Газ чарбасында өнөр жай коопсуздугун камсыз кылуунун ЭРЕЖЕЛЕРИ

1-глава. Ушул Эрежелердин максаты жана чөйрөсү

§ 1. Жалпы жоболор

1. Ушул Эрежелер Кыргыз Республикасынын “Кооптуу өндүрүштүк объекттердин өнөр жайлык коопсуздугу жөнүндө” Мыйзамына 9-беренесинин 5-пунктуна ылайык иштелип чыккан жана газ менен камсыз кылуу жаатындагы мамилелердин бардык субъекттери (менчигинин түрүнө карабастан) үчүн милдеттүү болуп саналат.

2. Ушул Эрежелер газ бөлүштүрүү тутумунун объекттерин долбоорлоо, көтөрүү, реконструкциялоо, модернизациялоо, техникалык жактан кайра жабдуу, кабыл алуу, ишке киргизүү, эксплуатациялоо, консервациялоо, жоюу, убактылуу токтото туруу, колдонуудан чыгаруу жана жаратылыш газдары жана суюлтулган көмүр суутек газдары менен газды керектөө үчүн, анын ичинде бул объекттерде колдонулуучу техникалык түзүлмөлөрдү жасоо, куроо, оңдоо, жөндөө, сыноо, техникалык диагностика, техникалык күбөлөндүрүү жана тейлөө учурунда өнөр жай коопсуздугунун атайын талаптарын белгилейт.

3. Эрежелер төмөнкүлөргө тиешелүү:

3.1. Ашыкча басымы 1,2 МПа ашпаган жаратылыш газын же ашыкча басымы 1,6 МПа ашпаган суюлтулган газды камтыган же камтышы мүмкүн болгон газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттери:

- газ куючу жайлар;

- шаарлардын жана калктуу пункттардын, анын ичинде айылдардын газ түтүктөрү;

- турак жай фондусу, өнөр жай, айыл чарба жана башка уюмдардын газ түтүктөрү жана газ жабдуулары;

- райондук жылытуу жайларынын, өндүрүштүк, жылытуу-өндүрүштүк жана жылытуу от казандарынын газ түтүктөрү жана газ жабдуулары;

- газ жөндөөчү пункттар, газ жөндөөчү орнотмолор жана шкафтын жөндөөчү пункттары;

- газ толтуруучу пункттар;

- стационардык автомобилдик газ куюучу жайлар жана пункттар, блоктук-модулдук автомобилдик газ куюучу жайлар;

- суюлтулган көмүр суутектүү газдардын резервуардык жана топтук балондук орнотмолору;

- металлдарды газ менен жалын иштетүүчү стационардык орнотмолор;

- коопсуздуктун, жөнгө салуу жана коргоо каражаттары, ошондой эле газды бөлүштүрүүнүн жана керектөөнүн технологиялык процесстерин башкаруунун автоматташтырылган тутумдары;

- жер астындагы газ түтүктөрүн жана резервуарларды электр химиялык коррозиядан коргоо каражаттары;

3.2. жылуулук электр станцияларынын жана газ энергетикалык орнотмолордун газ түтүктөрү жана газ жабдуулары, анын ичинде 1,2 МПа ашкан жаратылыш газынын ашыкча басымы, газды даярдоо пункттары, күчөтүүчү компрессор станциялары.

4. Эрежелер төмөнкүлөргө жайылтылбайт:

- магистралдык газ түтүктөрү;

- газды чийки зат катары колдонуучу химиялык, мунай химиялык, мунай өндүрүү, мунайды кайра иштетүү жана газды кайра иштетүү өндүрүштөрүнүн технологиялык газ түтүктөрү жана газ жабдуулары;

- кара металлургия ишканаларынын металлургиялык өндүрүш үчүн технологиялык (аянттын ичиндеги) газ түтүктөрү жана газ жабдуулары;

- эксперименттик газ түтүктөрү жана газ жабдуулары, ошондой эле газ жабдууларынын тажрыйбалуу үлгүлөрү;

- газ колдонуучу көчмө орнотмолор, ошондой эле автомобиль, темир жол транспортунун, учуучу аппараттардын, дарыя жана деңиз кемелеринин газ жабдуулары;

- темир жол жана автомобиль чоң идиштери, ошондой эле суюлтулган газдарды ташуу (ташуу) контейнерлери;

- газ аба аралашмаларынын жарылуу энергиясын колдонуучу же калкалоочу газдарды алууга арналган орнотмолор;

- газ турбиналарынын күйүү камералары;

5. Эрежелерде “Өнөр жай коопсуздугу жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамында, Бажы бирлигинин техникалык регламенттеринде аныкталган маанидеги терминдер жана аныктамалар колдонот.

§ 2. Негизги түшүнүктөр жана аныктамалар

Ушул Эрежелердин максаттары үчүн төмөнкү терминдер жана алардын аныктамалары колдонулат:

автомобилдик газ куюучу жай (мындан ары - АГКЖ) - стационардык газ куюучу жай, анын технологиялык тутуму автотранспорт каражаттарынын күйүүчү май тутумунун баллондорун суюлтулган көмүр суутектүү газдар (мындан ары - СКГ) менен толтурууга арналган;

модулдук-блок автомобиль газ куюучу жай - стационардык май куюучу жай, анын технологиялык тутуму автотранспорт каражаттарынын күйүүчү май тутумунун баллондорун суюлтулган көмүр суутектүү газдар менен толтурууга арналган жана бирдиктүү заводдук буюм катары жасалган резервуарлардын жана май куюучу жайдын бир чекте жайгашуусу менен мүнөздөлөт;

ширетүү (каңдоо) технологиясын аттестациялоо - ченемдик укуктук актылардын талаптарына жооп берген аттестацияланган технология боюнча ширетүү (каңдоо) бириктирүүлөрүн аткаруу үчүн уюмдун техникалык жана уюштуруучулук мүмкүнчүлүктөрүн тастыктоо максатында жүргүзүлгөн түтүктөрдүн жана нерселердин ширетилген (каңдалган) бириктирүүлөрдүн көрсөткүчтөрүн жана мүнөздөмөлөрүн аныктоонун жол-жобосу;

тосмолоо - анын иштешинин технологиялык параметрлери бузулган учурда газды чыгарууга же агрегатты күйгүзүүгө мүмкүндүк бербеген түзүлмө;

кирүүчү газ түтүгү - имараттын кире беришиндеги сырткы орнотулган өчүрүүчү орнотмо, ал сыртта орнотулганда, ички газ түтүгүнө чейинки, анын ичинде имараттын дубалы аркылуу салынган газ түтүгүндөгү газ түтүгүнүн участогу;

аянтчадан тышкары газ түтүгү - уюмдун өндүрүш аймагынан тышкары жайгашкан, газ менен жабдуу булагынан өнөр жай керектөөчүсүнө газды берүүнү камсыз кылган бөлүштүрүүчү газ түтүгү;

аянтчанын ичиндеги газ түтүгү - уюмдун өндүрүштүк аймагында жайгашкан өнөр жай керектөөчүнү газ менен камсыз кылуучу бөлүштүрүүчү газ түтүгүнүн бөлүгү (кириш);

газдаштырылган өндүрүштүк казан жайы - 100 кВт же андан көп орнотулган жабдуунун жылуулук кубаттуулугунун бирдейлигинде бир же бир нече от казандар жайгашкан бөлмө (жай);

газдаштырылган өндүрүш жайы, цех - технологиялык (өндүрүштүк) процессте пайдалануу максатында газ жана газ колдонуучу жабдуу жайгашкан өндүрүш жайы;

газ турбинасы - электр энергиясын өндүрүү үчүн күйүүчү майдын органикалык өнүмдөрүн колдонуучу түзүлүш;

газ аба жолу - газ колдонуучу түзүлүштүн мештик ички мейкиндигин камтыган аба түтүктөрүнүн жана түтүн (газ) түтүктөрүнүн тутуму;

газ колдонуучу жабдуу (орнотмо) - газ технологиялык процессте отун катары колдонула турган жабдуу. Газ колдонуучу жабдуу катарында казандарды, турбиналарды, мештерди, газ поршендүү кыймылдаткычтарды, технологиялык тилкелерди жана башка жабдууларды колдонсо болот;

газдын кооптуу жери - абадагы газдануусу бар же пайда болушу мүмкүн болгон, чектелип жол берилген концентрациядан (ЧЖК) жана чектелип жол берилген жарылуу коркунучу жок концентрациядан (ЧЖЖК) эң жогорку же кычкылтектин көлөмү боюнча 18% дан төмөн болгон зона;

газдагы кооптуу иш - газ кооптуу жерде жүргүзүлүүчү жумуш;

газ түтүгүнүн кириши - имаратка киргенде бөлүштүрүүчү газ түтүгүнө туташтыруучу жерден өчүрүүчү түзүлүшкө чейин газ түтүгү;

газ бөлүштүрүү тутуму - газ менен жабдуу тутумуна кирген жана түздөн-түз газ керектөөчүлөргө газ берүүнү уюштуруу үчүн арналган уюштуруучулук жана экономикалык жактан өз ара байланышкан объекттерден турган өндүрүш комплекси. Газ бөлүштүрүү тутумунун объекттерине төмөнкүлөр кирет: шаарлардын жана калктуу конуштардын тышкы газ түтүктөрү, анын ичинде айылдар аралык, газ бөлүштүрүүчү станциясынын (мындан ары - ГБС) чыгуучу өчүрүүчү түзүлүшүнөн же башка газ булагынан, газ керектөө объектисине кирүүчү газ түтүгүндөгү өчүрүүчү түзүлүшкө чейин; жер астындагы газ түтүктөрүнүн жана резервуарларынын электр химиялык коррозиясынан (мындан ары - ЭХК) коргонуу каражаттары, газды жөндөө пункттары, шкафтык жөндөөчү пункттар, газ толтуруучу станциялар жана пункттар (мындан ары - ГТС, ГТП), стационардык автомобилдик газ куюучу жайлар жана пункттар, суюлтулган көмүр суутек газдарынын резервуардык жана топтук баллондук орнотмолор, газ бөлүштүрүүнүн технологиялык процесси үчүн башкаруунун автоматташтырылган тутуму (мындан ары – ТП БАТ);

газ жөндөөчү пункт (мындан ары - ГЖП), газ жөндөөчү орнотмо (мындан ары - ГЖО) - газ бөлүштүрүү тармактарында газдын басымын төмөндөтүү жана аны белгиленген деңгээлде кармап туруу үчүн арналган технологиялык түзүлүш;

блоктуу газды жөндөөчү пункт - газ бөлүштүрүү тармактарында газдын басымын төмөндөтүү жана аны белгиленген деңгээлде кармап туруу үчүн арналган транспорттук блоктук аткаруудагы (контейнердеги) толугу менен заводго даяр технологиялык түзүлүш;

газ менен жабдуулоочу уюм - газ бөлүштүрүүчү тутумдун объекттеринин ээси, газ керектөөчүлөргө газ жеткирүүчү жана газ керектөөчүлөргө газ ташуу кызматын көрсөткөн уюм;

газ турбина орнотмосу (мындан ары - ГТО) - газ турбинасынын, газ-аба жолунун, башкаруу тутумунун жана көмөкчү түзүлүштөрдүн конструктивдүү бириктирилген топтому. Газ турбина орнотмосунун түрүнө жараша, ага компрессорлор, газ турбинасы, ишке киргизгич түзүлүш, генератор, жылуулук алмаштыргыч же өнөр жайлык жабдуу үчүн жылуулук тармагынын суусу үчүн керектөө казандары кириши мүмкүн;

топтук баллон орнотмосу – курамына 27 жана 50 литрлик экиден ашык баллондор кирген суюлтулган көмүр кычкыл газдары менен газ менен жабдуу орнотмосу;

коргоочу от алдыруу түзүлүшү (мындан ары - КОТ) - күйгүчкө туруктуу орнотулган, казандын башкаруу щитинен, ошондой эле күйгүчтөрдү башкаруу тутумунун тейлөө аянтчасынан алыстан башкарылып, күйгүчтүн жалынын күйгүзүүнү камсыз кылган жана казандын бардык иштөө шарттамдарында куйүүчү отту тандап контролдоочу түзүлүш;

өнөр жай коопсуздугунун экспертизасынын корутундусу - экспертиза объектисинин өнөр жай коопсуздугунун талаптарына шайкештиги же дал келбестиги жөнүндө негизделген корутундуну камтыган атайын документ;

дем алуу зонасы - казандын операторунун жумуш орду менен чектелген зона;

керектөө казаны - жылуулук булагы катары технологиялык өндүрүштүн же металлургиялык өндүрүштүн ысык газдары же башка технологиялык өнүмдөр агымы катары колдонулган күйгүзүүчү газдар үчүн меши бар буу же ысык суу казаны;

айылдар аралык газ түтүгү - шаарлардын жана калктуу пункттардын аймагынан тышкары жайгаштырылган газ бөлүштүрүү тутумунун газ түтүгү;

жөндөө иштери - өндүрүш процессин белгиленген көлөмдөрдө талап кылынган сапатта, ишенимдүү жана коопсуз иштөө үчүн ыңгайлуу техникалык-экономикалык көрсөткүчтөр менен талап кылынган сапатты камсыз кылган жабдууларды, тутумдарды жана коммуникацияларды даярдоонун уюштуруу-техникалык иш-чараларынын комплекси. Жөндөө иштери ишке киргизүүнү (жабдууларды жеке сыноолор жана комплекстүү сыноо) жана шарттык-жөндөө сыноолорун камтыйт;

тышкы газ түтүгү - имараттардын сыртына өчүрүүчү түзүлүшкө же имаратка кирүүдө кутуга чейин коюлган жер астындагы, жер үстүндөгү жана жер үстүндөгү газ түтүгү;

бузбай турган контроль – материалдардын, буюмдардын мүнөздөмөлөрүн бузбастан жана үлгүлөрдү албай туруп аныктоо;

газды керектөө объектиси - өндүрүштүк, технологиялык тутум, ал өзүнө ички газ түтүктөрүн, газ жабдууларын жана газ колдонуучу орнотмолорду, коопсуздукту автоматташтыруу тутумун, газдын күйүү процессин блоктоо, белги берүү, жөнгө салуу жана башкарууну, ошол эле өндүрүш аймагында (имаратта) жайгашкан имараттар жана курулмаларды камтыйт;

суюлтулган көмүр суутектүү газдарын колдонгон объект - суюлтулган көмүр суутектүү газдарын (СКГ) сактоону жана (же) сатууну, газ түтүктөрү аркылуу керектөөчүгө СКГны ташууну, ошондой эле аны кооптуу өндүрүш объекттеринде отун катары пайдаланууну камсыз кылган өнөр жай жана коммуналдык-өндүрүштүк объект;

газдын кооптуу концентрациясы - газдын күйүүчү төмөнкү концентрация чегинин 20% ашкан абадагы концентрация (газдын көлөмдүү үлүшү);

газ бөлүштүрүү тутумунун коопсуздук зонасы - анын колдонулушунун кадимки шарттарын камсыз кылуу жана анын бузулуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруу максатында газ түтүктөрүнүн жолдорунун жээгинде жана башка газ бөлүштүрүү тутумунун объекттеринин айланасында орнотулган, пайдалануунун өзгөчө шарттары бар аймак;

буу газ орнотмосу (мындан ары - БГО) - газ турбинасында органикалык отунду күйгүзүүнүн жана күйүү өнүмдөрүнүн жылуулугун пайдалануунун эсебинен буу турбинасынын иштеши үчүн жылытуунун радиациялык жана конвективдик беттерин, буу чыгарып, ысытууну камтыган түзүлүш. Түзүлүшкө төмөнкүлөр кириши мүмкүн: газ турбиналары, генераторлор, күйгүзгүчү бар жана күйгүзгүчү жок пайдаланылуучу казан, энергетикалык казан, буу турбинасы;

чектөөчү абал - объекттин абалы, анын андан аркы колдонулушуна жол берилбейт же максаттуу эмес, же анын иштөө абалын калыбына келтирүү конструктордук (долбоордук) документтерде жана (же) техникалык ченемдик укуктук актыларда белгиленген белгилерге боюнча мүмкүн эмес же максаттуу эмес;

сактагыч бекитүүчү клапан (мындан ары - СБК) - бул иштеп жаткан органды жабык абалга жеткирүү ылдамдыгы 1 секунддан ашпаган газ агымын токтотууга арналган арматура;

сактагыч төгүүчү клапан (мындан ары - СТК) - газ жабдууларын жана газ түтүктөрүн ашыкча газды төгүү жолу менен газ басымынын жол берилгис жогорулашынан коргоого арналган арматура;

газды көзөмөлдөөчү шаймандар - бул газдын булгануусун көзөмөлдөө тутуму, коопсуздук автоматикасы, капыстан агып кеткен учурда газдын берилишин автоматтык түрдө токтотот;

аварияга каршы коргоо - газды авариялык өчүрүү түзүлүшү;

жумуш зонасы - жумушчулардын туруктуу же убактылуу (туруктуу эмес) турган жерлери бар полдун же аянтчанын деңгээлинен 2 метрге чейинки мейкиндик. Кызматкер жумуш убактысынын көпчүлүк бөлүгүн туруктуу жумуш ордунда өткөрөт (50% дан ашык же үзгүлтүксүз 2 сааттан ашык); жумуш зонасынын ар кайсы пункттарында жумуштарды аткарууда бардык жумуш зонасы туруктуу жумуш оруну деп эсептелет;

бөлүштүрүүчү газ түтүкчөсү - газ керектөөчүлөргө газ жабдуу булагынан газ түтүктөрүнө – киргизүүгө чейин газ жеткирүүнү камсыз кылган газ бөлүштүрүүчү тутумдун газ түтүгү;

эсептик басым - газ түтүгүндөгү максималдуу ашыкча басым, ага эсептик ресурстун ичинде ишенимдүү иштөөнү камсыз кылган негизги өлчөмдөрдү негиздөө учурунда бекемдигине эсептөө жүргүзүлөт;

эсептик эксплуатациялоо ресурсу - объект иштей баштагандан же оңдолгондон кийин жаңылануудан баштап, чектик абалга өткөнгө чейинки жалпы иштөө аткарылган иш көлөмү;

кызматтын эсептик мөөнөтү - объект иштей баштагандан же оңдоп-түзөөдөн кийин калыбына келтирилгенден баштап чектик абалга өткөнгө чейинки календардык мөөнөтү;

резервуардык орнотмо - техникалык түзүлүштөр менен жабдууланган, керектөөчүгө белгиленген параметрлердин СКГнын сакталышын жана берилишин камсыз кылган бир же бир нече резервуарлар;

шарттамы - газ колдонулуучу орнотмонун абалы, анда газ күйбөйт жана газ түтүктөрүндө ашыкча басым жок. Орнотууга газ түтүгүн бөлүүдө бекитүүчү арматура “жабык” абалда болушу керек;

консервация шарттамы, оңдоо шарттамы - орнотмонун газ түтүктөрү газдан бошотулуп, басаңдаткычтарды орнотуу менен иштеп жаткан газ түтүктөрүнөн ажыратылган шарттам;

оңдоо - буюмдардын (газ түтүктөрүнүн жана курулмаларынын) кемчиликсиздигин же иштөөгө жарамдуулугун калыбына келтирүү жана буюмдардын ресурстарын же алардын курамдык бөлүктөрүн калыбына келтирүү боюнча операциялардын топтому;

полиэтилен түтүктөрүн жана тетиктерин ширетүү үчүн автоматтык ширетүүчү аппараттар - ширетүү параметрлери бар компьютердик программаны колдонуу менен ширетүү жүргүзүлүүчү жана ширетүү процессинин (анын ичинде, ысытуу элементин автоматтык түрдө алып салуу) технологиясын контролдоо жүзөгө ашуучу, ошондой эле ар бир кошулуучу жерге ширетүүнүн натыйжаларын каттоо менен протоколду толук басып чыгаруучу аппараттар;

полиэтилен түтүктөрүн жана бөлүктөрүн ширетүү үчүн жарым автоматтык ширетүүчү аппараттар - ширетүү параметрлеринин компьютердик программасын колдонуу менен ширетүү жүргүзүлүүчү жана ширетүү шарттамын толук контролдоо протокол түрүндө контролдоонун натыйжаларын басып чыгаруу менен жүзөгө ашуучу аппараттар;

сигнализация – контролдонуп жаткан параметрдин эскертүү маанисине жеткенде үн же жарык белгисин берүүчү түзүлүш;

газ менен жабдуу тутуму - газ жана газ менен жабдууну ташуу, сактоого арналган технологиялык, уюштуруучулук жана экономикалык жактан өз ара байланышкан жана борборлошкон башкарылуучу өндүрүштүк жана башка объекттерден турган өнөр жай комплекси. Газ менен жабдуу тутумунун объекттерине төмөнкүлөр кирет: газды жеткирүүгө арналган магистралдык түтүктөрдүн объекттери жана газ бөлүштүрүүчү тутумдун объекттери;

жайлардын абадагы көмүртек кычкылынын концентрациясын автоматтык түрдө контролдоо тутуму - газдын түрүн жана анын концентрациясынын деңгээлин аныктоону, газдын концентрациясынын деңгээлин босоголук маанилер менен салыштырууну, жарык, үн сигнализациялар жана тышкы аткаруучу түзүлүштөр үчүн башкаруучу белгилерди иштеп чыгууну камсыз кылган өз ара байланышкан техникалык элементтер;

туташтыруучу бөлүктөр (фитингдер) - газ өткөрүүчү түтүктүн багытын өзгөртүүгө, бириктирүүгө, тармактоого, бириктирүүгө арналган элементтер;

адистештирилген уюм - өнөр жай коопсуздугу жаатындагы иштин түрү жобо (устав) менен аныкталган жана бул өндүрүш ишине материалдык-техникалык базасы менен кадрлары бар уюм (ишкана);

техникалык диагностикалоо - ушул объекттин (техникалык түзүлүштүн) андан ары иштөө мүмкүнчүлүгүн, параметрлерин жана шарттарын белгилөө максатында объекттин (техникалык түзүлүштүн) техникалык абалын аныктоо. Техникалык диагностикалоо милдеттери: техникалык абалды контролдоо; ордун издөө жана баш тартуу (иштебей калуунун) себептерин аныктоо, техникалык абалын болжолдоо жана дайындалган ресурсту (берилген кызмат мөөнөтүн) белгилөө;

техникалык текшерүү – жабдуулардын, анын айрым элементтеринин техникалык абалдары жөнүндө маалыматтарды чогултуу, иштеп чыгуу, тутумдаштыруу жана талдоо, жабдуунун пайдалануучулук сапатын, оңдоонун же алмаштыруунун максатка ылайыктуулугун аныктоо, авариялардын себептерин аныктоо, келечектеги жабдууну конструкциялоонун жүрүм-туруму болжолдоо максатында техникалык абалын жана эскирүү даражасын (диагностикалоо) баалоо боюнча иштердин топтому;

техникалык тейлөө - жабдуунун бузук эмес жана жумушка жарактуу абалын алардын иштөө мезгилинде алардын бир аз бузулуусун жок кылуу жол менен колдоо, белгиленген параметрлерди жана иштөө шарттамдарын камсыз кылуу, жөнгө салуу, жаз-жай жана күз-кыш мезгилдерине даярдык көрүү боюнча иштерди жүргүзүү боюнча уюштуруу-техникалык иш-чаралардын топтому. Техникалык тейлөөгө техникалык абалды контролдоо, тазалоо, майлоо, буроо менен бириктирилген жерлерди бекитүү, чыпка элементтерин алмаштыруу кирет;

объекттин техникалык абалы - белгилүү бир мезгилде, тышкы чөйрөнүн белгилүү бир шарттарында, объект үчүн техникалык документтер менен белгиленген параметрлердин мааниси менен мүнөздөлүүчү абал;

“жылуу куту” - көмөкчү элементтер жайгашкан казанга жанаша жабык мейкиндик (коллекторлор, камералар, экрандардын кирүү жана чыгуу бөлүмдөрү ж.б.);

шкафтык газ жөндөө пункту (мындан ары - ШГП) - газ бөлүштүрүү тармактарында газдын басымын төмөндөтүү жана аны белгиленген деңгээлде кармап туруу үчүн арналган шкафтык аткаруудагы технологиялык түзүлүш;

объекттерди эксплуатациялоо - газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөчү объекттердин жашоо циклинин баскычы, анда алардын сапаты ишке ашырылат, сакталат жана калыбына келтирилет.

Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөөчү объекттерди эксплуатациялоо газды максатына ылайык пайдаланууну, техникалык тейлөөнү, учурдагы жана капиталдык оңдоону, газ түтүктөрүн, жабдууларды (техникалык түзүлүштөрдү) жана газ колдонуучу орнотмолорду техникалык диагностикалоону камтыйт;

6. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөнүн кооптуу өндүрүштүк объекттерин долбоорлоо, куруу жана эксплуатациялоо, ошондой эле ушул объекттерде колдонулуучу техникалык түзүлүштөрдү долбоорлоо (конструкциялоо), даярдоо, куроо, ишке киргизүү, тейлөө, Өнөр жай коопсуздугунун экспертизасы, техникалык диагностикалоо, учурдагы жана капиталдык оңдоо менен байланышкан ишмердик курулуш ченемдери жана эрежелери, Кыргыз Республикасынын башка колдонулуп жаткан укуктук ченемдик актылары жана ченемдик техникалык документтери менен жөнгө салынат.

Ушул Эрежелерден четтөөгө өзгөчө учурларда өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу орган менен макулдашылгандан кийин гана жол берилет.

Уюмдун макулдугуна ээ болуу үчүн тиешелүү техникалык негиздеме, ал эми керек болсо адистештирилген долбоорлоо же илимий-изилдөө уюмунун корутундусун берүү керек.

7. Жаңы өндүрүш процесстерин жана технологияларын, газ жабдууларын (техникалык түзүлүштөр) жана автоматташтыруу каражаттарын ишке киргизүү колдонуудагы мыйзамдардын талаптарына ылайык жүзөгө ашырылышы керек.

2-глава. Кызмат адамдарына жана тейлөө персоналына талаптар

§ 3. жалпы талаптар

8. Өнөр жай коопсуздугу субъекттеринин жетекчилеринин, адистеринин жана кызматкерлеринин, ошондой эле өнөр жай коопсуздугунун маселелери боюнча теориялык даярдоо үчүн мугалим катары тартылган адамдардын өнөр жай коопсуздугу маселелери боюнча билимин даярдоо жана текшерүү (мындан ары – билимди даярдоо жана текшерүү) “Өнөр жай коопсуздугу жаатында ишканалардын адистерин даярдоо жана аттестациялоо иштерин уюштуруу жөнүндөгү жобону” жана “Өнөр жай коопсуздугу жаатында ишканалардын жумушчуларын окутуу жана билимин текшерүүнү уюштуруу жөнүндөгү жобо”, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу мамлекеттик комитетинин 2018-жылдын 12-майындагы № 01-7/239 жана 2020-жылдын 11-февралындагы № 01-7/73 буйруктары менен бекитилген аларга киргизилген өзгөртүүлөргө ылайык жүргүзүлөт.

9. Өнөр жай коопсуздугу субъекттеринин кызматкерлери үчүн эмгекти коргоо маселелери боюнча окутуунун, такшалуунун, нускалоо жана билимди текшерүүнүн тартиби “Өнөр жай коопсуздугу жаатында ишканалардын жумушчуларын окутуу жана билимин текшерүүнү уюштуруу жөнүндөгү жободо”, ошондой Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу мамлекеттик комитетинин 2018-жылдын 12-майындагы № 01-7/239 жана 2020-жылдын 11-февралындагы № 01-7/73 буйруктары менен бекитилген аларга киргизилген өзгөртүүлөрдө жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2004-жылдын 5-апрелиндеги № 225 токтому менен бекитилген “Эмгекти коргоо боюнча уюмдун жумушчуларын окутуу жана эмгекти коргоо талаптары боюнча билимдерин текшерүү тартиби жөнүндө жободо” аныкталган.

10. Өнөр жай коопсуздугу субъекттеринин техникалык жетекчилери, адистери жогорку техникалык билимге ээ болушу керек.

11. Газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын (техникалык түзүмдөрдү), шаймандарды, көзөмөлдөө жана башкаруу тутумдарын, газ колдонуучу орнотмолорду, газ түтүктөрүн электр химиялык коррозиядан коргоо каражаттарын куруу (куроо), жөндөө, оңдоо, сыноо жана эксплуатациялоо боюнча иштерди өз алдынча жүргүзүүгө 18 жашка толгон жана ден соолугуна карата медициналык каршы көрсөтмөсү жок, адистештирилген билим берүү мекемелеринде билим алган, эмгекти коргоо боюнча билимди текшерүүгө жана нускамага жана ушул Эрежелерге жана алардын аткарган жумуштарынын көлөмүндө өндүрүштүк нускамага ылайык жумушчуларга уруксат берилет.

12. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин эксплуатациялоочу уюмдар, газ жабдууларын тейлөөгө, квалификациялык талаптарга жооп берген, көрсөтүлгөн жумушка ден соолугуна карата медициналык каршы көрсөтмөлөрү жок жана белгиленген тартипте өз алдынча иштөөгө, анын ичинде газга байланыштуу кооптуу иш жүргүзүүгө жумушчулардын керектүү санын дайындашы керек.

13. Газга кооптуу жумуштарды жүргүзүү технологиясын, жеке коргонуу каражаттарын колдонуунун эрежелерин, биринчи жардам көрсөтүүнүн ыкмаларын, газ бөлүштүрүү тутумундагы жана газды керектөөчү объекттердеги инциденттерди жана аварияларды чектөө жана жоюу тартибин билген адистерге жана жумушчуларга газ кооптуу жумуштарды аткарууга уруксат берилет.

Иштеп жаткан газ түтүктөрү жана газ жабдуулары менен машыгуу аянтчаларында же коопсуздук чараларын сактоо менен жумуш ордуларында практикалык көндүмдөр колдонулушу керек.

Машыгуучулар жана тажрыйба алуучуларга газ кооптуу жумуштарды аткарууга жол берилбейт.

14. Жумуш аткарууда жумушчулар Өнөр жай коопсуздугу жаатында ишканалардын адистерин даярдоо жана аттестациялоо иштерин уюштуруу жөнүндөгү жобого жана Өнөр жай коопсуздугу жаатында ишканалардын жумушчуларын окутуу жана билимин текшерүүнү уюштуруу жөнүндөгү жобого, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу мамлекеттик комитетинин 2018-жылдын 12-майындагы № 01-7/239 жана 2020-жылдын 11-февралындагы № 01-7/73 буйруктары менен бекитилген аларга киргизилген өзгөртүүлөргө ылайык берилген кооптуу объекттерди тейлөө укугуна ээ күбөлүгү жанында болушу керек.

15. Өнөр жай коопсуздугу субъекттеринин жетекчилеринин жана адистеринин квалификациясын жогорулатуу үчүн билим берүү программасынын мазмунун өздөштүрүү менен окутуу 5 жылда бир жолудан кем эмес жүргүзүлөт.

16. Газ түтүктөрүн ширетүүгө белгиленген тартипте квалификациялык (сертификацияланган) текшерүүдөн өткөн жана тиешелүү сертификаттарга (күбөлүктөргө) ээ болгон ширетүүчүлөргө уруксат берилет.

Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин көтөрүү (куроо), даярдоо, оңдоо жана техникалык диагностикалоо учурунда ширетүүчү бириктирүүлөрдү кыйратуучу эмес жана бузуучу ыкмалар менен контролдоону жүзөгө ашыруучу адистер билим берүү мекемелеринен даярдыктан өтүшү керек. Компетенттүүлүктүн экинчи же үчүнчү деңгээлиндеги бузбай турган көзөмөл жаатында сертификациядан өткөн адистерге ширетилген бирикмелердин сапаты жөнүндө корутунду берүүгө уруксат берилет.

Жогорудагы 11.12.13. пунктарда көрсөтүлгөн адистердин билимин текшерүү өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органдын кызмат адамынын катышуусу менен жүргүзүлүшү керек.

3-глава. Ушул Эрежелердин талаптарынын сакталышына контролду уюштуруу

17. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин долбоорлоо, көтөрүү (куроо), оңдоо жана реконструкциялоо, пайдаланууга берүү жана эксплуатациялоо, пайдалануудан чыгаруу, консервациялоо жана (же) жоюу процессинде ушул Эрежелердин талаптарынын сакталышын контролдоо иштери аткаруучу уюм тарабынан жүзөгө ашырылышы керек.

18. Өнөр жай коопсуздугу жаатындагы өндүрүштүк контролдоо эксплуатациялоочу уюм тарабынан кооптуу өндүрүш объекттеринин жана (же) түпкүлүгү кооптуу объекттердин (мындан ары - ТКО) коопсуз иштешин камсыз кылууга, ошондой эле бул объекттердеги авариялардын жана инциденттердин алдын алууга жана аварияларды жана инциденттерди чектөөгө даярдыгын камсыз кылууга, алардын кесепеттерин жоюуга багытталган иш-чаралардын комплексин жүргүзүү жолу менен жүзөгө ашат.

19. Өнөр жай коопсуздугу жаатында өндүрүштүк контроль “Өнөр жай коопсуздугу жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 11-беренесине ылайык, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2017-жылдын 18-августундагы № 516 токтому менен бекитилген «Кооптуу өндүрүштүк объекттердин өнөр жайлык коопсуздугу жаатында иш жүргүзгөн уюмдар тарабынан өндүрүштүк контролду уюштуруу жана ишке ашыруу жөнүндө жобонун” негизинде ишкана тарабынан иштелип чыккан жана жетекчи тарабынан бекитилген Өнөр жай коопсуздугу жаатында өндүрүштүк контролду уюштуруу жана жүзөгө ашыруу тартиби жөнүндө жобого ылайык уюштурулуп жана жүзөгө ашыруу керек.

20. Өндүрүштүк контролду уюштуруу жана жүзөгө ашыруу үчүн жоопкерчиликти эксплуатациялоочу уюмдун жетекчиси жана Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине ылайык мындай милдеттер жүктөлгөн адамдар тарабынан тартылат.

21. Өнөр жай коопсуздугу жаатындагы иштерди жүзөгө ашырууга жана лицензия издөөчүлөрдүн (лицензиаттардын) кызматкерлерин даярдоо (кайра даярдоо) сапатын контролдоо тутуму Кыргыз Республикасынын өнөр жай коопсуздугу ылайык мыйзамдарына ылайык белгиленген тартипте аныкталат.

4-глава. Ушул Эрежелерди бузгандыгы үчүн жоопкерчилик

22. Ушул Эрежелерди бузгандыгы үчүн юридикалык жана жеке жактар кылмыш-жаза мыйзамдарына жана Бузуулар жөнүндө кодекске ылайык жоопкерчилик тартышат.

23. Уюмдардын кызмат адамдары тарабынан ушул Эрежелердин талаптарын бузуу менен баш ийген кызматкерлерге көрсөтмөлөрдү же буйруктарды, жумушту өзүм билемдик менен улантуу үчүн өндүрүштүк нускамаларды жана эмгекти коргоо боюнча нускамаларды берүү, өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу орган тарабынан токтотулган, ошондой эле жумушчулар тарабынан эрежелерди жана көрсөтмөлөрдү, бузууларды четтетүү боюнча чараларды көрбөй коюу ушул Эрежелерди бузуу болуп саналат жана жоопко тартуу үчүн негиз болот.

5-глава. Авариялардын, инциденттердин жана кырсыктардын себептерин техникалык териштирүү тартиби

24. Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу мамлекеттик комитетинин 2018-жылдын 24-апрелиндеги №01-7/202 буйругу менен бекитилген “Кооптуу өндүрүш объекттериндеги авариялардын жана инциденттердин себептерин техникалык териштирүү жүргүзүү жөнүндө жобого” ылайык уюмдарда болгон авариялардын жана инциденттердин ар бир фактысы боюнча алардын себептерине техникалык иликтөө жүргүзүлүшү керек.

Өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу орган көзөмөлдөгөн объекттердеги авариялардын жана инциденттердин себептерин техникалык териштирүү Кыргыз Республикасынын Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу мамлекеттик комитетинин 2018-жылдын 24-апрелиндеги №01-7/202 буйругу менен бекитилген “Кооптуу өндүрүш объекттериндеги авариялардын жана инциденттердин себептерин техникалык териштирүү жүргүзү жөнүндө жобого” ылайык, ал эми эгерде авариялар жана инциденттердин кесепети бөөдө кырсыктарга алып келсе, анда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2001-жылдын 27-февралындагы № 64 токтому менен бекитилген “Өндүрүшттөгү кырсыктарды териштирүү жана эсепке алуу жөнүндө эрежелерге” ылайык жүргүзүлөт.

25. Уюм жана жарандар өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органга газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөө объекттерин пайдаланууга байланышкан ар бир кырсык, авария жана окуялар жөнүндө тез арада токтоосуз билдирүүгө милдеттүү.

26. Өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органдын өкүлү жана комиссиянын мүчөлөрү, объекттеринде авария же инцидент болгон юридикалык жана жеке жактар келгенге чейин газ менен жабдуучу уюмдардын адистештирилген авариялык бөлүктөрүнүн жумушчулары, эгерде бул кырсык ден-соолукка жана өмүргө коркунуч келтирбесе, уюмдун иштөө шарттамын бузбаса кырдаалдын коопсуздугун камсыз кылууга милдеттүү.

II бөлүм. Долбоорлоо жана көтөрүү (куроо)

6-глава. Долбоорлоо

27. Газ бөлүштүрүү тутумунун жаңы курулушу, оңдоо жана кайра конструкциялоо, консервациялоо жана (же) жана газды колдонуп жаткан объекттерин жоюуга долбоордук документтер ушул Эрежелердин, курулуш ченемдеринин, курулуш ченемдери жана нормаларынын жана Өнөр жай коопсуздугу жаатындагы мыйзамдардын талаптарына ылайык иштелип чыгышы керек.

28. Долбоорлонгон газ бөлүштүрүү тутумдары газ керектөөчүлөрүн коопсуз жана үзгүлтүксүз газ менен жабдууну, ошондой эле тутумдун айрым участокторун жана газ керектөөчүлөрүн тез арада өчүрүүнү камсыз кылышы керек.

29. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттерин көтөрүү (куроо) боюнча долбоордук чечимдер, анын ичинде курулуш кезектеринин жана ишке киргизүү комплекстеринин долбоорунда бөлүнгөн, алардын өз алдынча иштөөсүн жана камсыз болушун, башка нерселер менен катар, продукция өндүрүү, жумуш, кызмат көрсөтүү.

     30. Жер алдындагы болоттон жасалган газ түтүктөрүнүн жана резервуарды долбоорлоо милдети аларды электр химиялык коррозиядан коргоо бөлүмүн иштеп чыгуу зарылдыгын, адашкан токту чектөө чаралары жана ЭХКнын долбоорлонгон каражаттарынын чектеш металл конструкцияларына тийгизген таасирин жоюу чаралары газ бөлүштүрүү тутумунун жана (же) аларга ыйгарым укук берилген адам объекттердин ЭХК каражаттарынын ээлери болуп саналган, газ менен жабдуулоо уюмдардын техникалык шарттарына ылайык каралышы керек.

     31. Жер астындагы газ түтүктөрүнүн жана резервуарлардын ЭХК каражаттарын куруунун долбоорлору квалификациялуу адистери, ченемдик жана өндүрүштүк-техникалык базасы, анын ичинде жер алдындагы металл курулмаларын (газ түтүктөрүнүн жана резервуарды) коррозиядан коргоонун талаптарын белгилөөчү мамлекеттик стандарттарга ылайык өлчөөчү аппаратуралары жана материалдары бар, ошондой эле геологиялык изилдөө жана электр техникалык өлчөө жаатында аккредитацияланган лабораториясы (менчик же келишимдик негизде) бар адистештирилген уюмдар аткара алышат.

32. Сырткы жогорку басымдагы газ түтүктөрүнүн долбоорлору республиканын шаарларын жана калктуу пункттарын газ менен камсыз кылууну өнүктүрүүнүн эсептөө схемаларына ылайык иштелип чыгышы керек.

33. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөө объекттеринин курулуш долбоорлору өнөр жай коопсуздугу жаатындагы колдонуудагы мыйзамдарга ылайык өнөр жай коопсуздугу жаатында экспертизадан өтүүгө тийиш.

34. Кайра колдонууга сунуш кылынган газ бөлүштүрүүчү тутумдун жана газ керектөө объекттеринин түйүндөрүнүн жана бөлүктөрүнүн типтүү долбоорлору ушул Эрежелердин жана колдонуудагы техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарын эске алуу менен иштелип чыгышы керек.

7-глава. Көтөрүү (куроо) жана ишке киргизүүгө кабыл алуу

35. Ушул главада газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөө объекттерин көтөрүүгө (куроого), реконструкциялоого, модернизациялоого, техникалык жактан кайра жабдууга, кабыл алууга жана пайдаланууга берүүгө атайын талаптар белгиленет.

36. Адистештирилген куроо уюмдарында төмөнкүлөр болушу керек: өндүрүштүк-техникалык базасы (жайлар, жабдуулар, анын ичинде түтүктөрдү ширетүү үчүн, газ түтүктөрүнүн түйүндөрүн жана бөлүктөрүн даярдоо, суюлтулган газдын түтүктөрүнө жана резервуарларына коррозияга каршы изоляциялык жабууларды колдонуу);

метрологиялык камсыздоо, жабдууларды, арматураларды текшерүү жана сыноо үчүн стенддер (менчик же келишимдик негизде колдонулат);

түтүктөрдү ташуу жана төшөө механизмдери (менчик же келишимдик негизде колдонулат);

аттестацияланган ширетүүчүлөр, ширетүүчү өндүрүштүн адистери;

белгиленген тартипте аккредитацияланган ширетүү жана бөлүү иштеринин сапатын текшерүү лабораториясы (менчик же келишимдик негизде колдонулган);

курулуп жаткан тышкы газ түтүктөрүнүн пландаштырылган жана бийиктиктеги абалын инструменталдык түрдө текшерүү үчүн геодезиялык кызмат (менчик же келишимдик негизде колдонулган);

технологиялык нускамалар жана карталар.

37. Газ түтүктөрүн куроо, оңдоо боюнча иштерди жүргүзүүчү уюмдар жана лабораториялар аткарылган иштин сапатын контролдоону, анын ичинде текшерүүнү камсыз кылууга милдеттүү:

ушул Эрежелердин 2-главасынын талаптарына ылайык даярдалган персоналдын болушу;

газ түтүктөрүн ширетүү боюнча технологиялык нускамалардын жана карталардын болушу;

ширетүүчү жана контролдоочу жабдуулардын, аппаратуралардын, шаймандардын жана аспаптарын бузулбагандыгы;

кириш, операциялык жана кабыл алууну контролдоону жүзөгө ашыруу аркылуу ширетилген бириктирүүлөрдүн, ошондой эле жабдуулардын, материалдардын, бириктирүүчү бөлүкчөлөрдүн жана түйүндөрдүн (болот жана полиэтилен түтүктөрү, изолятордук жабуулар, ширетүүчү жана чыгымдалуучу материалдар, анын ичинде бузбай контролдоо үчүн колдонулуучу материалдар) сапаты;

аныкталган кемчиликтерди четтетүүнү уюштуруу, ширетүү иштеринин сапатын талдоо жана жараксыздыктын деңгээлин төмөндөтүү боюнча чараларды иштеп чыгуу.

38. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин куроо жана оңдоо учурунда ширетүү, изоляциялоо жана иштин башка түрлөрү, ошондой эле ширетилген бирикмелердин сапатын контролдоо жана газ түтүктөрүн сыноо техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш. Ар бир ширетүүчү үчүн 1-тиркемеге ылайык форма боюнча формуляр ачылышы керек.

2-тиркемеге ылайык болоттон жасалган газ түтүктөрүнүн ширетилген бириктирүүлөрүн физикалык ыкмалар менен контролдоонун ченемдери.

39. Көтөрүүгө (куроого), оңдоого жана реконструкциялоого, пайдаланууга берүүгө, пайдалануудан чыгарууга, консервациялоого жана (же) жоюлууга тийиш болгон турак жай имараттарындагы төмөнкү жана орто басымдагы газ түтүктөрүн кошпогондо, газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттери (мындан ары - курулуш объекттери), аларды куруу боюнча жумуштарды баштоодон мурун, куроо өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органда каттоодон өтүшү керек.

40. Газ менен жабдуу тутумунун курулуш объектисин каттоо (кайра каттоо) үчүн тапшырыкчы өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органга 3-тиркемеге ылайык форма боюнча арыз, газ менен жабдуу тутумдарын куруу боюнча долбоордук документтер жана өнөр жай коопсуздугунун экспертизасынын оң корутундусу менен кайрылышы керек.

Эгерде курулуш катталган күндөн тартып эки жылдын ичинде газ бөлүштүрүүчү тутумдун жана газ керектөө объектисинин курулушу башталбаса, ошондой эле курулуш-куроо уюму жана (же) буйрук менен дайындалган адам мурда катталган объектинин курулушуна техникалык көзөмөл жүргүзүү үчүн дайындалган адам өзгөрсө, газ түтүктөрүн куроо боюнча ишти баштоодон мурун курулуш объектиси кайрадан каттоодон өтүүгө тийиш.

41. Газ менен жабдуу тутумунун курулуш объектисин каттоого берилген долбоордук документтерге төмөнкүлөр кирет:

жумушчу чиймелердин топтому;

техникалык түзүлүштөрдүн уюмдарын - өндүрүүчүлөрүн көрсөтүү менен жабдуунун өзгөчүлүгү;

жалпы түшүндүрмө кат;

жер астындагы газ түтүктөрүн (резервуарларды) электр химиялык коррозиядан коргоо долбоору.

42. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объектисин кабыл алуу боюнча жумушчу комиссиянын курамына куруучунун (куроо жана ишке киргизүү жөндөөчү иштерди жүргүзгөн тапшырыкчы жана жалдануучулар), долбоордук документтерди иштеп чыгуучунун өкүлдөрү,  ал эми зарыл болгондо газ менен жабдуучу уюмдун, ал эми зарыл болгон учурда өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органдын кызмат адамынын катышуусу менен жабдууларды жеткирүүчүнүн (өндүрүүчүнүн) өкүлдөрү кирет.

Долбоордук документтерде бөлүнгөн газ менен жабдуулоо тутумун жана ишке киргизүү комплекстерин эксплуатацияга кабыл алууда пайдаланууга берилип жаткан газ менен жабдуу тутумун жана ишке киргизүү комплексин бөлүү, толук жана коопсуз иштетүү мүмкүнчүлүгү болушу керек.

Тапшырыкчы (куруучу) өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органга жумушчу комиссиянын иштеген күнү жана жумуш орду жөнүндө кеминде 10 күн мурун кабарлоого милдеттүү.

43. Жумушчу комиссия долбоордук жана аткарылган документтерди текшерип, оңдолгон объекттердин бардыгын текшерип, алардын ченемдик укуктук актылардын талаптарына, анын ичинде техникалык ченемдик укуктук актылардын (мындан ары - ЧУА, ТЧУА), анын ичинде ушул Эрежелердин жана долбоордун талаптарына шайкештигин текшерип чыгышы керек, ошондой эле куроонун мүмкүн болгон кемчиликтерин аныкташы керек.

Мындан тышкары, жумушчу комиссия орнотулган желдетүү жана түтүндү чыгаруу тутумдарынын, электр энергиясын жана жарык берүүчү жабдуулардын, автоматташтыруу жана коргоо тутумдарынын шаймандарынын долбооруна шайкештигин, ошондой эле уюмдун объектти эксплуатациялоого, продукцияны чыгарууга (жумуш аткарууга, кызмат көрсөтүүгө) даярдыгын, анын ичинде төмөнкүлөрдүн болушун текшериш керек:

эксплуатациялоочу уюмдун кызматкерлерин даярдоо жана билимин текшерүү жөнүндө документтер;

газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөө объектисинин коопсуз иштешине жооптуу адамды дайындоо жөнүндө буйрук;

эксплуатациялоочу уюм тарабынан иштелип чыккан жана бекитилген технологиялык нускамалар, технологиялык схемалар;

ТКОнун паспорттору, техникалык түзүлүштөр;

уюмдун газ кызматы жөнүндө жобо же газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча адистештирилген уюм менен түзүлгөн келишим;

аварияларды жана инциденттерди чектөө жана жоюу планы;

газды керектөөнүн автоматташтырылган объекттеринин диспетчердик пультунун жумушчулары үчүн нускамалар (туруктуу тейлөөчү персоналсыз иштейт).

Газды иштетүү (төгүү) алдында, кооптуу өндүрүш объекттери (мындан ары - КӨО) жана ТКО өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органда каттоодон өтүшү керек.

