Электр орнотмолорунда колдонуучу коргоо каражаттарын колдонуу жана сыноо боюнча эрежелер жана аларга карата техникалык талаптар

Эрежелерде колдонулган кыскартуулар жана терминдер

1 бөлүм. Жалпы жоболор

§ 1. Максаты жана колдону чөйрөсү

1. Бул Эрежелер менчигинин түрүнө жана уюштуруу-укуктук түрүнө карабастан уюмдардын, жеке ишкерлердин, ошондой эле чыңалуусу 1000В чейин жана андан жогору болгон электр орнотмолордун менчик ээлеринин-жарандардын электр орнотмолорунда колдонулуучу коргоо каражаттарына жайылтылат жана классификациясын, тизмегин белгилейт.

Коргоо каражаттарын, аларга техникалык талаптарды, эксплуатациялоо, кабыл алуу жана типтүү сыноолордун көлөмүн, ыкмаларын жана стандарттарын, аларды колдонуунун тартибин жана алардын мазмунун, ошондой эле электр орноткучтарын жана өндүрүштүк бригадаларды коргоо каражаттары менен жабдуунун ченемдерин белгилейт.

2. Электр орнотмолордо конструкциясынын коргоо функцияларын аткарган бөлүктөрү (коргоочу тосмолор, экрандоочу түзүлүштөр, жерге туташтыруучу бычак ж.б.) эрежелерде каралбайт.

3. Эрежелер ведомстволук таандуулугуна жана менчигинин түрүнө карабастан, энергетика тармагынын ишканаларынын, уюмдарынын, электр энергиясын керектөөчүлөрдүн, курулуш-орнотуу, ишке киргизүү иштерин жүргүзүү менен алектенген ведомстволук жана жеке ишканалардын электр орнотмолорунда жумуштарды аткарууда милдеттүү болуп саналат , ошондой эле коргоо каражаттарын иштеп чыгууга катышкан адистер.

4. Бул Эрежелер менчигинин түрүнө карабастан электр жабдууларын долбоорлоо, монтаждоо, ишке киргизүү жана эксплуатациялоо менен алектенген жеке жана юридикалык жактардын жетекчилерине, адистерине жана жумушчу персоналына арналган.

Эрежелерди ээлеген кызмат орду же кесиби боюнча билүү электр орнотмолорун эксплуатациялоо, оңдоо, куруу, орнотуу жана жөндөө менен алектенген жетекчилер, инженердик-техникалык ишкерлер жана жумушчулар жана энергетика тармагынын эмгекти коргоо жана коопсуздук кызматтарынын кызматкерлери үчүн, ведомстволук таандыктыгына жана менчигинин түрүнө карабастан электр энергиясын керектөөчү уюмдар, ошондой эле коргоо каражаттарын иштеп чыгуу жана жасоо менен алектенген кызматкерлер милдеттүү болуп саналат.

5. Тиешелүү кесиптердин кызматкерлери үчүн эмгекти коргоо боюнча нускамалар ушул эрежелерге ылайык келтирилиши керек.

6. Электр орнотмолорунда колдонулуучу коргоо каражаттары Кыргыз Республикасынын Стандарттарынын жана ушул Эрежелердин талаптарына жооп бериши керек.

7. Ушул Эрежелерде көрсөтүлбөгөн коргоо каражаттарын иштеп чыгуу жана пайдалануу эмгекти коргоонун жана өндүрүштүн коопсуздугунун сакталышына көзөмөлдүк кылуучу тиешелүү мамлекеттик органдар менен макулдашуу боюнча ишке ашырылууга тийиш.

 Бул коргоочу каражаттар аттестациядан өтүшү керек (сертификатталган), б.а. тиешелүү сыноолордон өтүп, жумушчуларды коркунучтуу жана зыяндуу өндүрүштүк факторлордон зарыл коргоону камсыз кылат. Бул коргоо каражаттары үчүн өндүрүүчүлөрдүн тиешелүү нускамалары, ошондой эле көрсөтүлгөн коргоо каражаттары менен иштөө үчүн эмгекти коргоо боюнча нускамалар иштелип чыгышы керек.

8. Бул Эрежелер техникалык жөнгө салуу жана стандартташтыруу чөйрөсүндөгү техникалык ченемдик укуктук акт болуп саналат жана “Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын аткарылышын камсыз кылат.

9. Электр орнотмолору менен иштөөдө төмөнкүлөр колдонулат:

- электр тогунан коргоо каражаттары (электр коргоо каражаттары);

- интенсивдүүлүгү жогорулаган электр талааларынан жамааттык жана жекече (220 кВ жана андан жогору чыңалуудагы электр орнотмолорунда) коргоо каражаттары;

- мамлекеттик стандартка ылайык жеке коргонуу каражаттары (ЖКК) (башты, көздү жана бетти, колду, дем алуу органдарын, бийиктиктен кулоодон коргоочу каражаттар, атайын коргоочу кийимдер).

10. Электр коргоо каражаттары төмөнкүлөрдү камтыйт:

- бардык түрдөгү изоляциялык штангалар (эксплуатациялык, өлчөөчү, жерге туташтыруу үчүн);

- изоляциялык жана электрдик кычкачтар;

- чыңалуулардын бардык түрлөрүнүн жана класстарынын чыңалуу көрсөткүчтөрү;

- жеке жана стационардык чыңалуунун бар экендигин белгилөөчү түзүлүштөр;

- электр орнотмолорунда өлчөө жана сыноолордо иштин коопсуздугун камсыз кылуучу приборлор (фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү, электр өлчөөчү кычкачтар, кабелдерди тешип өтүүчү приборлор, кабелдердин бузулуу көрсөткүчтөрү, транзиттеги чыңалуу айырмасын аныктоочу приборлор ж.б.) ;

- диэлектрик мээлейлер, гөлөчтөр, өтүктөр;

- диэлектрик килемдер жана изоляциялык таянычтар;

- коргоочу тосмолор (калкандар жана экрандар);

- изоляторлор жана капкактар;

- көчмө жерге туташтыруу;

- плакаттар жана коопсуздук белгилери;

- 110 кВ жана андан жогору чыңалуудагы электр орнотмолорунда чыңалууда иштөө үчүн атайын коргоочу шаймандарды, изоляциялоочу түзүлүштөрдү жана приборлорду (изоляциялоочу тепкичтер, аркандар, телемунаралар жана көтөргүчтөр үчүн койгучтар, потенциалды өткөрүп берүү жана теңдөө үчүн штангалар);

- чыңалуусу 1000 В чейин болгон электр орнотмолорунда чыңалуу астында иштөө үчүн ийкемдүү изоляциялык каптамалар жана катмарлар;

11. Изоляциялоочу электрдик коргонуу каражаттары негизги жана кошумча болуп бөлүнөт.

Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунун негизги изоляциялоочу электрдик коргонуу каражаттары төмөнкүлөрдү камтыйт:

- бардык түрдөгү изоляциялык таякчалар;

- изоляциялоочу кычкачтар;

- чыңалуу көрсөткүчтөрү;

- электр орнотмолорунда өлчөөлөрдү жана сыноолорду жүргүзүүдө иштин коопсуздугун камсыз кылуучу приборлор (фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү, электр кычкачтары, кабелдерди тешип өтүүчү приборлор ж.б.);

- чыңалуусу 110 кВ жана андан жогору болгон электр орнотмолорунда чыңалууда иштөө үчүн атайын коргоочу шаймандар, изоляциялоочу түзүлүштөр жана приборлор (потенциалдарды өткөрүп берүү жана теңдөө үчүн штангалардан тышкары): полимердик изоляторлор, изоляциялоочу тепкичтер, каптамалар.

Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолору үчүн кошумча изоляциялоочу электр коргоо каражаттары төмөнкүлөрдү камтыйт:

- диэлектрик кол каптар жана өтүктөр;

- диэлектрик килемдер жана изоляциялык таянычтар;

- изоляциялык капкактар ​​жана каптамалар;

- потенциалды өткөрүү жана теңдөө үчүн таякчалар;

- каптал тепкичтер, жылуулоочу айнектен жасалган тепкичтер.

1000 В чейинки чыңалуудагы электр орнотмолору үчүн негизги изоляциялоочу электрдик коргоо каражаттары төмөнкүлөрдү камтыйт:

- бардык түрдөгү изоляциялык таякчалар;

- изоляциялык жана электрдик кычкачтар;

- чыңалуу көрсөткүчтөрү;

- диэлектрик колкаптар;

- изоляцияланган туткасы бар аспап.

1000 В чейинки чыңалуудагы электр орнотмолору үчүн кошумча изоляциялоочу электрдик коргонуу каражаттары төмөнкүлөрдү камтыйт:

- диэлектрдик гөлөчтөр;

- диэлектрик килемдер жана изоляциялык таянычтар;

- изоляциялык капкактарды жана жапкычтарды;

- көчмө жерге туташтыруу;

- плакаттар жана коопсуздук белгилери;

- коргоо каражаттары;

- каптал тепкичтер, жылуулоочу айнектен жасалган тепкичтер.

12. Чыналуусу жогору болгон электр талаасынан коргоо каражаттарына төмөнкүлөр кирет:

- электр берүү аба чубалгысынын (АЧ) зымынын потенциалы боюнча жана ачык бөлүштүргүч түзүлүштөгү (АТТ) жана аба линиясындагы жердин потенциалы боюнча иштөө үчүн жеке коргоочу комплекттер (костюмдар);

- алынуучу, көчмө жана экрандуу түзүлүштөр;

- плакаттар жана коопсуздук белгилери.

13. Тизмеде көрсөтүлгөн коргоо каражаттарынан тышкары, электр орнотмолорунда төмөнкү жеке коргонуу каражаттары (ЖКК) колдонулат:

- башты коргоо (коргоочу каскалар);

- көздү жана бетти коргоо (көз айнек жана коргоочу калкан);

- дем алуу органдарын коргоо каражаттары (противогаздар жана респираторлор);

- колду коргоо (кол каптар);

- бийиктиктен кулоодон коргоочу каражаттар (коопсуздук куру жана коопсуздук аркандары);

- атайын коргоочу кийим (электр жааларынан коргоо үчүн топтомдор).

14. Керектүү электрдик коргоо каражаттарын, күчү жогорулаган электр талааларынан коргоочу каражаттарды жана жеке коргонуу каражаттарын тандоо ушул Нускама, электр орнотмолорун эксплуатациялоодо эмгекти коргоо боюнча секторлор аралык эрежелер (коопсуздук эрежелери), санитардык нормалар жана жумуштарды аткаруу эрежелери менен жөнгө салынат. Өндүрүштүк жыштыктагы электр талааларынын таасиринин шарттарында, жергиликтүү шарттарды эске алуу менен персоналды электр талаасынын таасиринен коргоо боюнча көрсөтмөлөр жана башка тиешелүү ченемдик-техникалык документтер.

ЖККнын атайын түрлөрүн тандоодо аларды колдонуу боюнча тиешелүү каталогдорду жана сунуштарды, заводдук нускамаларды колдонуу керек.

15. Негизги изоляциялоочу электрдик коргонуу каражаттарын колдонууда, башкасы көрсөтүлгөн учурлардан тышкары, бир кошумчасын колдонуу жетиштүү.

Эгерде чыңалуу менен иштеген тепкичти коргоо зарыл болсо, диэлектрдик өтүктү же галошту негизги коргоочу шаймандарсыз колдонууга болот.

§ 2. Коргоо каражаттарын колдонуунун тартиби жана жалпы эрежелери

16. Электр орнотмолорунда иштерди аткарып жаткан персонал бардык зарыл болгон коргоо каражаттары менен камсыз болушу керек, аларды пайдалануунун эрежелерине үйрөтүлгөн жана иштин коопсуздугун камсыз кылуу үчүн аларды пайдаланууга милдеттүү.

Коргоочу каражаттар электр орнотмолорунун жайларында инвентарлык жабдуулар катары сакталышы керек же мобилдик топтордун инвентарлык менчигине киргизилиши керек. Коргоочу каражаттар жеке колдонуу үчүн да берилиши мүмкүн.

17. Иштеп жатканда өндүрүүчүсү, аталышы же продуктунун түрү жана чыгарылган жылы, ошондой эле сыноо мөөрү менен белгиленген коргоочу шаймандарды гана колдонуңуз.

18. Коргоочу каражаттарды инвентарлык жабдуулардын (электр орнотмолордун) ортосунда жана мобилдик бригадалардын ортосунда эксплуатацияны уюштуруу системасына, жергиликтүү шарттарга жана штаттык ченемдерге ылайык бөлүштүрүлөт (8-тиркеме).

