар орнотмолорго коюлган талаптар коюлат.

Куйгуч колонкаларынан АГКЧнын чегинен тышкары жайгашкан имараттар менен курулмаларга чейинки минималдуу аралыктарды 15 м кем болбогон, АГКЧнын тосмолоруна чейин – 10 кем болбогон аралыкты кабыл алуу керек.

10.13.8 АГКЧнын аймагында турак жайларды жана АГКЧнын таандык болбогон өндүрүштөрдү, ошондой эле от жалындап турган жабдууларды жана алеттерди алдын ала караштырууга уруксат берилбейт.

10.14 Электр менен камсыздоо. Электр жабдуулары. Чагылгандан    коргоо жана байланыш

10.14.1 ГТЧнын, ГТПнын, БОАК жана АГКЧнын имараттары менен курулмалардын электр менен камсыздоону жана электр жабдууларын долбоорлоодо ЭБПнын жана ушул бөлүмчөнүн талаптарын жетекчиликке алуу керек.

10.14.2 Ага ылайык ГТЧ, ГТП, БОАК жана АГКЧ үчүн электр жабдууларын тандоо жүргүзүлө турган имараттардагы жана сырткы орнотмолордогу жарылуу коркунучундагы зонанын классын 10.5.16-талаптарына ылайык кабыл алуу керек.

10.14.3 Электр менен ишенимдүү жабдууну камсыздоого байланыштуу I категорияга киргизе турган өрткө каршы соркыскыч чордонунун электр кабыл алгычтардан тышкары, ГТЧнын, ГТПнын, БОАК жана АГКЧнын электр кабыл алгычтарын III категорияга киргизүү керек.

Өрт соркыскычтарын эки өзүнчө электр менен жабдуу булактарынан азыктандыруу мүмкүн болбосо, КЧжЭ 2.04.01 көрсөтмөлөрүнө ылайык туташтырууну же дизелдик кыймылга келтиргичи менен резервдик соркыскычту орнотууну алдын ала караштырууга уруксат берилет.

10.14.4 Соркыскыч-компрессордук, толтургуч жана бууландыргыч бөлүмдөрдүн имараттарында жумуш убагында жарык берүүдөн тышкары кошумча авариялык жарык берүүнү алдын ала караштыруу керек.

10.14.5 Электр менен камсыздоо схемасы өрт чыккан учурда, имараттагы абада газдын коркунучтуу концентрациясында жарылуу коркунучу бар чөлкөмдөрү менен имаратта технологиялык жабдууларды автоматтуу түрдө өчүрүүнү жана КЧжЭ 2.04.05 көрсөтмөлөрүнө ылайык желдетүүчү жабдууларды борбордоштурулган өчүрүүнү алдын ала караштыруу керек.

10.14.6 ГТЧнын аймагында сырткы жана коргоо жарык берүүнү, ал эми ГТЧ, БОАК жана АГКЧнын аймагында сырткы жарык берүүнү алдын ала караштыруу керек.

Сырткы жана коргоо жарык берүүнү персонал дайыма отуруп иштеген жерден башкаруусун (мисалы өтмө жайдан) алдын ала караштыруу керек.

10.14.7 ГТЧнын, ГТПнын жана АГКЧнын сактоо базасынын аймагынын үстүнөн электр берүү аба чубалгыларын өткөрүүгө уруксат берилбейт.

ГТЧнын, ГТПнын жана сактоо базасынын аймагында жер астында кабелдик чубагыларды төшөө ГТЧ менен ГТПны эксплуатациялоо үчүн арналган КӨА, автоматика алеттерине жана электр кыймылдаткычтары менен арматураларга карата уруксат берилет.

Сактоо базасынын аймагында жайгаштырылуучу КӨА жана электр жабдуулары жарылуудан алдын ала корголуп жасалышы керек.

10.14.8 Өрт чыгуу коркунучу бар зоналардын классына байланыштуу имараттар, курулмалар, сырткы технологиялык орнотмолор жана коммуникациялар үчүн чагылгандан коргоону алдын ала караштыруу керек.

10.14.9 ГТЧ, ГТП жана АГКЧ үчүн сырткы телефондук байланышты жана аймакта катуу сүйлөгүч аркылуу диспетчердин кабарлоосун алдын ала караштыруу керек.

ГТЧнын имараттары үчүн ички байланышты алдын ала караштырууга уруксат берилет.

БОАК үчүн сырткы телефондук байланышка чыгуу мүмкүнчүлүгүн алдын ала караштыруу керек.

11   Резервуардык жана баллондук орнотмолордон суюлтулган газ менен камсыздоо

11.1 Жалпы көрсөтмөлөр

11.1.1 Ушул бөлүмдүн талаптары резервуардык жана баллондук орнотмолордон СКГ менен камсыздоо системасын долбоорлоого, ошондой эле бууланткыч орнотмолорун жана абасы менен СКГны куюштуруу боюнча орнотмолорду долбоорлоого жайылтылат.

11.1.2 Өзгөчө жаратылыш же климаттык шарттары менен райондор үчүн СКГ менен камсыздоо системасын долбоорлоодо 12 жана 13-бөлүмдөрдө каралган талаптарды кошумча эске алуу керек.

11.1.3 Имараттардын ичинде газ түтүктөрүн өткөрүүнү, газ алеттерин жайгаштырууну жана өндүрүштүк орнотмолорду газ менен жабдууну долбоорлоону 8-бөлүмдө каралган талаптарга ылайык жүргүзүү керек.

11.2 Резервуардык орнотмолор

11.2.1 Резервуардык орнотмолордун курамында төмөнкүлөрдү алдын ала караштыруу керек: резервуарларды, суюк жана буу фазаларынын түтүктөрү, жапкыч арматураны, газ басымын жөндөгүчтөрдү, алдын алгыч сарпбашкаргычтарды (жапкыч жана агызма), манометр (көрсөтүүчү), контролдук манометрди туташтыруу үчүн басымдын жөнгө салгычынан кийин краны менен сай түтүктү, резервуарлардагы СКГнын деңгээлин контролдоо үчүн түзүлүштү. СКГнын курамына жана климаттык шарттарына байланыштуу резервуардык орнотмонун курамына ошондой эле бууландыргычтар жана бууландыргыч орнотмолор кирет.

Кыналган БОАКтын жөндөгүчүндө басым болгондо жөндөгүчтөн кийин бүркмө сарпбашкаргычты орнотуу талап кылынбайт.

Суюктук деңгээлин контролдоо үчүн түзүлүштү резервуарлардын тобуна жалпы алдын ала караштырууга уруксат берилет.

АЖСтин газдын басымын эки баскычтуу жөнгө салууда I баскычтын басымды жөнгө салгычынын алдына II баскычтын басымды жөнгө салгычынын артына импульстук түтүктү туташтыруу менен орнотуу керек.

11.2.2 Орнотмодо резервуарлардын санын эсептеп жана экиден кем эмес кылып белгилөө зарыл.

4,5 м3/с чейин газды эсептик сааттык чыгымы менен керектөөчүлөр үчүн бир резервуарды орнотууга уруксат берилет, мында газ басымын жөнгө салуунун параллелдүү сызыктарын алдын ала караштыруу керек. Суу сактагычтарды жер астынан да, жер үстүнөн да орнотууга болот.

ГТЧ же ГТПда газ толтурулган чыгарылма резервуарларды алдын ала караштыруу керек.

11.2.3 КӨА, резервуардык орнотмолордун жөнгө салуучу, сактоочу жана жапкыч арматурасы 13-бөлүмдүн талаптарына ылайык келиши керек.

11.2.4 Резервуардык орнотмолордун арматурасын жана алеттерин атмосфералык жаан-чачындан жана бузулуулардан каптоочтор менен коргоо керек.

11.2.5 Резервуардык орнотмолор күйбөй турган материалдардан 1,6 м кем болбогон бийиктиктеги тосмолору болушу керек. Резервуарлардан тосмолорго чейинки аралыкты 1 м кем эмес болгондой кылып, алдын ала караштыруу керек.

Жер үстүндөгү резервуарлар үчүн көлөкө бастырманы алдын ала караштырууга уруксат берилет.

11.2.6 Табигый бууланууда резервуарлардын өндүрүмдүүлүгүн төмөнкүдөй аныктоо керек:

жер астында жайгашканда – номограмма боюнча (1-сүрөт);

жер үстүндө жайгашканда – курчап турган чөйрө менен жылуулук алмашуу шартында эсептөө. Жанаша жайгашкан жер астындагы резервуарлардын жылуулук таасиринин эсептөө үчүн номограмма боюнча алынган өндүрүмдүүлүктү орнотмодогу резервуарлардын санына карата m жылуулуктун өз ара таасир берүү коэффициентине көбөйтүү керек:

11.2.7 Турак жай имараттарды газ менен камсыздоодо суюлтулган газдардын саатына чыгымдалышын эсептөөдө Qdh кг/с төмөнкү формула боюнча аныктоо керек:

                                        (9)

мында n – газ пайдалануучу тургундардын саны, киши. Маалыматтар болбосо n газ менен камсыздалган батирлердин саны жана газ менен камсыздалган  район үчүн үй-бүлөлөрдүн коэффициенти боюнча кабыл алынат;

Кd- жыл ичинде газды суткасына бирдей эмес пайдалануунун коэффициенти (батирлерде газ плиталар болсо iCd =1,4; плиталар жана акма сууну жылыткычтар болсо K"d = 2,0);

Qy.-  бир кишиге газдын жылына чыгымдалышы жылуулук бирдиктерде. кДж/жыл (ккал/жыл).

Ki,v- суткасына чыгымдалышында сааттык максимумдун көрсөткүчү – 0,12;

Qei - газ күйгөндөгү жылуулук. кДж/кг (ккал/кг).

1-сүрөт – 2,5 жана 5м3 сыйымдуулугуменен суюлтулган газдын резервуарынын өндүрүмдүүлүгүн аныктоо үчүн номограмма (жер астындагы)

I– 5м3 резервуар, 85 % толтуруу; II- 5м3 резервуар, 50 % толтуруу; III– 5м3 резервуар, 35 % толтуруу;жана 2,5м3 резервуар, 50 % толтуруу; IV– 2,5м3 резервуар, 85 % толтуруу;V-2,5м3 резервуар, 35 % толтуруу;

Мисал.

Берилген: газдын басымы – 0,04 МПа (0,4 кгс/см2); пропандын камтылышы С3Н8 – 60 %; кыртыштын температурасы -270 К; кыртыштын жылуулук өткөргүчтүгү – 2,33 Вт (м. к); 5 % толтуруу.

А – С – В– Г– Д– Е– Ж сызыгы боюнча резервуардын өндүрүмдүүлүгүн – 2м3/с табабыз.

11.2.8 Керектөөчүлөрдүн категорияларына байланыштуу орнотмодогу резервуарлардын максималдуу жалпы сыйымдуулугун 21-таблица боюнча, резервуардын түбүнүн максималдуу сыйымдуулугу 22-таблица боюнча кабыл алуу керек.

18-таблица

19-таблица

11.2.9 Четки резервуардан эсептегенде, резервуар орнотмолорунан ар түрдүү багыттагы имараттар менен курулмаларга чейинки аралыктарды 23-таблицада көрсөтүлгөндөн кем эмес кабыл алуу керек; -жер астындагы курулмаларга чейин – баллондун тобунун орнотмосу үчүн 23-таблицада көрсөтүлгөндөн кем эмес; электр берүү чубалгыларына чейин – ЭОЭ боюнча.

Турак үйлөрдү жана коомдук имараттарды газ менен камсыздоо үчүн арналган резервуар орнотмолорунан трансформатордук көмөк чордонуна жана бөлүштүргүч түзүлүштөргө чейинки аралыкты 20-таблицанын 1 жана 2 –позициялары боюнча, бирок жер астындагы резервуарлардан 5 м жана жер үстүндөгү резервуарлардан 20 м кем эмес кабыл алуу керек.

20-таблица

11.2.10 Резервуар орнотмолору үчүн горизонталдуу жайгаштырыла турган цилиндр түрүндөгү ширетилген болот резервуарларды колдонуу керек. Резервуарларды жер астына 10-бөлүмдүн талаптарына ылайык орнотуу керек.

Жер астына орнотула турган резервуарларды жер үстүнө орнотууга уруксат берилбейт.

11.2.11 Жер астындагы резервуарларды коррозиядан коргоодо МАСТ 9.6.2 талаптарына жана 4-бөлүмдүн көрсөтмөлөрүнө ылайык алдын ала караштыруу керек. Жер үстүндөгү резервуарларды ачык түскө боёо керек.

11.2.12 Жер астындагы резервуарларды кыртыштын мезгилдүү тоңгон райондорунда жердин үстүңкү бетинен 0,6 м жана кыртыш тоңбогон райондордо 0,2 м тереңдикте орнотуу керек.

Сууга каныккан кыртыштарда резервуарларды орнотууда жер астындагы суулардын деңгээлинде резервуарлардын калкып калышын алдын алуу боюнча иш-чаралардын алдын алуу керек:

5 м3 ашпаган сыйымдуулугу менен резервуарлар үчүн – резервуардын диаметралдуу горизонталдык тегиздигинен жогору;

Жарыкта жер астындагы резервуарлардын ортосундагы аралык 1м кем эмес, ал эми жер үстүндөгү резервуарлардын ортосундагы аралык – чоң чектеш резервуардын диаметрине барабар, бирок 1 м кем эмес болот.

11.2.13 Жер астындагы резервуарларды бириктирүүчү суюк фазанын жер астындагы газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн үстү жагына 1 м кем болбогон бийиктикке жердин үстүңкү бетине чыгарылган контролдоочу түтүктү алдын ала караштыруу керек. Мында бул түтүккө атмосфералык жаан-чачындардын келип түшүүсүнүн алдын алуу керек.

11.2.14 Резервуарларды бириктирүүчү буу фазасынын газ өткөрүүчү түтүгүндө жерден 0,5 м бийиктикте резервуарлардын топторунун ортосунда өчүрүүчү түзүлүштү орнотууну алдын ала караштыруу керек.

11.2.15 Ар бир резервуарда, ал эми резервуарларды топторго бириктирүүдө (суюк жана буу фазалары боюнча) – ар бир топтун бир резервуарында алдын алгыч сарпбашкаргычтарды орнотууну алдын ала караштыруу керек.

11.2.16 СБСнын өткөрмө жөндөмдүүлүгүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2019-жылдын 19-июнундагы №298 токтому менен бекитилген "Суюлтулган углеводород газдарын колдонуучу объектилердин коопсуздук эрежелери” ылайык эсептөө менен аныктоо керек. Алдын алгыч сарпбашкаргыч аркылуу чыгарыла турган газдын саны резервуар менен курчап турган чөйрөнүн ортосундагы жылуулук берүүнү алмашуу шартынан аныкталат.

11.3  Бууландыргыч жана аралаштыргыч орнотмолор

11.3.1 Жасалма буулантуу менен бууландыргыч орнотмолорду төмөнкү учурларда алдын ала караштыруу керек:

жасалма буулантууда резервуардык орнотмолор жана кыртыштык бууландыргычтар менен резервуардык орнотмолор газга болгон эсептик муктаждыгын камсыз кылбайт;

туруктуу курамдагы газды берүүнү камсыздоо зарыл учурда (күйгөндөгү туруктуу жылуулугу, дайыма тыгыздуулугу);

резервуар орнотмосунун тереңдигинде кыртыштын температурасы 00С төмөн болгон жерлерде бутандын жогорулатылган камтылышы менен (30 %дан жогору) газды жеткирүүдө.

11.3.2 Аралаштыргыч орнотмолор менен бууландыргыч орнотмолорду (пропан-аба аралашмасынын орнотмолору) төмөнкүдөй учурларда алдын ала караштыруу керек:

Келечекте жаратылыш газы менен камсыздала турган райондорду же объектилерди газ менен камсыздоодо;

сааттык, суткалык же мезгилдүү максимум мезгилинде жаратылыш газынын тармагында абдан күч келген учурларын жабуу үчүн;

үзгүлтүксүз газ менен камсыздалышын талап кылган объектилер жана орнотмолор үчүн резервдик отун катары;

газ менен камсыздоо системаларында техникалык бутанды пайдаланууда.

11.3.3 Бууландыргыч жана аралаштыргыч орнотмолор менен жабдылган резервуардык орнотмолордон турак жай райондорун газ менен камсыздоону долбоорлоодо борбордоштурулган бууландыргыч жана аралаштыргыч орнотмолору менен ири системаларга артыкчылык берүү керек.

Мында бир резервуардык орнотмолордон орнотмодон жабдууга ылайыктуу болгон батирлердин санын сунушталган К тиркемеси боюнча СКГнын буу фазасын берүүдө, газ-аба аралашмасын берүүдө сунушталган Л тиркемеси боюнча кабыл алууга уруксат берилет.

11.3.4 Бууландыргыч орнотмолор атайын жылуулук алмаштыруу аппараттарында (бууландыргычтарда) туруктуу курамдагы буу фазасын алууну камсыздаган акма жана атайын жылыткычтардын жардамы менен (регазификаторлордун) чыгымдоочу резервуарларда түздөн-түз суюлтулган газдарды буулантуучу идиштеги (идиштин ичинен алынуучу) болуп бөлүнөт.

Акма жана идиштеги бууландыргыч орнотмолорду жер астындагы жана жер үстүндөгү резервуарлар менен алдын ала караштырууга уруксат берилет.