44. Техникалык ченемдик укуктук актыларда көрсөтүлгөн курулуш боюнча аткаруучу документтердин курамында, жумушчу комиссияга төмөнкү документтер берилет:

түтүн жана желдетүүчү түтүктөрдүн техникалык абалын текшерүү боюнча адистештирилген уюмдун актылары, ага орнотулган газ колдонуучу жабдуулардын тиби жөнүндө, каналдардын техникалык мүнөздөмөлөрү (саны, өлчөмү, материалы, тазалоочу чөнтөктөрдүн болушу) жөнүндө, тыгыздыгын, обочологондугун, каналдардын өтмөктүгүн, тартылышынын бар экендигин текшерүүнүн ыкмалары жана натыйжалары жөнүндө, каналдардын тыгылып калбаганы жана мордун баштарынын абалы жөнүндө маалымат, ошондой эле тапшырыкчынын (куруучунун) өкүлүнүн катышуусу менен түтүн жана желдетүүчү каналдардын иштөөгө ылайыктуулугу же жараксыздыгы жөнүндө корутунду кирет. Актыларга аккредитацияланган лабораториянын сыноо протоколдорунун көчүрмөлөрү тиркелет;

чагылгандан коргоону кошо алганда, электр орнотмолорун жана жерге туташтыруу түзүлүштөрүн сыноо боюнча адистештирилген уюмдун актылары;

газ жабдууларын текшерүү боюнча куруу уюмунун актылары;

газ колдонуучу орнотмолордун, контролдоочу-өлчөөчү шаймандардын жана ишке киргизүү жөндөөчү иштерди жүргүзүүгө автоматташтыруу каражаттарынын даяр экендиги жөнүндө актылар;

жер алдындагы болот курулмалардын электр химиялык коррозиядан коргонуу каражаттарынын натыйжалуулугун текшерүү жөнүндө адистештирилген уюмдун актылары;

жашырылган иштерди күбөлөндүрүү жөнүндө актылар;

желдетүү тутумдарынын натыйжалуулугун текшерүү актылары;

долбоорго ылайык, имараттын сырткы дубалдарынын жер астындагы бөлүгү аркылуу өткөн жерлердеги инженердик коммуникацияларын кириштеринин тыгыздыгын (жылчыксыздыгын) текшерүү актылары;

өнөр жай коопсуздугу боюнча экспертизанын оң корутундусу;

ашыкча басым менен иштеген, өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органда катталган жана белгиленген тартипте техникалык күбөлөндүрүүдөн өткөн казандардын, идиштердин паспорттору.

45. Куруунун кемчиликтери табылса, ошондой эле ченемдик укуктук актылардын талаптары, техникалык ченемдик укуктук актылар, анын ичинде ушул Эрежелер бузулган учурда, комиссиянын мүчөлөрүнө контролдоо иретинде куруунун сапатын кошумча текшерүү үчүн газ түтүгүнүн каалаган участкасынын ачылышын талап кылууга, ошондой эле газ түтүгүн кайрадан сыноодон өткөрүүгө укук берилет.

Куруу учурунда кетирилген кемчиликтер жана мүчүлүштөр, ошондой эле сыноо процессинде аныкталган жабдуулардын кемчиликтери жабдууну комплекстүү сыноо башталганга чейин жоюлууга тийиш.

46. Орнотулган газ түтүктөрүнө жана газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөөчү жабдуулардын ичине газды иштетүүгө, технологиялык жабдуулардын суюлтулган газдары менен толтурууга, ГТСтин газ түтүкчөлөрүнө жана резервуарларына, АГКЖ жана СКГнын башка орнотмолоруна, пайдаланууга берүү иштерине газдаштырылган жайларда жумуштар бүткөндөн жана газ түтүкчөлөрүнүн коопсуздугун камсыз кылган зонанын аймагын жакшыртуудан кийин жол берилет, ошондой эле жумушчу комиссия тарабынан 4-тиркемеге ылайык форма боюнча кабыл алуу-өткөрүү актысына кол коюу.

47. ГТС, АГКЖ, буу казандары, өндүрүштүк жана айыл чарба газын колдонуучу жайлар үчүн жабдууларды комплекстүү сыноодон өткөрүү учурунда, технологиялык жабдуулардын абалын көзөмөлдөө жана мүмкүн болгон бузууларды жана газдын чыгып кетишин тезинен жоюу максатында иштеп жаткан жана ишке киргизүүчү уюмдардын иштеп жаткан персоналынын күнү-түнү күзөтүн уюштуруу керек. Нөөмөттө турган персонал ишке киргизилген жумуштун башчысы тарабынан мүмкүн болгон иштен чыккан кемчиликтер жана аларды четтетүү жолдору жөнүндө, зарыл схемалар жана нускамалар, ошондой эле коргоо жана өрттү өчүрүү каражаттары, керектүү шаймандар жана жабдуулар менен камсыздалууга тийиш.

48. Ишке киргизүү жөндөө иштери учурунда аларды ишке ашыруу үчүн Ишке киргизүү жөндөөчү уюмдун жетекчиси жооп берет. Бардык жумуштар анын көрсөтмөсү менен жүргүзүлөт.

Ишке киргизүү жөндөө иштерин жүргүзүү мөөнөтү үч айдан ашпашы керек.

49. Ишке киргизүү жөндөө иштерин талап кылган жабдуу менен газ бөлүштүрүүчү тутумдун жана газды керектөө объекттери ушул жумуш бүткөндөн кийин жумушчу комиссияга төмөнкү аткаруу документтерин көрсөткөндөн кийин пайдаланууга кабыл алынат:

ишке киргизүү жөндөө иштеринин оң натыйжалары жөнүндө техникалык отчеттор, жабдууларды комплекстүү сыноодон өткөрүү актылары;

долбоордо каралган желдетүү, автоматташтыруу, сигнализация жана коргоо тутумдарын, контролдоо-өлчөө шаймандарын жөндөө жөнүндө адистештирилген уюмдун актылары;

долбоорго ылайык жайларда аба алмашуу жыштыгын текшерүү жөнүндө адистештирилген уюмдун актылары.

50. Бүткүл пайдаланууга кабыл алынган объекттин долбоордук документтерге, коопсуздук талаптарына, эксплуатациялык ишенимдүүлүккө шайкештиги корутунду менен тастыкталат. 

51. Курулушу бүтпөгөн объекттерди, анын ичинде электр химиялык коргонуу менен камсыздалбаган (долбоор боюнча) жер астындагы болот газ түтүктөрүн жана резервуарларды пайдаланууга кабыл алууга жол берилбейт.

52. Суу алдындагы өтмөктөрдү (дюкерлерди) пайдаланууга кабыл алуу көз карандысыз адистештирилген уюмдун корутундусу менен кошумча тастыкталат.

53. Эгерде комиссия тарабынан кабыл алынган объект 6 айдын ичинде пайдаланууга берилбесе, аны пайдаланууга киргизүүдө жылчыксыздыгы кайрадан сыноодон өткөрүү керек.

54. Газ жабдууларын газ менен ширетүүнү колдонуп алмаштыруу же ажыратуу ушул главанын талаптарында белгиленген тартипте долбоордук документтердин негизинде жүргүзүлүүгө тийиш.

55. Комиссия тарабынан белгиленген тартипте кабыл алынбаган газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө (техникалык түзүлүштөрдү) объекттерин колдонууга жол берилбейт.

III бөлүм. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттерин пайдалануу.

8-глава. Жалпы талаптар

56. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөнүн объекттерин пайдаланган уюм төмөнкүлөргө милдеттүү:

жаратылыш газын өндүрүү, берүү, бөлүштүрүү жана сатуу лицензиясына ээ болуу;

объекттердин кооптуу өндүрүш объекттеринин мамлекеттик реестринде катталгандыгы жөнүндө күбөлүгү бар болуу;

газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөнүн сакталышын талаптагыдай абалда камсыз кылган техникалык тейлөө жана оңдоо тутумун камтыган иш-чаралардын комплексин жүргүзүү жана ушул Эрежелердин талаптарын аткаруу;

эксплуатациялоочу уюмда өзүнүн газ кызматы жок болгон учурда, газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын техникалык тейлөөнү жана оңдоону жүзөгө ашыруучу уюмдар менен ички газ түтүктөрүн, газ колдонуучу орнотмолорду техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча келишимдери бар;

өнөр жай коопсуздугу жаатында коопсуздукту сактоого керектүү санда жумушчулардын штаты, квалификациялык талаптарга жооп берген жана иштөөгө медициналык каршы көрсөтмөлөрү жок кызматкерлерге ээ болууга;

ушул Эрежелердин 2-главасынын талаптарына ылайык кызматкерлерди өз убагында окутууну жана билимин текшерүүнү жүргүзүү;

газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөнүн объекттеринде иштин жүрүү тартибин белгилеген ЧУА жана ТЧУА ээ болуу;

өнөр жай коопсуздугу жаатында өндүрүштүк контролду уюштуруу жана жүзөгө ашыруу;

зарыл шаймандардын жана контролдоо тутумдарынын болушун жана иштешин камсыз кылуу;

өнөр жай коопсуздугу жаатында ыйгарым укуктуу контролдоочу органдын көрсөтмөлөрүн аткарууга;

газ түтүктөрүнүн, курулмаларынын жана газ жабдууларынын (техникалык түзүлүштөрдүн) өнөр жай коопсуздугунун экспертизасын жана техникалык текшерүүсүн (техникалык диагностикалоо) ушул Эрежелерде белгиленген мөөнөттөрдө жүргүзүлүшүн камсыз кылуу;

объекттерди кирүүдөн жана чоочун адамдардын санкцияланбаган аракеттеринен коргоону камсыз кылуу;

объекттерде болгон авариялар, инциденттер же кырсыктар жөнүндө белгиленген тартипте өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органга өз убагында маалымдоо;

авариялардын (инциденттердин) кесепеттерин чектөө жана жоюу боюнча иш-чараларды жүргүзөт жана алардын себептерин иликтөөгө мамлекеттик органдарга көмөк көрсөтөт;

жана инциденттердин себептерин техникалык иликтөөгө катышуу, аварияларды жана инциденттерди жоюу, алдын алуу жана каттоо боюнча чараларды көрүү;

өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органга тергөө актысында белгиленген авариялардын алдын алуу боюнча иш-чаралардын аткарылышы жөнүндө маалыматтарды берүү.

Аталган иш-чаралардын аткарылышын камсыз кылуу пайдалануучу уюмдун жетекчисине жүктөлөт.

57. Эксплуатациялык документтерди электрондук түрдө жүргүзүүгө жол берилет. Ошол эле учурда, уюмдун жетекчиси архивдик сактоо мөөнөтүнө ылайык электрондук маалыматтардын сакталышын, ошондой эле электрондук маалыматтардын тышкы таасирлерден корголушун камсыз кылууга милдеттүү.

58. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөө объекттерин техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча иштерди уюштуруунун жана өткөрүүнүн тартиби ушул Эрежелер жана техникалык ченемдик укуктук актылар менен аныкталат.

59. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөнүн объектисин техникалык тейлөөнүн жана оңдоонун жылдык графиктери уюмдун техникалык жетекчиси - объекттин ээси жана (же) анын ыйгарым укуктуу адамы тарабынан бекитилет.

60. Келишимдер боюнча газ түтүктөрү жана газ жабдуулары тейленген уюмдар үчүн тейлөөчү уюм объекттин ээсинин пикирин эске алуу менен иштелип чыккан жана тейлөөчү уюмдун башкы инженери (техникалык директору) бекитип берген газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөнүн объекттерин техникалык тейлөөнүн жана оңдоонун жылдык графигинен көчүрмөнү тейлөөчү уюм объекттин ээсине берет.

61. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттерин техникалык эксплуатациялоо менен алектенген адамдар үчүн эмгекти коргоо боюнча кызматтык, технологиялык нускамалар жана нускамалар иштелип чыгышы керек.

Нускамалар объекттердин өзгөчөлүктөрүн, жабдуулардын уюмдарынын - өндүрүүчүлөрүнүн талаптарын жана өндүрүштүн конкреттүү шарттарын эске алуу менен иштелип чыгат.

62. Технологиялык нускамада ар кандай операцияларды аткаруунун технологиялык ырааттуулугуна, аткарылган иштин сапатын текшерүүнүн методдоруна жана көлөмдөрүнө болгон талаптар камтылышы керек.

ГЖП, ГЖО, ГТС, ГТП, ШГП, АГКЖ,  казандардын жана башка газ колдонуучу орнотмолордун жабдууларын (техникалык шаймандарын) техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча технологиялык нускамаларга бекитүүчү арматуралардын, газ жабдууларынын жана контролдоо-өлчөөчү шаймандардын орнотулган жерлери көрсөтүлгөн технологиялык схемалар тиркелиши керек. Бекитүүчү арматураларды, жабдууларды, контролдук-өлчөөчү шаймандарды (мындан ары - КӨШ) номерлөө анын технологиялык схемадагы номерлештирилишине дал келиши керек. Нускамалардын жана схемалардын көчүрмөлөрү, ошондой эле шарттамдык карталар жумуш ордунда илиниши керек.

Технологиялык нускама, технологиялык схема жана шарттамдык карталар жабдуу ишке киргизилгенге чейин жана пландаштырылган тартипте, 3 жылда бир жолу реконструкциялоодон, техникалык жактан кайра жабдылгандан жана технологиялык процесстеги өзгөрүүлөрдөн кийин иштеп жаткан уюмдун жетекчиси (техникалык директору) тарабынан кайра каралып, кайрадан бекитилиши керек.

63. Менчик ээси жана (же) анын ыйгарым укуктуу адамы эксплуатациядагы объекттердин долбоорун жана аткарылуучу документтердин туруктуу (алар жоюлганга чейин) сактоого милдеттүү.

Аталган документтердин көчүрмөлөрүн сактоо үчүн газ бөлүштүрүү тутумунун объектисин жана газ колдонуучу орнотмолорду техникалык тейлөө жана оңдоо иштерин жүргүзүүчү уюмдарга келишимдик негизде өткөрүп берүүгө жол берилет.

64. Ар бир тышкы газ түтүктөрүнө, электрдик коргоочу, резервуар жана топтук баллон орнотмолоруна, ГЖП, ГЖО, ШГП, басымды айкалыштырылган жөнгө салгычка (мындан ары - БАЖ), АГКЖга эксплуатациялык паспорт негизги техникалык мүнөздөмөлөрдү, ошондой эле жүргүзүлгөн оңдоо иштери жөнүндө маалыматтарды камтыган 5 - 12-тиркемелерге ылайык форма боюнча түзүлүшү керек.

Жүргүзүлгөн оңдоо иштери жөнүндө маалыматтардан тышкары, эксплуатациялык паспортко газ түтүктөрүн оюу жана туташтыруу, жабдууларды алмаштыруу, техникалык жактан кайра жабдуу, коргогуч шаймандардын иштөө параметрлери жана башка маалыматтар киргизилет. Паспорттор, анын ичинде алмаштырылган жабдуулардын паспорту эксплуатациялык паспортко тиркелет.

65. Газды керектөө объекттерин оңдоо, жабдууларын алмаштыруу, ички газ түтүктөрүн техникалык жактан кайра жабдуу жөнүндө маалыматтар эксплуатациялоочу уюмдун техникалык жетекчиси тарабынан бекитилген графиктерге ылайык аткарылган күнү, иштин мүнөзү жана аткарылган иштин натыйжалары көрсөтүлгөн оңдоо журналдарына киргизилиши керек.

66. Арматуранын маховиктеринде же корпусунда арматураны ачканда жана жапканда айлануу багыты көрсөтүлүшү керек.

67. Түтүктөрдүн курамын тезинен аныктоо жана өндүрүш процесстерин башкарууну жеңилдетүү максатында өнөр жай жана айыл чарба уюмдарынын, казан турган жайлардын (эстакадаларда жана жер алдындагы каналдарда жайгашкан), ГТС, ГТП, АГКЖ, ГЖП, ГЖО, ШГПнын тышкы (жер үстүндөгү) жана ички газ түтүктөрү сары түстөгү таануу түс, эскертүү шакектери, белгилөөчү щиттери же газ агымынын багытын көрсөткөн жебелер болушу керек. Административдик жана коомдук имараттардын ички жана кирүүчү газ түтүктөрү жайлардын жана фасаддардын жасалгаланышын бузбаган ар кандай түскө боёлушуна жол берилет.

Коргоочу каптоо тегиз, көрүнүктүү зыяндары жок болушу керек. Пайдалануу процессинде табылган коргоочу жабуулардын бузулушу мүмкүн болушунча кыска мөөнөттүн ичинде четтетилиши керек..

9-глава. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газ керектөө объекттерин техникалык тейлөөнү жана оңдоону уюштуруу

68. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин эксплуатациялоочу ар бир уюмда, белгиленген тартипте ушул Эрежелер боюнча окутуудан жана билимди текшерүүдөн өткөн техникалык жетекчилердин же жогорку техникалык билими бар адистердин буйругу менен жалпысынан газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөгө объекттерин коопсуз пайдаланууга жана ар бир цехке (участокко) жооптуу адам дайындалат.

Административдик жана коомдук имараттарды жылытуу жана ысык суу менен камсыз кылуу үчүн отун катары газ колдонулган жана штатында бөлүм башчысы же техникалык билими бар адис кызмат орундары караштырылбаган уюмдарда газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөө объекттеринин коопсуз па          пайдалануу үчүн жоопкерчилик ушул Эрежелердин 2-главасынын талаптарына ылайык өнөр жай коопсуздугу бөлүгү боюнча даярдыктан өткөн жумушчуларга жүктөлүшү мүмкүн.

Жооптуу адам жок болгон учурда (эмгек өргүүсү, иш сапар, кайра даярдоо, ооруп калуу жана башка учурлар) анын милдеттерин аткаруу ушул Эрежелердин 2-главасына ылайык билими текшерилген башка адиске уюмдун буйругу менен жүктөлүшү керек.

69. Уюмдун газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттеринин коопсуз пайдаланылышы үчүн жооптуу адамдын милдеттери кызматтык нускамада белгиленет, анда төмөнкүлөр боюнча иш-чаралар каралышы керек:

69.1. газ менен жабдуунун коопсуз шарттамын камсыз кылуу, башка адистештирилген уюмдар тарабынан газ коркунучу бар жумуштардын аткарылышына контроль кылуу;

69.2. жумуш ордунда нускамалардын болушуна жана алардын аткарылышына контролду камсыз кылуу;

69.3. газ жабдууларын жана газ түтүктөрүн техникалык тейлөө жана күндөлүк оңдоолордун графиктерин иштеп чыгуу;

69.4. газ менен жабдуу долбоорлорун кароого жана газдаштырылган объектилерди пайдаланууга кабыл алуу боюнча комиссиялардын ишине катышуу;

69.5. газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттериндеги авариялардын жана инциденттерди чектөө жана жоюу нускамаларын, планын иштеп чыгуу;

69.6. уюмдун жумушчулары тарабынан өнөр жай коопсуздугу боюнча эрежелерди, ченемдерди жана нускамаларды билүүсүн текшерүү боюнча комиссияларга катышуу;

69.7. ушул Эрежелерде белгиленген өз алдынча ишке адистердин жана жумушчулардын кирүү тартибинин сакталышын текшерүү;

69.8. газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын авариясыз жана коопсуз эксплуатациялоону жана оңдоону үзгүлтүксүз көзөмөлдөө; эксплуатациялоо жана оңдоо учурунда техникалык документтердин туура жүрүшүн текшерүү;

69.9. цехтердеги (участоктордогу) газ керектөө объекттеринин коопсуз колдонулушуна жооптуу адамдардын ишине көмөктөшүү, алардын ишине көз салуу;

69.10. эскирген жабдууларды алмаштыруу жана модернизациялоо боюнча иш-чаралардын пландарын жана программаларын иштеп чыгуу;

69.11. адистер жана жумушчулар менен аварияга каршы машыгууларды уюштуруу жана өткөрүү;

69.12. ыйгарым укуктуу контролдоочу орган тарабынан жүргүзүлгөн текшерүүлөргө катышуу;

69.13. долбоордук, аткаруу жана эксплуатациялык документтердин сакталышын камсыз кылуу.

70. Уюмдун газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттеринин коопсуз колдонулушуна жооптуу адамга, төмөнкү укуктар берилет:

70.1. газ менен жабдуучу уюм, ошондой эле келишим боюнча техникалык тейлөө жана оңдоо иштерин аткарган уюмдар менен байланышты жүзөгө ашыруу;

70.2. белгиленген тартипте эрежелерди, ченемдерди жана нускамаларды билүү текшерүүсүнөн өтпөгөн адамдардын газ жабдууларын тейлөөдөн жана газ коркунучу бар жумуштарды аткаруудан четтетүүнү талап кылуу;

70.3. уюмдун жетекчилигине ушул Эрежелердин талаптарын бузган адамдарды жоопко тартуу жөнүндө сунуштарды киргизүү;

70.4. ушул Эрежелердин талаптарына жооп бербеген газ колдонуучу орнотмолорду пайдалануу киргизүүгө жол бербөө;

70.5. андан ары эксплуатациялоодо кооптуу болгон, ошондой эле уруксатсыз пайдаланууга берилген газ түтүктөрүнүн жана газ жабдууларынын ишин токтото туруу;

70.6. цектердин газ керектөө объекттеринин коопсуз колдонулушу үчүн жооптуу адамдарды, газ кызматынын адистерин жана жумушчуларын тандоого катышуу;

70.7. цехтердин (участоктордун) жетекчилерине, газ кызматынын башчысына ушул Эрежелердин талаптарын бузууларды четтетүү боюнча милдеттүү көрсөтмөнү аткаруу үчүн берүү.

71. Өнөр жай, коммуналдык жана айыл чарба уюмдарынын газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттерин эксплуатациялоо алардын ээси жана (же) ал ыйгарым укук берген адам тарабынан жүзөгө ашырылышы керек.

72. Буйрук (тескеме) менен өз алдынча газ бөлүштүрүү тутумун жана газ керектөө объекттерин эксплуатациялоочу уюмда газ кызматы уюштурулушу керек.

73. Газ кызматынын милдеттери, анын түзүмү жана саны уюмдун жетекчиси бекиткен газ кызматы жөнүндө жобо менен белгиленет.

74. Уюмдун жетекчиси газ кызматын телефон байланышы бар бөлмө менен камсыз кылууга, уюмдун газ кызматы жөнүндө жобого ылайык жеке коргонуу каражаттары, керектүү шаймандар, куралдар менен жабдылууга милдеттүү.

75. Жер астындагы болот газ түтүктөрүндөгү жана суюлтулган газ резервуарларындагы коррозиялуу-кооптуу зоналарды аныктоо жана жоюу, электр химиялык коргонуу орнотмолорун техникалык тейлөө жана оңдоо, коррозиядан коргоо боюнча адистештирилген кызматы (топтору) бар, даярдалган персонал менен толукталган, керектүү шаймандар, механизмдер менен жабдылган уюмдар тарабынан гана жүргүзүлүшү керек.

76. Өнөр жай жана айыл чарба уюмдарынын жетекчилери - газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттеринин ээлери, ушул Эрежелердин 2-главасынын талаптарына ылайык окутулган жана сыналган, газ түтүктөрүнүн жана бекитүүчү арматуралар жайгашкан жерин билген жана аларды коопсуз өткөрүүнү методун башкара алган, бардык убакта авария кырдаалдарын жоюу мүмкүнчүлүгүнө ээ болгон персоналдын күнү-түнү күзөтүн камсыз кылышы керек.

77. Шаарлардагы, шаарчалардагы жана айылдык калктуу пункттардагы коомдук жана административдик имараттардын, калкты тейлөөчү турмуш-тиричилик уюмдарынын газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын техникалык тейлөө жана оңдоо, газ менен жабдуучу уюмдун (бөлүмчөнүн) техникалык жетекчиси тарабынан бекитилген техникалык тейлөө графигине ылайык белгиленген тартипте газ менен жабдуучу уюмдар жана алардын бөлүнүштөрү же келишим боюнча ишмердикти жүзөгө ашыруу укугу бар башка адистештирилген уюмдар ишке ашырышы керек.

78. Эгерде эксплуатациялоочу уюмдун өзүнүн газ кызматы жок болсо, объекттерди техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча иштер келишимдик негизде ишти жүзөгө ашырууга укугу бар уюмдарга өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

Келишимде техникалык тейлөө жана оңдоо иштеринин чектери жана көлөмү так аныкталышы, газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттерин коопсуз эксплуатациялоо шарттарын камсыз кылууда кызыкдар тараптардын милдеттенмелерин регламенттелиши, анын ичинде эксплуатациялык документтерди жүргүзүү жана сактоо шарттары көрсөтүлүшү керек.

10-глава. Сырттагы газ түтүктөрү жана курулмалары

79. Керектөөчүлөргө берилген табигый жана суюлтулган көмүр суутек газдары Бажы бирлигинин жана (же) Евразия экономикалык бирлигинин техникалык регламенттеринин талаптарына жооп бериши керек жана TЧУАнын талаптары сакталуусу милдеттүү.

Көзөмөлдөө пункттары, үлгүлөрдү алуу жыштыгы, ошондой эле газдын жытынын (жыттануу) күчөгөндүгү газ менен жабдуу уюмдары тарабынан техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык аныкталууга тийиш. Текшерүүлөрдүн натыйжалары газдын жытынын күчөгөндүгүн текшерүү актысы менен таризделиши керек, анда газдан үлгү алынган жер, сыноо күнү, сыналган жердеги абанын температурасы, тажрыйбанын номери жана өлчөөлөрдүн натыйжалары көрсөтүлөт.

80. ГБСтен чыгышындагы газ басымынын чоңдугу жеткирүүчү тарабынан долбоордо аныкталган деңгээлде кармалышы керек. Чыгуудагы газ басымын кармоо чектери керектөөчү менен келишимде технологиялык процессти камсыз кылуу үчүн керек болгон тактык менен өзүнчө сүйлөшүлүшү мүмкүн.

Шаарлардын жана калктуу пункттардын тармактарындагы газ басымын контролдоо, аны жок дегенде жылына 1 жолу (кыш мезгилинде) газ менен жабдуу шарттамы боюнча эң ыңгайсыз түйүндөрдө газды максималдуу керектөө сааттарында жүргүзүү керек.

Газ тармактарындагы газ басымын өлчөө түйүндөрү (пункттары) эксплуатациялоочу уюм тарабынан белгиленет.

81. Газ түтүктөрүндөгү нымдуулуктун жана конденсаттын болушун текшерүү, аларды алып салуу тыгылып калуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарган мезгилдүүлүктө жүргүзүлүшү керек.

Текшерүүнүн мезгилдүүлүгү газ менен жабдуучу уюм тарабынан аныкталат.

82. Газ түтүктөрүнө орнотулган бекитилүүчү арматура жана компенсаторлор жыл сайын техникалык тейлөөдөн өтүп, керек болсо оңдолуп турушу керек.

Техникалык тейлөө, капиталдык оңдоо (алмаштыруу) жөнүндө маалымат газ түтүгүнүн эксплуатациялык паспортуна киргизилет.

83. Колдонуудагы газ түтүктөрү мезгил-мезгили менен айланып өтүү, өтө сезгич метан детекторлорун пайдалануу менен айланып өтүү, шаймандык техникалык кароо, техникалык диагностикалоо, ошондой эле ушул Эрежелерде белгиленген мезгилдүүлүктө учурдагы жана капиталдык оңдоо жолу менен техникалык тейлөөдөн өтүшү керек.

84. Жер үстүндөгү газ түтүктөрүн айланып өткөндө, газдын агып чыгышы, газ өткөргүчтөрүнүн тирөөчтөрдөн ары жылышы, газ түтүгүнүн титирөө, тегиздөө, газ түтүгүнүн аябай майышуусу, чөгүү, ийилүү жана тирөөчтөрдүн бузулушу аныкталышы керек, ажыраткыч түзүлүштөрдүн жана изоляциялоочу фланецтик туташуулардын, электр зымдарынын кулап кетишинен коргоочу каражаттардын, газ түтүктөрүн бекитүү жана сырдоо, унаалар өткөн жерлердеги өтмөктөрдөгү тыш өлчөмдөрүнүн белгилеринин коопсуздугунун, ошондой эле газ түтүгүнө эркин кирүү абалы текшерилет.

Жер үстүндөгү газ түтүктөрүн айланып өтүүнү бир жумушчу аткарат. Айланып өтүүнүн мезгилдүүлүгү газ менен жабдуучу уюмдар же эксплуатациялоочу уюмдар тарабынан, бирок 3 айда бир жолудан кем эмес аныкталат. Аныкталган кемчиликтер өз убагында четтетилиши, газ түтүктөрүнүн боёгунун бузулушу калыбына келтирилиши керек.

85. Жер астындагы газ түтүктөрүн айланып өтүүдө төмөнкүлөр аткарылышы керек:

85.1. газ түтүктөрүнүн жолдорун кароо жана тышкы белгилер боюнча газдын чыгып кетишин аныктоо;

85.2. бардык кудуктар жана контролдоо түтүктөрү, ошондой эле башка жер алдындагы коммуникациялардын кудуктары жана камералары, имараттардын жер төлөлөрү, шахталар, коллекторлор, газ түтүгүнүн эки тарабында 15 м чейинки аралыкта жайгашкан жер алдындагы өтмөктөр шаймандар менен көзөмөлдөө;

85.3. дубал белгилеринин коопсуздугун, абалын, газ объекттеринин багыттарын жана электр химиялык коргоо түзүлүштөрүн текшерүү;

85.4. газ кудуктарынын жана килемдердин капкактарын кардан, муздан жана топурактан тазалоо;

85.5. газ түтүктөрүнүн жолу боюнча жердин кыйрашын, эрип кеткен же жамгыр суусу менен жуулуп кетишин, бак-дарактарды жана бадалдарды өз билемдик менен отургузууну аныктоо максатында жердин абалын кароо;

85.6. газ бөлүштүрүү тутумунун корголуучу зонасында оңдоо, курулуш жана жер жумуштарын жүргүзүү шарттарын көзөмөлдөө.

86. Эгерде газ түтүгүнүн жолунда газдын агып кеткендиги аныкталса, айланып өтүүнү жүргүзгөн жумушчулар авариялык кызматка, газ кызматынын жетекчилерине токтоосуз кабарлоого, газ анализатору менен кошумча текшерүү жана газ түтүгүнөн 50 м радиуста жайгашкан газдалган жер төлөлөрдү, имараттардын биринчи кабаттарын, кудуктарды, камераларды желдетип туруу боюнча чараларды көрүүгө милдеттүү.

Авариялык бригада келгенге чейин имараттын ичинде жүргөн адамдарга тамеки тартууга, ачык от жана электр шаймандарын колдонууга жол берилбестиги жөнүндө эскертүү жана керек болсо эвакуациялоо чаралары көрүлүшү керек.

87. Шаарлардагы, шаарчалардагы жана айылдык калктуу пункттардагы жер астындагы газ түтүктөрүнүн жана курулмаларынын жолдорун айланып өтүүнүн мезгилдүүлүгү газ менен жабдуучу уюмдар тарабынан аныкталат, бирок 13-тиркемеде көрсөтүлгөн мезгилдүүлүктөн кем эмес.

Газ түтүктөрүнүн жолдорун айланып өтүү мезгилдүүлүгүн аныктоодо алардын колдонулушунун конкреттүү шарттары эске алынышы керек: газ түтүктөрүн колдонуу узактыгы жана техникалык абалы, электр коргоочу орнотмолордун дат басуу коркунучу жана натыйжалуулугу, газ басымы, жертөлөлөрдө газдануу сигнализациясынын болушу, топурактын басырылышы, чөгүүсү, тоо-кен иштери, сейсмикалыгы, жердин мүнөзү жана курулуштун бекемдиги, жылдын мезгили жана башка факторлор.

88. Жолдордун (көчөлөрдүн) өтүү бөлүгүндө жайгашкан жер алдындагы газ түтүктөрүнүн жолдорун айланып өтүү эки адамдан көп эмес курамда болгон бригада тарабынан жүргүзүлүүгө тийиш. Башка учурларда, бир жумушчуга газ түтүктөрүнүн жолдорун айланып өтүүгө уруксат берилет.

89. Газ түтүктөрүн жана алардын үстүндөгү курулмаларды айланып өтүү жолу менен техникалык жактан тейлеген жумушчулардын газдалганы текшериле турган газ түтүктөрүнүн жолдору, газ жана башка курулмалардын (коммуникациялардын), имараттардын жер төлөлөрүнүн жана кудуктардын жайгашкан жери бар багыттык карталары болууга тийиш. Багыттык карталар жылына кеминде 1 жолу, ошондой эле зарылчылыкка жараша такталып турушу керек. Жумушка уруксат берүүдөн мурун, жумушчулар газ түтүгүнүн жер бетиндеги жолу менен тааныш болушу керек.

90. Газ түтүктөрүн айланып өтүүнүн натыйжалары жана аныкталган бузуктар билдирмеде чагылдырылышы керек. Билдирмени сактоо мөөнөтү 1 жылдан кем эмес.

91. Аймак аркылуу газ түтүгү тартылган менчик ээлери, жер ээлери жана жерди пайдалануучулар авария кырдаалдарын текшерүү, оңдоо, чектөө жана жоюу үчүн газ түтүктөрүн эксплуатациялоочу уюмдун персоналына жеткиликтүүлүктү камсыз кылышы керек.

92. Газ түтүгүнөн 50 м радиуста тартылган жанаша жайгашкан жер алдындагы коммуникациялардын ээлери, газдалгандыгын жана бул курулмалардын дубал белгилеринин (байланышынын) бар экендигин текшерүү үчүн кудуктардын жана камералардын капкактарын булгануудан, кардан жана муздан өз убагында тазалоону камсыз кылууга милдеттүү.

Жер астындагы газ түтүктөрүнөн 15 м алыстыкта жайгашкан инженердик коммуникациялардын кудуктарында люктун капкактарында, алардын ичинде газдын болушун көзөмөлдөө үчүн, диаметри кеминде 12 мм болгон тешиктер болушу керек. Газданууну көзөмөлдөө үчүн кудуктардын люктарында тешиктердин болушу жанындагы жер алдындагы коммуникациялардын ээлери тарабынан камсыздалууга тийиш.

93. Имараттардын ээлери жана (же) алардын ыйгарым укуктуу адамдары жер астындагы инженердик коммуникациялардын кирмелеринин бекемдигин, жертөлөлөрдүн жана техникалык жер алдындагы жердин сакталышынын, аларды дайыма желдетип турууга жана газданып кетүүсүн текшерүүгө мүмкүндүк берген абалда пайдаланууга жарамдуулугу үчүн жооп беришет.

94. Жер астындагы газ түтүктөрү мезгил-мезгили менен шаймандык техникалык текшерүүдөн өтүшү керек, ага төмөнкүлөр кирет: изоляция каптоосунун жана металл түтүктөрүнүн бузулган жерлерин аныктоо, газдын чыгышы - болоттон жасалган газ түтүктөрү үчүн, газдын чыгып кетишин аныктоо - полиэтилен үчүн.

95. Пландык тартипте изолятордук каптамалардын бузулган жерлерин жана газдын чыгып кетишин аныктоо үчүн тышкы газ түтүктөрүнүн техникалык абалын шаймандык техникалык текшерүүдөн өткөрүү мезгилдүүлүгү:

калктуу конуштар аралык газ түтүктөрү, шаарлардагы, шаарчалардагы жана калктуу конуштардагы бардык басымдагы газ түтүктөрү үчүн, анын ичинде кеме жүрбөөчү суу тосмолорунан өтүү үчүн - 5 жылда 1 жолудан кем эмес;

газ түтүктөрүн кеме жүрүүчү суу тосмолорунан өткөрүү үчүн - 3 жылда 1 жолудан кем эмес;

техникалык абалы кезектеги текшерүүдө жетишсиз ишенимдүү деп табылган газ түтүктөрү үчүн - аларды оңдоо же кайра төшөө алдында шаймандык текшерүүнүн мезгилдүүлүгү ар бир жеке учурда газ түтүгүнүн ээси тарабынан белгиленет;

жолу боюнча курулуш, катуу жолдордун катмарларын оңдоо иштери жүргүзүлө турган газ түтүктөрү үчүн - ушул иштер башталганга чейин газ түтүгүнүн иштөө мөөнөтүнө карабастан;

автомобиль жана темир жолдорду кесип өткөн газ түтүктөрү үчүн, ошондой эле темир жолдорго жана I жана II категориядагы автомобиль жолдоруна параллелдик менен 75 м аралыкта, номиналдык диаметри 300 мм же андан аз, 150 мге чейин, 300 мм ден жогору 800 ммге чейин, басымына карабастан, - топурак эригенден кийин жылына 1 жолу.

Аталган талаптар метрополитендин тилкелерине жана станцияларга жакын жайгашкан газ түтүктөрүнө дагы тиешелүү.

96. Болот газ түтүктөрүн кезексиз шаймандык техникалык текшерүүсү ширетилген бирикмелердин агып же жарылып кеткендигин аныктаганда, коррозиялык бузулууларда, ошондой эле электр коргоочу орнотмолордун ишинин жыл ичиндеги үзгүлтүктөрү учурунда жүргүзүлүшү керек:

1 айдан ашык - адашкан токтордун кооптуу аракеттеринин зоналарында;

6 айдан ашык – адашкан токтор жок аймактарда, эгерде газ түтүгүн коргоо башка орнотмолор менен камсыздалбаса.

Газ түтүгүн же ага жакын жайгашкан курулмаларды эксплуатациялоо учурунда үзүлүп калган бардык чуңкурларда металлдын жана түтүктөрдүн жылуулоочу каптамасынын дат басуу абалы аныкталууга тийиш.

97. Газ түтүктөрүн текшерүүдөн өткөрүү жана капиталдык оңдоого дайындоо тартиби техникалык ченемдик укуктук актылар менен аныкталат. Капиталдык оңдоону талап кылган же алмаштыруу (көчүрүү) планына киргизилген газ түтүктөрү жылына 1 жолудан кем эмес шаймандык техникалык текшерүүдөн өтүшү керек.

Адашкан токтордун кооптуу таасир этүү зоналарында жана административдик, коомдук жана турак жай имараттарынан 15 мден алыс эмес аралыкта жайгашкан газ түтүктөрүндө изолятордук жабуулардын кемчиликтери 1 айдын ичинде, ал эми калган учурларда - алар аныкталгандан кийин үч айдан кечиктирилбестен жоюлууга тийиш.

98. Түтүктүн металлынын коргонуу каптоосунун абалын аныктоо максатында жер астындагы болоттон жасалган газ түтүктөрүн кароо (кеминде 1,5 м узундуктагы газ түтүктөрүндө көзөмөлдөөчү чуңкурларын ачуу жолу менен) жабуулардын бузулушу аныкталган жерлерде, ошондой эле шаймандардын колдонулушуна индустриалдык тоскоолдуктар менен кыйындатылган жерлерде жүргүзүлүшү керек.

Көзөмөлдөөчү чуңкурларды ачуучу жерлер, алардын индустриалдык тоскоолдук зоналарындагы саны газ менен жабдуучу уюмдун башкы инженери же газ кызматынын башчысы тарабынан аныкталат. Көрүнөө текшерүү үчүн коррозия коркунучу жогору болгон жерлер, газ түтүктөрүнүн башка жер алдындагы коммуникациялар, конденсат кармагычтар жана суу кулпулары менен кесилишкен жерлер тандалышы керек. Мында, ар бир 500 метр газ бөлүштүрүүчү түтүктөр үчүн жана ар бир 200 метр газ түтүкчөсү-кириш үчүн кеминде бир чуңкур ачылышы керек.

99. Тыгыздыгын текшерүү жана жер астындагы газ түтүктөрүнөн газ чыккан жерлерди аныктоо, скважиналарды бургулоо, андан кийин шайман менен үлгүлөрдү алуу менен жүргүзүлүшүнө жол берилет.

Газ бөлүштүрүүчү түтүктө газ түтүктөрүнүн бириктирилген жерлеринде скважиналар бургуланат. Биргелешкен схема болбосо, ошондой эле газ түтүктөрүндө скважиналар ар бир 2 м сайын бургуланып турушу керек. Алардын кыш мезгилинде бургулануу тереңдиги топурактын тоңуу тереңдигинен кем болбошу керек, калган убакытта - түтүк тартуу тереңдигине туура келет. Скважиналар газ түтүгүнүн дубалынан кеминде 0,5 м аралыкта төшөлөт.

Газдын чыгып кетишин аныктоо үчүн сезгичтиги жогору болгон газ издөөчүнү колдонууда, скважиналардын тереңдигин азайтууга жана аларды газ түтүгүнүн огу боюнча, эгерде түтүктүн үстү менен скважинанын түбүнүн аралыгы кеминде 40 см болсо аткарууга уруксат берилет.

100. Скважинадагы газдын бар экендигин аныктоо шаймандарды колдонуу менен жүргүзүлүшү керек.

101. Газ өткөргүчтөрүнүн тыгыздыгын курулуш ченемдеринде жана эрежелеринде көрсөтүлгөн сыноо ченемдерине ылайык аба басымын сыноо жолу менен текшерүүгө жол берилет.

102. Жогорку тыгыздыктагы полиэтиленден жасалган полиэтилен газ түтүктөрүн шаймандык текшерүү учурунда эксплуатациялоочу уюм сезгич газ издөөчүнү колдонуп, газ түтүктөрүнүн тыгыздыгын текшерүүгө тийиш - 5 жылда бир жолудан кем эмес.

103. Шаймандык техникалык текшерүүнүн натыйжалары боюнча акт түзүлүшү керек, анда аныкталган кемчиликтер жана техникалык абалга баа берилгендигин эске алуу менен, газ түтүгүн андан ары колдонуу мүмкүнчүлүгү, аны оңдоонун же алмаштыруунун зарылдыгы жана мөөнөттөрү жөнүндө корутунду берилиши керек. Техникалык текшерүүнүн акты бул иштерди аткарган уюмдун жетекчиси тарабынан бекитилиши керек.

104. Газ түтүктөрүнүн суу алдындагы кесилиштерин техникалык текшерүулөрү тиешелүү жабдуулары, кийимдери жана даярдалган адистери бар адистештирилген уюм 3 жылда 1 жолудан кем эмес жүргүзүшү керек. Мында, газ түтүгүнүн түбүнө тийиштүү жайгашкан жери жана изоляциялык каптоонун бузулгандыгы белгиленген тартипте бекитилген методикага ылайык такталат.

Суу түтүктөрүндө жана газ түтүктөрүнүн мүмкүн болгон калкып өтүшүнө каршы чаралар көрүлгөн жерлерде бүтүндүктү, жүктөрдү өз ара уюштурууну аныктоо.

Текшерүүлөрдүн жыйынтыгы актыларда же отчеттордо таризделет.

105. Техникалык ченемдик укуктук актыларда белгиленген тартипке ылайык, газ түтүктөрүндөгү газдын чыгышы тез арада жоюлушу керек. Жертөлөлөрдөгү, имараттардын жер алдындагы жерлердеги, коллекторлордогу, жер алдындагы өтмөктөрдөгү, галереялардагы газдын кооптуу концентрациясы аныкталса, газ түтүктөрү токтоосуз өчүрүлүшү, аларды желдетүү чаралары көрүлүшү керек. Тыгыздыгы жоюлганга чейин аларды пайдаланууга тыюу салынат.

106. Керектөөчүлөргө аларды оңдоо менен байланышкан газ түтүктөрүнүн өчүрүлүшү, ошондой эле газ берүүнү калыбына келтирүү убактысы жөнүндө алдын-ала эскертүү керек.

107. Уюм-менчик ээси коргоочу жабууларды оңдоо жана жер астындагы болоттон жасалган газ түтүктөрүнүн андан ары бузулушун болтурбоо боюнча чараларды өз убагында көрүшү керек. Адашкан токтордун зоналарында жана имараттардын жанында адамдардын мүмкүн болгон тыгыны бар газ түтүктөрүндөгү изоляциянын кемчиликтери алгач, бирок алар аныкталгандан кийин бир айдан кечиктирбестен жоюлушу керек.

108. Жер астындагы темир газ түтүктөрүн туташтыруу жана оңдоодо ширетүү жана изоляция иштерин өндүрүү, алардын сапатын контролдоо ушул Эрежелердин 7-главасынын талаптарына жана колдонуудагы техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык жүргүзүлүшү керек.

109. Темир жол менен автомобиль жолдорунун кесилиштериндеги газ түтүктөрү, мурунку текшерүү жана оңдоого карабастан кезексиз шаймандык текшерүүдөн өткөрүлүп, зарыл болсо, жолду негиздөөнү кеңейтүү жана капиталдык оңдоо боюнча оңдолушу же алмаштырылышы керек.

Газ бөлүштүрүү тутумун эксплуатациялоочу уюмдарга темир жолдун, жолдун менчик ээси жолдорду (жолдорду) оңдоо же кеңейтүү жөнүндө жумуш башталганга чейин 1 айдан кечиктирбестен билдириши керек.

110. Өнөр жай коопсуздугу боюнча экспертиза газ түтүгүнүн техникалык абалын аныктоо жана аны андан ары иштетүүнүн ресурсун түзүү максатында жүргүзүлөт.

Өнөр жай коопсуздугунун экспертизасы болот түтүктөрү үчүн 40 жылдан кийин, ошондой эле пайдаланууга берилгенден кийин полиэтилен газ түтүктөрү үчүн 50 жылдан кийин жүргүзүлүшү керек.

Газ түтүктөрүнүн өндүрүштүк коопсуздугун мөөнөтүнөн мурда экспертиза (техникалык диагностикалоо) кылуу болот газ түтүктөрүн дат басуусунан келип чыккан авария, ширетилген бириктирүүлөрдүн бекемдигин жоготуу (жарып чыгуу) учурларында, ошондой эле электр химиялык коргоосуз жогорку дат баскан агрессивдүүлүк топурактарында ченемдик мөөнөттөн жогору болот газ түтүктөрүн көтөрүү (куроо) учурунда дайындалат.

Коопсуз иштөөнүн белгиленген ресурсун (кызматтын белгиленген мөөнөтүн) узартуу боюнча иштерди жүргүзбөстөн газ түтүктөрүн андан ары колдонууга жол берилбейт.

Өнөр жай коопсуздугунун экспертизасы боюнча, газ түтүктөрүнүн техникалык абалын божомолдоо иштери өнөр жай коопсуздугу жаатында аттестациядан өткөн эксперттери бар адистештирилген уюм тарабынан жүргүзүлүшү керек.

11-глава. Газды жөндөө пункттары жана орнотмолору

111. ГЖП, ШГП, ГЖО жана басымдын бириктирилген жөнгө салгычтарынын иштөө шарттамы долбоорго ылайык орнотулуп, технологиялык документтерде (шарттамдык карталарда) чагылдырылышы керек.

112. Турмуш-тиричилик керектөөчүлөрү үчүн шаарлардын жана шаарчалардын ГЖПдагы басымдын жөнгө салгычтарын (бириктирилген жөнгө салгычтар) тууралоо параметрлери 0,003 МПа ашпоого тийиш.

СБK, анын ичинде басымдын жөнгө салгычтарына орнотулган СБК, жөндөгүчтөн кийин иштөөчү максималдуу басым 15% дан ашпаганда газдын чыгышын камсыз кылышы керек; жапкыч клапандын иштешинин жогорку чеги регулятордун төмөнкү агымындагы газдын максималдуу басымынан 25% ашпашы керек.

Эгерде ГЖП кошумча кыскартуу сызыгы болсо, анда басым жөнгө салгыч басымга 10% төмөн, ал эми СБК негизги линияга караганда 10% жогору жөнгө салынат.

ГЖП, ШГП, ГЖО нын жабдууларын, өнөр жай, айыл чарба, жылытуучу казандардын жана башка уюмдарын газ колдонгон орнотмолорун, ошондой эле аралык ГЖП тууралоонун параметрлери долбоор тарабынан белгиленип, ишке киргизилген учурда такталууга тийиш.

113. Жумушчу басымдын 10% ашкан ГЖП, ШГП, ГЖОдан чыгуучу жериндеги газ басымынын термелүүсүнө жол берилбейт. БАЖ үчүн, газдын чыгымын нөлгө чейин азайтууда чыгуучу басымдын максималдуу көбөйүшү жумушчу басымдын 20%дан ашпаганга жол берилет.

Иштөө басымынын жогорулашына же төмөндөшүнө алып келүүчү жөнгө салгычтын иштебей калышы, коопсуздук клапандарынын иштебей калышы, ошондой эле газдын чыгып кетиши авариялык тартипте четтетилиши керек.

114. Газ чыгаруучу түтүктөрдү сактагыч клапандарына ар бир шамга чыккан газ басымынын ар кандай чоңдугу бар жеңилдетүүчү жиптерде туташтырууга тыюу салынат.

115. Газды берүү үзгүлтүккө учураган учурда басымды жөнгө салгычтын жумушуна кошуу СБК иштешинин себеби аныкталгандан кийин жана аны жоюу боюнча чаралар көрүлгөндөн кийин ишке ашышы керек.

116. Газды айланып өтүүчү чубалгы менен жабдууларды жана арматураларды оңдоо үчүн талап кылынган убакыттын ичинде гана, ошондой эле басымдын жөнгө салгычынын ишенимдүү иштешин камсыз кылбаган чоңдукка чейин ГЖП, ШГП же ГЖОнун алдында газдын басымы төмөндөгөн мезгилде берүүгө жол берилет. Жумуш адистин жетекчилиги астында кеминде эки адамдан турган жумушчулар тобу тарабынан жүргүзүлүшү керек.

117. ГЖП имаратында технологиялык, жылытуу жабдуулары жана электр жабдуулары, анын ичинде телемеханика тутумунун жабдуулары үчүн өзүнчө жайлар каралышы керек. Жайлардагы абанын температурасы жабдууларды жана КӨШтү даярдоочу уюмдун паспортторунда белгиленгенден төмөн болбошу керек. Телемеханика тутуму менен жабдылган ГЖПнын технологиялык жана жылытуучу жайлары абанын чектик газдануусун сигнализация менен жабдылууга тийиш.

118. ГЖП имаратынын сыртында, көрүнүктүү жердеги ГЖО тосмосунун жанында, ШГП жана басымдын бириктирилген жөнгө салгычы (мындан ары - БАЖ) шкафтарында эскертүүчү жазуулар болушу керек: “Газ. Өрт коркунучу бар”.

