Кыргыз Республикасынын

Министрлер кабинетине караштуу

жарандык авиация мамлекеттик

 агенттигинин буйругуна тиркеме

2023-ж. «25» апрели № 290/б

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН АВИАЦИЯЛЫК ЭРЕЖЕЛЕРИ – 22

 «ЖЕҢИЛ ЖАНА ӨТӨ ЖЕҢИЛ АБА КЕМЕЛЕРИ»

1-глава. Терминдер жана аныктамалар

1.    Ушул Эрежелерде төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулат:

Автожир. Учуучу  аппарат абадан оор, учууда аны болжол менен вертикалдуу абалдагы октордун айланасында эркин айлануучу бир же бир нече негизги роторлор менен абанын реакциялары колдойт.

Аэростат. Учуучу  аппарат абадан жеңил, кыймылга күч орнотмосу менен келтирилбейт.

Тик учак. Учуучу  аппарат абадан оор, учууда аны негизинен болжол менен вертикалдуу абалдагы октордун айланасында күч орнотмосу менен айлануучу бир же бир нече негизги роторлор менен абанын реакциялары колдойт.

Винтоканат. Учуучу  аппарат абадан оор, күч орнотмосу менен кыймылга келтирилет жана учууда аны бир же бир нече негизги роторлор менен абанын реакциялары колдойт.

Аба кемеси. Абанын жер бети менен реакциясынан айырмаланган, атмосферада абанын реакциясынын эсебинен сакталган ар кандай аппарат. (Аба кемелеринин классификациясын КРАЭ-7нин 1-таблицасынан караңыз).

Көрүнүү. Авиациялык максаттар үчүн көрүнүү төмөнкүдөн чоңураак мааниге ээ:

a) жарык фонунда байкоо жүргүзүүдө жерге жакын жайгашкан алгылыктуу өлчөмдөгү кара объектини айырмалоо жана аныктоо мүмкүн болгон эң чоң аралык;

б) жарыксыз фондо күчү болжол менен 1000 кандела болгон жарыктарды ажырата жана аныктоого боло турган эң чоң аралык.

Эскертүү. Бул эки аралык берилген жутуу коэффициенти менен абада ар кандай мааниге ээ, акыркы б) фон жарыктандырууга жараша. Биринчи, а) көрүүнүн метеорологиялык оптикалык диапазону менен мүнөздөлөт.

Учуудагы көрүнүү. Учуу багытында аба кемесинин учкучунун кабинасынан көрүнүү.

Жердин жанында көрүнүү. Ыйгарым укуктуу байкоочу же автоматтык системалар тарабынан билдирилген аэродромдун көрүнүшү.

Визуалдык метеорологиялык шарттар. Метеорологиялык шарттар көрүнүү диапазону, булуттарга чейинки аралыктар жана белгиленген минимумга туура келген же андан ашкан булуттун төмөнкү катмарынын чегинин бийиктиктери менен туюнтулган.

Аба кыймылы. Аэродромдун маневрлик аянты боюнча учуп жаткан же кыймылдаган бардык учактар.

Булуттун төмөнкү катмарынын чегинин бийиктиги. 6000 метрден төмөн жана асмандын жарымынан көбүн жапкан булуттардын эң менен жердин же суунун бетинин ортосундагы вертикалдуу аралык.

Каттоо мамлекети. Аба кемеси реестрине киргизилген мамлекет.

Кыргыз Республикасынын жарандык аба кемелеринин мамлекеттик реестри. Катталган аба кемеси жөнүндө маалыматтар жазылган жарандык авиация органынын административдик документи.

Дельтаплан. Катуу алкакта серпилгич бети менен, тең салмактуулукту башкаруу системасы менен абадан оор учуучу аппарат, күч орнотмосу менен кыймылга келтирилбейт, көтөрүү күчү негизинен учууда кыймылдуу серпилгич беттеги аэродинамикалык реакциянын эсебинен түзүлөт.

Дирижабль. Учуучу  аппарат абадан жеңил, кыймылга күч орнотмосу менен келтирилет.

Алыстан башкарылуучу аба кемеси. Алыскы пилоттук аралыктан башкарылган учкучсуз аба кемеси.

Аба кемесинин жалгыз нуска түрүндөгү сертификат. Учуу аппаратын иштеп чыгуучу же даярдоочу мамлекет тарабынан берилген, бир нускада, эреже катары, бирден 10 даанага чейинки санда чыгарылган жана массалык түрдө чыгарылбаган (сериялуу) документ.

Аба кемесинин жалгыз нускасы. Тип сертификатына ээ эмес жана ээ болбогон, мурда жана учурда массалык түрдө чыгарылбаган, 1-3 нускада даярдалган жана аба кемесинин бир нускасынын сертификаты бар жеңил/өтө жеңил аба кемеси.

Катууканат. Элерондордун жардамы менен жана учкучтун салмагынын жылышы менен кыйшаюу боюнча  башкарылган жана ошондой эле капкагы бар дельтаплан.   

Тыюу салынган аймак. Аба кемелеринин учуусуна тыюу салынган мамлекеттин аймагынын же мамлекеттин аймактык сууларынын үстүндөгү белгиленген өлчөмдөрдөгү аба мейкиндиги.

Арыз берүүчү. Ушул Эрежелерге ылайык берилген ар кандай документти алуу үчүн жарандык авиация органына кайрылган жеке же юридикалык жак.

Квалификациялык (кесиптик) текшерүү. Тиешелүү авиациялык эрежелердин жана учуучу аппараттын учуу боюнча Колдонмосунун алкагында, квалификациялык уруксатты узартуу же жаңыртуу үчүн зарыл болгон чеберчиликти жана көндүмдөрдү көрсөтүү, анын ичинде оозеки сынак. 

Квалификациялык белгилөө. Кыргыз Республикасынын жарандык авиация органы тарабынан авиациялык персоналдын күбөлүгүнө же ага тиешелүү жана анын курамына кирген жазуу, анда ушул күбөлүккө тиешелүү өзгөчө шарттар, укуктар же чектөөлөр көрсөтүлөт.

Аба кемесинин командири. Эксплуатант же жалпы авиацияда аба кемесинин ээси командирдин милдетин аткарууга жана учуунун коопсуздугу үчүн жоопкерчиликтүү болууга дайындалган учкуч.

Аба кемесинин техникалык абалын баалоону жүргүзүү боюнча комиссия. Жарандык авиация органы тарабынан уюштурулган комиссия, ал жеңил/өтө жеңил аба кемесинин жана анын эксплуатациялоо документтеринин учууга жарактуулугунун стандарттарынын талаптарына ылайыктуулугуна техникалык баа берүүнү жүргүзөт.

Коммерциялык аба ташуу. Жүргүнчүлөрдү, жүктөрдү же почтаны акы төлөө же жалдоо үчүн ташуу үчүн аба кемесинин учуусу.

Абадан жеңил учуучу аппарат. Аэростатикалык көтөрүү күч менен абада кармалган ар кандай учуучу аппарат.

Абадан оор учуучу аппарат. Учуп баратканда көтөргүч күчү биринчи кезекте аэродинамикалык күчтөрдүн эсебинен пайда болгон ар кандай учуучу аппарат.

Аба кемесинин учууга жарактуулугу. Аба кемесинин абалынын комплекстүү мүнөздөмөсү, анын ичинде бардык компоненттеринин абалын кошкондо алар бекитилген конструкцияга жана аларды коопсуз эксплуатациялоо шарттарына ылайык келет.

Мотодельтаплан. Катуу алкакта серпилгич бети бар, салмактуу башкаруу системасы бар, абадан оор учуучу аппарат, күч орнотмосу менен кыймылга келтирилген, көтөргүч күч негизинен учуу учурунда кыймылдуу серпилгичтик беттеги аэродинамикалык реакциянын эсебинен пайда болот.

Учууга жарактуулуктун ченемдери. Учууга жарактуулугуна, алардын кыймылдаткычтарына, аба роторуна карата белгиленген талаптарын камтыган документтер учуунун коопсуздугун камсыз кылууга багытталган.

Отко чыдамдуу материал. Белгилүү бир максат үчүн эки өлчөм тең ылайыктуу болгон шартта, ысыкка, ошондой эле болоттон жакшыраак туруштук бере алган материал.

Орнитоптер. Учууда негизинен абанын тегиздиктери менен болгон реакцияларына кайсы бир селкинчек кыймылы берилип, колдоого алынган, абадан оор аба кемеси.

Кооптуу жүктөр. Аба менен ташылганда ден соолукка, коопсуздукка, мүлккө же айлана-чөйрөгө коркунуч келтирүүчү буюмдар же заттар. (Кооптуу жүктөрдүн тизмеси Техникалык нускамада келтирилген жана ушул Нускамаларга ылайык классификацияланган).

Кооптуу аймак. Белгилүү өлчөмдөрдөгү аба мейкиндиги, анын чегинде белгилүү бир убакыт аралыгында аба кемелеринин эксплуатациясына коркунуч туудурган ишмердүүлүк жүргүзүлүшү мүмкүн.

Аба кыймылын тейлөө. Учуу-маалымат тейлөөнү, авариялык кабарлоо кызматын, аба кыймылын консультациялык тейлөөнү, аба кыймылын башкаруу тейлөөнү (райондук диспетчердик тейлөөнү, жакындашууларды башкаруу тейлөөнү же аэродромду башкаруу тейлөөнү) билдирген жалпы термин.

Параплан. Катуу алкаксыз серпилгич бети менен, аэродинамикалык формасы жана  көтөрүү күчү ийкемдүү бетти келе жаткан аба менен үйлөө аркылуу түзүлөт.

Планер. Абадан оор учуучу аппарат, күч орнотмосу менен кыймылга келтирилбеген анын көтөргүч күчү негизинен берилген учуу шарттарында кыймылсыз калган беттердеги аэродинамикалык реакциялардын эсебинен түзүлөт.

Учуунун планы. ИИБ органдарына берилген аба кемесинин болжолдонгон учуу же учуунун бир бөлүгү жөнүндө айрым маалыматтар.

Учуу жана конуу аянты. Бул жердин же суу бетинин же имараттын үстүнкү тилкеси, анын жоопкерчилиги астында Колдонуучу тарабынан учуу жана/же конуу үчүн алардын учуу мүнөздөмөлөрүнө ылайык тандалып алынган ар кандай аймак.

Учууга жарактуулукту колдоо. Аба кемесинин, кыймылдаткычтын, аба роторлорунун же тетиктин учууга жарактуулугунун тиешелүү талаптарга жооп бериши жана анын эксплуатациялоонун бүткүл мөөнөтүндө коопсуз эксплуатациялоо үчүн зарыл болгон абалда сакталышы камсыздалган чаралардын топтому.

Жалпы багытттагы авиациянын аба кемесинин учуусу. Коммерциялык аба ташууларынан же атайын авиациялык иштерди аткаруу менен байланышкан учуудан тышкары, аба кемесинин сый акысыз (төлөмсүз) учушу.

Жеңил/өтө жеңил учактардын коммерциялык максатта учуусу. Аба кемесинин абада ташуу, авиациялык атайын жумуштардын (кызматтардын) ар кандай түрлөрүн акы менен (төлөм) менен көрсөтүү максатында учуусу.

Пайдалануучу. Бул учуучу аппаратты жерде жана абада коопсуз иштетүү үчүн жооптуу жана аны пайдалануу укукка ээ квалификациялуу учкуч.

Аспаптык метеорологиялык шарттар. Көрүнүү аралыгы диапазону, булуттарга чейинки аралыгы жана булуттун төмөнкү катмарынын чегинин бийиктиги менен туюнтулган метеорологиялык шарттар. Бул көрсөткүчтөр визуалдык метеорологиялык шарттар үчүн белгиленген минимумдардан азыраак.

Учууларды жүргүзүү үчүн жарактуу. Аба кемесинин, кыймылдаткычынын, аба роторунун же анын бекитилген конструкциясына ылайык келген жана коопсуз эксплуатациялоого жөндөмдүү болгон бөлүгүнүн абалы.

Техникалык тейлөөнүн программасы. Техникалык тейлөө боюнча иштердин конкреттүү пландарынын сыпаттамасын жана аларды ишке ашыруу мезгилдүүлүгүн, ошондой эле алар менен байланышкан жол-жоболорду камтыган, ага тиешелүү болгон аба кемесинин коопсуз эксплуатациясын камсыз кылуу үчүн зарыл документ.

Психоактивдүү заттар. Арак, апиоиддер, каннабиноиддер, седативдик каражаттар жана гипнотикалык дары-дармектер, кокаин, башка психостимуляторлор, галлюциногендер жана учуучу эриткичтер (тамеки жана кофеин-кирбейт). 

Радиотелефония. Негизинен кеп түрүндөгү маалымат алмашуу үчүн арналган радио байланыштын бир түрү. 

Жеңил/өтө жеңил учактардын иштеп чыгуучусу жана/же өндүрүүчүсү. Бул авиациялык техниканы иштеп чыгуу жана/же өндүрүү менен алектенген жана белгиленген тартипте тийиштүү уруксаты бар уюм (ишкана, мекеме) же башка юридикалык жак.

Оңдоо. Аба кемесинин аба кемесинин тиешелүү тибине типтүү сертификатын же Жалгыз нускасын берүү үчүн колдонулган учууга жарамдуулугунун тиешелүү ченемдеринин долбоорлоо талаптарына шайкеш келишин камсыз кылуу үчүн учуучу аппарат бузулгандан кийин же эскиргенден кийин анын учууга жарактуулугун калыбына келтирүү.

Аэронавигациялык маалыматтын жыйнагы. Учкучтар жана аба кыймылынын тейлеген органдар тарабынан дүйнө жүзү боюнча коопсуз учууларды камсыз кылуу, ошондой эле аба кыймылын башкарууга, бажы, чек ара жана санитардык көзөмөлгө жана ар бир аэропорттун жана райондук борбордун административдик эрежелерине талаптар үчүн колдонулат.

«Кит-топтомунан» курулган өтө жеңил аба кемелери. Бул авиациялык өнөр жай же башка сертификатталган ишканалар тарабынан чыгарылган топтомдордон менчик ээси же адистер тарабынан ээсинин патронажында чогултулган ар кандай өтө жеңил аба кемелери.

Өз алдынча калыбына келтирилген (оңдолгон), мурда серия түрдө чыгарылган (сериалык эмес) («Ретро») жеңил/өтө жеңил аба кемелери.. Булар жарандык, мамлекеттик авиацияда өндүрүштөн чыгарылган же колдонуудан чыгарылган жана келечекте жеке максаттарда гана колдонулуучу жеңил/өтө жеңил учактар.

Учууга жарамдуулук сертификаты. Аба кемеси катталган мамлекет тарабынан берилген, аба кемесинин учууга жарактуулугун жана учууга жарактуулугунун тиешелүү ченемдеринин конструкциялык талаптарына жооп берерин тастыктаган документ.

Эксплуатанттын күбөлүгү. Аба кемесинин эксплуатантынын мамлекети тарабынан берилген, операторго белгилүү бир коммерциялык учууларды аткарууга уруксат берүүчү документ.

Жеңил/өтө жеңил аба кемелеринин менчик ээси. Бул ушул аба кемесине ээлик кылууга укугу бар жеке же юридикалык жак.

Аба кыймылын уюштуруунун тиешелүү ыйгарым укуктуу органы. Белгилүү бир аба мейкиндигинде аба кыймылын тейлөөнү камсыз кылуу үчүн жоопкерчиликтүү мамлекет тарабынан дайындалган ыйгарым укуктуу орган.