11.3.5  Жылуулук тармактарынан ысык сууну же бууну жылуулук бергич катары бууландыргыч орнотмолорду пайдаланууда СКГдун буусун жылуулук тармактарына түшүү мүмкүнчүлүгүнүн алдын алуучу иш-чараларды алдын ала караштыруу керек.

Бууландыргыч орнотмолордо электр жылыткычын пайдаланууда электр жабдуулар ЭОЭнин талаптарына ылайык келиши керек.

11.3.6  Бууландыргыч орнотмолорду КӨА, ошондой эле буу фазасынын газ өткөрүүчү түтүгүнө бууландыргыч орнотмодон суюк фазанын чыгышын жана уруксат берилгенден жогору буу жана суу фазасын жогорулатууну болтурбоочу  жөндөгүч жана сактооч арматура менен жабдуу керек.

11.3.7 Бууландыргыч орнотмолорду ачык аянттарда же алардын төшөмүнүн деңгээли жердин пландаштырылып белгиленген жеринен жогору жайгашкан имараттарда жайгаштырууга уруксат берилет.

200 кг/с чейин өндүрүмдүүлүгү менен бууландыргычтарды төмөнкүдөн кем болбогон аралыкта резервуар орнотмосунун чегинен тышкары жайгаштыруу керек:

имараттар менен курулмалардан                      22, 23-таблицалар боюнча

резервуар орнотмосунун тосмосунан              10 м

11.3.8 Имараттардан тышкары жайгаштырылуучу бууландыргычтар үчүн корпустун изоляциясын алдын ала караштыруу керек. Бууландыргычтарды тобу менен жайгаштырууда алардын ортосундагы аралыкты 1м кем эмес кабыл алуу керек.

11.3.9 Газды аба менен аралаштырууну газдын 0,6 МПа (6 кгс/см2) басымында жүргүзүүгө уруксат берилет.

11.3.10 СКГнын буу фазасын аба менен аралаштыруу аралашманын жалбырттагычынын жогорку чегин 2 жолудан кем эмес жогорулатууну камсыз кылуучу катышта алдын ала караштыруу керек, мында аралашманын курамы коркунучтуу концентрациясынын чегине жакындаган учурда жана аралашманын курамчаларынын биринин келип түшүшү күтүлбөгөн жерден токтогон учурда аралаштыргыч орнотмону өчүрүү үчүн автоматтык түзүлүштөрдү алдын ала караштыруу керек.

11.3.11 Аралаштыргыч орнотмолорду 11.3.7де каралган талаптарга ылайык имараттарда же ачык аянттарда жайгаштыруу керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөрдөн аралаштыргыч орнотмолорго газ келип түшкөндө аралаштыргыч орнотмолорду 22, 23-таблицаларда көрсөтүлгөндөн кем болбогон аралыкта жайгаштырууну алдын ала караштыруу керек.

11.3.12 Бууландыргыч жана аралаштыргыч орнотмолорду жайгаштыруу үчүн арналган имараттар менен жайлар ушу сыяктуу орнотмолор үчүн 10-бөлүмдө келтирилген А категориясындагы жайлар үчүн орнотулган талаптарга ылайык келиши керек.

11.4 Топтук баллондордун орнотмолору

11.4.1 Топтук баллондордун орнотмолору болуп газ менен жабдуу орнотмосу эсептелет, анын курамына экиден ашык баллон кирет. Ар бир конкреттүү учурда топтук баллондордун орнотмосун колдонуу негизделиши керек.

11.4.2 Топтук баллондордун орнотмолорунун курамына СКГ үчүн баллондорду, жогорку басымдагы коллекторду, газдын басымын жөндөгүчтү же автоматтык жөндөгүч-туташтыргычты, жалпы өчүргүч түзүлүштү, манометрди (көрсөтүүчү) СБК (бүркмө) жана түтүктөрдү алдын ала караштыруу керек.

Басым жөндөгүчтө кыналган СБС болсо, кошумча сарпбашкаргычты орнотуу талап кылынбайт.

11.4.3 Топтук бир орнотмодо баллондордун санын газдын саатына чыгымдалышынын жана курчап турган абанын температурасына, газдын маркасына жана газ тандоо узактыгына карата бир баллондун өндүрүмдүүлүгүнүн негизинде эсептеп аныктоо керек.

11.4.4 Топтук баллондордун орнотмосунда баллондордун максималдуу суммардык сыйымдуулугун 21-таблица боюнча кабыл алуу керек.

21-таблица

11.4.5 Топтук баллондордун орнотмолорун күйбөгөн материалдардан жасалган шкафтарда же коргоочу каптоочтордун астына жайгаштыруу керек.

Топтук баллондордун орнотмолорун имараттардын жанына же имараттан 22-таблицада көрсөтүлгөндөн кем болбогон аралыкта жана курулмадан 23-таблицада көрсөтүлгөндөндөн кем болбогон аралыкта жайгаштырууну алдын ала караштыруу керек.

11.4.6 Аларда түздөн-түз топтук баллондордун орнотмолору жайгаштырылган имараттардын дубалдары отко туруктуулуктун III-IIIа деңгээлинен төмөн эмес болушу жана күйүүчү материалдан жылыткыч, терезе менен эшиктин оюктары топтук баллондордун орнотмолорунан 22-таблицада көрсөтүлгөндөн кем эмес болбошу керек.

Коомдук же өндүрүштүк имараттардын жанында бирден ашык топтук баллондордун орнотмолорун алдын ала караштырууга уруксат берилбейт.

Турак үйдүн жанында биринен бири 15 м кем болбогон аралыкта үчтөн ашпаган топтук баллондордун орнотмолорун алдын ала караштырууга уруксат берилет.

25-таблица

23-таблица

11.4.7 Шкафтар менен баллондорду пайдубалга орнотуу керек, анын айланасында шкафтын астында жазылыгы 1 м жана калган жактарынан 0,5 м кем болбогон жабуу жасалышы керек.

Топтук баллондордун орнотмолорун автотранспорт ыңгайлуу кире турган жерлерге жайгаштыруу керек.

Коргоочу калканчтардын астында жайгаштырылуучу топтук баллондордун орнотмолордун күйбөгөн материалдан жасалган тосмолору болушу керек.

Топтук баллондордун орнотмолордун үстүнө күйбөгөн материалдан көлөкө бастырманы алдын ала караштырууга уруксат берилет.

11.4.8 СКГнын туруктуу буулануусун камсыздоо зарыл болгон жана резервуардык орнотмолорду пайдалануу мүмкүн болбогон учурда топтук баллондордун орнотмолорун атайын курулмада же газ менен камсыздалуучу өндүрүштү имараттын туюк сырткы дубалына улай салынган курулушта жайгаштырууну алдын ала караштырууга уруксат берилет. Аталган курулуштар же улай салынган курулуштар өзүнчө турган же ГЖПга улай курулгандар үчүн 6-бөлүмдүн талаптарына жооп бериши керек.

     Желдетүүнү имараттын төмөнкү зонасынан 2/3 абаны чыгаруу менен саатына беш жолу аба алмаштырууну эсептөө менен долбоорлоо керек.

11.4.9 Калкка аз литр баллондорун сатуу үчүн дүкөндөрдүн жайларын долбоорлоого 11.4.8–талаптары жайылтылат. Дүкөндөгү баллондордун максималдуу сыйымдуулугун жана дүкөндөн имараттар менен курулмаларга чейинки минималдуу аралыктарды өнөр жай ишканалары үчүн кабыл алынгандай эле 24 жана 25-таблицалар боюнча кабыл алуу керек.

11.5 Резервуардын жана баллондордун түтүктөгү орнотмолору

11.5.1 Резервуарлардын байламаларынын, баллондордун жана басымдын жөндөгүчтөрүнүн түтүктөрүн резервуарлар же баллондор үчүн кабыл алынган басымга эсептөө керек.

11.5.2 Топтук баллондордун жана резервуардык орнотмолорунун сырткы газ өткөрүүчү түтүктөрүн 13-бөлүмдүн талаптарына жооп берүүчү болот түтүктөрдөн жасоону алдын ала караштыруу керек.

Имараттын сыртына жайгаштырылган убактылуу жана мезгилдүү орнотмолорунун газ жабдууларына 8-бөлүмдүн талаптарын аткаруу менен резина матасынан ийкемдүү түтүктөрдүн жардамы менен туташтырууну алдын ала караштырууга уруксат берилет.

11.5.3 Газдын жасалма буулануусу менен топтук баллондордун жана резервуардык орнотмолорунан төмөн басымдагы жер астындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү минималдуу температурасы газдын конденсациясынын температурасынан жогору болгон тереңдикте өткөрүүнү алдын ала караштыруу керек.

Сыйымдуу бууландыргычтардан газ өткөрүүчү түтүктөрдү кыртыш тоңо турган тереңдиктен төмөн өткөрүү керек.

Ушул талаптарды аткаруу мүмкүн болбогон учурда газ өткөрүүчү түтүктөрдү же конденсатчогулткучтарды жылытууну алдын ала караштыруу керек.

11.5.4 Жылытуучу имараттарда жайгаштырылуучу топтук баллондордун орнотмолордон жана жер астындагы резервуардык орнотмолордон жер үстүндөгү газ өткөрүүчү түтүктөрдү жылуулук изоляциясы жана газ өткөрүүчү түтүктөрдү жылыткычы менен өткөрүүнү алдын ала караштыруу керек. Жылуулук изоляциясын күйбөй турган материалдан алдын ала караштыруу керек.

11.5.5 Газ өткөрүүчү түтүктөрдү жантайтууда жер астындагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн конденсатчогулткучтар жагына жана жер үстүндөгү газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн газ менен камсыздоо жагына 5 %дан кем эмес болгондой кылып алдын ала караштыруу керек. Конденсатчогулткучтардын сыйымдуулугун газдын саатына чыгымдоо эсебинен 1м3га 4 л кем эмес кабыл алуу керек.

11.5.6 Топтук баллондордун жана резервуардык орнотмолорунан төмөн басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөрүндө өчүрүүчү түзүлүштөрдү 6-бөлүмдүн көрсөтмөлөрүнө ылайык алдын ала караштыруу керек.

Бир резервуардык орнотмодон 400дөн ашуун батир газ менен камсыздалган учурда, резервуардык орнотмодон жер астындагы газ өткөрүүчү түтүктө же коргоочу калканчтын астында жер үстүндө 1 м ашпаган тереңдиги менен кудукта кошумча өчүргүч түзүлүштү алдын ала караштыруу керек.

11.6  Жеке баллондук орнотмолор

11.6.1 Жеке баллондук орнотмо деп курамына эки баллондон ашык кирбеген СКГду газ менен камсыздоо орнотмосун эсептөө керек.

11.6.2 Жеке баллондук орнотмолорду имараттардын сыртына жана ичине дагы коюуга жол берилет.

Жогорку өлчөмдөгү бутаны менен СКГны газ менен камсыздоодо, эреже катары, турак имараттардын ичине баллондорду жайгаштырууну караштыруу керек.

Эки кабаттан бийик турак имараттардын ичине баллондорду жайгаштырууга жол берилбейт.

11.6.3 Эки кабаттуу турак үйлөрдү газдаштырууда төмөнкү сандагы батирлери болгондо жайлардын ичине баллондорду орнотууга жол берилет:

жаңы курулган үйлөрдө төрттөн ашпаган;

мурда курулган үйлөрдө сегизден ашпаган.

11.6.4 Газ алеттерин жана газ баллондорун жайгаштыруу каралган жайлар 8-бөлүмдө каралган талаптарга жооп берүүгө тийиш.

Баллондорду орнотууга байланышкан жайларга кошумча талаптар коюлбайт.

Мурда курулган турак үйлөргө, жайларга баллондорду жайгаштырууда, аларда жертөлө жана ороо болсо жана аларга кирүү ушул жайлардан жүргүзүлсө, жер алдындагы курулмаларга газдын кирүү мүмкүнчүлүгүн жоюу үчүн төшөлмөлөрдү, жертөлөгө жана ороого кире бериштерди тыгыздоону, жылчыктарды бүтөөнү караштыруу керек.

11.6.5 Газ баллондорду төмөнкүлөрдө орнотууга жол берилбейт:

турак бөлмөлөргө;

цоколдук жана жер төлөдөгү жайларга;

коомдук тамактануу ишканаларынын тамактануу жана соода залдары, ошондой эле аудиториялар жана окуу класстары, коомдук жана өндүрүштүк имараттардын көрүү (жыйналыш) залдары, оорукана палаталары жайгашкан жайларга жана башка ушундай жайларга, табигый жарык кирбеген жайларга.

11.6.6 Цоколдук жана жер төлө жайларында жайгашкан агрегаттарды, орнотмолорду жана түрдүү күйгүзмөлөрдү СКГ газ менен камсыздоого жол берилбейт.

11.6.7 Өндүрүштүк жайларга СКГ баллондорун орнотууда ички цехтик транспорттон келтирилген зыяндан, металлдын чачырандысынан, коррозиялык-активдүү суюктуктардын жана газдын таасиринен корголгон, ошондой эле 45ºС ашык ысыбаган жерлерди караштыруу керек. Газды керектеген агрегаттарга баллондорду түздөн-түз жайгаштырууга жол берилет, эгер бул агрегаттын конструкциясы менен каралса.

11.6.8 Мал чарба жана канаттууларды өстүрүү жайларын газ менен камсыздоо үчүн арналган жеке баллондук орнотмолорду имараттын сыртына жайгаштыруу керек. Оранжереяларда жана күнөсканаларда имараттардын ичине баллондорду жайгаштырууга жол берилет.

12 Өзгөчө климаттык шарттарда газ менен камсыздоо тутумдарына кошумча талаптар

  12.1 Түбөлүк тоң жер кыртыштары

12.1.1 Түбөлүк тоң жер кыртыштарындагы райондор үчүн газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоодо ушул ченемдердин талаптарынан сырткары  КЧжЭ 2.02.04.  талаптарын эске алуу керек.

12.1.2 Түбөлүк тоң жер кыртыштары жайылган райондордо инженердик-геологиялык изилдөөлөрдү КЧжЭ 11-01 талаптарына ылайык жүргүзүү керек.

12.1.3 Курулуштун көлөмдүк-пландоо чечимдерине, газ өткөрүүчү түтүктөрдүн жылуулук шарттамынын трассасы боюнча тоң-жер кыртыштык шарттарга жана түбөлүк тоң жер кыртыштарын негиз катарында пайдалануу принцибине карата газ өткөргүчтөрдү орнотуу ыкмаларын кабыл алуу керек:

жер үстүндө - төгүү;

жер бетинде – тирөөчтөр, эстакадалар, имараттардын жана курулмалардын конструкциялары боюнча ж.б., жапыз тирөөчтөргө газ өткөрүүчү түтүктөрүн орнотууда жөө жүрүүчү өтмөлөрүн куруу менен;

жер алдында – каналсыз жана каналдык: желдетилген каналдарда газдалуу ишараттарын орнотуу менен.

Эскертүү – Каналдык өткөрүү төмөнкү басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн жол берилет.

12.1.4 Түбөлүк тоң жер кыртыштары жайылган чөлкөмдөгү турак кварталдардын ичине, өнөр жай ишканаларынын аймагына, эреже катары, газ өткөрүүчү түтүктөрүн жер бетине жана жер үстүнө орнотууну колдонуу керек.

12.1.5 Пайдубалдын негизине тоңду сактоо принциби боюнча курулган имараттар үчүн, эреже катары, газ өткөрүүчү түтүктөр менен түрдүү багыттагы түтүктөрдү жердин деңгээлинен жогору же каналдарда айкалыштырып орнотууну караштыруу керек.

12.1.6 Жер бетиндеги газ өткөрүүчү түтүктөрдү орнотуу бийиктигин алардын жер кыртышына берген жылуулук таасирин эске алуу менен, бирок жердин үстүнөн 0,5 м кем эмес кабыл алуу керек.

12.1.7 Имараттарга газ өткөрүүчү түтүктөрдү киргизүүнү жер кыртышынын чөгүшүнөн жана көтөрүлүшүнөн деформацияланган имаратка карабастан газ өткөрүүчү түтүктүн жылышуу мүмкүндүгүн эске алуу менен долбоорлоо керек.

12.1.8 Жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктүн темир жол аркылуу өткөрүүдө жер тилкесиндеги жана негизиндеги жер кыртышынын эришин алдын алуу боюнча иш-чараларды караштыруу керек.

12.2 Даярдап иштетиүүчү аймактар

12.2.1 Тоо-кен иштери жүргүзүлгөн, жүргүзүлүп жаткан же жүргүзүү каралып жаткан пайдалуу кендердин кен жатагына жайгаштырылган газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоодо, ушул ченемдерден сырткары, КЧжЭ 3.02.01. талаптарын, “Пайдалуу кендер жаткан аянттарга курууга уруксат берүү тартиби жөнүндө” нускаманы, ошондой эле даярдап иштетилген аймактарга имараттарды жана курулмаларды долбоорлоо боюнча белгиленген тартипте бекитилген ведомстволук ченемдик документтерди жетекчиликке алуу зарыл.

12.2.2 Даярдап иштетилген аймакка газ өткөрүүчү түтүктү орнотуу долбоорунун өзүнүн курамында тоо-кен-геологиялык негиздемеси болууга тийиш.