119. ГЖП, ШГП, ГЖО жана БАЖды колдонууда төмөнкүлөр аткарылышы керек:

колдонуунун коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн камсыз кылган нускамада белгиленген мөөнөттөрдө техникалык абалды карап чыгуу;

СБК жана СТК параметрлерин кеминде 3 айда 1 жолу, ошондой эле жабдууларды оңдоо аяктагандан кийин текшерүү;

техникалык тейлөө - 6 айда 1 жолудан кем эмес;

учурдагы оңдоо - эгерде басымды жөнгө салгычтарды, сактагыч клапандарды, телемеханикалык түзүлүштөрдү даярдоочу уюм башка мезгилдерде оңдоону талап кылбаса жылына кеминде 1 жолу;

капиталдык оңдоо - текшерүүлөрдүн жана учурдагы оңдоолордун натыйжалары боюнча түзүлгөн кемчиликтик ведомосттордун негизинде имараттын жабдууларын, өлчөө каражаттарын, жылытуусун, жарыктандыруусун алмаштырганда жана курулуш конструкцияларын калыбына келтирүүдө.

Телемеханизацияланган ГЖП жана ШГП үчүн бир учурдагы оңдоосу менен техникалык тейлөө жана эки техникалык тейлөө жана учурдагы оңдоо менен СБК, СТК текшерүүсүн параметрлерин айкалыштырууга жол берилет.

Телемеханикалаштырылган ГЖПны (ШГП) жабдууларын техникалык диагностикалоо төмөнкү параметрлерди көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берген диагностикалык жабдууларды колдонгон шартта (диагностиканын терс натыйжалары чыккан учурда оң натыйжаларга жеткенге чейин жабдууларды оңдоо) 6 айда 1 жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек:

газ басымын жөндөгүчтүн (ГБЖ) толук жабылуу басымы;

ГБЖнын тыгыздыгы;

ГБЖны тууралоо;

СБКнын максималдуу иштөө басымы;

СБКнын минималдуу иштөө басымы;

негизги СБКнын клапанынын тыгыздыгы;

негизги СБКнын мембранасынын тыгыздыгы;

көмөкчү СБКнын максималдуу иштөө басымы;

көмөкчү СБКнын минималдуу иштөө басымы;

көмөкчү СБКнын клапанынын тыгыздыгы;

көмөкчү СБКнын мембранасынын тыгыздыгы;

СТКнын иштөө баскычы;

СТКнын толук жабылуу басымы;

СТКнын тыгыздыгы;

ГЖПнын чыгуучу бекитүүчү түзүлүштүн тыгыздыгы;

газдын агуу көлөмүн аныктоо,

ошондой эле өлчөөнүн натыйжаларын жана параметрлердин критикалык чектерин чагылдырган протокол түзүү жана ГЖПнын (ШГП) абалын так чагылдырган график түзүү.

(119-пунктун үчүнчү бөлүгү ӨКМнүн 2017-жылдын 30-майындагы № 22 токтому менен киргизилген)

Бул учурда, СБК, СТКнын иштөө параметрлерин текшерүү жана телемеханизацияланган ГЖПга (ШГП) техникалык тейлөө жана оңдоо жүргүзүү алынып салынсын.

(119-пункттун төртүнчү бөлүгү ӨКМнүн 2017-жылдын 30-майындагы № 22 токтому менен киргизилген)

120. ГЖП, ШГП, ГЖОнун техникалык абалын айланып өтүү жолу менен карап чыгууда төмөнкүлөр аткарылышы керек:

жөнгө салгычка чейин жана андан кийин газ басымынын шаймандарын, чыпкадагы басымдын төмөндөшүн, бөлмөдөгү абанын температурасын, шаймандын же самын эмульсиясынын жардамы менен газдын чыкпагандыгын текшерүү;

балканын туура жайгашышын жана рычагдардын илгичинин ишенимдүүлүгүн же СБКнын көтөрүлүшүнүн туткасынын абалын контролдоо;

каттоочу шаймандардын картограммаларын алмаштыруу, учтарды тазалоо жана толтуруу, саат механизмин иштетүү. Кыска мөөнөттүү өчүрүү жана “нөлгө” түшүрүү жолу менен (көрсөтүүчү, каттоо, дифференциалдык жана ушул сыяктуулар) манометрлердин иштей тургандыгын - 15 күндө 1 жолудан кем эмес текшерүү, телемеханизацияланган ГЖП, ШГП, ГЖО үчүн - техникалык абалды текшерүү графигине ылайык текшерүү;

электр жабдуунун, желдетүүнүн, жылытуу тутумдарынын абалын жана иштешин текшерүү, негизги жана көмөкчү жайларды бөлүп турган дубалдардагы жаракалар менен агууларды аныктоо;

имаратты тышкы жана ички карап чыгуу. Керек болсо, жайларды жана жабдууларды булгануудан тазалоо.

БАЖдын техникалык абалын айланып өтүү жолу менен карап чыгуу жер алдындагы газ түтүктөрүн айланып өтүү менен бир мезгилде жүргүзүлөт. Мында, төмөнкүлөр аткарылышы керек:

шаймандын же самын эмульсиясынын жардамы менен газдын чыгып кетишин текшерүү;

жөнгө салгычты тышкы текшерүү, зарыл болсо, булгануудан тазалоо;

тосмонун жана бекитүүчү түзүлүштөрдүн абалын текшерүү.

Текшерүүнүн натыйжалары боюнча аныкталган бузуулар жана кемчиликтер, манометрлердин иштөөгө жарамдуулугу, иштөө шаймандарынын көрсөткүчтөрү жөнүндө маалыматтар 14-тиркемеге ылайык форма боюнча ГЖП, ШГП, ГЖОнун ыкчам журналына киргизилет.

121. ГЖПнын (айланып өтүүсүн) техникалык абалын текшерүү, эреже боюнча, эки жумушчу тарабынан жүргүзүлүшү керек.

Телемеханика тутумдары менен жабдылган, белги берүүчүнү көзөмөлдөгөн газдалуунун сигнализациясы менен жабдууланган, ШГП, ГЖО, ошондой эле БАЖды айланып өтүүгө бир жумушчу тарабынан жүргүзүүгө уруксат берилет.

Газ бөлүштүрүү тутумунун объекттерин иштетип жаткан уюмдарга, бөлүмдөрдүн туруктуу кызматкерлеринин ичинен бир жумушчу ГЖПны айланып өтүүгө уруксат берилет. Бул учурда кошумча коопсуздук чараларын аныктаган атайын нускама иштелип чыгышы керек.

122. Чыпканын тыгылып жабылышынын даражасын текшерүүдө анын үстүндөгү газ басымынын максималдуу төмөндөшү даярдоочу уюм белгилеген чоңдуктан ашпашы керек, бирок 10 кПа ашпашы керек.

Чыпканын кассетасын ажыратуу жана тазалоо ГЖП, ГЖО жайларынан тышкары, тез күйүүчү заттардан жана материалдардан алыс эмес жерде 5 м аралыкта жүргүзүлүшү керек.

123. Сактагыч клапандардын иштөө параметрлерин жөндөө жана текшерүүдө жөнгө салгычтан кийинки жумушчу газ басымы өзгөрбөшү керек.

Иштөө параметрлерин жөндөө жана текшерүү, эгерде коопсуздук клапанынын жооп берүүнүн жогорку чеги ушул Эрежелердин 112-пунктунда көрсөтүлгөн максималдуу иштөө басымынан ашпаса, анда басым жөнгө салуучунун жардамы менен жүргүзүлүшү мүмкүн.

124. ГЖП, ГЖО, ШГП жана БАЖны техникалык тейлөө учурунда төмөнкүлөр аткарылышы керек:

бекитүүчү арматураларды жана сактоочу клапандарды жүрүшүн жана тыгыздыгын текшерүү;

бардык туташуулардын тыгыздыгын текшерип, газдын чыгып кетишин жок кылуу, чыпканы карап чыгуу;

сүртүүчү бөлүктөрдү майлоо жана сальниктерди кайрадан шыкоо;

басымды жөнгө салуучу мембраналарынын сезгичтигин аныктоо жана башкаруу;

КӨШ, СБКга жана басымды жөнгө салгычка импульстук түтүктөрдү үйлөп тазалоо;

СБК жана СТК тууралоо параметрлерин текшерүү.

125. Жыл сайын ГЖП, ГЖО, ШГП жана БАЖны оңдоодо төмөнкүлөрдү аткаруу зарыл:

басымды жөнгө салгычтарды (эгерде өндүрүүчүнүн эксплуатациялык документтеринде башкача каралбаса), аларды коррозиядан жана булгануудан тазалоочу сактагыч клапандары, клапандардын мембраналык абалына чейин тыгыздыгын текшерүү, сүртүүчү бөлүктөрдү майлоо, эскилиги жеткен бөлүктөрүн оңдоо же алмаштыруу, ажыратууга жатпаган конструкциялык түйүндөрдүн түзүлүштөрүнүн бекитилгендигин текшерүү;

жабылуунун тыгыздыгын камсыз кылбаган бекитүүчү клапандарды бөлүү жана жабуу;

ушул Эрежелердин 124-пунктунда саналып өткөн иштер.

126. Жабдууну ажыратууда кыскартуучу чубалгыдагы ажыратуучу түзүлүштөр жабык абалда болушу керек. Өчүрүүчү бөлүктүн чектеринде, өчүрүүчү түзүлүштөрдөн кийин, газдын максималдуу басымына туура келген тыгындар орнотулушу керек.

127. ГЖП электр жабдууларын оңдоо жана күйүп кеткен электр лампаларын алмаштыруу чыңалууну алып салуу менен жүргүзүлүшү керек. Табигый жарык жетишсиз болгон учурда жарылууга жол бербеген көчмө лампаларды колдонууга жол берилет.

128. ГЖП, ГЖОнун жайлары техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык өрттү өчүрүү каражаттары менен жабдылууга тийиш.

Тазалоочу, тез күйүүчү жана башка материалдарды көрсөтүлгөн бөлмөлөрдө сактоого жол берилбейт.

129. Газды жөндөөчү орнотмолор орнотулган имараттар жана курулмалар чагылганга каршы корголушу керек.

12-глава. Суюлтулган көрмүр суутектүү газдардын газ толтуруу  станциялары, газ толтуруу пункттары, автомобилдик газ куюучу жайлары

130. Өндүрүш процесстерин жүргүзгөндө технологиялык жана электр жабдууларынын, газ түтүктөрүнүн техникалык абалы, ГТС, ГТП жана АГКЖдагы санитардык-техникалык курулмалар авариясыз иштөөнү жана персоналдын коопсуздугун камсыз кылууга тийиш.

131. Өндүрүш процесстери бекитилген технологиялык нускамаларга, схемаларга жана эмгекти коргоо боюнча нускамага ылайык жүргүзүлүшү керек.

132. Технологиялык процесстин мүнөзүнө жараша ар бир өндүрүш жайы жана сырткы орнотмо үчүн жарылуу жана өрт коркунучу бар жайлардын категориялары (сырткы орнотмолор) техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык долбоор менен аныкталууга тийиш.

133. Газ түтүктөрүн жана технологиялык жабдууларды техникалык тейлөө, оңдоо атайын нускамалар боюнча ГТСтин иштөө регламенти менен белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

134. АГКЖда тейлөөчү персонал күнү-түнү күзөттө турушу керек. АГКЖ бир нөөмөттө иштеген учурда, жумуштан тышкары мезгилде кароолдун жоопкерчилигине өткөрүлүп берилет. Жумуштагы тыныгуудан кийин АГКЖны күйгүзүү технологиялык жабдууларды, резервуарларды жана газ түтүктөрүн тышкы кароодон өткөндөн кийин жүргүзүлүшү керек.

135. Аварияларды жоюу учурунда нөөмөттү кабыл алууга жана өткөрүп берүүгө тыюу салынат.

136. Технологиялык жабдуулар, газ түтүктөрү, арматура, электр жабдуулары, желдетүү тутумдары, өлчөөчү каражаттары, аварияга каршы коргогуч, ГТС, ГТП жана АГКЖнын өндүрүш аймагындагы тосмолоолор жана сигнализация, алардын бузулгандыгын аныктоо жана аларды өз убагында четтетүү максатында ар бир айда текшерилип турушу керек. Текшерүүнүн натыйжалары 15 жана 16-тиркемелерге ылайык форма боюнча станцияларды күн сайын (ар бир айда) текшерүү журналына жазылат.

137. Иштөө учурунда табылган газдын агып кетишин тезинен жоюу керек.

138. Бузулган агрегаттар, резервуарлар, газ түтүктөрү тыгындарды колдонуу менен ажыратылышы керек.

139. Колдонуудагы бекитүүчү арматуралар, кайтарылган жана тез жүрүүчү клапандар тез жана ишенимдүү өчүрүүнү камсыз кылышы керек. Арматураларды тейлөө жана оңдоо техникалык паспортто же арматуралардын сапатын тастыктаган башка документте белгиленген регламентке ылайык жүргүзүлүшү керек.

Арматуранын кол дөңгөлөктөрү клапанды ачканда жана жапканда айлануу багытын көрсөтөт.

Бекитүүчү арматураны техникалык тейлөө регламентке ылайык, жок дегенде 12 айда 1 жолу, ал эми учурдагы оңдоо – бекитүүчү арматураны ажыратууну талап кылган бузуулар аныкталган учурда жүргүзүлүшү керек.

140. Оңдоо максатында газ түтүктөрүндөгү арматураларды, бурама жана фланецтик кошулмаларды ажыратуу, аларды инерттүү газ же буу менен өчүргөндөн жана тазалангандан кийин жүргүзүлүшү керек. Басымда болгон байланыштарды тартууга тыюу салынат. Фланец туташуусундагы буроолорду ашыкча басым басылгандан кийин гана алып салыңыз.

141. СТКны тууралоо басымы резервуарлардагы жана газ түтүктөрүндөгү жумушчу басымдан 15% ашпашы керек.

142. Резервуарлардын жана газ түтүктөрүнүн технологиялык жабдууларын бузулган жана жөнгө салынбаган СТК менен иштетүүгө тыюу салынат.

143. СТК рычагынын иштөө жөндөмдүүлүгү аларды журналга жазуу менен айына кеминде 1 жолу кыска мөөнөттүү ачуу жолу менен текшерилиши керек.

Клапандардын тууралоо параметрлерин текшерүү, аларды жөндөө атайын стендде же атайын шайманды колдонуу менен жеринде жүргүзүлүшү керек. СТК резервуарларын текшерүү мезгилдүүлүгү 6 айда жок дегенде 1 жолу, калгандары үчүн - учурдагы оңдоо жүргүзүү учурунда, бирок жылына 1 жолудан кем эмес. Сыноодон кийин клапандар пломбаланат, сыноонун натыйжалары 17-тиркемеге ылайык форма боюнча сактагыч клапандардын текшерүүлөрүнүн каттоо журналында чагылдырылат.

Оңдоо же текшерүү үчүн алынган клапандын ордуна, иштей турган СТК орнотулушу керек.

144. ГТС, ГТП жана  АГКЖда колдонулган СКЖны агызуу жана куюу үчүн түзүлүштөр техникалык шарттарга жана стандарттарга ылайык келиши керек. Алар ташылган газга берилген басымда жана температурада туруктуу болууга жана статикалык электр кубатынан корголууга тийиш.

Бузулган түзүлүштөргө, ошондой эле бузулган түзүлүштөргө агызуу операциялары үчүн жол берилбейт.

145. Шлангдардын бириктирүүчү гайкаларын бекемдөөгө, басым астында турган кол жеңдерди ажыратууга, ошондой эле гайкаларды бурап жатканда жана бурап салууда сокку уруучу куралды колдонууга тыюу салынат.

146. Иштеп жаткан насосторду, компрессорлорду кароосуз калтырууга жол берилбейт.

147. Насостун сордуруучу линиясындагы газ басымы берилген температурада суюктук фазасынын каныккан буу басымынан 0,1 - 0,2 МПа жогору болушу керек.

148. Компрессордун чыгаруучу газ түтүгүндөгү газ басымы агызуу температурасында СКГ буусунун конденсация басымынан ашпашы керек.

Компрессордон кийинки газдын максималдуу басымы 1,6 МПа ашпашы керек.

149. Компрессорлорду жана насосторду айдоонун шынаа сыяктуу курларынын статикалык электр тогунан жана алардын бекемдигине жана күчтөрдүн которулушуна терс таасирин тийгизүүчү май, суу жана башка заттардын киришинен корголушу керек.

150. Пайдалануу документтеринде каралбаган компрессорлор жана насостор үчүн майлоочу майларды колдонууга тыюу салынат.

151. Насостук-компрессордук бөлүмдөгү майлоочу материалдардын көлөмү, алар жабык идиште сакталган шартта, алардын күнүмдүк керектөөсүнөн ашпашы керек.

152. Станциялардын (пункттардын) насостук-компрессордук бөлүмдөрүндө, темир жолдон агызуу эстакадасында, резервуар паркынын жана май куюучу колонкалардагы, АГКЖ аймагында, ошондой эле оттуу жумуш учурунда оңдоо, күнүмдүк иш учурунда насостор жана компрессорлор токтотулушу керек.

153. Компрессорлор жана насостор авариялык өчүрүүгө дуушар болушат:

эгерде газ чыкса жана бекитүүчү арматуралар бузулган болсо;

титирөөнүн, бөтөн ызы-чуунун жана тыкылдоонун пайда болушу;

подшипниктердин жана тыгыздагычтардын иштен чыгышы;

май менен суунун жол берилген параметрлеринин өзгөрүшү;

электр кыймылдаткычынын, иштетүүчү арматуралардын иштен чыгышы;

түтүктүү бирикмелердин, шынаа сыяктуу курлардын жана алардын тосмолорунун бузулушу;

кирген жана чыккан түтүктөрдөгү газдардын номердик басымынын жогорулашы же төмөндөшү;

жайлардагы газдануунун белгиленген ченден ашык жогорулашы;

келүүчү-чыгуучу желдетүүнү өчүрүү;

механикалык берүүлөрдүн жана келүүлөрдүн иштебей калышы.

154. Иштеп жаткан технологиялык жабдыктардагы газдын чыгып кетишин жоюуга жол берилбейт.

155. Өчүп калган же иштен чыккан автоматикасы, авариялык желдетүүсү, ошондой эле чыгуучу тутумдардын желдеткичтерин тосмолоо менен насостордун жана компрессорлордун иштешине тыюу салынат.

156. Иштөө шарттамы, иштеген убакыттардын саны жана компрессорлордун жана насостордун иштешиндеги бузуулар байкалгандыгы жөнүндө маалыматтар 18 жана 19-тиркемелерге ылайык форма боюнча журналдарда катталышы керек.

157. Технологиялык жабдууларды техникалык тейлөө, учурдагы жана капиталдык оңдоо ушул Эрежелердин талаптарына ылайык иштелип чыккан технологиялык нускамаларга жана аны орнотуунун, жөндөөнүн жана эксплуатациялоонун тартибин жөнгө салуучу - жабдууларды чыгаруучу уюмдун документтерине ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

158. ГТСке (ГТП) белгиленген тартипте окуудан өткөн желдетүү тутумдарынын иштешине жооптуу адам дайындалсын.

159. Ар бир желдетүү тутумуна шарттуу белги жана катардык номер берилиши керек, алар желдеткич сыртына же аба өткөргүчүндөгү желдеткичтин жанына ачык өчпөс боек менен колдонулат.

160. Ар бир желдетүү тутуму үчүн паспорт түзүлүшү керек, анда орнотуу схемасы, анын иштеши, желдеткичтин жана электр кыймылдаткычтын түрү жана мүнөздөмөлөрү, оңдоо жана жөндөө жөнүндө маалыматтар көрсөтүлөт. Желдетүүчү жарылууга туруштук бериши керек, газдардын жана буулардын аба менен жарылуучу аралашмаларынын категориясына, ошондой эле газдардын жана буулардын аба менен жарылуучу аралашмаларынын тобуна, алуунун температурасына ылайык келиши керек.

161. Жарылуу коркунучу бар жайларда желдетүү тутумдарын ишке киргизүү технологиялык жабдуулар башталаардан 15 мүнөт мурун жүргүзүлүшү керек.

162. Желдетүүчү тутумдар тарабынан аба алынган жерлерде, СКГ буусунун жана башка зыяндуу заттардын пайда болуу мүмкүнчүлүгү алынып салынышы керек.

163. Келүүчү желдетүү тутумдары токтотулганда аба өткөргүчтөрүндөгү кайра келтирүүчү клапандар жабык болушу керек.

164. Желдетүүчү тутумдарды техникалык тейлөөнүн жана оңдоонун тартиби өндүрүштүк желдетүүнүн колдонулушу боюнча жобо жана нускамасы менен аныкталат. Желдеткичти же электр кыймылдаткычын оңдоп бүткөндөн кийин, желдетүүчү орнотмону ишке киргизүү жөндөө иштерин аткаруу керек. Оңдоо жана жөндөө жөнүндө маалымат желдетүү тутумунун паспортуна катталат.

165. Пайдалануу техникалык мүнөздөмөлөрүн текшерүү максатында желдетүү тутумдарынын сыноолору жылына 1 жолудан кем эмес, ошондой эле абаны курчап турган чөйрөнү талдоонун канааттандырарлыксыз натыйжалары болгон учурларда орнотмолорду реконструкциялап, жөнгө салгандан жана капиталдык оңдоодон өткөндөн кийин жүргүзүлүшү керек.

Желдетүү тутумдарын жөндөө жана сыноо адистештирилген уюмдар тарабынан жүргүзүлүшү керек. Сыноонун натыйжалары боюнча техникалык отчет түзүлөт, анда жумушчу аймакта кадимки санитардык-гигиеналык шарттарды камсыз кылуу үчүн желдетүү тутумдарынын натыйжалуулугун баалоо жана желдетүү тутумдарынын иштөө шарттамы боюнча көрсөтмөлөр камтылышы керек.

166. Желдетүү тутумдарынын конструкциясындагы бардык өзгөрүүлөр бекитилген долбоорлордун негизинде киргизилиши тийиш.

167. ГТСтин аймагында бир эле мезгилде жайгашкан темир жол чоң идиштердин саны долбоордо каралган төгүү постторунун санынан ашпашы керек.

168. Темир жол чоң идиштеринен суюлтулган газдарды чыгарууга даярдануу боюнча операциялар маневр иштери бүткөндөн кийин, идиштерди темир жол трассасына бекиткенден кийин, учкун чыкпаган материалдан жасалган бут кийимдерди цистерналардын дөңгөлөктөрүнүн астына орнотуп, локомотивди ГТС аймагынан чыгарып салгандан кийин жүргүзүлүшү керек.

169. Түшүрүү иштерин жүргүзүүдө жана газ баллондуу автоунааларда май куюуда, СКГны өткөрүп берүү үчүн насостор менен жабдылган автоцистерналардан тышкары, транспорттук каражаттардын кыймылдаткычтары токтотулушу керек. Кыймылдаткычтарды резина-кездемеден жасалган түтүктөр ажыратылып, ажыраткыч түзүлүштөргө тыгындар орнотулгандан кийин гана иштетүүгө жол берилет.

170. Темир жол жана автоунаа идиштери, резина кездемеден жасалган түтүктөр, алардын жардамы менен толтуруу же төгүү жүргүзүлөт, жерге негизделиши керек. Түзүлүштөрдү жерге туташтыруучу түзүлүштөн ажыратууга, жүктөө жана түшүрүү иштери аяктап, идиштерди клапандарынын бириктиргичтерине тыгындарды орноткондон кийин гана уруксат берилет.

171. Чагылган түшкөндө, ошондой эле ГТС, ГТПнын өндүрүштүк аймагында жана АГКЖнын аймагында ысык жумуш учурунда суюлтулган газдарды агызып, толтурууга жол берилбейт.

172. Темир жол жана автомобилдик идиштерден газды төгүүгө  темир жол  эстакадасын, резервуар паркынын жетиштүү деңгээлде жарыктандыруу жана кеминде үч адамдан турган бригаданы дайындоодо түн ичинде жол берилет.

173. Темир жол жана автоунаа идиштеринде төгүү иштери устаттын, ал эми майрам жана дем алыш күндөрү - станциядагы нөөмөттөгү жооптуу адамдын уруксаты менен жүргүзүлүүгө тийиш.

174. Коммуналдык-тиричилик керектөөсү жана автомобиль транспорту үчүн керектөөчүлөргө алынган жана берилген газдар күйүүчү көмүр суутек газдары үчүн техникалык мүнөздөмөлөрдү белгилеген стандарттардын жана техникалык регламенттердин талаптарына шайкеш келиши керек.

175. Сынамаларды алууну контролдоо жана жыштыгы, ошондой эле газдын жыттын (жыттануу) интенсивдүүлүгү техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык ГТС, ГТП, АГКЖ колдонуучу уюмдар тарабынан аныкталууга тийиш. Текшерүүлөрдүн натыйжалары газдын жыттанган интенсивдүүлүгү жөнүндө сыноо актысына таризделиши керек, анда газдан үлгү алынган жер, сыноо күнү, сыналган жердеги абанын температурасы, тажрыйбанын номери жана өлчөөлөрдүн натыйжалары көрсөтүлөт.

Газ басымынын чоңдугу долбоорго дал келиши керек.

176. Газ өткөргүчтөрүндө бекитүүчү түзүлүштөр суу соккуларынын жаратпаш үчүн салмактуулук менен ачылыш керек.

177. Резервуарларды, автоцистерналарды жана баллондорду буу фазасын атмосферага чыгаруу менен андагы басымды төмөндөтүү жолу менен толтурууга тыюу салынат.

178. Темир жол цистерналарынан газдарды чыгаруу учурунда резервуардагы жана кабыл алуучу резервуардагы басымды жана газдын деңгээлин үзгүлтүксүз көзөмөлдөө камсыз кылынышы керек. Түшүрүү иштерин аткаруучу персонал менен насос-компрессор бөлүмүнүн операторлорунун ортосунда техникалык байланыш сакталышы керек.

179. СКГ төгүү жана жүктөө учурунда куюучу, түшүрүүчү жана бөлүштүрүүчү станцияларды, темир жол жана автомобиль бактарын, газ баллондуу унааларды кароосуз калтырууга тыюу салынат.

Авто идиштерди толтуруп жана автомобилге май куюп жатканда, атмосферага СКГ бөлүп чыгарбоо керек.

Композиттик материалдардан жасалган жана корпустун тунук дубалдары бар тиричилик баллондорун толтурууга жол берилет, алар СКГнын буу жана суюк фазаларынын ортосундагы аралыкты визуалдык көзөмөлдөөнү камсыз кылышат. Мындай ишти жүзөгө ашыруу боюнча технологиялык нускамаларда коопсуздук жана көзөмөлдөө боюнча бардык чаралар көрүлүшү керек.

Автотранспорттук каражаттарда колдонууга арналбаган АГКЖга баллондорду толтурууга тыюу салынат, алардын тыгыздыгын кийинчерээк аныктоо үчүн баллондорго СКГны тандоо боюнча иштерден кошулбайт.

180. Баллондорду толтуруу үчүн газ менен камсыз кылган газ түтүктөрүндөгү суюк фазанын басымы алар иштелип чыккан жумушчу басымдан ашпашы керек.

181. Резервуарларды жана баллондорду толтурууда, көзөмөлдөөнү уюштурууда, күтүүдө, тейлөөдө жана оңдоодо ашыкча басым астында иштеген жабдуунун өнөр жай коопсуздугун камсыз кылуу эрежелеринин талаптары аткарылышы керек.

182. Резервуарларды толтуруунун максималдуу деңгээли баллондор жана жер үстүндөгү цистерналар үчүн геометриялык сыйымдуулуктун 85%, жер астындагы цистерналар үчүн 90% ашпашы керек.

183. Баллондорго толтурулган газдын белгиленген салмагына жеткенде толтурууну токтотуучу автоматтык түзүлүштөр менен жабдылган тараза орнотмолоруна толтурулган баллондор чек таразасында таразалоо менен туш келди текшерилүүгө тийиш.

Автоматтык орнотмолордун иштөө сапаты 20-тиркемеге ылайык форма боюнча толтурулган баллондордун салмагын контролдоо реестрине жазуу менен сменада кеминде 2 жолу уста тарабынан көзөмөлдөнүшү керек.

Автоматтык шаймандар менен жабдылбаган орнотмолорго толтурулган бардык баллондор таразаланып, контролдоого тийиш.

184. Таразалоо жолу менен толтуруу даражасын контролдук текшерүү үчүн сыйымдуулугу 1 л - 10 г ашпаган, 5 л - 20 г ашык эмес, 12 л - 50 г, 27 жана 50 л - ашык эмес баллондордун таразанын тактыгынын четтөөсүн камсыз кылган тараза колдонулушу керек. 200 г. Жумуш нөөмөтү башталганга чейин таразаны кадимки гира-эталондун жардамы менен уста текшерип чыгышы керек.

185. Атмосферага СКГ уулантуу менен резервуарлардагы жана баллондордогу ашыкча газды алып салууга тыюу салынат.

186. Бардык толтурулган баллондордо желдетүүнүн (клапандын) тыгыздыгы жана оюк менен бириктирилгендиги текшерилиши керек. Текшерүү ыкмалары технологиялык нускамалар менен аныкталууга тийиш. Текшерүүдөн кийин, бир сайгычты клапандын туташуусуна сайып коюу керек. Орнотулган сайгыч, ташуу же сактоо учурунда клапанды байкабай ачкан учурда тыгыздыгын камсыз кылышы керек.

187. Эгерде автоунаанын баллонунун арматурасынан жылчык табылса, анда автоунаанын баллондорундагы газ резервуарларга төгүлүшү керек.

188. ГТС жана ГТП куюучу цехинде бир эле учурда жайгашкан баллондордун саны толтуруу орнотмолорунун жалпы сааттык өндүрүмдүүлүгүнүн жарымынан ашпашы керек, ошол эле учурда баллондорду коридорлорго жайгаштырууга тыюу салынат.

189. Баллондорду жылдырууда жана жүктөө-түшүрүү иштерин жүргүзүүдө, алардын түшүп кетишине жана бузулушуна жол бербөө чаралары көрүлүшү керек.

190. Жүктөө-түшүрүү жайларына коюлган толтурулган жана бош баллондордун саны толтуруу бөлүмүнүн суткалык өндүрүмдүүлүгүнөн эки эседен ашпоого тийиш.

191. Техникалык күбөлөндүрүүдөн жана оңдоодон мурун резервуарлар жана баллондор газдан бошотулушу керек, бууланбаган калдыктар болбошу жана кылдаттык менен иштетилиш (газсыздандырылган) керек.

192. Резервуарларды жана СКГ баллондорун тазалоо төмөнкү жолдордун бири менен жүзөгө ашырылышы керек: аларды бууга бышыруу жолу менен (жер алдындагы аткарууда идиштерди кошпогондо), инерттүү газ менен үйлөп же жылуу сууга толтуруу. Эгерде өндүрүүчүнүн эксплуатациялык документтеринде башкача каралбаса, суунун температурасы кеминде 5 ° C жана 40 ° Cдан жогору болбошу керек. Идиштерди иштетүү убактысы жылуулукту алып жүрүүнүн температурасына жараша технологиялык нускамалар менен аныкталат.

Резервуарларды буу жана суюк газ түтүкчөлөрүнөн тыгыны менен ажыраткандан кийин тазалоо керек.

193. Атайын жабдылган посттордо, жергиликтүү соргуч менен камсыздалган өрт коопсуздугунун стандарттарынын талаптарына ылайык А категориядагы бөлмөдө жумуштар аткарылган шартта, иштетилбеген баллондордогу бекитүүчү шаймандарды алмаштырууга жол берилет.

Тазаланбаган баллондорду алынып салынган бекитүүчү шаймандар менен сактоого же нөөмөт аяктагандан кийин аларды үйдүн ичинде калтырууга тыюу салынат.

194. Резервуарлардагы жана баллондордогу басымды атмосферага чейин төмөндөтпөстөн, аларды кыскартууга, ошондой эле уудан арылтуу үчүн абаны колдонууга жол берилбейт.

195. Уудан арылтуунун сапатын идиштин түбүнөн алынган аба үлгүлөрүн талдоо жүргүзүү менен текшерүү керек. Уудан арылткандан кийин сынамыктагы суюлтулган газдардын концентрациясы газдын төмөнкү күйүүчү чегинин 20% ашпашы керек.

Баллондордун уудан арылтуунун натыйжалары 21-тиркемеге ылайык форма боюнча газсыздандырылган баллондорду каттоо журналында чагылдырылат. 

196. Резервуарлардын ичинде иштеп жатканда, эксплуатациялоочу уюм тарабынан иштелип чыккан эмгекти коргоо боюнча нускамада каралган коопсуздук чаралары сакталууга тийиш.

197. Резервуарлар ашыкча басым астында иштеп жаткан жабдуулардын өнөр жай коопсуздугун камсыз кылуу эрежелерине ылайык, ГТС, ГТП, АГКЖтин жетекчисинин жазуу жүзүндөгү уруксатынын негизинде текшерүүдөн же оңдоодон кийин пайдаланууга берилиши керек.

198. Резервуарлардан чыгарылган чөкмөлөр нымдуу бойдон сакталып, атайын бөлүнгөн жерде жок кылуу үчүн станциянын аймагынан токтоосуз чыгарылышы керек.

Пирофордук чөгүндүлөрү бар газ түтүктөрүнүн бөлүктөрү демонтаждалып, ачылган күнү коопсуз жерде сакталышы керек.

199. Резервуарларды жана баллондорду жууп, сыноодон өткөргөндөн кийин суу канализация тутумуна СКГ түшүүсүн эске албаганда, седиментациялык бактар аркылуу гана канализация тутумуна төгүлүшү керек. Тундургучту мезгил-мезгили менен тазалап, таза суу менен жууп туруш керек. Тундургучтан чыккан булганууну санитардык-эпидемиологиялык кызмат атайын бөлүп берген жерлерге алып салуу керек.

200. Агынды сууларды тазалоо жана жарылуучу жана өрт коркунучу бар продукцияны жок кылуу боюнча иш-чаралар канализация тутумунда СКГнын жарылуучу концентрациясынын пайда болушун жокко чыгарууга тийиш.

201. Кызматкерлер өрт коопсуздугу жаатындагы техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарын аткарган шартта, өзгөчө учурларда ачык отту, учкунду (от жумушту) колдонуу менен оңдоо иштерине жол берилет.

202. Автоунаалардын АГКЖга, ГТС жана ГТПнын өндүрүш зонасына от менен иштөө учурунда киришине жол берилбейт.

203. Өндүрүш аймагынын жайларында от жумуштарын аткаруунун бүткүл мезгилинде механикалык желдетүү иштеши керек.

204. От жумуштары аткарылып жаткан убакта негизги өндүрүштүк иш (түшүрүү жана жүктөө) токтотулушу керек.

Өндүрүш аймагынын желдетүү тутумдары күйгүзүлүшү керек.

Станциядагы от жумуштарынын алдында жана учурунда аба мейкиндигин, жумушчу аянттан кеминде 20 м алыстыктагы СКГ буусунун курамына анализдөө керек.

Абада СКГ буулары болгондо, концентрацияга карабастан, от жумуштары токтотулушу керек.

205. Аймактар, станциялардын жана пункттардын өндүрүштүк жайлары өрт өчүрүүнүн биринчи каражаттары менен камсыздалышы керек.

206. ГТС, ГТП  жана АГКЖ үчүн тышкы телефон байланышы жана диспетчердик билдирүү берилиши керек. Ар бир телефондо авариялык кызматтын телефон номерлери жазылган тактачасы болушу керек.

207. Станциялардын (пункттардын) өздүк курамына тамеки тартууга тыюу салынгандыгы жөнүндө эскертүү берилиши керек, ал эми ачык оттун колдонулушуна тыюу салынгандыгы жөнүндө эскертүү белгилери аймакка илинет.

208. Таза жана колдонулган аарчыган материал капкагы бекем жабылган темир кутучаларда өзүнчө сакталышы керек. Тазалоочу материалдарды шаймандарда, тепкичтерде же аянтчаларда калтырууга тыюу салынат.

209. ГТС, ГТП жана АГКЖ Газ насостук станциясынын, газ насостук станциясынын жана газ толтуруучу станциясынын аймагы бөтөн нерселерден, күйүүчү материалдардан жана ар кандай таштандылардан тазаланууга тийиш. Унаа жолдору жана өтмөктөр акысыз болушу керек.

Аймакта өндүрүш процесстерине арналбаган материалдарды кампалоого жана сактоого тыюу салынат.

210. Өндүрүшкө тиешеси жок адамдар резервуардык парктын аймагына жана жарылуучу өрт коркунучу бар жайларга киргизилбейт.

211. Көп күйүүчү май куюучу жайлардын аймагындагы СКГнын автотранспортуна май куюучу аянтчалары өзүнчө кирүү жана чыгуу пункттары болушу керек, аянтчалардын алдында автоунаалардын кирүүсүнө чектөө коюлушу керек.

Аймакка кирүүгө жана жүргүнчүлөрү бар унааларга май куюуга тыюу салынат.

212. ГТС, ГТП жана АГКЖ аймактарында негизги иштерге байланышпаган жумуштарды жасоого тыюу салынат.

213. Керектөөчүлөргө СКГ берүү, анын ичинде газ баллондуу автоунааларга май куюу тартиби ушул Эрежелердин жана колдонуудагы ченемдик укуктук актылардын талаптарын эске алуу менен иштелип чыккан өндүрүштүк нускамада белгилениши керек.

214. СТС ташуу үчүн автомобиль транспорту, ГТС, ГТП жана АГКЖ май куюучу жайлардын аймагындагы жүктөрдү жүктөө жана түшүрүү иштерин жүргүзүү тартиби Кыргыз Республикасында кооптуу жүктөрдү автомобиль транспорту менен ташуунун коопсуздугун камсыз кылуу эрежелеринин талаптарына ылайык келиши керек.

215. ГТСтин өндүрүш зонасына, ГТП, АГКЖнын аймагына кооптуу жүктөрдү ташыган автоунаалардын кире беришинде, чыккан түтүккө учкун өчүргүч орнотулууга тийиш.

13-глава. Резервуардык, буулантма жана топтук баллондук орнотмолор

216. Резервуардык жана топтук баллон орнотмолорунун жөнгө салгычтарынан кийинки СКГ басымы долбоордун талаптарын жана ишке киргизүүнүн натыйжаларын эске алуу менен эксплуатациялоочу уюм тарабынан белгиленет.

Турмуш-тиричилик багытында колдонулган СКГ буусунун максималдуу жумушчу басымы 0,004 МПа ашпашы керек.

ПЗК жана СТК орнотмолору максималдуу жумушчу басымдын 1,25 жана 1,15 ашпаган басымына ылайыкташтырылышы керек.

217. Резервуардык, буулануу жана топтук баллон орнотмолорунун эксплуатациялоо тартиби ушул Эрежелердин, ашыкча басым астында иштеген шаймандардын өнөр жай коопсуздугун камсыз кылуу эрежелеринин, өндүрүүчүлөрдүн сунуштарын эске алуу менен иштелип чыккан техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык келиши керек. Мында төмөнкүлөр каралышы керек:

ашыкча басым астында иштеп жаткан шаймандардын өнөр жай коопсуздугун камсыз кылуу эрежелери жайылтылган резервуарларды жана бууландыргычтарды эксплуатациялоо бөлүгү боюнча ушул Эрежелердин 12-главасынын талаптарын сактоо;

газ түтүктөрүн айланып өтүү менен бир мезгилде резервуар орнотмолорунун жабдууларынын техникалык абалын тышкы текшерүүнү жүргүзүү;

3 айда 1 жолудан кем эмес басымдын жөнгө салгычтарынын жана сактагыч клапандарынын иштешин жана тууралоо параметрлерин текшерүү;

12 айда 1 жолудан кем эмес жөнгө салуучу, сактоочу жана бекитүүчү арматураларды ажыратуу менен орнотмолорду учурдагы оңдоо.

Аткарылган жумуштар жөнүндө маалымат эксплуатациялык документтерге киргизилиши керек.

Жер астындагы резервуарлардын коргоочу клапандары 12 айда 1 жолудан кем эмес жөнгө салынып турушу керек.

218. Атайын курулушта же имараттын курулушунда жайгашкан баллон орнотмолорун тейлөө жана алардагы баллондорду алмаштыруу кеминде эки жумушчу тарабынан жүргүзүлүшү керек.

219. Бузук түзүлүштөр менен иштетүүгө жол берилбейт.

220. Пропан курамы азайган СКГны колдонууда, резервуардагы орнотмолорду бууландыргычтар менен жабдуу сунушталат, бууланткычтарга муктаждык долбоор менен аныкталат.

221. Жылуулук алып жүрүүчү сыйымдуулук бууландыргычтарга суюлтулган газдар менен толтургандан кийин гана берилиши керек.

222. СКГ резервуарларга түшөөрдөн мурун, орнотмолордун, автоцистерналардын жана шлангдардын жабдуулары текшерилүүгө тийиш.

Иштетилген мүчүлүштүктөр аныкталганда, резервуарларды кезектеги иликтөө мөөнөтү аяктаганда, агызуучу түтүктөрдүн гидравликалык сыноолору, калдык басымы жок жана өрттү өчүрүүнүн биринчи каражаттары жок болгондо СКГны төгүүгө тыюу салынат.

223. Агызуу-куюу мезгилиндеги СКГ автоидиштери жана резервуарлар, эгерде автоидиштин конструкциясында башкача каралбаса, суюк жана буу фазаларында түтүктөр менен туташтырылышы керек. Автоидиштер жана шлангдар агызуудан мурун жерге туташтырылышы керек. Автоидишти жерге туташтыруу шайманынан ажыратууга, желдетүү бирикмелерине тыгындарды агызуу жана орнотуу аяктагандан кийин гана жол берилет.

Жай мезгилинде, автоидиштерди газдын басымы резервуарларга караганда бир топ жогору болгондо, суюлтулган газды идиштерге суюктук фазасынын туташтыргыч шлангалар аркылуу гана төгүүгө болот.

224. Резервуарларды толтурганда ашыкча газды атмосферага СКГны ууландыруу жолу менен чыгарууга тыюу салынат. Түшүрүү иштери жүргүзүлүп жаткан жерлерде чоочун адамдардын болушуна жана ачык оттун колдонулушуна жол берилбейт.

225. Резервуарлардан ашыкча СКГ, бууланбаган калдыктарды төгүү суюлтулган газ куюлган идиште жүргүзүлүшү керек.

226. Резервуарларды толтургандан же баллондорду алмаштыргандан кийин туташтыруулардын тыгыздыгын текшерүү керек. Табылган СКГнын агып кетишин тезинен жоюу керек.

227. Суюлтулган газдардын топтук резервуардык орнотмолору өрттү өчүрүүнүн биринчи каражаттары менен камсыздалышы керек.

228. Топтук баллондук орнотмолордун шкафтары жана жайлары, резервуардык жана буулануу орнотмолорунун тосмолору эскертүүчү жазмалар менен камсыздалышы керек: “Газ. Өрт коркунучу бар”.

229. Имараттардын сыртындагы баллондор бекитилүүчү шкафтарга же баллондордун жана редукторлордун үстүн жаап турган бекитилүүчү капкактардын астына жайгаштырылышы керек. Шкафтар жана капкактар күйбөй турган материалдардан жасалып, желдетүү үчүн жогорку жана төмөнкү бөлүктөрүндө желдеткичтер болушу керек. Дубалдардагы баллондор биринчи кабаттын эшиктеринен жана терезелеринен кеминде 0,5 м аралыкта жана жертөлөнүн жана жер төлөлөрдүн терезелеринен жана эшиктеринен, ошондой эле кудуктардан жана суу төгүүчү бассейндерден 3 м аралыкта орнотулушу керек.

Баллондордун жана баллондордун астына салынган шкафтар чөгүүнү эсепке албаганда, отко чыдамсыз негиздерге орнотулуп, бийиктиги 0,1 м кем эмес жана имараттардын негиздерине же дубалдарына бекитилиши керек.

14-глава. Өнөр жай, айыл чарба уюмдарынын жана калкты турмуш-тиричилик жактан тейлөөчү уюмдардын өндүрүштүк мүнөздөгү ички газ түтүктөрү жана газ колдонуучу орнотмолору

230. Газ түтүктөрү тартылган жана газ колдонуучу орнотмолор жана арматуралар орнотулган жайлар техникалык тейлөө жана оңдоо үчүн жеткиликтүү болушу керек. Аларды кампаларга, устаканаларга ж.б.у.с. пайдаланууга тыюу салынат.

231. Персоналдын туруктуу катышуусу менен болгон казан жайлары газ берүүнүн автоматтык түрдө өчүрүлүшү менен көмүртек кычкыл газынын концентрациясына байкоо жүргүзүү тутуму каралышы керек.

 Эгерде бөлмөдө көмүртек кычкыл газы мор аркылуу абага чыккан газ жабдуулары каралган болсо, көмүртек кычкыл газынын концентрациясын көзөмөлдөөчү шаймандарды орнотуу керек.

Газдын булгануусун автоматташтырылган контролдоо тутумдары (жекече) өнөр жай коопсуздугун камсыз кылуу, авариялардын алдын алуу жана алардын кесепеттерин локалдаштыруу боюнча чараларга (аракеттер) кирет.

Көмүртек кычкыл газын көзөмөлдөөчү шаймандар жумуш убактысы учурунда полдон же жумушчу аянтчадан 150 - 180 см жогору, ошондой эле  артта турган дем алуу зонасында казандын алдындагы жумушчу стол  полдон же жумушчу аянтчадан 100 - 130 см аралыкта орнотулат.

Мындан тышкары, казан бөлмөсүнүн ар бир 200 м2 жерине 1 билдиргич орнотулууга тийиш, бирок ар бир бөлмөгө 1ден кем эмес, камсыздоочу аба берүүчү пункттардан жана ачык желдеткичтерден 2 м жакын эмес аралыкта орнотулушу керек. Билдиргичтерди орнотууда, өндүрүүчүнүн орнотуу боюнча көрсөтмөлөрүн эске алуу керек, бул кыймылдуу аба агымынан көмүртек кычкыл газынын концентрациясын өлчөөнүн тактыгына, от казанындагы салыштырмалуу нымдуулукка, жылуулук нурлануусуна, чаңга (чаңдуу бөлмөлөрдө) терс таасирин максималдуу түрдө алып салууга тийиш.

232. Газ түтүктөрүн жүктөөгө жана аларды тирөөч конструкциясы жана жерге негиздөөчү катары колдонууга тыюу салынат.

233. Чатыр үстүндөгү от казандарга газ берүү, эреже боюнча, орто же жогорку басымдагы тармактардан (0,6 МПа чейин) жүргүзүлүшү керек.

234. Чатырдагы от казандардагы газ басымын төмөндөтүү ШГП же ГЖОдо жүргүзүлүшү керек.

ШГП жана ГЖОну имараттын чатырына же чатырдагы буу казанынын сырткы дубалына коюуга уруксат берилет.

235. ГТО жана газ поршендик агрегаттары (мындан ары - ГПА) бар газды керектөө объекттерин долбоорлоо ушул Эрежелердин талаптарына жана газды керектөөчү орнотмолордо колдонулуучу курулуш долбоорлоо ченемдерине, ошондой эле аны куроону, жөндөөнү жана эксплуатациялоонун тартибин жөнгө салуучу ГТО, ГПАны даярдоочу уюмдардын документтерине ылайык жүргүзүлөт.

236. Газ колдонуучу орнотмолор автоматтык күйгүзгүчтөр менен жабдылууга тийиш.

100 кВттан жогору кубаттуулуктагы газ колдонуучу орнотмолор үчүн күйүүчү түзүлүштөр (күймөлөр) бекитилген арматуранын тыгыздыгын көзөмөлдөөчү автоматтык түзүлүш менен жабдылууга тийиш.

Газдын күйүү процессин көзөмөлдөө жана башкаруу үчүн шаймандар менен жабдылбаган жана авариялык абалдан коргонуучу газ колдонуучу орнотмолордун иштөөсүнө тыюу салынат.

237. Газ колдонгон орнотмолор үчүн газ түтүктөрүнүн КОТ от жагуучу бөлүгүнүн кесилиши газ агымы боюнча акыркы сактагыч бекитүү клапанына чейин жүргүзүлүшү керек.

От жаккычтар менен иштелип чыккан от казандарда от алуучу шарттамында күйгүзгүчтө жалындын болушун жана башкарылышын камсыз кылган жана от казандын иштешинин бардык шарттамдарында, анын ичинде от алдыруу шарттамында негизги отту жалындын тандап башкарылышын камсыз кылган коопсуздук-от алдыруу шаймандары, жалындаган от жагуучуларга гана орнотулушу мүмкүн.

Калган отундарды (топту) күйгүзүүнү камсыз кылган, башкарылуучу факел менен от алдыргычтар тобу менен жабдылган газ менен иштөөчү орнотмолордо, газдын агымындагы биринчи өчүрүү клапанын кадимкидей орнотууга жол берилет.

238. Газ колдонуучу орнотмолор төмөнкү учурларда газды берүүнү токтотуучу технологиялык коргонуу тутуму менен жабдылууга тийиш:

от жагуучу отун өчүрүү;

от жагуучунун алдындагы газ басымынын туруктуу иштөө чегинен чыгып кетиши;

күйүүчү абанын жетишсиздиги;

мештеги суюлтууну азайтуу (желдин астында иштеген мештерден тышкары);

аралыктан жана автоматтык башкаруу орнотмолорундагы жана өлчөөчү каражаттарындагы электр кубаттуулугун үзгүлтүккө учуратуу же чыңалууну жоготуу.

239. Ар бир газ колдонуучу орнотмо тосмолоо менен жабдылууга тийиш, ал от алдыруучу түзүлүштө жалын болбосо мешке газ берүүнү жокко чыгарат.