Аба кемесинин түрү. Пилотаждык же учуунун мүнөздөмөлөрүнүн өзгөрүшүнө же экипаждын курамынын өзгөрүшүнө алып келгендерден башка бардык модификацияларды кошкондо, бирдей негизги конструкциядагы бардык аба кемелери.

Фигуралык учуу. Мейкиндик абалынын кескин өзгөрүшү, адаттан тыш мейкиндик абалы же ылдамдыктын адаттан тыш өзгөрүшү менен мүнөздөлүүчү аба кемеси тарабынан атайылап жасалган маневрлер. Фигуралык учууга татаал жана пилотаждык аткаруу менен учуу кирет.

Аба транспортунун эксплуатанты. Кыргыз Республикасынын аймагында катталган, жарандык авиациянын ыйгарым укуктуу органы тарабынан күбөлөндүрүлгөн, жеңил/өтө жеңил аба кемелерин иштетүүнү камсыз кылуучу жана бул чөйрөдө өзүнүн кызмат көрсөтүүлөрүн сунуштаган юридикалык жак.

2.    Ушул Эрежелерде төмөнкү кыскартуулар колдонулат:

ЖБА – жалпы багытттагы авиация 

КРАЭ – Кыргыз Республикасынын авиациялык эрежелери

КР АК – Кыргыз Республикасынын Аба Кодекси

ВМШ – визуалдык метеорологиялык шарттар

БТЧБ – булуттардын төмөнкү катмарынын чегинин бийиктиги

АК – аба кемеси

АТ – аба транспорту

МКК – мамлекеттик квалификациялык комиссия

УКМК – Улуттук Коопсуздуктун Мамлекеттик Комитети

ББ – башкы борбор

АКЖН – аба кемесинин жалгыз нускасы

ИКАО – жарандык авиациянын эл аралык уюму

ИНН – салык төлөөчүнүн идентификациялык номери 

УЖН – учууларды жүргүзүү боюнча нускама

ИТП – инженердик-техникалык персонал

КККИ – көзөмөлдөө-калыбына келтирүүчү иштер

АКК – аба кемесинин командири

КЖК – квалификация жогорулатуу курстары

УА – учуучу аппарат

ЖАК – жеңил аба кемеси

УТМ – учуу-техникалык мүнөздөмөлөр

КМА – көрүнүүнүн метеорологиялык алыстыгы

АКТ – аба кыймылын тейлөө

ЖАО – жарандык авиациянын органы (жарандык авиация чөйрөсүндө жөнгө салуу жана көзөмөлдөө боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан ыйгарым укук берилген мамлекеттик орган)

УЖКБ – учуу жарамдуулугун колдоо бөлүмү

ВУЭ – визуалдык учуулардын эрежелери

АУЭ – аспаптар боюнча учуулардын эрежелери

АМШ – аспаптык метеорологиялык шарттары

УЭК – учуу эксплуатациясы боюнча колдонмо АК

УЖК – учууларды жүргүзүү боюнча колдонмо

ӨАК – өтө жеңил аба кемеси

СМШ – стандарттык метеошарттар

УЖС – учууга жарамдуулуктун сертификаты

ТС – типтин сертификаты

ЭК – эксплуатанттын күбөлүгү

САТ – сырттагы абанын температурасы

ФААА – фамилиясы, аты, атасынын аты 

ЭС – эксплуатациялык спецификациялар

AIP (Aeronautical Information Publication) – авиациялык маалыматтын жыйнагы (АМЖ)

AS (Aircraft Specification) –аба кемесинин спецификациясы

GPS (Global Positioning System), глобалдык позициялоо системасы – аралыкты, убакытты өлчөөчү жана дүйнөлүк координаттар системасында жайгашкан жерди аныктоочу спутниктик навигация системасы.

NOТАМ (Notice To AirMen, NOTAM) – учууларды жүргүзүүнүн жана камсыздоонун эрежелерине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө тез арада жайылтуу маалымат (билдирүүлөр)

ELT (Emergency Locator Transmitter) – авариялык кыймылдатуу өткөргүчү

2-глава Жалпы жоболор

§1. Максаттар жана милдеттер

3. ЖАК жана ӨАК пайдалануу чөйрөсүндө жөнгө салуу жана контролдоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган болуп Кыргыз Республикасынын Жарандык авиация органы (мындан ары - ЖАО) саналат. ЖАОдын негизги функцияларынын жана милдеттеринин бири болуп төмөнкүлөр саналат:

1)              ЖАК/ӨАК учууларынын коопсуздугу боюнча чараларды көрүү;

2)              аларды каттоо, учууга жарамдуулугу жөнүндө сертификат жана атайын иштерди аткарууга уруксат берүү жолу менен ЖАК/ӨАК пайдаланууну жөнгө салуу жана көзөмөлдөө;

3)              жеңил жана өтө жеңил аба кемелеринин ээлеринин/пайдалануучуларынын Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигин пайдалануусунун тартибин жөнгө салуу;

4)              ӨАК учкучунун, ЖАК/ӨАК техник/инженеринин күбөлүгүн берүү же башка мамлекет тарабынан берилген ЖА адистеринин Күбөлүктөрүн таануу;

5)              ЖА чөйрөсүндөгү ченемдик-укуктук актыларды иштеп чыгуу.

Кыргыз Республикасынын ЖА ЖАК/ӨАК сертификациясы, ЖАК/ӨАК авиациялык персоналын окутуу жаатындагы функцияларынын бир бөлүгүн ЖАК/ӨАК колдонуучуларын бириктирген жана квалификациялуу авиация кызматкерлери бар коммерциялык эмес, коомдук уюмга өткөрүп бере алат.  

4.                     ЖАК жана ӨАК учууларынын коопсуздугун камсыз кылуу үчүн жоопкерчилик пайдалануучуга же аба кемесинин командирине артылат (КРсынын АК 84-беренеси).

5.                     Авиациялык коопсуздукту тикеден-тике камсыз кылуу, пайдалануучулардын жана ЖАК/ӨАК де ташылуучу адамдардын өмүрүн жана ден соолугун коргоо, ошондой эле ЖАК/ӨАК нин өзүн мыйзамсыз кийлигишүү актыларынан коргоо учуучу аппараттардын менчик ээлерине жана пайдалануучуларга жүктөлөт.

6.                     Жалпы багыттагы авиациянын ЖАК/ӨАК менчик ээси/пайдалануучусу үчүнчү жактарга келтирилген зыян үчүн жоопкерчиликти камсыздандырууну камсыз кылууга милдеттүү.

Эскертүү. Үчүнчү жактар ​​деп жеке жана юридикалык жактар, алардын жерде жайгашкан кыймылдуу жана кыймылсыз мүлктөрү, ошондой эле жердеги жана учуп жаткан аба кемелери жана бул аба кемелеринин бортундагы адамдар түшүнүлөт.

§2. Колдонуучулук

7.                     Ушул Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери «КРАЭ-22. Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери» (мындан ары – Эреже) жалпы багытттагы авиациялык да, коммерциялык максаттарда да колдонулуучу жеңил жана өтө жеңил учактарды колдонууну жөнгө салат.

8.                     Бул Эрежелер өлкөнүн ичинде учууларды жүзөгө ашыруучу ЖАК/ӨАК нин ишине жайылтылат жана Кыргыз Республикасынын аймагынын үстүнөн гана учууларга уруксат берет.

9.                     Жалпы багыттагы авиациянын ЖАК/ӨАК инин Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары учуулары Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери КРАЭ-6 II бөлүгү «Эл аралык жалпы максаттагы авиация. Учактар. Аба кемелерин эксплуатациялоо» жана КРАЭ-6 III бөлүгү «Аба кемелерин пайдалануу. Тик учактар» КРАЭ-6 «Аба кемелерин пайдалануу», II бөлүгү «Эл аралык жалпы максаттагы авиация» менен жөнгө салынат.

3-глава ЖАК/ӨАК ин каттоо тартиби

§1. Жалпы бөлүгү

10.                ЖАК/ӨАК, эгерде ал Кыргыз Республикасынын жарандык аба кемелеринин реестрине (ЖАК) кирбесе же башка мамлекетте катталбаса, ИКАОнун колдонуудагы эл аралык стандарттарына ылайык Кыргыз Республикасынын аймагында учууларды аткарбайт.

11.                Кыргыз Республикасынын жарандык аба кемелеринин реестрин (ЖАК) ЖАО электрондук да, кагаз түрүндө да жүргүзөт.

12.                ЖАК/ӨАК инин Кыргыз Республикасынын ЖАК реестрине каттоо фактысы аларга менчик укуктарын жана алар менен болгон бүтүмдөрдү каттоо актысы болуп саналбайт.

13.                Кыргыз Республикасынын ЖАК жана ӨАК реестри Кыргыз Республикасынын Жарандык аба кемелеринин мамлекеттик реестринин кошумча бөлүгү болуп саналат жана Кыргыз Республикасынын Жарандык авиация органы тарабынан электрондук жана кагаз ташыгычтарда жүргүзүлөт.

14.                Менчик ээси/пайдалануучу Кыргыз Республикасында катталган ЖАК/ӨАК ине менчик укугу өткөндүгү жөнүндө, ошондой эле бул ЖАК/ӨАК жок кылынган же аны эксплуатациялоодон чыгарган же башка мамлекеттин аба кемелеринин реестрине өткөрүп берген учурлар жөнүндө Кыргыз Республикасынын ЖАО ына билдирүүгө милдеттүү.

§2. ЖАК/ӨАК ин каттоо

15.                ЖАК/ӨАК ин каттоо үчүн арыз берүүчү (менчик ээси же пайдалануучу) ЖАО го төмөнкү документтерди берет:

1)              ушул Эрежелердин 1-тиркемесинде көрсөтүлгөн формадагы арыз;

2)              УА тын кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы же, ага ылайык пайдалануучу ушул УА ты (колдонуучу ушул УА ээси болуп саналбаган учурда) тескөөгө укукка ээ  ижара келишими менен бул УА менчик укугун ырастоочу документ;

3)              жеке же юридикалык жактын арыз ээсинин жеке маалыматтары (Ф.А.АА, паспорттун маалыматтары, ИНН, жашаган жеринин иш жүзүндөгү дареги, байланыш маалыматтары);

4)              АК тибинин сертификаты же маалымат картасы менен АК бирдиктүү тибинин сертификаты (бар болсо);

5)              бул УА башка мамлекеттин АК леринин реестринен (эгерде колдонулса) чыгаруу фактысын ырастоочу документ;

6)              Башка мамлекеттин авиациялык администрациясы тарабынан (эгерде колдонулса) берилген АК син каттоо жөнүндө күбөлүк, колдонуудагы учууга жарактуу сертификаты же УА экспорттоого жарактуулугу жөнүндө сертификат. Алар жок болгон учурда - ушул Эрежелердин 2-тиркемесинде келтирилген форма боюнча УА техникалык абалын баалоо сертификаты;

7)              толтурулган AS формасы (эгер колдонулса). Форма ушул Эрежелердин 3-тиркемесинде келтирилген.

16.                АК син каттоо жөнүндө Күбөлүктүн формасы ушул Эрежелердин 4-тиркемесинде келтирилген.

17.                АК син каттоо жөнүндө күбөлүктө УА тын каттоо номери көрсөтүлөт, ал бир эле учурда пайдалануучунун радио чалуу белгиси катары кызмат кыла алат.

18.                УА жөнүндө аны каттоо учурунда (каттоо жөнүндө Күбөлүк берүү) же УА ын каттоодон чыгарууда (каттоодон чыгаруу жөнүндө күбөлүк берүү), ошондой эле аны пайдалануучу/менчик ээси жөнүндө бардык маалыматтар ЖАО ынын маалымат базасына киргизилет.

19.                УА ын каттоо жөнүндө арызды кароонун мөөнөтү арыз ЖАО тарабынан катталган күндөн тартып 14 (он төрт) жумушчу күндү түзөт.

20.                УА ын каттоодон баш тартылган учурда арыз ээсине баш тартуунун себебин көрсөтүү менен жазуу жүзүндөгү билдирүү жөнөтүлөт.

21.                УА ын каттоодон баш тартуу жөнүндө чечим берилген документтердин белгиленген талаптарга ылайык келбегендиги, ошондой эле жалган маалыматтар аныкталган учурда кабыл алынат.

22.                Арыз берүүчү УА ын каттоодон баш тартуу жөнүндө чечимге баш тартууну ЖАО тарабынан катталган күндөн тартып 30 календардык күндүн ичинде даттана алат. Көрсөтүлгөн мөөнөттө каршылык көрсөтүлбөсө ЖАО ынын чечими акыркы болуп калат.

23.                УА ын каттоого же УА ын каттоодон чыгарууга негиз болгон документтер жана берилген документтердин көчүрмөлөрү ЖАО ында аларды эксплуатациялоонун бүткүл мезгилинде жана каттоодон чыгарылгандан кийин беш жыл бою сакталат.

§3. Аба кемелеринин каттоо белгилери

24.                Кыргыз Республикасынын ЖАК реестрине киргизилген ар бир УА ына бул АК си жөнүндө маалымат Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте катталгандыгын күбөлөндүргөн эки латын тамгасынын айкалышынан «ЕХ» турган мамлекеттик (улуттук) белги ыйгарылат. Бул префикстер (коддор) белгилүү бир мамлекетке Эл аралык жарандык авиация уюму (ИКАО) жана эл аралык электрбайланышы тарабынан ыйгарылат жана Жарандык авиация боюнча эл аралык конвенциянын 7-тиркемесинин кошумчасы катары жарыяланат. 

25.                Каттоо белгиси беш белгиден турат:

1)              араб цифралары менен белгиленген биринчи экөө «77» деген жалпы белгиге ээ – сертификатталган максималдуу учуу салмагы 750 килограммдан аз болгон УА ына ыйгарылат;

2)              араб цифралары менен белгиленген биринчи экөө «88» деген жалпы белгиге ээ – максималдуу сертификатталган учуу салмагы 750 килограмм жана 5700 килограммга чейинки УА ына, анын ичинде сертификатталган максималдуу учуу салмагы 3175 килограмм тик учакка ыйгарылат;

3)              араб цифралары менен көрсөтүлгөн акыркы үч белги – эреже катары, жогорулатылган прогрессия боюнча ЖАО тарабынан ыйгарылган Кыргыз Республикасынын ЖАК реестриндеги катар номерин билдирет.

26.                УА тарына мамлекеттик жана каттоо белгилерин коюучу жерлери жана алардын өлчөмдөрү КРАЭ-7 «Жарандык аба кемелерин каттоо» тиешелүү бөлүмүндө көрсөтүлгөн. Эгерде аба кемесинин конструкциясында КРАЭ-7де көрсөтүлгөн белгилер менен белгилөө үчүн жетиштүү өлчөмдөгү бөлүктөрү жок болсо, анда алар айырмаланышы мүмкүн жана УА ын тез таанууну: так айырмаланууну жана УА ынын бүткүл иштөө мөөнөтүнүн ичинде даана көрүнүүнү камсыз кылуучудай болушу керек.

27.                Эгерде аба кемесинин конструкциялык элементтерине мамлекеттик жана каттоо идентификациялык белгилерди колдонуу мүмкүн болбосо (кездеме беттери жеңил бузулса, канаттарынын, фюзеляжынын жетишсиз өлчөмдөрү жана/же алардын жоктугу ж.б.), анда алар колдонулбайт. Мындай учурларда учак таанылуучу белги менен аныкталат.