Коргоо каражаттарын сактоочу жайларды көрсөтүү менен мындай бөлүштүрүү уюмдун техникалык жетекчиси же электрдик объекттерге жооптуу кызматкер тарабынан бекитилген тизмелерде жазылууга тийиш.

Сатып алуу стандарттарына ылайык текшерүүдөн өткөн коргоо каражаттары менен электр орнотмолорун эксплуатациялоо жана бүтүрүү, талаптагыдай сактоону уюштуруу жана зарыл запастарды түзүү, мезгил-мезгили менен текшерүүлөрдү жана сыноолорду өз убагында жүргүзүү, жараксыз каражаттарды алып салуу үчүн жоопкерчилик аларды эсепке алууну уюштуруу цехтин, кызматтын, көмөкчордондун, тармактын бөлүктүн башчысы, электр орнотмолорун же жумуштарды тейлеген бөлүктүн бригадири, ал эми жалпысынан уюм боюнча — башчы (башкы инженер) же электротехника боюнча жооптуу адам.

19. Эгерде жараксыз коргоо каражаттары табылса, алар кайра алынууга тийиш. Жараксыз коргонуу каражаттарын алып коюу реестринде жана коргоо каражаттарынын курамында (сунушталган форма 1-тиркемеде келтирилген) же эксплуатациялоо документтеринде жазылууга тийиш.

20. Жекече колдонуу үчүн коргоочу каражаттарды алган кызматкерлер алардын туура иштеши жана абалына өз убагында байкоо жүргүзүү үчүн жоопкерчиликтүү болушат.

21. Изоляциялоочу электрдик коргоочу каражаттар алар иштелип чыккан чыңалуудан (жогорку жол берилген иштөө чыңалуудан) жогору эмес электр орнотмолорунда пайдалануу боюнча нускамаларга, инструкцияларга, паспортторго ж.б. атайын каражаттар үчүн максаты боюнча пайдаланылат.

22. Изоляциялоочу электрдик коргонуу каражаттары жабык электр орнотмолорунда, ал эми ачык электр орнотмолордо - кургак аба ырайында гана колдонууга арналган. Тоңдо жана жаан-чачын учурунда аларды колдонууга жол берилбейт.

Нымдуу аба ырайында сыртта, мындай шарттарда иштөө үчүн атайын тузулуштогу коргоочу каражаттар гана колдонулушу мүмкүн. Мындай коргоочу каражаттар даярдалат жана нускамаларга ылайык сыналат жана колдонулат.

23. Коргоочу каражаттарды ар бир колдонуунун алдында персоналды ишке жарамдуулугун, тышкы бузулуулардын жана булгануунун жоктугун, ошондой эле штамптагы жарактуулук мөөнөтүн текшерүүгө тийиш.

Мөөнөтү өтүп кеткен коргоочу каражаттарды, ошондой эле нымдуу жана булганган электр коргоо каражаттарын колдонууга жол берилбейт.

24. Электр коргоо каражаттарын колдонууда алардын жумушчу бөлүгүнө, ошондой эле чектөөчү шакекченин же токтоонун артындагы изоляциялык бөлүгүнө тийүүгө жол берилбейт.

§ 3. Коргоо куралдарын кантип сактоо тартиби

25. Коргоо каражаттары алардын ишке жарамдуулугун жана колдонууга жарамдуулугун камсыз кылган шарттарда сакталышы жана ташылышы керек, алар механикалык бузулуулардан, булгануудан жана нымдуулуктан корголушу керек.

26. Коргоочу шаймандарды жабык бөлмө ичинде сактоо керек.

27. Колдонулуп жаткан резинадан жана полимердик материалдардан жасалган коргоочу каражаттар шкафтарда, стеллаждарда, текчелерде шаймандардан жана башка коргоо каражаттарынан өзүнчө сакталышы керек. Алар кислоталардын, щелочтордун, майлардын, бензиндин жана башка кыйратуучу заттардын таасиринен, ошондой эле күн нурунун жана жылытуучу түзүлүштөрдүн жылуулук нурларынын түз таасиринен корголушу керек (алардан 1 м жакын эмес), аларды дүңүнөн сактоого болбойт баштыктарда, ящиктерде жана башкаларда.

Резервте турган резинадан жана полимердик материалдардан жасалган коргоочу каражаттар кургак бөлмөдө (0-30) °С температурада сакталышы керек.

28. 1000 В жогору изоляциялоочу штангалар, кычкачтар жана чыңалуу индикаторлору алардын кыйшаюусун жана дубалга тийүүсүн болтурбаган шарттарда сакталышы керек.

29. Дем алуу органдарын коргоо каражаттары кургак бөлмөлөрдө атайын баштыктарда сакталышы керек.

30. Коргоочу шаймандарды, изоляциялык түзүлүштөрдү жана чыңалуу астында иштөө үчүн түзүлүштөрдү кургак, желдетилүүчү жайда сактоо керек.

31. Коргоочу каражаттар электрдик коргонуу каражаттарынан өзүнчө сакталышы керек.

Жеке коргоочу комплекттер атайын шкафтарда сакталат: комбинезон - илгичтерде, ал эми коргоочу бут кийимдер, башты, бетти жана колду коргоочу текчелерде. Сактоо учурунда алар нымдуулуктан жана агрессивдүү чөйрөдөн корголушу керек.

32. Мобилдик топтордун же персоналдын жекече пайдалануусунда болгон коргоо каражаттары башка шаймандардан өзүнчө кутуларда, баштыктарда сакталышы жана ташылышы керек.

33. Коргоо каражаттары атайын жабдылган жерлерге, эреже катары, жайдын кире беришинде, ошондой эле башкаруу пультунда жайгаштырылат. Сактоочу жайларда коргоочу каражаттардын бекитилген тизмелери болушу керек. Сактоо жайлар таякчалар үчүн илгичтер же кронштейндер, изоляциялык кычкачтар, көчмө жерге туташтыруу, коопсуздук плакаттары, ошондой эле шкафтар, стеллаждар ж.б. коргоонун башка каражаттары менен камсыз кылынышы керек.

§ 4. Коргоо каражаттарынын эсепке алуу жана алардын абалын көзөмөлдөө

34. Коргоочу шлемдерден, диэлектрдик килемдерден, изоляциялык стенддерден, коопсуздук плакаттарынан, коргоочу тосмолордон, өткөрүп берүүчү жана потенциалдуу теңдөөчү штангалардан башка бардык электрдик коргонуу каражаттары жана жеке коргонуу каражаттары номерлүү болууга тийиш. Заводдук номерлерге уруксат берилет.

Номерлөө эксплуатацияны уюштуруунун кабыл алынган системасын жана жергиликтүү шарттарды эске алуу менен коргоо каражаттарынын ар бир түрү үчүн өзүнчө белгиленет.

Инвентарлык номер, эреже катары, түздөн-түз боёк менен коргоо каражаттарына же темир тетиктерге түшүрүлөт. Ошондой эле номерди коргоочу шайманга чапталган атайын биркага коюуга болот.

Эгерде коргоочу каражаттар бир нече бөлүктөн турса, ар бир бөлүккө ал үчүн жалпы сан коюлушу керек.

35. Ишканалардын жана уюмдардын бөлумдөрундө коргоо каражаттарын эсепке алуунун жана мазмунунун журналдарын жургузуу зарыл.

Жеке колдонууга берилген коргоочу каражаттар да журналда катталууга тийиш.

36. Коргоо каражаттарынын бар-жоктугу жана абалы мезгил-мезгили менен айына бир жолудан кем эмес текшерүү жолу менен текшерилет, Алардын абалына жооптуу кызматкер 3 айда бир жолудан кем эмес текшерилип турган көчмө жерге туташтыргычтарды, противогаздарды жана жеке коргоочу комплекттерди кошпогондо текшерүүнүн жыйынтыгы журналга жазылат. Коргоо каражаттарынын абалы күн сайын жана колдонуу алдында журналга жазуусуз текшерилет.

37. Өндүрүүчүлөрдөн же кампалардан эксплуатациялоо үчүн алынган изоляциялык стенддерден, диэлектрдик килемдерден, көчмө жерге туташтыргычтан, коргоочу тосмолордон, плакаттардан жана коопсуздук белгилеринен башка электр коргоо каражаттары эксплуатациялык сыноолордун стандарттарына ылайык текшерилиши керек. Коргоочу курлар, көчмө тепкичтер жана коопсуздук аркандары ушул эрежелерде белгиленген мөөнөттө механикалык сыноодон өткөрүлөт, ал эми изоляциялык тепкичтер да электрдик сыноодон өткөрүлөт.

38. Сыноодон өткөн, колдонулушу электр орнотмосунун чыңалуусунан көз каранды болгон коргоо каражаттары төмөнкүдөй формада штампталат:

Мөөр ачык көрүнүп турушу керек. Ал өчпөс боёк менен сүртүлүүгө же изоляциялоочу электрдик коргоочу каражаттардын жана чыңалуу астында иштөө үчүн түзүлүштөрдүн чектөө шакекчесинин жанындагы изоляциялык бөлүгүнө же резина буюмдарынын жана коопсуздук түзүлүштөрдүн четине чапталышы керек. Эгерде коргоочу каражаттар бир нече бөлүктөн турса, ар бир бөлүгүнө штамп койулат. Колдонуу ыкмасы жана анын өлчөмдөрү коргоочу каражаттардын изоляциялык мүнѳздѳмѳлѳрүн бузбашы керек.

Диэлектрик кал каптар, голочтор жана отуктор сыноодо фабрикалык маркалоо жоголсо, алардын Эв жана Эн коргоочу касиеттери боюнча маркалоо жүгүрүшү керек.

Сыноодон өтпөгөн коргоо каражаттарында штамп кызыл боек менен чийилип коюлушу керек.

Кол менен электр изоляциялоочу шаймандарды, чыңалуунун көрсөткүчтөрү 1000 В чейин, ошондой эле коопсуздук кайыштарын жана коргоочу аркандарды электр изоляциялоочу жана полимердик материалдардан жасалган коргоо каражаттарын сыноо журналына сыноолордун натыйжалары жазуу менен колдо болгон каражаттар менен маркировкалоого жол берилет.

39. Коргоо каражаттарын эксплуатациялык сыноолордун натыйжалары атайын журналдарда жазылат (сунушталган форма 2-тиркемеде келтирилген). Мындан тышкары, үчүнчү жактарга таандык болгон коргоо каражаттарына сыноолордун протоколдору берилиши керек (сунушталган форма 3-тиркемеде келтирилген).

§ 5. Коргоо каражаттарын сыноонун  жалпы эрежелери

40. Кабыл алуу, мезгилдүү жана типтүү сыноолор даярдоочуда 4 жана 5-тиркемелерде келтирилген стандарттарга жана тиешелүү стандарттарда же спецификацияларда баяндалган ыкмаларга ылайык жүргүзүлөт.

41. Эксплуатациялоодо коргоо каражаттары эксплуатациялык үзгүлтүксүз жана кезексиз сыноолорго дуушар болушат (жыгылгандан кийин, оңдоодон, кандайдыр бир тетиктерин алмаштыруудан, эгерде бузулуу белгилери бар болсо). Эксплуатациялык сыноолордун стандарттары жана аларды ишке ашыруу мөөнөттөрү 6 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

42. Сыноолор бекитилген ыкмалары (нускоо) боюнча электрдик жана механикалык мүнөздөмөлөрдү текшерүү менен, ушул коргоо каражаттарына коюлган талаптарга ылайык жүргүзүлөт.

Механикалык сыноолор электрдик сыноолорго чейин жүргүзүлөт.

43. Коргоочу каражаттардын бардык сыноолору атайын даярдалган жана сертификатталган жумушчулар тарабынан жүргүзүлүшү керек.

44. Сыноонун алдында ар бир коргоочу каражат даярдоочунун маркасынын бар-жоктугун, номерин, толуктугун, механикалык бузулушунун жоктугун, изоляциялоочу беттердин абалын (изоляциялоочу коргоочу каражаттар үчүн) текшерүү үчүн кылдаттык менен каралышы керек. Эгерде коргоочу каражаттар ушул нускаманын талаптарына ылайык келбесе, аныкталган кемчиликтер четтетилгенге чейин сыноолор жүргүзүлбөйт.

45. Электрдик сыноолор өндүрүштүк жыштыктагы өзгөрмө ток менен, эреже катары, 15тен 35ге чейин °С температурада жүргүзүлүшү керек.

Изоляциялоочу штангаларды, чыңалуу индикаторлорун, фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрүн, изоляциялоочу жана электрдик кычкачтарды электрдик сыноолор изоляциянын диэлектрдик бекемдигин текшерүүдөн башталышы керек.