Ал өчүрүлгөндө же иштебей калганда, коопсуздук автоматикасы кол менен иштеген шарттамда газ менен иштөөчү жабдыкка газ жеткирүү мүмкүнчүлүгүн жабышы керек.

Коопсуздукту жана башкарууну автоматташтыруу газ колдонуучу жабдууларды автоматтык шарттамда иштетүүнүн регулятивдик процессин камсыз кылышы керек, бул процессте эксплуатациялык персоналдын кийлигишүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруу керек.

240. Эгерде отту күйгүзүп жатканда же жөнгө салуу процессинде жалындын үзүлүшү, ачылышы же өчүрүлүшү пайда болсо, анда от жагуучуга жана от алдыруучу түзүлүшкө газ берүүнү токтоосуз токтотуу керек.

Технологиялык нускамада белгиленген мөөнөттө мештин жана газ түтүктөрүнүн иштен чыгышынын себебин, ошондой эле от жагуучу клапандарынын тыгыздыгын текшергенден кийин, кайра күйгүзүүгө уруксат берилет.

Казандын коопсуздук газ түтүктөрүн жана газ күйүүчү орнотмолору от аркылуу үйлөөгө тыюу салынат.

241. Иштеп жаткан газды колдонуучу орнотмону тейлөө персоналынын туруктуу көзөмөлүсүз таштап кетүүгө жол берилбейт.

Нөөмөттү кабыл алууда жана өткөрүп берүүдө нөөмөттүн журналы газ колдонуучу блоктун иштеши жөнүндө, анын ичинде техникалык шаймандардын иштөө параметрлери, аларды текшерүүнүн жана сыноонун натыйжалары, шаймандардын аныкталган бузуктары, газды башкаруу бөлүмүнүн абалы (эгер бар болсо), коопсуздукту автоматташтыруу тутумдары, жөнгө салуу жана сигнализация тутумдары жөнүндө маалыматты чагылдырат. Ошондой эле, нөөмөт журналы буу казанынын (цехтин) жетекчилигинин жабдууларды техникалык тейлөө, от жагуу жана газ колдонуучу жайларды өчүрүү боюнча буйруктарын жазат. Журналдагы жазууларды күн сайын газ колдонуучу шаймандардын коопсуз иштешине жооптуу адам текшерип, ал жөнүндө журналга тиешелүү жазуу киргизет.

242. Орнотмолорду газ жабдууларынын көйгөйсүз иштешин жана иштебей калган учурларда авариялык коргоону камсыз кылуучу автоматташтыруу тутуму менен жабдылганда, персонал тарабынан алардын ишине туруктуу көзөмөл жүргүзбөстөн иштетүүгө жол берилет.

Бөлмө ичиндеги газдын курамы жана шаймандардын иштебей жаткандыгы, ал жайгашкан бөлмөнүн коргоо белгисинин абалы жөнүндө сигналдар диспетчердик бөлмөгө же бөлмөгө персоналды багыттоого жөндөмдүү кызматкерлердин чараларды көрүүгө же маалыматты техникалык тейлөө келишими түзүлгөн уюмга өткөрүп берүүгө жөндөмдүү кызматкерлердин катышуусу менен берилиши керек.

243. Бөлмөлөрдү жылытууга арналган, инфракызыл нурдануу күйгүзгүчтөрү (мындан ары - ИНК) бар жылытуу тутумдары коопсуздук автоматика менен жабдылууга тийиш, алар от жаггычтын жалыны өчүп калса, газдын берилишин токтотот.

ИНК 2,2 мден ашык бийиктикке орнотууда аралыкта от алдырууну автоматташтыруу керек.

244. Жумуш абалындагы ИНКдин нурлануучу бети күйүүчү өнүмдөрдүн инжекциялык аралаштыргычка кирүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарууга тийиш.

245. Ачык абада ИНК орнотмолорун колдонууда от жаккычтар шамалдын чыгып кетишинен жана атмосфералык жаан-чачындын таасиринен корголушу керек.

246. Ички газ түтүктөрү жана орнотмолордун газ жабдуулары айына кеминде 1 жолу, учурдагы оңдоо - 12 айда кеминде 1 жолу техникалык тейлөөдөн өтүшү керек, ошондой эле газ жабдууларынын авариялык шарттамда иштешин жана авариялык абалда корголушун камсыз кылган автоматика тутуму менен жабдылган орнотмолор, жок дегенде 2 айда 1 жолу, ал эми учурдагы оңдоо - 12 айда 1 жолу. 246 техникалык тейлөөдөн өтүшү керек.

Эгерде өндүрүүчү уюмдардын эксплуатациялык документтеринде узак мөөнөткө ишенимдүү иштөөнүн тиешелүү кепилдиктери камтылса жана кепилдик мөөнөтү бүткөндөн кийин тейлөө шарттамы жөнүндө түшүндүрмөлөр берилсе, газ жабдууларын жыл сайын оңдоп-түзөөгө болбойт.

Газ түтүктөрүн текшерүү жана тазалоо мештерди, буу казандарын жана башка жабдууларды оңдоодо, ошондой эле тартылуу бузулганда жүргүзүлүшү керек.

247. Орнотулган коргоочу жабдуулар көрсөтүлгөн параметрлерге ылайык шаймандардын иштөө шарттамы өзгөргөн учурда орнотууга газ берүүнү токтоосуз токтотушу керек. Мындан тышкары, тейлөө персоналы төмөнкү учурларда газ берүүнү токтоосуз токтотушу керек:

катмардагы, коопсуздук-жарылуучу клапандар жана газ өткөргүчтөр орнотулган жерлерде агып кетүүлөрдүн пайда болушу;

аралыктык, автоматтык башкаруу түзүлүштөрүндө жана өлчөө каражаттарында электр энергиясын берүүнү токтотуу же чыңалууну жоготуу;

КӨШ, автоматташтыруу жана белги берүүчү каражаттарынын иштебей калышы;

сактагыч тосмо түзүлүштөрүнүн иштен чыгышы;

от жагуучулардын, анын ичинде жалын өчүргүчтөрдүн иштебей калышы;

газдануунун пайда болушу, газ жабдууларындагы жана ички газ түтүктөрүндөгү газдын чыгышын аныктоо;

мештин мейкиндигиндеги жарылуу, газ түтүктөрүндөгү күйүүчү кендердин жарылышы же тутануусу;

өрт чыгуу.

248. Орнотуу токтогондон кийин коопсуздук газ түтүктөрүндөгү өчүрүүчү клапандар ар дайым ачык абалда болушу керек. Тазалоо түтүктөрү менен коопсуздук түтүктөрүн бириктирүүгө жол берилбейт.

249. Цехте же казан жайында жарылуу жана өрт чыккан учурда, газ түтүгүнүн киришиндеги ажыратуучу түзүлүштөр токтоосуз жабылышы керек.

250. Газ колдонуучу орнотмону ишке киргизүү тартиби (ушул Эрежелердин 247-пунктунун талаптарына ылайык ал өчүрүлгөндөн кийин) технологиялык нускамада аныкталууга тийиш, ал эми газды иштетүү иштебегендиги аныкталгандан кийин гана жүргүзүлүшү керек.

251. Газ жабдууларын оңдоонун, мештерди же газ өткөргүчтөрдү текшерүүдө жана оңдоодо, ошондой эле мезгилдүү эксплуатациялоочу орнотмолорду иштен чыгарууда, газ жабдууларын жана газ түтүктөрүн орнотмонун от алдыруучу от жагуучуларына токтотуу клапандарынан кийин тыгын орнотуу менен газ түтүктөрүнөн ажыратуу керек.

252. Менчик ээси жана (же) анын ыйгарым укуктуу адамы, мезгилдүү орнотмолорду, анын ичинде жылытуучу от казандарын пайдаланууга киргизгенге чейин, төмөнкүлөрдү камсыз кылышы керек:

ушул Эрежелердин талаптарына ылайык эксплуатациялоочу персоналдын нускамаларды билүүсүн текшерүү;

газ жабдууларын жана автоматташыруу тутумдарын учурда оңдоо;

газдаштырылган орнотмолорго жана көмөкчү жабдууларга пландуу алдын алуучу оңдоо иштерин жүргүзүү;

түтүн жана желдетүүчү түтүктөрдүн техникалык абалын текшерүү боюнча адистештирилген уюмдун актыны чыгаруу менен түтүн жана желдетүүчү түтүктөрдү өз убагында текшерүү, ага орнотулган газ колдонуучу жабдуулардын түрү жөнүндө, каналдардын техникалык мүнөздөмөлөрү жөнүндө (саны, өлчөмү, материалы, тазалоочу чөнтөктөрдүн болушу), каналдардын тыгыздыгын, изоляциясын, өткөрүмдүүлүгүн, тартылышынын бар экендигин текшерүү ыкмалары жана натыйжалары жөнүндө, каналдардын тыгылып калбаганы жана мордун баштарынын абалы жөнүндө, ошондой эле менчик ээсинин жана (же) анын ыйгарым укуктуу жактын катышуусу менен түтүн жана желдетүүчү каналдардын иштөөгө ылайыктуулугу же жараксыздыгы жөнүндө корутунду. Актыларга аккредитацияланган лабораториянын сыноо протоколдорунун көчүрмөлөрү тиркелет;

буу казандарын куруу жана коопсуз эксплуатациялоо боюнча ТЧУА талаптарын сактоо.

Басаңдаткычты алып салууга жана газды күйгүзүүгө аталган иштердин аткарылышын тастыктаган документтер болгондо гана жол берилет.

253. Оңдоо үчүн чыгарылган казандардын, мештердин жана башка газ колдонуучу жайлардын газ өткөргүчтөрү жалпы демпферлердин же бөлүктөрдүн жардамы менен ажыратылышы керек.

254. Мештер, казандардын газ жолдору, от жаккычтар жана жана башка газ колдонуучу орнотмолор ишке киргизилгенге чейин желдетилип турушу керек.

Желдетүү убактысы эсептөө жолу менен аныкталат жана нускама же (автоматташтырылган отундар үчүн) ишке киргизүү (от алдыруу) программасында белгиленет.

255. Мончолордун буу бөлмөсүндөгү таштар конокторду тейлебеген сааттарда жылытылышы керек.

256. Ушул Эрежелердин талаптары бузулган учурда, газ колдонуучу орнотмолордун газ менен жабдуу четтетилгенге чейин токтотулат.

30 жылдан ашуун убакыттан бери иштеп келе жаткан ички газ түтүктөрү, иштөө циклинин бүткүл узартылышы үчүн коопсуз иштөөнү камсыз кылуу боюнча иш-чараларды иштеп чыгуу менен калдыктын иштөө мөөнөтүн аныктоо же алмаштыруу зарылдыгын негиздөө үчүн өнөр жай коопсуздугунун экспертизасынан өтүшү керек.

Газ жабдуулары жана ички газ түтүктөрү эксплуатациялоого жараксыз болсо, имараттардын менчик ээлери жана (же) алардын ыйгарым укуктуу адамдары аларды жарактуу жайларга алмаштырышат.

15-глава. Калкты өндүрүштүк эмес мүнөздөгү турмуш-тиричилик жактан тейлөө уюмдарынын, административдик жана коомдук имараттардын газ түтүктөрү жана газ жабдуулары

257. Газ бөлүштүрүүчү жана газды керектөөчү жайларды тейлөө менен алектенген адистештирилген уюмдар, газ ишке киргизилгенге чейин, газ менен жабдуучу уюмдун административдик, коомдук жана турак жай имараттарынын ижарачыларына жана менчик ээлерине нускалоону бериши керек.

258. Газ жабдуулары орнотулган бөлмөлөрдө газды жана газ түтүкчөлөрүн ажыратуу шаймандарын көрсөтүү менен схемаларын коопсуз пайдалануу боюнча көрсөтмөлөр илиниши керек.

259. Адистештирилген уюмдар тарабынан газ жабдууларын жана газ түтүктөрүн техникалык тейлөө 3 айда 1 жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек.

260. Газдын чыгышы менен иштеген, бузулган коопсуздук автоматикасы, түтүктөрү, желдетүүчү түтүкчөлөрү, морлордун баштары жок кылынган, ошондой эле уруксатсыз туташтырылган газ колдонуучу орнотмолор басаңдаткыч орнотуу менен иштеп жаткан газ түтүгүнөн ажыратылууга жатат.

261. Жылытуу мезгили аяктагандан кийин мезгилдүү иштеп жаткан газ колдонуучу курулмалар ээлеринин жана (же) алардын ыйгарым укуктуу адамдарынын өтүнүчү боюнча, басаңдаткыч орнотулуп, газ менен жабдуучу уюмдар тарабынан пломбаланып жабылышы керек.

262. Газ түтүгүнөн бузулган жана мезгилдүү иштеген жабдууларды ажыратуу акты менен таризделиши керек.

Жайларды турак жай фондусунан турак эмес жайга өткөрүп берүүдө, эгерде газды керектөө объектиси TЧУA талаптарын аткаруунун милдеттүү талаптарына жооп бербесе, ошондой эле газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча адистештирилген уюмдар менен келишим түзүлбөсө, газ менен жабдуучу уюмдар керектөөчүгө газ берүүгө тыюу салынат.

Жайларды турак жай фондунан турак жай эмес жайга өткөрүүдө долбоордук документтер өнөр жай коопсуздугу жаатында экспертизадан өтүшү керек.

263. Газ колдонуучу орнотмолорду, анын ичинде мезгилдүү эксплуатацияны ишке киргизүүдөн мурун, ошондой эле түтүн жана желдетүүчү түтүктөрдү оңдоп бүткөндөн кийин, менчик ээлери жана (же) алардын ыйгарым укуктуу адамдары желдетүү жана түтүн чыгаруу тутумдарынын жарактуу экендигин текшерип турушу керек. Текшерүүнүн жыйынтыгы түтүн жана желдетүүчү түтүктөрдүн техникалык абалын текшерүү боюнча адистештирилген уюмдун актысы менен түзүлөт, ага орнотулган газ колдонуучу орнотмолордун түрү жөнүндө, каналдардын техникалык (саны, өлчөмү, материалы, тазалоочу чөнтөктөрдүн болушу) мүнөздөмөлөрү жөнүндө маалыматтар камтылат, каналдардын тыгыздыгын, изоляциясын, өткөрүмдүүлүгүн, тартылышынын бар экендигин текшерүү ыкмалары жана натыйжалары жөнүндө, каналдардын тыгылып калбаганы жана мордун баштарынын абалы жөнүндө, ошондой эле менчик ээсинин жана (же) анын ыйгарым укуктуу жактын катышуусу менен түтүн жана желдетүүчү каналдардын иштөөгө ылайыктуулугу же жараксыздыгы жөнүндө корутунду. Актыларга аккредитацияланган лабораториянын сыноо протоколдорунун көчүрмөлөрү тиркелет.

264. Менчик ээлери жана (же) алардын ыйгарым укуктуу адамдары, имараттардын инженердик жабдууларын техникалык тейлөө боюнча кызматтарды көрсөтүүчү уюмдар, төмөнкүлөрдү аткарыш керек:

264.1. газ менен жабдуучу уюмдарга газды керектөө объекттерин тейлөөдө ар тараптуу жардам көрсөтүү, ошондой эле калк арасында газды коопсуз пайдалануу эрежелерин жайылтуу;

264.2. газ колдонуучу жабдыктар орнотулган жайда газдын курамы от алуунун төмөнкү концентрациялануучу чегинен 10% ашыгыраак болгондо, газ менен жабдуу автоматтык түрдө өчүрүлүп, газды көзөмөлдөө тутуму жана имаратка газ түтүгүнүн кире беришиндеги газ менен жабдуу автоматтык түрдө токтотулганда көмүртек кычкыл газынын концентрациясынын контролдоо тутуму менен камсыз кылуу;

264.3. газ түтүктөрүн, жертөлөлөрдү, техникалык коридорлорду жана жер алдындагы жер астындагы жолдорду талаптагыдай абалда кармоо, электр жарыгынын жана желдетүүнүн үзгүлтүксүз иштешин камсыз кылуу; имараттардын жер төлөлөрүнө, ошондой эле имараттардын курулуш элементтеринин газ түтүктөрү менен кесилишкен жерлерине жер астындагы коммуникациялардын киришинин тыгыздалышына байкоо жүргүзүү; газ түтүктөрүн боё;

264.4. күндүн каалаган убагында, дем алыш жана майрам күндорү дагы, газ менен жабдуучу уюмдардын кызматкерлеринин тиешелүү иш кагаздары болсо, бардык жертөлөлөргө, техникалык коридорлорго жана жер алдындагы, ошондой эле биринчи кабаттардын жайларына алардын газдын булгангандыгын текшерүү үчүн тоскоолдуксуз кирүүнү камсыз кылуу. Өзгөчө кырдаал болгон учурда, күндүн каалаган убагында, имараттын турак жана турак эмес жайларына тоскоолдуксуз кирүүнү камсыз кылуу;

264.5. морлордун жана желдетүүчү түтүктөрдүн, морлордун баштарынын абалын адистештирилген уюмдар тарабынан текшерүүнү өз убагында камсыз кылуу жана аткарылган иштин көлөмүн көзөмөлдөө;

264.6. морлордун жана уруксат берилбеген газ жабдууларынын иштебей калганы аныкталса, газ колдонуучу жайларды өчүрүүнүн зарылдыгы жөнүндө газ менен жабдуучу уюмга токтоосуз билдирүү;

264.7. имараттардын ээлерин алмаштырганда, газ колдонуучу орнотмолорун газ менен жабдуучу уюмдун көзөмөлүндө газ бөлүштүрүү тутумунан ажыратылышын камсыз кылуу.

265. Ажыратуу менен байланышкан газ колдонуучу орнотмолорду оңдоодо, ошондой эле жайларды жана имараттарды капиталдык оңдоодо газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын басаңдаткычты орнотуу менен ажыратуу керек.

266. 30 жылдан ашуун убакыттан бери иштеп келе жаткан ички газ түтүктөрү бүткүл өмүр циклинин узартылышы үчүн коопсуз иштөөнү камсыз кылуу боюнча иш-чараларды иштеп чыгуу менен калдыктын иштөө мөөнөтүн аныктоо же алмаштыруу зарылдыгын негиздөө үчүн өнөр жай коопсуздугунун экспертизасынан өтүшү керек.

Газ жабдуулары жана ички газ түтүктөрү эксплуатациялоого жараксыз болсо, имараттардын ээлерине жана (же) алардын ыйгарым укуктуу адамдарына жазуу актысы берилет, ал жабдуулар иштей турганга алмаштырылганга чейин бир мөөнөткө өчүрүлөт жана пломбаланат.

16-глава. Металлдарды газ жалын менен иштетүүчү жабдуу

267. Ушул главада металлдарды газ жалынында иштетүү үчүн стационардык орнотмолордо газды кесүү, ширетүү жана иштин башка түрлөрүнө өзгөчө талаптар белгиленет.

Газдарды кесүү, ширетүү жана металлдарды газ жалын менен иштетүүнүн башка түрлөрүнө кеминде (туурасынан) аралыкта жол берилет:

3 м - кол менен иштөө учурунда газ түтүктөрүнөн жана газ бүктөлүүчү посттордон;

1,5 м - механикалык жумуш үчүн.

268. Көчүүчү от жагуучуларды жана кыймылдуу агрегаттарга газ түтүктөрүнө (анын ичинде суюлтулган газ) резина-кездемеден жасалган түтүктөрдүн жардамы менен туташтырууга уруксат берилет.

Түтүктүн узундугу 30 мден ашпашы керек, ал өз ара атайын эки тараптуу ниппелдер менен байланышкан үчтөн ашпаган өзүнчө бөлүктөн турушу керек. Шлангдардын учтары газ түтүгүнө жана от күйгүзгүчкө бекем бекитилип, алардын туташуусунун жана тыгыздыгынын ишенимдүүлүгүн камсыз кылат. Күйгүчтөгү же кыймылдуу агрегаттагы крандан тышкары, өчүрүүчү кран түтүккөн чейин жайгашышы керек.

Резина кездемеден жасалган шлангдарды жаракалар, чийилген жерлер, кесилген жерлер, шишиктер менен колдонууга жол берилбейт.

Колдонулган резина-кездемеден жасалган шлангдар ташылган газга берилген басымга жана температурага туруштук бериши керек.

269. Бардык газ бүктөлүүчү постторго ыкмалар акысыз болушу керек.

270. Күйгүзгүчтөрдү, кескичтерди жана башка аппаратураларды газ менен ширетүү, газ кесүү жана металлдарды газ жалындуу иштетүүнүн башка түрлөрү жүргүзүлүп жаткан жерлерде оңдоого тыюу салынат.

271. Күйгүч (кескич) иштеп жатканда, жалын газ берүү булагына карама-каршы багытта багытталышы керек. Эгерде бул талапты аткаруу мүмкүн болбосо, газ менен жабдуучу булак күйүүчү эмес материалдардан жасалган металл калкандары же тосмолор менен тосулган болушу керек.

272. Шланганы күйүүчү газдар үчүн кычкылтек жана кычкылтек түтүгү - күйүүчү газ менен тазалоого, ошондой эле иш учурунда шланганы алмаштырууга тыюу салынат.

273. Металлдарды газ-жалын менен иштетүү процесстерин автоматташтырууда аралыктан башкаруу камсыз кылынышы керек.

17-глава. Жер астындагы газ түтүктөрүн жана курулмаларды дат басуудан электр химиялык коргоогучту орнотуу

274. Электр химиялык коргонуу каражаттарын эксплуатациялоо жана жер астындагы газ түтүктөрүндө жана курулмаларда мүмкүнчүлүктөрдү мезгил-мезгили менен мониторинги белгиленген тартипте электр өлчөө жаатында аттестацияланган адистештирилген уюмдар, кызматтар, лабораториялар тарабынан жүргүзүлүшү керек.

Электр химиялык коргонуу жайларын иштетүүчү уюм аларды техникалык тейлөөнү жана оңдоону жүзөгө ашырышы керек, коргоочу орнотмолордун жайгашкан жерлеринин схемалары, маалымдама (көзөмөлдөө-өлчөө пункттары) жана газ түтүктөрүнүн дараметин өлчөө үчүн башка пункттар, топурактардын даттануусу жана адашкан агымдардын булактары, алмашма компоненттин болушу, ошондой эле жыл сайын газ түтүктөрүнүн дат басуу абалына жана электрден коргоочу орнотмолордун натыйжалуулугуна талдоо жүргүзүү.

275. Коррозиялык агрессивдүүлүгү төмөн жана орто топурактарда адашкан агымдардын коркунучтуу таасири болгон учурда, катоддук поляризация газ түтүктөрүндө аноддун жана алмашма зоналардын жоктугун камсыз кылышы керек.

276. Электрдик коргоочу орнотмолорун эксплуатациялоо учурунда, аларды техникалык жактан тейлөө жүргүзүлүшү керек, бул орнотмолорду мезгил-мезгили менен текшерүүнү жана алардын натыйжалуулугун текшерүүнү камтыйт.

277. Электрдик коргоочу курулмаларды техникалык тейлөө жана оңдоо мөөнөттөрү өндүрүүчүлөр тарабынан жөнгө салынат. Бул учурда, телеметрикалык көзөмөлдөө каражаттары менен жабдылбаган электрдик коргонуу жайларын техникалык кароодон өткөрүү керек, төмөнкүдөй жүргүзүлүшү керек:

айына 4 жолудан кем эмес - дренаж боюнча;

айына 2 жолу - шаарларда жана шаарчаларда жайгашкан катоддордо;

айына 1 жолудан кем эмес – шаарчалар аралык газ түтүктөрүндө жана айылдык пункттардын калктуу конуштарында жайгашкан катоддукта;

6 айда 1 жолудан кем эмес - протектор орнотмолорунда.

Эгерде телеметриялык башкаруу каражаттары бар болсо, техникалык кароонун убактысы иштеп жаткан (газ менен жабдуучу) уюмдун техникалык жетекчиси тарабынан, телеметриялык башкаруу орнотмолордун ишенимдүүлүгү жөнүндө маалыматтарды эске алуу менен белгиленет.

278. Газ өткөргүчүнүн ЭХК каражаттарынын натыйжалуулугун текшерүү поляризация дараметин же түтүк менен жердин ортосундагы дараметтер айырмасын 6 айда бир жолудан кем эмес (аралыгы 4 айдан кем эмес), ошондой эле электрден коргоочу орнотмолордун иштөө параметрлеринин же коррозия шарттарынын ар бир өзгөрүүсүнөн кийин жүргүзүлүшү керек.

279. ЭХЗ каражаттарынын натыйжалуулугун текшерүү корголгон газ түтүгүндө таяныч пункттарында (электрдик коргонуу орнотмосу туташкан жерде жана ал тарабынан түзүлгөн коргоо зонасынын чектеринде) жүргүзүлөт.

Ченөөнүн натыйжалары, ошондой эле электрдик коргонуу орнотмосунун белгиленген параметрлерине карата иштөө параметрлерин өзгөртүү себептери, 11-тиркемеге ылайык формадагы электрдик коргоонун (катоддук станция, дренаж) эксплуатациялык паспортуна жана 12-тиркемеге ылайык формадагы коргоочу коргоонун орнотулушунун эксплуатациялык паспорту киргизилиши керек.

Газ түтүгүнө туташуу үчүн атайын көзөмөлдөө жана өлчөө пункттары, курулуш материалдары жана өлчөө үчүн жеткиликтүү болгон газ түтүктөрүнүн башка элементтери колдонулушу мүмкүн.

280. ЭХЗ орнотмолорунун иштешиндеги үзгүлтүктөрдүн жалпы узактыгы бир жылдын ичинде 14 күндөн ашпашы керек.

Газ түтүгүнүн коргонуу потенциалы бузулган орнотмонун иштөө аймагындагы (коргоо зоналарынын бири-бирине дал келген) кошуна орнотмолор тарабынан камсыз кылынган учурларда, бузууларды издөө мөөнөттөрү иштеп жаткан (коргонуу каражаттары) уюмдун техникалык жетекчиси тарабынан аныкталат.

281. Эгерде техникалык кароонун жүрүшүндө катодду орнотуу иштебей тургандыгы жана анын иштешине телеметриялык көзөмөл жүргүзүлбөгөндүгү аныкталса, анда анын иштөөсүндөгү тыныгуу 14 күндү (бир техникалык кароодон экинчисине) түзгөн.

282. Электр изоляциялоочу бирикмелердин иштөөгө жөндөмдүүлүгү газ түтүгүн эксплуатацияга кабыл алууда жана электр коргоочу орнотмонун иштөө параметрлеринин ар бир эрксиз өзгөрүүсүндө (начарлашында) текшерилиши керек.

283. Мурда коргоону талап кылбаган газ түтүгүнүн участокторуна адашкан агымдардын коркунучтуу таасирин аныктоо үчүн потенциалдарды өлчөө кеминде 2 жылда бир жолу, ошондой эле коррозия шарттарынын ар бир өзгөрүүсүндө, калктуу конуштарда 200 мден ашпаган жана калктуу конуштар аралык газ түтүктөрүндө 500 мден ашык өлчөө чекиттеринин аралыгы менен жүргүзүлүшү керек.

284. Газ түтүгүнүн ээси же газ менен жабдуучу уюм жер астындагы газ түтүктөрүнүн коргоочу катмарларын оңдоо боюнча өз убагында чараларды көрүшү керек.

285. Изолятордук жабуунун абалын (убактылуу электр каршылыгы, адгезия) жана каптоочу түтүк металлынын үстүнкү катмарын оңдоо, кайра конструкциялоо жана коррозиянын бузулушун же изоляциянын бузулушун четтетүү учурунда газ түтүгүн эксплуатациялоо учурунда үзүлүп түшкөн бардык чуңкурларда жүргүзүлүшү керек.

286. Газ түтүктөрүнүн ширетилген түйүн түйүндөрүн, кесилген (туташтыруучу) жерлерин жылуулоо, каптоолордун бузулган жерлерин оңдоо жана аткарылган иштин сапатын контролдоо жабуулардын ар бир түрү боюнча технологиялык нускамаларга ылайык жүргүзүлүшү керек.

287. Түтүктөрдүн ширетилген бириктирүүлөрү жана коргоочу катмардын бузулган жерлери газ өткөргүчтөрү менен бирдей материалдар менен, ошондой эле арматуралоочу катмарлары бар битум мастикалар, полиэтиленге негизделген жылуулукту кыскартуучу муфталар, аралашма мастика-ленталык материалдар жана башка жабуулар менен белгиленген тартипте колдонууга уруксат берилиши керек.

Битум каптоочу газ түтүктөрүндөгү муундарды жылуулоо үчүн жабышча тасмаларды колдонууга тыюу салынат.

288. Түтүктөрдүн бириктирилишин ар кандай коргоочу жабуулары менен жылуулоодо, белгиленген тартипте бекитилген ченемдик-техникалык документтерге ылайык, газ түтүктөрүнүн сызыктуу бөлүгүн каптоо менен айкалыштырылган тоголок материалдар колдонулушу керек.

289. Жер үстүндөгү газ түтүктөрү курулуш аймагындагы тышкы абанын эсептик температурасында, сыртка пайдалануу үчүн арналган эки катмарлуу лак, лак же эмаль менен сары түскө боёлушу керек.

Турак үйлөрдүн, коомдук жана административдик имараттардын маңдай жагына төшөлгөн тышкы газ түтүктөрүн имараттын конвертинин түсүнө ылайык боёп койсо болот.

290. Газ түтүгүнүн ээси коррозиялык кооптуу зоналардын пайда болуу себептерин белгилөөгө тийиш.

291. Газ түтүктөрүн коррозия менен бузуунун ар бир иши белгиленген тартипте комиссия тарабынан иликтенүүгө тийиш, анын курамына газ түтүктөрүн коррозиядан коргоо боюнча адистештирилген уюмдун өкүлү, ошондой эле өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органдын өкүлү кириши керек. Газ түтүгүнүн ээси комиссиянын иштөө күнү жана орду жөнүндө алдын ала өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органга кабарлоого милдеттүү.

292. Коррозиялык зоналар газ түтүктөрүнүн ээси жана (же) ыйгарым укуктуу адам тарабынан аныкталганда, аларды жоюу боюнча чаралар көрүлүшү керек. Иштин убактысы газ түтүктөрүн коргоо боюнча жумуштарды аткарган уюмдун иштөө шартына жараша аныкталат. Эгерде коррозиялык коркунучтуу зоналарды жоюу боюнча иш белгиленген мөөнөттө бүтпөсө, анда газ түтүктөрү иштеп жаткан газ тармагынан ажыратылышы керек.

Анодду жана белгилерди өзгөртүүчү зоналарды жоюудан мурун, менчик ээси ошондой эле газ түтүктөрүнүн коопсуз иштешин камсыз кылуу боюнча иш-чараларды иштеп чыгып, жүзөгө ашырышы керек.

18-глава. Электр жабдуулары

293. Электр жабдуулары техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына, ушул Эрежелерге жана өндүрүүчүлөрдүн нускамаларына ылайык иштетилиши керек. Жарылуу коркунучу бар чөйрөлөргө арналган ички жана тышкы электр жабдуулары жарылууга жол бербөөчү долбоордо болууга жана ал ал мамлекеттик стандарттардын талаптарына ылайык арналган жарылуучу заттардын аралашмасынын категориясына ылайык дал келиши керек.

294. Жарылуудан коргогон электр жабдуулары мезгил-мезгили менен текшерилип, сыноодон өтүп, техникалык тейлөө жана оңдоо башкы инженер же уюмдун электр жабдуулары үчүн жооптуу адам тарабынан бекитилген графикке ылайык жүргүзүлүшү керек.

295. Электр жабдууларын жана тармактарын текшерүү төмөнкүдөй жүргүзүлүшү керек:

ар бир жумушчу нөөмөттүн башында - электр техникалык персонал;

3 айда 1 жолудан кем эмес - уюмдун электр жабдуулары үчүн жооптуу адам же ал дайындаган жумушчу тарабынан.

Иштөө учурунда табылган жарылуудан коргонуучу жабдуулардын бузуктары токтоосуз четтетилиши керек.

296. Жарылууга каршы электр жабдууларын сыноо техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык, өндүрүүчүлөрдүн эксплуатациялык документтеринде белгиленген мааниден төмөн эмес жүргүзүлөт.

297. Жардыргыч зоналарда жардамы менен электр сыноолору жүргүзүлүүчү шаймандар жарылууга туруштук бериши керек. Коргоонун деңгээли жана түрү жарылуучу атмосферанын категориясына дал келиши керек.

Газ кооптуу жумушка уруксат берүү менен ушул иштердин көйгөйсүз жана коопсуздугун камсыз кылуу боюнча чаралар көрүлгөн шартта, кадимки долбоордо жасалган шаймандарды колдонуп сыноолорду жүргүзүүгө жол берилет.

298. Ишке киргизүүчүлөрдүн жана автоматтык өчүргүчтөрдүн токтон корголушун текшерүү кеминде 6 айда бир жолу жүргүзүлүшү керек.

299. Электр өткөргүчтөрүн сыноодо жана темир түтүктөргө орнотулган пломбаларды бөлүүдө сыноо басымынын шарттары, көлөмү жана стандарттары техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына шайкеш келиши керек.

300. Жарылуудан коргонуучу жабдууларды техникалык тейлөө өндүрүүчү белгилеген мөөнөттөрдө, бирок 3 айда бир жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек. Аткарылган жумуштар жөнүндө маалымат эксплуатациялык документтерге жазылышы керек.

301. Туташтыруучу байланышты кабелдин (зымдын) буроо жолу менен туташтырууга, изоляция лентасы, чийки резина, ийкемдүү резина түтүктөрдүн кынынын кесилиштери менен тыгыздалууга жол берилбейт.

302. Жарылуу өтпөгөн тосмону текшерүү техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

303. Жарылуудан корголгон электр жабдууларын оңдоону уюштуруу тартиби, бул учурда аткарылган иштин көлөмү жана жыштыгы техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына шайкеш келиши керек.

304. Статикалык электр кубатынан жана чагылгандын экинчи даражадагы көрүнүштөрүнөн коргоонун жарамдуулугу, анын ичинде байланыштар, туташтыруучу зымдар, шина секиргичтери, жок дегенде 12 айда бир жолу текшерилип турушу керек.

19-глава. Контролдук-өлчөөчү шаймандар, автоматташтыруу жана белги берүүчү тутумдар

305. Газ түтүктөрүнүн ээси жана (же) ал ыйгарым укук берген кызматкер газ түтүктөрүндө жана агрегаттарында орнотулган шаймандарды жана көзөмөлдөө, автоматташтыруу жана белги берүүчү каражаттарын, ошондой эле газ түтүктөрүндө жана жабдууларда иштөө учурунда колдонулган көчмө шаймандарды техникалык көзөмөлдөөнү, техникалык тейлөөнү, учурдагы жана капиталдык оңдоону камсыз кылууга милдеттүү.

306. Импульстуу газ түтүктөрүнүн жана клапандарынын тыгыздыгын текшерүү газ жабдууларын текшерүү жана техникалык тейлөө учурунда жүргүзүлөт.

307. Ченөө каражаттарын, автоматташтыруу жана белги берүү тутумдарын техникалык тейлөөнүн жана оңдоонун көлөмү жана мезгилдүүлүгү эксплуатациялык документтердин жана техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык белгиленет.

308. КӨШ көрсөткүчтөрүнүн кыска мөөнөттүү өчүрүлүшү жана шаймандардын көрсөткүчтөрүнүн шилтеме маанисине кайтарылышы менен иштөө жөндөмдүүлүгү жана тууралыгы текшерилиши керек:

ГТС, ГТП, АГКЖда, казан бөлмөлөрүндө, өнөр жай, айыл чарба жана башка уюмдардын ички газ түтүктөрүндө нөөмөттө кеминде 1 жолу;

ГЖП (ГЖО) 15 күндө 1 жолудан кем эмес;

телемеханикалаштырылган ГЖП, ШГПда 3 айда 1 жолудан кем эмес;

ШГПда, СКГнын резервуардык жана топтук баллон орнотмолорунда, автоматташтырылган казандарда айына 1 жолудан кем эмес;

309. Бардык колдонулган өлчөө каражаттары Кыргыз Республикасында ченөөлөрдүн бирдейлиги жөнүндө мыйзамдарга ылайык метрологиялык текшерүүдөн өткөрүлөт, ченөө каражаттарынын тиешелүү түрлөрү үчүн, алар Кыргыз Республикасынын Өлчөө шаймандарынын мамлекеттик реестрине киргизилгенде белгиленет.

Ченөө каражаттарын текшерүү белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын Стандартташтыруу боюнча мамлекеттик комитети тарабынан аккредитацияланган лабораториялар тарабынан жүргүзүлөт.

310. Пломбасы же энтамгасы жок, текшерүү мөөнөтү өтүп кеткен, бузулуу бар, жебе өчүрүлгөндө, шкаланын нөлгө бөлүнүүсүнө кайтпайт (же нөлдүк бөлүнүүдөн ашып кетет), берилген негизги абсолюттук катанын чегинен ашкан өлчөмдө, ченөө каражаттарын колдонууга жол берилбейт.

311. Манометрлерди (күчтөрдү өлчөөчү) көрсөтүүчү циферблаттагы же корпустагы максималдуу жумушчу басымга туура келген шкаланын мааниси (корпуска бекитилген металл пластина менен) сырдалышы керек. Мындай белгилөөнү манометрдин айнегине боёк менен колдонууга жол берилбейт.

312. Коопсуздукту автоматташтыруу жана белги берүүчү шаймандарды эксплуатациялоонун параметрлеринин мааниси ишке киргизүүчү уюмдун техникалык отчетунда көрсөтүлгөн параметрлерге дал келиши керек. Бул учурда, бөлмөдө кооптуу газ концентрациясы пайда болуп, анын күйүп кетүүсүнүн төмөнкү чегинен чыккан газдын көлөмдүк үлүшүнүн 20% ашпаганда, аба чөйрөсүнүн абалын көзөмөлдөөчү сигнализацияларды киргизүү керек.

313. Коргоо каражаттарынын, тосмолордун жана сигнализациялардын иштөөсүн текшерүү айына кеминде бир жолу, ошондой эле жабдууларды оңдоо аяктагандан кийин, эгерде башка мезгилдер өндүрүүчү уюмдардын эксплуатациялык документтеринде каралбаса жүргүзүлүшү керек.

Коргоо, тосмолоо жана сигнализация шаймандарынын иштөөсүн текшерүүнүн жыйынтыктары журналга жазылат, ага төмөнкү минималдуу маалыматтарды киргизүү максатка ылайыктуу:

текшерүү күнү;

текшерүүнү жүргүзгөн адамдын фамилиясы, аты-жөнү, колу жана кызматы;

параметр аталышы;

параметрлерди тууралоонун режимдик картасында белгиленген параметрдин мааниси;

текшерүү учурунда алынган параметрдин чыныгы мааниси;

текшерүүнүн натыйжалары менен таанышуу жөнүндө жооптуу адамдын белгиси.

Автоматтык коргоонун жана сигнализациянын иштөөсүн текшерүү боюнча технологиялык нускамада көрсөтүлгөн текшерүүлөрдүн масштабына жана мезгилдүүлүгүнө жараша журналда кошумча маалыматтар камтылышы мүмкүн.

Текшерүү учурунда газ колдонуучу орнотмолордун автоматтык коргоосу жана сигнализациясы иштебей калганда, аларды жоюу боюнча көрүлгөн чаралар жөнүндө журналга маалымат жана аныкталган бузулууларды четтеткенден кийин түзүлүштөрдүн иштөөсүн кайрадан текшерүү натыйжалары киргизилет.

314 ГЖП, ШГП телемеханика тутумуна киргизилген коргоочу түзүлүштөрдүн, тосмолоолордун, сигнализациялардын, газ түтүктөрүн электр химиялык коррозиядан коргоочу станциялардын иштешин текшерүү телемеханика жабдууларын техникалык тейлөө учурунда газ менен жабдуучу уюмдун (эксплуатациялык уюмдун) башкы инженери тарабынан бекитилген графиктерге жана технологиялык нускамаларга ылайык, бирок даярдоочу уюм тарабынан белгилеген мөөнөттөрдөн кем эмес, 22-тиркемеге ылайык форма боюнча ГЖП, ШГПнын телемеханикасын техникалык тейлөө журналына катталып, жүргүзүлүшү керек.

315. Пайдалануучу уюмдун техникалык жетекчиси тарабынан бекитилген автоматтык коргоонун жана сигнализациянын иштөөгө жарамдуулугун текшерүү боюнча технологиялык нускама автоматтык коргоо жана сигнализация тутумунун курамына кирген түзүлүштөрдүн конструкциялык өзгөчөлүктөрүн жана конкреттүү типтерин, жабдууну колдонуунун конкреттүү шарттарын, жабдууларды өндүрүүчү уюмдардын эксплуатациялык документтеринин талаптарын жана жөндөөчү уюмдардын отчеттордун эске алуу менен иштелип чыгат.

316. Газдануунун белги бергичин белгиленген параметрлерге шайкештигин текшерүү газдын көлөмдүк үлүшү төмөнкү күйүүчү чегинин 20% ашпаган газдын көлөмдүү үлүшү менен текшерилген газ-аба аралашмасын пайдалануу менен жүргүзүлүшү керек. Бөлмөнү атайылап газдаштыруу аркылуу белги берүүчү шаймандын иштешин текшерүүгө катуу тыюу салынат.

317. Өчүрүлгөн КӨШ менен газ жабдууларын, ошондой эле долбоордо каралган тосмолоо жана сигнализацияларды колдонууга тыюу салынат.

318. Оңдоо же текшерүү үчүн алынып салынган шаймандар токтоосуз бирдей, анын ичинде колдонуу шарттары боюнча алмаштырылышы керек.

319. Техникалык жактан негизделген учурларда уюмдун жетекчисинин жазуу жүзүндөгү уруксаты менен, алардын авариясыз жана коопсуз иштешин камсыз кылган чаралар көрүлгөн шартта коргоону өчүрүү менен газды колдонуучу айрым орнотмолорду жана агрегаттарды кыска мөөнөттө иштетүүгө жол берилет.

320. Газдын булганышы боюнча тынымсыз сигнализацияны алмаштыруудан мурун, өндүрүштүк жайлардын абадагы газ концентрациясын көчмө шаймандар менен нөөмөт башталаардан 15 мүнөт мурун жана жумушчу нөөмөттүн жүрүшүндө ар 30 мүнөт сайын көзөмөлдөө керек.

321. Газ түтүктөрүнө орнотулган баардык коргоо каражаттарын, тосмолоолорду жана сигнализацияларды, ошондой эле телемеханизациянын техникалык каражаттарын жана технологиялык процесстерди башкаруунун автоматташтырылган тутумдарын техникалык тейлөө, оңдоо жана алмаштыруу газ тутумдарды иштетүүчү жана камсыздоочу уюмдун (ишкананын) адистештирилген кызматтарына жүктөлөт.

322. Автоматташтыруу тутумдарын жөндөө жана оңдоо, аварияга каршы коргонуу жана газдануу шартта белги берүү боюнча иштерге тыюу салынат.

20-глава. Газ жабдууларына талаптар

323. Газ жабдууларынын (техникалык түзүлүштөрдүн) конструкциясы техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык эсептелген ресурстук жана иштөө мөөнөттө ишенимдүүлүгүн, узактыгын жана коопсуздугун, ошондой эле аны оңдоо жана айрым түйүндөрдү (блокторду) алмаштыруу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга тийиш.

324. Колдонулган газ жабдуулары (техникалык түзүлүштөр), анын ичинде чет өлкөлүк өндүрүш Бажы бирлигинин жана (же) Евразия экономикалык бирлигинин техникалык регламенттеринин коопсуздук талаптарына шайкеш келиши керек, шайкештикти баалоо документтери (сертификат, декларация) бар болуш керек, бирдиктүү жүгүртүү белгиси менен белгилениши керек. 

325. Газ бөлүштүрүүчү жана газды керектөөчү объекттерде колдонулган арматуралардын жапкычтарынын тыгыздыгы сыноо мезгилинде көзгө көрүнгөн агып кетүүлөрдүн жоктугун камсыз кылууга жана мамлекеттик стандарттарга ылайык А классына шайкеш келүүгө тийиш. Арматура газ чөйрөсү үчүн иштелип чыгышы керек.

326. Жабдуунун, анын ичинде чет өлкөлүк өндүрүштүн паспорттору, аны куроо жана эксплуатациялоо боюнча нускамалар мамлекеттик стандарттардын талаптарына шайкеш келиши жана күбөлөндүрүлүшү керек.

Чет өлкөлүк өндүрүүчүлөр жеткирилген жабдууларды тейлөөнү, анын ичинде Кыргыз Республикасынын адистеринин ичинен кадрларды даярдоону уюштурууну камсыз кылышы керек.

327. Арматуралар, анын ичинде диаметри 50 мм жана андан жогору болгон жабык клапандар, белгиленген формадагы паспорт менен камсыз кылынышы керек, анда өндүрүүчү, анын юридикалык дареги, продукциянын номери жана чыгарылган күнү, максаты, тыгыздыгы, ресурсу, иштөө мөөнөтү жөнүндө маалыматтар көрсөтүлөт.

Диаметри 50 мм чейинки жабык клапандар үчүн 50 бирдиктен ашпаган суммага партия үчүн паспорт берүүгө жол берилет.

Арматура корпуста белгилениши керек, анда милдеттүү түрдө төмөнкүлөр көрсөтүлүшү керек:

Өндүрүүчү уюмдун аталышы же соода белгиси;

шарттуу өтүү;

чөйрөнүн шарттуу же жумушчу басымы жана температурасы;

чөйрөнүн агымынын багыты.

328. Иштөөнүн дайындалган ресурсуна (берилген кызмат мөөнөтүнө) же эксплуатациялык документтерде көрсөтүлгөн, же болбосо 20 жылдан ашык жүктөө циклдарынын санына жеткенде газ жабдуулары (техникалык түзүлүштөр) иштөө циклинин узартылышы үчүн коопсуз иштетүүнү камсыздаган иш-чараларды иштеп чыгуу менен калган иштөө мөөнөтүн аныктап алмаштыруу же иштөө циклин узартуу үчүн өнөр жай коопсуздугунун экспертизасынан өткөрүлөт. Коопсуз иштөөнүн белгиленген ресурсун (берилген кызмат мөөнөтүн) узартуу боюнча иштерди жүргүзбөстөн техникалык шаймандарды андан ары иштетүүгө жол берилбейт.

329. Газ жабдууларынын (КТБ, техникалык түзүлүштөр) өнөр жай коопсуздугунун экспертизасы боюнча иштерди өнөр жай коопсуздугу жаатында аттестациядан өткөн эксперттери бар адистештирилген уюмдар жүргүзүшү керек. 

21-глава. Өзгөчө табигый жана климаттык шарттардагы газ бөлүштүрүүчү тутумдун объекттерин долбоорлоого, курууга жана эксплуатациялоого кошумча талаптар

330. Өзгөчө шарттары бар аймактардагы газ түтүктөрүн долбоорлоо, көтөрүү (куруу) жана эксплуатациялоо алардын жердин рельефине, кыртыштын геологиялык түзүлүшүнө, гидрогеологиялык режимине, газ түтүктөрүнүн курулушунун аймагын кошумча иштетүүгө, климаттык жана сейсмикалык шарттарга байланыштуу газ түтүгүнө тийгизген таасиринин бар экендигин жана маанисин эске алуу менен, ошондой эле башка таасирлер жана алардын убакыттын өтүшү менен өзгөрүү мүмкүнчүлүгү менен жүргүзүлүшү керек.

331. Пайдалуу кендер пайда болгон аймактардын чегинде газ бөлүштүрүү тутумун жана газ керектөө объектилерин долбоорлоо жана куруу (монтаждоо), реконструкциялоо жер казынасын пайдалануу чөйрөсүндө колдонуудагы мыйзамдарга ылайык объектилерди коргоо жана коргоо боюнча иш-чаралар менен курулуш үчүн тоо-кен геологиялык негиздемеси бар болсо, уруксат берилет.

332. Газ түтүктөрүн куруунун тоо-геологиялык негиздемеси төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:

жакынкы 20 жылга пландаштырылган тоо-кен иштеринен жердин бетинин жылышууларынын жана майышууларынын күтүлгөн максималдуу чоңдугу;

тоо иштеринин таасир этүү зоналарынын чектери;

календардык пландары долбоордун башталышында белгилүү болгон ар бир иштөөдөн жылышуулардын жана майышуулардын күтүлүүчү мааниси, ошондой эле ар бир иштеп чыгуудан жылышуунун жарым кыйшаюу абалы жана узундугу.

333. Тоо иштерин жүргүзүүнүн календардык пландары бар газ түтүктөрү үчүн газ түтүктөрүн бузулуудан коргоо боюнча иш-чаралары долбоордо каралышы керек.

Ал үчүн түтүктөрдүн металлына ширетилген бириктирүүлөрдүн бирдей бекемдигин, кеңейүүчү бириктиргичтерди орнотууну, төмөн калкалаган толтургучтарды орнотууну, түтүктүн дубалынын калыңдыгын эсептелгенге салыштырмалуу көбөйтүүнү, бышык болоттордон жасалган түтүктөрдү колдонууну камсыз кылуу керек.

334. Шаарлардын, калктуу конуштардын жана өнөр жай аянттарынын тышкы газ түтүктөрүн, эрежедегидей, артка кайтаруу керек.

335. Болот суу жана газ түтүктөрүн, ошондой эле жер астындагы газ түтүктөрү үчүн кайнак болоттон жасалган түтүктөрдү колдонууга жол берилбейт.

336. Жер алдындагы газ түтүктөрүнүн башка коммуникациялар менен кесилишинде газдын кирип кетишин жана коммуникациялардын бойлорунда жылышын алдын ала турган коргоо чаралары каралышы керек.