Тоо-кен-геологиялык негиздеме долбоор тийиштүү уюмдар менен макулдашылгандан кийин эки жыл өткөндөн кийин такталууга тийиш.

12.2.3 Пайдалуу кендер жаткан аянттарга жайгаштырылган объекттерди газ менен камсыздоо долбоорун түзүүдө жакынкы 10 жылга тоо-кен иштерин өнүктүрүү программасын эске алуу зарыл.

12.2.4 Газ өткөрүүчү түтүктөрүн орнотууну айрыкча жер үстүндө жылдыруу процесси аяктаган же иштетүү бир топ кеч мөөнөттөргө белгиленген аймактар боюнча, ошондой эле жер үстүндө күтүлүүчү деформация минималдуу болгон аймактар боюнча караштыруу керек.

12.2.5 Жер катмарынын түрлөрүнүн багыттары боюнча бөлүштүрүүчү газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн трассаларынын багытын техникалык-экономикалык эсептөөлөрдүн негизинде жүргүзүү керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн трассасын айрыкча тоо-кен иштеринин натыйжасында жер үстүндөгү ургалдуу деформация учурунда траншеяларды ачуу мүмкүндүгүн эске алуу менен жүрүү бөлүгүнөн сырткары караштыруу керек.

12.2.6  Даярдап иштетилген аймактарга орнотуу үчүн долбоорлонгон жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн бышыктыгын жана туруктуулугун төмөнкүлөрдүн эсебинен камсыздоо керек:

газ өткөрүүчү түтүкүн көтөрмө жөндөмүн жогорулатуу;

газ өткөрүүчү түтүктүн жер кыртышындагы кыймылын көбөйтүү;

деформацияланган жер кыртышынын газ өткөрүүчү түтүккө болгон таасирин азайтуу.

Калктын максималдуу коопсуздугун камсыздаган чечимдерге артыкчылык берилүүгө тийиш.

12.2.7 Газ өткөрүүчү түтүктүн коргоо чөлкөмүнүн узундугу 50 м көбөйтүлгөн кыймыл мульдасынын узундугу менен аныкталат.

12.2.8 Долбоорлонгон жана иштетилген газ өткөрүүчү түтүктөрдүн коргоонун курулуштук чараларынын зарылдыгын жана көлөмүн газ өткөргүчтөрүн коргоо варианттарынын техникалык-экономикалык негиздемелерин эске алуу менен газ өткөрүүчү түтүктөрдүн бышыктыгына карата эсептөөнүн жыйынтыгы боюнча аныктоо керек.

12.2.9 Технологиялык же башка себептер боюнча газ берүү үзгүлтүгүнө жол берилбеген керектөөчүлөрдү газ менен жабдууда газ өткөргүчтөрүн милдеттүү түрдө туюктоо менен түрдүү убакта иштеп баштаган, аймак боюнча өткөрүлгөн эки газ өткөрүүчү түтүктөн кеткен газ менен ушул керектөөчүлөрдү камсыздоону караштыруу керек.

12.2.10 Суулар, жарлар жана оюктагы темир жолдор аркылуу газ өткөрүүчү түтүктөрдү  өткөрүүнү, эреже катары, жер бетинде караштыруу керек.

12.2.11 Иштетилген аймактардын чектеринде жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрүнө контролдук түтүктөрдү орнотууну караштыруу керек.

Контролдук түтүктөр бурма бурчтарына, тармактардын айрылыш жерлерине, кудуксуз орнотмолордун компенсаторлоруна орнотулууга тийиш.

Калктуу конуштардын чектеринде контролдук түтүктөрдү газ өткөрүүчү түтүктөрдүн тилкелик участокторуна дагы, алардын ортосунда 50 м ашпаган аралык менен орнотууну караштыруу керек.

Механикалык бузулуудан сактоо үчүн контролдук түтүктөр жергиликтүү шарттарга карата жабуу менен же башка коргоо түзүлүшү менен оролууга тийиш.

12.2.12 Жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдүн жер кыртышындагы кыймылын камсыздоо жана деформацияланган кыртыштын газ өткөрүүчү түтүккө тийгизген таасирин азайтуу үчүн түтүктөрдү койгондон кийин же компенсаторлорду орноткондон кийин траншеяларды төгүү үчүн өтө кыспаган материалдарды колдонууну караштыруу керек.

12.2.13 Газ өткөрүүчү түтүккө траншеяларды төгүү үчүн өтө кыспаган материалдар катарында кумду, кумдуу жер кыртышын же өтө илээшкек эмес бөлүктөрү бар башка жер кыртышын колдонуу керек.

12.2.14 Компенсаторлорду кудуктарга же байкоого ылайыктуу оюктарга орнотуу зарыл; кудуксуз компенсаторлорду орнотууга жол берилет.

12.2.15 Жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдүн башка жер алдындагы коммуникациялар менен кесилишкен жерлеринде тыгыздалган түзмөктөрдү (топурак экрандарын, газ өткөргүчтөгү кутуларды ж.б.) жана контролдук түтүктөрдү орнотууну караштыруу керек.

12.2.16 Жер үстүндөгү газ өткөрүүчү түтүктөрдү бекитүү конструкциясы түтүктөрдү вертикалдуу жылдырууга жол берүүгө тийиш.

12.3  Көпмө, чөкмө жана көтөрүлмө жер кыртыштары бар райондор

12.3.1 Көпмө, чөкмө же көтөрүлмө жер кыртыштары бар райондор үчүн газ менен камсыздоо тутумдарын долбоорлоодо, ушул ченемдердин талаптарынан сырткары, КЧжЭ 2.02.01. көрсөтмөлөрүн кошумча жетекчиликке алуу керек.

12.3.2 Газ өткөрүчү түтүктүн трассасы боюнча бирдей көтөрүлүү баскычында орто көпмө жана өтө көпмө жер кыртыштарында газ өткөрүүчү түтүктөрдү өткөрүү тереңдигин түтүктүн чокусуна чейин 0,9 м кем эмес караштыруу керек. Начар көпмө жер кыртыштарында газ өткөрүүчү түтүктөрдү өткөрүү 6-бөлүмдүн талаптарына ылайык каралууга тийиш.

12.3.3 Бирдей эмес көпмө баскычындагы жер кыртыштарында газ өткөрүүчү түтүктөрдү өткөрүү (кыртыштын бат өзгөрүүчү катмары, жер алдындагы суулардын деңгээлинин өзгөрүшү, газ өткөрүүчү түтүкүн жолдун жүрүү бөлүгүнөн көк майсаңга өтүшү ж.б.) тоңдун ченемдик тереңдигинен 0,7-0,8 кем эмес тереңдикте, бирок түтүктүн чокусуна чейин 0,9 м кем эмес жүргүзүлүшү керек.

12.3.4 Ным газды транспорттоо үчүн арналган жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү өткөрүү тереңдигин 6-бөлүмдүн талаптарына ылайык кабыл алуу керек.

12.3.5 Жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдүн вертикалдуу участокторун жана кутуларды коррозияга каршы бөлүүнү (имараттарга киргизүү жана ГЖП, конденсат жыйноочу, гидрожапкыч ж.б.) полимердик материалдардан караштыруу керек. Бул участокторду сууктун күчүнүн таасиринен коргоо боюнча башка долбоордук чечимдерди колдонууга жол берилет.

12.3.6 Орто көпмө жана өтө көпмө жер кыртыштарында жер алдындагы резервуарлары менен СКГдун резервуардык орнотмолору үчүн суюк жана буу фазалардагы газ өткөрүүчү түтүктөрдүн резервуарларын бириктирген жер алдындагы өткөрмөнү караштыруу керек.

12.3.7 Кудуктарды долбоорлоодо аларды жер кыртышынын сууктун күчүнүн таасиринен коргоо боюнча иш-чараларды караштыруу керек (боштуктардын майда таштар же кумдуу таштар менен толтуруу, дубалдардын сырткы жактарын гидробөлүнгөн же тоңбогон жабуулар менен ороо, мисалы, темир менен ж.б.). Кудуктарды кайра жабууда боштуктун чегинен 0,5 м кем эмес чыгып турган асфальттык төшөмө жээкти караштыруу керек.

12.3.8 Чөкмө жана көтөрүлмө жер кыртышындагы райондор үчүн газ өткөрүүчү түтүктөрдү долбоорлоо мындай жер кыртыштарын имараттын жана курулманын негизи катарында курулуш районунда колдонуунун болгон тажрыйбасын эске алуу менен негизди деформациялоону азайтуу боюнча иш-чараларды, мисалы, кыртыштарды тыгыздоо, химиялык бекитүү, суудан коргоо жана конструктивдик иш-чараларды кароо менен ушул жер кыртыштарынын өзгөчөлүгүн эске алуу менен жүргүзүү керек.

Чөкмө боюнча I типтеги жер кыртыштарына газ өткөрүүчү түтүктөрдү коюну 6-бөлүмдүн талаптарына ылайык караштыруу керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөрдү киргизүү түзмөгү 6.2.5-көрсөтмөгө дал келүүгө тийиш.

     13 Материалдар жана техникалык буюмдар

     13.1 Жалпы көрсөтмөлөр

13.1.1 Газ менен камсыздоо тутумдарынын долбоорлорунда каралган материалдар жана техникалык буюмдар сарамжалдуу, ишенимдүү болууга жана МАСТ 2.114 ылайык мамлекеттик каттоодон өткөн жана белгиленген тартипте бекитилген мамлекеттик стандарттардын талаптарына дал келүүгө тийиш.

13.1.2 7 жана андан ашык балл сейсмикалык райондорго, көпмө жана чөкмө жер кыртыштары жайылган чөлкөмдөргө, иштетилген аймактарга жана суук климаттагы райондорго газ менен камсыздоо тутумдарын куруу үчүн арналган материалдарды, ошондой эле арматураны, жабдууларды, алеттерди жана башка техникалык буюмдарды тандоодо 13.7 де келтирилген кошумча талаптарды эске алуу керек.

13.1.3 Бул бөлүмдө каралбаган ата мекендик жана импорттук материалдарды жана техникалык буюмдарды, анын ичинде түтүктөрдү колдонууга жол берилет, эгер алар бул ченемдердин талаптарына жооп берсе.

Долбоордо кабыл алынган түтүктөрдү жана башка техникалык буюмдарды алмаштыруу мүмкүндүгү уюмдун – долбоордун автору тарабынан аныкталууга тийиш.

13.1.4 0,6 МПа (6 кгс/м²) чейинки басымдагы кыштактар аралык жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөр жана калктуу конуштардын аймактарында өткөрүлгөн 0,3 МПа (3 кгс/м²) чейинки басымдагы жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн, эреже катарында, полиэтилендик түтүктөрдү караштыруу керек, өткөрүү шарттары жана транспорттолуучу газдын түрү боюнча бул түтүктөрдү колдонууга жол берилбеген учурлардан сырткары.

13.2 Болот түтүктөр

13.2.1 Газ менен камсыздоо тутумдарын куруу үчүн 0,25 % ашпаган көмүртекти, 0,056 % күкүрттү жана 0,046 % фосфорду камтыган жакшы ширетилген болоттон жасалган, түз бириктирилип жана эшилме бириктирилип ширетилген жана бириктирилбеген болот түтүктөрдү колдонуу керек.

Түтүктөрдүн капталдарынын калыңдыгын КЧжЭ 2.04.12.  талаптарына ылайык эсептеп аныктоо жана анын нак өлчөмүн бул ченемдер менен колдонууга жол берилген түтүктөргө болгон стандарттар же техникалык шарттар боюнча жакынкы өлчөмүн кабыл алуу керек. Ошону менен бирге эле жер алдындагы жана жер үстүндөгү (үймө топурак) газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн түтүктөрдүн капталдарынын нак калыңдыгын 3 мм кем эмес кабыл алуу керек, ал эми жер бетиндеги жана жер үстүндөгү газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн – 2 мм кем эмес.

Газ менен камсыздоо тутумдарын куруунун айкын шарттары үчүн болот түтүктөрдү тандоону Ж милдеттүү тиркемесине ылайык жүргүзүү керек.

13.2.2 Сырткы жана ички газ өткөрүүчү түтүктөрдү куруу үчүн болот түтүктөрдү В жана Г топторунан караштыруу керек, алар Ст2, Ст3, ошондой эле Ст4 маркаларынын, анда 0,25 % ашпаган көмүртек камтылганда экинчи категориясынан төмөн эмес (түтүктүн капталынын калыңдыгы 5 мм ашпаганда 530 мм ашык диаметрдеги газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн, эреже катары, үчүнчү категориядан төмөн эмес) МАСТ 380 боюнча В тобундагы аз көмүртектүү жумшак болоттон; МАСТ 1050 боюнча 08, 10, 15, 20 маркаларындагы болоттон; алтынчы категориядан төмөн эмес  МАСТ 19281 09Г2С, 17ГС, 17Г1С маркаларындагы төмөн маңыздуу болоттон;   МАСТ 4543 10Г2 болоттон даярдалат

13.2.3 13.2.2 де аталган, бирок орто жумшак жана кайнаган болоттон жасалган болот түтүктөрдү төмөнкү учурларда колдонууга жол берилет:

сырткы абанын эсептик температурасы минус 30ºС чейинки райондордо курулган жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн;

сырткы абанын эсептик температурасы минус 10ºС чейинки райондордо курулган жер бетиндеги газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн - орто жумшак жана кайнаган болоттон түтүктөр жана эсептик температурасы минус 10ºС чейин – орто жумшак болоттон түтүктөр;

капталдарынын калыңдыгы 8 мм ашпаган ички газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн, эгер түтүктөрдүн капталдарынын температурасы иш процессинде 0ºС төмөн түшпөсө кайнаган болоттон жасалган түтүктөр үчүн жана минус 10ºС түшпөсө орто жумшак болоттон жасалган түтүктөр үчүн.

Саналып өткөн учурларда сырткы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн орто жумшак жана кайнаган болоттон жасалган түтүктөрдү колдонууда төмөнкү шарттарды сактоо зарыл:

диаметри орто жумшак болоттон жасалган түтүктөр үчүн 820 мм жана кайнаган болоттон жасалган түтүктөр үчүн 530 мм ашпоого тийиш;

түтүктөрдүн капталдарынын калыңдыгы 8 мм ашпоого тийиш.

Сырткы абанын эсептик температурасы минус 40ºС чейинки райондорго сырткы жер алдындагы жана жер бетиндеги газ өткөрүүчү түтүктөрдү куруу үчүн диаметри 325 мм ашпаган жана капталдарынын калыңдыгы 5 мм чейинки орто жумшак болоттон жасалган түтүктөрдү, ошондой эле диаметри 114 мм ашпаган жана капталдарынын калыңдыгы 4,5 мм чейинки орто жумшак жана кайнаган болоттон жасалган түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

Жогорку жана орто басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн тармактарды, бирикме бөлүктөрүн жана компенсациялоочу түзүлүштөрүн муздак ийүү ыкмасы менен даярдоо үчүн орто жумшак жана кайнаган болоттон жасалган түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

13.2.4 Төмөнкү басымдагы сырткы жана ички газ өткөргүчтөрү үчүн, анын ичинде алардын ийилген тармактары, бирикме бөлүктөрү үчүн, 1,2, 3 категорияларындагы Ст2, Ст3,Ст4 маркаларынын жумшак, орто жумшак жана кайнаган болоттон даярдалган А, Б, В топторундагы, МАСТ 380 боюнча А, Б жана В топторундагы түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

13.2.5 Вибрациялык жүктөмдөрдү сезген (ГЖП, ГЖОдо вибрация булагы менен түздөн-түз бириктирилген, компрессордук ж.б.) бардык басымдагы газ өткөргүчтөрүнүн участоктору үчүн 0,25 % ашпаган көмүртекти камтуу менен жумшак болоттон даярдалган В жана Г топторундагы болот түтүктөрдү колдонуу керек (мисалы, МАСТ 380 боюнча үчүнчү категориядан төмөн эмес Ст2, Ст3; МАСТ 1050 боюнча 08, 10, 15).

13.2.6 Ширетилген түтүктөрдүн ширетилген бирикмеси түтүктөрдүн негизги металлы менен бирдей бышык болууга же түтүктөргө болгон стандартка же техникалык шарттарга ылайык даярдоочу завод тарабынан кепилденген ширетилген бирикменин бышыктык коэффициентине ээ болууга тийиш. Аталган талапты түтүктөрдүн табыштамалык өзгөчөлүгүнө киргизүү керек.

Ширетилген бирикмелери ширетилген бирикмелердин бышыктыгына, Ж тиркемесине ылайык газдын басымына мүнөздөмөсү болбогон  МАСТ 3262 боюнча түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

13.2.7 Сырткы абанын эсептик температурасы минус 40ºС чейинки райондорго орнотулган газ өткөргүчтөр үчүн түтүктөрдүн металлынын соккулук илээшкектигине талаптар, эреже катары, коюлбайт. Сырткы абанын эсептик температурасы минус 40ºС төмөн райондорго өткөрүлгөн сырткы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн колдонулган түтүктөрдүн жана бирикме бөлүктөрдүн металлынын соккулук илээшкектигинин өлчөмү газ өткөрүүчү түтүктөрдү минималдуу температурада иштеткенде 30 Дж/см² (3кгс•м/см²) төмөн болбоого тийиш.