Сыноодогу чыңалуунун 1/3 бөлүгүнө чейин чыңалуунун көтөрүлүү ылдамдыгы ыктыярдуу болушу мүмкүн (көрсөтүлгөнгө барабар чыңалуу түртүү аркылуу колдонулушу мүмкүн), чыңалууну андан ары жогорулатуу жылмакай жана тез болушу керек, сыноочу чыңалуудан 3/4 ашкан чыңалуудагы өлчөө прибору бирок чыңалуунун көрсөткүчтөрүн окууга мүмкүндүк берет. Номиналдуу мааниге жеткенден кийин жана номиналдык убакыттын ичинде маанини сактап тургандан кийин чыңалуу нөлгө же сыналуучу чыңалуудан 1/3 жогору эмес мааниге тез түшүрүлүшү керек, андан кийин чыңалуу өчүрүлөт.

Резинадан жасалган коргоочу каражаттарды сыноо туруктуу (түзөтүлгөн) ток менен жүргүзүлүшү мүмкүн. Туруктуу токтун сыноосу үчүн сыноо чыңалуу сыноо чыңалуудан 2,5 эсе жогору болушу керек, продукт аркылуу агып жаткан ток. Бирок, ал стандартташтырылган эмес. Сыноонун узактыгы өзгөрмө ток менен бирдей.

46. Сыноодогу чыңалуу коргоочу каражаттын изоляциялоочу бөлүгүнө берилет. Бүтүндөй электр коргоо каражаттарын сыноо үчүн тийиштүү чыңалуу булагы жок болгон учурда (изоляциялык штангалар, чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн изоляциялык бөлүктөрү жана фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү ж.б.) аларды бөлүктөргө бөлүп сыноого жол берилет. Мында изоляциялоочу бөлүгү бөлүмдорго бөлүнөт, аларга нормалдаштырылган толук сыноо чыңалуусунун бөлүгү бөлүмдун узундугуна пропорционалдуу жана 20% көбөйтүлөт.

47. Чыңалуусу 1 кВдан 110 кВга жогору болгон электр орнотмолору үчүн арналган негизги изоляциялык электр коргоо каражаттары 3- эселенген сызыктуу чыңалуу менен сыналат, бирок 40 кВ төмөн эмес, ал эми чыңалуусу 110 кВ жана андан жогору болгон электр орнотмолору үчүн – 3- эселенген фазага барабар.

Кошумча электр коргоо каражаттары 5 жана 7-тиркемелерде көрсөтүлгөн стандарттарга ылайык колдонулушу керек болгон электр орнотмосунун чыңалуусуна көз карандысыз чыңалуу менен сыналат.

48. Толук сыноо чыңалуусун колдонуунун узактыгы 1 мин. 1000 В чейин коргоочу каражаттарды изоляциялоо үчүн жана серпилгичтен (резинадан), гигроскопиялык эмес материалдардан (айнектин) ж.б. фарфор, жана 5 мин. - катуу органикалык катмарлуу диэлектриктерди (бакелит) изоляциялоо үчүн.

Конкреттүү коргоочу каражаттар жана жумушчу бөлүктөр үчүн сыноо чыңалуусун колдонуунун узактыгы 5 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

49. Продукциянын изоляциясы аркылуу агып жаткан ток 1000 В чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнө, резинадан жана эластик полимердик материалдардан жасалган электр коргоо каражаттарына, чыңалууда иштөө үчүн изоляциялык түзүлүштөргө стандартташтырылган.

Учурдагы маанилер 5 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

50. Үстүндөгү бузулуулар, кабатталуулар жана разрядтарды ченөө каражаттарынын көрсөткүчтөрү боюнча жана визуалдык түрдө сыноо учурунда сыноочу жайды өчүрүү жолу менен аныкталат.

51. Катуу материалдардан жасалган электр коргоо каражаттары сыноодон кийин дароо эле диэлектрдик жоготуулардан улам жергиликтүү жылытуунун жоктугун сезүү аркылуу текшерилиши керек.

52. Үстүнөн бузулуп, жарылып кеткенде же разрядда болгондо, продукт аркылуу токтун номиналдык мааниден жогору көбөйүшү, жергиликтүү жылытуу бар болсо, коргоочу каражаттар четке кагылат.

2-бөлүм. Электр коргоо каражаттары

§ 6. Жалпы жоболор

53. Диэлектрик таякчалары же туткалары бар электр коргоо каражаттарынын изоляциялоочу бөлүгү тутканын капталынан электр изоляциялоочу материалдан жасалган шакекче же токтотуучу менен чектелиши керек.

1000 В жогору электр орнотуулар үчүн электр коргоо каражаттары үчүн чектөө шакекчесинин же токтотуунун бийиктиги 5 мм кем эмес болушу керек. Изоляциялоочу бөлүгү менен туткасынын ортосундагы чек араны боёк тилкеси менен гана белгилөөгө тыюу салынат. Чектөөчү шакек изоляциялоочу бөлүгүнүн узундугуна кирет.

1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн электрдик коргоочу каражаттар үчүн (изоляцияланган туткасы бар кол аспаптарынан тышкары) чектөөчү шакекченин же токтотуунун бийиктиги 3 мм кем эмес болушу керек.

Электр коргоо каражаттарын колдонууда алардын жумушчу бөлүгүнө, ошондой эле чектөөчү шакекченин артындагы изоляциялык бөлүгүнө же токтотууга, тийүүгө тыюу салынат.

54. Электр коргоо каражаттарынын изоляциялоочу бөлүктөрү нымдуулукту сиңирбеген, туруктуу диэлектрдик жана механикалык касиеттерге ээ (айнек-эпоксифенолдук, айнектен жасалган түтүктөр ж.б.) жаракалары жок болушу керек.

Электр коргоо каражаттарынын изоляциялык бөлүктөрүн даярдоо үчүн сиңирүүчү кагаз-бакелит түтүктөрүн колдонууга тыюу салынат.

55. Электр коргоо каражаттарынын тузулушу чаңдын жана нымдын киришине жол бербөөгө же аларды тазалоо мүмкүнчүлүгүн караштырууга тийиш.

56. Изоляциялоочу коргоочу каражаттардын жумушчу бөлүгүнүн тузулушу (изоляциялоочу штангалар, кычкачтар, чыңалуу көрсөткүчтөрү ж.б.) фазадан фазага же фазадан жерге кыска туташуу мүмкүнчүлүгүнө жол бербеши керек.

57. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда изоляциялоочу штангаларды, кычкачтарды жана чыңалуу көрсөткүчтөрүн диэлектрдик кол каптар менен колдонуу керек.

§ 7. Изоляциялоочу (капталмаланган) таякчалар

Максаты (керектөөсу) жана тузулушу

58. Изоляцияланган штангалар эксплуатациялык иштерге (ажыраткычтар менен иштөө, сактагычтарды алмаштыруу, разрядчиктердин бөлүктөрүн орнотуу ж.б.), өлчөө (электр линияларында жана көмөкчордондордогу изоляцияны текшерүү), көчмө жерге туташтыруу үчүн, ошондой эле жабырлануучуну электр тогунан бошотуу үчүн арналган.

59. Эксплуатациялоочу изоляцияланган штангаларга жана көчмө жерге туташтыруучу штангаларга жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандартта келтирилген.

60. Таякчалар үч негизги бөлүктөн турушу керек: жумушчу, изоляциялоочу жана туткасы.

61. Таякчалар бир нече шилтемелердин курамы болушу мүмкүн. Шилтемелерди бири-бирине туташтыруу үчүн темирден же изоляциялык материалдан жасалган бөлүктөр колдонулушу мүмкүн. Телескопиялык конструкцияны колдонууга жол берилет, мында алардын бириккен жерлеринде шилтемелердин ишенимдүү бекитилиши камсыз кылынышы керек.

62. Таяк туткасы бүтүндөй изоляциялык бөлүгү менен жасалышы мүмкүн же өзүнчө шилтеме болушу мүмкүн.

63. Штангалардын изоляциялоочу бөлүгү 2.1.2-пунктта көрсөтүлгөн материалдардан жасалышы керек.

64. Оперативдүү таякчалар ар кандай операцияларды аткаруу үчүн алмаштырылуучу баштарга (жумушчу тетиктерге) ээ болушу мүмкүн. Ошол эле учурда, алар бекем бекитилиши керек.

65. Көчмө жер штангаларынын тузулушу алардын жерге бекиткичтери менен ишенимдүү ажыратылуучу же туруктуу туташтырылышын, бул кыскычтарды электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүнө орнотууну жана аларды кийинчерээк бекитүүнү, ошондой эле ток өткөрүүчү бөлүктөрдөн ажыратылышын камсыз кылууга тийиш.

Штангалардын жумушчу бөлүгүнүн тузулушу ажыраткычтар менен иштөөдө анын тайып кетүүсүн болтурбоого тийиш. Изоляциялоочу таякчалардын жалпы узундугу жана жерге туташтыргыч катмарлар аларды полдон, жерден (телескоптук штангаларды колдонууда), ал эми аба линияларында - тирөөчтөн эркин колдонууну үчүн камсыз кылууга тийиш.

110 кВ жана андан жогору чыңалуудагы электр орнотмолор үчүн, ошондой эле аба чубалгыларына тирөөчкө көтөрбөстөн көчмө жерге туташтыруу үчүн композиттик көчмө жерге төшөө штангалары туткасы бар изоляциялоочу бөлүгү болгондо темир ток өткөрүүчү болуктору камтышы мүмкүн.

Жалынды өчүрүүчү түзүлүшу (ЖОТ) бар штангалар чыңалуусу 110 кВ жана андан жогору болгон аба линияларынын ажыратылган зымдарын фаза боюнча оңдоодо жерге туташтыруу үчүн, ошондой эле фазаны жерге туташтырууда пайда болгон жалын разрядын өчүрүү үчүн арналган. Таякчалар жерге туташтыруу үчүн таяктарга коюлган талаптарга жооп бериши керек. Дизель генератору бар штанга дизелдик генератору бар жумушчу бөлүктөн жана кармагычтан (пантографиялык же башка тузулушто), изоляциялоочу бөлүктөн, туткадан жана кысгычы бар жерге туташтыруучу өткөргүчтөн турат. Дизель генераторлору бар штангалардын өлчөмдөрү жерге туташтыруу менен бирдей (1-таблицада).

66. 500-1150 кВ чыңалуудагы аба чубалгыларынын аралык тирөөчтөрү үчүн жерге туташтыруу тузулушундо штанганын ордуна изоляциялоочу ийкемдүү элемент болушу мүмкүн, ал эреже катары синтетикалык материалдардан (полипропилен, нейлон ж.б.) жасалышы керек.

67. 220 кВ чейин чыңалуудагы электр орнотмолорунда жана тирөөчкө көтөрүү менен аба линияларында көчмө жерге туташтыруу жана жабырлануучуну электр тогунан бошотуу үчүн оперативдүү, өлчөөчү штангалардын тузулушу жана салмагы алар менен бир адамдын иштей ала тургандыгын камсыз кылууга тийиш, бир жагынан эң чоң күч (чектөөчү шакекчеде колдоо) өлчөө таякчалары үчүн 80 Н (8 кгс) ашпоого тийиш, ал эми 500 кВ жана андан жогору чыңалуу үчүн ошол эле штангалар үчүн, ошондой эле аба линияларына жерге туташтыруу үчүн адамды тирөөчкө көтөрбөстөн (жерден) колдоочу түзүлүштү колдонуу менен эки адамдын иштөөсүнө ылайыкташтырылышы мүмкүн.

Бул учурда бир тараптан эң чоң күч (чектөөчү шакекчеде колдоочу) 160 Н ашпоого тийиш.

68. Таякчалардын негизги өлчөмдөрү 1 жана 2 таблицаларда көрсөтүлгөндөн кем эмес болушу керек.

2 Таблицага эскертүү: 35тен 1150 кВ чейинки аба чубалгыларынын зымдары үчүн штангасыз конструкциядагы изоляциялоочу ийкемдүү жерге туташтыруучу элементтин узундугу жерге туташтыруучу зымдын узундугунан кем болбоого тийиш.

Аткаруу сыноолору

69. Эксплуатациялоо учурунда таякчалардын механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

70. Эксплуатациялоочу жана өлчөөчү штангалардын изоляциялоочу бөлүктөрүн, ошондой эле жогорку чыңалуу үчүн сыноо лабораторияларында колдонулуучу штангаларды жогорку чыңалуудагы электрдик сыноолор 1.5-бөлүмүнүн талаптарына ылайык жүргүзүлөт. Бул учурда, чыңалуу ортосунда колдонулат жумушчу бөлүгү жана изоляциялоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчеге орнотулган убактылуу электрод.