Бузулган аймактардагы калктуу конуштар аралык жана бөлүштүрүүчү газ түтүктөрүнүн жолун түзүүдө тоо иштеринин таасиринин чектери бийиктик белгилери бар туруктуу белгилер жана жолдун пикеттерине шилтеме менен белгилениши керек.

337. Түтүктөрдү электр жаасы менен ширетүү аркылуу туташтыруу керек. Газ менен ширетүүгө диаметри 100 ммден ашпаган 0,3 МПа чейинки басымдагы газ түтүктөрүнө гана уруксат берилет.

Жер астындагы газ түтүктөрүндө ширетилген бирикмелер 100% физикалык ыкма менен кароодон өтүшү керек. Ширетилген кошулмаларга каалаган узундукта жана тереңдикте кирүүгө жол берилбейт.

338. Жакынкы ширетилген бирикмеден имараттын пайдубалына чейинки аралык кеминде 2 м болушу керек.

339. Газ түтүгү калыңдыгы 200 мм ден кем эмес, тынчтыгы аз топурактан жасалган негизге салынып, ошол эле топурак менен кеминде 300 мм бийиктикке чачыралышы керек.

340. Табигый жана жасалма тосмолор аркылуу өткөн газ түтүктөрүнүн кесилиштеринде, ошондой эле, эсептөөлөргө ылайык газ түтүктөрүндө жер астындагы төшөө учурунда уруксат берилген чектен ашып кеткен чыңалуу, жарака пайда болушу мүмкүн болгон жерлерде, жер үстүндө жана жер үстүндө төшөө каралган.

341. Долбоордо каралган компенсаторлор аймакта кошумча жумуш башталганга чейин орнотулушу керек.

342. Топурактын кыймылынын активдүү этабы бүткөндө, узунунан созулуучу чыңалуудан арылтуу үчүн газ түтүгүн кесип, же болоттон жасалган оюкту ширетип, же болжолдонгон кыртыш майышууларынын негизинде кеңейтүүчү бириктиргичти орнотуу керек.

Газ түтүктөрүндөгү кудуктарга орнотулган резина корддук компенсаторлор жер бетинин майышуусу аяктагандан кийин, эгерде кайра иштетүү каралбаса, түз салынуучу жерлер менен алмаштырылып, кудуктар (оюктар) топурак менен толтурулушу керек.

Жер бетинин майышуусунун аякташы тоо-кен казуу уюмунун маркшейдер кызматынын корутундусу менен тастыкталууга тийиш.

343. Сууларды жабуучуларды газ түтүктөрүндө өчүрүүчү түзүлүштөр катары пайдаланууга тыюу салынат.

344. Топуракта газ түтүгүнүн кыймылдуулугун жогорулатуу үчүн, аны топурактын кыймылынын таасиринен коргоонун конструктивдүү чаралары катары байланма туташуу чекиттери өтпөй турган каналдарда аткарылышы керек.

345. Бузулган аймактардагы газ түтүктөрүн эксплуатациялоочу уюмдарда төмөнкүлөрдү камтыган кызматтар болушу керек, алардын милдеттерине төмөнкүлөр кириши керек:

кен казуучу уюмдардын долбооруна жана иш-чараларына ылайык, газ түтүктөрүн коргоонун уюштуруу-техникалык маселелерин чечүү, кийинки жер казуу иштери башталганга чейин, жер бетинин интенсивдүү кыймылы процессинде, ошондой эле кыртыштын геологиялык түзүлүшү жана анын суу шарттамы менен шартталган башка учурларда газ түтүктөрүнүн ишенимдүүлүгүн жана коопсуздугун камсыз кылуу;

газ түтүктөрүнүн жолу боюнча тоо иштеринин пландарын талдоо жана газ түтүктөрүнө кошумча иштөөнүн таасирин жокко чыгарган же азайткан иш-чаралардын аткарылышын көзөмөлдөө;

тоо кен уюмдары менен бирдикте долбоорлоочу уюмга берүү үчүн газ түтүктөрүндө иштөө графигин түзүп, жер бетинин майышуусун байкоо жүргүзүүнүн натыйжалары боюнча маркшейдер кызматтары тарабынан берилген маалыматтарды чогултуу;

тоо-кен казуу уюмдарынын жана долбоорлоочу уюмдардын маркшейдер кызматтары менен бирдикте иштеп жаткан газ түтүктөрүн тоо-кен казып алуунун зыяндуу таасиринен коргоо боюнча иш-чараларды, ошондой эле жер астындагы коммуникацияларга жана имараттарга газдын өтүшүнө жол бербөө чараларын иштеп чыгуу;

газ түтүктөрүн көтөрүүгө (куроого), оңдоого жана эксплуатациялоого көзөмөл жүргүзүү.

346. Газ түтүктөрүндө чыңалуудан арылтууга чейин жердин бетинин кыймылынын активдүү баскычында жер астындагы газ түтүктөрүн айланып өтүү күн сайын жүргүзүлүшү керек.

Газ түтүктөрүнүн техникалык абалын жана алардагы изоляцияны көзөмөлдөө же газ түтүгүнүн эң чыңалуу болгон участокторунда бургулоо боюнча шаймандык ыкма - жылына бир жолу.

347. Жер астындагы газ түтүктөрүн айланып өтүүдө, кудуктардын, имараттардын жер төлөсүнүн жана жер төлөлөрүнүн төмөнкү жана орто басымдагы газ өткөргүчтөрүнөн 50 м радиуста жана жогорку басымы 80 м радиуста газ менен булгангандыгын текшерүү керек.

348. Газ түтүгүн жер астына төшөө учурунда кыймылдарды (чөкмөлөрдү) же топурактын кыйшайгандыгын аныктаганда, изоляция абалын жана газ түтүгүнүн майышууларына алып келген себептерди аныктоо үчүн чуңкурларды айрып салуу керек.

Газ түтүгүн текшерүүнүн жыйынтыгы аны андан ары иштетүү же ордун толтуруу чараларын иштеп чыгуу жөнүндө чечим кабыл алуу үчүн долбоорлоочу уюмга берилиши керек.

349. Өзгөчө табигый жана климаттык шарттарда газ бөлүштүрүүчү тутумдарынын жана газ керектөө объекттерин курууда, техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарынан тышкары, төмөнкүдөй чараларды колдонуу керек:

349.1. сейсмикалуулугу 7 баллдан ашкан жерлерде газ кудуктарды курууда, темир-бетон кудуктардын плиталары жана кыш дубалдары бар кудуктардын монолиттүү темир-бетон негизи 100 мм калыңдыгы тыгыздалган кум жаздыкка коюлушу керек;

349.2. топурактуу топурактарга курулган газ кудуктары курама темир-бетон же монолит болушу керек, кудуктардын дубалдарынын тышкы беттери тегиз, темир менен шыбалган болушу керек. Дубалдардын жана тоңгон жердин ортосундагы жабышууну азайтуу үчүн, чайыр материалдардын үстүн жаап туруу же синустардын ичине шагыл же кум, шагыл топурагы менен толтуруу сунушталат. Бардык учурларда скважинанын кабатташуусу кум жана шагыл же башка көңдөйлүү эмес топурак менен жабылышы керек;

349.3. кудуктардын түбүнүн астындагы чөккөн макропоралык топурактарды көтөрүүдө (куроодо) топурак тыгыздалууга тийиш.

22-глава. Жылуулук электр станциялары менен казандарындын газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөдө объекттерин эксплуатациялоодо жарылуу коопсуздугунун өзгөчө талаптары

350. Ушул главанын талаптары бирдиктүү паспорттук жылуулук кубаттуулугу 116,3 МВт (100 Гкал/саат) жана андан жогору казан агрегаттарынын газ түтүктөрүнө жана газ жабдуулары үчүн колдонулат.

351. ГЖПдан казан агрегаттарынын казандардын өчүрүү клапандарына чейинки газ бөлүштүрүүчү тутуму ГЖПнын кирүүчү газ басымына ылайыкталууга тийиш.

352. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин эксплуатациялоочу уюмдарда ушул Эрежелердин 9-главасынын талаптарына ылайык техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча газ кызматы (аянты) уюштурулушу керек же уюмдун иштеп жаткан кызматтарынын ортосунда эгерде алардын объекттерди колдонуу жана оңдоо үчүн зарыл нерселердин бардыгы бар болсо милдеттер бөлүштүрүлүшү керек.

353. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин эксплуатациялоочу персонал үчүн кызматтык нускамалар, технологиялык нускамалар жана эмгекти коргоо боюнча нускамалар иштелип чыгышы керек.

Технологиялык нускамада ар кандай операцияларды аткаруунун технологиялык ырааттуулугуна, аткарылган иштин сапатын контролдоонун методдоруна жана көлөмдөрүнө, ошондой эле ушул иштерди аткарууда коопсуздуктун талаптары камтылышы керек.

Технологиялык нускамаларга технологиялык жабдууларды жана клапандарды, өлчөөчү шаймандарды, жөнгө салуучу жана коопсуздук шаймандарын орнотуу орундарын, ошондой эле тазалоочу газ түтүктөрүн, коопсуздук түтүктөрүн жана тазалоочу каражаттарды (кысылган аба, азот) туташтыруучу жерлерди көрсөткөн технологиялык схемалар тиркелиши керек. Технологиялык схемалардагы клапандардын, жабдуулардын, өлчөө шаймандарын, көзөмөлдөөчү жана коопсуздук шаймандарынын номерлөөсү технологиялык нускамада көрсөтүлгөн жана жеринде жабдууларда, арматураларда белгиленген номерге дал келиши керек.

Нускамалардын жана схемалардын көчүрмөлөрү жумуш ордунда болууга тийиш.

354. Технологиялык нускамалар жана схемалар жабдууларды ишке киргизгенге чейин реконструкциялоодон, техникалык жактан кайра жабдылгандан жана технологиялык процесстеги өзгөрүүлөрдөн кийин кайра каралып, кайрадан бекитилиши керек.

Өзгөртүүлөр белгиленген тартипте кызматкерлерге жеткирилиши керек, алар үчүн бул нускамаларды билүү милдеттүү.

Пландаштырылгандай, технологиялык нускамалар жана схемалар 3 жылда 1 жолу кайра каралып турушу керек.

355. Долбоордук, аткаруучулук, кабыл алуу жана эксплуатациялык-техникалык документтерди сактоонун орду жана тартиби уюмдун жетекчиси тарабынан аныкталууга жана техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык уюмдун буйругу менен таризделүүгө тийиш.

356. Ар бир уюм газ түтүктөрүн, жабдууларды жана газ колдонуучу орнотмолорду (казандарын) эксплуатациялоо учурунда газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин техникалык жактан оң абалда кармоо жана коопсуздук талаптарын сактоо боюнча иш-чаралардын комплексин, анын ичинде техникалык тейлөө жана оңдоо тутумун жүргүзүшү керек.

Иш-чаралардын комплексин ишке ашырууну камсыз кылуу уюмдун техникалык жетекчисине жүктөлөт.

Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттерин техникалык тейлөө жана оңдоо графиги уюмдун техникалык жетекчиси-ээси тарабынан бекитилүүгө тийиш.

357. Газ түтүктөрү жана газ жабдуулары келишимдер боюнча тейленүүчү уюмдарда техникалык тейлөө жана оңдоо графиктери келишим боюнча көрсөтүлгөн ишти аткарган уюмдун техникалык жетекчиси менен макулдашылышы керек.

358. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөчү объекттерин эксплуатациялоо учурунда төмөнкүлөр аткарылышы керек:

техникалык абалын текшерүү (айланып өтүү);

ГЖПда (ГЖО) орнотулган СБК жана СТКнын иштөө параметрлерин текшерүү;

казандарды коргоо жана тосмолоо схемаларына кошулган СБКнын иштөө жөндөмдүүлүгүн текшерүү;

газ түтүктөрүнүн фланецтүү, сайлуу жана ширетилген бириктирүүлөрүнүн тыгыздыгын текшерүү, шаймандардын же самын эмульсиясынын жардамы менен арматуранын кутучасынын таңгакталышы;

ГЖП жайларында жана казан залында (казан жайы) абанын газдануусун контролдоо;

ГЖП жайларындагы жана казан залындагы (казан жайы) газдануунун автоматтык сигнализациясынын иштөө жөндөмдүүлүгүн текшерүү;

технологиялык коргоонун түзүлүштөрүнүн, тосмолоолордун жана сигнализациянын иштөөсүн текшерүү;

чыпкаларды тазалоо;

техникалык тейлөө;

резерв, оңдоо жана консервация шарттамында газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын күйгүзүү жана өчүрүү;

учурдагы оңдоо;

шарттам карталарын кайра карап чыгуу менен газ колдонуучу жабдуулардагы шарттамдык-жөнгө салуу иштерин жүргүзүү;

өнөр жай коопсуздугу жаатындагы өндүрүштү контролдоо;

газ түтүктөрүнүн жана газ жабдууларынын өнөр жай коопсуздугун экспертизалоо;

капиталдык оңдоо;

авариялык калыбына келтирүү иштери;

иштебеген газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын өчүрүү (ширетүүгө туруктуу басаңдаткычты орнотуу менен кыркуу).

359. Техникалык абалды (айланып өтүүнү) текшерүү графикке ылайык, уюмдун техникалык жетекчиси тарабынан белгиленген мөөнөттө жүргүзүлүп, кеминде газ менен жабдуу тутумдарынын иштешинин коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн камсыз кылуу керек:

нөөмөтүнө 1 жолу - ГЖП, ички газ түтүктөрү үчүн (газ колдонуучу казандардын, орнотмолорунун бөлүктөрүн кошокондо),

айына 1 жолу - тышкы (жер үстүндөгү, жер үстүндөгү) газ түтүктөрү үчүн;

ушул Эрежелерге ылайык - жер алдындагы газ түтүктөрү.

360. ГЖП айланып өтүү ыкчам же ыкчам-оңдоо персоналынан кеминде 2 адамдан турган бригада тарабынан жүргүзүлүшү керек.

361. Жер үстүндөгү жана жер алдындагы газ түтүктөрүн айланып өтүүдө жумуш ушул Эрежелердин 10-главасынын талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек. Мында, арматуралардагы толтурулган кутучаларды бекемдөөгө жана басым 0,6 МПа жогору болгон газ түтүктөрүнүн дренаждык шаймандарынан конденсатты сордуруп алууга жол берилбейт.

362. Газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын айланып өтүү учурунда аныкталган газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ колдонгон жабдуулардын көйгөйсүз жана коопсуздугуна таасир эткен бузуулар менен иштөөгө тыюу салынат.

363. СБК жана СТК клапандын параметрлеринин иштөөсүн текшерүү 3 айда 1 жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек (анын ичинде техникалык тейлөөнү жүргүзүүдө 6 айда 1 жолу жана ГЖПны учурдагы оңдоолорду жүргүзүүдө 12 айда 1 жолу), ошондой эле ушул жабдуунун ар бир пландан тышкары оңдолушунан кийин. Түзөтүүдөн жана сыноодон кийин СТК пломбасы басылат, текшерүүнүн натыйжалары 6-тиркемеге ылайык форма боюнча ГЖПнын эксплуатациялык паспортуна жазылат.

СБКнын иштешинин жогорку чеги жөндөгүчтөн кийинки иштөөчү газдын максималдуу басымынан 25% ашпашы керек, жабык клапандын иштешинин жогорку чеги жөндөгүчтөн кийинки иштөөчү газдын басымынан 15% ашпашы керек.

СБК жана СТК параметрлерин тууралоодо жана текшерүүдө жөндөгүчтөн кийинки иштөөчү газ басымы өзгөрбөшү керек.

364. Казандардын жана от жагуучулардын СБКнын иштөөсүн текшерүү төмөнкүдөй жүргүзүлүшү керек:

3 суткадан ашык тургандан кийин газ казанды күйгүзөөрдүн алдында;

казанды газ менен күйүүгө пландаштырылып өтүүнүн алдында;

казан газ түтүктөрүн оңдоп бүткөндөн кийин.

Казандын газ күйүүчү майында иштөөсү учурунда, СБКнын электромагнитинин башкаруу чынжырынын иштешин үзгүлтүксүз көзөмөлдөө керек.

365. Фильтрдин чыпкасында паспортто көрсөтүлгөн максималдуу жол берилген кысымдын төмөндөшүнө жеткенде, бирок 10 кПа ашпаганда тазаланышы керек.

366. ГЖП жана казан жайларындагы газданууну көзөмөлдөө газдануунун стационардык сигнализациясы же имараттын жогорку зонасынан көчмө шайман менен бир нөөмөттө бир жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек.

Эгерде газдын концентрациясы аныкталса бөлмөнүн кошумча желдетилишин уюштуруп, себебин аныктап, газдын чыгып кетишин токтоосуз жоюу керек.

367. Технологиялык коргоочу түзүлүштөрдүн иштешин жана газ түтүктөрүндөгү газдын максималдуу жана минималдуу басымы үчүн сигнализациянын иштөөсүн текшерүү өндүрүүчү уюмдардын эксплуатациялык документтеринде көрсөтүлгөн мөөнөттөрдө, бирок айына кеминде 1 жолу жүргүзүлөт.

Текшерүүдө газ түтүктөрүндөгү жумушчу газ басымы өзгөрбөшү керек.

Тосмолоону текшерүү казанды иштетүүдөн же аны газ күйүүчү майга өткөрүүдөн мурун жүргүзүлөт.

368. Газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын техникалык тейлөө 6 айда 1 жолудан кем эмес жүргүзүлүүгө тийиш.

Техникалык тейлөө кеминде 3 адамдан турган газ кызматынын же оңдоо участкасынын бригадасы тарабынан бригадирдин жетекчилиги астында газ кооптуу жумушка уруксат каттоосу менен жүргүзүлүшү керек.

Техникалык тейлөөгө адистештирилген уюмдар тартылышы мүмкүн.

369. Тейлөө иштерин баштоодон мурун, жайдын жумушчу аянтын (казан жай, ГЖП жана башкалар) уруксат кагазындагы белги менен газдануусун текшерүү керек.

370. ГЖПны техникалык тейлөө учурунда төмөнкүлөр жүргүзүлүшү керек:

өчүрүүчү түзүлүштөрдүн (жылдыргычтар, крандар, СБК) жана СТКнын жүрүшүнүн жана тыгыздыгын текшерүү;

башкаруучу клапандар (мындан ары - БК) менен кыймылдуу электрдик бир айлануу механизмдеринин (мындан ары - ЭБО) бириктирүүчү жерлеринин тыгыздыгын текшерүү;

газ түтүктөрүнүн фланецтүү жана ширетилген бириктирүүлөрүнүн, шаймандардын же самын эмульсиясынын жардамы менен салынган кутучанын таңгагынын тыгыздыгын текшерүү;

чыпканы текшерүү жана тазалоо, ал эми аны кассетаны тазалоо жана тазалоо ГЖП жайынын сыртында тез күйүүчү заттардан жана материалдардан 5 м алыстыкта жүргүзүлүшү керек;

БК менен ЭБO түтүктөрүнүн бирикмелерин текшерүү, кинематикалык берүүдөгү люфтты жана башка бузууларды четтетүү;

өлчөө каражаттарынын, СБК жана БК шаймандарынын импульс чубалгыларын тазалоо;

СБК жана СТК тууралоо параметрлерин текшерүү;

сүрүлүүчү бөлүктөрдү майлоо, майлоочуларды кайрадан таңуу (бекемдөө).

371. Ички газ түтүктөрүн техникалык тейлөө учурунда төмөнкүлөр жүргүзүлүшү керек:

шаймандардын же самын эмульсиясынын жардамы менен газ түтүктөрүнүн фланецтүү жана ширетилген бириктирүүлөрүнүн, арматуранын жылчыктуу таңгакталышынын тыгыздыгын текшерүү;

майлагычтарды кайрадан таңгактоо (бекемдөө);

шаймандардын жана өлчөө каражаттарынын импульс чубалгыларды тазалоо.

372. Мезгилдүү иш-аракеттердин жабдууларын өчүрүүдө басаңдаткычтар орнотулушу керек.

373. Газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын күндөлүк оңдоо 12 айда 1 жолудан кем эмес газ кооптуу жумушка уруксат берүү жана газ түтүгүнүн ажыратылган бөлүгүнө басаңдаткычтарды орнотуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

374. Жумушту баштоодон мурун жана аларды ишке ашыруу мезгилинде жумушчу аймактын абасын талдоо керек.

Бөлмөдөгү газдын концентрациясы газдын төмөнкү от алуучу чегинин 20% ашса, ишти токтотуш керек.

Бардык газ түтүктөрү жана газ жабдуулары иштеп жаткан газ түтүгүнө туташуудан мурун, ошондой эле оңдоодон кийин, сырткы кароодон өтүп, газ кооптуу жумуштарды жасоого уруксат кагазынын натыйжаларын каттоо менен кайрадан ныкталышы керек, ал эми ширетүү иштеринен кийин - техникалык жана ченемдик укуктук актыларга ылайык бекемдиги жана тыгыздыгы текшерилиши керек.

Сыноо станциянын ыкчам персоналынын катышуусунда оңдоону жүргүзүп жаткан уюмдун персоналы жүргүзүшү керек. Сыноолордун жыйынтыгы газ түтүгүнүн эксплуатациялык паспортуна киргизилет.

375. ГЖПнын газ жабдууларын күнүмдүк оңдоо техникалык ченемдик укуктук актыларына жана ушул Эрежелерге ылайык жүргүзүлүшү керек.

376. Жер үстүндөгү газ түтүктөрүн учурдагы оңдоонун жүрүшүндө төмөнкүлөр аткарылат:

майышууну четтетүү, бекиткичтерди алмаштыруу жана калыбына келтирүү;

өчүрүүчү түзүлүштөрдү (бекитүүчү арматураларды), басымды жөнгө салгычтарды, СБКны, СТКны, жабык тыгыздыкты камсыз кылбаган нерселерди, үстүлөрүн тыгыздаган сүргүчтөрдү бөлүү жана оңдоо;

ызы-чууга каршы жана жылуулук изоляциялоочу жабууларды калыбына келтирүү;

газ түтүктөрүн, жабдууларды жана арматураларды сырдоо (зарылдыгына жараша, бирок 5 жылда 1 жолудан кем эмес);

туташтыруунун тыгыздыгын текшерүү жана техникалык тейлөө учурунда аныкталган кемчиликтерди четтетүү (техникалык абалын текшерүү).

377. Бекитүүчү арматураны учурдагы оңдоодо төмөнкүлөр жүргүзүлүшү керек:

арматураларды тазалоо, куртту кубалоо жана анын майлоо, майлагычты шыкалоо;

тыгыздалуучу беттерди чаптоо менен жабылуунун тыгыздыгын камсыз кылбаган бекитүүчү арматураны ажыратуу;

электр кыймылдаткычтарынын редукторлорунда майдын бар экендигин, алардын корпустарынын тыгыздыгын текшерүү;

фланец тутумдарынын бекемделишин (бекиткичтерин) текшерүү, эскирген жана бузулган буроолорду жана прокладкаларды алмаштыруу;

кыймылдаткыч түзүлүштүн иштөөсүн текшерүү жана оңдоо;

өндүрүүчү уюм тарабынан газ арматураларын тейлөөдө иштөө мөөнөттөрү жана көлөмү арматураларды даярдоо боюнча техникалык шарттар менен аныкталат.

378. Газ казандарынын шарттамдык карталарын кайра карап чыгуу 3 жылдын аралыгында кеминде 1 жолу, ошондой эле от казанды капиталдык оңдоодон жана газ от жагуучу түзүлүштөрдү алмаштыргандан кийин жүргүзүлүшү керек.

379. Газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын техникалык диагностикалоо талаптарга ылайык жана ЖЭБ үчүн белгиленген мөөнөттө жүргүзүлүп, газ түтүгүнүн паспортунда чагылдырылышы керек.

380. Газ түтүгүн жана газ жабдууларын капиталдык оңдоо (алмаштыруу) Өнөр жай коопсуздугу жаатындагы экспертизанын жыйынтыгы боюнча дайындалат жана иштелип чыккан долбоорго ылайык жүргүзүлөт.

Ички газ түтүктөрүн, газ жана буу казан жабдууларын капиталдык оңдоодон өткөрүү айкалыштырылышы керек.

Капиталдык оңдоо иштери жөнүндө маалымат газ түтүгүнүн (ГЖП) паспортуна киргизилиши керек.

381. Газ түтүктөрүнүн бөлүктөрүн, алардын каттамын өзгөртүү менен ушул участокторго көчүрүүдө, жаңы курулушка коюлган талаптарга ылайык, долбоордук-аткаруучулук жана техникалык документтер түзүлөт.

382. ЖЭБдин газ бөлүштүрүү тутумунун объекттеринде трансформатордук станциялардын жана ачык электр бөлүштүрүүчү аппараттардын, запастагы отун кампаларынын, запастагы отун менен камсыздоо галереяларынын аймагы аркылуу, газ түтүктөрүн имараттын нөлдүк деңгээлинен ылдый өткөрүүгө, ошондой эле газ түтүкчөлөрүн тирөөчү курулуш жана жер тутуму катары пайдаланууга жол берилбейт.

Ички газ түтүктөрү ачык бойдон коюлушу керек. Өчүрүүчү жана башкаруу арматураларынын орнотулган жерлеринде жасалма жарык болууга тийиш.

383. ЖЭБдин жана казан жайларынын газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттеринде техникалык ченемдик укуктук актылардын жана ушул Эрежелердин 20-главасынын талаптарына шайкеш келген А классындагы жапкычтардын тыгыздыгы бар болот арматуралар колдонулушу керек.

Арматураларды бириктирүү ыкмасы (ширетүү, фланец) долбоор менен аныкталат.

Казан агрегаттарынын иштешинде кыймылдаткыч отундар газ түтүгүнө ийкемдүү бириктиргичтер (металл шлангдар жана резина-кездеме шлангдар) аркылуу туташтырылышы мүмкүн.

Ийкемдүү түтүктөр кабыл алынгыс ысып кетүүдөн корголушу керек, ашыкча иштөөчү газ басымынан 1,5 эсе жогору иштелип чыккан, ошондой эле өндүрүштүн техникалык шарттарынын талаптарына жооп бериши керек жана газ чөйрөсү үчүн иштелип чыккан.

384. Газды бекитүүчү арматура (өчүрүүчү түзүлүштөр) орнотулганда жарылуудан коргой турган электр жетеги менен жабдылууга тийиш:

ГЖПга киргизүүдө;

жөнгө салуучу залдын кире беришинде жана андан чыгууда (эгер эки же андан көп зал болсо);

электр кыймылдаткычы бар БК менен жабдылган учурда, кыскартуучу тилкесинин киришинде жана чыгышында;

 ГЖПдан чыгууда (эки же андан ашык ГЖП болгондо).

385. ГЖПдагы бекитүүчү жана жөндөөчү арматураны электр жетегин башкаруу жергиликтүү башкаруу щитинен, ошондой эле:

от казандарынын биринин же от казандарынын тобунун башкаруу щитинен - кайчылаш байланыштары бар казандар үчүн;

блоктук башкаруу щиттеринин биринен - кубаттуулугу 800 МВттан кем энергоблоктор үчүн;

блоктук башкаруу панелдеринен - кубаттуулугу 800 МВт жана андан жогору энергоблоктор үчүн.

386. ЖЭБ имараттарынын жана газ жабдуулары бар казан жайларында (ГЖПнын жөнгө салуучу залы, газды эсептөө жана газ тазалоочу блоктордун жайгашкан жери, жергиликтүү башкаруу щити (мындан ары - ЖБЩ), казан бөлүмдөрү) жарык жана үн белгилерин тийиштүү башкаруу щиттерине (топтук башкаруу щити (мындан ары - ТБЩ), блоктук башкаруу щити (мындан ары - ББЩ) , ГЖП ЖБЩ) чыгаруу менен жана жайга кире беришине газдануунун чыгаруу стационардык белги бергичтер орнотулушу керек.

387. ГЖП станцияларында төмөнкүлөрдү өлчөө камсыз кылынышы керек:

ГЖПнын киришинде жана чыгышында, ошондой эле ар бир РКдан кийин газ басымы;

газ тазалоо чыпкаларындагы басымдын төмөндөшү;

температура жана газ чыгымы;

абанын температурасы;

жөнгө салуучу залдардын жайларындагы жана ГЖП ЖБЩ газдануусу.

388. ГЖПга тийиштүү болгон ЖБЩ, ТБЩ жана ББЩ башкаруу щиттеринин панелдеринде төмөнкүлөр болушу керек:

өчүрүү жана башкаруу арматураларынын абалын башкаруу ачкычы жана көрсөткүчтөрү;

өчүрүү жана башкаруу арматураларынын башкаруу жерин тандоо үчүн ачкыч-иштетикич;

жабдуулардын иштеши жана бөлмөдөгү газдануу жөнүндө жарык жана үн белгилери;

ГЖПнын киришиндеги жана чыгышындагы жана кыскартуунун ар бир баскычынын чыгышындагы газ басымын көрсөткөн шаймандар;

ГЖПнын кирген жана чыккан жериндеги газ температурасын көрсөткөн шаймандар;

ар бир өлчөө чекитинен чыккан газ агымын көрсөткөн шаймандар.

389. Берүүчү газ түтүгүндө, казан жайларын (казан жайын) орнотуу бөлмөсүнүн сыртында, тейлөө үчүн коопсуз жерде, жарылуудан корголгон долбоордогу электр жетеги бар жана кол менен жетеги бар ажыратуучу түзүлүш орнотулушу керек. Көрсөтүлгөн өчүрүүчү түзүлүштүн электрдик аралыктан башкаруусу борбордук башкаруу щитинен же электр станциясынын (казан жайынын) жабдуулары үчүн башкы башкаруу щитинен жүргүзүлүшү керек.

390. Имараттын ичиндеги казанга газ түтүгүнүн тармагында ажыратуучу эки шайманды орнотуу каралган. Биринчиси газ агымы боюнча кол менен, экинчиси электр жетеги менен жүргүзүлүшү мүмкүн. Электр кыймылдаткычы менен ажыратуучу түзүлүштү башкаруу үчүн электрдик чынжыр казандын технологиялык корголуш схемасына киргизилиши керек.

Өчүрүүчү түзүлүштөрдүн ортосунда тазалоочу газ түтүгү болушу керек.

Чыпканы орнотуу зарылдыгы долбоорлоо уюму тарабынан аныкталат.

391. Газ түтүгүндө - ажыратуучу түзүлүштөрдөн кийин казанга тармакташуу үчүн төмөнкүлөр каралышы керек:

фланецтерди жана электр өткөргүч секиргичти кысуу үчүн шайман менен айланма же барактык басаңдаткыч орнотуу үчүн фланецтик туташуу;

тазалоочу агентт туташтыруу үчүн штуцер;

СБК жалпы казан жайы;

күйгүчтөрдүн КОТко газ түтүгүн кескич (жаратылыш газында иштеген казан жайлары үчүн гана);

БК (негизги, от алдыруу).

Жеке башкаруу клапанын орнотууда ар бир от жагуучунун алдында учкуч клапан берилбеши мүмкүн.

392. Ар бир казандын от жагуучусунун алдындагы газ түтүгүнө эки СБК катар-катар орнотулушу керек.

Эгерде бекитүүчу арматура катары ар бир каз жайынын алдында эки тез иштей турган бекитүүчү клапандар жана жеке БК болсо жалпы казандык СБКны орнотуу каралбай калышы мүмкүн.

Жалпы казандык СБКны орнотуу шартында бир СБКны жана электр жетеги бар өчүргүчтү же электр жетеги бар эки өчүргүчтү орнотууга жол берилет.

Өчүрүүчү түзүлүштөр казандын башкаруу щитинен, отту күйгүзгүчтү башкаруунун тейлөө аянтынан, ошондой эле жерги боюнча кол менен башкарылышы керек.

393. Өчүрүүчү клапандардын электр энергиясы жалпы тармактан камсыздалышы керек, ал эми жалпы тармакта электр энергиясы үзгүлтүккө учураган учурда, кепилденген электр энергиясынан үзгүлтүксүз электр энергиясы менен камсыз кылуу керек. Кепилдендирилген электр менен жабдуу түрүн долбоорлоочу уюм аныктайт.

Ар бир өчүрүүчү клапанды жабуу үчүн башкаруу схемасы казандын башкаруу щитине сигнал берүү менен чынжырлардын ден-соолугун үзгүлтүксүз көзөмөлдөөчү түзүлүш менен жабдылууга тийиш.

394. Пневматикалык жетеги бар 391-пунктка ылайык эки СБКнын бирин колдонууга жол берилет.

Пневматикалык кыймылдаткыч менен СБКнын башкаруу схемасына кысылган аба атайын эки орнотулган компрессордон (жумушчу жана резерв) эки кабылдагычы (жумушчу жана резерв) менен камсыздалышы керек.

395. Ар бир казандын от күйгүзүүчү шарттамда күйгүзгүчтөгү жалынды жана от казандын бардык иштөө шарттамдарында, анын ичинде от жагуу шарттамын күйгүзгүчтүн жалынын тандап башкарууну камсыз кылган коргоочу от алдыргычы (КОТ) менен жабдылууга тийиш.

Газ менен иштеген ар бир от казандын от жагуучусунун отун тутандыруу туруктуу стационардык орнотулган жеке КОТдон гана жүргүзүлүшү керек.

Колдонуудагы казандын коопсуз күйүп кетишин камсыз кылуу үчүн өндүрүүчү тарабынан басылып калган от жагуучулардын тобу каралган карама-каршы от жагуучу от казандарында, КОТ басылып калган от жагуучуларга гана орнотулушу мүмкүн. Башка от жаккычтар тутантуучу же тутантуучу-белги берүүчү түзүлүштөр менен жабдылган болушу мүмкүн.

КОТту башкаруу от казандын башкаруу щитинен, ошондой эле отту башкаруу аянтынан аралыкта болушу керек.

396. Стационардык КОТ орнотулбаган же бузук болгон, ошондой эле ушул Эрежелерде каралган коргоочу жана тосмолоочу жабдуулар менен жабдылбаган казан жайларды жаратылыш газына күйгүзүүгө (от алдырууга) тыюу салынат.

397. Жалпы жөнгө салуучу элемент аркылуу аба бериле турган бир нече оттугу бар буу жана ысык суу казандары үчүн ар бир от жагуучу ажыратуучу түзүлүш (жапкыч, капкак) менен жабдылууга тийиш. Бул өчүрүүчү түзүлүш, адатта, газ берүү токтотулганда, от жандыргычтын аба түтүгүн автоматтык түрдө жабышы керек. Өчүрүүчү түзүлүштүн абалы (ачык, жабык же аралык) оңой таанылышы керек.

387. Ар бир от жагуучунун акыркы өчүрүүчү түзүлүштүн алдында газ түтүгүндө, электр менен өчүрүлүүчү жабдуу менен жабдылган, диаметри кеминде 20 мм коопсуздук түтүкчөсү болушу керек.

399. Казан жайынын газ түтүктөрүндө өчүрүүчү түзүлүштөр жана сынам алуу штуцерлери бар тазалоочу газ түтүктөрүнүн тутуму болууга тийиш.

Ар бир тазалоочу газ түтүгүнө электр менен иштеген өчүрүүчү шайман орнотулушу керек, анын арматурасы казандын коргонуу жана тосмолоо схемаларына кирет.

Тазалоочу газ түтүктөрү камсыз кылынышы керек:

газ түтүгүнүн туюк участогунун ар бир бөлүгүнүн аягында, анын ичинде от алдыруу түзүлүшүнө чейинки газ түтүгү;

казанга чыгуучу экинчи өчүрүүчү түзүлүштүн алдында;

казандын газ түтүгүндөгү басаңдаткычтарды орнотуу жеринин алдында;

казандын СБК алдында;

от алдыргычтагы биринчи өчүрүү түзүлүшүнүн алдында (эгерде газ түтүгүнүн өчүрүлүүчү түзүлүшкө чейинки узундугу 2 мден ашык болсо);

от казан жайына шакек схемасындагы газ жеткирүүчү өчүрүүчү түзүлүштүн эки тарабында.

Тазалоочу газ түтүгүнүн диаметри 1 сааттын ичинде, бирок 20 ммден кем эмес тазалоочу газ түтүгүнүн участогунун көлөмүнүн 15 эсе көлөмүнүн алмашуусун камсыздоону эске алуу менен, эсептөө жолу менен аныкталууга тийиш.

400. Тазалоочу газ түтүктөрүн коопсуздук түтүктөрү менен, ошондой эле басаңдаткычтар же БК менен бөлүнгөн участоктордон тазалоочу газ түтүктөрүн айкалыштырууга жол берилбейт.

401. Казан мешинин жана газ күйгүчтөрүнүн түзүлүшү, алардын схемасы казандын иштешинин ар кандай шарттамында (от алдыруу, стационардык жана өзгөрмө шарттам) туруктуу күйүү процессин, аны башкарууну камсыз кылууга, ошондой эле токтоп турган зоналардын пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарууга тийиш.

402. Жаратылыш газында иштеген казан боюнча өлчөө жүргүзүлүшү керек:

газдын басымы БКга чейин жана андан кийин;

газ агымы боюнча акыркы өчүрүү түзүлүшүнөн кийин ар бир от жагуучунун алдындагы газ басымы;

от жагуучулардын жана түтүн газдарынын алдындагы абанын түшүү басымы күйгүзгүчтөрдүн деңгээлинде же мештин жогорку бөлүгүндө (тазалоо менен иштеген казандар үчүн);

“жылуу кутудагы” аба менен мештин күйүүчү газдарынын ортосундагы басымдын айырмасы (тазалоо астында иштеген казандар үчүн);

жалпы кутудагы аба басымы же буу казанынын капталындагы аба өткөргүчтөрү (тазалоо астында иштеген казандарды кошпогондо);

мештин жогору жагындагы түтүн газдарынын азайышы же басымы;

акыркы өчүрүү түзүлүшүнүн от жагуучунун алдындагы аба басымы.

403. Жаратылыш газында иштеген буу казаны технологиялык коргоо тутумдары (түзүлүштөрү) менен жабдылууга тийиш:

403.1. казанга газ берүүнү токтотуп, казанды өчүрүүгө аракеттенет:

мештеги бардык күйгүзгүчтөрдүн отун өчүрүү (мештеги жалпы от);

бардык түтүндү соргучтарды өчүрүү (тең салмактуу от казандары үчүн);

бардык үйлөгөн желдеткичтерди өчүрүү;

бардык калыбына келтирүүчү аба жылыткычтарын өчүрүү;

БКдан кийин газ басымын белгиленген мааниден төмөн түшүрүү (газды негизги отун катары пайдаланган учурда);

БКдан кийин газ басымынын белгиленген мааниден жогорулашы (отундун негизги түрү катары газ колдонулган учурда);

403.2. биринчи күйгүзгүчтүн шамы күйбөгөн учурда казанга газ берүүнү токтотуу үчүн от казанды күйгүзүү менен иш алып баруу;

402.3. белгиленген мааниден төмөн БКдан кийин газ басымы төмөндөгөндө же жогорулаганда казанга газ берүүнү өчүрүү үчүн иш алып баруу (отундун башка түрлөрү менен газды күйгүзүүдө);

403.4. бул отту күйгүзбөсө же өчүрбөсө, анда от жагуучуга газ берүүнү өчүрүүгө аракеттенүү;

403.5. ажыраткан учурда казандын жүктөмүн 50% га чейин төмөндөтүү үчүн иш-аракет:

эки түтүн чыгаруучу бири;

үйлөгөн эки желдеткичтин бири;

регенеративдүү аба жылыткычтарынын бири.

404. Жаратылыш газы менен иштеген буу казаны тосмолоолор менен жабдылууга тийиш, төмөнкүлөргө тыюу салынат:

газ түтүгүнүн бутагындагы өчүрүү түзүлүшүн казанга ачканда же от жагуучулардын алдында жок дегенде бир өчүрүүчү түзүлүш агып чыкса;

мешти, газ өткөргүчтөрдү (анын ичинде рециркуляциялоону), “жылуу кутуну” жана аба өткөргүчтөрдү алдын-ала желдетпестен, жок дегенде 10 мүнөт КОТту күйгүзгүчтөргө газ менен жабдуу;

ар бир КОТтун алдында жок дегенде бирден өчүрүүчү түзүлүш ачык болгондо өрттөөчү газ түтүгүндө (КОТко газ берүү чубалгысы) жалпы өчүрүүчү шайманды ачуу;

от алдыргычтын (от жагуучулардын тобунун) алдындагы аба тосмолонгучту (клапанды) жапкан учурда же желдеткичтин жеке желдеткичи өчүрүлгөндө, от жагуучуга газ берүү;

бул от жагуучунун КОТто жалын болбосо, от жагуучуга газ жеткирүү;

өчүргүчтүн алдындагы жабылуучу эки шаймандын тең ачык (жабык) абалы менен коопсуздук түтүкчөсүндө өчүрүү шайманын ачылышы (жабылышы).

405. Казандын газ жабдуулары төмөнкүлөрдү билдирүүчү сигнализация менен камсыз болушу керек:

белгиленген маанилерге салыштырмалуу ГЖПнын алдындагы газ басымынын төмөндөшү же жогорулашы жөнүндө;

от казандын башкаруу клапанынан кийин белгиленген мааниге салыштырмалуу газ басымынын төмөндөшү же жогорулашы жөнүндө;

от жагуучу жайлардын алдындагы жалпы кутудагы же аба өткөргүчтөрүндөгү аба басымынын төмөндөшү жөнүндө (басым астында иштеген казандарды кошпогондо);

от жагуучулардын алдындагы аба менен мештин жогорку бөлүгүндөгү түтүн газдарынын ортосундагы басымдын төмөндөшүнүн төмөндөшү же от жагуучулардын деңгээлинде (басым менен иштеген казандар үчүн);

от жагуучулардын алдындагы аба менен мештин жогорку бөлүгүндөгү түтүн газдарынын ортосундагы басымдын төмөндөшүнүн төмөндөшү же от жагуучулардын деңгээлинде (басым менен иштеген казандар үчүн);

“жылуу кутудагы” аба менен мештин күйүүчү газдарынын ортосундагы басымдын төмөндөшүн төмөндөтүү жөнүндө (басым астында иштеген казандар үчүн);

казандын от жагуучусунда оттун болушу;

ар бир күйгүзгүчтүн ОКТдагы оттун болушу жөнүндө;

казандын мешинде жалпы оттун болушу;

ушул Эрежелерде каралган коргоону иштеши жөнүндө;

жөнгө салгыч залдардын жана ГЖП ЖБЩ газдануусу жөнүндө.

406. Коргоочу жана тосмолоолордун киришине жана чыгышына тоскоолдук кылат же мештин жалпы жалыны өчүп калганда казанга газ берүүнү токтотуу менен казанды токтотууга аракеттенет жана от алоолонгондо жалын күйбөй же өчүп калса, ошондой эле бардык тосмолоолор автоматтык түрдө аткарылышы керек.

Калган коргоолорду киргизүү жана чыгаруу автоматтык түрдө же коргоо схемаларында бар киргизүү-чыгаруу каражаттары аркылуу жүргүзүлүшү керек.

407. Казанды токтотууга же аны төмөндөтүлгөн жүктөмгө өткөрүүгө таасир этүүчү тосмолорду жана коргоолорду жүзөгө ашыруу өндүрүүчүнүн техникалык шарттарына, ЖЭБдин иштешин жөнгө салуучу башка техникалык ченемдик укуктук актыларга, ушул Эрежелерге ылайык жүргүзүлүшү керек.

408. Газ түтүктөрүн (ГЖПны өчүргөнгө чейин) жана газ жабдууларын авариялык өчүрүү ширетилген бирикмелердин жарылышы, газ түтүгүнүн, газ жабдууларынын жана арматураларынын газ чыкканы менен даттануусу жана механикалык бузулушу, жарылуу, өрттө, ошондой эле техникалык түзүлүштөрдүн күтүлбөгөн жерден бузуктары пайда болгон учурда жүргүзүлүшү керек (туташуулардагы жана жабдуулар менен арматурлардын корпусундагы газдын агып чыгышы; суу, кар-муз, чайыр, нафталин, газ жабдууларынын, арматуралардын жана газ түтүктөрүнүн кристаллогидраттык тоскоолдуктары; ГЖПнын киришинде жана чыгышында газ басымынын кескин жогорулашы (төмөндөшү)), түздөн-түз коопсуз жана газ түтүктөрүнүн жана газ колдонуучу жабдуулардын көйгөйсүз иштеши керек.

409. Эгерде газдануунун (газдын чыгышы) аныкталса, анда кооптуу аймакта жумушту токтотуу керек, коопсуздук талаптарын сактоо менен анын себептерин аныктоо, газдын чыгып кетишин четтетүү жана өзгөчө авариялык кырдаалдарды чектөө жана жоюу планына, ал эми керек болгон учурда, ар кандай ведомстволордун кызматтарынын өз ара аракеттенүү планына ылайык чаралар тезинен көрүлүш керек.

Авариялык калыбына келтирүү иштерине катышпаган адамдар кооптуу зонадан чыгарылышы керек.

410. Газ кооптуу иштери ушул Эрежелердин талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

411. Газ өткөргүчтөрүнө басаңдаткычтарды орнотуу аба же инерттүү газ менен алдын-ала тазалоодон жана талдоо үчүн үлгү алгандан кийин, өчүрүлгөн участокто жүргүзүлүшү керек. Тазаланган газ түтүгүндөгү газдын калдык көлөмүнүн үлүшү газдын төмөнкү күйүүчү чегинин 20% ашпашы керек.

Газ түтүгүндөгү басаңдаткычтарды алуу ушул Эрежелердин талаптарына ылайык контролдоочу басым сынынан өткөндөн кийин жүргүзүлүшү керек.

Көзөмөлдөөчү басымдын сыноосунун канааттандырарлык эмес натыйжалары болгондо, басаңдаткычтарды алууга (чечүүгө) тыюу салынат.

412. Газ өткөргүчтөрүнө газды консервациялоо же оңдоо шарттамынын киргизгенде, ГЖПнын газ түтүктөрүндөгү тыгындарды алып салуу, газ түтүктөрүнүн техникалык абалын (айланып өтүүсүн) текшергенден кийин, техникалык тейлөө жана контролдоо басымын сыноодон өткөргөндөн кийин, ошондой эле газ түтүгүндөгү капиталдык оңдоодон же ширетүү жумуштарынан кийин, газды баштоодон мурун, техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык күч жана тыгыздык сыноолору жүргүзүлүшү керек.

413. Консервациядан же оңдоп-түзөө шарттамынан чыгарылганда, казандын газ түтүктөрүндөгү басаңдаткычтарды алып салуу, казандын техникалык абалы текшерилгенден кийин, техникалык тейлөө жана контролдоо басымын текшергенден кийин, технологиялык коргоолордун, тосмолоолордон жана сигнализациялардын иштешин текшергенден кийин, ошондой эле жооптуу адамды казандын күйгүзүүгө жана иштетүүгө даярдыгы жөнүндө ыкчам журналга жазгандан кийин жүргүзүлүшү керек.

Мындан тышкары, ыкчам журналга төмөнкү минималдуу маалыматтарды киргизүү максатка ылайыктуу:

нөөмөттүн башталышы менен аяктаган күнү жана убактысы (күнү, айы, жылы, сааттары жана мүнөттөрү);

ар бир жазылган окуянын убактысы (сааты жана мүнөтү) (билдирүү, буйрук, көрсөтмө, ыкчам которуштуруу, казанды өчүрүү (токтотуу));

контролдоочу-көзөмөлдөөчү шаймандардын көрсөткүчү;

казандын үйлөөлөрү жана сактагыч клапандары жөнүндө белгилер.

Технологиялык нускамада көрсөтүлгөн иштин көлөмүнө жараша, жабдуунун конструктивдик өзгөчөлүктөрүн жана конкреттүү түрлөрүн, жабдуунун конкреттүү иштөө шарттарын, уюмдардын эксплуатациялык документтердин талаптарын - жабдууларды өндүрүүчүлөр жана эксплуатацияга берген уюмдардын отчеттору эске алынып, журналда кошумча маалыматтар камтылышы мүмкүн.

Жабдууларды эксплуатациялоодо кемчиликтер аныкталган учурда, аларды жоюу боюнча көрүлгөн чаралар жөнүндө журналга маалымат киргизилет жана аныкталган бузуулар четтетилгенден кийин кайталап текшерүүнүн натыйжалары киргизилет.

414. Газ арматураларын ажыратуу, ички газ түтүктөрүн туташтыруу же оңдоо, буу казандарынын ичинде иштөө, ошондой эле от казандарын консервация режимине киргизүүдө жана оңдоп-түзөө иштерине байланыштуу, газ түтүгүнүн бутактарында орнотулган шаймандарды казанга жана газ түтүгүндө коргоочу жана тутандыруучу түзүлүштөргө ажыратуу инвентарь басаңдаткычтарын орнотуу менен от жагуучулар жабылышы керек.

Газ түтүктөрү инерттүү газ же кысылган аба менен тазалоо жолу менен газдан тазаланууга тийиш.

415. Газ түтүктөрүн тазалоонун аягы талдоо үчүн үлгү алуу же шайман менен аныкталат.

Тазаланган газ түтүгүндөгү газдын калдык көлөмүнүн үлүшү газдын төмөнкү күйүүчү чегинин 20% ашпашы керек.

416. Басаңдаткычтарды орнотуу жана алып салуу мезгилине чейин жана анын мезгилинде жумушчу аймактын абасы газдын булганышына талданып турушу керек. 300 мг/куб метр жана андан жогору жумушчу аянттын абасында газдын жол берилген эң жогорку концентрациясына жеткенде, изоляциялоочу түтүктүн газдарга каршы колдонуу менен иш жүргүзүлүшү керек.