28.                Аба кемесинин таануучу тактачасы болот, анда аба кемесинин тиби (модели), аба кемесинин сериялык (заводдук) номери, улуттук жана каттоо белгилери коюлат. Тактача отко чыдамдуу материалдан жасалып, учакка негизги кире бериш жердин көрүнүктүү жеринде же конструкциянын негизги элементтин (пайдалуу жүктөм) көрүнгөн жеринде бекитилет.

§4. УА ын түсү

29.                УА ар кандай түскө ээ болушу мүмкүн. Бирок, төмөнкүлөрдү эске алуу керек:

1)              УА ына башка мамлекеттин таануучу белгилерин колдонууга жол берилбейт;

2)              чыгаруучунун бардык эксплуатациялык-техникалык жазуулары жана белгилери сакталуу, көрүнөө жана окууга мүмкүн болушу керек. УА ынын тышкы түсү нормалдуу учууга жана техникалык эксплуатацияга тоскоол болбошу керек;

3)              УА ынын түсү жалпы кабыл алынган моралдык нормаларга ылайык келүүгө тийиш.

§5. УА ын каттоо Күбөлүгүн алмаштыруу

30.                УА ын каттоо Күбөлүгүн алмаштыруу ушул Эрежелердин 1-тиркемесинде көрсөтүлгөн форма боюнча берилген арыздын негизинде төмөнкү учурларда ишке ашырылат:

1)              УА ынын ээсинин жана/же анын аталышынын жана/же дарегинин өзгөрүшү;

2)              УА ынын колдонуучусунун жана/же анын аталышынын жана/же дарегинин өзгөрүшү;

3)              УА ынын категориясы же тиби өзгөргөндө (жаңы кыймылдаткычты, канатты, аба роторун ж.б. орнотуу);

4)              жоготуу же бузулуу.

31.                ЖАК/ӨАК каттоо жөнүндө Күбөлүк бузулган же жоголгон учурда, расмий документтер жоголгондо талап кылынган жарыялоо боюнча формалдуулуктун аткарылышын ырастоочу документтер берилген учурда жупнуска берилет.

§6. УА ты каттоодон чыгаруу

32.                УА жөнүндө маалымат менчик ээсинин же пайдалануучунун арызы боюнча, төмөнкүдөй учурларда ЖАО ынын реестринен чыгарылат:

1)              УА ты эсептен же эксплуатациядан чыгаруу;

2)              эгерде аба кемеси жараксыз болуп калса же толугу менен кыйраса;

3)              эгерде УА дайынсыз жоголгон жана издөө токтотулган болсо;

4)              УА ын каттоо тартибин бузууда;

5)              соттун же ЖАО ынын чечими боюнча.

33.                УА жөнүндө маалыматтарды каттоодон алып салуу жөнүндө арыз ЖАО ында арыз катталган учурдан (күндөн) тартып 14 (он төрт) жумушчу күндүн ичинде каралат.

34.                Арыздын формасы ушул Эрежелердин 6-тиркемесинде келтирилген.

35.                Арыздын негизинде ЖАО УА ын каттоодон чыгаруу жөнүндө жазууну киргизет жана ушул Эрежелердин 7-тиркемесинде көрсөтүлгөн форма боюнча УА ын каттоодон чыгаруу жөнүндө Күбөлүк берет.

36.                УА ын жөнүндө маалыматтарды каттоодон чыгаруу жөнүндө күбөлүк куну менен белгиленет, ЖАО ынын ыйгарым укуктуу адамынын колунун чечмелөөнүсү менен кол коюлат жана мөөр менен күбөлөндүрүлөт. 

4-глава. ЖАК/ӨАК лерин техникалык тейлөө

§1.Менчик ээсинин/Пайдалануучунун техникалык тейлөөгө байланыштуу милдеттери

37.                ЖАК/ӨАК леринин менчикээси же пайдалануучусу ЖАК/ӨАК леринин жакшы абалда сакталышын камсыз кылуу үчүн чараларды көрүүгө тийиш.

38.                Конкреттүү бир учууну аткаруу үчүн жетиштүү мөөнөткө жана эксплуатациялоо мөөнөтүнө ээ, техникалык шарттарга жооп берген, тиешелүү документтерде белгиленген текшерүүдөн жана даярдоодон өткөн эксплуатацияга жарамдуу АК лерине гана учууга уруксат берилет.

39.                Аба кемеси төмөнкү шартта жарактуу болуп эсептелет:

1)              планер, кыймылдаткычтары жана тетиктери калган ресурстук жана эксплуатациялоо мөөнөтүнө ээ, УЭК боюнча толук жабдылган;

2)              кемеде Техникалык тейлөө программасында каралган кезектеги техникалык тейлөөсү аткарылган, бузулууларды жана алардын кесепеттери четтетилген;

3)              тиешелүү техникалык документация түзүлөт, кеменин жарактуулугу тиешелүү жооптуу адамдардын колтамгалары менен ырасталат.

40.                Эгерде аны техникалык тейлөө жүргүзүлбөсө жана ЖАО үчүн алгылыктуу формада эксплуатацияга уруксат берүү жөнүндө тиешелүү күбөлүк берилбесе,менчик ээси же пайдалануучусу ЖАК/ӨАК лерин иштетпейт.

41.                Техникалык тейлөөгө сертификат КРАЭ-6нын I бөлүгүнө ылайык бекитилген АК син техникалык тейлөөчү уюм тарабынан берилбеген учурда, техникалык тейлөө жөнүндө күбөлүккө кол койгон адам ага КРАЭ-1 нин талаптарына ылайык аяктаган окуунун негизинде укукка ээ болот.

42.                ЖАО ында бекиткен АК лерин техникалык тейлөө программасына ылайык менчик ээси же пайдалануучу ЖАК/ӨАК лерин өз убагында, толук жана сапаттуу техникалык тейлөөнү камсыз кылат жана бул үчүн жоопкерчилик тартат.

§2. Техникалык тейлөө жөнүндө катталган маалыматтар

43.                ЖАК/ӨАК леринин менчик ээси же пайдалануучусу эксплуатациялоонун бүткүл мезгилинин ичинде жазууларды жүргүзүүнү жана и аба кемесининин техникалык тейлөөсү жөнүндө андан кийин сакталышын эксплуатация аяктагандан кийин кеминде бир жыл бою төмөнкү катталган маалыматтардын сакталышын камсыз кылат:

1) ЖАК/ӨАК жана чектелген ресурстары жана иштөө мөөнөтү бар бардык агрегаттардын жалпы иштөө убактысы (циклдер, учуу сааттары, учуу/конуу саны, календардык убакыт);

2) Учууга жарактуулугу боюнча бардык тиешелүү милдеттүү маалыматка ылайыктуулугунун учурдагы маалыматтары;

3) өзгөртүүлөр жана оңдоолордун тиешелүү толук маалыматтары;

4) ЖАК/ӨАК же анын агрегаттары милдеттүү түрдө капиталдык оңдоонун мөөнөтүн сактоо менен акыркы оңдоодон кийин иштөө убактысы (циклдер, учуу сааттары, учуу/конуу саны, календардык убакыт);

5) АК лерин техникалык тейлөө программасына ылайыктуулугу жөнүндө учурдагы маалыматтар.

44.                Менчик ээси же ижарачы (пайдалануучу) өзгөргөн учурда, каттала турган маалыматтар жаңы менчик ээсине же ижарачыга (пайдалануучуга) акысыз берилет.

§3. УА ты техникалык тейлөө боюнча Күбөлүк

45.                УА ын техникалык тейлөө боюнча күбөлүк УА ын техникалык тейлөө боюнча жумуштардын канааттандырарлык, толук көлөмдө, жогорку сапатта жана эксплуатациялык документтерге ылайык өз убагында аткарылгандыгын ырастоо үчүн берилет жана ага кол коюлат.

46.                Техникалык тейлөө күбөлүгү төмөнкү тастыктоочу маалыматтарды камтыйт:

1) УА жана аткарылган техникалык тейлөө жөнүндө негизги маалыматтарды;

2) ага ылайык техникалык тейлөө жүргүзүлгөн документке шилтемени жана мындай техникалык тейлөө аяктаган күндү;

3) техникалык тейлөөнү аткарган АК син техникалык тейлөө боюнча бекитилген уюмдун маалыматтарын (эгер колдонулса);

4) техникалык тейлөө күбөлүгүнө кол койгон ыйгарым укуктуу адамдын же адамдардын маалыматтары.

5-глава. ЖАК/ӨАК учууга жарактуулугу

47.                Долбоорлоочу мамлекет же өндүрүүчү мамлекет тарабынан берилген аба кемесинин тибинин сертификаты же ЖАК/ӨАК бир нускасынын сертификаты ЖАО тарабынан кошумча жол-жоболорсуз таанылат.  

48.                ЖАК/ӨАК леринин учууга жарактуулугунун сертификаты ЖАО ы тарабынан бекитилген жол-жоболорго ылайык жыл сайын узартуу зарылчылыгы менен 3 жылдык мөөнөткө берилет.

49.                УЖС тын формасы ушул Эрежелердин 5-тиркемесинде келтирилген.

50.                ӨАК синин жана өз алдынча даярдалган ӨАК синин СТ АКЖН болбошу мүмкүн, бул учурда башка эквиваленттүү документ болушу керек.

51.                СТ АКЖН сына эквиваленттүү башка документ болуп, ЖАО тарабынан УА ын техникалык абалын баалоо сертификаты түрүндөгү аба кемесинин учууга жарактуулугу жөнүндө корутунду болушу мүмкүн.

52.                ЖАК/ӨАК техникалык абалын баалоо актысы ЖАО уюштурган техникалык комиссия тарабынан түзүлөт. Анын ишинин жана техникалык абалын текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча ЖАК/ӨАК учуу үчүн жарактуулугу аныкталат.

53.                Техникалык комиссиянын курамына квалификациялуу инженердик-техникалык персонал жана АК синин ушул тиби/түрүндө практикалык тажрыйбасы бар учкучтар кирет. Комиссиянын ишине авиакомпаниялардын адистерин же колдонуучулардын/ээлердин өздөрүн тартууга жол берилет.

54.                ЖАК/ӨАК леринин техникалык абалын баалоо боюнча Актысында комиссиянын оң корутундусу бул АК үчүн УЖС ты каттоо жана берүү үчүн негиз болуп саналат.

55.                Пайдалануучу ЖАК/ӨАК техникалык тейлөөнү өз алдынча жүргүзгөн учурларда, анда ЖАК/ӨАК техникалык абалын баалоо жөнүндө АКТыга ал өзү кол коет, өзү жоопкерчилик тартат. Мындай учурда, бул адам ЖАК/ӨАК нин ушул түрүн тейлөөгө ыйгарым укуктуу ЖАК/ӨАК нин учкучтук Күбөлүгүнө ээ болушу керек.

56.                Учуу сыноолоруна байланыштуу учууларды, анын ичинде аба кемесин монтаждоодон, оңдоодон, күнүмдүк тейлөөдөн жана башкалардан кийин ашыкча учууларды кошпогондо, УСЖ жок ЖАК/ӨАК учууларына тыюу салынат.

57.                ӨАК нин айрым нускаларынын учууга жарамдуулугу түзүмдүн ар бир монтажынан жана техникалык тейлөөдөн кийин пайдалануучунун өзү тарабынан аныкталат, андан кийин учууга жарамдуулугу жөнүндө корутунду менен Техникалык абалы жөнүндө актысы түзүлөт. Бул учурда, бул адам ЖАК синин бул нускасынын ишке жарамдуулугу жана коопсуз иштеши үчүн бардык жоопкерчиликти тартат.

58.                ЖАК/ӨАК нин учууга жарактуулугун сактоо үчүн пайдалануучу/ээси жоопкерчилик тартат.

59.                ЖАК/ӨАК техникалык абалын текшерүүнү, текшерүүнү жана учурдагы оңдоону ЖАК/ӨАК нин УЭК суна ылайык тийиштүү даярдыгы бар пайдалануучу, же тийиштүү квалификациясы бар адам (адамдар) жүргүзүшү мүмкүн. Бул учурда, бул адамдар ЖАК/ӨАК ишке жарактуулугуна толук жоопкерчилик тартышат. 

60.                ЖАК/ӨАК нин иштешин, эксплуатациялык-техникалык документтердин жүргүзүлүшүн жана учуу коопсуздугунун сакталышын текшерүү жана көзөмөлдөө жыл сайын түзүлүүчү текшерүүлөрдүн графигине ылайык ЖАО тарабынан жүзөгө ашырылат. 

61.                «Кит-топтомунан» чогултулган УА ында учуулар аларды каттоодон жана УСЖ же Аба кемесинин техникалык абалын баалоо АКТ ы берилгенден кийин жүзөгө ашырылат.  

62.                Өз алдынча жасалган ӨАК лери ЖАО ынын инспекторлору тарабынан аба кемесинин техникалык абалына баа берүү жөнүндө актыда корутунду берилгенден кийин учууларды жүзөгө ашырат.

63.                Аба кемесинин конструкциясын «кит-топтомунан» куруу аба кемесин иштеп чыгуучунун же өндүрүүчүнүн документтерине ылайык квалификациялуу адис, же тиешелүү даярдыгы бар ӨАК леринин пайдалануучусу/менчик ээси тарабынан жүзөгө ашырылат. Бул учурда бул адамдар анын ишке жарактуулугуна жана мындай ӨАК леринин коопсуз иштешине толук жоопкерчилик тартышат.

64.                «Кит-топтомдон» курулган ӨАК син техникалык тейлөө ушул тармакта квалификациясы бар адам(лар) тарабынан же техникалык тейлөөгө бекитилген уюмдарда (станцияларда), же пайдалануучу/менчик ээси өз алдынча, эгерде, тиешелүү даярдыгы бар болсо, ЖАО тарабынан бекитилген Техникалык тейлөө программасына ылайык жүргүзүлөт. Бул учурда бул адамдар мындай ӨАК нин жарамдуулугу жана коопсуз иштеши үчүн толук жоопкерчилик тартышат.

65.                «Өз алдынча жасалган» ӨАК син тейлөө авторлор (иштеп чыгуучулар) же өндүрүүчүлөр тарабынан, авторлордун (иштеп чыгуучулардын) же өндүрүүчүлөрдүн программаларына жана технологияларына ылайык, ЖАО тарабынан бекитилген же ушул тармакта квалификациялуу жак (тар) же техникалык тейлөөгө ылайык бекитилген уюмдарда (станцияларда), ыйгарым укуктуу орган тарабынан бекитилген Техникалык тейлөө программасына ылайык же тиешелүү даярдыгы бар пайдалануучу/менчик ээсинин өзү тарабынан жүзөгө ашырылат. Бул учурда бул адамдар мындай ӨАК нин жарактуулугу жана коопсуз иштеши үчүн толук жоопкерчилик тартышат.

66.                «Ретро» ЖАК/ЖАК боюнча учуулар тийиштүү квалификациялык уруксаты бар учкучтар катталгандан жана УЖС алынгандан кийин жүзөгө ашырылат.

67.                «Ретро» ЖАК/ӨАК техникалык тейлөөнү иштеп чыгуучунун жана даярдоочунун же СТ же АКЖН ээсинин эксплуатациялык документтерине ылайык өз алдынча, тийиштүү даярдыгы бар же бул чөйрөдө зарыл квалификациясы жана тажрыйбасы бар адам тарабынан ишке ашырылат. Бул учурда бул адамдар мындай ӨАК нин жарамдуулугу жана коопсуз иштеши үчүн толук жоопкерчилик тартышат.