Сыноолор 35-500 кВ чыңалуудагы электр орнотмолорундагы изоляторлорду көзөмөлдөө үчүн өлчөөчү штангалардын баштарында да жүргүзүлөт.

71. Аба чубалгылары үчүн металл шилтемелери бар көчмө жерге туташтыруучу штангалар 70-пункттун ыкмасына ылайык сыналат.

Башка көчмө жер таякчаларын сыноо жүргүзүлбөйт.

72. Штангасыз конструкциядагы изоляциялоочу ийкемдүү жерге туташтыруу элементи бөлүктөр менен сыналат. Узундугу 1 м болгон ар бир секция үчүн толук сыноо чыңалуусунун бир бөлүгү узундукка пропорционалдуу жана 20% га көбөйтүлөт. Катушка оролгон изоляциялоочу ийкемдүү элементтин бардык бөлүмдөрүн жарым тегерекченин узундугу 1 м түзгөндөй кылып бир эле учурда сыноого жол берилет.

73. Штангасыз конструкциядагы өзөктүү жана изоляциялоочу ийкемдүү жерге туташтыруу элементтерин электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

74. Алынуучу жумушчу бөлүгү бар штангалар менен иштөөнү баштоонун алдында жумушчу бөлүктүн (телескопиялык таякчалардын бардык фазаларынын жумушчу өткөргүч бөлүктөрү) аларды бир жолу бурап, бурап жана изоляциялоочу бөлүгүнүн жиптүү кошулмасында “жабылуу” жок экендигине ынануу керек.

75. Өлчөөчү штангалар иш учурунда жерге төшөлбөйт, буга стержендин түзүлүш принциби аны жерге туташтырууну талап кылган учурларды кошпогондо.

76. Изоляциялоочу таяк менен иштөөдө тузулушко же телескопиялык мунарага чыгуу, ошондой эле алардан таякчасыз түшүү зарыл.

77. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда изоляциялык штангаларды диэлектрик кол каптар менен колдонуу керек.

§ 8. Изоляциялоочу кычкачтар

Максаты жана тузулушу

78. Изоляциялоочу кычкачтар 1000 В чейин жана андан жогору электр орнотмолорунда сактагычтарды алмаштырууга, ошондой эле 35 кВ-ка чейинки электр орнотмолорунда каптамаларды, коргоочуларды жана башка ушул сыяктуу жумуштарды1 алып салуу үчүн арналган.

79. Кычкачтар жумушчу бөлүктөн (кыпчуур жаактары), изоляциялоочу бөлүктөн жана туткадан(лардан) турат.

80. Кычкачтардын изоляциялоочу бөлүгү 54-пунктта көрсөтүлгөн электр изоляциялоочу материалдардан жасалышы керек.

81. Кычкачтын жумушчу бөлүгү электр изоляциялоочу материалдан да, темирден да жасалышы мүмкүн. Мунайга жана бензинге туруштук берүүчү түтүктөр темир эриндерине коюлушу керек, сактагычтын бузулушуна жол бербөө керек.

________________________________________

¹ Кычкачтын ордуна зарыл болгон учурда универсалдуу башы бар изоляциялык таякчаларды колдонууга жол берилет.

82. Кычкачтардын изоляциялоочу бөлүгү кармагычтардан чектөөчү токтотуучу (шакекчелер) менен бөлүнүшү керек.

83. Кычкачтардын негизги өлчөмдөрү, жок эле дегенде, 3 таблицада көрсөтүлгөндой болушу керек.. Изоляциялоочу кычкачтарга жалпы техникалык талаптар тиешелүү стандарттар менен аныкталат.

84. Кычкачтын тузулушу жана салмагы алар менен бир адамдын иштөөсүнө мүмкүндүк бериши керек.

Эксплуатациялык сыноолор

85. Иштеп жаткан учурда кычкачтарды механикалык сыноолордон өткөрүлбөйт.

86. Кычкачтардын электрдик сыноолору 5-бөлүмүнүн талаптарына ылайык жүргүзүлөт. Мында жумушчу бөлүктүн (эриндеринин) жана изоляциялоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчелерге (токтоочу жайларга) орнотулган убактылуу электроддордун (кычкачтардын) ортосунда жогорулатылган чыңалуу колдонулат.

87. Кычкачтардын электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7 Тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

88. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда сактагычтарды алмаштыруу үчүн кычкачтар менен иштөөдө диэлектрик кол каптарды жана көздү жана бетти коргоочу каражаттарды колдонуу зарыл.

89. 1000 В чейин чыңалуудагы электр орнотмолорунда сактагычтарды алмаштыруу үчүн кычкачтар менен иштөөдө көздү жана бетти коргоочу каражаттар колдонулуп, кычкачтар колдун узундугунда кармалууга тийиш.

§ 9. Чыңалуу көрсөткүчтөрү

Максаты

90. Чыңалуу көрсөткүчтөрү электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуу бар же жок экендигин аныктоо үчүн арналган.

91. Чыңалууну эсептегичтерге жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандартта белгиленген.

1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрү

Иштөө принциби жана тузулушу

92. 1000 В жогору чыңалуу индикаторлорунун иштөө принциби газ разряддык индикатор лампасынын индикатор аркылуу өткөн сыйымдуулуктагы токтун жарыгына, анын жумушчу бөлүгү электрдик түзүлүштөрдүн ток өткөрүүчү бөлүктөрүнөн пайда болгон электр талаасына киргизилгендин негизинде кубатталган.

93. Көрсөткүчтөр негизги бөлүктөрдү камтышы керек: жумушчу, индикатор, изоляция, ошондой эле тутка.

94. Жумушчу бөлүк башкарылуучу ток өткөрүүчү бөлүктөрдө чыңалуунун болушуна жооп берүүчү элементтерди камтыйт.

20 кВга чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн жумушчу бөлүктөрүнүн корпустары туруктуу диэлектрдик мүнөздөмөлөрү бар электр изоляциялоочу материалдардан жасалууга тийиш. 35 кВ жана андан жогору чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн жумушчу бөлүктөрүнүн корпустары темирден жасалышы мүмкүн.

Жумушчу бөлүк башкарылуучу ток өткөрүүчү бөлүктөр менен түз байланыш үчүн учтуу электродду камтышы мүмкүн жана учтуу электродду (байланышпаган көрсөткүчтөрдү) камтыбайт.

Жумушчу бөлүк менен айкалыштырыла турган индикатордук бөлүгү жарык же айкалыштырылган (жарык жана үн) индикациянын элементтерин камтыйт. Жарык индикациясынын элементтери катары газ разряддык лампалар, жарык диоддору же башка көрсөткүчтөр колдонулушу мүмкүн. Жарык жана үн сигналдары ишенимдүү таанылышы керек. Үн сигналы фазалык чыңалууну көрсөтүүдө 1-4 кГц жыштыгына жана 2-4 Гц үзүлүү жыштыгына ээ болушу керек. Деңгээл үн сигналы үн чыгаруучу огу боюнча 1 м аралыкта жок дегенде 70 дБ болушу керек.

Жумушчу бөлүктө ошондой эле ишке жарамдуулугун өз алдынча контролдоочу орган болушу мүмкүн. Башкаруу баскычын басуу менен жүзөгө ашырылышы мүмкүн же автоматтык түрдө, мезгил-мезгили менен атайын башкаруу сигналдарын берүү менен. Ошол эле учурда жумушчу жана индикатордук бөлүктөрүнүн электр чынжырларынын ишке жарамдуулугун толук текшерүүгө мүмкүн болушу керек.

Жумушчу бөлүктөрү электр же которуштуруу диапазондорун күйгүзүү үчүн арналган коммутациялык элементтерди камтыбашы керек.

95. Көрсөткүчтөрдүн изоляциялоочу бөлүгү 54-пунктта көрсөтүлгөн материалдардан жасалышы керек.

Изоляциялоочу бөлүгү бир нече шилтемелерден турушу мүмкүн. Шилтемелерди бири-бирине туташтыруу үчүн темирден же изоляциялык материалдан жасалган бөлүктөр колдонулушу мүмкүн. Телескопиялык тушулушту колдонууга уруксат берилет, ал эми озунон- озу бүктөлүүнү жокко чыгаруу керек.

96. Туткасы изоляциялоочу бөлүгү менен бир даана болушу мүмкүн же өзүнчө шилтеме болушу мүмкүн.

97. Көрсөткүчтөрдүн тузулушу жана салмагы бир адам алар менен иштей ала тургандай болушу керек.

98. Индикатордун электр чынжыры жана тузулушу индикатордун жумушчу бөлүгүн жерге туташтырбастан анын иштөөсүн камсыз кылууга тийиш, анын ичинде чыңалуунун жоктугун текшерүүдө телескопиялык мунаралардан же 6-10 кВ аба чубалгыларынын жыгач жана темир-бетон тирөөчтөрүнөн жүргүзүлөт.

99. 1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн изоляциялоочу бөлүктөрүнүн жана туткаларынын минималдуу өлчөмдөрү 4 таблицада келтирилген.

100. Индикатордук чыңалуу (индикатор лампасынын от алдыруу чыңалуусу) же чыңалуу индикаторунун сезгичтиги - индикатордук лампанын көрүнөө туруктуу жарыгы пайда болгон минималдуу чыңалуу, электр орнотмосунун номиналдык чыңалуусунун 25% ашпоого тийиш.

Импульстук сигналы бар орнотулган электр булагы жок көрсөткүчтөр үчүн сигналдын үзүлүү жыштыгы 0,7 Гц кем эмес болгон чыңалуу индикатордук чыңалуу болуп саналат.

Импульстук сигналы бар орнотулган электр булагы бар көрсөткүчтөр үчүн индикатордук чыңалуу болуп сигналдын үзгүлтүккө учурашынын жыштыгы 1 Гц кем эмес болгон чыңалуу эсептелет.

Башка индикаторлор үчүн индикатордук чыңалуу деп өзүнчө жарык (жарык жана үн) сигналдары болгон чыңалуу эсептелет (индикатор лампасынын туруктуу жарыгы).

101. Номиналдуу фазалык чыңалуудан 90% барабар болгон чыңалуудагы ток өткөрүүчү бөлүккө тийгенден кийин биринчи сигналдын пайда болуу убактысы 1,5 с ашпоого тийиш.

102. Белгилүү бир чыңалуу үчүн индикатордун жумушчу бөлүгү 5 таблицада көрсөтүлгөн аралыкта жумушчу бөлүгүнөн аралыкта жайгашкан бирдей чыңалуудагы кошуна схемалардын таасирине жооп бербеши керек.

103. 1000 В жогору контактсыз чыңалуу индикаторлорунун (КЧИ) иштеши электр статикалык индукция принцибине негизделген, күйгүзүүчү сигналдык лампа менен жана 6-35 кВ аба линияларында, ички бөлүштүргүч түзүлүштөрүндө чыңалуунун бар же жок экендигин текшерүү үчүн арналган жана тышкы бөлүштүргүч-35 кВ учун.

104. КЧИ жумушчу бөлүктөн, заряддоочу түзүлүштөн жана 110 кВ изоляциялоочу телескоптук штангадан турат. Көрсөткүч үзгүлтүктүү жарык сигналын чыгарат, анын жыштыгы чыңалуудагы ток өткөрүүчү бөлүктөргө жакындаган сайын көбөйөт, анын ишке жарамдуулугун текшерүү үчүн орнотулган түзүлүш, кубат булагы жана заряддоочу түзүлүш менен жабдылган.

Эксплуатациялык сыноолор

104. Иштөө учурунда чыңалуу көрсөткүчтөрүнун механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

105. Чыңалуунун көрсөткүчтөрүн электрдик сыноолор изоляциялоочу бөлүгүн, жогорулатылган чыңалууну жана индикатордук чыңалууну аныктоодон, ошондой эле КЧИ, андан тышкары бириктирүүчү зымдарды изоляциялоодон, ошондой эле үнсүз жана каршы туташтыруу схемалары боюнча текшерүүдөн турат.

35 кВга чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн жумушчу бөлүгүн сыноо ушундай конструкциядагы көрсөткүчтөр үчүн жүргүзүлөт, алар менен иштөөчү бөлүгү фазадан фазага же фазадан жерге кыска туташууну пайда кылышы мүмкүн. Жумушчу бөлүктүн изоляциясын текшерүү зарылдыгы эксплуатациялоо боюнча колдонмолор менен аныкталат.

Орнотулган электр булагы бар чыңалуу өлчөгүчтөр үчүн анын абалы көзөмөлдөнүп, зарыл болгон учурда батареяларды заряддоо же алмаштыруу жүргүзүлөт.