417. Басаңдаткычтарды орнотуу жана алуу боюнча газ кооптуу жумуштарды жүргүзүү үчүн адистештирилген уюмдар тартылышы мүмкүн.

418. ЖЭБдерде жана буу казандарында күкүрт курамы жогору газды күйгүзүүдө, газ түтүктөрүн кысылган аба менен үйлөөгө тыюу салынат.

419. Долбоор тарабынан каралган жана белгиленген тартипте пайдаланууга берилген технологиялык коргоолор, тосмолоолор жана сигнализациялар, алар берилген жабдуулардын иштөө мезгилинин бүтүндөй мезгилинде күйгүзүлүшү керек.

420. Иштеп жаткан жабдуулардагы технологиялык коргоолорду, тосмолоолорду жана сигнализацияларды өчүрүүгө төмөнкү учурларда жол берилет:

өндүрүштүк нускама менен шартталган өчүрүүнүн зарылдыгы;

ачык-айкын иштебей калгандыгы же бузулгандыгы;

техникалык жетекчи бекиткен графикке ылайык мезгил-мезгили менен текшерүүлөр.

Өчүрүү нөөмөттүн башчысынын (ыкчам жетекчиси) жазуу жүзүндөгү буйругу менен ыкчам журналга станциянын техникалык жетекчисине милдеттүү түрдө билдирүү менен жүргүзүлүшү керек.

421. Иштеп жаткан жабдыктарда уруксатсыз коргоо, тосмолоо жана белги берүү чынжырчаларында оңдоо жана жөндөө иштерин жүргүзүүгө тыюу салынат.

422. Казанды ишке киргизүү нөөмөттүн башчысынын жетекчилиги астында, ал эми капиталдык же орто оңдоодон кийин - цехтин жетекчиси же анын орун басарынын жетекчилиги астында уюштурулушу керек.

423. Оңдоп-түзөөдөн кийин же 3 күндөн ашык резервде болгондо (3 күндөн ашык) казанды иштетүүдөн мурун, тартма орнотмолорун, көмөкчү жабдууларды, өлчөө каражаттарын жана клапандарды жана механизмдерди, авто жөнгө салгычтарды аралыктан башкарууну күйгүзүүгө даярдыгы жана корголушунун, тосмолоолордун иштеши текшерилиши билдирүү жана эксплуатациялык байланыш каражаттары жана буу кыймылдаткычтарынын таасири менен от казандын жана от жагуучулардын өчүрүү клапанынын иштешин текшерүү керек.

Казан 3 суткага чейин бош турганда, оңдоо жүргүзүлгөн өлчөөчү каражаттар, жабдуулар, механизмдер, коргоо түзүлүштөр, тосмолоолор жана белги берүүчү шаймандар гана текшерилүүгө тийиш.

Казан күйгүзүлгөнгө чейин аныкталган кемчиликтер жоюлушу керек. Эгерде коргоочу каражаттар жана буу казандарынын өчүрүлүшүндө иштеп жаткан тосмолоолордо бузуктук байкалса, анда аны күйгүзүүгө тыюу салынат.

424. Консервациялоодон же оңдоп-түзөөдөн кийин казандын газ түтүктөрүн газ менен толтуруу түтүн чыгаруучу, желдетүүчү желдеткичтер, рециркуляциялоочу соргучтар менен иштөө боюнча колдонмодо көрсөтүлгөн ырааттуулукта күйгүзүлүшү керек.

425. Казандын газ түтүктөрүн бошотууга же коопсуздук түтүктөрү аркылуу же буу казандын от жаккычтары аркылуу тазалоого тыюу салынат.

426. Казанды муздак абалда күйгүзүүдөн мурун, мажбурлап тартуучу блокторду күйгүзүп, ар бир казандын от жагуучусунун алдындагы өчүрүүчү түзүлүштөрүн, анын ичинде от казандын СБК жана от жагуучу клапандын жабылышынын тыгыздыгын текшерүү жүргүзүлүшү керек.

Эгерде өчүрүүчү шаймандардын жабылышында суу агып кеткендиги аныкталса, от казанды иштетүүгө болбойт. Иштетүү алдындагы текшерүү тартиби буу казанын иштетүү боюнча өндүрүштүк нускамада белгиленет.

427. Казан иштей электе жана аны токтоткондон кийин меш, от казандын мешинен күйүү өнүмдөрүн кетирүү үчүн түтүн газ түтүктөрү, күйүү өнүмдөрүн рециркуляциялоо тутумдары, ошондой эле коллекторлор (“жылуу куту”) жайгашкан жабык көлөмдөр, түтүн түтөтүүчү, желдеткичтерди киргизүү менен, газ-аба трактарын ачык тосмолор (клапандары) жана номиналдын кеминде 25% аба чыгымы бар түтүндү рециркуляциялоочу түтүктөр желдетилиши керек.

Желдетүү убактысы, мордон чыкканга чейин күйүү камерасынын “жылуу кутучанын” аба түтүктөрүнүн жана газ түтүктөрүнүн көлөмүндө үч эсе аба алмашууну камсыз кылуу шартына ылайык эсептөө жолу менен аныкталат.

Желдетүү убактысы ишке киргизүүчү жөндөөчү уюм тарабынан эсептелет. Желдетүү убактысы от казандын иштөө нускамасында жазылган.

Күйгүзгүчтүн алдында бекитүүчү арматураларды жана сактагыч түзүлүштөрдүн автоматтык басым менен текшерүү үчүн шаймандар болгондо болжолдуу желдетүү убактысы, жабдууларды иштеп чыгуучулар тарабынан белгиленген от жагуучулардын автоматтык от алдыруу программасы менен белгиленет.

428. Кысым астында иштеген буу казандарын, ошондой эле түтүн чыгаргыч жок болгон учурда ысык суу казандарын желдетүү үйлөө желдеткичтери жана рециркуляциялык соргучтары күйгүзүлүп жүргүзүлүшү керек.

429. Казандарды жагуу желдеткичи жана түтүн чыгаргыч менен иштеши керек (ал берилген жерде).

430. Газ менен иштеген от казанды күйгүзүүдөн мурун, казандын газ өткөргүчтөрүндөгү кычкылтекти аныктаңыз. Эгерде кычкылтектин көлөмү көлөмдүн 1% дан ашса, анда отту күйгүзүүгө тыюу салынат.

Эгерде газ түтүктөрү ашыкча басым астында болсо, анда газды кычкылтектин курамы боюнча талдабоого жол берилет.

431. Бардык күйгүзгүчтөр СБК жана КОТ менен жабдылган буу казандарынын от алдыргычы, казанды иштетүү боюнча нускамада көрсөтүлгөн ырааттуулукта каалаган отту күйгүзүп башташы мүмкүн.

Эгерде биринчи күйгүзгүчтүн жалыны күйбөсө (өчпөсө), казанга жана от жагуучуга газ берүүнү токтотуу керек, анын КОТ өчүрүлүп, от жагуучу, меш жана газ түтүктөрү ушул Эрежелердин талаптарына ылайык желдетилип турушу керек, андан кийин от казанды башка от алдыргычта күйгүзсө болот. Биринчи күйгүзгүчтү кайрадан күйгүзүү анын факелинин күйбөгөндүгүнүн (өчүрүлүшүнүн) себептери жоюлгандан кийин гана мүмкүн болот.

Экинчи (же кийинки) эриген күйгүзгүчтүн шамы күйбөсө (өчүрүлбөсө) (башкалардын туруктуу күйүшү менен), ушул от жагуучуга гана газ берүүнү токтотуу керек, анын КОТ өчүрүлүп, желдеткичи ушул түтүктөгү аба түтүгүндө толугу менен ачык өчүрүүчү шайман менен жүргүзүлөт. Күйгүчтү кайра күйгүзүү анын жалынын күйбөгөндүгүнүн (өчүрүлүшүнүн) себептери жоюлгандан кийин гана мүмкүн болот.

432. От алдырганда бардык от жагуучулардын жалыны, ошондой эле бир же бир нече күйгүзгүчтөгү казандын иштешиндеги жалпы жалын капыстан өчүп калса, казанга жана казандын бардык от жагуучуларына газ берүү токтоосуз токтоп, КОТко газ берүүнү өчүрүп, ушул Эрежелердин талаптарына ылайык казандарды, мешти, газ өткөргүчтөрү желдетип туруу керек.

Казанды кайрадан күйгүзүү от жалындарын өчүрүүнүн себептерин жойгондон кийин гана мүмкүн болот.

433. Казанды кум көмүрүнөн же суюк отундан жаратылыш газына өткөрүү тартиби уюмдун техникалык директору тарабынан бекитилген казанды пайдалануу боюнча нускамада аныкталууга тийиш.

Күйгүчтөрдүн көп катмарлуу жайгашуусу учурунда, адегенде төмөнкү катмарлардын очоктору газга өткөрүлүшү керек.

Казанды пландуу түрдө газ күйүүсүнө өткөрүүдөн мурун, буу казандын иштешине тоскоол болбогон көлөмдө же сигнал берүү менен, буу казанын газ менен камсыз кылуу тутумдарынын технологиялык коргоолорунун, тосмолоолорунун жана сигнализацияларынын СБК иштөөсүн жана ишке жөндөмдүүлүгүн текшерүү керек.

434. Казандын газ түтүктөрүнө газ берүүнү төмөнкү учурларда эксплуатациялоочу персонал токтоосуз токтотушу керек:

технологиялык коргонуу бузулганда;

от жагуучу жайда, газ түтүктөрүндө жарылуу, казандын каркасынын же мамыларынын кызарган устундары ысып, подкладканын урашы;

от казанынын коргоо схемасына киргизилген персоналга, жабдууларга же өчүрүү арматурасынын аралыктан башкаруу чынжырчаларына коркунуч жараткан өрт;

аралыктан жана автоматтык башкаруу түзүлүштөрүндөгү же бардык көзөмөлдөө-өлчөө шаймандарындагы чыңалууну жоготуу;

казандын газ түтүгүнүн үзүлүшү;

мештеги жалпы факелдин өчүшү.

435. Казанды авариялык токтотуунун тартиби өндүрүштүк нускамада көрсөтүлүшү керек. Шашылыш токтоонун себептери ыкчам журналына жазылышы керек.

Казанды авариялык өчүрүү техникалык ченемдик укуктук актылардын жана ушул Эрежелердин талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

436. Күтүү режимине өтүү үчүн казанды пландуу өчүрүүдө, казанга, от жагуучуга, КОТко газ берүү аларды кийинки өчүрүү менен токтотулушу керек; ажыратуучу түзүлүштөр коопсуздук түтүктөрүндө, ал эми зарыл болсо, үйлөөчү газ түтүктөрүндө ачык; мештин жана газ түтүктөрүнүн желдетилиши жүргүзүлүп, аба алмашууну кеминде үч жолу камсыз кылуу.

Желдетүү аяктагандан кийин, тартма бөлүктөрү өчүрүлүшү керек, газ-аба каналынын тракты, люктары, тосмолор (клапандары) жана тартма түзүлүштөрүнүн багыттоочу аппараттар жабылышы керек.

437. Эгерде буу казандын запасында болсо же күйүүчү майдын башка түрүндө иштесе, казандын газ өткөргүчтөрүндөгү өчүрүүчү арматуралардан кийинки тыгындар орнотулбашы мүмкүн.

Казандын газ түтүктөрүндө ашыкча газ басымына башка күйүүчү май менен иштегенде, өчүрүү шаймандарынын тыгыздыгы жабык болгон шартта жол берилет.

438. ГЖП жабдууларын, өлчөө приборлорунун көрсөткүчтөрүн, ошондой эле газдануусун көзөмөлдөөчү автоматтык белги берүүчү түзүлүштөрдүн мониторинги казандын жана турбиналык цехтин жана ысык суу казан үйүнүн башкаруу щитеринин жардамы менен, ошондой эле ГЖП ЖБЩ жана айланып өтүү учурунда орнотуу аянтчасында визуалдык түрдө жүргүзүлүшү керек.

439. ГЖПдагы СТК алдындагы өчүрүүчу түзүлүш ачык абалда болушу керек жана мөөр менен жабылышы керек.

440. ГЖПдагы резервди азайтуучу линия иштөөгө туруктуу даярдыкта болушу керек, башкача айтканда, “резервди автоматтык түрдө киргизүү” шарттамында болушу керек.

Автоматтык БК жок ГЖПнын айланып өтүүчү газ түтүгү (айланып өтүүсү) аркылуу буу казандарына газ берүүгө тыюу салынат.

23-глава. Газ турбина жана буу-газ орнотмолорунун газ менен жабдуу тутумунун объекттерин долбоорлоодо, курууда жана эксплуатациялоодо жарылуу коопсуздугунун өзгөчө талаптары

441. Ушул главада газ турбинасы жана буу-газ орнотмолорунун, жылуулук электр станцияларынын газ поршендик агрегаттарын газ менен жабдуу тутумун иштеп чыгууга, орнотууга жана анын коопсуз иштешине атайын талаптар белгиленет.

442. Жылуулук электр станциясынын чегинде 1,2 МПа жогору басымы бар газ түтүктөрүн долбоорлоо, куроо, оңдоо, техникалык тейлөө жана эксплуатациялоо боюнча иштер газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөөнүн кооптуу өндүрүш объекттерине байланыштуу өнөр жай коопсуздугу жаатында иш жүргүзүүгө лицензиясы бар уюмдар тарабынан аткарылышы керек.

443. ГТО, БГО же ГПАнын газ менен жабдуу тутумдарын, технологиялык контролдоо, автоматташтыруу, сигнализация, коргоо жана тосмолоо каражаттарын долбоорлоодо ушул Эрежелердин, жылуулук электр станцияларын пайдалануунун шарттарын жана талаптарын эске алган, алардын өнөр жай коопсуздугун камсыз кылган техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптары эске алынышы керек.

Долбоорлонгон газ менен жабдуу тутумдары үзгүлтүксүз жана коопсуз газ менен жабдууну, ошондой эле ГТО, БГО, ГПАнын газ менен жабдуу тутумдарынын объекттеринде газды тезинен өчүрүүнү камсыз кылышы керек.

444. Газ турбинасынын жана ГПАнын өчүрүүчү арматурасынын блогун иштеп чыгууда арматура ГТО (БГО) же ГПАнын башкаруу тутумунан башкарылышы керектигин эске алуу керек.

445. ГТО жана БГОнун газ менен жабдуу тутуму төмөнкүлөрдү камтыйт:

ГБСдан ЖЭБдин аймагындагы газды даярдоо пунктуна чейин жеткирүүчү газ түтүгү (мындан ары - ЖГТ);

газды даярдоо пункту (мындан ары - ГДП), анын ичинде блоктор: газ басымын төмөндөтүү (кысуу), анын ичинде ГЖП, басымды турукташытруучу түйүн (мындан ары - БТТ), бүтүрүүчү компрессордук станция (мындан ары - БКС), газ турбинасынын редукциялык станциясы (мындан ары - ГТРС), тазалоо, кургатуу, жылытуу, чыгымды өлчөө;

газды даярдоо пункунан ГТО жана БГО жайгашкан имараттарга жана курулмаларга тышкы газ түтүктөрү;

газ турбиналарынын өчүрүүчү арматураларынын блоктору;

ГТО жана БГОнун ички газ түтүктөрү.

Начало формы

Конец формы

446. ГПАнын газ менен жабдуу тутуму, жалпысынан, төмөнкүлөрдү камтышы керек:

ГБСден ЖГТ ГЖП чейин;

ГЖПдан ГПА жайгашкан имараттарга жана курулмаларга чейин тышкы газ түтүгү;

ГПАнын өчүрүү арматурасынын блоктору.

447. ГБСтен жеткирүүчү газ түтүгүндө электр станциясынын аймагында жана анын сыртында ЖЭБдин тосмосунан 5 мден 20 м алыстыкта жайгашкан, ЖЭБдин башкы имаратынан башкарылуучу электр жетеги бар өчүрүүчү түзүлүш каралышы керек.

448. Автономдуу түрдө да, ГТО жана БГО курамына кирген жылуулук казандары менен иштеген газ турбинасынын иштеши (токтоосу) автоматтык түрдө болууга тийиш.

ГТО жана БГО курамындагы жабдуулар газ-аба трактынын натыйжалуу желдетилишин камсыз кылышы керек. Кыймылдаткычтын газ турбинасын субсинхрондук айланууларга автоматтык түрдө айландыруу алгоритмдери ГТО жана БГОнун курамында газ турбинасынын бүт газ-аба каналынын жана калдык жылуулук казанынын натыйжалуу желдетилишин камсыз кылышы керек.

Ишке киргизүү түзүлүштөрүн тандоо жана керектүү жыштыкка чейин желдетүү узактыгы газ турбинасын чыгаруучунун талаптарынын негизинде аныкталат.

ГТОнун (БГО) курамындагы жылуулук казандарынын конструкциясы токтоп турган зоналарга ээ болбошу керек.

449. Газ турбинасынын күйүү камерасын жалынды жөнгө салуучу каражаттар менен жабдуу көлөмү ГТО жеткирүү үчүн техникалык шарттар жана ушул Эрежелер менен аныкталат.

450. ГТО жана БГО газ менен жабдуу тутумунда колдонулган газ жабдуулары жана от жаккычтар ушул Эрежелердин 20-главасынын талаптарына щайкеш келиши керек.

451. ГТО жана БГО курамына кирген газ турбиналарынын жана ысык-жылуулук казандарынын газ-аба каналынын желдетилиши, анын ротору баштапкы шайман менен айланганда, газ турбинасы аркылуу өткөн аба агымынын эсебинен ишке киргизилиши керек.

ГТО жана БГОнун газ турбиналарын токтоткондон кийин желдетүү үчүн, газ турбинасынын муздак жылып өтүү шарттамы, аны өчүрүүдө газ турбинасы түгөнгөндүгүнө байланыштуу желдетүүнү эске алуу менен колдонулууга тийиш.

452. Газ турбиналарын автоматтык түрдө ишке киргизүү программалары газ турбинасынын ар бир жылуулук абалынан кадимки жана тездетилген ишке киргизүүгө мүмкүндүк бериши керек. Газ турбиналарын автоматтык түрдө иштетүү тутуму мурунку этап аяктаганга чейин иштөөнүн кийинки этабынын бүтүшүнө тоскоол болгон тосмолоолорду камтышы керек.

Газ турбиналарын автоматтык түрдө өчүрүү тутумунун программаларында төмөнкүлөр камтылышы керек:

турбинаны белгиленген убакыт параметрлери боюнча түшүрүү;

отун үчүн контролдоочу, токтотуучу жана коопсуздук өчүрүүчү клапандарды, ошондой эле турбинанын күйүү камерасынын жалын түтүктөрүнө жана таштанды жылуулук казанынын от жагуучуларына отун берүү үчүн электрлештирилген арматураларды жабуу;

таштанды жылуулук казанын кошо орнотуунун газ-аба каналдарын желдетүү;

газ-аба түтүкчөлөрүн желдетүү аяктагандан кийин ГТО соруучу жана (же) чыгуучу тарабындагы дарбазаларды жабуу;

жардыруучу газ түтүктөрүндө өчүрүүчү шаймандардын ачылышы;

тазалоочу газ түтүктөрүндө жана газ турбинасынын жана калдык жылуулук казанынын коопсуздук түтүктөрүндө өчүрүүчү шаймандарды ачуу.

Автоматика түзүлүштөрү чыңалуудагы чыңалуудан корголушу керек. Белги чынжырчалары кошумча түрдө өндүрүштүк кийлигишүүдөн корголушу керек.

453. Газ менен жабдуу тутумунун жана ГТО жарылуу коопсуздугун камсыз кылуу үчүн төмөнкүлөрдү контролдоо керек: токтотуу клапанынын алдындагы жана башкаруу клапанынын артындагы куурдагы газ басымын, шаймандарды ордунда жана ББЩ дайыма көрсөтүп турат; газ жана көмүртек кычкыл газынын түтүктүн зоналарында жана газ түтүктөрүнө жана түтүн газ түтүктөрүнө жакын жайгашкан бөлмөлөрдө газдын жана көмүртектин кычкыл газынын концентрациясы.

Туруктуу зоналардын абасында газдын жана көмүртек кычкыл газынын курамын контролдоо БЩУ жана ГЩУ кооптуу концентрацияны (жалындын таралышынын төмөнкү концентрация чегинин 10% дан ашыгын) сигнализациялоочу терминалдары бар автоматтык сигнализациялар менен жүргүзүлүшү керек.

454. Жарылуу жана өрт коопсуздугун камсыз кылуу үчүн газ менен жабдуу тутуму жана ГТО БЩУ жана ГЩУга жарык жана үн сигнализациясынын чыгышы жана текшерүүчү клапандын алдындагы газ басымынын белгиленген көрсөткүчтөргө салыштырмалуу жогорулашы жана төмөндөшү жана абадагы газдын концентрациясынын жалындын таралышынын төмөнкү чегинен 10% ашыгыраак болушу керек.

455. А категориясындагы жайлар жарылууга каршы телефон байланышы менен жабдылууга тийиш.

456. ГТО жана БГОнун газ менен жабдуу тутумдары от жагуучулардын жана күйүү камераларынын алдындагы долбоордук газ басымы менен газ турбиналарын камсыздашы керек.

ГБСдан чыккан ГТО, БГО жана ГПА газ менен камсыз кылуу схемалары ЖЭБдин жайгашкан жерине, ташылып жаткан газдын басымына, газ түтүгүнө туташкан жерине жана өндүрүүчүнүн техникалык шарттарына ылайык от жагуучулардын алдында талап кылынган газ басымына жараша биргелешкен (энергетикалык казандары менен) жана өзүнчө болушу мүмкүн.

457. Газ менен камсыз кылуу схемасын тандап алууда ЖГТдагы долбоордук газ басымы мезгилдик жана күндүк өзгөрүүлөрдү эске алуу менен ЖЭБдин аймагынын чек арасындагы минималдуу басым катары кабыл алынат, бирок 0,3 МПа кем эмес.

Газ менен жабдуу тутумдарынын газ түтүктөрү, ташылган газдын иштөө басымына жараша категорияларга бөлүнөт:

жогорку басым - I категория 1,2 МПа (12 кгс/см2) жогору жылуулук электр станцияларынын аймагында газ турбинасына жана курама цикл заводдоруна;

жогорку басым - I категория 0,6 МПа (6 кгс/см2) чейин 1,2 МПа (12 кгс/см2) чейин;

жогорку басым - II категория 0,3 МПа (3 кгс/см2) чейин 0,6 МПа (6 кгс/см2) чейин;

орто басым - III категория 0,005 МПа (0,05 кгс/см2) чейин 0,3 МПа (3 кгс/см2) чейин;

төмөнкү басым - IV категория 0,005 МПа чейин (0,05 кгс/см2) кошо алганда.

ЖГТдагы эсептелген газ басымынын маанисине жараша, автономдуу түрдө дагы, ошондой эле ГТО жана БГОнун курамында иштеген газ турбиналарын газ менен камсыз кылуу схемалары көтөргүч компрессорлор менен жок болот.

458. Күчөтүүчү компрессорлор өзүнчө имаратта жайгаштырылышы керек.

Контейнерге жеткирүү үчүн, алар негизги имараттын тиркемелерине жайгаштырылышы мүмкүн.

ГТОнун машина залына күчөтүүчү компрессорлорду жайгаштырууга жол берилбейт.

459. ГБС же магистралдык газ түтүктөрүнөн ЖЭБ участогуна жеткирүүчү түтүкчөлөр, ташылган газдын басымына карабастан, эреже боюнча, жер астына төшөлүшү керек.

460. ЖЭБ аймагында, эреже боюнча, газды даярдоо үчүн комплекстүү коомдук пунктту караш керек.

461. Газ тазалоонун ар бир этабындагы аппараттар 50% резерв менен камсыздалат. ЖГТда газ тазалоочу блок үчүн ГДП МЩУда башкарылуучу электр жетеги бар өчүрүүчү шайман берилиши керек.

 462. ГЖП кыскартуучу жиптердин саны тандалып алынган жабдуулардын жана арматуралардын өткөрүмдүүлүгү менен аныкталат жана 50% резерв менен камсыз кылуу сунушталат, бирок экиден кем эмес, алардын бири иштеп жатат, экинчиси резервдик.

463. Күчөтүүчү компрессордук станциянын технологиялык схемасы жалпы станция жана блок болушу мүмкүн.

464. Жалпы станциялык БКС өндүрүмдүүлүгү ГТОдогу газдын максималдуу чыгымдалышы үчүн, ал эми сезондо газды күйгүзүп жаткан электр станцияларында - жайкы режимдеги газды керектөө үчүн эсептелиши керек.

465. Жалпы газды керектөө 300 миң куб/саатка чейин, бир жалпы станция БКС курулушу мүмкүн. Газ көп чыгымдалганда эки же андан көп БКС курулушу керек.

Жалпы газды 50 миң куб/саатка чейин сарптоодо, бүтүрүүчү компрессорлордун саны кеминде экөө болушу керек, алардын бири резервдик көчүрмө. Энергетикалык тутумдагы ГТОнун иштөө режимине жараша, тиешелүү негиздеме менен, үчүнчү компрессорду орнотууга жол берилет (оңдоодо).

Жалпы газдын чыгымы 50 миң куб/сааттан 100 миң куб/саатка чейин жана 100 миң куб/сааттан ашык болсо, 300 миң куб/саатка чейин болгондо, бүтүрүүчү компрессорлордун саны үчтөн кем эмес. жана жок дегенде төртөө болушу керек.

466. Бүтүрүүчү компрессорлор ГТО, БГО электр кубаты менен БКС блогунда 150 МВттан төмөн резервсиз орнотулат. 150 МВт ашык электр кубаты менен ГТО, БГО резервдик бүтүрүүчү компрессорду камсыз кылуу зарыл.

467. Күтүүчү компрессорду ишке киргизүү учурунда газ турбиналарынын алдындагы газ басымынын төмөндөшү уюм - газ турбинасын чыгаруучу тарабынан белгиленген жол берилген маанинин чегинде болууга тийиш.

БКС схемасы газ турбиналары үчүн газды нөлдүк чыгымдоодо компрессорлордун иштешин камсыз кылышы керек.

БКС газ турбиналарынын алдында газ басымын автоматтык жөнгө салууну камсыз кылышы керек. БКС артында белгиленген басымды кармап туруу жана резервдик компрессорду ишке киргизүү автоматтык түрдө жүргүзүлүшү керек.

Бүтүрүүчү компрессорлор аларды автоматтык түрдө кайра иштетүү мүмкүнчүлүгүн эске алуу менен тандалышы керек жана электр кыймылдаткычтары үчүн өзүнөн өзү иштей турган тутумдар менен жабдылган. Өзүн-өзү иштетүүчү тутумдун жооп берүү убактысы, параметрлердин максималдуу жол берилген маанилеринен ашып кеткен убакыттан аз болушу керек.

Бүтүрүүчү компрессорлор температурага негизделген подшипниктерди көзөмөлдөөчү системалар менен жабдылууга тийиш, алардын чектери жана бул параметр ашканда компрессорлорду өчүрүп турган тосмолоолор бар.

468. ГДПдан газ турбинасына чейинки (бекитүүчү арматыру блогунда) газ агымы боюнча тармакта төмөнкүлөр каралган:

тазалоочу газ түтүгүн туташтыруу үчүн штуцер;

электр жетеги менен бекитүүчү түзүлүш;

 тазалоочу газ түтүгүн туташтыруу үчүн штуцер;

оңдоо басаңдаткычын (тилке же айланма) орнотуу үчүн фланецтер, аларды кысуу үчүн шайман жана өткөргүч секиргич менен;

тазалоочу агентти өткөрүү үчүн штуцер;

чыгым өлчөөчү түзүлүш.

469. Автономдуу түрдө иштеген же ГТО же БГО курамында иштеген газ турбинасынын ички газ түтүгүндө, газ агымы боюнча (башкы корпуста) төмөнкүлөр каралат:

тазалоочу газ түтүгүнүн штуцери;

ГТОго газ түтүктөрүнүн ички коррозиясынын өнүмдөрүнүн түшүүсүн алдын алуучу механикалык чыпка;

СБК;

башкаруу клапаны (негизги жана от алдыруу);

туюк участканын аягында тазалоочу газ түтүгүн туташтыруу үчүн штуцер;

газ турбинасынын күйүү камерасынын ар бир күйгүзүүчү түзүлүшүнүн алдында электрлештирилген жетеги (СБК) бар өчүрүүчү түзүлүш.

От алуучу газ түтүгүн туташтыруу үчүн штуцер кире бериштеги эки өчүргүч түзүлүш менен жабдылган. Күйгүчтөрдүн алдындагы жалпы СБК (жабык клапан), башкаруу клапаны, механикалык чыпка, ошондой эле бекитүүчү арматура газ турбинасын өндүрүүчүсү тарабынан жеткирилип, газ турбинасын өндүрүүчүсү тарабынан иштелип чыккан технологиялык схемага ылайык түздөн-түз башкы корпуска орнотулат.

Механикалык чыпканы чыгымды өлчөөчү түзүлүштүн алдында орнотууга жол берилет.

470. ГПАга ички газ түтүгүндө (заводдун толук даярдыгы бар ГПА курамына кирген жабдууларды эске алуу менен) төмөнкүлөр (газ агымы боюнча) каралышы керек:

тазалоочу сайгыч жана алардын ортосунда үлгү алуучу түзүлүш менен эки өчүрүүчү түзүлүш (биринчиси кол менен башкарылышы мүмкүн, экинчиси - электр менен башкарылат);

чыпка (орнотуу зарылдыгы долбоорлоо уюму тарабынан аныкталат);

үлгү алуу түзүлүшү менен тазалоочу сайгыч;

айланма басаңдаткычты орнотуу үчүн фланецтүү туташуу;

тазалоочу агентти туташтыруу үчүн штуцер;

электр жетеги менен өчүрүүчү түзүлүш;

газ чыгымын өлчөөчү түзүлүш;

башкаруу клапаны;

газ кыймылдаткычка берилээрдин алдында - алардын ортосуна электрлештирилген ажыраткыч шайманы орнотулган коопсуздук сайгычы бар эки тез жабылуучу өчүрүү түзүлүш (СБК).

ГПАнын тосмолоолорун жана өчүрүүдөн коргоонун аткарылышы (ГПАнын курамына кирүүчү жабдууну толук заводдук даярдыгын эсепке алуу менен) жана аны төмөндөтүлгөн жүктөм менен ишке киргизүү өндүрүүчү уюмдун техникалык шарттарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

471. Кыймылдаткычтан газ түтүгүнө титирөөнүн өтүшүн алдын алуу үчүн кыймылдаткычты газ түтүгүнө туташтыруу ийкемдүү байланыш аркылуу жүргүзүлүшү керек.

472. Газ түтүгүнүн трассасы өтүүчү жолдор менен жолдорду бойлой, эреже боюнча, тротуарга (жөө жүргүнчү жолуна) карама-каршы тараптан өтүшү керек жана мүмкүн болушунча, газ түтүгүнүн температуралык майышуучунун максималдуу компенсациясын камсыз кылышы керек, ал үчүн анын бурулуштары эреже боюнча, 90 градус бурчта жасалышы керек.

473. Газ түтүктөрүн транзиттик төшөө өрт коопсуздугунун талаптарын эске алуу менен жүргүзүлүшү керек.

474. ЖЭБдин чегиндеги тышкы газ түтүгү электр станциясынын аймагындагы тосмодон 15 м алыстыкта жайгашкан, жер үстүндө же жер астында болушу мүмкүн болгон жерди эске албаганда жер үстүндө болушу керек.

475. Жер үстүндөгү газ түтүкчөлөрүн бийик жана жапыз таянычтарга, эстакадаларга жалынга төп келбеген курулмаларды колдонуп гана тартууга болот.

Газ түтүктөрүн башка технологиялык түтүктөр жана электр кабелдери менен эстакадаларга салууга уруксат берилет, ал эми газ өткөргүчтөрү эстакаданын жогорку катмарына жайгаштырылышы керек.

476. Газ түтүкчөсү эксплуатация учурунда жана оңдоо үчүн бошоп жатканда конденсаттын агызылып кетүүчү жерине агып кетишин камсыз кылган эңкейиш менен салынышы керек.

477. Төмөнкү тирөөчтөргө төшөлгөн түтүктөрдүн жерден түбүнө чейинки бош мейкиндиктин бийиктиги топ түтүктөрдүн 1,5 мге чейинки кеңдиги менен кеминде 0,35 м жана 1,5 м же андан ашык кеңдиги менен 0,5 м кем болбошу керек.

478. Газ түтүгүнө чейинки ачык тигинен кеткен аралык кеминде төмөнкүдөй болушу керек:

жөө жүргүнчүлөр өтүүчү жолдун жабуусунан 2,2 м;

автомобиль жолунун жабуусунан 4,5 м;

темир жолдун темир жолдорунун тегиздигинен 5,5 м.

479. Бөлүштүрүүчү газ түтүгү ГТО имаратынын сыртында жайгаштырылышы керек.

Газ турбиналарын жалпы машина бөлмөсүнө жайгаштырганда, газ турбинасына чейинки биринчи бутакка чейин 50 метрден ашпаган аралыкта бөлүштүрүүчү газ түтүгүнө электрлештирилген бекитүүчү түзүлүш орнотулат.

480. Газ өткөргүчтөрүндө кошумча өчүрүүчү шаймандар орнотууну газ менен камсыздоо тутумунан ажыратуу мүмкүнчүлүгүнүн шартында долбоорлоочу уюм аныктаган жерлерде орнотулушу мүмкүн.

481. Жогорку чыңалуудагы электр чубалгысы кесип өткөн аба газ түтүгүндө электр зымдары үзүлүп калганда ага кирбөө үчүн коргоочу шайман болушу керек. Коргоочу шайман күйүүчү эмес материалдардан жана курулмалардан, эреже боюнча, темирден, ишенимдүү жерге негизделген болушу керек.

Газ түтүгүнүн жана анын коргоочу шаймандын жерге жайгашуу каршылыгы 10 Омдон ашпашы керек.

482. Газ түтүктөрүнө орнотулган коопсуздук клапандарынан тазалоочу газ түтүктөрүнүн жана жардам газ түтүктөрүнүн баштары жайгаштырылышы керек:

1,2 МПа жогору басым менен - агызуучу түтүкчөдөн 20 м радиуста имараттын эң бийик жеринен 5 м кем эмес, бирок аянттын (жердин) пландаштыруу белгисинин деңгээлинен 6 м кем эмес;

1,2 МПа төмөн басым менен - имараттын дефлекторунан кеминде 1 м жогору же кошуна имараттын жарык аэрация лампасынан 2 м жогору (20 м жакын), бирок жерден 5 м кем эмес.

483. Агып чыгаруучу түтүк имараттын аба кире беришине карама-каршы жагында жайгаштырылышы керек. Эгерде бул талап аткарылбаса, төгүүчү жана тазалоочу газ түтүктөрүнүн акыркы участоктору желдетүүчү түзүлүштөрдүн үстүнөн горизонталдык кеминде 10 м жана тигинен 6 м аралыкта жайгаштырылышы керек.

Чыгуучу түтүк жайгашкан жеринин тегиздигинен ылдый газ дисперсиясын жана ага атмосфералык жаан-чачындын киришин жокко чыгарууга тийиш.

484. Газ чыгаруучу түтүктөрдү ар бир шамга чыгуучу басымдын ар кандай мааниси бар линияларда коопсуздук клапандарынан туташтырууга жана коопсуздук клапандарынан кийин өчүрүү клапандарын орнотууга тыюу салынат.

485. Газ жабдууларын жана газ түтүктөрүн жуу, аба же инерттүү газ менен камсыздалышы керек. Абаны же инерттүү газды берүү үчүн бекитүүчү түзүлүштөрү бар штуцерлер камсыздалышы керек.

486. ГТОго газ жеткирүүчү газ коллекторлору имараттардын сыртына дубалдардын же тирөөчтөрдүн боюна коюлушу керек, жердин деңгээлинен 4,5 м кем эмес бийиктикте жайгаштырылышы керек жана терезе менен эшиктин тешиктерин кесип өтпөйт.

487. Газ түтүгү менен жылуулук электр станциясынын имаратынын тосмо курулмаларынын ортосундагы аралык (жарыкта) кеминде төмөнкүдөй болушу керек:

Диаметри 200 ммден кем түтүктөр үчүн 150 мм;

Диаметри 200 ммден 500 ммге чейинки түтүктөр үчүн 300 мм;

Диаметри 500 ммден ашык түтүктөр үчүн 500 мм.

488. Дубалдар аркылуу төшөө учурунда газ түтүктөрү болот кутуда жүргүзүлүшү керек. Кутунун ички диаметри газ түтүгүнүн диаметринен кеминде 100 мм чоңураак болушу керек. Газ түтүгү менен корпустун (корпустун учтары) ортосундагы боштуктар күйбөй турган ийкемдүү материал менен жабылышы керек.

489. Газ түтүктөрүнүн жазуулары түздөн-түз газ колдонуучу шаймандар жайгашкан жайга берилип, аларды тейлөө, текшерүү жана оңдоо үчүн жеткиликтүү жерлерге коюлушу керек.

490. Чектеш түтүктөрдүн окторунун ортосундагы жана тирөөч конструкциянын четине чейинки аралыктар 23-тиркемеге ылайык тандалышы керек.

491. Газ түтүктөрүнүн ширетилген бириктиргичтери таянычтын четинен кеминде 200 мм алыстыкта болушу керек.

492. Штуцерлерди ширетилген тигиштерге, ошондой эле түтүктөрдүн бүгүлгөн элементтерине (ийилген жерлерде) ширетүүгө жол берилбейт.

493. Ia категориясындагы газ түтүктөрү үчүн тармактардан ширетилген бутактарды колдонууга жол берилбейт.

494. Кесилиште жана параллель төшөөдө газ түтүгү менен электр түтүктөрүнүн ортосундагы аралыктар түзүлүш эрежелеринин жана электр коопсуздугунун коргонуу чараларынын талаптарына ылайык алынат.

495. Клапандардын блоктору атайын корпуста же ЖЭБдин имаратынын башкы имаратынын тиркемесинде жылытылган бөлмөлөрдө, баш калкалоочу жайларда (шкафтарда) жайгаштырылышы керек.

496. Газ менен камсыздоодо орнотулган майда чыпкалардан ГТ от жагуучуларга газ түтүгү дат баспаган болоттон жасалган болушу керек.

497. Газ түтүктөрү мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык сары түскө боёлушу керек.

498. Газ түтүктөрүнөн ЖЭБдин имараттарына жана курулмаларына чейинки аралык 24-тиркемеге ылайык тандалышы керек.

499. Жогорку басымдагы газ түтүктөрүн сыноо - I категориядагы күчкө жана агып чыккан жерлерге сыноо түтүктөр толугу менен даяр болгондон кийин процесстин түтүкчөлөрүн сыноо боюнча талаптарды белгилеген техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык жүргүзүлүшү керек.

Түтүктөрдүн бекемдигин текшерүү 1,5 Пжум барабар болгон басым менен гидравликалык же пневматикалык жол менен жүргүзүлүшү керек. Гидравликалык ыкманы текшерүү убактысы 24 саат, пневматикалык ыкманы сыноо 12 саат. Гидравликалык сыноолор газ түтүгүнөн сууну толугу менен алып салууга техникалык мүмкүнчүлүк болгондо жүргүзүлөт.

Тыгыздыгын текшерүүдөгү басым жумушчу басымына барабар. Тыгыздыкты текшерүүнүн узактыгы, сызыкты тыкыр текшерүү үчүн, агып кеткен жерлерди аныктоо үчүн талап кылынган убакыт менен аныкталат, бирок 12 сааттан кем эмес.

500. Жер астындагы газ түтүктөрү коррозиядан корголушу керек, бул ташылган газдын иштөө басымын эске алуу менен жер астындагы газ түтүктөрүн коррозиядан коргоо боюнча талаптарды белгилеген мамлекеттик стандарттарга ылайык.

501. Газ даярдоо бекети газды суюк жана катуу бөлүкчөлөрдөн тазалоону, газды азайтууну жана (же) кысууну, аны ысытууну жана муздатууну (эгерде зарыл болсо) жана агымды өлчөөнү камсыз кылышы керек.

502. ГДПдагы газ түтүктөрүн айланып өтүү каралган эмес. ГДПнын газ түтүктөрүнүн жана газ турбинасынын газ түтүктөрүнүн технологиялык схемаларында жабдууларды жана газ түтүктөрүн оңдоодон жана оңдоп бүткөндөн кийин эксплуатацияга алуу үчүн коопсуздук талаптарын камсыз кылуу үчүн бурулуштук же барактык ремонт сайгычтарын, тазалоочу тутумду жана тазалоочу газ түтүктөрүн орнотуу каралышы керек. 1,2 МПа жогору басымы бар газ түтүктөрү үчүн ар бир тазалоочу газ түтүктөрү талдануу үчүн тазаланган участоктон сынамык алуу үчүн, алардын ортосунда штуцер бар эки бекитүүчү түзүлүш менен камсыздалышы керек. Тандоо щтуцери өчүрүүчү шайман менен жабдылышы керек. Тазалоочу каражаттарды берүү үчүн ар бир фитингдер, талдоо үчүн үлгүлөр, СТКны жөндөө үчүн орто жабдуу тыгыздыгын камсыз кылуу үчүн түзүлүш (оюк басаңдаткыч) менен жабдылууга тийиш.

503. Газды даярдоонун техникалык каражаттары имараттарда (калкалоо жайларында), контейнерлерде (блоктук аткаруу) жана ачык асманда жайгаштырылышы мүмкүн. ГДП жайгашкан аянттын тосмосу болушу керек.

ГДПнын имараттарынан (калкалоо жайларынан) жана курулмаларынан электр станциясынын башка имараттары менен курулмаларына салыштырмалуу алыстыгы өрт коопсуздугунун талаптарына ылайык келиши керек.

Блоктун аткарылышында, аларды ГТО имаратынын жанында же түз абалда жайгаштырууга уруксат берилет. Бул учурда, БКСдан ГТОнун имаратына чейинки аралыктар ченемделген эмес.

504. ГДПнын ичиндеги имараттардын (калкалоо жайларынын) жана курулмалардын ортосундагы аралык ченемделген эмес.

505. Катуу бөлүкчөлөрдөн жана тамчы суюктуктан газды тазалоо сыйымдуулугу кеминде 1 кубометр болгон резервуарга автоматтык түрдө суюктук төгүлүүчү чыпкаларда жана бөлгүчтөрдө каралышы керек.

506. БК чейин кеминде 20 м узундуктагы кыскартуучу түтүктөрдү жана газ түтүктөрүн үн сиңирүүчү изоляция менен же үн басаңдаткычтарын орнотуу менен долбоорлоо керек.

507. Аянты 60 чарчы метрден ашкан ГДП өндүрүштүк жайлары жана башкаруу бөлмөлөрү негизги жолунун карама-каршы жагында жайгашкан авариялык чыгууга ээ болушу керек. Авариялык жол имараттын сыртында болушу керек.

508. А категориясындагы ГДПнын ар бир бөлмөсү газ деңгээлиндеги стационардык сигнализациялар менен жабдылууга жана БЩУга чыгуу менен газдын булганышы жөнүндө жарык жана үн менен эскертүүчү сигнализация менен жабдылууга тийиш. ГДП бөлмөсүнүн абасында жалындын таралышынын төмөнкү концентрация чегинин 10% жеткенде авариялык желдетүү күйгүзүлүп, БЩУга белги берилет. Жалындын таралышынын төмөнкү концентрациясынын 20% жеткенде, БЩУда, ошондой эле ГДП жайына кирер алдында жарык жана үн сигнализациясы көрсөтүлөт.

509. ГДПнын полу күйүүчү эмес материалдардан жасалышы керек, алар таасир тийгизбейт. Жайдын эшиктери сыртка ачылышы керек.

510. Жабдууларды, газ түтүктөрүн, арматураларды жана приборлорду жайгаштыруу аларды ыңгайлуу тейлөөнү жана оңдоону камсыз кылышы керек ГДП бөлмөсүндөгү негизги өтмөктүн туурасы кеминде 0,8 м болушу керек.

511. ГТО, БГО жана ГПА ЖЭБдеринин газ менен камсыздоо тутумунда колдонулган болоттон жасалган газ түтүктөрү төмөнкү түтүктөрдөн жасалышы керек:

буу казандары жана түтүктөр үчүн колдонулган үзгүлтүксүз ысык иштетилген (басым 6,4 МПа чейин, диаметри 426 мм чейин);

муздак майышкан жана жылуулук майышкан B тобуна ийилген же кеңейген сыноолордун кепилдиги менен өндүрүүчүнүн 100% ультрадыбыстық көзөмөлү менен ажыга илип, тоголок даярдалган же куймалардан жасалган (басым 1,6 МПа чейин, диаметри 45 ммге чейин);

магистралдык газ жана мунай түтүктөрү үчүн узунунан электр ширетилген түтүктөр (басым 2,5 МПа чейин, диаметри 530, 620, 720, 820, 1020 мм), газ жана мунай түтүктөрү үчүн (басым 2,5 МПа чейин, диаметри 1020 жана 1220 мм), болоттон электр ширетилген B тобу, жылуулук менен иштетилген, ийилген сыноолордун жана ширетилген бириккен жердин созулуш сыноолорунун кепилдиги менен (басым 1,6 МПа чейин, диаметри 426 мм чейин);

коррозияга туруктуу болоттун, анын ичинде бетинин сапаты жакшыртылган, үзгүлтүксүз;

электр менен ширетилген спираль-тигиш (түз участоктор үчүн гана) (басым 2,5 МПа чейин, диаметри 530дан 1020 ммге чейин).

Техникалык талаптары ушул пункттун биринчи бөлүгүндө көрсөтүлгөндөн төмөн болбошу керек, тынч көмүртек жана аз легирленген болоттон жасалган башка түтүктөрдү колдонууга жол берилет.

Чет элдик белгилердин материалдарын ар бир конкреттүү учурда колдонууга жол берилиши атайын адистештирилген илимий изилдөө уюму тарабынан тастыкталууга тийиш.

512. Газ өткөргүчтөрү үчүн болот түтүктөрү ТЧУАнын талаптарын сактоо боюнча милдеттүү талаптарга жооп берген тынч көмүртек болоттору 10 жана 20, аз эритилген 17ГС, 17Г1С, 17Г1С-У, 09Г2С  жана дат басууга туруктуу 08Х18Н10Т болотторунан жасалышы керек.

Көмүртек жана аз легирленген болоттордун маркалары ташылган газдын иштөө параметрлерине жана айлана-чөйрөнүн долбоордук температурасына жараша тандалышы керек.

Газ менен камсыздоо тутумдары үчүн колдонулган болоттон ширетилген түтүктөр заводдун тигиш жерин 100 пайыз бузбай текшерүүдөн өткөрүшү керек.

513. Түтүктөрдүн бөлүктөрү, блоктору, бекитүүчү бирдиктер, 4,0 МПа чейинки басым үчүн газ түтүктөрүнүн тирөөчтөрү жана илгичтери жылуулук электр станциясынын түтүктөрүнө карата талаптарды камтыган техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык колдонулушу керек.

Басымы 4,0 МПа жогору газ түтүктөрү үчүн, кеминде 6,4 МПа кысымы бар көмүртек болотунун тетиктери жана монтаждык блоктору колдонулушу керек.

514. Газ өткөргүчтөрү, газ түтүктөрүнүн элементтери жана жабдуулары ташылган газдын жумушчу басымы үчүн иштелип чыгышы керек.

515. Газ түтүктөрүнүн долбоорлору - I-категория 100% өлчөмүндө кыйратуучу эмес ыкмалар менен туурасынан ширетилген бириктирүүлөрдү контролдоо боюнча талаптарды камтууга тийиш.

516. Газ түтүгүнүн температуралык майышууларынын ордун толтуруу үчүн, анын каттамынын бурулуштарына жана ийилиштерине байланыштуу өзүн-өзү компенсациялоо колдонулушу керек, же атайын компенсациялоочу шаймандардын орнотулушун камсыз кылуу керек (П-түрүндөгү компенсаторлор).

Жылчыктык, линзалык жана толкундуу компенсаторлорду колдонууга жол берилбейт.

517. Бардык газ түтүктөрүндө болот арматура гана колдонулушу керек. Жалпы багыттагы ийкемдүү жана боз чоюндан жана түстүү металлдардан жасалган арматураларды колдонууга жол берилбейт.

Жалпысынан, фланецсиз (ширетилген) арматураларды колдонуу керек.

 Бардык газ түтүктөрү үчүн клапан дарбазаларынын тыгыздыгы сыноо мезгилинде көзгө көрүнгөн агып кетпешин жана улуттук стандарттарга ылайык А классына шайкеш келүүсүн камсыз кылышы керек. Арматура газ чөйрөсү үчүн иштелип чыгышы керек.

518. Процессти башкарууну автоматташтыруу үчүн, газ менен камсыздоо тутумундагы өчүрүүчү клапандар алыстан башкарылуучу жетектер менен (электр, пневматикалык) колдонулушу керек.

Туруктуу же өзгөрүлмө токто СБК электромагнитин электр менен жабдуу техникалык-экономикалык негиздеменин негизинде тандалат. Туруктуу токту камсыздоо батарея автобустарынан же алдын-ала заряддалган конденсаторлордун батарейкасынан жүргүзүлүшү керек, эгерде башкаруу контуру үзгүлтүксүз райондук ден-соолукту көзөмөлдөөчү шайман менен камсыздалса. Үзгүлтүксүз электр булагы орнотулган шартта, кубаттуулугу эки көз карандысыз булактан берилиши керек. СБКнын жабылуу убактысы 1 секунддан ашпашы керек.