Орнотуунун жергиликтүү шарттарына карата, эреже катары, диаметри 620 мм ашык 1-категориядагы жогорку басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр   үчүн, ошондой эле темир жана автомобилдик жолдор, суу тосмолору аркылуу өтмө участокторуна өткөрүлгөн, вибрациялык жүктөмдөрдү сезген газ өткөрүүчү түтүктөр  үчүн жана башка жооптуу газ өткөрүүчү түтүктөр  жана алардын айрым участоктору үчүн түтүктөрдүн металлынын соккулук илээшкектигине талаптарды кароо керек. Соккулук илээшкектигине талаптарды капталдарынын калыңдыгы 55 мм ашык түтүктөр үчүн караштыруу керек.

Муну менен катар эле негизги түтүктөрдүн металлынын соккулук илээшкектигинин өлчөмү газ өткөрүүчү түтүктү минималдуу температурада иштеткенде 30 Дж/см² (3 кгс•м/см²) төмөн эмес кабыл алынууга тийиш.

13.2.8 Көмүртектин эквиваленти төмөнкү формулалар боюнча аныкталууга тийиш:

төмөн маңыздуу болот үчүн

аз көмүртектик болот же кремнемарганецтик маңыздоо тутуму менен гана төмөн маңыздуу болот үчүн, мисалы, 17ГС, 17Г1С, 09Г2С маркалары ж.б.

мында C, Mn, Cr, Mo, V, Ti, Nb, Cu, Ni, B - металлдын курамында түтүктүк болоттун көмүртекке, марганецке, хромго, молибденге, ванадийге, титанга, ниобияга, жезге, никелге, борго ылайык камтылышы. [С]э өлчөмү 0,46 ашпашы керек.

13.2.9 Газ менен камсыздоо тутумдары үчүн каралган түтүктөрдү даярдоочу заводдо гидравликалык басым менен сыналууга же өлчөмү түтүктөргө болгон стандарттардын жана техникалык шарттардын талаптарына дал келген түтүктөр гидравликалык басымга чыдаарына кепилдик берүү жөнүндө жазуусу бар сертификатка ээ болууга тийиш.

13.2.10 Импульстук газ өткөрүүчү түтүктөрдү контролдук-өлчөө алеттерин жана газдаштыруучу жабдууларды бириктирүү автоматикасынын алеттерин кошуу үчүн, эреже катарында, Ж тиркемесине ылайык же жабдуунун паспортунда көрсөтүлгөн маалыматтарга ылайык болот түтүктөрдү караштыруу керек.

Бул максаттарда ченем боюнча жез түтүктөрдү, ошондой эле резиноматалык жана резиналык ийкемдүү түтүктөрүн жана 8-бөлүмдүн көрсөтмөлөрүнө ылайык түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

13.3 Бирикме бөлүктөр жана тетиктер

13.3.1 Газ менен камсыздоо тутумдары үчүн бирикме бөлүктөр жана тетиктерди жумшак болоттон (куюлган, согулган, штампталган, ийилген же ширетилген) же 23-таблицада келтирилген мамлекеттик стандарттарга ылайык даярдалган согулган чоюндан жасалышы керек.

Тиешелүү бирикме бөлүккө же тетикке болгон стандарттардын биринин техникалык талаптарын эске алуу менен долбоорлоо уюмдар тарабынан аткарылган чиймелер боюнча даярдалган бирикме бөлүктөрдү жана тетиктерди колдонууга жол берилет.

     23-таблица

Газ менен камсыздоо тутумдарынын бирикме бөлүктөрүн жана тетиктерин бириктирилбестен жана түз бириктирилип ширетилген болот түтүктөрдөн же металлы тийиштүү газ өткөрүүчү түтүк үчүн 13.2.1-13.2.8де каралган техникалык талаптарга жооп берген жайык материалдан даярдоого жол берилет.

13.3.2 Бирикме бөлүктөр жана тетиктер заводдон даярдалууга тийиш. Бардык ширетилген бирикмелерди (ширетилген тетиктер үчүн) бузбаган ыкма менен контролдоо шартында курулуш уюмдарынын базаларында даярдалган бирикме бөлүктөрдү жана тетиктерди колдонууга жол берилет.

13.3.3 Газ өткөрүүчү түтүктөргө кошулуучу арматураларга, жабдууларга жана алеттерге колдонулган кайырма кырлар  МАСТ 12820 жана  МАСТ 12821  дал келүүгө тийиш.

13.3.4  Кайырма кыр бирикмелерин тыгыздоо үчүн 28-таблицада аталган материалдардан даярдалган ичмектерди колдонуу керек.

24-таблицада келтирилген материалдар менен салыштырганда (айлана-чөйрөнү, басымды жана температураны эске алуу менен) андан кем эмес жылчыксыздыкты камсыздаган башка тыгыздоочу материалдардан жасалган ичмектерди караштырууга жол берилет.

24-таблица

13.4  Коррозияга каршы коргоо материалдары

13.4.1 Жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү жана резервуарларды коррозиядан коргоо үчүн колдонулган материалдар жана конструкциялар МАСТ 9.602 талаптарына жооп берүүгө тийиш.

13.4.2 Катоддук орнотмолорду аноддук жерге кийирүү үчүн темир таш, графиттик, графит катмарлуу жана башка начар эрүүчү материалдарды, ошондой эле коррозиядан коргоочу жабуусу жок чоюн түтүктөрдү колдонуу керек.

13.4.3 СКГнын жер бетиндеги газ өткөрүүчү түтүктөрдү жана жер үстүндөгү резервуарларды абадагы коррозиядан коргоо үчүн сырттагы абанын температурасынын өзгөрүшүнө жана абадагы жаан-чачындын таасирине туруктуу лакталган жабууларды (боектор, лактар, эмалдар) колдонуу керек.

13.4.4. Газ өткөрүүчү түтүктөрдү металл жана темир бетон конструкцияларынан коргоочу ичмектерди жана коюмдарды МАСТ 16338 полиэтиленден же диэлектриктик өзгөчөлүктөрү боюнча ага тең келген башка материалдардан жасоо керек. 

     13.5 Полиэтиленден бирикме түтүктөр жана тетиктер

13.5.1 Жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн “ГАЗ” маркировкасы менен төмөнкү басымдагы полиэтиленден жасалган түтүктөрдү, ошондой эле белгиленген тартипте бекитилген стандарттар же техникалык шарттар боюнча даярдалган орто тыгыздыктагы полиэтиленден жасалган газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн атайын арналган түтүктөрдү колдонуу керек.

13.5.2 Газ өткөрүүчү түтүктөгү газдын жумушчу басымына карата төмөнкүлөрдү караштыруу керек:

төмөн жана орто басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн С (орто) тибиндеги түтүктөр;

II категориядагы жогорку басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн Т (оор) тибиндеги түтүктөр.

13.5.3 Полиэтилен газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн бирикме тетиктер (кайырма кырга кийгизме бой шакектер, өткөөлдөр, бурма тетиктер, үч илтиктер ж.б.)  түтүктөрдүн С же Т типтерине дал келүүгө тийиш.

13.5.4 Болот түтүктөрдү, компенсаторлору жана жапкыч арматурасы менен полиэтилендик түтүктөрдүн ажыратылуучу бириктирмелерин  кайырма кырга кийгизме бой шакектерден караштыруу керек. Кайырма кырга кийгизме бой шакектер болбогондо долбоорлоо уюм тарабынан иштелип чыккан чиймелер боюнча полиэтилен-болот ажыратма бирикмелерин колдонууга жол берилет.

     13.6 Жапкыч жана жөнгө салуучу жабдуу, алеттер жана башка  техникалык буюмдар

13.6.1 Жапкыч арматураны тандоодо 25-таблицада келтирилген маалыматтарга ылайык газдын басымы жана температура боюнча аны иштетүү шарттарын эске алуу керек.

  25-таблица

13.6.2 СКГнын резервуарлары үчүн жапкыч арматураны тандоодо төмөнкү шарттуу басымдарды кабыл алуу керек, МПа (кгс/см²):

                 жер бетиндеги ........ үчүн 1,6 (16)

                 жер алдындагы ........      “ 1,0 (10)

СКГны газ менен камсыздоо тутумдарында боз чоюндан жасалган жапкыч арматураны төмөнкү басымдагы буу фазасынын газ өткөрүүчү түтүктөрдө гана колдонууга жол берилет.

13.6.2-1 Газ өткөрүүчү түтүктөрдө жапкыч арматураны газ жабдуунун алдына оңой жеткен жерге төмөнкү ченемдер боюнча орнотуу керек:

а) ар бир газ жабдууга бекиткич коюлат. Эгер газ жабдуусунда газды керектөө көлөмү саатына 19,400 ккал ашса же болбосо басым 3.3 кПа ашса, анда газ өткөргүчүнө жапкыч арматура орнотулат.

б) газ өткөрүүчү түтүк тармакталганда жапкыч арматура башкы газ өткөргүчкө орнотулат.

в) 2 жана андан ашык тармактарга бөлүнгөндө жапкыч арматура ар бир негизги тармакка орнотулат.

Ортодогу жапкыч арматура, бекиткич, фасондук бөлүктөр жана түйүндөр газ өткөрүүчү түтүктөгү газдын колдонулуучу басымына жана көлөмүнө дал келүүгө тийиш.

13.6.3 Газ менен камсыздоо тутумдары үчүн жапкыч арматура (түзүлүштөрдү өчүрүүчү) катарында каралган вентилдер, крандар, тээктер жана бурма жапкычтар газ чөйрөсү үчүн арналууга тийиш. Жапкычтардын жылчыксыздыгы МАСТ 9544 боюнча I класска дал келүүгө тийиш.

Жапкыч арматураны МАСТ 9544 ылайык I класстагы жылчыксыздыкка далдаштыруу жана сыноо боюнча кошумча иштерди аткаруу шартында жалпы багыттагы жапкыч арматураны газ менен камсыздоо тутуму үчүн колдонууга жол берилет.

Жарылуу коопсуздугунун талаптары боюнча түтүк өткөрүүчү арматуранын иштеткич электр жабдууларын жана башка элементтерди ЭОТЭнин көрсөтмөлөрүнө ылайык кабыл алуу керек.

Төмөнкү басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөгү жапкыч түзүлүш катарында суу жапкычтарын колдонууга жол берилет.

Крандарда жана бурма жапкычтарында бурма чектөөлөрү жана “ачык-жабык” абалынын көрсөткүчтөрү болууга тийиш, ал эми жылбаган шпиндели менен жылдырма тээктерде – ачуу баскычынын көрсөтмөлөрү.

13.6.4 Газ менен камсыздоо тутумдарында колдонулган газ басымын жөндөгүчтөрдүн негизги параметрлери 30-таблицада келтирилген маалыматтарга дал келүүгө тийиш.

  26-таблица

13.6.5 Газ басымын жөндөгүчтөрдүн конструкциясы  дал келүүгө жана төмөнкү талаптарды канааттандырууга тийиш:

пропорционалдуулук чөлкөмү айкалыштырылган жөндөгүчтөр жана баллондук орнотмолорду жөндөгүчтөр үчүн чыгуу басымын калыпка келтирүүнүн жогорку чегинен ±20 % дан жана бардык башка жөнгө салгычтар үчүн ±10%дан ашпоого тийиш;

сезбеген чөлкөм чыгуу басымын калыпка келтирүүнүн жогорку чегинен 2,5 % дан ашык болбошу керек;

туруктуу убакыт (газды чыгымдоо же кирүү басымы кескин өзгөргөндө жөнгө салуунун өтмө процессинин убактысы) 60 с ашпоого тийиш.

13.6.6 Эки ээрче жөндөгүчтүн жабык сарпбашкаргычтары аркылуу газдын жөнгө салынбаган чыгуусуна номиналдуу чыгымдын 0,1 % ашпоосуна жол берилет; бир ээрче сарпбашкаргыч үчүн жапкычтардын жылчыксыздыгы  МАСТ 95 44 боюнча I класска дал келүүгө тийиш.

Жөнгө салуучу түзмөк катарында бурма калкаларды колдонууда газдын жол берилген жөнгө салынбаган чыгуусу өткөрүү жөндөмүнүн 1% ашпоого тийиш.

13.6.7 Газдын контролдоочу басымынын жол берилбеген көтөрүлүүсүндө жана төмөндөөсүндө керектөөчүлөргө газ берүүнү токтотуу үчүн ГЖПда (ГЖО) колдонулган АЖСтин негизги параметрлери 31-таблицада келтирилген.

  27-таблица

СЖСнын иштөө тактыгы ГЖПда орнотулган АЖС үчүн контролдоочу басымдын тапшырылган өлчөмүнүн ±5 % жана шкафтык ГЖП, ГЖОдо жана айкалыштырылган жөндөгүчтөрдө АЖС үчүн ±10% түзүүгө тийиш.

13.6.8 ГЖПда (ГЖО) жана СКГнын резервуарларында орнотулган АБСтин негизги параметрлери 28-таблицада келтирилген.

  28-таблица

13.6.9 АБС белгиленген максималдуу жумушчу басым 15 % дан ашканда ачууну камсыздоого тийиш.

Сарпбашкаргычты толугу менен жабуу жүргүзүлгөндөгү басым сарпбашкаргычты даярдоого белгиленген тартипте бекитилген тиешелүү стандарттар же техникалык шарттар менен аныкталат.

Серпилме АБС аларды күчтөп ачуучу түзмөк менен жабдылууга тийиш.

Төмөнкү басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөрдө күчтөп ачууга ылайыкталбаган АБС орнотмого жол берилет.

13.6.10 Жөнгө салуучу жана сактоочу түзүзүштөрдү механикалык кошундулар менен бүтөлүп калуусунан сактоо үчүн ГЖПга (ГЖО) орнотулган чыпкалардын негизги параметрлери 33-таблицада келтирилген маалыматтарга дал келүүгө тийиш.

29-таблица

13.6.11 Чыпкаларда чыпкадагы басымдын жоготуусун (кассетанын бүтөлүп калуу баскычын) аныктоо үчүн ага дифманометрлерди же башка түзүзүштөрдү кошуу үчүн сай түтүктөр болууга тийиш.

13.6.12 Чыпкалоочу материалдар газдын талап кылынган тазалыгын, аны менен химиялык кошулмалардын аралашпоосун жана газдын туруктуу таасиринен бузулбашын камсыздоого тийиш.

13.6.13 Ийилген жана ширетилген компенсаторлорду даярдоо үчүн тийиштүү газ өткөрүүчү түтүк үчүн кабыл алынган бирдей баалуу түтүктөрдү колдонуу керек (жогорку жана орто басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн 13.2.3түн көрсөтмөлөрүн эске алуу керек). Ширетилген компенсаторлорду даярдоо үчүн колдонулган бурууларды 13.3.1ге ылайык кабыл алуу керек.

13.6.14 Газ өткөрүүчү түтүктөрдө сальник компенсаторлорун колдонууга жол берилбейт.

13.6.15 Суу тосмолору аркылуу өткөрүлгөн газ өткөрүүчү түтүктөрдү саз жана тегеректелген участокторго бекитүү үчүн буюмдар КЧжЭ  2.05.06. талаптарына жооп берүүгө тийиш.

13.6.16 СКГ үчүн идиштердин (резервуарлардын, бууландыргычтардын, автомобилдик жана темир жол чоң идиштеринин) материалдары жана конструкциялары “Басымдын алдында иштеген идиштерди орнотуу жана коопсуз иштетүү эрежелеринин” талаптарына, ошондой эле белгиленген тартипте бекитилген тармактык стандарттарга же техникалык шарттарга жооп берүүгө тийиш.

13.6.17 СКГ резервуарларын соккулук илээшкектиги 30 Дж/см² кем эмес (3 кг×м/см²) өлчөмүн кепилдеген болоттон жасоо керек:

эсептик температурасы минус 40ºС чейинки райондор үчүн - минус 40ºС температурада;

13.7.5 те аталган суук климаттагы райондор үчүн - минус 60ºС температурада.

13.6.18 Турмуш-тиричилик газ плиталары техникалык шарттарга жооп берүүгө тийиш.

13.6.19 Күйүү өнүмдөрү мордон чыгуучу плиталарда мордо керектүү суюлуу болбогондо плитага газ берүүнү токтотууну камсыздаган автоматика болууга тийиш.

13.6.20 Соода, коомдук тамак-аш ишканалары жан башка ушундай керектөөчүлөр үчүн газ жабдууларын газ берүү токтотулган, жалын өчүрүлгөн жана абанын берилиши токтотулган учурда (абаны күчтөп берүүчү күйгүзтөр менен жабдылган жабдуулар үчүн) негизги (жумушчу) күйгүзгүчтөрдү өчүрүүнү камсыздаган коопсуздук автоматикасынын алеттери менен жабдуу керек.

Күйгүзгүчтөр үчүн же 5,6 кВт аз номиналдуу жылуулук кубаттуулугуна ээ болгон, блокторго бириктирилген күйгүзгүзгүчтөрдүн тобу үчүн коопсуздук автоматикасын орнотуу милдеттүү эмес.

Башка параметрлер бузулганда газ берүүнү өчүрүү үчүн газ аппаратын автоматика менен камсыздоо зарылдыгы жана күйүү процесстерин автоматтык жөнгө салууну камсыздоо аппараттардын иштөө технологияларына жана режимдерине карата жабдууларды иштеп чыккан жак тарабынан чечилет.