106. Жумушчу бөлүктүн изоляциясын текшерүүдө учту электрод менен бурама туташтыргычтын ортосунда чыңалуу колдонулат. Көрсөткүчтүн индикатордук элементтерге электрдик туташтырылган буроочу туташтыргычы жок болсо, анда жумушчу бөлүктүн чегинде сыноочу түзүлүштүн зымын кошуу үчүн көмөкчү электрод орнотулат.

107. Изоляциялоочу тетикти сыноодо анын жумушчу бөлүгү менен артикулациясынын элементи (жиптүү элемент, туташтыргыч ж.б.) менен изоляциялоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчеге киргизилген убактылуу электроддун ортосунда чыңалуу берилет.

108. Газ-разряд индикатордук лампалары бар индикаторлордун индикатордук чыңалуусу жумушчу бөлүктүн изоляциясы сыналуучу схема боюнча аныкталат (104-пункт).

Башка көрсөткүчтөрдүн индикатордук чыңалуусун учту электрод менен аныктоодо ал сыноочу объекттин жогорку вольттогу чыгышына кошулат. Учкуч электродсуз көрсөткүчтөрдүн индикатордук чыңалуусун аныктоодо көрсөткүчтүн жумушчу бөлүгүнүн (башынын) четин сыноочу түзүлүштүн жогорку вольттуу чыгышына тийгизүү зарыл.

Акыркы эки учурда тең көмөкчү электрод индикаторго орнотулбайт жана сыноо комплектинин жерге туташтырылбайт.

Сыноочу түзүлүштүн чыңалуусу нөлдөн жарык сигналдары 2.4.11-пункттун талаптарына шайкеш келе баштаган мааниге чейин акырындык менен көтөрүлөт. Сыноо учурунда трансформатордун терминалдарынын бири жерге туташтырылышы керек.

109. Көрсөткүчтөрдү электрдик сыноонун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

110. Көрсөткүч менен иштөөдөн мурун, анын кызматка жарамдуулугун текшерүү керек.

Орнотулган башкаруу органы жок көрсөткүчтөрдүн иштөө жөндөмдүүлүгү жогорулатылган чыңалуунун чакан өлчөмдөгү булагы болуп саналган атайын түзүлүштөрдүн жардамы менен же көрсөткүчтүн учу электродду ачык энергия алган бөлүкчөлөргө кыскача тийгизүү менен текшерилет.

Орнотулган башкаруу блогу бар көрсөткүчтөрдүн иштөө жөндөмдүүлүгү эксплуатациялоо боюнча колдонмолорго ылайык текшерилет.

111. Чыңалуунун жоктугун текшерүүдө индикатордун жумушчу бөлүгүнүн башкарылуучу ток өткөрүүчү бөлүгү менен түз тийүү убактысы 5 тен кем эмес болушу керек (сигнал жок болгон учурда).

Чыңалуу индикаторлорунун кээ бир түрлөрү ток өтүүчү бөлүктөрдөн алыстыкта ​​чыңалуу бар экендигин билдирсе да, лампа жакындаганда күйбөсө, индикатордун жумушчу бөлүгү менен түз байланыш түзүлөөрүн эстен чыгарбоо керек. Күндүз жарыкта чырактын жарыгын жакшыраак байкоо үчүн көрсөткүчтөр көлөкө менен жабдылышы керек.

112. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда чыңалуу индикаторун диэлектрик колкап менен колдонуу керек.

УВН-10 тибиндеги чыңалуу индикаторлорун жана башка ушул сыяктуу көрсөткүчтөрдү колдонуу менен мамылардан же телемунаралардан (темир мамылардан тышкары) чыңалуунун жоктугун текшерүүдө алардын жумушчу бөлүгү 4 мм2 кесилиштеги ийкемдүү жез зым менен жерге туташтырылат, тирөөчтөрдүн жерге туташтыруу жантаймаларынын болушуна жана телемунаранын шассисинин жерге туташтырылышына карабастан. Көрсөткүчтүн жерге туташтыргыч зымын тирөөчтүн мурда бекитилген көчмө жерге туташтырууга же жерге туташтырууга жол берилет, мында чыңалуу жана жерге туташтыруунун жоктугун текшерүүдө жерге туташтыргычка жана жерге туташтырууга мүмкүн эмес.

УВНБ анын жерге туташтырылышын талап кылбайт жана чыңалуунун бар же жоктугун текшерүү процедурасы газ разряд лампасы бар көрсөткүч менен бирдей.

1000 В чейин чыңалуу көрсөткүчтөрү

Максаты, иштөө принциби жана тузулушу

113. 1000 В чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнө жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандартта белгиленген.

114. Чыңалуусу 1000 В чейинки электр орнотмолорунда көрсөткүчтөрдүн эки түрү колдонулат: эки уюлдуу, активдүү токтун агымы менен иштеген - өзгөрүлмө жана туруктуу токтун электр орнотмолору үчүн жана сыйымдуулуктагы ток менен иштеген бир уюлдуу - өзгөрмө токтун электр орнотмолору үчүн ички колдонулат.

Эки уюлдуу көрсөткүч эки корпустан турат, анда электр чынжырынын элементтери бар (резистор менен шунтталган газ разрядынын индикатордук лампасы, кошумча резисторлор жана контакт учтары), корпустар бекемделген изоляциясы бар ийкемдүү жез зым менен туташтырылган, кеминде 1 м узундугу жана төмөн температурада ийкемдүүлүгүн жоготпойт , аба линияларында жана башка электр орнотмолору үчүн 0,6 м кем эмес. Корпустарга кире турган жерлерде туташтыргыч зым амартизациялоочу втулкалар же калын изоляцияга ээ болушу керек. Иштин өлчөмдөрү стандартташтырылган эмес, алар колдонуунун ыңгайлуулугу менен аныкталат.

Эки уюлдуу көрсөткүч көрсөткүч тибиндеги түзүлүш түрүндө жасалышы мүмкүн (мисалы, ИН-92 чөнтөк вольтметри).

Эки уюлдуу көрсөткүчтүн ар бир корпусунда катуу бекитилген учту электрод болушу керек, анын изоляцияланбаган бөлүгүнүн узундугу 7мм ден ашпоого тийиш, мында учту электроддорунун изоляцияланбаган бөлүгүнүн узундугу белгиленген аба линиялары үчүн көрсөткүчтөрдү кошпогондо техникалык шарттар менен аныкталат.

Эки уюлдук көрсөткүчтөрдү колдонуу артыкчылыктуу.

115. Фазалык чыңалууга кошулганда жарылуу жана электр жаасынын жана айнек сыныктарынын натыйжасында эксплуатациялоочу персоналдын жаракат алуу коркунучуна байланыштуу чыңалуунун жоктугун текшерүү үчүн сыноо лампаларын колдонууга жол берилбейт.

116. Бир уюлдуу көрсөткүч электр изоляциялоочу материалдан жасалган бир корпуска ээ, анда көрсөткүчтүн бардык элементтери жайгашкан: - кошумча резистору бар газ разряддык индикатор лампа, учту контакт жана учундагы же капталындагы контактыга оператордун колу тийген орган. Иштин өлчөмдөрү стандартташтырылган эмес, алар колдонуунун ыңгайлуулугу менен аныкталат. Чектүү аялдамалардын бийиктиги жана бир уюлдук көрсөткүчтөрдүн изоляцияланбаган бөлүгүнүн узундугу эки уюлдуктардыкы менен бирдей.

117. 1000В чейинки индикаторлордун индикатордук (от алдыруу) чыңалуусу 50 В ашык болбошу керек. Чыңалуунун бар экендигинин көрсөткүчү баскычтуу, санариптик сигнал түрүндө берилиши мүмкүн ж.б. Жарык жана үн сигналдары үзгүлтүксүз же үзгүлтүктүү болушу мүмкүн жана ишенимдүү түрдө таанылышы керек. Импульстук сигналы бар көрсөткүчтөр үчүн индикатордук чыңалуу импульстардын ортосундагы интервал 1,0 с ашпаган чыңалуу болуп саналат.

118. 1000 В чейин чыңалуу көрсөткүчтөрү кошумча функцияларды да аткара алат: электр чынжырларынын бүтүндүгүн текшерүү, электр эсептегичтерди, картридждерди, өчүргүчтөрдү, сактагычтарды туташтырууда фазалык зымды аныктоо, туруктуу токтун чынжырларында полярдуулукту аныктоо ж.б. Ошол эле учурда индикаторлор иштөө режимдерин алмаштырууга арналган коммутациялык элементтерди камтыбашы керек.

Көрсөткүчтүн функционалдуулугун кеңейтүү чыңалуунун бар же жок экендигин аныктоо боюнча операциялардын коопсуздугун азайтпашы керек. Чыңалуу жок же бар экендигин текшерүү учурунда сигнал лампа индукцияланган чыңалуудан күйүп кетиши мүмкүн экенин эстен чыгарбоо керек.

Эксплуатациялык сыноолор

119. Иштөөдө чыңалуу көрсөткүчтөрүнун механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

1000 В чейин чыңалуу көрсөткүчтөрүн электрдик сыноолор изоляцияны сыноодон, индикатордук чыңалууну аныктоодон, жогорулатылган сыноо чыңалуусунда индикатордун иштешин текшерүүдөн, индикатордун эң жогорку жумушчу чыңалуусунда индикатор аркылуу өткөн токту текшерүүдөн турат. Зарыл болгон учурда туруктуу токтун чынжырларындагы индикатордук чыңалуу (50 Вдан жогору эмес), ошондой эле полярдуулуктун көрсөткүчүнүн тууралыгы текшерилет. Чыңалуу акырындык менен нөлдөн жогорулайт, ал эми көрсөткүчтүн эң жогорку иштөө чыңалуусунда көрсөткүчтүн мааниси жана көрсөткүч аркылуу агып жаткан токтун мааниси белгиленет, андан кийин көрсөткүч 1 мүнөткө өчүрүлөт, жогорулатылган сыноо чыңалуусунда кармалат, анын мааниси индикатордун максималдуу иштөө чыңалуусунун 10% кем эмес болушу керек.

120. Индикаторлорду сыноодо (изоляцияны сыноодон тышкары) сыноочу аппараттан чыңалуу учту электроддорунун ортосунда (биполярдык индикаторлор үчүн) же учту электрод менен корпустун учундагы же капталындагы электроддун ортосунда (бир уюлдук көрсөткүчтөр үчүн) колдонулат.

1 Сурөт. Чыңалуу индикаторунун туткаларынын жана зымдарынын изоляциясынын электр бекемдигин текшерүүнүн схемасы:

1 – текшерилген көрсөткүч; 2 - сыноо трансформатору; 3 - суу менен ванна; 4 – электрод.

121. Эки уюлдук көрсөткүчтөрдүн изоляциясын текшерүүдө эки корпус тең фольгага оролуп, туташтыргыч зым суу зымды каптап тургандай температурадагы (25 ± 15) ° C суусу бар жерге төшөлгөн ваннага түшүрүлөт. Корпустардын туткалары 8-12 мм. Сыноочу үзүлүштөн бир зым учту электроддорго, экинчиси жерге туташтырылат, фольгага туташтырылат жана сууга түшүрүлөт (диаграмма варианты - 1-сүрөт).

Бир уюлдук көрсөткүчтөр үчүн корпус чек арага чейин бүт узундугу боюнча фольга менен оролот. Корпустун аягы (каптал) бөлүгүндөгү фольга менен контакттын ортосунда 10 мм кем эмес боштук калтырылат. Сыноочу топтомдун бир зымы учту электродго, экинчиси фольгага туташтырылган.

122. Көрсөткүчтөрдү эксплуатациялык сыноолордун ченемдери жана мезгилдүүлүгү 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

123. Көрсөткүч менен иштөөнү баштоодон мурун, ачык-айкын энергия берилген ток өткөрүүчү бөлүктөргө кыскача тийю жолу менен, анын иштөө жөндөмдүүлүгүн текшерүү керек.

124. Чыңалуунун жоктугун текшерүүдө индикатордун башкарылуучу ток өткөрүүчү бөлүктөргө тике тийүү убактысы 5 с кем эмес болууга тийиш.

125. Бир уюлдуу индикаторлорду колдонууда корпустун учту (каптал) бөлүгүндөгү электрод менен оператордун колу ортосунда байланыш камсыз кылынууга тийиш. Алардын туура эмес көрсөтүлүшүнө жол бербөө үчүн диэлектрдик кол каптарды колдонууга жол берилбейт.

Эки уюлдуу чыңалуу индикаторун колдонууда экинчи контакт-учка кошулган же электр орнотмосун ток өткөрүүчү бөлүгүнө тийген учурда бир контакт-учка тийүүгө тыюу салынат.