68.                СТ же АКЖН «Ретро» ЖАК/ӨАК СТ же АКЖН ээси тарабынан колдоого алынбаган учурларда, «Ретро» ЖАК/ӨЖАК пайдалануучусу же менчик ээси эксплуатациялык документтерди колдонот же пайдалануучу/менчик ээси тарабынан түзүлгөн жана Кыргыз Республикасынын ЖАО менен макулдашылган Тейлөө программасын колдонот.

69.                ЖАО ында бекитүү жол-жобосу кеминде төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:

1)              конструкциялык жана эксплуатациялык документтерди текшерүү;

2)              конструкцияга, тетиктерге, агрегаттарга, системаларга жана жабдууга (анын ичинде аспаптык көзөмөлдөөнү колдонууга) деталдуу текшерүү жүргүзүү);

3)              жердеги жана учуу сыноолорун өткөрүү.

70.                «Ретро» ЖАК/ӨАК нин учууга жарактуулугу техникалык документтерди баалоонун, техникалык абалын текшерүүнүн жана ЖАК/ӨАК нин учуу үчүн жарамдуулугун аныктоонун жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын ЖАО тарабынан уюштурулган комиссия тарабынан берилет.

6- глава. Борттогу аспаптар, ЖАК/ӨАК нин жабдуулары жана учуу документациясы

§1. Бардык учуулар

71.                УЭК до каралган, учуу аткаруу үчүн минималдуу зарыл болгон жабдуулардан тышкары, зарыл болгон учурда ЖАК/ӨАК нин бортунда колдонулган ЖАК/ӨАК жана учуу аткарылышы керек болгон шарттарга жараша, аспаптар, жабдуулар жана учуу документациясы орнотулат.

72.                ЖАК/ӨАК күтүлүүчү эксплуатациялоо шарттарында учуунун экипажына учуу трассасын көзөмөлдөөгө, бардык зарыл болгон маневрлерди аткарууга жана ЖАК/ӨАК менен байланышкан эксплуатациялык чектөөлөрдү сактоого мүмкүндүк берүүчү аспаптар менен жабдылган.

73.                А жана С классындагы Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигинде учууларды жүзөгө ашыруучу ЖАК/ӨАК бортунда төмөнкү аспаптар жана жабдуулар бар: 

1) биринчи жардам топтому оңой жетүүчү жерге коюлган;

2) агып чыкканда ЖАК/ӨАК ичиндеги абада уулуу газдардын коркунучтуу концентрациясына алып келбеген типтеги көчмө өрт өчүргүчтөр;

3) экипаж жана жүргүнчүлөр үчүн коопсуздук курлар системасы;

4) каалаган типтеги бир ELT;

5) экинчилик жайгашкан транспондер.

74.                Башкарылуучу аба мейкиндигинде же түн ичинде ВУЭ же АУЭ боюнча учушу керек болгон ЖАК/ӨАК байланыш радио жабдуулары менен жабдылган. Мындай жабдуулар ошол станциялар жана жыштыктар менен эки тараптуу байланышты, ошондой эле тиешелүү органдар тарабынан белгиленген алгылыктуу навигациялык жабдууларды кармап турууга жөндөмдүү.

75.                ВУЭ боюнча учууларын аткарган бардык ЖАК жана ӨАК төмөнкүлөр менен жабдылган:

1) өлчөө жана көрсөтүү каражаттары менен:

а) магниттик курс;

б) барометрдик бийиктик;

в) аспаптык аба ылдамдыгын;

2) сааттар, мүнөттөр жана секундалар менен өлчөө жана көрсөтүү каражаты же ал бортто бар.

§2. Гидроучактар

76.                Учууларды жүзөгө ашырууда, гидроучактарда төмөнкү жабдуулар бар: 

1) борттогу ар бир адам үчүн бир куткаруучу чыптама же ага барабар жеке сүзүү каражаты, бул объекттер отургучтан же уктоочу жайдан оңой жетүүгө боло тургандай жайгаштырылат;

2) бир кемеказык;

3) маневр жасоо үчүн зарыл болгон учурда бир деңиз кемеказыгы (сүзүүчү).

§3. Учуу документтери

77.                ЖАК/ӨАК бортунда төмөнкү документтер бар болушу керек:

1)              ЖАК/ӨАК каттоо жөнүндө Күбөлүк;

2)              ЖАК ин учууга жарамдуулугу сертификаты;

3)              пайдалануучунун колдонуудагы учкучтук Күбөлүгү;

4)              борттогу радиостанцияларды пайдаланууга уруксат (бар болсо);

5)              борттук журнал/technical log book;

6)              тиешелүү типтеги АК нин УЭК;

7)              каттамдан четтөөлөр болгон учурда кабыл алынышы мүмкүн болгон (эгер колдонулса) болжолдонгон учуу жана бардык каттамдар үчүн жарактуу жана туура каттамдык карталар жана бардык каттамдар;

8)              аба кемеси уча турган аймактагы издөө-куткаруу кызматтарына тиешелүү маалымат (эгер колдонулса);

9)              үчүнчү жактардын жоопкерчилигин камсыздандыруу полиси.

Эскертүү: пайдалануучу коммерциялык учууларды жүзөгө ашырган учурда, үчүнчү жактын (тараптын) жоопкерчилигин камсыздандыруу полисинен тышкары, эксплуатанттан экипаж мүчөлөрүнүн, жүргүнчүлөрдүн, почтанын жана жүктүн өмүрүн камсыздандыруу полисине ээ болуусу талап кылынат.

7-глава. ӨАК/ЖАК леринин эксплуататнтары тарабынан кызмат көрсөтүүсү

§1. ӨАК/ЖАК леринин эксплуататнтарына коюлган талаптар

78.                ӨАК/ЖАК леринин эксплуатанты болуп Кыргыз Республикасында катталган, менчик ээсинин укуктарында же кургак ижаралык негизде (экипажсыз) учууга жарамдуу учуу жана техникалык эксплуатациялоо жана Кыргыз Республикасынын ЖАО ы үчүн алгылыктуу деңгээлде учууларды аткарууну камсыз кылуу үчүн зарыл болгон бир аба кемеси, уюштуруу түзүмү, даярдалган персоналы, жабдуусу, имараттары, курулмалары бар юридикалык же жеке жак саналат.

79.                Кыргыз Республикасынын аймагында чет өлкөлүк жеке жана юридикалык жактардын катышуусу менен ӨАК/ЖАК леринин эксплуатантын түзүүгө чет өлкөлүк жеке же юридикалык жактардын ӨАК/ЖАК леринин эксплуатантына катышуусунун уставдык капиталынын үлүшү 49 пайыздан ашпаган шартта жол берилет.

80.                Аба ташуу жана/же авиациялык жумуштарды Кыргыз Республикасынын ЖАО ы тарабынан сертификаттоо жол-жоболорунан өткөн эксплуатантар аткара алышат.

81.                Жеке же юридикалык жактын жалпы пайдалануудагы жалпы максаттагы авиациялык ӨАК/ЖАК эксплуатациялоосу бул адамдар үчүн абаны эксплуатанттын күбөлүгүн алуу милдетине алып келбейт.

1) Эксплуатацияда бир ӨАК си бар менчик ээсине же колдонуучуга ӨЖАК синин эксплуатантынын күбөлүгүн албастан авиациялык жумуштарды аткаруу үчүн аба ташууну (1+1-класстагы аба такси) жүргүзүүгө уруксат берилет.

2) Максималдуу учуу салмагы 1800 кг дан ашпаган, эксплуатациядагы бир ЖАК си бар менчик ээси же колдонуучу. ЖАК синин эксплуатантынын күбөлүгүн албастан аба ташууларын (1+3-класстагы авиатаксилер) авиациялык жумуштарды аткарууга уруксат берилет. 

82.                ӨАК/ЖАК син коммерциялык максатта пайдаланган эксплуатант авиациялык ишмердүүлүктү Кыргыз Республикасынын аймагында жана аба мейкиндигинде гана жүргүзө алат.

83.                Эксплуатант СТ жана УЖС бар ЖАК синде коммерциялык максатта учууларды аткарат.

84.                Эксплуатант АКЖН СТ жана АК синин техникалык абалын баалоо Актында оң корутундусу бар ӨАК синде коммерциялык максатта учууларды аткарат.

85.                Өз алдынча жасалган ӨАК, «ретро» ӨАК/ЖАК жана Тең салмактуулукту башкаруу системасы бар ЖАК леринде коммерциялык учууларды ишке ашырууга катуу тыюу салынат.

§2.Эксплуатанттын жоопкерчилиги, укуктары жана

милдеттери

86.                ӨАК/ЖАК син коммерциялык максаттарда коопсуз пайдалануу үчүн жоопкерчилик ӨАК/ЖАК эксплуатантына жүктөлөт.

87.                Эксплуатант ӨАК/ЖАК синде учууларды жүзөгө ашырууда Кыргыз Республикасынын аба мыйзамдарынын талаптарын, анын негизинде авиациялык иштердин белгилүү бир түрүн аткарууга уруксат берилген ушул эрежелерге жана талаптарга тиешелүү бөлүгүндө сактоого милдеттүү,

88.                Эксплуатант ӨАК/ЖАК учкучунун күбөлүгүндө жана эксплуатациялык спецификацияларда көрсөтүлгөн тиешелүү уруксаты бар авиациялык жумуштардын түрлөрүн гана аткарууга укуктуу.

89.                Эксплуатант өзү иштетип жаткан ӨАК/ЖАК сине, УЖК, техникалык тейлөө программасын, аларды аткарууга уруксат алууга ниеттенген авиациялык иштерди аткаруу боюнча колдонмону (ЭС да белгилөө) иштеп чыгат жана Кыргыз Республикасынын ЖАО ында бекитет.

Эскертүү. Жогоруда аталган Колдонмолордун мазмуну Кыргыз Республикасынын ЖАО ы менен макулдашылат.

90.                Эксплуатант Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын инспекторлоруна иштин билдирилген түрлөрү боюнча учуунун коопсуздугун камсыз кылуунун бардык аспектилерин изилдөө үчүн зарыл болгон бардык документтерди жана АКлеринин жеткиликтүүлүгүн камсыз кылууга милдеттүү.

91.                Авариялык билдирүү жана авариялык-куткаруу иш-чараларын уюштуруу үчүн жоопкерчилик ИИБ бөлүмдөрүнүн органдары менен түз радиобайланыш жок болгон учурда ӨАК/ЖАК леринин ээлерине же эксплуатанттарына жүктөлөт.

§3. ӨАК/ЖАК лериндеги авиациялык жумуштар

92.                Авиациялык жумуштарга төмөнкү максаттарда аткарылуучу учуулар кирет:

1) токой, айыл чарба жана башка кызыкдар ведомстволордун жана ишканалардын керектөөлөрүн канааттандыруу;

2) аэрофотосүрөткө тартуу же геодезиялык (анын ичинде кадастрдык) иштерди жүргүзүү;

3) плакаттарды, планерлерди ж.б. сүйрөө;

4) парашютчуларды кулатуу;

5) авиациялык жарнама;

6) ӨАК/ЖАК леринде учууга окутуу;

7) айлана-чөйрөнү коргоо боюнча иштер;

8) түтүктөрдү жана электр линияларын көзөмөлдөө;

9) патрулдоо, өрт өчүрүү ж.б..

§4. ӨАК/ЖАК эксплуатантын сертификаттоо

93.                Бул жол-жоболор абада иштөөнү жүзөгө ашыруучу жеке жана юридикалык жактарга карата сертификациялык талаптарды, ЭК алууга же ага же ЭС га өзгөртүүлөрдү киргизүүгө ниеттенген жеке жана юридикалык жактарды сертификаттоонун тартибин белгилейт.

94.                Алгачкы сертификаттоо жол-жоболорунун жалпы узактыгы жана ЭК үн колдонуу мөөнөтүн узартуу 45 календардык күндү түзөт жана төмөнкү беш кадамдан турат:

1)              арыз берүүнүн алдындагы кадам;

2)              расмий арыз берүү кадамы;

3)              документерди баалоо кадамы;

4)              эксплуатациялык көрсөтүү жана текшерүү кадамы;

5)              сертификаттоо кадамы.

95.                ӨАК/ЖАКлеринин эксплуатанттарын сертификаттоону Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын директорунун буйругу менен дайындалуучу Кыргыз Республикасынын аба транспортунун эксплуатанттарын аттестациялоо боюнча туруктуу комиссия (мындан ары сертификаттоо боюнча комиссия) жүргүзөт.

96.                Комиссиянын курамы Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын кызматкерлеринин ичинен аныкталат. Комиссиянын төрагасы комиссиянын мүчөлөрүнүн ишин уюштурат жана көзөмөлдөйт, зарыл болгон учурда бул комиссияда адис катары текшерүүлөрдү жүргүзөт, сертификаттоо (текшерүү же баалоо) жол-жобосун өткөрүүгө жоопкерчилик тартат.

97.                Сертификаттоо процесси арыз берүүгө чейинки кадамдан башталат. ЭК үн алууга арыз берүүгө ниеттенген потенциалдуу эксплуатант ЖАО менен алдын ала талкууларды жүргүзүп, уруксат берилиши мүмкүн болгон учуулардын түрлөрү боюнча толук маалымат алышы керек. Талкуунун жүрүшүндө арыз ээси тарабынан бериле турган маалыматтар жана арызды баалоодо аткарыла турган жол-жоболор маалымдалат. Алдын ала талкуунун бул кадамында арыз ээси расмий арыздын формасын, мазмунун жана документтерин так түшүнүшү керектиги эң маанилүү. Арыз ээси, ошондой эле аба мыйзамынын документтерин жана ага тиешелүү көрсөтмө материалдарды алуунун каражаттары жана жолдору жөнүндө маалымдалышы керек.

98.                Кыргыз Республикасынын ЖАО ы потенциалдуу эксплуатантка толук жана талаптагыдай иштетилген арызды алгандан кийин сертификаттоо процессин аяктоо үчүн талап кылынуучу мөөнөт жөнүндө маалымдайт. Бул кеңеш мындай арыз ээлери сертификттоо мезгилинде ашыкча каржылык чыгымдарды болтурбоо үчүн жаңы эксплуатанттар үчүн өзгөчө мааниге ээ. Бул кадамдын жүрүшүндө расмий анкетаны кантип толтуруу керектиги боюнча кеңеш берилет.

99.                ӨАК/ЖАК эксплуатанты юридикалык жак болуп саналат. ӨАК/ЖАК учкучу катары ал ӨАК/ЖАК учкучунун күбөлүгү бар, бул аба кемесинин түрүн кеминде 2 жыл эксплуатациялоо тажрыйбасы жана өз алдынча учуу убактысы 200 сааттан кем эмес адамдарды тарта алат.

100.           Расмий арыз берүү кадамы. Расмий арызга арыз ээсинин каты коштолот. Арызды кылдат алдын ала баалоо абдан маанилүү кадам болуп саналат. Арыз ээсинин компетенттүүлүгү ушул кадамда канчалык кылдат аныкталса, башка документтерди баалоодо жана көрсөтүү жана текшерүү кадамдарында, сертификаттоого чейинки же кийинки операцияларда олуттуу көйгөйлөрдүн болушу ошончолук азыраак болот. Арызды талдоо же анын алдын ала негизде жол берилээрин же жол берилбестигин көрсөтөт.