13.6.21 Турмуш-тиричилик шарттарында сууну ысытуу үчүн белгиленген тартипте бекитилген МАСТ 11032 талаптарга ылайыкталган агын жана сыйымдуулук газ суу жылыткычтарын колдонуу керек.

13.6.22 Имараттарды, ошондой эле өнөр жай ишканаларынын цехтеринин жайларын жылытуу үчүн колдонулган газ аба калориферлерин жана конвекторлорду төмөнкүлөрдү камсыздаган жөнгө салуу жана коопсуздук автоматикасы менен себилдөө керек:

жылытуучу жайларда белгиленген температураны кармоо же абаны белгиленген температурага чейин жылытуу;

газдын басымы мүмкүн болбогондой өзгөргөндө, мордогу суюлуу белгиленген өлчөмдөн төмөндөгөндө, калорифер аркылуу жайга аба берген үйлөөчү желдеткич токтогондо же жалын өчкөндө күйгүзгүчтөргө газ берүүнү өчүрүү.

13.6.23 Өнөр жай, айыл чарба ишканаларынын, өндүрүштүк мүнөздөгү турмуш-тиричилик жактан тейлөө ишканаларынын жылуулук орнотмолору, анын ичинде отундун башка түрүнөн газга которулуучу орнотмолор үчүн арналган газ күйгүзгүчтөрү белгиленген тартипте бекитилген техникалык документтер боюнча уюм тарабынан даярдалууга тийиш.

Өнөр жай газ күйгүзгүчтөрү МАСТ 21204 талаптарына жооп берүүгө тийиш.

Инфракызыл нурдануу күйгүзгүчтөрү (ИНК) МАСТ 25696 талаптарына жооп берүүгө тийиш.

13.6.24 КӨАны тандоону төмөнкү негизги жоболорго ылайык жүргүзүү керек:

иштетүүнүн белгиленген шарттамдарын туура жүргүзүү үчүн көзөмөлдөө зарыл болгон параметрлер көрсөтүүчү алеттердин жардамы менен контролдонууга тийиш;

өзгөрүшү жабдуунун авариялык абалына алып келиши мүмкүн болгон параметрлер каттоочу жана көрсөтүүчү алеттердин жардамы менен контролдонууга тийиш; контролдонуучу параметрлер боюнча алдын ала сактоочу түзүлүштөр болгондо каттоочу алеттердин сөзсүз түрдө коюлушу керек эмес;

жабдуулардын иштешине такай талдоо жүргүзүү жана чарбалык эсептөөлөр үчүн зарыл болгон параметрлер каттоочу же интеграциялоочу алеттердин жардамы менен контролдонууга тийиш.

13.6.25 ГЖП жана ГЖО үчүн КӨАны тандоодо 6-бөлүмдүн көрсөтмөлөрүн жетекчиликке алуу керек.

13.6.26 КӨАнын тактык классы алардын так багытына жана объектти иштетүү шарттарынын өзгөчөлүктөрүнө карата, бирок 2,5 класстан кем болбоосу керек.

13.7 Өзгөчө табигый климаттык шарттар үчүн кошумча талаптар

13.7.1 Көпмө жана чөкмө жер кыртышындагы райондордо, сейсмикалык райондордо жана иштетилген аймактарда долбоорлонгон жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү куруу үчүн кайнаган болоттон жасалган түтүктөрдү колдонууга жол берилбейт.

13.7.2 Орто көпмө жана өтө көпмө жер кыртышындагы райондор үчүн долбоорлонгон, 80 мм ашык шарттуу диаметри менен жер алдындагы өткөрүүчү түтүктөр үчүн болот арматураны колдонуу керек; 80 мм чейинки шарттуу диаметри менен газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн согулган чоюндан жасалган жапкыч арматураны колдонууга жол берилет.

Орто көпмө жер кыртышындагы райондор үчүн долбоорлонгон, 0,6 МПа чейинки (6 кгс/см²) басым менен жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн жапкыч чоюн арматураны колдонууга жол берилет, мында боз чоюндан жасалган арматураны газ өткөрүүчү түтүктү вертикалдуу жайгаштырууга мүмкүн болгон компенсациялоочу түзүлүш менен орнотуу керек.

8 жана 9 балл сейсмикалык райондордо өткөрүлгөн жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөрдө жапкыч болот арматураны колдонуу зарыл.

13.7.3 Иштетилген аймактарда жана 7 же андан ашык балл сейсмикалык райондордо өткөрүлгөн жер алдындагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн түтүктөрдүн капталдарынын калыңдыгы 80 мм чейинки диаметрдеги түтүктөр үчүн 3 мм кем эмес, ал эми 100 мм жана андан ашык диаметрдеги түтүктөр үчүн – 13.2.1ге ылайык аныкталган эсептик калыңдыктан 2-3 мм көп болушу керек.

13.7.4 Көпмө жана чөкмө жер кыртышындагы райондордо, сейсмикалык райондордо жана иштетилген аймактарда өткөрүлгөн ички жана жер үстүндөгү газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн, түтүктөргө жана техникалык буюмдарга коюлган талаптар жөнөкөй шарттарда курулган тийиштүү газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн коюлган талаптар менен айырмаланбайт.

13.7.5 Техникалык буюмдар, суук климаттагы райондорго газ менен камсыздоо тутумдарын куруу үчүн арналган түтүктөрдөн сырткары, МАСТ 15150 боюнча орнотулган жерине карата тийиштүү категориядагы ХЛ аткаруусунда колдонуу керек.

Суук климаттагы райондор үчүн түтүктөрдү Е милдеттүү тиркемесине ылайык караштыруу керек.

13.7.6 Суук климаттагы райондордо МАСТ 15150 боюнча У аткаруусунда техникалык буюмдарды, анын ичинде Ж милдеттүү тиркемесинин Ж1 таблицасы боюнча түтүктөрдү колдонууга жол берилет, эгер алар жылытылган жайларда же жер алдында (минус 40ºС төмөн эмес температурада) иштетилсе, ал эми транспорттоодо, сактоодо жана куроодо аларды даярдоо боюнча техникалык документтерге ылайык толук сакталышы жана иш жөндөмү камсыздалса.

14 Газ менен камсыздоо тутумдарында телемеханизациялаштыруу жана технологиялык процесстерди башкаруунун автоматташтырылган тутумдары

14.1 Газ менен камсыздоо тутумдарын борборлоштуруп ыкчам башкарууну камсыздоо үчүн газ менен жабдуу долбоорлорунда телемеханизациялаштырууну (ТМ) же технологиялык процесстерди башкаруунун автоматташтырылган тутумдарын (ТПБ АТ) караштыруу керек.

ТМди 100 миңден ашык калкы бар шаарларды газ менен камсыздоону долбоорлоодо же контролдонууга тийиш болгон 15 ашык объекттери бар учурдагы газ менен камсыздоо тутумдарын кеңейтүүдө, кайра конструкциялоодо жана техникалык кайра жабдууда караштыруу керек.

ТПБ АТны, эреже катары, 500 миңден ашык калкы бар шаарларды газ менен камсыздоону долбоорлоодо же контролдонууга тийиш болгон 50 ашык объекттери бар учурдагы газ менен камсыздоо тутумдарын кеңейтүүдө, кайра конструкциялоодо жана техникалык кайра жабдууда караштыруу керек.

14.2 Долбоордук чечимдер ТМди жана ТПБ АТны андан ары модернизациялоо жана өнүктүрүү мүмкүнчүлүгүн кароого тийиш.

14.3 ТМди жана ТПБ АТны кезеги менен киргизүүгө жол берилет. Кезектерди бөлүү чечилүүчү маселелердин деңгээлине карата контролдонгон объекттердин саны боюнча жүргүзүлөт. ТПБ АТны киргизүүнүн биринчи кезеги контролдонгон объекттердин чектелген санында борборлоштуруп контролдоо шарттамдарында анын иштешине жол берет.

14.4 ТМди жана ТПБ АТнын түзүмүн, функцияларын жана техникалык каражаттарын сунушталган Ж тиркемесине ылайык кабыл алууга жол берилет

А тиркемеси

Ушул курулуш ченемдик документтерге колдонулган ченемдик документтердин тизмеси:

КР №78 Мыйзамы Өрт коопсуздугун камсыз кылуу

КР №67 Мыйзамы “Кыргыз Республикасындагы техникалык жөнгө салуунун негиздери жөнүндө”

МАКЧ 2.02-01-97 Имараттардын жана курулмалардын өрткө каршы коопсуздугу

МАКЧ 2.03-01-95 Кооптуу табигый таасирлердин геофизикасы.

МАКЧ 3.02-04-2004 Көп батирлүү турак жай курулуштары

МАКЧ 3.03-01-95 Колеясы 1520 мм темир жолдору

МАКЭ 3.02-102-2006 Көп кабаттуу турак жай курулуштарынын архитектуралык-пландоо чечимдери.

МАКЭ 4.02-103-99 Жылуулук менен камсыздоо булактарын автономдуу долбоорлоо.

МАКЭ 4.03-103-2005 Полиэтилен түтүктөрүн колдонуу менен газ түтүктөрүн долбоорлоо, куруу жана кайра калыбына келтирүү.

КЧжЭ II -35-76* Меш орнотмолору

КЧжЭ II -58-75 Жылуулук электр станциялары

КЧжЭ II -89-80* Өнөр жай  ишканаларынын башкы пландары

КЧжЭ III-42-80* Магистралдык түтүктөр. Өндүрүш эрежелери жана жумуштарды кабыл алуу.

КЧжЭ 2.02.01-83* Имараттардын жана курулмалардын негизи

КЧжЭ 2.04.01-85 Имараттардын ички суу өткөргүчтөрү  жана канализациясы

КЧжЭ 2.04.02-84 Суу менен камсыздоо. Тышкы тарамдар жана курулмалар

КЧжЭ 2.04.03-91*Канализация. Тышкы тарамдар жана курулмалар

КЧжЭ 2.04.05-91* Жылытуу, желдетүү жана кондицирлөө

КЧжЭ 2.04.09-84 Имараттарды жана курулмаларды өрткө каршы автоматташтыруу

КЧжЭ 2.04.12-86 Болот түтүктөрүн бекемдикке эсептөө

КЧжЭ 2.05.03-84 Көпүрөлөр жана түтүктөр

КЧжЭ 2.05.06-85 Магистралдык түтүктөр

КЧжЭ 2.05.07-91 Өнөр жай унаасы

КЧжЭ 2.09.03-85 Өнөр жай ишканаларынын курулмалары

КР КЧжЭ 20-02:2009 Сейсмотуруктуу курулуш. Долборлоо ченемдери

КР КЧжЭ 23-02-00 Курулуш климатологиясы

КР кчжЭ 31-01-2001 Калыптанган турак жай курулштарын кайра түзүү

КЧжЭ КР  32-01:2004 Автомобиль  жолдорун долборлоо

КР КЧжЭ 41-01-2016 Жылуулук тарамдарын долбоорлоо

КР КЧжЭ 42-02;2015 Газ менен камсыздандыруу системасын куруу

№1-чуа Кыргыз Республикасынын аймагында шаарлардын, калктуу конуштардын кызыл сызыктарын долбоорлоо жана куруу тартиби жөнүндө нускама.

№5-чуа (алмашт. №8-чуа) Кыргыз Республикасында шаар куруу документтерин иштеп чыгуу, макулдашуу жана бекитүү тартиби, курамы жөнүндө Эрежелер топтому.

№6-чуа Шаарларды жана шаар тибиндеги калктуу конуштарды пландоо жана куруу боюнча Эрежелер топтому.

№7-чуа Кыргыз Республикасында айыл калктуу конуштарын долбоорлоо жана куруу боюнча Эрежелер топтому.

№13-чуа Курулуштагы ченемдик документтер системасы жөнүндө нускама.

№14-чуа (КР КЧжЭ 12-02;2018) Курулуш өндүрүшүн уюштуруу.

№15-чуа (КР КЧжЭ 12-01;2018) Курулуштагы эмгектин коопсуздугу.

№16-чуа (КР КЧжЭ 21-02;2018) Унаага май куюучу станциялар. Өрт коопсуздугунун ченемдери.

№18-чуа (КР КЧжЭ 31-05;2018) Өндүрүш имараттары.

№19-чуа (КР КЧжЭ 21-01;2018) Имараттардын жана курулмалардын өрт коопсуздугу.

№20-чуа (КР КЧжЭ 31-04;2018) Коомдук имраттар жана курулмалар

№21-чуа (КР КЧжЭ 11-03;2018) Кыргыз Республикасында имраттардын, курулмалардын жана комплекстердин долбоордук документтерин иштеп чыгуу жана бекитүү тартибинин курамы.

№22-чуа (КР КЧжЭ 31-13;2018) Күносканалар жана парниктер

№23-чуа (КР КЧжЭ 30-03;2018) Жарандардын дача, бак өтүрүүчү бирикмелеринин аймактарын, ал жерде жайгашкан имараттарды жана курулмаларды мерчемдөө жана куруу.

№24-чуа (КР КЧжЭ 31-09;2018) Бир батирлүү тарак жайлар

№25-чуа (КР КЧжЭ 31-10;2018) Дарылоо мекемелерине кайра профилденген (ылайыкташтырылган) имраттарды жана курулмаларды долбоорлоо.

№26-чуа (КР КЧжЭ 31-12;2018) Автомобиль токтоочу жайлар

№27-чуа (КР КЧжЭ 31-11;2018) Мечиттер

№28-чуа (КР КЭ 35-101;2018) Ден соолугунун мүмкүнчүлүтөрү чектелген адамдарга имараттардын мерчемдик чечимдерин кабыл алууда жашоо-турмуш чөйрөсүн камсыздоо.

№29-чуа (КР КЧ 35-01;2018) Ден соолугунун мүмкүнчүлүкторү чектелген адамдардын муктаждыктарын эске алуу менен жашоо турмушунун чөйрөсүн долбоорлоо.

№30-чуа (КР КЧ 31-06;2018) Административдик жана турмуш-тиричилик имараттары

№32-чуа (КР КЧ 20-02;2018) Сейсмотуруктуу курулуш. Долбоорлоо ченемдери.

№33-чуа (КР КЧ 31-02;2018) Бишкек шаарынын жана Ыссык-Ата сыныгына жанаша жайгашкан айылдардын аймактарын долбоорлоо жана куруу.

№35-чуа (КР КЧ 23-05;2019)  Табигый жана жасалма жарыктандыруу.

СанЭжЧ 2.2.1/2.1.1.006-03 Мекемелердин, жана башка имараттардын санитардык классификациялары жана санитардык-коргонуу зоналары.

МАСТ 21.001-2013 Жалпы жоболор

МАСТ 21.002-2014 Долбоордук жана жумушчу докуметтерге ченемдик контроль.

МАСТ 21.101-97 Долбоордук жана жумушчу документтерге негизги талаптар

МАСТ 21.110-2013 Жабдуулардын, буюмдардын жана материалдардын спецификациясын ишке ашыруу эрежелери.

МАСТ 21.206-2016 Санитардык-техниалык тутумдардын элементтеринин шарттуу белгилери.

МАСТ 21.206-2012 Түтүктөрдүн шарттуу белгилери.

МАСТ 21.610-85 (СТ СЭВ 5047-85) СПДС. Газ менен камсыздоо. Сырткы газ түтүктөрү. Жумушчу чиймелер.

МАСТ 26.011-80* Өлчөөлөр жана автоматташтыруу каражаттары. Агын ишарат белгилери жана үзгүлтүксүз кирүүчү жана чыгуучу электр чыңалуулары.

МАСТ 26.013-81* Өлчөөлөр жана автоматташтыруу каражаттары.Параметрлерди дискреттүү өзгөртүү менен кирүүчү жана чыгуучу электр чыңалуулары.

МАСТ 26. 205-88 Е. Телемеханика комплекстери жана түзүлмөлөрү. Жалпы техникалык шарттар.

МАСТ 21552-84*Е (3185-81) Эсептөө техникасынын каражаттары. Жалпы техникалык талаптар, өткөрүп алуу, сыноо ыкмалары, маркалоо, таңгактоо, ташуу жана сактоо

МАСТ 5542-87 Өнөр жай жана коммуналдык-тиричилик дайындалыштагы күйүүчү жаратылыш газдары. Техникалык шарттар.

МАСТ 20448-90* Коммуналдык-тиричилик керектөөсү үчүн көмүртектүү суюлтулган отун газдары. Техникалык шарттар.

МАСТ 9. 602-2016 КТКБТ. Жер алдындагы курулмалар. Коррозиядан коргоого жалпы талаптар.

МАСТ 14202-69. Өнөр жай ишканаларынын өткөргүч түтүктөрү. Таануу белгиси, эскерткич белгилер жана белгилегич калкандар.

МАСТ 16569-86. Жылытуучу тиричилик мештери үчүн газ күйгүзүүчү түзүлмөлөр. Техникалык шарттар.

МАСТ 19281-89. Жогорку бекемдиктеги болот прокат. Жалпы техникалык шарттар.

МАСТ 4543-71* Легирленген конструкциялык болот. Маркалар. Техникалык шарттар.

МАСТ 380-2005* Кадимки сапаттагы көмүртектүү болот. Маркалар.

МАСТ 3262-75* Суу, газ өткөрүүчү болот түтүктөр. Техникалык шарттар.