§ 10. Жекече чыңалуу көрсөткүчтөрү

Максаты, иштөө принциби жана тузулушу

126. Жеке чыңалуу сигнализациясы эки түрдүү болот:

- персоналга коркунучтуу аралыкта чыңалуу астында ток өткөрүүчү бөлүктөрдүн жакындашын эскертүү үчүн арналган автоматтык сигнал берүүчү түзүлүштөр;

- электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун болушуна алдын ала (болжолдуу) баа берүү үчүн арналган автоматтык эмес сигнал берүүчү приборлор.

127. Сигнал берүүчү приборлор – мейкиндиктин берилген чекитинде электр талаасынын чыңалуусуна жооп кылган, жарык, үн же титирөө сигналдарын берүүчү жана электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун жоктугун аныктоого арналбаган кичинекей өлчөмдөгү өтө сезгич түзүлүш, бул үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрүн гана колдонууга болот.

128. Автоматтык сигнал берүүчү приборлордун иштеши персоналдын аракетине карабастан ишке ашырылат. Мындай сигнал берүүчү приборлор 6-10 кВ аба линияларында иштегенде көмөкчү коргоочу курал катары колдонулат. Алар шлемдерге бекитилет, аларды ишке киргизүү (даярдыкка келтирүү) автоматтык түрдө, каскага орнотуу учурунда, ал эми өчүрүү - шлемден алынганда жүргүзүлөт.

Автоматтык сигнал берүүчү приборлор 2 мден аз коркунучтуу аралыкка жандуу аба линияларына жакындап келе жаткандыгы жөнүндө үн сигналы менен жумушчуга эскертет. Мында алардын сезгичтиги оператордун линиясына жакындаганда гана чыңалуунун бар экендиги жөнүндө сигнал бере тургандай болууга тийиш аба линиялары (аба линиялардын тирөөчтөрүнө чыгууда) жана оператор жерде болгон учурда сигнал берген эмес.

129. Электр орнотмолорун ток өткөрүүчү бөлүктөрүндө алар менен оператордун ортосундагы коопсузунан бир кыйла ашкан аралыкта чыңалуунун болушуна алдын ала баа берүү үчүн автоматтык эмес сигнал берүүчү түзүлүштөрдү эксплуатациялоо кызматкердин талабы боюнча жүргүзүлөт.

130. Сигнал берүүчү түзүлүш өзүнүн иштөө жөндөмдүүлүгүн башкаруу органын камтышы мүмкүн. Башкаруу баскычын басуу менен жүзөгө ашырылышы мүмкүн же мезгил-мезгили менен атайын башкаруу сигналдарын берүү менен автоматтык болушу мүмкүн. Мында сигнал берүүчү түзүлүштүн электр схемаларынын ишке жарамдуулугун толук текшерүүгө мүмкүн болушу керек.

Эксплуатациялык сыноолор

131. Сигнал берүүчү түзүлүштөрдү сыноонун ченемдери, ыкмалары жана жыштыгы эксплуатациялоо боюнча колдонмолордо келтирилген.

Пайдалануу шарттары

132. Сигнал берүүчү приборду колдонуудан мурун анын жакшы абалда экенине ынануу керек. Кызматка жарамдуулугун текшерүү ыкмасы эксплуатациялоо боюнча нускамаларда келтирилген.

133. Сигнал берүүчү приборлорду чыңалуунун болушу үчүн колдонууда сигнал берүүчү түзүлүштөн сигналдын аба линиясындагы чыңалуунун жоктугу чыңалуунун жоктугунун милдеттүү белгиси болуп санала тургандыгын эстен чыгарбоо керек. Бирок чыңалуу сигналы персонал иштеген аймакта жайгашкан жогорку чыңалуу классындагы (индукцияланган чыңалуу) ажыратылбаган аба линияларынын зымдарынын электр талаасынан келип чыгышы мүмкүн болсо да, бардык учурларда коркунуч сигналы катары кабыл алынышы керек. Демек, сигнал берүүчү приборлорду колдонуу чыңалуу көрсөткүчтөрү боюнча чыңалуунун жоктугун милдеттүү текшерүүнү жокко чыгарбайт.

134. Кооптуу сигнал капыстан пайда болгон учурда персонал ишти токтоосуз токтотууга, кооптуу аймактан чыгып кетүүгө (мисалы, аба линиясынын таянычынан түшүүгө) жана сигналдын келип чыгуу себептери такталганга чейин ишти улантпоого тийиш.

§ 11. Стационарлык чыналуу көрсөткүчтөрү

Максаты, иштөө принциби жана тузулушу

135. Стационардык чыңалуу сигнал берүүчү приборлор персоналга электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун бар экендиги жөнүндө эскертүү үчүн арналган.

Сигнал берүүчү приборлор электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун жоктугун аныктоого арналбаган.

136. Сигнал берүүчү түзүлүштөр түздөн-түз электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүнө да, тузулуш элементтерге да орнотулушу мүмкүн, (тосмолорду, бөлүштүрүүчү түзүлүштөрдүн кабиналарынын эшиктерин ж.б.). Акыркы учурда сигнал берүүчү түзүлүштөр ишке жарамдуулугун башкаруу органына ээ болушу керек.

137. Сигнал берүүчү приборлор ток өткөрүүчү бөлүктөрдө чыңалуу болгондо жарык жана (же) үн сигналын берүүгө тийиш, ал эми үн сигналы персонал тогу өтүүчү бөлүктөргө жаңылыштык менен кирүүгө аракет кылганда гана берилиши керек (мисалы, болуктун же камеранын эшиги).

Эксплуатациялык сыноолор

138. Сигналдык түзүлүштөрдү сыноонун ченемдери, ыкмалары жана жыштыгы эксплуатациялоо боюнча колдонмолордо келтирилген.

Сигналдык түзүлүштөрдүн ишке жарамдуулугун көзөмөлдөөнүн жыштыгы жергиликтүү ченемдик укуктук актылар менен жөнгө салынышы мүмкүн.

Пайдалануу шарттары

139. Сигнал берүүчү приборлорду колдонуу эрежелери эксплуатациялоо боюнча колдонмолордо жазылган.

140. Электр орнотмолорунда сигнал берүүчү приборлор бар болсо, сигналдын жоктугу чыңалуу жетишсиздигинин милдеттүү белгиси эмес экенин эстен чыгарбоо керек. Демек, сигнал берүүчү приборлорду колдонуу чыңалуу көрсөткүчтөрүн милдеттүү түрдө колдонууну жокко чыгарбайт. Ошол эле учурда чыңалуу бар экендиги жөнүндө сигнал бардык учурларда бул электр орнотмосунда иштөөгө тыюу салынган сигнал катары кабыл алынууга тийиш.

§ 12. Фазалардын дал келүүсүн текшерүү

            үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү

(фазалуу үчүн чыналуу көрсөткүчтөрү)

 Максаты, иштөө принциби жана тузулушу

141. Фазалоо үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү (ФЧК) 6-110 кВ аба линияларын, кабелдерин жана трансформаторлорун фазалаштыруу (фазалардын дал келүүсүн текшерүү) үчүн арналган жана изоляцияланган ийкемдүү жогорку чыңалуудагы зым менен туташтырылган изоляциялоочу түтүктөрдөн жасалган эки ажыратылуучу корпус электр схемасы газ разряд индикатордук лампадан, конденсаторлордон, резисторлордон жана кошумча ысыкка туруктуу каршылыгы бар түтүктөрдөн чогултулган.

142. Көрсөткүчтөр башкарылуучу фазалардын геометриялык (вектордук) чыңалуу айырмасы үчүн кыскача күйгүзүлгөн эки уюлдуу түзүлүштөр. Эгерде бул чыңалуулардын фазалары дал келбесе (белгилүү бир бурчка бөлүнсө), көрсөткүч тиешелүү жарык (жана үн) сигналын берет.

143. ФЧКнын тузулушу электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү жана жерге төшөлгөн бөлүктөрү менен бир убакта тийүү менен бузулуу жана жарылып кетүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарышы керек. Жумушчу жана изоляциялоочу бөлүктөрү алынышы мүмкүн, сайылуу элементтердин жардамы менен туташтырылат, ал эми контакт электроддор орнотулган жердеги жумушчу бөлүктөрдө бурамалуу элементтер болбошу керек.

Корпустар алынуучу жана бир даана болушу мүмкүн. Корпустар жумушчу, изоляциялоочу бөлүктөрдөн жана туткалардан турат. Жумушчу бөлүктөрдө учту электроддор, башкарылуучу чекиттердин ортосундагы чыңалууга жооп берүүчү түйүндөр жана индикация элементтери бар.

144. Ийкемдүү жогорку чыңалуудагы зымды камтыбаган башка тузулуштордун иштөө принциби, ошондой эле аларды сыноо ыкмасы жана колдонуу эрежелери эксплуатациялоо боюнча колдонмолордо келтирилген.

Эксплуатациялык сыноолор

145. Эксплуатациялоо учурунда көрсөткүчтөрдүн механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

146. Көрсөткүчтөрдү электрдик сыноодо жумушчу, изоляциялоочу тетиктердин жана бириктирүүчү зымдын изоляциясынын электр бекемдиги, ошондой эле үнсүз жана каршы туташтыруу схемалары боюнча текшерилет.

147. Жумушчу бөлүктүн изоляциясын текшерүүдө учту электрод менен бурама кошулуучу элементтин ортосунда чыңалуу колдонулат. Көрсөткүчтүн бурама туташтыргычы жок болсо, анда сыноочу түзүлүштүн зымын кошуу үчүн көмөкчү электрод жумушчу бөлүктүн чегине орнотулат.

148. Изоляциялоочу тетикти сыноодо анын жумушчу бөлүгү менен артикулациясынын элементи (бурама элемент, туташтыргыч ж.б.) менен изоляциялоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчеге киргизилген убактылуу электроддун ортосунда чыңалуу берилет.

149. ФЧК ийкемдүү зымды 20 кВга чейинки чыңалууга сыноодо ал 15 градустан 35 градуска чейинки температурадагы суу ваннасына чөмүлдүрүлөт, мында зымдын бүтүүчү жери менен суунун деңгээлинин ортосундагы аралык 60тан 70 мм диапазондо болот. Чыңалуу жумушчу бөлүктүн жана ваннанын капталынан туташтыргыч зым токтотулган жерге орнотулган убактылуу электроддун ортосунда берилет. 35-110 кВ чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн ийкемдүү зымы индикатордон өзүнчө ушундай ыкма менен текшерилет. Бул учурда зымдын учу менен суунун деңгээлинин ортосундагы аралык 160-180 мм болушу керек. Чыңалуу темир зым тиштери менен ванна корпусунун ортосунда колдонулат.

150. ФЧК индикаторун текшерүүдө алмаштыруу схемасы боюнча эки учту контакттары тең сыноочу объекттин жогорку вольттогу терминалына, экинчиси анын жерге туташтырылган терминалына (2.2а-сүрөт), ал эми карама-каршы туташтырууну текшерүүдө бири учту контакттары сыноо объектинин жогорку вольттуу терминалына туташтырылган, ал эми экинчиси анын жерге туташтырылган терминалына (сүр. 2б). Коммутациялык схемага жараша ФЧК көрсөткүчүнүн чыңалуусу 6-таблицада келтирилген.

2. Сурөт Үнсүз (а) жана эсептегич (б) схемасы боюнча фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу индикаторун сыноонун негизги схемалары:

1 - сыноо трансформатору; 2 – чыңалуу көрсөткүчү

Сыноо учурунда чыңалуу нөлдөн так сигналдар пайда болгонго чейин акырындык менен көтөрүлөт. Электр орнотмолорунун номиналдык чыңалууларына жараша эки сыноо чынжырлары үчүн чыңалуунун нормаланган маанилери 6 таблицада келтирилген.

151. Көрсөткүчтөрдүн электрдик сыноолорунун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

152. Көрсөткүчтөр менен иштөөдө милдеттүү турдо диэлектрик кол каптарды колдонуу керек.

153. ФЧКнын иштеши ал эки уюлдуу электр орнотмосуна туташтырылганда гана камсыз кылынат. ФЧКнын ишке жарамдуулугу иш ордунда көрсөткүчтү жерге жана фазага же эки фазага кошуу менен текшерилет. Мында ачык жарык (жана үн) сигналдары болушу керек.

154. Башкарылуучу ток өткөрүүчү бөлүктөрдөгү чыңалуунун фазалары дал келсе, индикатор сигналдарды бербейт.

ФЧКны иштетүү тартиби нускама боюнча аныкталат. Этаптоо учурунда фазалоо жүргүзүлүп жаткан аппараттын (электр орнотмосунун) өзүнөн-өзү же жаңылыш күйгүзүлүшүнө жол бербөө үчүн чаралар көрүлүүгө тийиш.