101.           Эгерде арыз ЖАО ына алдын ала баа берүүнүн негизинде алгылыктуу болсо, анда арыз ээси сертификаттоонун калган бөлүгү канааттандырарлык түрдө аяктаган шартта ЭК берилет деген негизде операцияны баштоого даярдык көрүүнү улантуу сунушалышы тийиш. Сертификаттоо боюнча комиссиянын төрагасы сертификаттоо боюнча комиссиянын курамына кирген квалификациялуу текшерүүчү персоналдын болушунун негизинде протоколдук түрдө арыз ээсинин сертификаттоо жол-жобосун жүргүзүү үчүн тиешелүү аспектилер боюнча инспекторлорду дайындайт.

102.           Алдын ала арыз ошондой эле арыз ээсинин финансылык, экономикалык жана укуктук абалына жана болжолдонгон операцияга параллелдүү баа берүүнү камтыйт. Арыз ээсинин финансылык туруктуулугу ЭК берилиши мүмкүндүгүн чечүүдө эң маанилүү фактор болушу мүмкүн. Арыз ээсинин финансылык ресурстарын аныктоо, адатта, активдерди жана милдеттенмелерди карап чыгууга жана бардык финансылык маалыматтарды жана башка тиешелүү маалыматтарды, мисалы, учактарды жана негизги жабдууларды сатып алуу же ижарага алуу боюнча сунушталган иш-чараларга кылдат баа берүүгө негизделет.

103.           Бул баалоо үчүн Кыргыз Республикасынын ЖАО ы арыз ээсине жана болжолдонгон ишке финансылык, экономикалык жана укуктук баа берүү үчүн экономика, финансы жана бухгалтердик эсеп бөлүмүнүн адистерин тартат. 

104.           Расмий арызды берүү Кыргыз Республикасынын ЖАО тарабынан арыз ээсинин сунушталып жаткан иш-аракетке карата колдонулуучу эрежелерди билүүсү, анын Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелеринин талаптарына ылайык келээрин көрсөтүүгө зарыл болгон окуу куралдарын, окуу программаларын, эксплуатациялык жана техникалык каражаттарды, учактарды, көмөкчү жабдууларды, иш кагаздарын жүргүзүүнү, кооптуу жүктөрдү ташуу программаларын, коопсуздук программасын, учуунун экипажын жана негизги башкаруучу персоналды, анын ичинде административдик жана оперативдүү уюштуруу функцияларын терең баалоого, көрсөтүүгө жана текшерүүгө даяр деп чечмеленет.

105.           Документтерди баалоо кадамы эрежелерде талап кылынган ар бир аспекттин камтылгандыгын жана адекваттуу түрдө ачылгандыгын аныктоо үчүн арыз берүүчү тарабынан берилген бардык документтерди жана колдонмолорду деталдуу карап чыгууну камтыйт. 

106.           Сертификаттоо процессинин бул кадамын жеңилдетүү үчүн арыз ээси расмий арызды бергенге чейин зарыл болгон документтерди иштеп чыгуунун бардык аспектилерин Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын сертификаттоо боюнча комиссиясы менен макулдашат.

107.           Эксплуатациялык көрсөтүү жана текшерүү кадамы ӨАК/ЖАК базаларын жана башка жайларды, аба кемелерин те6хникалык тейлөөчү жабдууларды, кеңселерди, окуу класстарын, ыкчам көзөмөлдөө жана кароо объекттерин, билим берүү жана кадр даярдоо программаларын текшерүүнү камтыйт.

108.           Сертификаттоо кадамы - Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын сертификаттоо боюнча комиссиясынын төрагасы бардык сертификаттык операциялык жана экономикалык талаптар канааттандырарлык түрдө аткарылганын, ошондой эле эксплуатант колдонуудагы эрежелерди сактоого жана өз милдеттерин аткарууга жана коопсуз иш-аракеттерди жүргүзүүгө толук жөндөмдүү экенин аныктаган учурда сертификация процессинин аяктоосу болуп саналат.

109.           Бул кадамды аяктоо ЭК жана аталган иш-аракетти жүзөгө ашырууга уруксат берүүчү операциялардын тиешелүү операциялык спецификациясын берүү болуп саналат.

110.           ЭК берилгенден кийин Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын кызматкерлери эксплуатанттар ЭК жана ЭСде белгиленген жоболорду, уруксаттарды, чектөөлөрдү сактоону улантуусун камсыз кылуу үчүн жылына эки жолудан кем эмес мезгил-мезгили менен көзөмөлдү улантууга жана мезгилдүү текшерүүлөрдү жүргүзүүгө милдеттүү. Бул мезгил-мезгили менен текшерүүлөр учуулардын коопсуздугун көзөмөлдөө боюнча үзгүлтүксүз программанын компоненттери болуп саналат.

111.           Арыз ээсин сертификаттоодо комиссиянын ар бир мүчөсү оозеки же жазуу жүзүндө арыз ээсинен бул сертификаттоо үчүн зарыл болгон маалыматтарды, документтерди берүүнү же текшерүүлөрдү же объекттерди практикалык текшерүүнү уюштурууну талап кылууга укуктуу.

112.           Сертификаттоо процессинде комиссиянын төрагасы протокол түзүү менен жыйындарды өткөрөт. Зарыл болгон учурда комиссиянын төрагасы пландан тышкаркы жыйындарды өткөрөт.

113.           ӨАК/ЖАК эксплуатанты тарабынан учуу коопсуздугун камсыз кылуу үчүн сертификаттоо жана көзөмөлдөө жол-жоболору акы төлөнгөн негизде жүргүзүлөт.

§5. Эксплуатанттын күбөлүгү

114.           Берилген ЭК бул эксплуатанткап коммерциялык аба ташууларын жана/же авиациялык атайын иштерди жүргүзүүгө укук берилгендигин күбөлөндүрөт.

115.           ЭК формасы ушул эрежелердин 9-Тиркемесинде келтирилген.

116.           ЭК 24 айдан ашык эмес мөөнөткө берилет.

§6. Эксплуатациялык спецификациялар

117.           Эксплуатациялык спецификациялар ЭК үнүн ажырагыс бөлүгү болуп саналат. Зарылчылыкка жараша ЭК үнө өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилиши мүмкүн.

118.           ЭС формасы ушул эрежелердин 10-Тиркемесинде келтирилген.

119.           Эксплуатациялык спецификацияларга өзгөртүүлөрдү жана/же толуктоолорду киргизүүдө сертификаттоо процесси расмий кат берүүдөн жана комиссиянын төрагасынын өзгөртүүлөрдү жана/же толуктоолорду кароону талап кылган тармактарда «Сертификаттоо багыттары (текшерүү же шайкештикти баалоо) боюнча комиссиянын мүчөлөрүн бөлүштүрүү жөнүндө» буйрукка кол коюусунан башталат.

§7. Расмий арызды берүү кадамы

120.           ЭК алуу үчүн расмий арыздын формасы  ушул эрежелердин 11-Тиркемесинде келтирилген.

121.           Расмий арызды берүү учурунда милдеттүү түрдө төмөнкү документтер тиркелет:

1)              жеке же юридикалык жактын уюштуруу документтери;

2)              учууларды аткаруу боюнча колдонмо жана авиациялык иштерди аткаруу боюнча колдонмо;

3)              колдонуучунун күбөлүгү;

4)              ӨАК/ЖАК лерин техникалык тейлөө боюнча колдонмо жана техникалык тейлөө программасы;

5)              авиациялык коопсуздуктун программасы;

6)              аба кыймылын тейлөө органы менен келишим;

7)              экипаж мүчөлөрүнүн өмүрүн (пайдалануучу ӨЖАК/ЖАК ээси болбогон учурда), жүргүнчүлөрдү, жүктү, почтаны жана үчүнчү жактардын алдындагы жоопкерчиликти  камсыздандыруу.

122.           Расмий арыз ийгиликтүү кабыл алынган шартта, комиссиянын төрагасы расмий арыздын алынгандыгын жана кабыл алынгандыгын ырастоочу кат менен арыз ээсине билдирүүгө милдеттүү.

§8. Документтерди, көрсөтүүлөрдү баалоо жана эксплуатациялык текшерүү

123.           Сертификаттоонун бул кадамында Кыргыз Республикасынын ЖАОынын комиссиясы бардык документтерди жана көрсөтмөлөрдү кылдаттык менен баалоого өтөт. Документ же колдонмо толук эмес же жетишсиз болсо, же коопсуз эксплуатациялоонун ченемдерин же практикасын сактабоо учурлары аныкталганда, мындай документтер же колдонмолор өтүнмө ээсине оңдоо иштерин жүргүзүү үчүн кайтарылып берилет.

124.           Документтерди баалоо процессинде арыз ээси зарыл болгон же Кыргыз Республикасынын ЖАО ы тарабынан талап кылынган  маалыматты же документти бербесе, же 15 календардык күндүн ичинде аттестацияга коюлган талаптардын сакталышын камсыз кыла албаса, эгерде мындай мөөнөт өтүнүүчүнүн жүйөлүү өтүнүчү боюнча узартылбаса, анда документтерди баалоо токтотулат. 

125.           Кыргыз Республикасынын ЖАОы жогоруда көрсөтүлгөн документтердин учуу коопсуздугунун талаптарына шайкештигин текшерет. Арыз ээсинин бардык кызматтарын кийинки текшерүү иштелип чыккан документтердин жоболору практикада канчалык натыйжалуу ишке ашырылып жатканын аныктоого мүмкүндүк берет.

126.           Өзүнчө бөлүктөрдөн турушу мүмкүн болгон учууларды жүргүзүү боюнча колдонмодо арыз ээсинин жалпы саясаты, персоналдын функциялары жана милдеттери, учууларды башкаруунун принциптери жана жол-жоболору, ошондой эле учууга жана жердеги персоналдын өз милдеттерин аткаруу үчүн жана учуулардын коопсуздугунун жогорку деңгээлин камсыз кылуу үчүн зарыл болгон нускамалары жана маалыматтар баяндалышы керек. Учууларды аткаруу боюнча колдонмонун көлөмү аткарыла турган иштин көлөмүнө жана татаалдыгына жараша болот. УЭК нун мазмуну ушул Эрежелердин 12-Тиркемесинде келтирилген.

Эскертүү. УЭК нун түзүмүнө авиациялык иштерди аткаруу боюнча Колдонмонун материалын өзүнчө бөлүм же глава түрүндө киргизүүгө жол берилет. 

127.           Эксплуатанттын ӨАК/ЖАК тейлөө программасы арыз ээсинин ниетин жана пайдаланып жаткан аба кемелеринин эксплуатациялоонун бүткүл мөөнөтүнүн ичинде учууга жарамдуулугун колдоо жол-жоболорун аныктайт. Программаны бекитүү тартиби, түзүмү жана мазмуну ушул Эрежелердин 13-тиркемесинде келтирилген.

128.           Документтерди ийгиликтүү баалоо шартында сертификаттоонун кийинки кадамына өтүү жөнүндө коллегиалдуу чечим кабыл алынат. Комиссиянын төрагасы арыз ээсине документтерди баалоо аяктагандыгы жана кийинки кадамга өткөндүгү жөнүндө кат менен билдирет.

129.           Арыз ээси авиациялык жумуштарды жүргүзүүнүн алдында коопсуз эксплуатациялоонун ченемдердин жана практикасын сактоо жөндөмдүүлүгүн көрсөтүшү керек. Мындай демонстрация сертификаттоо боюнча комиссиянын инспекторлорунун көзөмөлүндө иш-аракеттерди жана/же учууларды иш жүзүндө аткарууну камтыйт. Мындай демонстрациялардын жана текшерүүлөрдүн жүрүшүндө Кыргыз Республикасынын ЖАО арыз берүүчү тарабынан даярдалган колдонмолордо жана башка документтерде баяндалган ыкмалардын, жол-жоболордун жана нускамалардын натыйжалуулугуна баа берет. Бул кадамда башкаруу чөйрөсүндө натыйжалуулукка өзгөчө көңүл буруу керек. Аныкталган кемчиликтер ЭК берилгенге чейин оңдоочу иш-аракеттер үчүн арыз ээсинин назарына жеткирилет.

130.           Арыз ээсинин эксплуатациялык текшерүүсү анын өндүрүштүк ишинин бардык аспектилерин камтыйт, негизги көңүл учуу коопсуздугун камсыз кылуу маселелерине бурулат.

131.           Тиешелүү түрдө жүргүзүлгөн текшерүү Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын инспекторуна ЭК берүүдө арыз берүүчү эксплуатантка коюлган бардык техникалык, коопсуздук жана ченемдик талаптарды аткарарын аныктоого мүмкүндүк берет.

§9. Сертификаттоо

132.           Сертификаттоо боюнча комиссия сертификаттоо талаптарынын сакталышын камсыздайт жана арыз берүүчүнүн билдирилген иш-аракеттерди жүзөгө ашыруу менен байланышкан милдеттерди аткарууга, ошондой эле колдонуудагы мыйзамдык жана ченемдик талаптарын жана ЭК жоболорун жана операциялык спецификацияларды сактоого толук жөндөмдүүлүгүнө ээ экенине ынанат.

133.           Кыргыз Республикасынын ЖАОынын сертификаттоо боюнча комиссиясынын төрагасы протоколду түзүү менен жыйын өткөрөт. Эгерде комиссиянын чечими боюнча арыз ээси билдирилген авиациялык иштерин талаптагыдай аткара албаса, ЭК берилбейт, бул жөнүндө арыз ээсине себептерин көрсөтүү менен кат аркылуу кабарланат.

134.           Сертификаттоо натыйжалары Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын директору (орун басары) тарабынан бекитилүүчү акт менен таризделет. Сертификаттоо боюнча комиссиянын актысында Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын директоруна (орун басарына) ЭК берүүгө, токтото турууга же берүүдөн баш тартууга тиешелүү сунуштар берилет.

135.           ЭК берүү жөнүндө чечимди Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын директору, ал эми ал жокто - директордун орун басары кабыл алат.

136.           Сертификаттоо процессинде жана үзгүлтүксүз жүргүзүлүп жаткан көзөмөлдүн алкагында, алардын аткарылышын көзөмөлдөө системасына ылайык текшерүү буйругундагы сын-пикирлерди жана кемчиликтерди четтетүү жөнүндө чечим кайра текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча (кайра) жүргүзүлгөн текшерүү жөнүндө протокол толтуруу менен гана кабыл алынат. 

137.           Сын-пикирлерди четтетүү боюнча текшерүү жүргүзүү процессин ишке ашыруу үчүн эксплуатанттын ишин көзөмөлдөөнү аткарууга жооптуу адам Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын тиешелүү инспекторлоруна эксплуатанттын аныкталган сын-пикирлерди четтетүү жөнүндөгү маалыматы менен тааныштырат жана кайра текшерүүнүн датасын жана убактысын белгилейт. Текшерүү жүргүзүүнүн процессинде, зарыл болгон учурда, тастыктоочу документтерди берүү менен бардык сын-пикирлерди тийиштүү түрдө жок кылынышы үчүн жооптуу болот.

§10. ӨАК/ЖАК эксплуатанттардын ишин үзгүлтүксүз көзөмөлдөө

138.           ӨАК/ЖАК ЭК ээси тарабынан жүргүзүлүүчү авиациялык иштерине мамлекет тарабынан туруктуу көзөмөл жүргүзүү сертификаттоо системасынын ажырагыс бөлүгү жана авиациялык иштердин талап кылынган эксплуатациялык стандарттарын сактоо үчүн мамлекеттин жоопкерчилигинин маанилүү элементи болуп саналат.