Бекитүүчү клапандар электр жетеги менен жабдылып, кол менен башкарылууга тийиш.

519. Клапандар үчүн электр жетектери жарылуучу зоналардын категорияларынын, жарылуучу аралашмалардын категорияларынын жана тобунун классификациясынын негизинде колдонулушу керек.

Ачык абада орнотулганда, электр жетеги бар клапандар электр жетектери үчүн техникалык маалымат барактарында көрсөтүлгөн тышкы абанын эсептик температурасында колдонулушу мүмкүн. Ачык абада орнотулган бекитүүчү арматура электр жабдуулары ушул шарттарга туура келген долбоорду камтышы керек жана атмосфералык жаан-чачындан корголушу керек.

520. Газ түтүктөрүнө орнотулган арматуралар көзөмөлдөө, техникалык тейлөө жана оңдоо үчүн оңой жеткиликтүү болушу керек.

521. Арматура ийилүү жана буралуу чыңалууларынын минималдуу мааниси бар газ түтүктөрүнүн участокторунда жайгаштырылышы керек.

Салмагы 500 кгдан ашык арматуралар газ түтүктөрүнүн горизонталдуу участокторунда жайгаштырылышы керек, ал эми ал үчүн атайын тирөөчтөрдү же асма жерлерди караштыруу керек.

522. Түтүктөрдө, эреже боюнча, туруктуу кошулмалар ширетилиши керек.

Фланецтүү туташтырууга клапандар орнотулган жерлерде же түтүктөр түтүктөр орнотмолор туташтырылган жерлерде гана, ошондой эле технологияга ылайык түтүктөрдү тазалоо жана оңдоо үчүн мезгил-мезгили менен ажыратуу талап кылынган жерлерде уруксат берилет.

Фланец туташтыруулары визуалдык байкоо жүргүзүү, техникалык тейлөө, бөлүү, оңдоо жана куроо үчүн ачык жана жеткиликтүү жерлерде жайгаштырылышы керек.

523. Газ өткөргүчтөрүнө сайгычтарды орнотуу ыңгайлуу болушу үчүн, долбоор фланецтерди кеңейтүүчү шайман жана өткөргүч секиргичи бар айланма же барактык сайгычты орнотуу үчүн фланецтик туташтырууларды караштырышы керек.

Фланец туташуусунда басаңдаткычтарды орнотууга уруксат берилет.

524. Газ өткөргүчтөрүнүн клапандарынан жана фланец байланыштарынан туурасынан жана тигинен 3 м аралыкта орун жарылуучу зоналар катарына кириши керек.

525. Жарылуудан коргонуучу даражасы кеминде 1Р54 болгон “жарылууга каршы жогорулаган ишенимдүүлүгү” конструкциядагы жарылууга каршы электр машиналары, аппараттары жана шаймандары орнотулууга тийиш.

526. В-1а жана В-1г зоналарында орнотулган стационардык лампаларда “жарылууга каршы жогорулаган ишенимдүүлүгү” В-1а зонасындагы көчмө лампалар жарылууга, В-1г зоналарында - “жарылууга каршы жогорулаган ишенимдүүлүгү” версиялары болушу керек.

527. Статикалык электр энергиясынан жана ГДП чагылгандан коргоочу түзүлүшүн коргоо имараттарды жана курулмаларды чагылгандан коргоочу шайманга талаптарды камтыган техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш.

528. ГДП аянты тышкы электр жарыгына ээ болушу керек. Жарыктарды атайын берилген таянычтарга же чагылгандын таякчаларына орнотуу керек. Жарыкты көзөмөлдөө имаратта же ГДП контейнерлеринин биринде жайгашкан бөлүштүрүүчү щиттен кол менен камсыздалышы керек.

529. Жарылуучу бөлмөлөрдө жана тышкы орнотмолордо орнотулган электрдик КӨШ жарылууга жол бербөөчү жарылуудан коргоочуга ээ болушу керек.

530. Имараттардагы жана газ менен жабдуучу жайлардагы жайларды, ошондой эле газ менен иштеген ГТО бар башкы имаратты жылытуу жана желдетүү тутумдары колдонуудагы техникалык ченемдик укуктук актылардын жана ушул Эрежелердин талаптарына ылайык долбоорлонгон болушу керек.

531. Газ жабдуулары жайгашкан өндүрүштүк жайларда абанын температурасы, тейлөөчү персоналдын убактылуу турушу менен төмөнкүдөй болушу керек:

жылдын суук мезгилинде - өндүрүүчүнүн паспортторунда көрсөтүлгөн минималдуу мааниден төмөн эмес (жумушчулар 15 мүнөттөн ашык эмес турганда 5 ° Cден төмөн эмес жана жумушчулар 2 сааттан ашык турганда 10 ° Cден төмөн эмес);

жылдын жылуу мезгилинде - өндүрүүчүнүн паспортунда көрсөтүлгөн максималдуу мааниден жогору эмес (жумушчулар 15 мүнөттөн ашпаган учурда 40 ° Cден жогору эмес).

532. Жайларда уруксат берилген температураны камсыз кылуу үчүн жылытуу тутумдарын эсептөөдө, курчап турган курулмалар аркылуу жылуулук жоготууларын жана берилген абаны жылытуу үчүн жылуулук чыгымдарын (табигый ойготуу менен желдетүүнү долбоорлоодо) эске алуу керек. Жылытуу тутумдарынын түтүктөрүн төшөө ачык болушу керек, бардык түтүк байланыштары ширетилиши керек, арматуралар кооптуу жерден чыгарылышы керек.

Компрессордук бөлмөлөрдүн, электр кыймылдаткыч бөлмөлөрүнүн, газотурбиналык кыймылдаткыч бөлмөлөрүнүн ичиндеги бардык түтүк байланыштары ширетилиши керек, арматура жарылуучу зонадан чыгарылышы керек.

533. ГДП жана БКС жайларында, табигый индукциясы менен жалпы желдетүү 1 саатка үчтөн кем эмес аба алмашуу көлөмүндө камсыздалышы керек. Механикалык желдетүү тутумдары же аралаш желдетүү тутумдары табигый индукция менен желдетүү аркылуу абанын долбоордук параметрлерине жетишүү мүмкүн болбогондо иштелип чыгышы керек.

БКС бөлмөлөрүндө, жогорку зонадан жалпы желдетүүгө кошумча, 1 саатка сегиз жолу алмашуу өлчөмүндө, механикалык индукциясы бар авариялык желдетүү камсыздалышы керек.

534. Бөлмөлөрдө орнотулган газ анализаторлору жалындын таралышынын төмөнкү концентрациялануучу чеги 10% жеткенде ишке киргизилгенде авариялык желдетүү тутумдары автоматтык түрдө күйгүзүлүшү керек.

535. Газ турбиналары жайгашкан башкы имараттын жайларында кабыл алынган желдетүү схемасына жараша механикалык же табигый иштеткичи бар жалпы алмашуу берүүнү жана чыгуучу желдетүүнү камсыз кылуу керек, бирок ар бир энергоблоктун ичинде саатына үч эседен кем эмес аба алмашуу. Аба алмашууну уюштуруунун кабыл алынган тутуму аянтчалардын жана жайлардын ичинде токтоп турган зоналардын пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарууга тийиш.

536. Турбина бөлмөсүнүн, буу казанынын бөлмөлөрү жылытуу менен жабдылууга тийиш, жабдууларды орнотуу жана оңдоо учурунда ички абанын температурасы 10 ° Сден төмөн эмес. Начало формы

Конец формы

Жылытуу тутумунун жылуулук көрсөткүчтөрү жылуулук жоготууларын 100% кайтарып берүү жана кыймылдаткыч бөлмөсүнө сиңип кеткендиктен берилген тышкы абанын жылытылышы үчүн - бөлмөнүн аба алмашуусунан 0,4 эсе, казан бөлмөсүндө - бөлмөнүн аба алмашуусу саатына 0,7 эсе көп болушу керек.

537. ГТО жана БГО менен ЖЭБдин курулган объектилерин тургузуу (монтаждоо) жана пайдаланууга кабыл алуу ушул Эрежелердин талаптарын эске алуу менен колдонуудагы мыйзамдарга ылайык жүргүзүлүшү керек.

Орнотуу учурунда кетирилген кемчиликтер жана мүчүлүштөр, ошондой эле сыноо процессинде аныкталган жабдуулардын кемчиликтери комплекстүү сыноо башталганга чейин куроо уюмдары жана өндүрүүчү уюмдар тарабынан жоюлууга тийиш.

538. Жабдууларды комплекстүү сыноо мезгилинде, технологиялык жабдуулардын абалына байкоо жүргүзүү жана иштебей калууларды жана газдын чыгып кетишин өз убагында жоюу боюнча чараларды көрүү үчүн станция кызматкерлеринин, куроо жана эксплуатациялоочу уюмдардын күнү-түнү күзөтү уюштурулушу керек.

Станциянын өздүк курамы мүмкүн болгон иштен чыккан кемчиликтер жана аларды четтетүү жолдору жөнүндө көрсөтмө алышы керек, ошондой эле керектүү схемалар жана нускамалар, коргоочу шаймандар жана коргоочу кийимдер, керектүү шаймандар жана жабдуулар менен камсыздалышы керек.

539. ГТОну комплекстүү сыноо, негизги жабдууну номиналдык жүктөм жана долбоордук газ параметрлери менен негизги күйүүчү май менен 72 саат бою үзгүлтүксүз, үзгүлтүксүз иштөө менен жүргүзүлөт деп эсептелет; ийгиликтүү 10 автоматтык учуруу; блоктун титирөө мүнөздөмөлөрүнүн учурдагы стандарттарга шайкештигин текшерүү; автоматтык башкаруу тутумунун натыйжалуулугун текшерүү жана учуруу комплексине кирген бардык көмөкчү шаймандардын туруктуу же кезектешип иштеши менен бардык коргоолорду эки жолу текшерүү.

540. Техникалык менеджер тарабынан бекитилген графиктер боюнча ГТО жана БГО менен ЖЭБдин газ менен камсыздоо тутумдарын иштетүүдө төмөнкүлөр аткарылышы керек:

жабдуунун (айланып өтүүнүн) техникалык абалын текшерүү;

ГДПга орнотулган СТК жана СБКнын иштөө параметрлерин текшерүү;

ГТО жана БГОнун коргонуу жана блокировка схемаларына киргизилген СБКнын иштешин текшерүү;

ГЖП жайларында, буу казанында жана машина бөлмөлөрүндө, ошондой эле газ менен жабдуу тутумунун блоктору жайгашкан бөлмөлөрдө абанын газдык курамын контролдоо;

 ГДП бөлмөлөрүндө, машине бөлмөсүндө жана буу казанында аба газынын булганышынын автоматтык сигнализациясынын иштөөсүн текшерүү;

 технологиялык коргоо каражаттарынын, тосмолоолордун жана сигнализациянын иштөөсүн текшерүү;

чыпкаларды тазалоо;

газ түтүктөрүнүн фланецтүү, сайлуу жана ширетилген бириктирүүлөрүнүн тыгыздыгын жана шаймандардын же самын эмульсиясынын жардамы менен арматуранын салынган кутучанын таңгактуулугун текшерүү;

резервдик, оңдоо жана консервация шарттамында газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын күйгүзүү жана өчүрүү;

техникалык тейлөө;

учурдагы оңдоо;

шарттамдык карталарды кайра карап чыгуу менен газ колдонуучу жабдууларды аткаруу жана жөндөө иштери;

газ түтүктөрүнүн жана газ жабдууларынын өнөр жай коопсуздугун экспертизалоо;

капиталдык оңдоо.

541. Технологиялык жабдуулар, көзөмөлдөө каражаттары, башкаруу, сигнализация, байланыш каражаттары төмөнкү мезгилдүүлүк менен тышкы текшерүүдөн өткөрүлүүгө тийиш:

технологиялык жабдуулар, түтүк арматуралары, электр жабдуулары, коргоочу каражаттар, технологиялык түтүктөр - нөөмөт башталганга чейин жана нөөмөт учурунда кеминде 2 сааттан кийин;

башкаруу, башкаруу каражаттары, кыймылдаткычтар, сигнал берүүчү жана байланыш каражаттары - күнүнө 1 жолудан кем эмес;

желдетүү тутумдары - нөөмөт башталганга чейин;

өрттөн коргоонун техникалык каражаттары, байланыш жана өрттөн эскертүү, өрттү өчүрүүнүн биринчи каражаттары - нөөмөт башталганга чейин.

542. ГДПнын газ түтүктөрүн жана газ жабдууларын техникалык тейлөө 6 айда бир жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек.

Ички газ түтүктөрү ГТО жана БГО айына кеминде 1 жолу жана учурдагы оңдоо - жылына кеминде 1 жолу оңдоодон өтүшү керек. Капиталдык оңдоонун жыштыгы шаймандардын иш жүзүндөгү абалын эске алуу менен белгиленет.

Кепилденген иштөө мөөнөтү менен күчөтүүчү компрессорлорду, коопсуздукту өчүрүү жана жөндөөчү клапандарды учурдагы оңдоо өндүрүүчүнүн эксплуатациялык документтерге ылайык жүргүзүлөт.

543. Техникалык тейлөө кеминде үч кишинин курамында, бригадирдин жетекчилиги астында, газга кооптуу жумуштарды өндүрүүгө уруксат каттоосу менен жүргүзүлүшү керек.

544. Газ түтүктөрүн, арматураларды жана технологиялык жабдууларды техникалык тейлөө, күндөлүк жана капиталдык оңдоо ушул Эрежелердин талаптарына, жабдууларды орнотуу жана эксплуатациялоо боюнча өндүрүүчүлөрдүн көрсөтмөлөрүнө, ошондой эле жылуулук электр санцияларын иштөө шарттарын жана талаптарын эске алуу менен техникалык ченемдик укуктук актыларга ылайык жүргүзүлүүгө тийиш, алардын өнөр жай коопсуздугун камсыз кылуу.

545. Техникалык тейлөө иштери башталганга чейин, жумушка уруксат берилген анализдин жыйынтыгы жазылган белги менен, жайдын жумушчу зоналарындагы (ГДП, машина залы, казан жайы) абанын газ менен булганышына көзөмөл жүргүзүлүшү керек.

546. ГДПны техникалык тейлөө учурунда төмөнкүлөр жүргүзүлүшү керек:

бекитүүчү арматуранын жүрүшүн жана тыгыздыгын, аспаптардын же самын эмульсиясынын жардамы менен СТКнын тыгыздыгын текшерүү;

башкаруучу клапандар менен жетектөөчү механизмдердин муундарынын өтмө жерлеринин тыгыздыгын текшерүү;

шаймандарды же самын эмульсиясын колдонуп газ түтүктөрүнүн жана арматуралардын бардык туташууларынын тыгыздыгын текшерүү;

текшерүү жана зарыл болсо, чыпкаларды тазалоо;

жөндөөчү клапандар менен механизмдердин бириктирилген жерлерин текшерүү, шилтемедеги арткы жана башка механикалык кемчиликтерди четтетүү;

ченөө каражаттарынын импульстуу байланыштарын, сактагыч бекитүүчү жана башкаруу клапандарын тазалоо;

бекитүүчү жана башкаруучу түзүлүштөрдүн редукторлорунун майланышын жана сапатын текшерүү;

СТКны тууралоо параметрлерин текшерүү;

сүрүлүүчү бөлүктөрдү майлоо жана майлагыч арматураларын бекемдөө (зарыл болсо).

547. ГТОнун ички газ түтүктөрүн жана ысытуучу жылуулук казандарын техникалык тейлөө учурунда төмөнкүлөр жүргүзүлүшү керек:

шаймандарды же самын эмульсиясын колдонуп, газ түтүктөрүнүн, газ жабдууларынын жана газ арматураларынын бардык туташууларынын тыгыздыгын текшерүү;

арматураны тазалоо менен текшерүү (зарыл болсо);

жөндөөчү клапандар менен механизмдердин бириктирилген жерлерин текшерүү, шилтемедеги арткы жана башка механикалык кемчиликтерди четтетүү;

сүрүлүүчү бөлүктөрдү майлоо жана майлагыч арматураларын бекемдөө (зарыл болсо);

өлчөө каражаттарынын импульс сызыктарын тазалоо.

548. Технологиялык жабдуулар, газ түтүктөрү, арматуралар, электр жабдуулары, желдетүү тутумдары, өлчөө приборлору, авариялык абалдан коргонуу, тосмолоолор жана сигнализациялар ГДПнын өндүрүш аймагындагы ар бир сменада текшерилип турушу керек жана аныкталган кемчиликтер тез арада четтетилиши керек.

Технологиялык жабдууларды алдын-ала тышкы кароосуз (айланып өтүүсүз) ишке киргизүүгө жол берилбейт.

549. ГДПдагы жөнгө салгычтардын орнотуулары ГТОнун паспорттук мүнөздөмөлөрүндө көрсөтүлгөн жумушчу газ басымынын маанилерине дал келиши керек.

Газдын чыгышындагы басымдын өзгөрүүсүнө иштөө басымынын 10% чегинде жол берилет.

550. СТК ГДПдан чыккан жерде иштөөчү максималдуу басым 15% дан ашпаганда, алардын ачылышынын башталышын камсыз кылган параметрлерге ылайыкташтырылышы керек.

СТК иштөө параметрлерин орнотууда ГДПнын чыгышындагы башкаруу клапандарынан кийинки жумушчу газ басымы өзгөрбөшү керек.

551. ГДПны эксплуатациялоо учурунда төмөнкүлөр жүргүзүлүшү керек:

өндүрүштүк нускамада белгиленген мөөнөттөрдө техникалык абалын (айланып өтүүсүн) текшерүү, иштин коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн камсыз кылуу;

сактагыч-бекитүүчү клапандарынын иштөө параметрлерин текшерүү - 3 айда кеминде 1 жолу, ошондой эле жабдууларды оңдоо аяктагандан кийин;

 техникалык тейлөө - 6 айда 1 жолудан кем эмес;

 учурдагы оңдоо - эгерде газ жабдууларын өндүрүүчүлөр башка оңдоо шарттарын белгилешпесе, жылына кеминде 1 жолу;

капиталдык ондоо - жабдууларды, өлчөө приборлорун алмаштырууда, имаратты оңдоодо, жылытуу, желдетүү, жарык берүү тутумдары, текшерүүлөрдүн жана учурдагы оңдоолордун натыйжалары боюнча түзүлгөн бузулган актылардын негизинде.

552. Сактагыч клапандарынын иштөө параметрлерин орнотуу жана текшерүү шарттамы жөндөгүчтөн кийин жумушчу газ басымынын өзгөрүшүнө алып келбеши керек.

553. Иштеп жаткан күчөтүүчү компрессорлор дайыма көзөмөлдө болушу керек. Автоматикасы иштен чыккан же иштен чыккан компрессорлорду, авариялык желдетүү, тосмолоочу жана чыгуучу желдеткичтерди иштетүүгө тыюу салынат.

554. Бүтүрүүчү компрессорлор төмөнкү учурларда авариялык өчүрүүгө дуушар болушат:

газдын агып чыгышы;

өчүрүүчү түзүлүштөрдүн иштебей калышы;

дирилдөө, бөтөн ызы-чуу жана тыкылдатуу;

подшипниктердин жана тыгыздыктардын иштен чыгышы;

май менен суунун жол берилген параметрлеринин өзгөрүшү;

баштапкы аппаратуранын электр жетегинин иштен чыгышы;

механикалык берүүлөрдүн жана иштеткичтердин иштебей калышы;

кирүүчү жана чыгуучу учтардагы номиналдык газ басымын жогорулатуу же азайтуу.

555. ГДП имаратындагы газдын курамына байкоо жүргүзүү газдын бөлмөдөгү абада кооптуу концентрациялануусун шарттаган мажбурланган желдетүү тутуму менен тыгыздалган стационардык газ сигнализациясынын сигнализациялары аркылуу жүргүзүлүшү керек.

Эгерде бөлмөнүн абасынан кооптуу газ концентрациясы аныкталса, анын себебин аныктап, газдын чыгып кетишин четтетүү боюнча тезинен чараларды көрүү керек.

556. Агрегаттарды газ менен камсыз кылган газ түтүктөрү, газды иштетүүдө, ушул Эрежелердин талаптарына ылайык, бардык аба жылып кеткенге чейин ташылган газ менен тазаланууга тийиш.

Аба жардыруу газ түтүктөрү аркылуу долбоор каралган жерлерге жүргүзүлүшү керек.

557. Газ турбинасын ишке киргизүү, төмөнкүдөй болот:

муздак абалдан, турбина корпусунун металлдык температурасында 150 ° Cден төмөн, орнотуудан же оңдоодон кийин;

муздабаган абалдан, турбина корпусунун металлынын температурасында 150 - 250 ° C;

ысык абалдан, 250 ° Сден жогору турбина корпусунун металлдык температурасында.

Агым жолундагы газдардын температурасынын жогорулоо ылдамдыгы, айлануу ылдамдыгы жана ар бир жылуулук абалынан ишке киргенде жүктүн көбөйүшү өндүрүүчү тарабынан белгиленген мааниден ашпашы керек.

558. ГТО жана БГОну баштоо тосмолору морго толугу менен ачык турушу керек. Тосмолорду алмаштырууга, ысык казандын от жагуучу отундарын күйгүзүүгө газ турбинасы “бош болуп” калганда гана жол берилет.

559. Газ турбиндик от жагуучуларды күйгүзүүдөн мурун, ГТО же БГОнун күйүүчү камералары жана газ-аба түтүктөрү, анын ичинде газ өткөргүчтөрү, таштанды жылуулук казаны ротордун айлануусу учурунда номиналдын 50% дан кем эмес аба агымын камсыз кылган баштапкы шайман менен желдетилип (желдетилип) турушу керек.

Газ турбинасын ишке киргизүүнүн ар бир ийгиликсиз аракетинен кийин ГТО же БГОнун газ-аба түтүктөрүн алдын-ала желдетпестен отунду күйгүзүүгө тыюу салынат.

Желдетүүнүн узактыгы каналдын жайгашуусуна жана газ турбинасынын түрлөрүнө, жылуулук казандын калдыктары, иштетүүчү түзүлүшкө жараша, долбоорлоо уюму тарабынан эсептелген жана ишке киргизүү (от алдыруу) программасында көрсөтүлгөн, ошондой эле эксплуатациялоо боюнча нускамада камтылган болушу керек.

Оттук прибордун алдындагы газ түтүгүндөгү өчүрүүчү клапандар газ-аба трассасын желдетүү аяктагандан жана коргоочу от алдыргыч күйгүзүлгөндөн кийин ачылышы керек.

560. Эгерде газ турбинасынын күйүү камерасынын жалын түтүктөрүн (газ оттугун) күйгүзүп жатканда же жөнгө салуу процесси жүрүп жатканда оттун өчүшү, ачылышы же өчүшү болуп калса, газ оттугуна жана аны күйгүзүүчү шайманга газ берүүнү токтоосуз токтотуу керек.

Өндүрүштүк нускамада көрсөтүлгөн мөөнөттө ГТОнун же БГОнун күйүүчү камераларын жана газ-аба түтүкчөлөрүн желдеткенден кийин, ошондой эле иштебей калган себептер четтетилгенден кийин кайрадан от алдырууга жол берилет.

561. Газ турбинасынын күйүүчү майын өчүрүү жана башкаруу клапандары тыгыз болушу керек. Клапандар ар бир башталаардан мурун, ошондой эле күн сайын газ турбинасы базалык шарттамда иштеп жатканда, анын бир бөлүгүнө чейин толук кандуу кагыш керек.

562. Газ турбинасынын өчүрүү жана коргоочу жабык клапандарынын тыгыздыгын текшерүү капиталдык жана учурдагы оңдоп-түзөөдөн кийин, ГТО башталганга чейин жүргүзүлүшү керек.

563. ГТО ишке киргизилишин нөөмөттүн башчысы, ал эми оңдоодон кийин, күндөлүк тейлөөнү - цехтин башчысы же анын орун басары көзөмөлдөшү керек.

564. Оңдоп-түзөөдөн же 3 күндөн ашык коруктагы токтоп тургандан кийин ГТО иштеп баштоодон мурун, технологиялык коргоону жана автоматиканы, көмөкчү жабдуулардын, мунай тутумунун, резервдик жана авариялык май соргучтарынын, шаймандардын жана эксплуатациялык байланыш жабдууларынын тосмолоолорун күйгүзүүгө даярдыгы жана иштеши текшерилиши керек. Бул учурда аныкталган кемчиликтер четтетилиши керек.

565. ГТОнун иштеп баштоого төмөнкүдөй учурларда жол берилбейт:

 коргоонун жок дегенде бирөөсүнүн иштебей калышы же өчүрүлүшү;

газдын уруксат берилген температурасынан ашып кетишине же турбинанын ылдамдашына алып келүүчү башкаруу тутумундагы кемчиликтердин болушу;

май насосторунун биринин иштебей калышы же аларды автоматтык түрдө иштетүү тутуму;

майдын сапатынын ченемдеринен четтөөлөр, ошондой эле майдын температурасы белгиленген чектен төмөн болгондо;

отундун сапатынын стандарттарынан четтөөлөр, ошондой эле отундун температурасы же басымы белгиленген чектен төмөн же жогору болгондо;

газ күйүүчү майдын агып чыгышы;

ГТОнун жылуулук же механикалык абалынын башкаруу көрсөткүчтөрүнүн жол берилген маанилерден четтөөсү.

566. ГТОнун авариялык токтоосунан кийин же мурунку баштоо учурунда, эгерде бул бузулуулардын себептери четтетилбесе, баштоого жол берилбейт.

567. ГТОну баштоо коргонуу чаралары же персонал тарабынан төмөнкү учурларда токтоосуз токтотулушу керек:

учуруу иш-аракеттеринин белгиленген ырааттуулугун бузуу;

ишке киргизүү графигине ылайык газдын температурасынын уруксат берилген температурадан жогору болушу;

баштапкы шаймандын жүктөмүн уруксат берилгенден жогорулатуу;

 баштапкы шайманды ажыраткандан кийин оролгон эмес валдын айлануу ылдамдыгын азайтуу боюнча көрсөтмөдө каралбаган;

ГТО компрессорлорундагы кескин кубулуштар.

568. ГТО коргонуу чаралары же персонал тарабынан төмөнкүдөй учурларда токтоосуз өчүрүлүшү керек:

газ турбинасынын алдында газдардын температурасынын жол берилгис жогорулашы;

ротордун ылдамдыгын уруксат берилген чектен жогору көтөрүү;

нефть же газ түтүкчөлөрүнүн жаракаларын же жыртыктарын аныктоо;

кабыл алынгыс октук жылышуу, компрессордун жана турбинанын роторлорунун кабыл алынгыс салыштырмалуу жылышуулары;

майлоо тутумундагы май басымынын же май куюлган идиштин деңгээлинин кабыл алынгыс төмөндөшү, ошондой эле ар кандай подшипниктен чыккан дренаждагы майдын температурасынын кабыл алынгыс жогорулашы же тартылуу подшипниктеринин ар кандай температурасы;

металлургиялык үндөрдү угуу (майдалоо, тыкылдатуу), турбомашиналардын жана газотурбиналык аппараттардын ичиндеги өзгөчө ызы-чууларды;

таянычтардын подшипниктеринин термелүүсүнүн жол берилген мааниден жогорулашы;

турбомачинанын же генератордун подшипниктеринен же учтарынан чыккан учкундар же түтүн;

майдын же отундун тутануусу жана колдо болгон каражаттар менен өрттү дароо өчүрө албоо;

газ турбинасынын күйүү камераларындагы, калдык жылуулук казанындагы же газ түтүктөрүндөгү жарылуу (пахта);

күйүүчү камералардагы факелдин өчүшү;

газ турбинасынын токтотуучу клапанынын алдында суюк же газ күйүүчү майдын басымынын кабыл алынгыс төмөндөшү;

таштанды жылуулук казанынын морундагы өчүргүчтүн жабык абалы же таштанды жылуулук казанынын кире беришиндеги газ басымынын жогорулашы;

башкаруу жана автоматика приборлорундагы же бардык КӨШтөгү чыңалууну жоготуу;

ички бузулуудан улам турбогенератордун өчүрүлүшү;

кескин жогорулаган компрессорлордун пайда болушу же чыңалуунун чегине жол берилгис мамиле;

компрессорлордун артындагы аба басымынын кабыл алынгыс өзгөрүшү; таштанды жылуулук казандарынын жылытуу беттериндеги кендердин күйүшү.

Газ турбинасынын коргоочу иш-аракеттер же персонал менен өчүрүлүшү менен бир мезгилде генератор өчүрүлүшү керек.

569. ГТО электр станциясынын техникалык жетекчисинин чечими менен түшүрүлүүгө жана токтотулууга тийиш:

эгерде газ турбинасынын кадимки иштешинин бузулушу же көмөкчү жабдуунун кадимки иштеши, эскертүү белгилери пайда болгондо, эгер бузуунун себептерин токтотпостон четтетүү мүмкүн болбосо;

токтоочу, контролдоочу жана толкунга каршы клапандардын тыгылышы;

аба жүктөөчү шаймандын муздануусу, эгерде ГТО жүктөм астында иштетүү учурунда муз катмарын жоюу мүмкүн болбосо;

турбина корпустарынын, күйүү камераларынын, өткөөл түтүктөрүнүн тышкы беттеринин температурасынын кабыл алынгыс жогорулашы, эгерде бул температураны ГТОнун иштөө шарттамын өзгөртүү менен төмөндөтүү мүмкүн болбосо;

газдардын өлчөнгөн температурасынын тегизсиздигинин кабыл алынгыс өсүшү;

жогорку басымдагы компрессорлордун алдында абанын температурасынын жол берилгис жогорулашы, ошондой эле суу менен камсыздоонун үзгүлтүккө учураган учурлары;

жарылуу коопсуздугун камсыз кылууга таасир этүүчү коргонуу ишинин бузулушу;

эксплуатациялык приборлордун бузулушу.

570. Таштанды-жылуулук казаны менен ГТО же БГО авариялык өчүрүлсө, анда төмөнкүлөр керек:

газ турбинасынын күйүүчү камерасына отун берүүнү токтотуучу клапанды, СБКны жана башка газ турбинасынын газ түтүктөрүндөгү жана таштанды жылуулук казандарын жабуу менен токтотуу;

газ турбинасынын жана таштанды жылуулук казандарынын ажыратылган газ түтүктөрүндө тазалоочу жана коопсуздук түтүктөрүн ачуу;

БГОдо каралган буу турбинасын жана генераторду өчүрүү.

571. ГТО жана БГО өчүрүлгөндөн кийин, каналдардын эффективдүү желдетилиши камсыз кылынышы керек, эгерде күйгүзгүчтөр аба же инерттүү газ менен тазаланышы керек.

Желдетүү бүткөндөн кийин, соруучу жана (же) чыгуучу жолдор жабык болушу керек. ГТО муздатуу учурунда роторлордун желдетилишинин жана айлануусунун узактыгы жана жыштыгы пайдалануу боюнча нускамада көрсөтүлүшү керек.

572. ГТО өчүрүлгөндөн кийин тазалоочу газ түтүктөрүндөгү жана коопсуздук газ түтүктөрүндөгү өчүрүүчү клапандар ар дайым ачык абалда болушу керек.

573. Газ жабдууларын оңдоонун алдында, күйүү камераларын же газ түтүктөрүн, газ жабдууларын жана от алуучу түтүкчөлөрдү текшерүү жана оңдоо учурдагы газ түтүктөрүнөн ажыраткычты орнотуп, токтотуучу клапандардан кийин ажыратылышы керек.

574. Турбиналарды, күйүү камерасын, токтоочу жана жөндөөчү клапандарды газ турбинасына газ берүүчү өчүрүүчү шаймандардын жабык экендигине, газ түтүктөрүнө тыгындардын орнотулгандыгына, газ түтүктөрүндө газ жок экендигине, тазалоочу газ түтүктөрүндөгү клапандардын ачык экендигине көз салбастан ачууга тыюу салынат.

575. Газ түтүктөрүндө жана газ жабдууларында оңдоо иштери аяктагандан кийин, алардын бекемдигин жана тыгыздыгын текшерүү керек.

576. ТРП жана БГОнун газ менен жабдуу тутумунун элементтерин автоматтык башкаруу ЖБЩдан жана борбордук башкаруу панелинен аралыктан башкаруу мүмкүнчүлүгүн (башкаруу ордун тандоодо тиешелүү которуштуруу менен) жана кол менен башкарууну камсыз кылышы керек.

577. Кулпуларды жана ГТО менен БГОнун токтоп калуусунан коргонууну ишке ашыруу жана аларды жеңилдетилген жүктөм менен ишке которуу өндүрүүчүнүн техникалык шарттарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

578. ГТО же БГОнун курамында иштелип чыккан жылуулук казандары жана жылуулук алмаштыргычтар менен иштеген газ турбиналык газ менен камсыз кылуу тутумунда төмөнкүлөр өлчөнөт:

ЖЭБдеги жалпы газ керектөө;

ар бир ГТО же БГО үчүн газды керектөө;

ГДПга киргендеги газ басымы;

ГДПга киргендеги газ температурасы;

ар бир чыпкадагы түшүү газ басымы;

басымды стабилдештирүү бирдигинин кирген жана чыккан жерлериндеги газ басымы;

БТТ (ГЖП) ар бир төмөндөтүүчү линиясынын чыгышындагы газ басымы;

ар бир күчөтүүчү компрессорго чейин жана андан кийин газ басымы (баскыч);

газ тазалоочу аппараттардагы суюктуктун деңгээли;

ГДП бөлмөлөрүндөгү, ГТО жайгашкан турбиналык бөлмөнүн токтоп калган зоналарындагы жана таштанды жылуулук казандары же жылуулук алмаштыргычтар орнотулган бөлмөлөрдөгү абанын газ менен булгануусу;

изоляция клапанынын жогору жагында жана газ турбинасынын башкаруу клапанынын төмөн жагында, ошондой эле ысыктын ысык казанынын от жагуучу бөлүгүнүн көзөмөлдөө клапанынын төмөн жагында жана жогору жагында газ басымы;

таштанды жылуулук казанынын төмөн жагындагы түтүндөгү кычкылтектин курамы; акыркы компрессордук баскычтын чыгышындагы газдын температурасы;

көтөргүч компрессорлордун электр кыймылдаткычтарынын көтөрүү температурасы; көтөргүч компрессор подшипниктеринин температурасы;

ар бир газ муздаткычтын чыгышындагы газдын температурасы (эгер бар болсо);

май куюучу компрессорлордун май менен камсыздоо тутумундагы майдын температурасы жана басымы;

газды муздатуу тутумунун кире беришиндеги жана андан чыкканда муздатуучу заттын температурасы жана басымы;

күчөткүч компрессорлор керектеген күч;

компрессордун артындагы газ басымы;

таштанды жылуулук казанынын ар бир от жагуучусунун алдындагы аба басымы (үйлөгөн желдеткичтердин катышуусунда);

ГТО баштоочунун айлануу ылдамдыгы;

ГТО стартеринин айлануу ылдамдыгы.

579. ГПАнын газ менен камсыздоо тутумунда төмөнкүлөр өлчөнөт:

ЖЭБдеги жалпы газ керектөө;

ар бир ГПА үчүн газды керектөө;

ар бир ГПА алдында газ басымы;

ГЖПга киргенде жана ГЖПдан чыккандагы газ басымы;

ар бир чыпкадан мурун жана кийин газ басымы;

ГЖП киргендеги газ температурасы;

ар бир чыпкадагы түшүү газ басымы;

ар бир ГЖП кыскартуучу байланышынын чыгышындагы газ басымы.

580. ГТО жана БГОнун газ менен камсыздоо тутумунда технологиялык сигналдаштыруу каралууда:

тазалоо блогунун алдында газ басымынын жогорулашы жана төмөндөшү жөнүндө;

ГДПга чейин жана андан кийин газ басымынын жогорулашы жана төмөндөшү жөнүндө;

газ турбинасынын токтотуучу клапанынын алдындагы газ түтүгүндөгү газ басымын жогорулатуу жана азайтуу жөнүндө;

ГТО имаратында, турбина бөлмөсүндө, буу казанында, ГДП имаратынын жанындагы газ менен жабдуу тутумдарынын блокторунда абанын булганышынын концентрациясынын көбөйүшү жөнүндө;

көтөргүч компрессор орнотулган жайда авариялык желдетүүнү күйгүзүү жөнүндө;

ар бир күчөтүүчү компрессордо муздатуучу суунун жана майдын температурасынын жогорулашы;

көтөргүч компрессордун электр кыймылдаткычынын подшипниктеринин температурасынын жогорулашы жөнүндө;

көтөргүч компрессор подшипниктеринин температурасынын жогорулашы;

газ турбинасынын жабык клапандарынын блок-контейнеринде абанын температурасынын жогорулашы жөнүндө;

компрессордук блоктун контейнериндеги абанын температурасынын жогорулашы жөнүндө;

көтөргүч компрессордун май тутумундагы майдын деңгээлин төмөндөтүү жөнүндө;

газ тазалоочу түзүлүштөрдүн суюктук деңгээлинин жогорулашы жөнүндө; күчөткүч компрессорго чейин жана андан кийин газдын температурасынын жогорулашы жөнүндө;

ГДП имаратында өрттү өчүрүүнүн автоматтык тутумун иштетүү жөнүндө;

турбина бөлмөсүнүн жана буу казанынын абасында газдын булганышынын концентрациясынын жана көмүртек кычкыл газынын көбөйүшү жөнүндө;

күчөткүч компрессор роторунун термелүүсүнүн жогорулашы;

газ турбинасынын күйүү камерасынын жалын түтүктөрүндө факелдин болушу;

таштанды жылуулук казанынын от жагуучусунда факелдин бар экендиги жөнүндө;

газ турбинасынын от алдыруу приборлорунда факелдин болушу;

таштанды жылуулук казанынын бардык очокторунда (жалпы) факелдин болушу;

технологиялык коргоолорду ишке киргизүү жөнүндө.

581. ГПАнын газ менен камсыздоо тутуму технологиялык сигнализацияны камсыз кылат:

тазалоо бөлүмүнүн алдындагы газ басымынын жогорулашы жана төмөндөшү жөнүндө;

ГЖПга чейин жана андан кийин газ басымынын жогорулашы жана төмөндөшү жөнүндө;

ГПА токтотуучу клапанга чейин газ куурундагы газ басымынын жогорулашы жана төмөндөшү жөнүндө;

газдын булгануу концентрациясынын жана көмүртек кычкыл газынын ГЖПнын, турбина бөлмөсүнүн жана буу казанынын жайларындагы абанын көбөйүшү жөнүндө.

технологиялык коргоолорду ишке киргизүү жөнүндө.

582. Газ менен жабдуу тутумунун ГДПда төмөнкүдөй технологиялык коргоолор каралат:

ГДПнын чыгуусунда жана ар бир күчөткүч компрессордон кийин газ басымы белгиленген мааниде жогорулаганда СТКны иштетүү;

муздатуучу суунун жана майдын басымы белгиленген мааниден төмөндөп кеткенде жана муздатуучу суунун жана майдын температурасы белгиленген көрсөткүчтөн жогорулаганда көтөргүч компрессорлордун электр кыймылдаткычтарын өчүрүү;

ГДП жайларындагы абадагы газ концентрациясынын концентрациясы жалындын таралышынын төмөнкү концентрациясынын 10% жеткенде авариялык желдетүүнү активдештирүү.

583. Газ менен жабдуу тутумунун ГДП технологиялык тосмолоолорду камсыз кылат:

төмөндөтүүчү блоктун чыккан жеринде газ басымы төмөндөгөн учурда, кыскартуунун резервдик жибин (резервдин автоматтык түрдө киргизилиши үчүн) белгиленген мааниде төмөндөтүү;

кыскартуунун ашыкча чубалгысын күйгүзүү жана азайтуу бирдигинин чыгуусунда газдын басымы белгиленген мааниден жогору көтөрүлгөн учурда жумушчу линияны өчүрүү.

Жабдууларды жана арматураларды ар кандай щиттерден аралыктан же автоматтык башкаруу болгондо, аларды бир мезгилде иштетүү мүмкүнчүлүгүн кошпогондо тосмолоо каралышы керек.

584. Жарылуучу кырдаалдардын алдын алуу үчүн, ГТО жана БГО калдыктары бар жылуулук казандары, төмөнкү шарттарда газ турбинасын өчүрүүгө аракет кылган технологиялык коргоолор менен жабдылууга тийиш:

газ турбинасынын токтотуучу клапанынын алдындагы газ басымынын жол берилгис төмөндөшү;

күйүү камерасынын жалын түтүктөрүнүн жалынын өчүшү же күйбөгөндүгү;

компрессорлордун артындагы аба басымынын кабыл алынгыс өзгөрүшү;

күчтүү компрессорлордун пайда болушу;

таштанды жылуулук казанынын технологиялык коргоосун баштоо, бул газ турбинасынан кийин ысык казанга ысык чыккан газдардын агымын токтотууну талап кылат.

Коргоо ишке киргизилгенде, өчүргүч клапандар (СБК), күйүүчү газ түтүктөрүндө, турбинага газ жеткирүү үчүн газ түтүктөрүндө, тазалоочу газ түтүктөрүндө жана коопсуздук түтүктөрүндө жабык клапандарды ачуу, дренаждык жана толкунга каршы клапандарды ачуу, генераторду тармактан ажыратуу жана башка авариялык чаралар бир эле мезгилде жүргүзүлүшү керек, ГТОну иштетүү боюнча нускамада каралган.

585. Үзгүлтүксүз ишке киргизилген технологиялык коргоолор, тосмолоолор жана сигнализациялар, алар орнотулган жабдуунун бүткүл иштөө мезгилинде камтылышы керек. Технологиялык коргоо автоматтык түрдө киргизилиши керек.

586. Иштеп жаткан жабдууларда жарылуу коопсуздугун камсыз кылган технологиялык коргоолорду иштен алып салууга тыюу салынат.

Башка технологиялык коргоолорду, ошондой эле иштеп жаткан жабдуулардагы технологиялык тосмолоолорду жана сигнализацияларды өчүрүүгө күндүз гана уруксат берилет жана бир эле учурда бир эле учурда коргоого, блоктоого же сигнализацияга төмөнкү учурларда жол берилет:

ачык-айкын иштебей калгандыгы же бузулгандыгы;

техникалык жетекчи бекиткен графикке ылайык мезгил-мезгили менен текшерүүлөр.

Ажыратуу ЖЭБдин техникалык жетекчисине милдеттүү түрдө билдирүү менен, эксплуатациялык журналга нөөмөттүн башчысынын жазуу жүзүндөгү буйругу менен жүргүзүлүшү керек.

587. Жумушка уруксат бербестен иштеп жаткан жабдууда коргоочу шаймандарды, тосмолоолорду жана сигнализацияларды оңдоо жана жөндөө иштерин жүргүзүүгө тыюу салынат.

Агрегаттарды жана компрессорлорду оңдоодо, ажыраткыч шаймандардан кийин бутактарга тыгындар орнотулушу керек.

588. Автоматика тутумдарын жөндөө жана оңдоо, авариялык коргонуу жана газ менен булганган шартта сигнал берүү боюнча иштерге тыюу салынат.

589. Жер үстүндөгү газ түтүктөрүн айланып өтүү станция ичинде айына кеминде 1 жолу, станциядан тышкары - кварталына кеминде 1 жолу жүргүзүлүшү керек. Аныкталган кемчиликтер четтетилиши керек.

590. Станциянын ичиндеги жер алдындагы темир газ түтүктөрүнүн трассаларын айланып өтүү жана жыштык газ куурунун техникалык абалына жараша, бирок 13-тиркемеде көрсөтүлгөн жыштыктан кем эмес ушул Эрежелердин талаптарына ылайык жүргүзүлүшү керек.

24-глава. Имараттар жана курулмалар

591. Газ бөлүштүрүүчү тармактардагы жана газды керектөөчү жайлардагы бардык имараттар жана курулмалар техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына шайкеш келиши жана техникалык паспорту болушу керек.

Белгиленген пайдалануу мөөнөтү аяктагандан кийин, имарат же курулма аларды андан ары иштетүү мүмкүнчүлүгүн, реконструкциялоо же эксплуатацияны токтотуу зарылдыгын аныктоо үчүн экспертизадан өтүшү керек.

592. Имараттарды жана курулуш конструкцияларынын бүтүндүгүн текшерүү (жаракалар, арматуранын сыртка чыгышы, пайдубалынын чөгүшү, полдун көтөрүү жөндөмдүүлүгүнүн төмөндөшү, чатырдын бузулушу жана башкалар) объект калыбына келтирилгенге чейин же имараттын же курулманын функционалдык багыты өзгөргөнгө чейин, ошондой эле авариядан (жарылуудан же өрттөн) кийин жүргүзүлүшү керек.

593. Имараттардын жана курулмалардын, ошондой эле өндүрүштүк жайлардын кире бериш эшиктеринде, зоналардын жарылуу жана өрт коркунучу жана жарылуу коркунучу класстары үчүн жайлардын категориясынын белгилери колдонулушу керек.

25-глава. Газга кооптуу жумуштар

594. Газ коркунучу бар жумушка төмөнкүлөр кирет:

594.1. жаңы курулган газ түтүктөрүн учурдагы тутумдарга туташтыруу (байлоо);

594.2. газ түтүктөрүнө жана газ бөлүштүрүү тутумунун башка объектилерине газды иштетүү жана ишке киргизүүдө, аларды оңдоодон жана кайра киргизгенден кийин, ошондой эле ГТС, ГТП, АГКЖ жана СКГ резервуарларын ишке киргизүүдө жана пайдаланууда газды керектөө;

594.3. иштеп жаткан ички жана тышкы газ түтүктөрүн (айланып өтүүдөн тышкары), ГЖП, ШГП жана ГЖО газ жабдууларын, газ колдонуучу орнотмолорду, насостук жана компрессордук жана май куюучу жайлар үчүн жабдууларды, ГТС, ГТП, АГКЖ, СКГнын резервуарлары менен идиштерин тейлөө жана оңдоо;

594.4. тыгындарды жоюу, иштеп жаткан газ түтүктөрүнө тыгындарды орнотуу жана алып салуу, ошондой эле агрегаттарды, жабдууларды жана айрым блокторду газ түтүктөрүнөн ажыратуу;

594.5. иштеп жаткан тармактан ажыратуу жана газ түтүктөрүн тазалоо, газ түтүктөрүн жана мезгилдик жабдууларды консервациялоо жана иштен чыгаруу;

594.6. темир жол жана автоунаа цистерналарынан газды сордуруу, ГТС, ГТП, АГКЖ жана резервуар орнотмолорундагы СКГ идиштерин толтуруу, ГТС, ГТП, цистерналардагы цилиндрлерди толтуруу, цилиндрлерден жана цистерналардан бууланбаган газ калдыктарын төгүү, ашыкча толтурулган цилиндрлерден газ чыгаруу, цилиндрлерди жана идиштерди алмаштыруу СКГ цилиндрлериндеги бекитүүчү арматуралар;

594.7. кудуктарды оңдоо, текшерүү жана желдетүү, конденсат кармагычтардан конденсатты текшерүү жана сордуруу;

594.8. СКГнын цилиндрлерин жана резервуарларын техникалык экспертизадан өткөрүү жана даярдоо;

594.9. аны жок кылганга чейин газ чыккан жерлерге ГЖОну казуу;

594.10. иштеп жаткан газ түтүктөрүндө, ГЖП, ШГП, ГЖО, ГТС, ГТП, АГКЖ СКГда ысык (ширетүүчү) жумуштарды аткарууга байланыштуу оңдоонун бардык түрлөрү;

594.11. газ баллондуу унааларга май куюу;

594.12. газдаштырылган үйлөргө газ эсептегичтерин орнотуу.

595. Газга кооптуу болгон жумуш айрым газ шаймандарын жана шаймандарын ширетүүнү колдонбостон туташтырууну же ажыратууну кошпогондо, жетекчинин же адистин жетекчилиги астында жүргүзүлүшү керек, айрым цилиндр орнотмолорун ишке киргизүү, турмуш-тиричилик газ эсептегичтерин орнотуу жана орнотуу, диаметри 50 мм ашпаган төмөнкү басымдагы газ түтүктөрүндө ширетүү жана газ кесүү колдонбостон оңдоо иштерин жүргүзүү, диаметри 50 мм ашпаган газ түтүктөрүн куроо,  эксплуатациялоо, текшерүү, скважиналарды желдетүү, сууну жана конденсатты конденсатты кармоочу жайлардан текшерип чыгуу жана тазалоо, чоң идиштерден жана цилиндрлерден бууланбаган СКГ калдыктарын төгүү, газ баллондуу унааларга май куюу, ошондой эле ички газ түтүктөрүн жана газ колдонуучу орнотмолорду, анын ичинде ГТС, ГТП, АГКЖ СКГ, СКГ орнотмолорун, газ шаймандарын жана шаймандарын техникалык тейлөө, СКГ цилиндрлерин техникалык кароодон өткөрүү жана газсыздандыруу, СКГ цилиндрлериндеги клапандарды алмаштыруу.

596. Ар бир уюмда төмөнкүлөр иштелип чыгат жана техникалык жетекчи тарабынан бекитилет:

уруксат-уруксат каттоосу менен жана уруксат-уруксат кагазысыз жүргүзүлгөн кооптуу жумуштардын тизмеси;

газ коркунучу бар жумуштарды коопсуз жүргүзүүнү уюштуруу боюнча нускамалар.

 Газга кооптуу жумуштарды кеминде эки жумушчудан турган бригада жүргүзүшү керек.