§ 13. Электр өлчөгөн кычкачтар

Максаты жана тузулушу

155. Кычкачтар чыңалуусу 10 кВ чейин болгон электр чынжырларындагы токту, ошондой эле чынжырлардын бүтүндүгүн бузбастан 1 кВга чейинки электр орнотмолорундагы токтун чыңалуусун жана кубаттуулугун өлчөө үчүн арналган.

156. Кычкачтар – ажыратылуучу магниттик чынжырлуу ток трансформатору, анын биринчи оромосу ченелүүчү ток менен өткөргүч, ал эми экинчи оромосу өлчөөчү түзүлүшкө, көрсөткүчкө же цифрага жабылат.

157. 1000 В жогору электр орнотмолору үчүн кычкачтар жумушчу, изоляциялоочу бөлүктөн жана туткадан турат.

Жумушчу бөлүгү ажыратылуучу магниттик чынжырдан, оромодон жана электр изоляциялоочу корпуста жасалган алынуучу же орнотулган өлчөөчү түзүлүштөн турат.

Изоляциялоочу бөлүгүнүн минималдуу узундугу 380 мм, туткалары 130 мм, алар электр изоляциялоочу материалдан жасалган.

158. 1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн кычкачтар жумушчу бөлүктөн (ажыралып туруучу магниттик чынжырдан, орогучтан жана орнотулган өлчөөчү аспаптан) жана ошол эле учурда токтотуучу жана туткасы бар изоляциялоочу бөлүк болуп саналган корпустан турат.

Эксплуатациялык сыноолор

159. Кычкачтардын изоляциясын сыноодо магниттик чынжыр менен убактылуу электроддордун ортосунда изоляциялоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчелерге (1000 В жогору кычкачтар үчүн) же тутканын түбүнө (1000 В чейин кыскычтар үчүн) чыңалуу берилет.

160. Кычкачтарды электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

161. 1000 В жогору кычкачтар менен иштөө үчүн диэлектрик колкапта жана бетти коргоо куралдар болушу керек.

162. Өлчөө учурунда кычкачтар салмакта кармалууга тийиш, көрсөткүчтөрдү окуу үчүн аппараттарга эңкейүүгө жол берилбейт.

163. 1000 В жогору электр орнотмолорунда кычкачтар менен иштөөдө алыскы түзүлүштөрдү колдонууга, ошондой эле ток өткөрүүчү бөлүктөрдөн кычкачтарды албай туруп өлчөө чектерин которууга жол берилбейт.

164. Аба линиясынын таянычында турган маалда 1000 В чейинки кычкачтар менен иштөөгө жол берилбейт, эгерде кычкачтар бул үчүн атайын иштелип чыкпаса.

165. Кычкачтар менен өлчөө шинанын бөлүкторундо гана жүргүзүлүшү мүмкүн, алардын тузулушу, ошондой эле ар кандай фазалардын ток өткөрүүчү бөлүктөрүнүн ортосундагы жана фазалар менен жерге төшөлгөн бөлүктөрүнүн ортосундагы аралык фазалардын ортосунда же жерге электрдик бузулуу мүмкүнчүлүгүн кычкачтардын жумушчу бөлүгүнүн эсебинен изоляциялык аралыктардын кыскарышын жокко чыгарат.

§ 14. Кабелди алыстан теше турган аппараттар

Максаты жана тузулушу

166. Кабелди тешип өтүүчү приборлор диаметри боюнча кабелди тешип, анын өзөктөрүн (ар түрдүү фазалардын бардык өзөктөрүн бири-бирине кыска кылып) жер менен ишенимдүү электрдик байланышты камсыз кылуу жолу менен кесүү алдында оңдолгон кабельде чыңалуунун жоктугун текшерүү үчүн арналган.

167. Приборлорго жумушчу орган (кесүүчү же бычуучу элемент), жерге туташтыргыч түзүлүш, изоляциялоочу бөлүк (стержень), сигналдык блок, ошондой эле жумушчу органды кыймылга келтирүүчү түйүндөр (привод) (гидравликалык же электр жетеги бар редуктор).

 Жерге туташтыруучу түзүлүш жерге туташтыруучу өткөргүч жана кычкачтар (кыскычтар) бар жерге туташтыргычтан турат.

168. Аппараттын тузулушу анын тешип жаткан кабельге ишенимдүү бекитилишин камсыз кылууга жана кесүүчү (шайкыч) элементтин огун кабелдин диаметри боюнча автоматтык түрдө багыттоого тийиш. Кабель кесүүчү приборлорду тешүү аппараты катары колдонсо болот.

Аппараттын изоляциялоочу бөлүгүнүн узундугу 700 мм кем эмес болушу керек. Жүргүзүүчү шнурдун (туташтыргыч кабелдин) узундугу 10 м ден кем эмес, жерге туташтыргыч зымдын кесилиши 25 мм2 кем эмес болушу керек.

169. Пиротехникалык каражаттардын жапкычы толук жабылбаган учурда атууну болтурбоочу кулпу менен камсыз болушу керек.

170. Аппараттардын конкреттүү параметрлери, аларды сыноонун методологиясы, мөөнөттөрү жана стандарттары техникалык шарттар менен жөнгө салынат жана бул түзүлүштөрдү пайдалануу боюнча колдонмолордо келтирилет.

Эксплуатациялык сыноолордо аппараттын иштөө жөндөмдүүлүгү AAШВ 3*240 турундогу кабелдин үлгүсүн тешүү жолу менен текшерилет, ал эми механикалык турдогу тешилүүчү приборлордо мындан тышкары кыймылдаткыч курга келтирилген күч өлчөнөт. Приборлордун изоляциялоочу бөлүктөрү (изоляциялоочу штанга же гидравликалык же электр жетегинин изоляциялоочу салмасы) 5 мүнөткө 40 кВ жогорулатылган чыңалуу менен сыналат, мында сыноо чыңалуусу өзөктүн изоляциялоочу бөлүгүнө же электр жетегинин темир фланеци (жогорку басымдагы электр изоляциялоочу гильза) жана атайын клеммаларга бекитилет.

Пайдалануу шарттары

171. Кабелди атайын окуудан өткөн эки кызматкер тешет, алардын бири жетекчи болуп саналат.

Кабельди тешүү (кесүү) үчүн түзүлүш кабелди диаметри 180ден ашпаган кыймылда тешип өтүшү керек, ал эми максималдуу күч 29,4 Н ашпоого тийиш. Алыскы тешуу аппараты кабелди 5 мүнөттөн ашык эмес тешиши керек. Пиротехникалык каражат кабелди бир ок менен тешип өтүшү керек.

172. Кабельди тешип жатканда сөзсүз түрдө диэлектрик кол каптарды жана көздү жана бетти коргоочу каражаттарды колдонуу керек. Мында функцияны аткаруучу персонал тешилген кабельден мүмкүн болгон максималдуу аралыкта изоляциялоочу негиздин үстүндө (траншеянын үстүндө) турушу керек.

173. Ар кандай турдогу приборлор менен иштөөдө коопсуздуктун конкреттүү чаралары, алар менен иштөөнүн өзгөчөлүктөрү, ошондой эле техникалык тейлөө эрежелери эксплуатациялоо колдонмолорунда келтирилген.

Пиротехникалык каражат менен иштөөдө орнотуу жана атайын курулуш иштерин жүргүзүүдө ок куралдарын коопсуз колдонуу боюнча колдонуудагы нускаманын талаптары аткарылууга тийиш.

§ 15. Диэлектрикалык кол каптар

Максаты жана жалпы талаптары

174. Колкаптар жумушчуну электр тогунан коргоого арналган. Алар 1000 В чейинки электр орнотмолорунда негизги изоляциялоочу электр коргоочу каражат катары, ал эми 1000 В жогору электр орнотмолорунда - кошумча колдонулат.

175. Электр орнотмолорунда диэлектрдик резинадан жасалган, тигишсиз же тигиштери бар (каучуктан тешүү жолу менен жасалган), беш бармактуу же эки манжалуу мээлейлер колдонулушу мүмкүн.

Электр орнотмолорунда коргоочу касиеттери Эв (1000В жогору чыңалуудагы электр тогунан коргоо үчүн) жана Эн (1000В чейин чыңалуудагы электр тогунан коргоо үчүн) же эл аралык стандарттарга ылайык 0 жана 1-класстагы кол каптарды гана колдонууга уруксат берилет.

176. Колкаптын узундугу 350 мм кем эмес болушу керек.

Диэлектрикалык мээлейлердин өлчөмү суук мезгилде иштегенде колду төмөнкү температурадан коргоо үчүн алардын астына трикотаж мээлейлерди кийүүгө мүмкүндүк бериши керек. Колкаптын ылдыйкы четин бойлото туурасы аларды тыш кийимдин жеңдерине тартууга мүмкүндүк бериши керек.

Эсплуатациялоочу сыноолор

177. Эксплуатациялоо учурунда кол каптардын электрдик сыноолору жүргүзүлөт. Кол каптар (25±15)°С температурадагы суу ваннасына салынат. Кол капка да суу куюлат. Колкаптын сыртындагы жана ичиндеги суунун деңгээли алардын үстүнкү четтеринен 45-55 мм төмөн болушу керек, ал кургак болушу керек.

Сыноочу чыңалуу ваннанын корпусу менен колкаптын ичиндеги сууга түшүрүлгөн электроддун ортосунда жүргүзүлөт. Бир эле учурда бир нече колкапты сынап көрүүгө болот, бирок ар бир текшерилген колкаптан өткөн токтун маанисин көзөмөлдөө мүмкүнчүлүгү болушу керек. Сыноо орнотуу схемасынын варианты 3-сүрөттө көрсөтүлгөн.

Сурот 3. Диэлектрикалык кол каптарды, голочторду сыноонун негизги схемасы:

1 - сыноо трансформатору; 2 - байланыштарды алмаштыруу; 3 - шунттук каршылык (15-20 кОм); 4 - газ чыгаруучу лампа; 5 - дроссель; 6 - миллиамперметр; 7 - камоочу; 8 - суу менен ванна.

178. Колкаптар тешилгенде (миллиамперметрдин жебесинин кескин термелүүсү болгондо) же текшерилүүчү буюм аркылуу өткөн ток нормадан ашкан учурда четке кагылат. Кол каптардын электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

179. Сыноонун аягында колкаптар кургатылат.

Пайдалануу шарттары

180. Колдонуудан мурун колкаптарды текшерип, механикалык бузулуулардын, булгануунун жана нымдуулуктун жоктугуна көңүл буруп, ошондой эле кол каптарды манжаларга буруп, тешиктердин бар-жоктугун текшерүү керек.

181. Кол кап менен иштөөдө алардын четтерин кысып коюуга болбойт. Механикалык бузулуулардан коргоо үчүн колкаптын үстүнө булгаары же брезент колкаптарды кийүүгө уруксат берилет.

182. Колдонулуп жаткан мээлейлер мезгил-мезгили менен, зарыл болсо, сода же самындуу суу менен жууп, андан кийин кургатуу керек.

§ 16. Атайын диэлектрикалык бут кийим

Максаты жана жалпы талаптары

183. Атайын диэлектрикалык бут кийимдер (гөлөчтөр, өтүктөр, анын ичинде тропикалык варианттагы өтүктөр) жабык шартта, ал эми жаан-чачын болбогондо - ачык электр орнотмолорунда иштөөдө кошумча электрдик коргоочу каражат болуп саналат. Диэлектрикалык бут кийимдер жумушчуларды чыңалуудан коргойт.

184. Электр орнотмолорунда мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык жасалган диэлектрдикалык өтүктөр жана гөлөчтөр колдонулат.

185. Гөлөчтөр чыңалуусу 1000 В чейин электр орнотмолорунда (Эн белгиси менен), өтүктөрдө (Эв белгиси менен) - бардык чыңалууларда колдонулат.

186. Диэлектрикалык бут кийимдер башка резина бут кийимдерден түсү боюнча айырмаланып турушу керек.

187. Гөлөчтөр жана өтүктөр резина үстүнкү, резина гофрленген таманынан, текстилдик батек жана ички бекемдоочу бөлүктөрүнөн турушу керек. Формалуу отукторду батексиз чыгарууга болот.

Бут кийимдердин буктолгучтору болушу керек.

Отуктун бийиктиги 160 мм кем эмес болушу керек.

188. Диэлектрикалык бут кийимдерде бөтөн кошулмалар, каптал бөлүктөрүнүн ажыратуулары, ички бөлүктөрүнүн ажыратуулары, тамандагы батектердин боштугу, батектердин учтарынын бузулушу, күкүрттүү көрүнүшү болбошу керек.