139.           Эксплуатант ӨАК/ЖАК син эксплуатациялоо учурунда каалаган убакта өзүнүн авиациялык иштерди коопсуз аткаруу жөндөмдүүлүгүн көрсөтүшү керек.

140.           Туруктуу көзөмөл жүргүзүү максатында дайындалган Кыргыз Республикасынын ЖАО   ынын инспекторлору зарыл көзөмөлдү жана ага тиешелүү текшерүүлөрдү жүргүзүшөт. Мындай көзөмөлдү жүргүзүүгө ыйгарым укук берилген бардык инспекторлор тиешелүү күбөлүккө ээ болууга жана жүргүзүлгөн текшерүү жөнүндө отчет түзүүгө тийиш. 

141.           Көзөмөл программасына ылайык ишмекрдүүлүктүн ар кандай чөйрөлөрүндө текшерүүлөрдү өз убагында жүргүзүү үчүн жоопкерчилик конкреттүү эксплуатанттын ишин көзөмөлдөөгө жооптуу инспекторлорго жүктөлөт.

142.           Көзөмөлдөө иш-чаралары камтылган чөйрөлөр негизи баштапкы сертификаттоо процессинде камтылган чөйрөлөр менен бирдей болушу керек жана жок дегенде эксплуатанттын уюмун кайра баалоону камтышы керек.

§11. Көзөмөл жана текшерүү программасы

143.           Көзөмөл жана текшерүү программасынын негизги максаты мындай ыкмалардын же системалардын натыйжалуулугун тастыктоо жана аларга учуу коопсуздугунун тийиштүү деңгээлин камсыз кылууга мүмкүндүк берет.

144.           Көзөмөл пландуу жана пландан тышкаркы негизде жүргүзүлөт.

145.           Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын көзөмөлдүк жана аны менен байланышкан текшерүүлөрдү жүзөгө ашыруучу инспекторлору эксплуатанттан өзүнүн авиациялык иштери авиациялык эрежелердин талаптарына ылайык жана берилген ЭК ыйгарым укуктарынын чегинде жүргүзүлүп жаткандыгын ынандырарлык түрдө көрсөтүүнү талап кылат.

§12. Туруктуу көзөмөлдүн процессиндеги иш-аракеттер

146.           Эгерде көзөмөлдүн жана текшерүүнүн программасы жана ага тиешелүү текшерүүлөрдүн отчеттору ЭК ээси талап кылынган стандарттарды сактай албагандыгын же жооп бере албаганын көрсөтсө, анда эксплуатациялоого көзөмөлдүк кылууга негизги жоопкерчилик жүктөлгөн Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын инспектору, аныкталган кемчиликтер жана аларды 15 календардык күндүн ичинде четтетүү боюнча көрүлө турган чаралар жөнүндө эксплуатантка токтоосуз билдирүүгө милдеттүү.

147.           Эгерде эксплуатант 15 календардык күндүн ичинде кемчиликтерди жойбосо, Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын инспектору бул жөнүндө Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын адекваттуу түзөтүүчү чараларды (оператордун ЭК тарабынан берилген укуктарын чектөө, аны убактылуу токтотуу же алып салуу) көрүүгө милдеттүү жетекчилигине токтоосуз маалымдайт.

148.           Кандайдыр бир себептерден улам ЭК жарактуулугу токтотулган же жокко чыгарылган учурда, эксплуатант учууну токтотууга жана ЭК Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын расмий адамына токтоосуз түрдө кайтарып берүүгө милдеттүү.

8-глава. Учуулардын эрежелери

§1. Жалпы жоболор

149.           Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигинде ӨЖАК/ЖАК боюнча учууларды жүзөгө ашыруучу бардык адамдар колдонуудагы улуттук авиация эрежелеринин, ошондой эле Кыргыз Республикасындагы учууларды жүргүзүүнү жөнгө салуучу башка документтердин жана ченемдик укуктук актылардын талаптарын сактоого милдеттүү.

150.           Бул авиациялык эрежелер алардын конструкциялык жана эксплуатациялык өзгөчөлүктөрүн жана учуулардын мүнөзүн эске алуу менен ӨАК/ЖАК колдонууга карата башка улуттук авиация эрежелерин толуктайт.

§2. Учуу эрежелерин сактоо үчүн ӨАК/ЖАК Колдонуучусунун жоопкерчилиги жана ыйгарым укуктары

151.           ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу учууларды аткаруу эрежелеринин талаптарына ылайык ӨАК/ЖАК башкаруу үчүн жоопкерчилик тартат.

152.           ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу өзүнүн милдеттерин аткарууда ӨАК/ЖАК син тескөө боюнча акыркы ыйгарым укуктарга ээ.

153.           Учуу башталганга чейин ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу у ушул аба кемесинин УЖК до көрсөтүлгөн өлчөмдө, учуу алдындагы даярдыкты бүтүрүүгө милдеттүү. Көрсөтүлгөн көлөмгө кошумча, Колдонуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1)              учуу аткарыла турган шарттарды баалоого;

2)              жеке машыгууну жана учуу үчүн зарыл болгон жабдууларды даярдоону жүргүзүүгө;

3)              эсепке алуу жана отчеттуулук документтерин берүүгө;

4)              ИИБ органын алдыдагы учуу жөнүндө билдирүүгө, учуу аткарыла турган аба мейкиндигинин классына жараша берилген арыздын/учуу планынын аткарылышын текшерүүгө.

154.           ӨАК/ЖАК учууларынын коопсуздугу анын милдеттеринен көз каранды болгон бир дагы адам алкоголдук же адамдын мүмкүнчүлүктөрүн чектеген башка психоактивдүү заттардын таасири алдында бул милдеттерди аткарууга укугу жок. 

§3. Шалаакылык менен же ойлонбой ӨАК/ЖАК башкаруу

155.           ӨАК/ЖАК башкаруу башкалардын өмүрүнө же алардын мүлкүнүн коопсуздугуна коркунуч туудурган шалаакылык кылбай же ойлонбогон абалда эмес жүргүзүлүшү керек.

§4. Минималдуу бийиктиктер

156.           ӨАК/ЖАК лери калк жыш жайгашкан райондордун, шаарлардын жана кыштактардын же эл көп топтолгон жайлардан тышкары, өзгөчө кырдаалдарда конууга мүмкүндүк бербеген бийиктикте, жердеги адамдарга же мүлккө коркунуч келтирбестен, учуу же конуу учурунда зарыл болгон же бул үчүн Кыргыз Республикасынын ЖАО ынан уруксат берилген учурлардан тышкары учууга тыюу салынат.

§5. Тыюу салынган аймактар жана учуулар

чектелген аймактар

157.           Маалыматтар тиешелүү түрдө жарыяланып, же берилген арыздын (учуу тапшырмасынын) же учуу жөнүндө билдирүүнүн өтүп кеткендигин текшерүү учурунда алынган ӨАК/ЖАК тыюу салынган аймактарда же чектелген аймактарда учууга тыюу салынат.

§6. Кагылышуулардын алдын алуу

158.           Жер бетинде же учуу учурунда же учууда ӨАК/ЖАК кагылышууларын болтурбоо үчүн ӨАК/ЖАК колдонуучу бардык учуу учурунда, ошондой эле аэродромдун кыймыл зонасын же учуу жана конуу аймагын айланып өтүүдө этият жана сергектикти көрсөтүшү керек.

159.           ӨАК учуулары булуттан жана тумандан тышкары күндүз гана ишке ашырылат. Күн баткандан күн чыгышына чейинки ӨАК каттамдарына тыюу салынган. 

§7. Аэродромдо, тик учак аянтчасында, аянтчада жана алардын райондорунда учууларды аткаруу

160.           Аэродромдо, тик учак аянтчасында же аянтчада, ошондой эле алардын аймактарында ӨАК/ЖАК пайдалануучу аэродромдун кыймылынын зонасында же бар-жогуна карабастан учуунун белгилүү бир түрүн жүзөгө ашыруучу ӨАК/ЖАК пайдалануучусу төмөнкү жоболорду жетекчиликке алат жана милдеттүү:

1) Кагылышууга жол бербөө максатында аэродромдо, вертолетто (аянтчада) жана аларга жакын жерде аба кемелеринин жана транспорт каражаттарынын кыймылына байкоо жүргүзүүгө;

2) Башка аба кемелери ​​колдонгон кыймылдын схемасын сактоо же учуунун коопсуздугуна коркунуч келтирбестен аны айланып өтүүгө;

3) Эгерде коопсуздук шарттары, учуу-конуу тилкесинин жайгашкан жери жана аба кыймылына байланыштуу кырдаал башка багытты тандоонун тууралыгын көрсөтпөсө, шамалга каршы конуу жана учууну аткаруу. 

§8. Суудагы аракеттердин тартиби

161.           Суудан (сууга) учуунун тигил же бул түрүн жүзөгө ашыруучу ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу КРАЭ-2 нин тиешелүү бөлүмүн жетекчиликке алат.

§9. Кооптуу жүктөрдү ташуу

162.           ӨАК/ЖАК леринде кооптуу жүктөрдү: курал-жарактарды, ок-дарыларды жана баңги заттарды ташууга катуу тыюу салынат.

163.           Айыл чарба, токой чарбасы же булганууну көзөмөлдөө чөйрөсүндө ишмердүүлүктү аткарууга байланыштуу таштоого арналган кооптуу жүктөргө «Абада кооптуу жүктөрдү ташуу коопсуздугу боюнча техникалык нускамалардын» талаптары коюлбайт.

164.           Кооптуу жүктөрдү ташуу КРАЭ-18 «Кооптуу жүктөрдү абада ташуу» талаптарына ылайык жүзөгө ашырылат.

§10. Учуу убактысы

165.           ӨАК/ЖАК Пайдалануучусунун жалпы учуу убактысы суткасына 12 сааттан ашпоого тийиш. Ошол эле учурда, учуунун башталышынан учуудагы тыныгууга чейинки учуу убактысы 6 сааттан ашпоого тийиш, андан кийин Пайдалануучу эки сааттан кем эмес эс алышы керек.

166.           Чарчоонун, уйкучулуктун же алсыздыктын белгилери байкалган учурда ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу учууну токтотууга жана уйкучулуктун же чарчоонун белгилери жоюлганга чейин (бирок 30 мүнөттөн кем эмес) же оорунун себептери жоюлганга чейин эс алууга, андан кийин ошол күнү учууларды улантуу же аларды токтотуу жөнүндө чечим кабыл алууга тийиш.

167.           ӨАК/ЖАК боюнча учууну үйрөнүүдө бир учуу күнүндө машыгуучуга максималдуу жүк 20 учуудан же алты сааттан ашпоого тийиш, б.а. эки-үч саатка 10 учуудан ашык эмес, андан кийин эс алуу (бир сааттан кем эмес), андан кийин эки-үч саат бою дагы 10 учуудан ашык эмес.

§11. Ар кандай түрдөгү типтеги, класстагы ӨАК/ЖАК леринде учуулар

168.           Бир учуу күнүндө ӨАК/ЖАК Колдонуучусуна учууга уруксат берилет:

1)              Алгач ӨАК/ЖАК де учууну үйрөнүп жатканга - ӨЖАК/ЖАК инин бир түрүндө, тибинде жана классында, андан ашык эмес;

2)              ӨЖАК/ЖАК дин жаңы түрүндө жана тибинде учууну үйрөнүп жатканга - ӨАК/ЖАК дин эки түрүнөн же эки тибинен ашык эмес, анын үстүнө бир түрү же түрү мурда өздөштүрүлгөн болуш керек;

3)              Инструкторлорго жана экзаменаторлорго - үч түрүнөн же үч тибинен ашык эмес ӨАК/ЖАК леринде.

169.            Башкача башкаруу түрү бар ӨАК/ЖАК леринде, б.а. салмактуу башкаруу менен ӨАК/ЖАК ге, андан кийин аэродинамикалык башкаруу менен ӨАК/ЖАК ге же тескерисинче, бир эле учуу күнүндө учууларды аткарууга катуу тыюу салынат.

170.           Өндүрүштүк учууларды аткарууда эксплуатант пайдалануучунун (ӨАК) тиешелүү иштердин түрлөрүнө жетүү мүмкүнчүлүгү бар болушун камсыздайт.

171.           ӨАК/ЖАК леринде окуу-машыгуу учуулары КРАЭ-2 "Окуу учуулары" 15-главасына ылайык жүзөгө ашырылууга тийиш, эгерде бар болсо:

1)              ушул түрдөгү иштерге ЭС да белгилери бар колдонуудагы;

2)              стажердун жана үчүнчү жактардын алдындагы жоопкерчилигин камсыздандыруу;

3)              стажердун аткарылган учуулардын түрүнө ылайыктуу медициналык текшерүү жөнүндө документи болгондо;

4)              машыгуучу менен машыктыруучунун ортосунда учууга даярдык боюнча келишимдер.

§12. Аэродромдорду, тик учак аянтчаларын жана учуп-конуу аянтчаларын колдонуу

172.           ӨАК/ЖАК пайдалануучусу абанын колдонуудагы эрежелерине, квалификациялык уруксаттарга жана бул максаттар үчүн уруксаттарына ылайык ӨАК/ЖАК аба кемесинин иштөө мүнөздөмөлөрүнө жана уруксат берилген иштин түрлөрүнө ылайык келген аэродромдорду, тик учак аянтчаларын жана учуу-конуу аянттарын гана колдонушу керек.

173.           Аэродромдорду, тик учак аянтчаларын жана ӨАК/ЖАК учуу жана конуу аянтчаларын тандоо жоопкерчилиги ӨАК/ЖАК пайдалануучусуна жүктөлөт.

§13. Визуалдык учуулар жана аспаптар менен учуулардын эрежелери

174.           ӨАК/ЖАК учуулары визуалдык учуунун эрежелерине (ВУЭ) жана/же аспап менен учуунун эрежелерине (АУЭ) ылайык, КРАЭ-2 жана КРАЭ-6 ылайык жүзөгө ашырылат.

175.           ӨАК/ЖАК пайдалануучусу аспаптык учууларды (АУЭ) ӨАК/ЖАК де тиешелүү жабдуулар бар болгондо, ошондой эле Пайдалануучунун тийиштүү даярдыгы/квалификациясы болгондо жана ал ӨАК/ЖАК УЭбК мосу тарабынан каралса гана аткара алат.

176.           Пайдалануучу ӨАК/ЖАК син пайдаланууну төмөнкү аймактарда жана каттамдарда гана камсыз кылууга тийиш:

1)              ӨАК/ЖАК леринин мүнөздөмөлөрү минималдуу коопсуз бийиктикти сактоону кошкондо, болжолдонгон учуу аймактарында колдонулуучу талаптарга ылайык келет;

2)              ӨАК/ЖАК борттук жабдуусу учуунун пландаштырылган түрүнө жана аба ырайынын шарттарына минималдуу талаптарга жооп берет.

177.           ӨАК/ЖАК пайдалануучусу колдонуудагы учуу эрежелеринде каралган минимумга жараша ар бир учуу аймагына, каттамдык тилкесине же өндүрүштүк иштин түрүнө мүнөздүү учуу минимумдарынын сакталышын камсыздайт.