МАСТ 8946-75* Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдомо чоюндан туташтыргыч бөлүктөр. Өткөрмө бурчтар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8947-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Өтмө бурчтукта. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8948-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүктөр. Түз үчилтиктер. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8949-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Өтмө үчилтиктер. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8950-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Эки өтмөлүү үчилтиктер. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8951-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Түз төртилтиктер. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8952-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Өтмө төртилтиктер. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8953-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Эки өтмөлүү төртилтиктер. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8954-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Түз кыска кошкучтар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8955-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Түз узункошкучтар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8956-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Компенсациялоочукошкучтар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8957-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Өтмө кошкучтар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8959-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Туташтырма бурамалар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8963-75*. Өткөргүч түтүктөр үчүн цилиндр сымал сайы бар сомдоочу чоюндан туташтыргыч бөлүк. Тыгындар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8966-75*. Р 1,6 МПа өткөргүч түтүктөрүүчүн цилиндр сымал сайы бар туташтыргыч болот бөлүктөрү. Түз кошкучтар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8968-75*. Р 1,6 МПа өткөргүч түтүктөрү үчүн цилиндр сымал сайы бар туташтыргыч болот бөлүгү. Каршы бурамалар. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 8969-75*. Р 1,6 МПа өткөргүч түтүктөрү үчүн цилиндр сымал сайы бар туташтыргыч болот бөлүгү. Далдоочтор. Негизги өлчөмдөр.

МАСТ 17375-2001. Болоттон жиксиз ширетилген өткөргүч түтүктөрдүн тетиктери. 3D (R-1.5 DN) тибиндеги өтө ийилген бурулмалар. Конструкциясы жана өлчөмдөрү.

МАСТ 17378-2001. Көмүртек жана аз легирленген болоттон үзгүлтүксүз ширетилген болот түтүк бөлүктөрү . Өтмөлөр. Конструкциясы жана өлчөмдөрү.

МАСТ 17376-2001. Көмүртек жана аз легирленген болоттон үзгүлтүксүз ширетилген болот түтүк бөлүктөрү. Үчилтиктер. Конструкциясы жана өлчөмдөрү.

МАСТ 17379-2001. Көмүртек жана аз легирленген болоттон үзгүлтүксүз ширетилген болот түтүк бөлүктөрү. Сөлпү бүтөгүчтөр. Конструкциясы жана өлчөмдөрү.

МАСТ 481-80* Паронит жана андан жасалган төшөгүчтөр. Негизги параметрлери жана өлчөмдөрү.

МАСТ 7338-90. Резина жана резина кездемелүү жартактар. Техникалык шарттар

МАСТ 21 631-76 Алюминий жана алюминий эритмесинен тунукелер. Техникалык шарттар.

МАСТ 13726-97 Алюминий жана алюминий эритмесинен тасмалар. Техникалык шарттар.

МАСТ 15180-86. Жалпак ийкемдүү төшөндүлөр. Негизги параметрлер жана өлчөмдөр.

МАСТ 12821-80. 0,1 ден 20 МПа чейинки (1 ден 200 кгс/см2 чейин) болоттон ширетилме учташ улама кайырма кырлары. Конструкциясы жана өлчөмдөрү.

МАСТ 12820-80*. Жалпак ширетилме 0,1 ден 2,5 МПа чейинки (1 ден 25 кгс/см2 чейин) болот кайырма кырлары. Конструкциялары жана өлчөмдөрү.

МАСТ 16338-85*. Төмөнкү басымдагы полиэтилен. Техникалык шарттар.

МАСТ 9544-2005. Өткөргүч түтүк арматурасы. Жапкычтын жылчыксыздыгы.

МАСТ 11881-76* КТК БТ. Бөтөн энергия булагысыз иштеген  жөнгө салгычтар. Негизги техникалык шарттар.

МАСТ 14249-89. Идиштер жана аппараттар. Бекемдикке эсептөө ченемдери жана усулдары.

МАСТ 9931-85* Ширетилген идиштердин жана аппараттардын болоттон жасалган цилиндр сымал тулкулары. Типтери, негизги параметрлери жана өлчөмдөрү.

МАСТ 6533-78*. Идиштер, аппараттар жана мештер үчүн сөлпүкайырма кырлуу болоттон четенделген түп. Негизги өлчөмдөрү.

МАСТ 11032-97*. Суу жылытуучу сыйымдуу газ тиричилик аппараттары. Техникалык шарттар.

МАСТ 19910-94. Суу жылытуучу агын өтмө газ тиричилик аппараттары. Жалпы техникалык шарттар.

МАСТ 21204-97. Өнөр жайлык газ күйгүзмөлөрү. Жалпы техникалык шарттар.

МАСТ 25696-83*. Инфракызыл нурлануудагы газ күйгүзмөлөрү. Жалпы техникалык талаптар жана кабыл алуулар.

МАСТ 15150-69*Машиналар, алеттер жана башка буюмдар. Ар кандай климаттагы райондор үчүн аткаруулар. Тышкы чөйрөнүн климаттык факторлорунун таасирине каратакатегориялар, эксплуатациялоо, сактоо жана ташуу шарттары.

МАСТ 8732-88*Ысык иштетилген жиксиз болот түтүктөрү. Сортамент.

МАСТ 8734-75* Муздак иштетилген жиксиз болот түтүктөрү. Сортамент.

МАСТ 8696-74*. Жалпы дайындалыштагы уюлгу сыяктуу электрменен ширетилген болот түтүктөрү. Техникалык шарттар.

МАСТ 10704-91. Түз жиктүү электр менен ширетилген болот түтүктөрү. Сортамент.

МАСТ 10705-80*. Электр менен ширетилген болот түтүктөрү. Техникалык шарттар.

МАСТ 10706-76*. Электр менен ширетилген түз жиктүү болот түтүктөрү. Техникалык талаптар.

МАСТ 20295-85. Магистралдык газ, мунай өткөргүчтөр үчүн ширетилген болот түтүктөрү. Техникалык шарттар.

МАСТ 1050-2013 Эритилбеген конструкциялык сапаттагы жана атайын болоттордон жасалган болот конструкциясы. Жалпы мүнөздөмөлөр.

СТ СЭВ 3048-81. Автоматтык контролдоонун универсалдуу эл аралык тутуму. Жөнгө салуу жана башкаруу. Энергиянын башка булагын колдонуусуз иштеген жөнгө салгычтар.

СТ СЭВ 254-88. Түтүктөрдү туташтыруу жана арматура. Өтүү шарттары.

Суюлтулган мунай газдарын колдонуучу жайлардын коопсуздук эрежелери.

Жаратылыш газын жеткирүү жана пайдалануу эрежелери.

Жаратылыш газын эсептөө эрежелери.

Б тиркемеси

Газ менен камсыздоо тутумуна кирген газ өткөрүүчү түтүктөрдүн классификациясы

Б1 таблицасы

Бөлүштүрүүчү газ өткөрүүчү түтүктөр деп газ менен камсыздоо булактарынан тартып газ өткөрүүчү түтүктөр-киргизүүлөргө чейин газ берүүнү камсыздаган сырткы газ өткөрүүчү түтүктөрдү, ошондой эле бир объектке (ГЖП, өнөр жай ишканасы, казандар ж.б.) газ берүү үчүн арналган жогорку жана орто басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү эсептөө керек.

Газ өткөрүүчү түтүктөр-киргизүүлөр деп бөлүштүрүүчү газ өткөрүүчү түтүктөр кошулган жерден тартып киргизүүдөгү өчүрүү түзмөгүнө чейинки газ өткөрүүчү түтүктөрдү эсептөө керек.

Киргизүүчү газ өткөрүүчү түтүктөр деп имаратка киргизилген өчүрүүчү түзүлүштөн тартып (имараттын сыртына өчүрүүчү түзүлүш орноткондо) ички газ өткөргүчкө чейинки газ өткөрүүчү түтүктүн участогун эсептөө керек, имараттын дубалдары аркылуу кутуга өткөрүлгөн газ өткөргүчтү кошкондо.

Кыштактар аралык газ өткөрүүчү түтүктөрү деп калктуу конуштардын аймагынан сырткары өткөрүлгөн бөлүштүрүүчү газ өткөрүүчү түтүктөрдү эсептөө керек.

Ички газ өткөрүүчү түтүк деп газ өткөрүүчү түтүктөр-киргизүүдөн тартып (имараттын ичине өчүрүүчү түзмөк орноткондо) же киргизүүчү газ өткөрүүчү түтүктөрдөн тартып алетти, жылуулук агрегатын ж.б. кошкон жерге чейинки газ өткөрүүчү түтүктүн участогун эсептөө керек.

В тиркемеси

Өнөр жай тармактары боюнча газды чыгымдоонун сааттык максимумунун коэффициентинин мааниси

В1 тиркемеси

Г тиркемеси

(маалымдама)

Турак үйлөр үчүн K sim бир мезгилдүүлүк коэффициентинин мааниси

Г1 таблицасы

Д тиркемеси

(маалымдама)

Газ өткөрүүчү түтүктөрдү гидравликалык эсептөө

1 Газ өткөрүүчү түтүктөрдү гидравликалык эсептөө, эреже катары, тармактардын участоктору ортосунда басымдын эсептик жоготуусун ыкчам бөлүштүрүү менен электрондук-эсептөө машинасында аткаруу керек.

Электрондук-эсептөө машинасында эсептөөнү аткаруу мүмкүн болбогондо же максатсыз болсо (тийиштүү программанын жоктугу, газ өткөрүүчү түтүктөрдүн айрым участоктору ж.б.) бул тиркемеде келтирилген формулалар боюнча же бул формулалар боюнча түзүлгөн номограммалар боюнча гидравликалык эсептөө жүргүзүүгө жол берилет.

2 Жогорку жана орто басымдагы газ өткөргүчтөрдө басымдын эсептик жоготуусун газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн кабыл алынган басымдын чегинде кабыл алуу керек.

3 Төмөнкү басымдагы бөлүштүрүүчү газ өткөрүүчү түтүктөрдө газдын басымынын эсептик жоготуусун 180 даПа ашырбастан кабыл алуу керек.

Көчөдөгү, короодогу жана ички газ өткөрүүчү түтүктөрдүн ортосунда басымдын жоготуусунун өлчөмүн бөлүштүрүү Д1 таблицасы боюнча кабыл алуу керек.

Д 1 таблицасы

СКГду газ менен камсыздоо убактылуу болгон учурларда (кийин жаратылыш газы менен камсыздоого өткөрүүдө) газ өткөрүүчү түтүктөрдү келечекте аларды жаратылыш газы менен пайдалануу мүмкүндүгүнүн шарттарында долбоорлоо керек. Мында газдын санын СКГдун эсептик чыгымдарына эквиваленттүү катарында (күйүү жылуулугу боюнча) аныктоо зарыл.        

4 Өнөр жай, айыл чарба жана турмуш-тиричилик ишканалары жана коммуналдык чарба мекемелери үчүн бардык басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү долбоорлоодо газдын басымынын эсептик жоготуусунун мааниси

орнотууга кабыл алынган газ күйгүчтөрүнүн техникалык мүнөздөмөлөрүн эске алуу менен кошулган жердеги газдын басымына карата кабыл алынат.

5 Төмөнкү басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөрдө басымдын түшүүсүн Рейнольдстун саны менен мүнөздөлгөн газ өткөрүүчү түтүктөр боюнча газ кыймылынын шарттамына карата аныктоо керек:

анда Q – газдын чыгымдалышы, м³\с, 0ºС температурада жана 0,10132 МПа басымда (760 мм.рт.ст.);

d - газ өткөрүүчү түтүктүн ички диаметри, см;

v – газдын кинематикалык илээшкек коэффициенти, м²\с (0ºС температурада жана 0,10132 МПа басымда).

Re маанисине карата газ өткөрүүчү түтүктөрдөгү басымдын түшүүсү төмөнкү формулалар боюнча аныкталат:

Re≤2000де газ кыймылынын ламинардык шарттамы үчүн

Re=2000-4000де газ кыймылынын критикалык шарттамы үчүн

Re>4000де газ кыймылынын турбуленттик шарттамы үчүн

анда, Н – басымдын түшүүсү, Па;

р – газдын тыгыздыгы, кг\м³, 0ºС температурада жана 0,10132 МПа басымда;

l – туруктуу диаметрдеги газ өткөргүчтүн эсептик узундугу, м;

п – түтүктөрдүн капталдарынын ички бетинин эквиваленттүү абсолюттук быдырдыгы тең кабыл алынат, см: болот түтүктөр үчүн – 0,01; полиэтилендик түтүктөр үчүн – 0,002;

Q, d, v – (1) формуладагыдай эле белгилер.

6 Газдын жол чыгымдары бар төмөнкү басымдагы бөлүштүрүүчү сырткы газ өткөрүүчү түтүктөрдүн участокторунда газдын эсептик чыгымы ушул участоктогу газдын транзиттик жана 0,5 жол чыгымдарынын суммасы катарында аныктоо керек.

7 Газ кыймылынын турбуленттик шарттамынын бардык облусу боюнча орто жана жогорку басымдагы газ өткөргүчтөрдүн гидравликалык эсебин төмөнкү формула боюнча чыгаруу керек:

анда Р1 - газ өткөргүчтүн башындагы газдын абсолюттук мааниси, МПа;

Р2 - газ өткөрүүчү түтүктөрдүн аягындайгыдай, МПа;

l, n, d, v, p, Q – (4) формуладагыдай эле белгилер.

8 Жергиликтүү каршылыктарда басымдын түшүүсүндө (муундар, үч бурчтар, жапкыч арматура ж.б.) газ өткөрүүчү түтүктүн эсептик узундугун 5-10 % көбөйтүү аркылуу эске алууга жол берилет.

9 Сырткы жер бетиндеги жана ички газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн газ өткөрүүчү түтүктөрдүн эсептик узундугун төмөнкү формула боюнча аныктоо керек:

                                         l = l1   + ∑ζ    ld,                                                       (6)

анда l1 - газ өткөрүүчү түтүктүн болгон узундугу, м;

∑ζ - l1 узундуктагы газ өткөрүүчү түтүктүн участогунун жергиликтүү каршылыктарынын коэффициентинин суммасы;

ld - газ өткөрүүчү түтүктүн түз тилкелик участогунун эквиваленттүү узундугу, м, басымдын жоготуусу ζ=1 коэффициентинин мааниси менен жергиликтүү каршылыкта басымдын жоготуулары менен бирдей.

Газ өткөрүүчү түтүктүн эквиваленттүү узундугун газ өткөрүүчү түтүктөрдөгү газ кыймылынын шарттамына карата төмөнкү формулалар боюнча аныктоо керек:

газ кыймылынын ламинардык шарттамы үчүн

газ кыймылынын кризистик шарттамы үчүн

                                                   (8)

газ кыймылынын турбуленттик шарттамынын бардык тармагы үчүн

10 СКГнын суюк фазасындагы түтүк өткөргүчтөрүндө басымдын түшүүсүн төмөнкү формула боюнча аныктоо керек:

мында λ – гидравликалык каршылыктын коэффициенти;

V – суюлтулган газ кыймылынын орточо  ылдамдыгы, 

Кавитацияга каршы камдыкты эске алуу менен суюк фазадагы кыймылдын орточо ылдамдыгын төмөнкүчө кабыл алуу керек: соруучу  түтүктөрүндө - 1,2м/с ашык эмес; күч менен берилүүчү түтүктөрүндө - 3 м\с ашык эмес.

Гидравликалык каршы коэффициентин төмөнкү формула боюнча аныктоо керек:

                                          (11)

 (7) – (11) формулалардагы белгилер (1) – (4), (6) формулалардагыйдай эле.

11  СКГ буу базасынын газ өткөрүүчү түтүктөрдүн гидравликалык эсеби тиешелүү басымдагы жаратылыш газынын газ өткөргүчтөрүнүн эсеби боюнча көрсөтмөлөргө ылайык аткарылууга тийиш.

12  Турак үйлөр үчүн төмөнкү басымдагы ички газ өткөрүүчү түтүктөрдү эсептөөдө төмөнкү өлчөмдө % жергиликтүү каршылыктагы газ басымынын жоготуусун аныктоого жол берилет:

имаратка киргизилүүчү газ өткөрүүчү түтүктөрдө

турма түтүккө чейин                          - 25 линиялык жоготуу

турма түтүктө                                       - 20

батирдин ичиндеги бөлүштүргүчтө:

бөлүштүргүчтүн узундугу 1-2 м болгондо - 450 “

                             “2-4 “                                      - 300 “

                             “5-7 “                                      - 120 “

                             “8-12 “                                    - 50 “.

13 Төмөнкү басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөрдү эсептөөдө төмөнкү формула боюнча аныкталган Нġ, Па гидростатистикалык күч менен берүүнү эске алуу керек:

Hg = ±981 h(pa-p),                                                                  (12)

анда 9,81 – g (эркин түшүү ылдамдыгы), м\с²;

h - газ өткөрүүчү түтүктөрдүн баштапкы жана аяккы участокторунун абсолюттук белгилеринин түрдүүлүгү, м;

рa– абанын тыгыздыгы, кг\м³, 0ºС температурада жана 0,10132 МПа басымда;

р – (4) формуладагыдай эле белгилер.