597. Жумушка уруксаты жок жүргүзүлгөн газ кооптуу иштеринин тизмесинде көрсөтүлгөн жумуштар эмгекти коргоо талаптарын сактоо менен иштин ар бир түрүнө бекитилген технологиялык нускамага ылайык адистердин көзөмөлүсүз жүргүзүлөт.

Окшош шарттарда, эреже боюнча, жумушчулардын туруктуу курамы тарабынан жүргүзүлгөн, уруксаты бар уруксатты каттоо менен жүргүзүлгөн газ кооптуу иштеринин тизмесинде көрсөтүлгөн мезгил-мезгили менен кайталанып туруучу жумуш, эмгекти коргоо талаптарын сактоо менен иштин ар бир түрү үчүн бекитилген технологиялык көрсөтмөлөргө ылайык, уруксат-уруксат кагазын бербестен жүргүзүлүшү мүмкүн. Аларга жумуштар, газ түтүктөрүн жана коомдук жабдуулардагы газ жабдууларын газды өчүрбөстөн тейлөө, клапандарды жана кеңейүүчү түйүндөрдү күтүү, темир жол жана жүк ташуучу автоцистерналардан суу чыгаруу, суюлтулган газдар менен толтурулган цистерналар, автоцистерналар жана цилиндрлер, газды цилиндрлерден чыгаруу, өндүрүштө иштөө технологиялык процесстин ажырагыс бөлүгү болгон мештер жана агрегаттар. Бул иштер цилиндрлерди жана цистерналарды толтуруудан тышкары, цистерналардан жана цилиндрлерден газды куюп, газ баллондуу унааларга май куюу, СКГ цилиндрлерин техникалык экспертизадан өткөрүү жана газсыздандыруу, СКГ цилиндрлериндеги клапандарды алмаштыруу, турмуш-тиричилик газ эсептегичтерин орнотуу жана орнотуу иштери газ кооптуу иштердин реестринде катталууга тийиш. 25-тиркемеге ылайык форма боюнча газ коркунучу бар жумушка уруксат бербестен. Журнал чырмалып, андагы баракчалар номерлениши керек.

598. Тереңдиги 1 мден ашык скважиналардагы, туннелдердеги, траншеялардагы жана чуңкурлардагы, коллекторлордогу жана суу сактагычтардагы оңдоо иштери кеминде үч жумушчудан турган бригада тарабынан жүргүзүлүшү керек.

599. Өндүрүштүк эмес мүнөздөгү турмуш-тиричилик кызматын көрсөткөн уюмдарда, административдик жана коомдук имараттарда газ жабдууларын тейлөө, газ баллондуу унааларга май куюу, цистерналарды толтуруу жана цилиндрлерден газдарды төгүү, СКГ цилиндрлерин техникалык экспертизадан өткөрүү жана газсыздандыруу, СКГ цилиндрлериндеги клапандарды алмаштыруу бир жумушчу тарабынан жүргүзүлүшү мүмкүн.

600. Газга кооптуу жумуштар үчүн 26-тиркемеге ылайык форма боюнча жумушка уруксат берилет. Эгерде ысык жана ширетүү иштерин жүргүзүү менен газ коркунучу бар жумуштарды жүргүзүү керек болсо, 27-тиркемеге ылайык форма боюнча уруксат берүү менен өрт коопсуздугунун талаптары кошумча эске алынышы керек.

Кооптуу газ иштерин чыгарууга уруксат берүүчү документтердин мазмуну техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык, анын ичинде ЖЭБдин иштешин жөнгө салуучу, жүргүзүлүп жаткан иштин өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен толукталышы мүмкүн.

Калем менен тазалоо тартибин толтурууга, текстке түзөтүүлөрдү киргизүүгө жол берилбейт.

601. Жумушка уруксат берүүчү адамдар газ кооптуу жумуштарды аткаруучу уюмдун буйругу менен ушул Эрежелердин талаптарына ылайык окутуудан жана сыноодон өткөн жетекчилердин жана адистердин ичинен аныкталат.

Жетекчиликке кабыл алынган жана газ коркунучу бар жумуштарды аткарган адамдар жумушка уруксат берген уюмдун буйругу менен дайындалат.

602. Шаарларды жана шаарчалардын газ түтүктөрүнө, жогорку басымдагы газ түтүктөрүнө газды киргизүү; жогорку жана орто басымдагы газ түтүктөрүн туташтыруу боюнча иштер; ГЖП, ПГРП, ШГП жана ГЖОдо, ГТС, АГКЖ СКГ, ГТП өндүрүштүк аймагында ширетүү жана газ кесүү менен оңдоо иштери; СКГ танктарынын техникалык экспертизасы; ширетүү жана газ кесүү менен колдонуудагы орто жана жогорку басымдагы газ түтүктөрүндө (газ астында) оңдоо иштери; керектөөчүлөрдүн өчүрүлүшүнө байланыштуу орто жана жогорку басымдагы газ түтүктөрүндөгү газ басымын төмөндөтүү жана калыбына келтирүү; өчүрүп, андан кийин объектке газ берүүнү күйгүзүү; Резервуарларды суюлтулган газ менен ГТС, АГКЖ, ГТПга алгач толтуруу газ менен камсыздоочу уюмдун техникалык жетекчиси бекиткен атайын план боюнча жүргүзүлөт.

Иштин ишенимдүүлүгүн жана коопсуздугун камсыз кылган атайын шаймандардын жардамы менен бөлүштүрүүчү газ түтүгүндөгү газ басымын төмөндөтпөстөн жүргүзүлгөн жогорку жана орто басымдагы газ түтүктөрүн жана аларга газ куймаларды туташтыруу уруксаттын атайын планы жок эле жүргүзүлүшү мүмкүн.

603. Атайын план төмөнкүлөрдү көрсөтөт:

Операцияларды жүргүзүүнүн кесепети;

жумушчуларды жайгаштыруу;

техникалык жабдуу;

операциялардын коопсуздугун камсыз кылуу чаралары;

газ коркунучу бар жумуштарды жүргүзүү үчүн жооптуу адамдар (ар бир иш участогунда өзүнчө) жана иш-аракеттерди жалпы башкаруу жана координациялоо.

604. Ар бир жооптуу адамга иш планына ылайык газ кооптуу жумуштарды жүргүзүү үчүн өзүнчө жумушка уруксат берилет.

605. Атайын курулган чийме же анын көчүрмөсү, аткарыла турган иштин орду жана мүнөзү көрсөтүлүп, иш планына жана уруксат-уруксат кагазына тиркелет. Газ үчүн кооптуу жумушту баштоодон мурун, алардын жүргүзүлүшүнө жооптуу адам курулган чийменин же көчүрмөсүнүн объектинин жайгашкан жериндеги иш жүзүндө жайгашкан жерине шайкештигин текшериши керек.

606. Газ коркунучу бар жумуштарды аткарууга жооптуу адам төмөнкүлөргө милдеттүү:

объекттин жумуштарды аткарууга даярдыгын текшерүүгө;

жеке коргонуу каражаттарынын, куралдардын жана шаймандардын бар экендигин жана иштей тургандыгын, алардын аткарылган иштин мүнөзүнө шайкештигин текшерүү;

аткаруучуларды газ кооптуу жумуштарды аткаруунун шарттары жана технологиясы менен тааныштыруу, эмгекти коргоо боюнча максаттуу нускалоону өткөрүү;

жумушка уруксатта жана нускамада каралган иш-чаралардын аткаруучулар тарабынан аткарылышын контролдоо;

газ кооптуу жумуштарды аткаруунун ырааттуулугун жана шарттамын камсыз кылуу;

жумушка чейин жана жумуш учурунда жумушчу аймактын абасын талдоо;

кооптуулук жана аткаруучулардын ден-соолугунун абалы начарлаган учурда, газ коркунучу бар жумуштарды токтотуу жана зарылчылыкка жараша аткаруучуларды эвакуациялоо боюнча чараларды көрөт.

607. Кырсыктарды чектөө жана жоюу боюнча жумуш адамдардын өмүрүнө түздөн-түз коркунуч келтирүү жана материалдык баалуулуктарга келтирилген зыяндар жоюлганга чейин жумушка уруксатсыз жүргүзүлөт. Коркунуч жоюлгандан кийин, газ куурларын жана газ жабдууларын техникалык жактан жарактуу абалга келтирүү иштери уруксат кагазы боюнча жүргүзүлүшү керек.

Кырсык авариялык жардам кызматы тарабынан башынан аягына чейин жоюлган учурда, уруксат кагазын даярдоонун кажети жок.

608. Газга кооптуу жумуштар боюнча жумушка буйруктар жумушка керектүү даярдык көрүү үчүн алдын-ала берилиши керек. Жумушка уруксатта анын иштөө мөөнөтү, иштин башталган жана аяктаган убактысы көрсөтүлөт. Эгерде белгиленген мөөнөттө ишти бүтүрүү мүмкүн болбосо, газга кооптуу болгон жумушка уруксат аны берген адам тарабынан узартылат.

Жумушка уруксат 28-тиркемеге ылайык форма боюнча атайын журналга катталышы керек.

Кооптуу жумуштарды аткарууга, уруксатты алып, жумуш бүткөндө кайтарып берүүгө жооптуу адам журналга кол коет.

609. Жумуш буйруктары кеминде бир жыл сакталууга тийиш. Газды алгачкы иштетүүгө, колдонулуп жаткан газ түтүгүнө байланууга, ширетүүнү колдонуп жер астындагы газ түтүктөрүн оңдоо иштерине берилген уруксат ушул мекеменин аткаруучу техникалык документтеринде туруктуу сакталат.

610. Эгерде уруксат-уруксат кагазы боюнча аткарылган газ кооптуу иштери бир күндөн ашык жүргүзүлсө, анда алардын аткарылышына жооптуу адам күн сайын иштин жүрүшү жөнүндө ушул ишке уруксат берген адамга отчет берип турууга милдеттүү.

611. Жөнөтүлгөн персоналга сапардын бүткүл мезгилинде газ коркунучу бар жумушка уруксат берилет. Жумуштун өндүрүшүн, ишти аткарган уюм дайындаган адам көзөмөлдөйт.

612. Газ коркунучу бар жумушту баштоодон мурун, аны аткарууга жооптуу адам бардык кызматкерлерге зарыл болгон коопсуздук чаралары жөнүндө көрсөтмө берүүгө милдеттүү. Андан кийин, нускама алган ар бир жумушчу иштөөгө уруксат кагазына кол коюшу керек.

613. Газ кооптуу жумуштарды жүргүзүү процессинде бардык буйруктар жумушка жооптуу адам тарабынан берилиши керек. Жумуш учурунда катышкан башка кызмат адамдары жана менеджерлер жумушка жооптуу адам аркылуу гана жумушчуларга көрсөтмө бере алышат.

614. Газга кооптуу жумуш, эреже катары, күндүз жүргүзүлүшү керек. Кырсыктарды чектөө жана жоюу боюнча иштер каалаган учурда адис же менеджердин катышуусунда жана түздөн-түз көзөмөлүндө жүргүзүлөт. Түнкүсүн жумуш аткарууда, жумуш ордун жетиштүү жарык менен камсыз кылуу зарыл.

615. Жаңы курулган газ түтүктөрүнө жана жумушчу комиссия кабыл албаган газ керектөөчү объектилерге кошулууга тыюу салынат.

616. Комиссия кабыл алган, бирок акыркы сыноодон өткөндөн кийин 6 айдын ичинде пайдаланууга берилбеген объектилерде газды иштетүүдөн мурун, газ түтүктөрүнүн тыгыздыгына, электр химиялык коргонуу орнотмолорунун иштешине, түтүн жана желдетүү тутумдарынын абалына, газдын толуктугу жана иштөөгө жарамдуулугуна бир нече жолу сыноолор жүргүзүлүшү керек. жабдуулар, арматуралар, өлчөө шаймандары жана автоматика.

617. Бардык газ түтүктөрү жана газ жабдуулары, аларды иштеп жаткан газ түтүктөрүнө туташтырганга чейин, ошондой эле оңдоп-түзөөдөн кийин, газды баштоочу топ тарабынан тышкы текшерүүгө жана контролдоочу басымдын сыноосунан өтүүгө тийиш.

618. Басымдын басымын текшерүү аба же инерттүү газдар менен жүргүзүлөт.

619. Бардык басымдагы тышкы газ түтүктөрү 0,02 МПа басым менен контролдук басымдын сыноосунан өтүшөт. 1 сааттын ичинде басымдын төмөндөшү 0.0001 МПа ашпашы керек.

Эгерде тышкы төмөнкү басымдагы газ түтүктөрүнүн бөлүктөрү гидравликалык кулпулар менен ажыратылса, анда мындай газ түтүктөрүн контролдоочу басым сыноосу 0,004 МПа басым менен жүргүзүлүшү мүмкүн. 10 мүнөттө басымдын төмөндөшү 0.000 05 МПа ашпашы керек.

620. Өнөр жай, айыл чарба жана башка уюмдардын, казан жайларынын ички газ түтүктөрүн, ошондой эле ГЖП, ШГП жана ГЖО жабдууларын жана газ түтүктөрүн контролдоо басымынын сыноосу 0,01 МПа басым менен жүргүзүлүшү керек. 1 сааттын ичинде басымдын төмөндөшү 0.0006 МПа ашпашы керек.

621. СКГ бактары, газ түтүктөрүн өткөрүүчү түтүкчөлөрдүн орнотмолору, резервуарлар АГКЖ, топтук баллон орнотмолору, ички газ түтүктөрү жана ГТС менен ГТПнын жабдуулары 0,3 МПа басым менен 1 саат бою сыналышы керек. Эгерде самын эмульсиясынын жардамы менен аныкталса, басым көрсөткүчүндө басымдын төмөндөшү байкалбаса жана агып кетпесе, көзөмөлдөөчү басымдын натыйжалары оң деп эсептелет.

622. Контролдук басымды сыноонун натыйжалары газга кооптуу жумуштарды аткарууга уруксат кагазында жазылышы керек.

623. Туташтырыла турган газ түтүктөрүндөгү аба басымы аларды туташтыруу же газды иштетүү боюнча жумуштар башталганга чейин сакталышы керек.

624. Эгерде текшерилген жана контролдоого дуушар болгон газ түтүктөрү газ менен толтурулбаса, анда газды баштоо боюнча иш кайра башталганда, алар кайрадан каралып, кысымга алынышы керек.

625. Газ менен булганган чөйрөдө же газдан чыгып кетүү мүмкүн болгон жерлерде оңдоо иштерин жүргүзүүдө, учкун пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруу үчүн түстүү металл каптоочу шаймандар колдонулушу керек.

Кара металлдан жасалган шаймандарды колдонууга өзгөчө учурларда гана жол берилет. Кара металл шаймандарынын жумушчу бөлүгү май же ушул сыяктуу май менен көп майланыш керек.

Газ менен булганган чөйрөдө жарылуудан коргогон электр шаймандарын жана шаймандарын гана колдонууга болот. Мобилдик телефондорду колдонууга тыюу салынат.

626. Кудукта, суу сактагычта, ГЖП, ГТС, ГТП жана АГКЖнын жайларында газ коркунучу бар жумуштарды аткарган жумушчулар жана адистер болот такасы жана мыктары жок бут кийимде болушат.

627. Газ коркунучу бар жумуштарды аткарууда, жарылуудан корголгон конструкциядагы, чыңалуусу 12 В ашпаган портативдик лампалар же жарылуучу аралашманын категориясына жана тобуна ылайык батарея лампалары колдонулушу керек.

628. Тоннелдерде, коллекторлордо, техникалык жер астындагы, ГЖПда жана ГТС, АГКЖ, ГТПнын аймагында, иштеп жаткан газ түтүктөрүндө өчүрбөй жана инерттик газ менен тазалабай ширетүүгө жана газды кесүүгө жол берилбейт. Газ түтүктөрү ажыратылганда, тыгындарды өчүрүүчү шаймандардан кийин орнотуу керек.

629. Газ кудуктарында ширетүү жана кесүү, ошондой эле арматураларды, кеңейүүчү бириктиргичтерди жана изоляциялык фланецтерди алмаштырууга плиталар толугу менен алынгандан кийин гана жол берилет.

630. Ширетүүнү же газ менен кесүүнү баштоодон мурун, скважиналарда, чуңкурларда жана коллекторлордо абанын газ менен булгангандыгын текшерүү керек. Абада газдын көлөмдүк үлүшү төмөнкү күйүүчү чегинин 20% ашпашы керек. Үлгүлөрдү эң начар желдетилген жерден алуу керек.

СКГнын газ түтүктөрүндө ширетүү жумуштарынын бүткүл мезгилинде скважиналарды жана чуңкурларды желдеткич же компрессор менен аба үйлөп желдетип туруу керек. Айрым күйүүчү газдардын күйүүчү чектери 29-тиркемеге ылайык кабыл алынган.

631. Газ түтүктөрүн аларга туташтырганда жана газ керектөөчүлөрдү үзгүлтүксүз газ менен камсыз кылуу максатында оңдоодо учурдагы газ түтүктөрүндө газды кесүү жана ширетүү иштери 0,0006 - 0,0015 МПа газ басымында жүргүзүлүшү керек. Көрсөтүлгөн басымдын болушу иштин бүткүл мезгилинде текшерилиши керек.

Басым 0.0006 МПа төмөн түшүп, 0.0015 МПа жогору көтөрүлгөндө, кесүү же ширетүүнү токтотуу керек.

Коопсуздукту жана иштин сапаттуу аткарылышын камсыз кылган атайын шаймандарды колдонууда, газ түтүктөрүн кысымды төмөндөтпөстөн кошууга жол берилет.

Жумушчу жайдагы басымды контролдоо үчүн манометр орнотуу керек же жумуш жүрүп жаткан жерден 100 м ашык эмес аралыкта жайгашкан манометрди колдонуу керек.

632. Учурдагы ички газ түтүктөрүнө кошумча жабдууларды орнотуу боюнча жумуштарды аткарууда, ширетүү жана кесүү ажыратылган участоктордо жүргүзүлүшү керек, алар аба же инерттүү газ менен тазаланышы керек.

633. Жаңы газ түтүктөрүн ага туташтыруу боюнча жумуштарды аткарууда учурдагы газ түтүгүндөгү газ басымын төмөндөтүү өчүрүү шаймандарын же басым жөнгө салгычтарды колдонуу менен жүргүзүлүшү керек.

Газ түтүгүнүн ушул бөлүгүндө газ басымынын жогорулашына жол бербөө үчүн, колдонулуп жаткан конденсатты кармагычтарды, гидравликалык кулпуларды колдонуп, керек болсо (туташтыруу боюнча ишти баштоодон мурун), мүмкүн болушунча күйгүзүлүшү керек болгон, газды чыгаруу үчүн өчүрүүчү шайманы бар рельефтик түтүктү орнотуу керек.

634. Газ түтүгүн иштеп жаткан газ түтүгүнө туташтыруу ыкмасы газ менен камсыздоочу уюм  тарабынан аныкталат жана  жүргүзүлүшү керек.

635. Газ куурларын кысымды төмөндөтпөстөн туташтыруу, газ менен камсыздоочу уюм тарабынан иштелип чыккан стандарттуу нускамага ылайык атайын технологиялык көрсөтмөлөргө ылайык жүргүзүлүшү керек, анда ширетилген кошулмалардын сапатын контролдоо методдору каралышы керек.

636. Газ түтүктөрүнүн, арматуралардын жана шаймандардын тыгыздыгын от менен текшерүүгө тыюу салынат.

637. Бөтөн адамдардын келүүсүнө, ошондой эле газ коркунучу бар жерлерде тамеки тартууга жана ачык оттун булактарын колдонууга тыюу салынат.

Алардагы жумуш учурунда чуңкурлар жана кудуктар тосулган болушу керек. Чуңкурлар жумуштарды жүргүзүү жана керектүү шаймандарды, материалдарды жана шаймандарды жайгаштыруу үчүн ыңгайлуу өлчөмдө болушу керек. “Газ. Өрт коркунучу бар” деген эскертүү белгиси илинип же жумуш жүрүп жаткан жердин жанына коюлушу керек.

638. Учурдагы газ түтүктөрүндө газды кесүү же ширетүү иштерин жүргүзүүдө, ири жалын пайда болбошу үчүн, газдан чыккан жерлерди асбест чиптери бар шамот чопосу менен жабуу керек.

639. Бутактарга орнотулган басаңдаткычтарды керектөөчүлөргө, ошондой эле айрым имараттардын кире беришине алып салуу, газды баштоого жооптуу адамдын көрсөтмөсү боюнча, газ түтүктөрүн текшерүүдөн жана басым менен текшерүүдөн кийин жүргүзүлөт.

640. Эгерде газ тутумунун бүтүндүгү, иштей тургандыгы жана контролдоочу басымдын сыналышы текшерүүдөн өткөрүлбөсө, газ түтүгүнө газ баштоого тыюу салынат.

641. Газды ишке киргизүүдө газ түтүктөрү бардык аба жылып кеткенге чейин газ менен тазаланууга тийиш. Тазалоо иштеринин аягы алынган үлгүлөрдү талдоо же өрттөө жолу менен аныкталат.

Газдын үлгүсүндөгү кычкылтектин көлөмдүк үлүшү 1% дан ашпашы керек, ал эми газдын күйүшү тынчып, тынчып кетпестен жүрүшү керек.

Газ түтүктөрү газсыз болгондо, газ толугу менен жылып кеткенге чейин аба же инерттик газ менен тазаланууга тийиш. Тазалоо ишинин аягы анализ аркылуу аныкталат. Тазалоочу абадагы газ көлөмүнүн калдык бөлүгү газдын төмөнкү күйүүчү чегинин 20% ашпоого тийиш.

Газ түтүктөрүн тазалоодо газ-аба аралашмасын бөлмөлөргө, тепкичтерге, ошондой эле морлорго, желдетүүчү каналдарга жана ушул сыяктууларга чыгарууга тыюу салынат. Газ түтүктөрү тазаланган бөлмөлөр желдетилип турушу керек.

Газ түтүктөрүн үйлөөдө, газ-аба аралашмасы имараттарга кирүү, ошондой эле өрттүн бардык булактарынан чыгып кетүү мүмкүнчүлүгү жок болгон жерлерде чыгышы керек.

642. Имараттарды кулатууда, газ жабдууларын демонтаждоодо ажыратылган газ түтүктөрүнүн бөлүктөрү эксплуатациялык документтерде жана маршрут картасында калган бутактын көлөмүн көрсөтүү менен кийинки курулуш иштеринин аткарылышына таасирин тийгизбеген жерлерде үзүлүп, газдан бошотулуп, тыгыз ширетилиши керек.

643. Газдалган кудуктарда, коллекторлордо жана жайларда, ошондой эле газ менен булганган атмосферада ачык жерлерде оңдоо иштери ачык от колдонбостон (ширетүү, газ кесүү) жүргүзүлүшү керек.

644. Ички текшерүүдө жана оңдоодо буу казандары же башка газдаштырылган агрегаттар тыгындарды колдонуу менен газ түтүгүнөн ажыратылышы керек.

Казандын же агрегаттын мешинде иштөөгө ал желдетилип, газдын булгангандыгын текшергенден кийин гана уруксат берилет.

645. Жумушчуларды кудуктарга, ошондой эле чуңкурларга түшүрүү үчүн, аларды кудуктун, чуңкурдун, бактын люктун четине бекитүү үчүн шаймандары бар портативдик металл тепкичтер колдонулушу керек.

646. Ажыратылбаган газ түтүгү бар кудуктарда жана арыктарда бир эле мезгилде экиден көп эмес адам болууга уруксат берилет, мында жумуш алар тарабынан куткаруу курларында, ал эми газ чыгып кетиши мүмкүн болгон учурда газ маскаларында аткарылышы керек.

Жердин бетинде, шамал тараптан, ошондой эле бактын люкунда, коопсуздук аркандарынын (аркандардын) учтарын тизмедеги структуралардын ичиндеги кызматкерлердин коопсуздук курларынан (сактагыч байлагычтар) алыс кармоо, аларды жана түтүктүн суу алуучу учтарын үзгүлтүксүз көзөмөлдөп турууга милдеттүү болгон эки адам болушу керек. противогаздарды, иштеген жерине уруксаты жок адамдарды киргизбеңиз.

Жумушчу менен байкоочу ортосунда көрүү байланышы болбосо, шарттуу сигнал берүү тутуму же радиотелефон байланышы орнотулушу керек.

647. Тышкы жана ички газ түтүктөрүнө орнотулган жабдууларды (арматуралар, чыпкалар, эсептегичтер жана башка) ачуу жана алмаштыруу газ түтүгүнүн ажыратылган бөлүгүндө жүргүзүлүшү керек. Өчүрүүчү шаймандарга боштук басаңдаткычтары орнотулушу керек.

648. Газ түтүктөрүнө орнотулган тыгындар газ түтүгүндөгү газдын максималдуу басымына дал келиши керек. Аларда фланецтерден чыгып турган бутактар болушу керек. Басаңдаткычтардын бутактарына газдын басымы жана газ түтүгүнүн диаметри көрсөтүлгөн энтамга коюлушу керек.

649. Бекитүүчү арматуралардын тосмо толтурууга, орто жана жогорку басымдагы тышкы газ түтүктөрүндө конденсат коллекторлорунун бурама бириктирүүлөрүн ажыратууга 0,1 МПа ашпаган газ басымында жол берилет.

650. Тышкы газ түтүктөрүндөгү фланецтик бириктирүүлөрдүн прокладкаларын алмаштырууга газ түтүгүндөгү газдын басымы 0,0006 - 0,0015 МПа болгондо жол берилет.

651. Кандайдыр бир басымдагы ички газ түтүктөрүндөгү фланецти, сайлуу бириктирүүлөрдү жана арматураларды демонтаждоо газ түтүгүнүн ажыратылган жана тыгылган бөлүгүндө жүргүзүлүшү керек.

652. Газ менен булганган бөлмөлөрдөгү газ түтүктөрүн жана жабдууларды оңдоо иштери жүрүп жаткан учурда, бөлмөдө иштегендерди байкоо жүргүзгөн адам болушу керек, алар ошондой эле жакын жерде өрт булактары жок экендигин камсыз кылышы керек. Газ менен булганган бөлмөнүн тышкы эшиктери дайыма ачык турушу керек.

653. Газ түтүгүн ажыратуу менен байланышкан жер астындагы газ түтүктөрүндөгү оңдоо иштерин баштоодон мурун (клапандарды алмаштыруу, сайгычтарды, прокладкаларды алуу жана орнотуу ж.б.) алдын алуу максатында, колдонулуп жаткан электр коргоосун ажыратуу жана газ түтүгүнүн ажыратылган участокторуна секиргич орнотуу (эгерде туруктуу орнотулган секириктер жок болсо) керек.

654. Газ түтүктөрүндөгү музду, чайырды, нафталинди жана башка тоскоолдуктарды ичкерештирүү (металл шомполдорду), эриткичтерди куюу же буу менен камсыз кылуу жолу менен өткөргүчтөгү газ басымы 0,005 МПа ашык болбогондо жол берилет. Газ түтүктөрүн жылытуу үчүн ачык отту колдонууга тыюу салынат.

655. Газ түтүктөрүндөгү тоскоолдуктарды четтетүүдө газ түтүгүнөн газдын чыгышын минималдаштыруу чараларын көрүү керек. Иш түтүктүн противогаздарында жүргүзүлүшү керек. Бөлмөгө газды чыгарууга тыюу салынат.

656. Газ түтүктөрүн тазалоодо керектөөчүлөргө жумуштарды бүткөнгө чейин газ шаймандарын өчүрүү зарылдыгы жөнүндө эскертүү керек.

657. Газ түтүгүндөгү тоскоолдуктарды жоюу үчүн ажыратылган жип жана фланец байланыштары, монтаждалгандан кийин газ анализатору, газ детектору же самын эмульсиясы менен тыгыздыгын текшерүү керек.

658. Газ коркунучу бар жумуш менен алектенген кызматкерлер кызматкерлерди жеке коргонуу каражаттары менен камсыз кылуу тартиби жөнүндө Нускамада белгиленген тартипте жеке коргонуу каражаттары менен камсыздалышы керек.

Жеке коргонуу каражаттары менен камсыз кылуу жана алардын иштөөгө жарамдуулугу газ кооптуу жумушка уруксат берүүдө текшерилет. Жумуш ордун уюштуруу учурунда, менеджер жумушчулардын кооптуу аймактан тез арада чыгып кетишин камсыз кылууга милдеттүү.

659. Газ менен булганган чөйрөдө иштегенде, жылуулоочу газ маскаларын колдонуу керек.

Чыпкалоочу противогаздарды колдонууга жол берилбейт. Жумуш аткарып жатканда жумушчуларга противогаз кийүү зарылдыгы ушул жумуштарды аткарууга берилген уруксат менен аныкталат.

660. Изоляциялоочу түтүктүн газдарга каршы каражатты кабыл алуу тармагы түтүктөрү иштөө учурунда газ чыккан жердин шамал тарабында жайгашып, бекемделиши керек. Эгерде желдеткич тарабынан мажбурлап аба берилбесе, анда түтүктүн узундугу 15 мден ашпашы керек, түтүктүн кескин ийилген жерлери болбошу керек жана эч нерсеге кысылып турбашы керек.

Протокол менен иштөөнүн үзгүлтүксүз узактыгы 30 мүнөттөн, ал эми эс алуу убактысы 15 мүнөттөн кем болбошу керек.

661. Бийиктиктеги жумуштар үчүн коопсуздук курлары (коопсуздук курлары) колдонулушу керек.

Коопсуз ат шаймандары (коопсуздук куру курлары) Бажы бирлигинин комиссиясынын 2011-жылдын 9-декабрындагы № 878 чечими менен бекитилген Бажы бирлигинин “Жеке коргонуу каражаттарынын коопсуздугу жөнүндө” техникалык регламенттеринин (ББ ТР 019/2011) жана башка техникалык ченемдик укуктук актылардын талаптарына ылайык келиши керек.

Коопсуздук байламдарынын сыноолору (коопсуздук курунун курлары) белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

662. Коопсуздук байламдарын (коопсуздук курлары курларын), карабиндерди жана аркандарды берүүдөн мурун, аларды тышкы текшерүүдөн өткөрүү керек. Ар бир курдун жана аркандын инвентардык номери болушу керек.

Дене-бойдун динамикасын жоготкон толук шайман (коопсуздук куру) иштен чыгарылышы керек.

26-глава. Инциденттерди жана аварияларды чектөө жана жоюу

663. Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттериндеги инциденттерди жана аварияларды чектөө жана жоюу үчүн газ менен камсыздоочу уюмдар тарабынан дем алыш жана майрам күндөрүн кошкондо, күнү-түнү иштөө менен адистештирилген бөлүмдөр түзүлүшү керек (авариялык калыбына келтирүү кызматы, авариялык-диспетчердик кызмат, авариялык пост).

664. Түзүлүшү (авариялык бригадалардын саны), адистештирилген бөлүктөрдүн саны, материалдык-техникалык жабдылышы, алардын жайгашкан жери, ошондой эле техникалык жана эксплуатациялык документтер менен жабдылышы техникалык регламенттердин талаптарын эске алуу менен газ менен камсыздоочу уюм тарабынан аныкталат.

665. Газ менен камсыздоочу уюмдардын адистештирилген бөлүмдөрүнүн ыкчам топторунун иш-аракеттери жана алардын ар кандай бөлүмдөрдүн (өзгөчө кырдаалдар бөлүмдөрү, тез жардам кызматы, милиция, инженердик коммуникацияларды тейлеген уюмдар жана башкалар) кызматтары менен өз ара аракеттенүүсү газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттериндеги инциденттерди жана аварияларды чектөө жана жоюу пландары менен аныкталууга тийиш.

Газ бөлүштүрүү тутумунун жана газды керектөө объекттериндеги инциденттерди жана аварияларды чектөө жана жоюу боюнча пландарды түзүү, аларга өз убагында толуктоолорду жана өзгөртүүлөрдү киргизүүнүн, аларды кайра карап чыгуу жана кайра бекитүү (үч жылда 1 жолудан кем эмес) үчүн жоопкерчиликти газ менен камсыздоочу уюмдун техникалык жетекчиси жүргүзөт. Өз ара аракеттенүү тартиби, өз ара аракеттенүүчү кызматтардын түзүмү өзгөргөн учурда, бул пландарды оңдоо токтоосуз жүргүзүлөт.

666. Адистештирилген бөлүмдөрдүн авариялык-куткаруу бригадалары бар ар бир газ менен камсыздоочу уюмдарда, ар бир бригада үчүн ар бир конкреттүү кырдаал үчүн чектөө жана инциденттерди жана аварияларды четтетүү пландары боюнча окутуу сабактары 6 айда 1 жолудан кем эмес өткөрүлүп, персоналдын иш-аракеттерине кийинки баа берилет.

Тренинг сабактары мүмкүн болушунча реалдуу шарттарда өткөрүлүшү керек.

Өткөрүлгөн сабактар 30-тиркемеге ылайык форма боюнча теориялык жана практикалык (машыгуу) сабактар журналына катталууга тийиш.

667. Адистештирилген бөлүмдүн телефон жана телемеханика каналдары аркылуу алган инциденттери жана кырсыктары жөнүндө бардык билдирүүлөр баштапкы бухгалтердик документтердин тармактык формаларына ылайык атайын журналда катталууга тийиш. Журналга билдирменин келип түшкөн убактысы, арыз ээсинин дареги, фамилиясы, авариялык кырдаалда телемеханиканын иши, авариялык бригаданын учуп кетүү жана келген жери, келтирилген зыяндын мүнөзү жазылат, ошондой эле аткарылган жумуштардын тизмеси келтирилет.

Газ менен камсыздоочу уюмдардын адистештирилген бөлүмдөрүндө телефондук билдирүүлөр автоматтык түрдө жазылышы керек. Маалыматты сактоо мөөнөтү 3 күндөн кем болбошу керек. Окуялар жана кырсыктар жана кырсыктар жөнүндө жазылган маалыматтар тергөө бүткөнчө сакталууга тийиш.

668. Билдирүүнү алгандан кийин, диспетчер арыз ээсине зарыл болгон коопсуздук чараларын көрүүгө көрсөтмө берүүгө милдеттүү.

669. Билдирүүлөргө жооп кайтаруу боюнча ишти уюштуруунун негизи адистештирилген бөлүмдүн ыкчам тобунун авариялык абалга тез арада келиши жергиликтүү шарттын негизинде ар бир филиал үчүн газ менен камсыздоочу уюмдун буйругу менен белгиленген талапка негизделиши керек. Ыкчам топ кабарланган учурдан тартып 5 мүнөттүн ичинде окуя болгон жана (же) кырсык болгон жерге барышы керек.

670. Өзгөчө кырдаалдар бригадасы радио станция, сирена, жаркылдаган маяк менен жабдылган жана инструменттер, материалдар, башкаруу шаймандары, такелаж жана шаймандар менен жабдылган атайын авариялык автоунаа менен окуяларды жана кырсыктарды жана алардын кесепеттерин өз убагында жайгаштырууга тийиш. Тышкы газ түтүктөрүндөгү инциденттер жана аварияларды чектөөгө жана четтетүүгө кетип жатканда, авариялык топтун планшеттери жана керектүү аткаруучу-техникалык документтери болушу керек (маалымдамалар менен газ түтүктөрүнүн пландары, ширетилген бириккен схемалар).

671. Кырсык болгон жерге ыкчам топтун өз убагында келиши жана кырсыктарды жана аварияларды чектөө жана жоюу планына ылайык жумуштарды аткаргандыгы үчүн жоопкерчилик анын башына жүктөлөт.

672. Газ бөлүштүрүү тутумунун объекттерин жана газды керектөөнү эксплуатациялаган уюмдар, авариялык кырдаалда, аларды жоюуга Кыргыз Республикасынын авариялык бөлүктөрүн жана (же) газ менен камсыздоочу уюмдардын адистештирилген бөлүмдөрүн тартуу талап кылынат, аларды өз убагында чакыруу боюнча чараларды көрүшү керек.

Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин эксплуатациялаган жана газ кызматы бар уюмдар авариялык абалды алдын алуу жана кесепеттерин жоюу планына ылайык ар кандай бөлүмдөрдүн кызматтарынын өз ара аракеттенүү тартибин аныктаган өз каражаттары жана каражаттары менен авариялык жумуштарды аткарышат.

Өздөрүнүн газ кызматы бар уюмдардын билдирүүлөрүнө ылайык, газ менен жабдуучу уюмдардын адистештирилген бөлүмдөрү түзүлгөн келишимдерге ылайык, кырсыктарды жана аварияларды чектөөда жана четтетүүдө аларга практикалык жана методикалык жардам көрсөтүшү керек.

673. Имараттардын биринчи кабаттарынын жер төлөлөрүндө, туннелдеринде, коллекторлорунда, кире бериштеринде, бөлмөлөрүндө газдын көлөмдүк үлүшүн аныктоодо табигый газ үчүн 1% дан жогору же газ конденсат газы үчүн 0,4%, газ жарылса, өрт чыккан учурда Газ бөлүштүрүү тутумунун коопсуздук зонасында газ түтүктөрүн газ менен камсыздоо тутумунан ажыратуу, ошондой эле электр энергиясын өчүрүү жана кооптуу аймактан адамдарды эвакуациялоо боюнча чаралар көрүлүшү керек.

674. Сырткы газ түтүгүн күн сайын милдеттүү түрдө текшерүү жана оңдоонун алдында жылчыктын убактылуу четтетилишин көзөмөлдөө менен, анын бузулган газ түтүгүнө тыгыздыгын камсыз кылуу үчүн бинттин, кысымдын колдонулушуна (газдын агып кетишин убактылуу четтетүү үчүн) жол берилет.

Жер астындагы газ түтүктөрүн бинттерге жана аларга бекитилген кыскычтарга толтурууга тыюу салынат.

Ички газ түтүкчөсүн бинт менен, кыскыч менен иштетүү узактыгы бир сменадан ашпашы керек.

675. Окуя жана (же) авария четтетилгенден кийин инциденттердин жана (же) авариялардын натыйжасында бузулган газ бөлүштүрүү тутумунун объектилерин калыбына келтирүү иштери пландуу тартипте газ менен камсыздоочу уюмдардын тиешелүү эксплуатациялык кызматтары тарабынан акт түзүлүп, аны эксплуатациялык паспортто каттоодон өткөрүлүшү мүмкүн.

676. Жер астындагы газ түтүктөрүнүн горизонталдык жана вертикалдык абалына салыштырмалуу жылышуусу менен, механикалык бузулган учурда, газ агып кетишин жоюу иштери менен бир мезгилде, муундар ачылып, рентгенографиялык ыкма менен текшерилиши керек - бузулган жердин эки жагындагы эң жакын бириккен жер. Эгерде аларда газ түтүгүнүн бузулушунан улам жаракалар жана жаракалар табылса, анда кийинки муун ачылып, радиографиялык ыкма менен текшерилиши керек.

Кире албай калган учурда, шлак кошулмалары, андан кийин ширетилген бириккен жерди оңдоо жүргүзүлөт.

Техникалык ченемдик укуктук актыларда уруксат берилбеген, тешикчелердин топтолушу жана башка кемчиликтер пайда болгон учурда, газ түтүгүнө механикалык зыян келтирилген жерге эң жакын ширетилген бирикмелер рентгенографиялык ыкма менен кошумча сапат текшерүүсүнөн өтүшү керек.

677. Кемчиликтери жана бузулуулары бар темир жана полиэтилен газ түтүктөрүнүн ширетилген бириктирүүлөрү жана түтүк бөлүктөрү кесилип, ордуна узундугу 500 мм кем эмес түз түтүктөрдүн секциялары (катушкалары) ширетилиши керек.

Болот газ түтүктөрүнүн жаңы ширетилген бириктирүүлөрү радиографиялык башкаруунун ыкмаларына өткөрүлөт.

Тыгыздыгын камсыз кылбаган туруктуу бириктирүүчү жана бириктирүүчү бөлүктөрдү кесип, жаңысына алмаштыруу керек.

Газ түтүгүндөгү жумушчу басым үчүн иштелип чыккан “полиэтилен-болот” бириктиргичтерин ширетүү жолу менен полиэтилен газ түтүктөрүн оңдоого жол берилет.

IV бөлүм. Корутунду жоболор

678. Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объекттерин ушул Эрежелерге ылайык келтирүүнүн зарылдыгы жана мөөнөтү менчик ээси жана (же) анын ыйгарым укуктуу адамы тарабынан аныкталууга жана ушул Эрежелер күчүнө кирген күндөн тартып 6 айдын ичинде өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу орган менен макулдашылууга тийиш.

________________________________________________________

                                                                                         (уюмдун аталышы)

                                                                                        ШИРЕТКИЧТИН ФОРМУЛЯРЫ

Аты-жөнү______________________________________________________________________________________________________

Жеке шифр (энтамга)______________________________________________________________________________________________________

Квалификация берилген жылы_________________________________________________________________________________________________

Ширетүүнүн уруксат берилген түрү___________________________________________________________________________________

Күбөлүктүн (дипломдун) номери жана документ берген уюмдун аталышы______________________________________________________________________________________________________           __________________________________________________________________________________________________

                                                                Документтин мөөнөтүн узартуу жөнүндө белги

Ширетүүчүнүн жеке колу_________________________

20_____-ж. “______” _______________ №__________ протоколго ылайык мезгилдүү аттестациянын жыйынтыктары

Теоретикалык билимдерди баалоо ______________________________________________________________________

Практикалык сыноолор боюнча баа____________________________________________________________________

Комиссиянын корутундусу_________________________________________________________________________________

                                                    Ширетүү сапатын көзөмөлдөө картасы

Эскертүү: Ширетүүнүн сапатын контролдоо карточкасы жыл сайын түзүлүп, ай сайын толтурулат.

Формулярды жүргүзүүгө жооптуу адам____________________________________________

                                                                                        (кызмат орду, аты-жөнү, колу

ФИЗИКАЛЫК МЕТОДДОР МЕНЕН ГАЗ ТҮТҮКТӨРҮН ШИРЕТИЛГЕН БИРИКМЕЛЕРИН КОНТРОЛДОО ЧЕНЕМДЕРИ

Эскертүү:

1. Сырткы көрүнүшү начар ширетилген бириктиргичтер текшерүү үчүн тандалышы керек.

2. 3-позицияны контролдоо стандарттары 7 жана 8 позицияларда көрсөтүлгөн газ түтүктөрүнө жайылтылбайт; 4, 12 жана 13 позициялар боюнча - 5 жана 6 позицияларда көрсөтүлгөндөргө; 13-позиция боюнча - 9-позицияда көрсөтүлгөндөргө.

3. Контролдоо стандарттары 500 мм чейинки номиналдык диаметри бар газ түтүктөрүнүн бурчтук бириктирүүлөрүнө жана газ түтүгүнө фланецтер менен жалпак тыгындарды ширетүүгө колдонулбайт.

4. Жер астындагы газ түтүктөрүнүн бириктирүүлөрүн контролдоонун ченемдери жер үстүндөгү газ түтүктөрүнө жайылтылбайт.

5. Борбордук түтүн борборунун же Борбордук даярдоочу усткананын шарттарында жасалган газ түтүктөрүнүн арматурасынын ширетилген бириктиргичтери радиографиялык башкарууга жатат.

Башчы ______________________________

(ыйгарым укуктууу көзөмөлдөөчү органдын

                                  _________________________________________

                                   аталышы)

АРЫЗ

     Көтөрүүгө (куроого), оңдоого жана реконструкциялоого, пайдаланууга берүүгө, пайдалануудан чыгарууга, консервациялоого жана (же) жоюуга тийиштүү болгон газ бөлүштүрүү тутумунун жана газ керектөө объектисин каттоодон өткөрүүнү, кайра каттоону (зарылдыгын белгилөө) суранам

_______________________________

                                               (объекттин аталышы ___________________________________________________________________________ курулуш, долбоордун шифри, объекттин дареги)               

Долбоордук документтер иштелип чыкты ________________________________________________________________

                                          (уюмдун аталышы,

___________________________________________________________________________

                      лицензиянын колдонулуу номери жана мөөнөтү)

Өнөр жай коопсуздугу боюнча экспертизанын корутундусу _________________________ (эксперттик уюм, ___________________________________________________________________________ корутундунун номери жана датасы)

Курулуш-куроо иштери ______________________________ тарабынан жүргүзүлөт (уюмдун аталышы, ___________________________________________________________________________ лицензиянын номери жана колдонуу мөөнөтү)

Техникалык көзөмөл _________________________________________ тарабынан жүргүзүлөт (фамилиясы, инициалдары, ___________________________________________________________________________ күбөлүктүн берилген номери жана датасы)                            

Иштин башталышы ____________________________________________________________ Арызга тиркелет: __________________________________________________ (административдик жол-жобону жүзөгө ашыруу үчүн талап кылынган документтердин тизмеги) ________________________________________________________________

Уюмдун жетекчиси   _________________   _____________________________

                               (колу)                                                   (фамилиясы, инициалдары)

Эскертүү:

Газ бөлүштүрүү тутумун жана газды керектөө объектисин токтото туруу, консервациялоо же кайра консервациялоо жөнүндө чечим кабыл алууда, кардар үч күндүн ичинде өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу жөнгө салуучу органга жазуу жүзүндө, эгерде мыйзам бузуулар аныкталса - токтоосуз маалымат берүүгө милдеттүү.

Курулуш объектисин кайра каттоодо, арызда кайра каттоонун себеби, ошондой эле мурда катталган курулуш объектисинин датасы жана номери көрсөтүлөт.

Арыз уюмдун фирмалык бланкында өтүнмө ээсинин - юридикалык жактын же жеке ишкердин толук жана кыскартылган аты-жөнүн, жашаган жерин, телефонун/факсын, ошондой эле өтүнмөнүн датасын жана чыгыш номерин көрсөтүү менен түзүлөт.

ГАЗ МЕНЕН ЖАБДУУ ТУТУМУНУН ОБЪЕКТИСИН КАБЫЛ АЛУУ АКТЫСЫ

___________________________________________________________

(объекттин аталышы жана дареги)

___________ ш.                                                                     20 _ -ж." ___ "-___________

Кабыл алуу комиссиясы _________________________________________________

_____________________________________________________________________________

            (уюмдун аталышы, аты-жөнү,

_____________________________________________________________________________кабыл алуу комиссиясын дайындаган юридикалык жактын өкүлүнүн кызмат орду)

20__-ж., “____”-_______ №_______

чечими (буйругу, токтому ж.б.)

Өкүлдөрдүн ичинен:

Тапшырыкчы, менчик ээси (комиссиянын төрагасы)_______________________________________________________

                                                     (аты-жөнү, кызмат орду)

башкы жалдоочу ______________________________________________

(аты-жөнү, кызмат орду)

башкы долбоорчу (долбоорлогуч) ______________________________

                                                                                         ___________________________________________________________________________

                      (уюмдун аталышы, фамилиясы, инициалдар, кызмат орду)

Газ менен жабдуулоочу уюм _________________________________________________

____________________________________________________________________________

                                                      (уюмдун аталышы, аты-жөнү, кызмат орду)

Өнөр жайкоопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу орган__________________________________

__________________________________________________________________

(аты-жөнү, кызмат орду)

БЕЛГИЛЕДИ:

1.Тапшырыкчы (башкы жалдангычтын (жалдануучу) катышуусу менен тапшырыкчы), жалдангыч _________________________________________________________

 ____________________________________________________________________

(уюмдун аталышы)

колдонуу үчүн кабыл алууга объект ______________________________ берилди

____________________________________________________________________

                        (уюмдун аталышы, курулуштун түрү (жаңы, реконструкция))

_____________________________________________________________________________

Көлөмү_____________________________________________________________

дареги боюнча____________________________________________________________

__________________________________________________________________

(облусу, району, калктуу пункт, кичи район, квартал, көчө, үйдүн, корпустун номери

2. Курулуштун объектиси Өнөр жай коопсуздугу жаатындагы ыйгарым укуктуу контролдоочу органда катталды 20__-ж. “___”-_______ №______

3. Курулуш башкы жалдангыч (жалдангыч) тарабынан жүзөгө ашкан,

өз күчү менен Тапшырыкчы_________________________________________________________________

____________________________________________________________________

(уюмдун аталышы)

Аткаруучу______________________________________________________________________________________________________________________________________________

         (иштердин түрү)

жана субжалдануучу уюмдар_______________________________________________

(аталышы, ар бир уюм аткарган иштердин түрү)

__________________________________________________________________

_________________________________________________________________

4. Курулуштун долбоордук документи башкы долбоорчу (долбоорчу) тарабынан иштелип чыкты ____________________________________________________________

____________________________________________________________________________

(уюмдун аталышы)

Аткаруучу_________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

(документтердин бөлүктөрүнүн жана бөлүмдөрүнүн аталышы)

5. Долбоорлоого баштапкы маалыматтар берилди___________________________

____________________________________________________________________

(уюмдун аталышы, баштапкы маалыматтардын тематикасы)

6. Курулуш долбоордук документтер боюнча жүзөгө ашкан_______________________

_____________________________________________________________________________

(долбоордун аталышы, номери)

7.Куруу-куроо иштери мөөнөтүндө аткарылды:

иштин башталышы: _____________, иштин аякташы: __________________________

(ай, жыл)                                                           (ай, жыл)

8. Кабыл алуучу комиссияга ушул актыга милдеттүү тиркеме болуп саналган реестрге ылайык документтер тапшырылды.

9. Кабыл алууга көрсөтүлгөн пайдаланылуучу объект төмөнкү көрсөткүчтөргө ээ:

9.1. ГЖП,  ГЖО,  ШГРП

9.2. Газ түтүктөрү