178.           Визуалдык учуу эрежелери төмөнкүлөрдү карайт:

3)              башка аба кемелеринин учууларына Пайдалануучу тарабынан визуалдык байкоо жүргүзүү аркылуу ӨАК/ЖАК ортосундагы коопсуз интервалдарды камсыз кылуу;

1)              чыныгы коопсуз бийиктикти сактоо жана алдыдагы жерди визуалдык байкоо аркылуу жасалма тоскоолдуктарды айланып өтүү;

2)               визуалдык белгилерин жана колдо болгон навигациялык каражаттардын жардамы менен каттамды (учуунун схемасын) сактоо.

179.           ӨАК/ЖАК ВУЭ учууларын G классындагы аба мейкиндигинде, күндүз 450 километрден ашпаган аспаптык ылдамдыгы менен учканда гана аткарат. Башка класстагы аба мейкиндигинде ӨАК/ЖАК учуулары КРАЭ-11де белгиленген талаптар башка улуттук авиациялык эрежелердин шарттарында аткарылган шартта, ошондой эле учуу-техникалык мүнөздөмөлөрү, жабдуулары жана ӨАК/ЖАК УЭК ошондой эле Пайдалануучунунун даярдык деңгээли болгон учурда мүмкүн. 

180.           Эгерде аба ырайынын шарттары ВУЭ учуу талаптарына жооп бербеген маанилерге чейин начарласа, ӨАК/ЖАК пайдалануучусу төмөнкүлөргө милдеттүү:

1)              учуп чыгуу аэродромуна (аянтына) кайтып келүүгө;

2)              жакынкы аэродромго же абадан тандалган аянтка конууну жүзөгө ашырууга.

181.           Булуттарда учуулар үчүн арналган жана арналбаган ӨАК/ЖАК колдонуучулар АУЭ боюнча учууларга уруксаты жок болгондо, булуттарга кирүүгө жана жер менен байланышты жоготууга катуу тыюу салынат. Ошондуктан, мындай ӨАК/ЖАК Пайдалануучулары, аба ырайынын шарттары начарлаган учурда, шартында КРАЭ-2 жана КРАЭ-6 ылайык, алдын ала чечим кабыл алышы керек, бөлүгүнө байланыштуу.

182.           ВУЭ боюнча учууга жана АУЭ боюнча учуу үчүн арналган ӨАК/ЖАК пайдаланууга уруксаты бар Пайдалануучулар, эгерде алар күтүлбөгөн жерден ВУЭ учуулары үчүн белгиленген минимумдан төмөн шарттарга же булуттарга, визуалдык учууга өтүү үчүн коопсуз бийиктиктен төмөн түшүп кетсе, тыюу салынат. Мында Пайдалануучу АУЭ пилоттук башкаруусуна өтүүгө, 180° бурулуп, учуп чыгуу аэродромуна (участогуна) же жакынкы аэродромго (аянтчага) визуалдык жакындоону жана аларга конууну коопсуз аткарууга мүмкүндүк берген метеорологиялык шарттарда АУЭ боюнча конууга милдеттүү.

183.           Аба кыймылын башкаруунун астында (б.а. башкарылуучу аба мейкиндигинде) ВУЭ/АУЭ учууларын аткарууда ӨАК/ЖАК пайдалануучулары тиешелүү бөлүгүндө КРАЭдин талаптарын аткарышат.

184.           ӨАК/ЖАК колдонуучулары АУЭ боюнча учууларды аткаруу үчүн милдеттүү:

1)              аспап боюнча учууга квалификациялык уруксатка ээ болууга;

2)              ӨАК/ЖАК инде аспаптык учууларды аткарууга мүмкүндүк берүүчү УЭбК боюнча каралган жабдуулар жана авиациялык жыштык диапазону менен борттук радиостанция менен жабдылышы керек.

185.           Башкарылуучу аба мейкиндигинде ӨАК/ЖАК лери, эгерде жоопкер оңдоо же алмаштыруу мүмкүн болгон жакынкы конуучу аэродромго эң түз мүмкүн болгон каттам боюнча учуудан баш тартса же уча албаса, жоопкер жок учууга тыюу салынат.

9-глава. Өзгөчө шарттарда, авариялык кырдаалда жана күтүлбөгөн жагдайларда учуулар  

§1. Негизги жоболор

186.           Өзгөчө шарттарга жана авариялык кырдаалга кирет:

1)              Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чек арадан өтүү;

2)              ӨАК/ЖАК леринин коркунучтуу метеорологиялык көрүнүшкө тийиши;

3)              Күч орнотмосунан баш  тартуу;

4)              ӨАК/ЖАК леринин системаларынын учуу тапшырмасынын же учуунун профилинин өзгөрүшүнүн зарылдыгына, анын ичинде аргасыз конууга алып келген каталары;

5)  ӨАК/ЖАК лериндеги өрт;

6)  Багытын жоготуу;

7)  ӨАК/ЖАК леринин туруктуулугун, башкарылуусун жоготуу, бекемдигинин бузулуусу;

8)  ӨЖАК/ЖАК леринин пайдалануучусунун же ӨЖАК/ЖАК леринин бортунда жайгашкан башка адамдардын жаракат алуусу же ден соолугунун начарлашы;

9)  Пайдалануучуга кол салуу, ӨАК/ЖАК лерин басып алуу (уурдоо), жарылуу коркунучу;

10)           авариялык кырдаалдарда ӨАК/ЖАК парашюттук системаларын же парашюттарды колдонуу Применение парашютных систем ЛВС/СВС или парашютов в аварийных случаях;

11)           ӨАК/ЖАК УЭК до көрсөтүлгөн башка учурлар.

187.           Учуудагы авариялык кырдаал пайда болгон учурда ӨАК/ЖАК системаларын учууда башкаруу жана башкаруу УЭК нун талаптарына ылайык авариялык конуу же парашюттук системаларды жана парашюттарды колдонуу чечимине чейин ишке ашырылууга тийиш.

188.           ӨАК/ЖАК пайдалануучулары учуу учурунда авариялык кырдаалдын келип чыгышы жөнүндө жакынкы ИИБ унун органына, Кыргыз Республикасынын Кыргыз Республикасынын ички иштер бөлүмүнө, мамлекеттик ички иштер борборуна жана Кыргыз Республикасынын ЖАО ына токтоосуз билдирүүгө милдеттүү.

§2. ӨАК/ЖАК учуулары үчүн кооптуу метеокөрүнүш

189.           ӨАК/ЖАК учуулары үчүн кооптуу метеокөрүнүштөрүнө кирет:

1)              Чагылган;

2)              Мөндүр;

3)  Күчтүү чайкалуу;

4)  Шамалдын күчтүү жылышы;

5)  Куюн;

6)  Ураган;

7)  Күчтүү чаң бороон;

8)  Кар түшүүсү;

9)  Нөшөрлүү жаан;

10)           Тайгалак;

11)           ӨАК/ЖАК нин муз тоңушу;

12)           УЭК уруксат бергенден ашык ылдамдык менен конууда шамал;

13)           ӨАК/ЖАК УЭК до көрсөтүлгөн жогору/ылдый маанидеги сырттагы абанын температурасы.

190.           Аба ырайынын кооптуу шарттарына дуушар болгондо ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу аларды айланып өтүү (чыгуу) же абадан тандалган аэродромго/тик учак аянтчасына/аянтчага конуу боюнча чараларды көрүүгө милдеттүү. 

§3. Багытты жоготуу

191.           ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу болжолдонгон жолдон олуттуу четтеп кеткенде же ал өзүнүн жайгашкан жерине ишенбегендигин билдирген учурда багытты жоготуу эсептелет.

192.           ӨАК/ЖАК Пайдалануучусу багытты жоготкон учурда милдеттүү:

1)              Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чек арасын кесип өтүүнү болтурбоо боюнча чараларды Кыргыз Республикасынын аймагынын ички бөлүгүндө учуу курсун белгилөө (учуунун зарыл болгон багытын аспап боюнча же Күн жана убакыт боюнча баалоо, же GPS (эгерде бар болсо) колдонуу) аркылуу көрүүгө;

2)              ИИБ органына билдирүүгө;

3)              Эгерде көрүлгөн чаралар багытты калыбына келтирүүгө алып келбесе, анда күйүүчү майдын толук түгөнүп кетишине же караңгылыктын башталышына жол бербестен, абадан тандалган кайсы болбосун аэродромго же аянтка алдын ала конууну, конуу жөнүндө эксплуатантка/жакынкы ИИБ органына билдирүү.  

193.           Мамлекеттик чек арага жакын жерде багытты калыбына келтирүү боюнча маневрлерди жүргүзүүгө тыюу салынат.

10-глава. ӨАК/ЖАК инин Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигинин пайдаланышынын эрежелери

194.           ӨАК/ЖАК инин Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигинин пайдаланышы Кыргыз Республикасынын аба кодексинин, Кыргыз Республикасынын Авиациялык Эрежелеринин, Кыргыз Республикасынын АИП жана Кыргыз Республикасынын аба трассаларынын жана аба сызыктарынын тизмесинин негизинде ишке ашырылат.

195.           ӨАК/ЖАК инин  Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигинде А жа С классындагы учуулары ИИБ органынан алынган уруксаттын негизинде жүргүзүлөт. Аны алуу үчүн Кыргыз Республикасынын АИП жоболоруна ылайык белгиленген мөөнөттө аба мейкиндигин колдонууга суроо-талапты жана учуунун планын жөнөтүү керек. А жана С классындагы учууларды аткарууда ИИБ органы менен милдеттүү түрдөгү эки тараптуу радиобайланыштын талаптары сакталат.

196.           Башка класстагы аба мейкиндигин кесип өтүү менен G классындагы аба мейкиндигин колдонууну камтыган ЖАК/ЖАК ВУЭ учууларын пландаштырууда учуу планын берүү талап кылынбайт. Мындай учурларда аба мейкиндигинин бул класстарына кирүү ИИБ бөлүмүнөн аба кыймылын башкаруунун уруксаты болгон шартта жүргүзүлөт.

197.           С классындагы башкарылуучу аба мейкиндигинде жайгашкан аэродромдордон/аянтчалардан учуулар, учуулар/конуулар, ошондой эле G классындагы башкарылбаган аба мейкиндигинен С классындагы башкарылуучу аба мейкиндигиндеги аэродромго/аянтчага конуу менен учуулар аба мейкиндигинде башкаруунун уруксат берүүчү жол-жобосуна ылайык жүзөгө ашырылат.

198.           G классындагы аба мейкиндигинде учуу Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигин пайдаланууга уруксат берүү же кабарлоо тартибине ылайык жүзөгө ашырылат.

199.           Эксплуатант/пайдалануучу ар кандай байланыш каналдарын пайдалануу менен учуу башталганга чейин кеминде бир саат калганда ИИБ үнүн Башкы борборунун Аскердик секторуна учуунун аймагы жана/же каттамы, учуунун башталышы жана аяктоо убактысы жөнүндө кабарлайт. ИИБ үнүн Башкы борборунун аскердик сектору Кыргыз Республикасынын ИИБ үнүн Башкы борборунун жарандык секторуна жана ИИБ үнүн тиешелүү бөлүмдөрүнө учуунун аймагы жана/же каттамы, учуулардын башталышы жана аяктоо убактысы жөнүндө кабарлайт.

200.           Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 17-февралындагы № 99 «Кыргыз Республикасынын стратегиялык объекттерин бекитүү жөнүндө» токтомуна ылайык мамлекеттик күзөт объекттери, ошондой эле Кыргыз Республикасынын башка стратегиялык объектилери туруктуу жайгашкан жерлерден 1000 метрге жакын ӨАК/ЖАК инде учууларды аткарууга тыюу салынат.

201.           Учууларга тыюу салынган же чектелген аймактардын жайгашкан жери жана чек аралары, алардын жарактуулук мөөнөтү аэронавигациялык карталарда сызылат жана аэронавигациялык маалыматтардын жыйнагында жарыяланат, ал эми маалымат жарыяланбаган учурларда учуулар жана каттамдар Кыргыз Республикасынын ИИБ үнүн Башкы борборунун Аскердик сектору менен макулдашылат.

202.           Аэронавигациялык кызмат көрсөтүүлөр үчүн акылар аба кыймылын тейлөөчү орган менен келишимдин негизинде колдонуудагы тарифтерге-жыйымдарга ылайык жүргүзүлөт.

1) Жалпы багыттагы авиациянын (ЖБА) ЖАК жана ӨАК лери аэронавигациялык тейлөө үчүн жыйымдардан бошотулушат.

2) КР аэропортторунда ЖБА ЖАК жана ӨАК лерин аэропорттук тейлөө үчүн суткасына 300 сомдук чектелген акыны белгилөө.

203.           Чек ара аймагында ЖАК/ӨАК инин учуу планын, Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигин пайдаланууга уруксатын бербестен жана ИИБ үнүн органы менен пайдалануучунун/экипаждын эки тараптуу радио байланышысыз учууга тыюу салынат.

11-глава. Авиациялык коопсуздукту камсыз кылуу

§1. Жалпы бөлүгү

204.           ЖАК/ӨАК инин эксплуатанты авиациялык коопсуздуктун прорграммасын иштеп чыгат жана аткарат, анда төмөнкүлөр каралган:

1)              Авиациялык коопсуздуктун ченемдерин, эрежелерин жана жол-жоболоррун камсыз кылуу боюнча жооптуу адамды дайындоо;

2)              Аэропорттун (аэродромдун) жана аба кемесинин коопсуздугунун чараларын жана жол-жоболорун иштеп чыгуу;

3)              Белгилүү категориядагы кызматкерлердин анкеталык маалыматтарын текшерүү; 

4)              Бардык кызматкерлердин авиациялык коопсуздук жаатындагы даярдыгына жана билим деңгээлине карата талаптарды белгилөө;

5)              Авиациялык коопсуздук чөйрөсүндөгү директивалык көрсөтмөлөрдү жана маалыматтык циркулярлардын жоболорун сактоо;

6)              Күтүлбөгөн жагдайлар жана жооп кайтаруу аракеттери учуруна пландарды иштеп чыгуу. Разработка планов на случай непредвиденных обстоятельств и ответных действий.

205.           ЖАК/ӨАК коркунучтардын эки тибинен сактанышат: кимдир бирөөнүн аба кемесине көзөмөлдү басып алуу жан аны кыйратуу куралы катары колдонуу мүмкүнчүлүгүнөн; жана аба кемесине жардыргыч түзмөк коюлушу мүмкүн болгон саботаж актысынан.

206.           ЖАК/ӨАК лерин туура эмес пайдалануунун алдын алуу камсыз кылынат:

1) Авиациялык коопсуздукту камсыз кылууга тиешелүү мыйзамдарды, ченемдик жоболорду, эрежелерди жана жол-жоболорду кабыл алуу жана аткаруу;

2) ЖАК/ӨАК леринин учууларына тиешелүү коркунучтарды жана тобокелдиктерди баалоону туруктуу негизде өткөрүү;

3) Авиациялык персоналга тийиштүү күбөлүктөрдү берүүнүн жол-жоболорун киргизүү;

4) Аба кемелерине жана аба кемелерин эксплуатациялоо аймактарына кирүү укугуна ээ кызматкерлердин жеке өтүү уруксатына карата талаптарды аныктоо;

5) Учкучтардын күбөлүктөрүн жана аба кемелерин каттоо маалыматтарын кылдаттык менен эсепке алуу;

6) Авиациялык персоналды милдеттендирген талаптарды белгилөө:

а) Аэропорттордо жүргөндө өз жанында жарактуу адистик күбөлүктөрдү алып жүрүү;

б) Шектүү же мыйзамсыз авиациялык иш жөнүндө укук коргоо органдарына билдирүү;

в) Алар ээлик кылган же эксплуатациялоочу аба кемелеринин коопсуздугун камсыз кылуу;  

г) Жүргүнчүлөрдү, багажды жана алардын аба кемелеринде  ташылган жүктөрүн туура аныктоо;

д) Башкаруусунда турган аба кемелеринин коопсуздугун камсыз кылуу боюнча чараларды көрүүгө;

е) Адамдардын жана транспорт каражаттарынын аба кемелерин эксплуатациялоо аймактарына кирүүсүн көзөмөлдөө. 