14 Газ өткөрүүчү түтүктөрдөүн туюк тармактарынын гидравликалык эсеби газ басымынын жол берилген жоготуусун максималдуу колдонгондо эсептик туюктардын түйүндүк чекиттериндеги газ басымын байланыштыруу менен аткаруу керек. Туюкта басымдын жоготуусунун байланышсыздыгына 10 % чейин жол берилет.

15 Газ кыймылында түзүлгөн дабыштын баскычын эске алуу менен жер бетиндеги жана ички газ өткөрүүчү түтүктөрдүн гидравликалык эсебин аткарууда төмөнкү басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн 7 м\с, орто басымдагы  газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн 15 м\с, жогорку басымдагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн 25 м\с  ашпаган газ кыймылынын ылдамдыгын кабыл алуу керек.

16 Бул тиркемеде келтирилген (1)-(12) формулалар боюнча, ошондой эле ушул формулалардын негизинде түзүлгөн электрондук-эсептөө машиналары үчүн түрдүү усулдар жана программалар боюнча газ өткөрүүчү түтүктөрдүн гидравликалык эсебин аткарууда газ өткөрүүчү түтүктүн диаметрин төмөнкү формула боюнча алдын ала аныктоо керек:

                                                  (13)    

анда d - газ өткөрүүчү түтүктүн диаметри, см;

Q – газдын чыгымдалышы, м³\с, 0ºС температурада жана 0,10132 МПа басымда (760 мм.рт.ст.);

t – газдын температурасы, ºС;

Рm - газ өткөрүүчү түтүктүн эсептик участогунда газдын орточо басымы (абсолюттук), МПа;

V – газдын ылдамдыгы, м\с.

17 Газ өткөрүүчү түтүктүн диаметринин алынган маанисин газ өткөрүүчү түтүктөрдүн гидравликалык эсебин аткарууда баштапкы өлчөмү катарында кабыл алуу керек.

Е тиркемеси

(маалымдама)

Күйүү продуктыларын чыгаруу

1 Күйүү продуктыларын морго чыгаруу конструкциясында каралган тиричиликтик газ алеттеринен, мештерден жана башка тиричиликтик газ жабдууларынан күйүү продуктыларын чыгаруу ар бир алеттен, агрегаттан же мештен өз алдынча мор менен чыгарууну долбоорлоо керек.

Имараттарда бир морго экиден ашык эмес, имараттын бир эле же эки башка кабатында жайгашкан суу жылыткычтарын же жылытуу мештерин туташтырууга күйүүчү продуктыларын морго бири-биринен 0,75 метрден жакын эмес аралыкта эки башка деңгээлде же 0,75 метрден кем эмес бийиктикте мордогу кесилиш түзмөгү менен бир деңгээлде киргизүү шартында жол берилет.

2 Имараттарда мор жок болгон учурда жалгаштырып коюлган морду орнотууга жол берилет.

3 Мезгилдүү иштеген жылытуу мешинин моруна ысык суу менен камсыз кылуу үчүн пайдаланылган газ менен суу жылыткычты же тынымсыз иштебей турган башка газ алетин туташтырууга ар башка мезгилде иштеген жана туташтырылган алеттен күйүү продуктыны чыгаруу үчүн мордун кесилиши жетиштүү болгон шартында жол берилет.

Газ алетинин түтүн чыгаруучу түтүгүн жылыткыч мешинин моруна туташтырууга жол берилбейт.

4 Мордун кесилишинин аянты морго туташтырылуучу газ алетинин келте түтүгүнүн аянтынан кичине болбошу керек. Морго эки алетти, мешти ж.б. туташтырууда мордун кесилишин алардын бир мезгилде иштешин эске алуу менен аныктоо зарыл. Мордун конструктивдик өлчөмдөрү эсептөө жолу менен аныкталышы керек.

5 Тиричиликтик эмес газ алеттерин (ресторан меши, тамак даярдоочу казандар ж.б.) өз алдынча жана ошондой эле жалпы морго туташтырууга жол берилет.

Бир нече агрегаттар үчүн жалпы түтүн чыгаруучу бириктиргич түтүктөрүн коюуга жол берилет.

Бир нече алеттер үчүн жалпы морго күйүү продуктыларын 1-пунктка ылайык ар башка деңгээлде же кесилиш түзмөгү менен бир деңгээлде киргизүү зарыл. Мордун жана туташтыруучу түтүктөрдүн кесилиши морго туташтырылган бардык алеттердин бир мезгилде иштетилген шартында жүргүзүлгөн эсептөөлөр менен аныкталышы керек.

6 Морлор кетенчиги жок тик тургузулушу керек. Морду тигинен 30 градуска жантайтып, бир тарабына 1 метрге чейин четтөөгө жол берилет, мында мордун жантайма участогунун кесилиш аянты тик участоктордун кесилишинен кем эмес камсыздалуусу зарыл.

7 Ресторан мештеринен жана башка тиричиликтик эмес газ алеттеринен күйүү продуктыларын чыгаруу үчүн жалпы узундугу 10 метрден ашык эмес мордун горизонталдуу участокторун долбоорлоого жол берилет.

Морду калкага жайгаштырууну калканын күйүүчү конструкциялары үчүн өрткө каршы разделка орнотууга жол берилет.

8 Морго газ менен суу жылыткычтарын жана башка газ алеттерин каңылтыр болоттон жасалган түтүк менен туташтыруу керек.

Жаңы имараттарда туташтыруу түтүгүнүн участокторунун суммалык узундугу 3 метрден ашык эмес, болгон имараттарда – 6 метрден ашык эмес болушу керек.

Түтүктү газ алети тарабына жантайтууну 0,01ден кем эмес дайындоо зарыл.

Түтүн чыгаруучу түтүктөрдү анын диаметринен кем эмес айлантуу радиусу менен үчтөн ашык эмес бурулуштурууга жол берилет.

Түтүн чыгаруучу түтүктүн алеттен мор менен туташтыруу жеринин ылдый жагында тазалоо үчүн жапма оюгу бар “чөнтөкчө” сыяктуу түзмөк долбоорлоштурулушу керек.

Жылытылбаган жайлар аркылуу өткөрүлгөн түтүн чыгаруучу түтүктөр зарылдыгына жараша жылуулукту сактагыч менен капталышы керек.

9 Туташтырылуучу түтүн чыгаруучу түтүктөн күйбөөчү материалдардан жасалган шыпка же дубалга чейинки аралык 5 сантиметрден кем эмес алынышы керек, жыгачтан жасалган шыбакталган шыптарга жана дубалдарга чейин – 25 сантиметрден кем эмес. Жыгачтан жасалган шыбакталган дубал же шып 3 мм жоондуктагы асбест тактасы боюнча каңылтыр болот менен каптоо шартында көрсөтүлгөн аралыкты 25тен 10 сантиметрге чейин кыскартууга жол берилет. Каптоочу материал түтүн чыгаруучу түтүктүн тыш өлчөмүнөн ар бир тарабынан 15 сантиметрге чыгып турушу керек.

10 Морго бир алетти, ошондой эле тартылууну турукташтыруучу алеттерди туташтырууда түтүн чыгаруучу түтүктөргө шибер орнотулбайт.

Жалпы морго бир нече алеттерин: ресторан мешин, кайнаткычтарды жана тартылууну турукташтыргычы жок башка газ алеттерин туташтырууда түтүн чыгаруучу түтүктөрдөгү алеттерден диаметри 15 мм кем эмес тешиги бар шиберлер (бөгөт) долбоорлоштурулушу керек.

11 Мешкананын тартылган морго орнотулган шиберлерде диаметри 50 мм кем эмес тешиктерди долбоорлоо керек.

12 Имараттардагы газ алеттеринен чыккан морлор шамал түрткүчүнүн аймагынын чек арасынан жогору, бирок чатырдын кырынан 0,5 метрден бийик эмес чыгарылышы керек, мында алар чатырдын кырынан 1,5 метрден алыс эмес (горизонталь боюнча эсептегенде) аралыкта жайгаштырылышы керек;

чатырдын кырынын деңгээли менен тең, эгерде алар чатырдын кырынан 3 м аралыкта жайгаштырылган болсо;

бурчу 10 градус болгон горизонтко карата чатырдын кырынан тартылган түз сызыктан төмөн эмес, мында түтүктөр чатырдын кырынан 3 метрден ашык эмес аралыкта жайгаштырылышы керек.

Бардык учурларда түтүктүн бийиктиги чатырдын жанаша жайгашкан бөлүгүнөн 0,5 м кем эмес болушу керек, ал эми чатыры бириктирилген (чатыры жантык) үйлөр үчүн – 2,0 м кем эмес.

Морго зонтту жана дефлекторду орнотууга жол берилбейт.

13 Өнөр жай ишканаларынын, мешказандарынын, тиричиликтик тейлөө ишканаларынын газдаштырылган түзмөктөрүнөн күйүү продуктыларын чыгарууну калган түтүн чыгаруучу түтүктөр боюнча долбоорлоого жол берилет.

Ж тиркемеси

(сөзсүз түрдө)

Газ менен камсыз кылуу тутумдары үчүн болот түтүктөрүн тандоо

1. Курулуштун жана газ өткөрүүчү түтүктүн жайгашкан жериндеги райондун сырткы абасынын эсептелген температурасына жараша басымы 1,6 МПа (16 кгс/см2) болгон газ менен камсыз кылуу тутумдары үчүн болот түтүктөрүн жер бетине карата төмөнкүдөй кылып кабыл алуу зарыл:

Ж 1 таблицасы боюнча – абанын сырткы эсептик температурасы минус 40 оСдан төмөн эмес райондордо салынуучу жер үстүндөгү сырткы газ өткөрүүчү түтүктөр, ошондой эле минус 40 оСдан төмөн эмес температурага чейин муздатылбаган жер астындагы жана ички газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн;

Ж 2 таблицасы боюнча – абанын сырткы эсептик температурасы минус 40 оСдан төмөн болгон райондордо салынуучу жер үстүндөгү газ өткөрүүчү түтүктөр жана минус 40 оСдан төмөн температурага чейин муздатылышы мүмкүн болгон жер астындагы газ өткөрүүчү түтүктөр үчүн.

2. Газ менен камсыз кылуу тутумдары үчүн эреже катары МАСТ 380 боюнча кадимки сапаттагы көмүртек болоттон жана МАСТ 1050 сапатындагы болоттон жасалган түтүктөрдү кабыл алуу керек.

3. СКГ суюк фазасындагы газ өткөрүүчү түтүктөрү үчүн бириктирилген жери көрүнбөгөн түтүктөрдү пайдалануу зарыл.

Мындай газ өткөрүүчү түтүктөрү үчүн электр ширетилме түтүктөрүн колдонууга жол берилет. Мында 50 мм чейинки диаметрдеги түтүктүн бузук келтирбөөчү ыкма менен ширетип бириктирилген жерлери 100 пайыз контролдон өтүшү керек, ал эми 50 мм жана андан ашык диаметрдеги түтүктөрдүн ширетип бириктирилген жери чоюлуусуна кошумча сыналат.

4. МАСТ 3262 боюнча түтүктөрдү басымы төмөн болгон сырткы жана ички газ өткөрүүчү түтүктөрүн куруу үчүн колдонууга жол берилет.

Диаметри шарттуу түрдө 32 мм чейин болгон МАСТ 3262 боюнча түтүктөрдү басымы 1,2 МПа (12 кгс/см2) импульстуу газ өткөрүүчү түтүктөрүн куруу үчүн колдонууга жол берилет. Мында импульстуу газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн бүгүлгөн участокторунун радиусу 2Dе кем эмес, ал эми түтүктү эксплуатациялоо мезгилинде анын температурасы 0о Сдан төмөн түшпөшү керек.

5. Коррозияга каршы катмары бар спиралдык бириктирилген түтүктөр абанын сырткы эсептик температурасы минус 40 оСга чейинки райондордо басымы 1,2 МПа (12 кгс/см2) чейин жаратылыш газынын газ өткөрүүчү түтүктөрүн айылдардын ортосунда жер асты боюнча өткөрүүгө жол берилет.

Мында түтүктүн диаметри 1500дөн кем эмес радиустагы вертикалдуу жана горизонталдуу жалпактыктагы газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн серпилүүчү бүктөө (буруу) үчүн, ошондой эле конуштарда газ өткөрүүчү түтүктөрүн салуу үчүн аталган түтүктөрүн колдонууга болбойт.

6. Ушул тиркеменин Ж 1 жана Ж 2 таблицаларында келтирилген мамлекеттик стандарттар жана техникалык шарттар боюнча, бирок акырындык менен кайнатылган болоттон даярдалган түтүктөрдү колдонуу мүмкүнчүлүгү 13.2.3, 13.2.4-пункттар менен регламенттелет.

7. Куймадан МАСТ 8731 боюнча даярдалган түтүктөрдү анын металлын бузук келтирбөөчү ыкмалар менен 100 пайыз контролдоо жүргүзбөстөн колдонууга болбойт.

МАСТ 8731 боюнча түтүктөргө тапшырык берүүдө ушул стандарт боюнча куймадан даярдалган түтүктөрдү анын металлын бузук келтирбөөчү ыкмалар менен 100 пайыз контролдоо жүргүзбөстөн берилбей тургандыгын көрсөтүү керек.

Ж 1 таблица - Абанын сырткы эсептик температурасы минус 40 оСдан төмөн эмес райондордо салынуучу жер үстүндөгү сырткы газ өткөрүүчү түтүктөрүн, ошондой эле минус 40 оСдан төмөн эмес температурага чейин муздатылбаган жер астындагы жана ички газ өткөрүүчү түтүктөрүн куруу үчүн болот түтүктөрү

   Ж 1 таблица

Ж 2 таблицасы - Абанын сырткы эсептик температурасы минус 40 оСдан төмөн болгон райондордо салынуучу жер үстүндөгү газ өткөрүүчү түтүктөрүн жана минус 40 оСдан төмөн температурага чейин муздатылышы мүмкүн болгон жер астындагы газ өткөрүүчү түтүктөрүн куруу үчүн болот түтүктөрү

Ж 2-таблица

И тиркемеси

(сунушталуучу)

Жылуулук электр чордондорундагы газ менен камсыз кылуу тутумдарында өлчөөлөрдүн, ишараттоонун жана автоматтык жөнгө салуунун көлөмү

И 1 таблицасы

К тиркемеси

(сунушталуучу)

Бир резервуардык орнотмо менен СКГ буу фазасын камсыз кылуу максатка ылайыктуу болгон батирлердин саны

К 1 таблицасы

Л тиркемеси

(сунушталуучу)

Бир резервуардык орнотмодон газ аба аралашмасы менен камсыз кылуу максатка ылайыктуу болгон батирлердин саны

Л 1 таблицасы

М тиркемеси

(сунушталуучу)

Телемеханикалаштыруунун жана технологиялык процесстерди автоматташтырылган башкаруу тутумдарынын түзүмү, функциясы жана техникалык каражаттары

1 Газ менен камсыз кылуу тутумдарынын ТМ жана ТП АБТсын долбоорлоо ушул бөлүмдүн, ПУЭнин жана белгиленген тартипте бекитилген ТМ жана ТП АБТны долбоорлоо боюнча башка ченемдик документтердин талаптарына ылайык жүзөгө ашыруу зарыл.

2 ТМ жана ТП АБТны киргизүү газды тынымсыз жана коопсуз берүүнү жана пайдаланууну, газды жакшыртууну жана газ менен камсыз кылуунун тутумдарындагы техникалык-экономикалык көрсөткүчтөрдү жакшыртууну, ошондой эле газдын нормалдуу иштешинин режиминде аны бөлүштүрүү тутумуна ылайыктуу (сарамжалдуу) башкаруучу таасир этүүлөрдү иштеп чыгууну жана ишке ашырууну камсыз кылышы керек.

Түзүм

3 ТМ жана ТП АБТны газ чарбаларына башкаруу пунктун (БП), ал эми газды бөлүштүрүү тутумдарынын сырткы тарамдарында жана курулмаларында – контролдоочу пункттарын (КП) орнотуу аркылуу түзүү керек.

Көп деңгээлдүү ТП АБТны түзүү зарылчылыгы келип чыккан учурда БПнын ишин координациялоочу башкаруунун борбордук пункту (ББП) долбоорлоштурулушу керек. ББПны БПнын бири менен айкалыштырууга жол берилет.

4 Автоматиканын жана телемеханиканын каражаттары менен толук жабдылбаган жана тейлөө үчүн дайыма нөөмөт аткаруучу персоналдын болушун талап кылган курулмаларда БПнын кызматына баш ийген оператордук пункттарды (ОП) орнотууга жол берилет.

5 КПны жайгаштыруу ордун тандоону контролго алынган объекттин маанилүүлүгүн жана келечекте аны өнүктүрүү мүмкүнчүлүгү менен газды бөлүштүрүү тутумунун иштешине анын таасир этүүсүн эсепке алуу менен техникалык коопсуздуктун талаптарына ылайык жүзөгө ашыруу зарыл.

6  ТМ төмөнкүлөрдү камтыйт:

- бардык ГБС (Кыргызгаздын эксплуатациялоочу уюмдары менен тиешелүү түрдө макулдашуу боюнча) же ГБСтен чыгууда газ өткөрүүчү түтүктөрүнүн чекиттери;

- жогорку жана орто басымдагы тарамдарды азыктандыруучу же алардагы агымдарды бөлүштүрүүчү бардык ГЖП;

- басымы төмөн болгон туюк тарамдарды азыктандыруучу ГЖП;

- ГЖП же газ менен камсыз кылуунун өзгөчө режимдери же резервдик отун чарбасы бар саатына 1000 м3 ашык газдын эсептик сарпталышы менен керектөөчүлөрдүн өлчөм алуучу пункттары;

- басымы төмөн болгон айланма тарамдарды азыктандыруучу ГЖП, ошондой эле ГЖП же газ менен камсыз кылуу схемасынын өзгөчөлүгүнө жараша тандап алынуучу керектөөчүлөрдүн өлчөм алуучу пункттары.