207.           ЖАК/ӨАК лерин кабыл алууну, жөнөтүүнү жана тейлөөнү ишке ашыруучу адамдар авиациялык коопсуздукту камсыз кылуу боюнча чараларды көрүүгө милдеттүү.

208.           Авиациялык коопсуздук төмөнкүлөр аркылуу камсыз кылынат:

1) аэродромдун же конуучу аянттын көзөмөлдөнүүчү аймагына бөтөн адамдардын жана транспорт каражаттарынын кирүүсүн болтурбоо;

2) аба кемелерине бөтөн адамдардын кириши мүмкүндүгүн болтурбоо максатында аба кемелерин токтоочу аянттарда коргоо.

3) аба кемесинде курал-жарактарды, ок-дарыларды, жарылуучу, радиоактивдүү, уулуу, тез күйүүчү заттарды жана башка коркунучтуу буюмдарды/заттарды мыйзамсыз ташуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруу жана аларды ташууга уруксат берүүдө өзгөчө сактык чараларын киргизүү.

209.           Авиациялык коопсуздукту уюштуруу үчүн жоопкерчилик ЖАК/ӨАК пайдалануучуга/эксплуатантына жүктөлөт.

§2. Мыйзамсыз кийлигишүү

210.           Мыйзамсыз кийлигишүү болгон учурда Пайдалануучунун аракеттери КРАЭ-2, КРАЭ -11 жана КРАЭ -17 тиешелүү бөлүмдөрүндө көрсөтүлөт.

211.           Пайдалануучуга кол салуу жана/же ЖАК/ӨАК басып алуу (уурдоо) болгон учурда, мүмкүн болушунча тезирээк кабарлоо зарыл:  

1) ИИМ жана/же УКМК инин жергиликтүү органына;

2) ИИБ жакынкы органына;

3) Кыргыз Республикасынын ЖАО ына.

212.           Авиациялык бирикмелердин мүчөлөрү болуп саналган ЖАК/ӨАК Пайдалануучулары жогоруда көрсөтүлгөн учурларда ошондой эле дароо авиациялык бирикмелердин жетекчилигине билдирет.

Кыргыз Республикасынын

 Авиациялык эрежелерине – 22

 Тиркеме 1 к

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

АК ин каттоо үчүн арыздын формасы

Кыргыз Республикасынын

ЖАО ынын жетекчисине

__________________ Ф. А. АА.

 __________________________дан

Ф. А. АА

КАТТООГО КАБЫЛ АЛУУ

ЖӨНҮНДӨ АРЫЗ

Төмөндө көрсөтүлгөн аба кемесин Кыргыз Республикасынын МАК реестрине каттатып, Каттоо күбөлүгүн берүүңүздөрдү суранам.

1. АК менчик ээси______________________________________________________________

(аталышы/ФААА, дареги, байланыш маалыматтары)

2. АК пайдалануучусу/эксплуатанты ______________________________________________

(аталышы/ФААА, дареги, байланыш маалыматтары)

3. АК токтогон негизги жер ____________________________

(аэропорт, мамлекет ж.б.)

4. АК текшериле турган жер __________________________________

(аэропорт/аэродром, мамлекет ж.б.)

5. Аба кемеси жөнүндө маалыматтар:

Катталган мамлекети _____________________________________

Улуттук жана каттоо белгиси __________________________

АК категориясы жана түрү (тиби) _____________________________________

Тип сертификаты/эквиваленттик документ _______________________

Өндүрүүчү жана чыгарылган күнү ______________________________

(дареги, байланыш маалыматтары)

Сериялык № _______________________________________________

Багыты _________________________________________________

Макс. учуу салмагы (кг) ______________________________________

Компоновкалоо ________________________________________________

6.Кыймылдаткыч жөнүндө маалыматтар (күчү ж.б. ЛТД):____________________

7. ВВ жөнүндө маалымат:___________________________________

8. Башка билдирүүлөр жана маалымат ________________________________

Эскертүү. Планердин , кыймылдаткычтарынын жана винттеринин ресурстук маалыматтары жана иштөө убактысы бул өтүнмөгө тиркеме катары өзүнчө документ катары берилиши мүмкүн.

Мен арызда көрсөтүлгөн билдирүү жана маалыматтар чын экенин тастыктайм.

Арыз ээси _________________________________________________

(колу, инициалы, фамилия)

Күнү ___________________________

М.О. (юридикалык жак үчүн)

Кыргыз Республикасынын

 Авиациялык эрежелерине – 22  Тиркеме 2 к

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

Аба кемесинин техникалык

абалын баалоо актысынын формасы

Кыргыз Республикасынын ЖАО ына.

АБА КЕМЕСИНИН ТЕХНИКАЛЫК

АБАЛЫН БААЛОО АКТЫ

1. Аба кемеси жөнүндө маалыматтар:

- Түрү жана тиби ………… Каттоо белгиси ……………………………

                                         (учак, тик учак)

- Өндүрүүчү жана өндүрүлгөн күнү ………………………………

 - Заводдук № ………………. Оңдоолор саны……………………………

- Акыркы оңдоонун күнү жана орду…………………………………...

(Оңдоо аткарган уюмдун аталышы/уюмдун мамлекети)

- Иш башталгандан бери иштөө убактысы ………………...  сааты …………….  конуулар …………..  жыл

- Акыркы оңдоодон бери иштөө убактысы ……………   сааты ……………. конуулар  ………….. жыл

- Берилген ресурс ………………………………… сааты …… ………..конуулар …………… жыл

- Оңдоо аралык ресурс ……………………………… сааты …………….. конуулар …………… жыл

-Калган ресурс (дайындалган)……………………. сааты ……………... конуулар           чейин………. (Оңдоо аралык) …………          сааты …….… конуулар          чейин ………                                                                                                                                                        (иштеп чыгуу күнү)

- Комплекттүүлүк ………………………........................................

(Ушул АК колдонуу максатына ылайык)

2. Кыймылдаткычтар жөнүндө маалымат……………………………………………….

(аталышы/тиби)

       3. Аба (көтөрүүчү) винттер жөнүндө маалыматтар: ………………..............

                                                                    (аталышы / тиби)

4.  Аткарылган техникалык тейлөөнүн түрлөрү:

5.  Учууга жарамдуулук директиваларынын бюллетендерине жана талаптарына ылайык өзгөртүүлөрдү киргизүү (акт түзүлгөн учурдагы аба кемесин өзгөртүүнү, директиваларды жана учурдагы оңдоо аткаруунун толуктугу көрсөтүү керек) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

6.   Комиссиянын корутундусу  ………………………………………………………………….……………………

………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

      Комиссиянын төрагасы……………………………………………

                                                  (кызматы, жумуш орду /колу/ фамилиясы, инициалдары / күнү)

М.О.

    7. Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу ЖАО ынын корутундусу

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

КР ЖАО ынын өкүлү /учууга жарактуулук боюнча жооптуу адам/ ____________________

Колу / фамилиясы, инициалдары/

                       М.О.                                                 "_____" ____________20___ ж.

Кыргыз Республикасынын

 Авиациялык эрежелерине – 22  Тиркеме 3 к

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»»

Аба кемесинин спецификациясынын формасы

Кыргыз Республикасынын ЖАО ына.

Аба кемесинин спецификациясы

Aircraft Specification

Төмөндө келтирилген форманы аба кемесинде болгон техникалык маалыматтарга жана жабдууларга ылайык толтуруңуз. Керектүү маалымат жок болгон учурда уруксат кагаздарын өз убагында берүү кечеңдейт.

Fill in the form provided below in accordance with data and current equipment installed on the board of the Aircraft. Unless the Form is fully completed permits issue of the aircraft will be delayed.

А бөлүгү / Part A

В бөлүгү / Part B

С бөлүгү / Part C

D бөлүгү/ Part D

Е бөлүгү / Part E (Реестрден чыгарылган учурда толтурулат / to be filled in case of deregistration)

Эскертүү: Жооптуу адам – авиакомпаниянын сапаты боюнча Жетекчи, Техникалык Директор же менеджер (Директор).

Note: Person in Charge – CEO, Technical Director or Quality Manager of Airlines.

Жогоруда келтирлген маалыматтардын тууралыгын ырастайм.

I confirm accuracy of the above – stated data.

Жооптуу адамдын кызматы, ФААА жана колу _________________________________

Position, name and signature of Person in Charge

                                                                                                      «_____» ____________ 20 ____ ж.

                                МО (юридикалык жактар үчүн)

                                Seal (for legal entities)

Кыргыз Республикасынын

 Авиациялык эрежелерине – 22  Тиркеме 4 к

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

Жеңил жана өтө жеңил аба кемесинин үчүн каттоо күбөлүгүнүн формасы

Алдыңкы жагы

1. 3-пунктту толтурууда планердин же күч орнотмосунун номери коюлуп, керексиз элемент чийилип салынат. Планердин жана күч орнотмосунун сериялык (идентификациялык) номери жок болгон учурда «н/ж» жазуусу (номерсиз) жүргүзүлөт.

* Жарандык авиациянын органы тарабынан колдонулат.

Кыргыз Республикасынын

 Авиациялык эрежелерине – 22  Тиркеме 5 к

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

ЖАК/ӨАК учууга жарактуулугунун Сертификатынын формасы

Кыргыз Республикасынын

Авиациялык эрежелерине – 22  6 к Тиркемеси

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

Кыргыз Республикасынын

ЖАК/ӨАК Реестринен ЖАК/ӨАК син

чыгаруу арызынын формасы

Кыргыз Республикасынын ЖАО ынын

жетекчисине

______________________________

 _________________________________дан

ЖАК/ӨАК СИН ЧЫГАРУУ АРЫЗЫ.

Төмөндө көрсөтүлгөн аба кемесин Кыргыз Республикасынын ЖАК/ӨАК  Реестринен чыгарууңузду суранам _____________________________________________

                                                            (чыгаруунун себебин көрсөтүү керек)

АК менчик ээси __________________________________________________

(аталышы/ФААА, дареги, байланыш маалыматтары)

Пайдалануучу/Эксплуатант ВС _______________________________________

(аталышы/ФААА, дареги, байланыш маалыматтары)

АК текшерилүүсү мүмкүн болгон жер _________________________________

(аэропорт, мамлекет ж.б.)

1. Аба кемеси жонүндө маалыматар:

Катталган мамлекети ___________________________________________

Улуттук жана каттоо белгиси ______________________________

АК категориясы жана түрү (тиби)________________________________________

Тип сертификаты/эквиваленттүү документ ____________________________

Өндүрүүчү жана өндүрүлгөн күнү____________________________________

(дареги, байланыш маалыматтары)

Заводдук № _______________________________________________________

Багыты _______________________________________________________

Макс. учуучу салмагы (кг) _____________________________________________

Компоновка ______________________________________________________

2. Кыймылдаткычтар жөнүндө маалыматтар:

3. Аба винттери жөнүндө маалыматтар:

4. Алгачкы ЖАК/ӨАК Каттоо күбөлүгүнүн номери жана берилген күнү.

Мен арызда көрсөтүлгөн билдирүүлөр жана маалыматтар чын экенин тастыктайм.

Арыз ээси _________________________________________________________________

(кызматы, колу, инициалдары, фамилиясы)

Күнү __________________________

М.О. (юридикалык жактар үчүн)

Кыргыз Республикасынын

Авиациялык эрежелерине – 22  7-Тиркеме

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

ЖАК/ӨАК син эсептен чыгаруу күбөлүгүнүн формасы

1. 3-пунктту толтурууда планердин же күч орнотмосунун номери коюлуп, керексиз элемент чийилип салынат. Планердин жана күч орнотмосунун сериялык (идентификациялык) номери жок болгон учурда «н/ж» жазуусу (номерсиз) жүргүзүлөт.

* Жарандык авиациянын органы тарабынан колдонулат.

Кыргыз Республикасынын

Авиациялык эрежелерине – 22  8 к -Тиркемеси

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

Эксплуатанттын Күбөлүгүнүн формасы

Кыргыз Республикасынын

 Авиациялык эрежелерине – 22  9 к-Тиркемеси

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

Эксплуатациялык спецификациянын формасы

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МИНИСТРЛЕР КАБИНЕТИНИН АЛДЫНДАГЫ ЖАРАНДЫК АВИАЦИЯНЫН МАМЛЕКЕТТИК АГЕНТТИГИ

STATE CIVIL AVIATION AGENCY UNDER THE

CABINET OF MINISTERS OF THE KYRGYZ REPUBLIC

ЭКСПЛУАТАЦИЯЛЫК СПЕЦИФИКАЦИЯЛАР

OPERATIONS SPECIFICATIONS

№ СЭ: _____

А) Башкаруу тобу /(Responsible personnel for management)

В) Вид(ы) деятельности (Type(s) of Operations):_____________________________

Коммерциялык аба ташуулары (Commercial Air Transportation)

А1-жүргүнчүлүк (passenger) А2-жүктүк (cargo)

A3 – авиациялык иштер (aviation works)

С) Аба кемелеринин тиби(тери) жана каттоо белгилери (Type(s) of Aircraft):

Колдонуудагы аба кемелеринин (ижарага алынган аба кемелерин кошо) тизмеси / ташуулардын түрү / коммерциялык жүктөм жана сыйымдуулук (кг/жүрг)

(Type(s) of aircraft list authorized (including leasing operations)/type of operation)/ payload & capacity (kg/pass)

Менчикте: ________________ Ижарага алынгандар: ____________________

D) ЖАО ынын Байланыш маалыматтары (CAA Contact details) ______________________

   Кыргыз Республикасы                                                     1, Ajybek-Baatyr Str

   Бишкек ш., 720044, Ажыбек-Баатыр көч. 1                       720044, Bishkek, Kyrgyz  Republic

   тел.      +996 (312) 25 16 19;                                  tel.     +996 (312) 25 16 19;

   факс:  +996 (312) 25 16 20.                                  fax:    +996 (312) 25 16 20.

www.сaa.kg     E-mail: mail@caa.kg

Учуу эксплуатациясынын бөлүмү (УЭБ)           тел. tel. +996 (312) 25 15 59

Flight Operation Division                                 факс. fax.+996 (312) 25 16

Учуу жарактуулукту колдоо бөлүмү (УЖКБ)  тел. tel. +996 (312) 25 15 71

Airworthiness Division                                               факс. fax.+996 (312) 25 15 71

Ушул эксплуатациялык спецификациялар ЭК унө тиркеме болуп саналат жана  _________ жылга чейин жарактуу, мурунку версияны алмаштырышат __________                                                                                       

This Operations Specification is the attachment to AOC and valid until _________ and supersedes the previous version. 

Директор/Директордун орун басары                                                

Director / Deputy Director

Кыргыз Республикасынын

Авиациялык эрежелерине – 22  10 к -Тиркеме

«Жеңил жана өтө жеңил аба кемелери»

Эксплуатанттын Күбөлүгүн алуу үчүн

ЖАО ына арыздын формасы