Мындан сырткары ТП АБТда тандап алынган КП газ агымдарынын бөлүштүрүлүшүн моделдөөнүн, божомолдоонун жана башкаруунун берилген сапатын камсыз кылышы керек.

Функциялар

7 Долбоорлонуучу ТМ жана ТП АБТ М 1 таблицасында келтирилген көлөмдө маалыматтык жана башкаруу функциялары (милдеттерин) аткарышы керек.

8 КПнын маалыматтык сыйымдуулугун М 2 таблицасына ылайык алуу зарыл.

М 1 таблицасы

М 2 таблица

9 Башкаруу пунктунда нормалдуу шарттарга келтирүү менен газдын сарпталышын жана санын эсептеп чыгууга жол берилет.

Газдын санын аныктоодо өзгөрүүлөрдүн дискреттүүлүгү эсептөөнүн зарыл болгон тактыгын камсыз кылышы керек.

10 Телеберүүнүн спорадикалык методун (технологиялык маалыматты КПнын демилгеси боюнча маанилердин берилген чоңдуктарынан четтөөсүнө карата берүү) пайдаланууда саатына бир жолудан кем эмес КПнын абалы жөнүндө маалымат тууралуу жалпы сурамжылоо жүргүзүлүшү керек.

Техникалык каражаттар

11 Техникалык каражаттардын комплексине маалыматты кабыл алуу, кайра түзүп чыгуу, өлчөө, иштетүү, берүү, сактоо, чагылдыруу жана пайдалануу функциясын, ошондой эле жардамчы функцияларын аткаруучу өлчөө жана автоматташтыруу (ӨЖА) каражаттарын киргизүү зарыл.

12 Пайдаланылуучу ӨЖА Алет куруунун бирдиктүү стандарт тутумунун талаптарына, ошондой эле конкреттүү ӨЖАнын техникалык шарттарына шайкеш күлүүсү зарыл жана ушул ченемдердин талаптарын эсепке алуу менен кабыл алынуусу керек.

13 Маалыматты кабыл алуу жана кайра түзүү каражаттары берүүчү белгилер МАСТ 26.011 жана МАСТ 26.013кө шайкеш келиши зарыл.

14 Маалыматты өлчөө, иштетүү, берүү, сактоо жана чагылдыруу эсептөөчү техниканын каражаттарын жана телемеханика түзмөгүн кошо алган эсептөөчү башкаруучу телемеханика комплекстери (ЭБТК) классындагы ӨЖА тарабынан камсыздалат.

15 ЭБТК тез аракеттенүү боюнча 2-топко, тактыгы боюнча – 1,5-классына, ишенимдүүлүгү боюнча – 3-категорияга жана ишеничтүүлүгү боюнча – 2-топко шайкеш келиши же мыкты мүнөздөмөгө ээ болушу керек.

16 Климаттык факторлордун таасир этүүсүнө туруштук берүүсү боюнча ЭБТК башкаруу пунктунда 2-топко, эсептөөчү техниканын каражаттары үчүн  шайкеш келиши керек.

17 Маалыматты теле берүүдө 25 километрден кем эмес аралыкта иштей ала турган ыктыярдуу көп чекиттүү түзүмдүн телемеханикалык тарамы боюнча жүзөгө ашыруу зарыл. Иерархиялык телемеханикалык тарамды пайдаланууга жол берилет.

18 Маалыматты берүүдө телефондук же радиолук каналдарды пайдаланууда ушул каналдар менен коштолуучу техникалык каражаттарынын сызыктык чынжырларынын параметрлери КыргызТелекомдун ченемдик документтерине шайкеш келиши керек, байланыштын ведомстволук каналдарын пайдаланууда сызыктык чынжырлардын параметрлери белгиленген тартипте бекитилген техникалык шарттарда конкреттүү бир техникалык каражатка орнотулат.

19 Байланыштын туташтыруучу каналдарын пайдалануу ЭБТК үчүн маалыматты борбордон ажыратылган (КПга) иштетүү жана сактоо менен жол берилет, мында авариялык белгилерди алуу үчүн БПда телефондук номер өзүнчө бөлүнүп берилиши керек.

20 Маалыматты пайдалануу каражаттары газды берүүнү өчүрүүнү (жандырууну) жана ушул ченемдердин талаптарына ылайык басымдын жөнгө салууну камсыз кылышы керек.

Өчүрүлүүчү түзмөктөрдү башкаруу үчүн аралыктан башкарылуучу жапкычтар же сактагыч клапандары, ал эми газдын басымын жөнгө салууну башкаруу үчүн – башкаруунун өчүрүп-күйгүзүлүүчү же жай кайра жөнгө салгычтары колдонулушу керек, мында төмөн басымдагы ГЖПны кайра жөнгө салууда чыгуучу басымдын үчтөн кем эмес деңгээлин орнотуу менен жүргүзүлөт.

21 Башка багыттагы инженердик тарамдарды оперативдүү башкарууну камсыз кылуучу техникалык каражаттарды, ошондой эле эсептөөчү борборлорун жана ТМ жана ТП АБТнын функцияларынын аткарылышынын талаптагыдай ишенимдүүлүгү жана тез таасирдүүлүгү камсыздалган учурда жамааттык пайдалануунун маалыматтарын берүү тарамдарын пайдаланууга жол берилет.

Жайлар

22 Башкаруу пунктун аппаратураны эксплуатациялоонун ылайыктуу шарттарын жана диспетчердик персонал үчүн жагымдуу иш шарттарын камсыз кылуучу жайларга жайгаштыруу керек.

БПнын курулушун долбоорлоодо КЧжЭ 2.04.09 көрсөтмөлөрүн жетекчиликке алуу зарыл.

23  БПны долбоорлоодо төмөнкү түзмөктөрүн долбоорлоо керек:

резервге автоматтык туташтыруу менен туруктуу токтун резервдик булагы (автоматтык түрдө заряддалган аккумулятордук түзмөк) же автоматтык резервдик жандыруу менен өзүнчө трансформатордук көмөкчү чордондон электр менен камсыз кылуунун резервдик кирүүсү; диспетчердик жана аппараттык залды чаң кирүүдөн коргоо;

диспетчердик залдын акустикалык жайгаштыруу;

кабелдик коммуникацияларды төшөөнү камсыз кылуучу кесилиши 10х30дан кем эмес полдун астындагы каналдар же фальшполдорун.

24 БПны диспетчердик телефондук чордондор, ички ишараттоо, сүйлөшүү түзмөктөрү жана телефондук билдирүүлөрдү үн жазуу үчүн аппаратура  менен жабдуу сунушталат.

25 ГБС, ГЖП жана газ менен камсыз кылуу тутумунун өлчөө пункттарына жабдылуучу контролдоочу пункттарынын (КП) аянты 4 м2 кем эмес аппараттык жайлары болушу керек.

ТП АБТнын техникалык каражаттарын жайгаштыруу үчүн сырткы аппараттык киоскаларын, ошондой эле өндүрүштүк имараттардын ылайыкташтырылган жайларын пайдаланууга жол берилет.

Аппараттык жайлар КИП жана ГЖПнын жайларына коюлуучу талаптарга жооп бериши керек.

Н тиркемеси

(сөзсүз түрдө)

Ички газ менен жабдуу тутумдарын автоматташтыруу

1. Имараттардын ар кандай максатта газдаштырылган жайлары (жеке турак жай имараттарын кошпогондо) автоматтык түрдө газды башкаруу тутумдары менен жабдылууга тийиш.

2. Газды көзөмөлдөөчү автоматташтырылган тутумга төмөнкүлөр кириши керек:

- газдын көзөмөлдөөчү жеке тутуму, анын ичинде СН жана СО газ сигнал берүүчү түзүлүш, электр менен жабдуу блогу жана автоматтык өчүрүүчү шайманы (электромагниттик клапан);

- телекоммуникациялык башкаруу жабдууларынын ички инфраструктурасы (ишке ашырылышына жараша);

- газдаштырылган имараттын газды контролдоонун автоматташтырылган тутумунун башкаруу тутуму (АСКЗ).

3. CH газ сигнал берүүчү шаймандар иштеши эки босого болушу керек. І даражадагы иштөө босогосу күйүүчү газдардын өзүнөн-өзү күйүп кетүү концентрациясынын төмөнкү чегинен 10% ашпоого тийиш (жаратылыш газы үчүн - газдаштырылган бөлмөнүн көлөмүнүн 0,5%, суюлтулган газ үчүн - газдаштырылган бөлмөнүн көлөмүнүн 0,2%). Иштин II босогосу күйүүчү газдардын өзүнөн-өзү күйүп кетүү концентрациясынын төмөнкү чегинин 20% дан ашпаган болушу керек (жаратылыш газы үчүн - газдаштырылган бөлмөнүн көлөмүнүн 1%, суюлтулган газ үчүн - газдаштырылган бөлмөнүн көлөмүнүн 0,4%).

4. 15 мүнөт ичинде 20 мг / м3 ашпаган концентрация деңгээли болгондо, СО агып кетиши үчүн импульс жаралышы керек.

5. Газдын жекече контролдоо тутуму төмөнкү талаптарга жооп бериши керек:

- иштеп чыгуу босоголорунан ашып кеткен учурда электромагниттик клапанга импульстарды берүү менен СН4 концентрациясынын автоматтык үзгүлтүксүз көзөмөлүн камсыз кылышы керек;

- шаймандардын сезгичтиги тандалма болушу керек, башкача айтканда, башка уулуу жана жарылуучу газдарга кайчылаш сезгичтигисиз;

- газдын агып кетиши жөнүндө билдирүүчү жарык жана үн сигналдары, электромагниттик клапанды жабуу үчүн импульс берүү жана электрондук түрдө билдирүүнү бир эле учурда газды контролдоонун автоматташтырылган тутумунун башкаруу тутуму башкаруу пультуна автоматтык түрдө газды башкаруу тутумдарын тейлеген адистештирилген уюмдун авариялык байкоо борборуна жөнөтүү;

- I босого жеткенде газдын чыгып кетиши жөнүндө билдирүү жарык жана үн сигналдары түрүндө жүргүзүлүшү керек, андан кийин батирде газ өчүрүлөт; II босого жеткенде - көтөргүчкө орнотулган же кире беришке / үйдүн кире беришине орнотулган электромагниттик клапанды жабуу үчүн, ошондой эле  газды контролдоонун автоматташтырылган тутумунун башкаруу тутуму  башкаруу панелине электрондук билдирүү жөнөтүү үчүн сигнал берүүчү шаймандан буйрук импульсун берүү.

6.  Газ сигнализациясы туруктуу чыңалуусу 36 В ашпаган электр кубаты менен камсыздалышы керек.

Электр энергиясы 8 саат бою үзгүлтүксүз иштөө үчүн иштелип чыккан автономдуу кубат булагы менен жабдылууга тийиш (кубатталуучу батарея).

7. Өрт жана коопсуздук сигнализациясын орнотуу талап кылынган газдаштырылган бөлмөлөрдө, электр жана газ сигнализация тутумунан электромагниттик клапанга импульстар чыгарылган шартта СО газ сигнализацияларын орнотпоого жол берилет.

8. Газды контролдоонун автоматташтырылган тутумунун  башкаруу тутуму төмөнкүлөрдү камсыз кылышы керек:

- орнотулган газ керектөөчү шаймандары бар бөлмөлөрдөгү абанын булгануу абалына  маалыматтык көзөмөл жүргүзүү;

- газдын курамы боюнча авариялык жана авариялык абалга чейинки параметрлердин AРМге сигнал жана маалымат берүү;

- иш-чаралар журналына тутумдук окуяларды жана AРМ операторунун аракеттерин каттоо;

- киргизүү сигналдарынын аныктыгын текшерүү, башкаруу пультарынын башкаруу жабдууларын диагностикалоо жана өзүн-өзү диагностикалоо;

- маалыматтын чыгышы менен пайда болгон ишарат бергичтердин бузулушун аныктоо жана аны автоматташтырылган тутумдун башкаруу тутумунун (АСКЗ) серверинде каттоо.

9. Автоматташтырылган тутумдун башкаруу тутуму (АСКЗ)  түзүмдүк блоктордун тактыгын жана блоктордогу алмаштырылуучу модулдарды аныктап, мүчүлүштүктөрдү аныктоого мүмкүндүк берген аппараттык жана программалык камсыздоону камсыз кылышы керек. Белгиленген блокту жана модулду көрсөтүү менен кемчиликтер жөнүндө маалымат AРМдин экранында автоматтык түрдө чагылдырылып, авариялар жана мүчүлүштүктөр жөнүндө маалыматтар сыяктуу архивделиши керек.

10. Автоматташтырылган тутумдун башкаруу тутуму (АСКЗ) төмөнкүдөй учурларда маалыматтын коопсуздугун (оперативдик, архивдик) камсыз кылышы керек:

- электр кубатынын иштен чыгышы (ажыратуу);

- резервдик булакты күйгүзүү;

- автоматташтырылган тутумдун башкаруу тутумунун (АСКЗ)  компоненттеринин иштен чыгышы;

- автоматташтырылган тутумдун башкаруу тутумунун (АСКЗ) башкаруу пультунун жана  автоматташтырылган тутумдун башкаруу тутумунун (АСКЗ) компоненттеринин ортосундагы байланыштын жоголушу.

11. Газ агып кеткен учурда, сигнал берүүчү шаймандын кагуусу электромагниттик клапанга өтүшү керек, ал газдын берилишин автоматтык түрдө токтотушу керек. Электромагниттик клапанды кол менен гана ачуу керек.

Электромагниттик клапандын туура иштеши үчүн келген газдын тазалануусун камсыз кылган техникалык чечимдерди берүү керек.

12. Техникалык тейлөө, байланыш каналдарынын үзгүлтүксүз иштеши, сигнал берүүчү түзүлүштөрдү жана электр менен жабдууларды оңдоо жана калибрлөө тейлөөчү уюм менен абоненттин ортосундагы келишимдин негизинде адистештирилген уюм тарабынан жүргүзүлүшү керек.

13.Өндүрүүчү тарабынан ачык жана документтештирилген стандартташтырылган интерфейстер жана протоколдор зымдуу же зымсыз байланыш каналдары аркылуу (AСКЗ тутумунун ишке ашырылышына жараша) AСКЗ газды булгоочу сигнализациянын AСКЗнын курамына кирген калган жабдуулар менен (электромагниттик клапандар, аннукаторлор тобу үчүн башкаруу блоктору, байланыш жана телеметриялык башкаруу блоктору, башкаруу панели) маалыматтык өз ара байланышын камсыз кылышы керек.

14. Тутум башкаруу архитектурасына жана масштабдуулугуна ээ болушу керек, башкаруу функцияларында дагы, ошондой эле перифериялык объектилердин саны жагынан дагы. Тутум AСКЗ ортосунда газ тармагынын авариялык-диспетчердик кызматтарындагы газдын булгануусун контролдоо үчүн борборлоштурулган байкоо тутуму менен маалыматтарды туташтыруу жана алмашуу үчүн ачык техникалык мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылышы керек.

15. СИКЗнын негизги жабдуулары МАСТ IEC 61140 боюнча электр тогунан сактануу классына ээ болушу керек.

16. Газ колдонуучу шаймандары бар бөлмөлөрдө жайгашкан СИКЗ жана AСКЗнын башка кошумча жабдуулары МАСТ 31610 (IEC 60079) стандарттарынын сериясына ылайык жарылуудан коргоону камсыз кылышы керек.

Ички коопсуз жабдууларды орнотуу МАСТ 30852.13 жана ПУЭ боюнча жүргүзүлүшү керек.

17. Газдын булгануусун контролдоо боюнча автоматика шаймандары МАСТ 14254 ылайык IP3X деңгээлиндеги зыяндуу таасирлерден коргоону камсыз кылышы керек.

18. Өндүрүүчүнүн техникалык паспортуна ылайык, курама эки компоненттүү газ сигнализациясын (CH4 жана CO) орнотууну камсыз кылууга жол берилет.

П тиркемеси

(сөзсүз түрдө)

Минималдуу аралыктар

П1Таблицасы. Жер астындагы болот жана полиэтилен газ түтүктөрүнөн инженердик коммуникацияларга чейинки аралык (жарыкта) тигинен (кесилиште) жана горизонталдык (параллель төшөө учурунда)

П2 Таблицасы. Жер астындагы болот жана полиэтилен газ түтүктөрүнөн имараттарга жана курулмаларга чейинки горизонталдык аралыктар (жарыкта)

П3 Таблицасы. Темир жана автомобиль жолдорунун астына темир жана полиэтилен газ түтүктөрүн төшөөнүн минималдуу тереңдиги (м), иштин ыкмасына жараша (корпустун чокусуна чейин)

П4 Таблицасы. Темир газ түтүктөрүнөн имараттарга жана курулмаларга чейин жер үстүндөгү жана кургактыктагы   (тосмолордо) горизонталдык аралыктар