Эксплуатациялык сыноолор

189. Эксплуатациялоодо гөлөчтөр жана өтүктөр 2.10.4-бөлуктө сүрөттөлгөн ыкма боюнча сыналат. Сыноодо горизонталдуу орнотулган буюмдардын сыртында да, ичинде да суунун деңгээли гөлөчтун капталдарынан 15-25 мм төмөн жана өтүктүн түшүрүлгөн капталдарынын четинен 45-55 мм төмөн болушу керек.

190. Диэлектрдикалык гөлөчту жана өтүктөрдү электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

191. Электр орнотмолору бир нече өлчөмдөгү диэлектрикалык бут кийимдер менен жабдылууга тийиш.

192. Колдонуунун алдында гөлөчторду жана өтүктөрдү мүмкүн болгон кемчиликтерди (беттик тетиктердин же батектеринин ажыратуулусу, бөтөн катуу кошулмалардын болушу ж.б.) аныктоо үчүн текшерүү керек.

§ 17. Диэлектрикалик резина килемдер жана изоляциялоочу катмарлар

Максаты жана жалпы талаптары

193. Диэлектрикалык резина килемдери жана изоляциялоочу тосмолор 1000 В чейин жана андан жогору электр орнотмолорунда кошумча электр коргоо каражаттары катары колдонулат.

Килемдер,нымдуу бөлмөлөрдон тышкары, жабык электр орнотмолорунда, ошондой эле кургак аба ырайында ачык электр орнотмолорунда колдонулат.

Тосмолор нымдуу жана булганган бөлмөлөрдө колдонулат.

194. Килемдер мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык төмөнкү экитоптун максатына жана иштөө шарттарына жараша жасалат:

1-топ - 15тен +450 Ска чейинки температурада иштөө үчүн шарттуу конструкция.

жана 2-топ - -50дөн +80 0Ска чейинки температурада иштөөгө туруктуу май жана бензин.

195. Килемдердин калыңдыгы 6 ± 1 мм, узундугу 500дөн 8000 ммге чейин, туурасы 500дөн 1200 ммге чейин жасалат.

196. Килемдердин алдыңкы бети гофрленген жана бир түстө болушу керек.

197. Изоляциялык тосмо– бийиктиги кеминде 70 мм болгон таяныч изоляторлоруна бекитилген пол.

198. Колдоо изоляторлору атайын CH-6тирөөчтөрү үчүн болуп саналат. Изолятор катары айнектен, полиамидден же ушул сыяктуу изоляциялоочу материалдардан жасалган профилдик мамыларды колдонууга жол берилет. Полиэтиленден стеллаждарды жасоого жол берилбейт.

199. Өлчөмү 500 × 500 мм кем эмес полду түйүндөрү жана жантайуусу жок, жакшы кургатылган жыгач тактайлардан жасоо керек. Тактайлардын ортосундагы боштуктар 10-30 мм болушу керек, анткени катуу тошолгон полдор изоляторлордун кокусунан маневрлери жок экендигин текшерүүнү кыйындатат. Тактайларды темирбекиткичтерди колдонбостон туташтыруукерек. Полду бардык тараптан сырдоо керек. Синтетикалык материалдардан пол жасоого жол берилет.

200. Тосмолоркүчтүү жана туруктуу болушу керек. Алынма изоляторлорду колдонууда аларды полго туташтыруу полдун тайып кетүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоого тийиш. Тосмолордуноодарылып кетүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоо үчүн полдун четтери изоляторлордун таяныч бетинен сыртка чыкпоого тийиш.

Колодону эрежелери

201. Эксплуатацияда килемдер жана тосмолортекшерилбейт. Алар 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилип турат (1.4.3-б.), ошондой эле дароо колдонуу алдында. Колдонуунун алдында килемдер жана тосмолор кирден тазаланууга, кургатууга жана кемчиликтерди текшерүүгө тийиш. Эгерде механикалык кемчиликтер табылса, килемдер колдонуудан алынып, жаңысына алмаштырылат, ал эми тосмолороңдоого жөнөтүлөт.

Оңдоодон кийинтосмолор кабыл алуу сыноосунун стандарттарына ылайык сыноодон өтүшү керек. Электр изоляциялоочу тосмолордун колдоочу изоляторлору өзүнчө же тошолгон пол менен бирге сыналышы мүмкүн. Акыркы учурда бардык изоляторлордун темир капкактары, ошондой эле изоляторлордун бардык негиздери бири-бири менен электрдик байланышта. Сыноодогу чыңалуу изоляторлордун капкактарына жана түптөрүнө колдонулат. Эгерде сыноолордун жүрүшүндө изоляторлордун бетинде жылма разряддар же кабатталуулар пайда болсо, алар четке кагылат жана өзгөртүлөт, сыноолордон өткөндөргө сыноо штампы коюлат.

202. Терс температурада кампада сакталгандан кийин килемдерди колдонуудан мурун 24 сааттан кем эмес (20±5)°С температурада таңгактоо керек.

§ 18. Коргоочу түзмөктөр (калкандар, тосмолор)

Максаты жана тузулушу

203. Калкандар (тосмолор) жумушчулардын жол берилгис аралыкка кокусунан жакындоо мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруучучыңалуудагы ток өткөрүүчү бөлүктөрдү убактылуу тосуу үчүн колдонулат.

204. Калкандар кургаткыч май менен сиңирилген кургак жыгачтан жасалышы жанатемирбекиткичтерин колдонбостон, түссүз лакменен сырдалган, же башка бышык электр изоляциялоочу материалдардан болушу керек.

205. Калкандардын үстү катуу болушу мүмкүн (жумушчуларды чыңалуу астындагы ток өткөрүүчү бөлүктөрдүн кокусунан жакындашынан коргоо үчүн) же торлуу (клеткалардын, камералардын, өтмөктөрдүн ж.б. кире бериштерин коргоо үчүн).

206. Калкандын конструкциясы анын деформациясын жана оодарылышын эске албаганда, бекем жана туруктуу болууга тийиш.

207. Калкандынсалмагы аны бир адам көтөрүүгө мүмкүнчүлүк бериши керек.

208. Калкандын бийиктиги 1,7 мден кемэмес, алэми ылдыйкы четинен полго чейинки аралык 100 ммден ашпашы керек.

209. Эскертүү плакаттары «ТОКТОТ! Чыңалуу» же тиешелүү жазуулар жазылат.

Колдонуэрежелери

210. Калкандар иштөөдө сыналбайт. Алар 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилип турат (36-б.), ошондой эле дароо колдонуу алдында сыналат.

Текшерүү учурунда тетиктердин туташтыруунун бекемдигин, алардын туруктуулугун жана калкандарды орнотууга же бекитүүгө арналган тетиктердин бекемдигин, плакаттардын жана коопсуздукбелгилеринин болушун текшерүүзарыл.

211. Жумуш ордун курчап турган калкандарды орнотууда чыңалуудагы ток өткөрүүчү бөлүктөргө чейинки аралыктар "Эмгекти коргоонун тармактар ​​аралык эрежелерине (Электр орнотмолорун эксплуатациялоонун коопсуздук эрежелерине") ылайык сакталууга тийиш (калкандардынэлектр өткөргүч бөлүктөрүчыңалууменен тийүүсүнө жол берилбейт.) 6-10 кВ электр орнотмолорунда бул аралык зарыл болгон учурда 0,35 м чейин азайтылышы мүмкүн.

212. Калкандар бекем орнотулушу керек, бирок алар персоналдын кооптуу жагдайда жайдан чыгып кетишине тоскоол болбошу керек.

213. Жумуш орундарын даярдоодо орнотулган калкандардыжумуш аяктаганга чейин алып салууга же кайра иретке келтирүүгө жол берилбейт.

§ 19. Изоляциялык катмарлар

Максаты жанатузулушу

214. Катмарлар20 кВ чейин электр орнотмолорунда иш ордун калкандар менен коргоого мүмкүн болбогон учурларда ток өткөрүүчү бөлүктөргө кокустан тийип калбоо үчүн колдонулат. 1000 В чейинки электр орнотмолорунда бычак өчүргүчтөрдү жаңылыш күйгүзүүнүн алдын алуу үчүн каптамалар да колдонулат.

215. Каптамалар бышык электр изоляциялоочу материалдан жасалышы керек.

216. Каптамалардын тузулушужана өлчөмдөрү ток өткөрүүчү бөлүктөрүн толугу менен жабууга мүмкүндүкбериши керек.

217. 1000 В жогору электрорнотмолорунда катуу электр изоляциялоочу материалдан (айнектин, гетинакс ж. б.) жасалган катуу каптамалар гана колдонулат.

1000 В чейинки электр орнотмолорунда иштөө учурунда ток өткөрүүчү тетиктерди жабуу үчүн калыңдыгы 5 мм кем эмес диэлектрдик резинадан жасалган ийкемдүүкаптамалардыколдонууга болот.

Эксплуатациялык сыноолор

218. Иштеп жаткан изоляциялыккаптамалардын механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

219. 1000 В жогору электр орнотмолору үчүн катуу каптаманын электр бекемдигин текшерүүдө ал эки пластиналык электроддун ортосуна жайгаштырылат, анын четтери каптаманын четтерине 45-55 мм жетпеши керек, андан кийин ар бир жагында - электроддор, алардын ортосундагы аралык ажыраткычтын тирөөчтөрүнүн ортосундагы тиешелүү чыңалууга чейинки аралыктан ашпоого тийиш.

220. 1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн ийкемдүү каптамалардын электр бекемдигин текшерүүдө ал эки пластиналык электроддун ортосуна коюлат, анын четтерикаптамалардын четтерине 10-20 мм жетпеши керек. Каптаманын гофрленген бети (эгерде гофр бар болсо) нымдуу болушу керек. Бул учурда, катмарлараркылуу агып жаткан токтун маанисин көзөмөлдөө керек.

1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн катуу капкактар ушуга окшош процедура боюнча, бирок капкак аркылуу агып жаткан токтун көлөмүн көзөмөлдөөсүз текшерилет.

221. Каптамаларды электрдик сыноонун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

222. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолордун ток өткөрүүчү бөлүктөрүнө каптамаларды орнотуу жана аларды алып салуу диэлектрдик колкаптарды жана изоляциялоочу штангаларды же кычкачтарды колдонуу менен экижумушчу тарабынан жүргүзүлүүгө тийиш.

1000 В чейинки электр орнотмолорунда каптамаларды орнотуу жана алып салуу диэлектрдик кол каптарды колдонуу менен бир жумушчу тарабынан жүргүзүлүшү мүмкүн.

223. Иштеп жаткан учурда 6 айда бир жолудан кем эмес каптамалар текшерилет (36-пункт) жана нымдуулуктан жана булгануудан, ошондой эле лак менен жабууну бузуудан, жаракалардын, жыртыктардын жана жаракалардын пайда болушунан коргойт. Эгерде механикалык бузулулар табылса, каптамалар иштен чыгарылып, жаңысына алмаштырылат.

Колдонуудан мурун, каптамалар булгануудан тазаланып, жаракалар, жыртыктар жана башка бузулуулар текшерилет.

§ 20. 1000 в дан жогорку чыналуудагы изоляциялочу капкактар

Максаты жана тузулушу

224. Капкактар 10 кВга чейинки электр орнотмолорунда колдонууга арналган, алардын тузулушу электр коопсуздугунун шарттарына ылайык оңдоодо, сыноодо жана бузулган жерди аныктоодо көчмө жерге туташтырууну колдонуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарат.

225. Капкактар эки түргө бөлүнөт:

- ажыратылган кабелдердин өткөргүчтөрүнө орнотуу үчүн;

- фазалардын вертикалдуу жайгашуусу бар агрегаттардагы бир уюлдуу ажыраткычтардын ажыратылган бычактарына, ошондой эле кадимки конфигурациядагы бир уюлдуу жана үч уюлдуу ажыраткычтарга орнотуу үчүн.

226. Капкактардын тузулушу аларды кабелди көзөкчөлөргө ишенимдүү бекитүүгө, ошондой эле бычактарга ажыраткычтарды эркин орнотууга жана аларда туруктуу кармап туру мүмкүнчүлүгүнө мүмкүндүк бериши керек жана эксплуатациялык таякчанын жардамы менен капталган.

227. Капкактар диэлектрдик резинадан жетуруктуу диэлектрдик касиеттери бар башка электр изоляциялоочу материалдардан жасалышы мүмкүн.

Эксплуатациялык сыноолор

228. Эксплуатацияда 177-пунктунда сүрөттөлгөн ыкма боюнча ажыратылган кабелдердин өзөктөрүнө орнотуу үчүн капкактар ​​гана текшерилет.

Сыноолордун чектеринин ченемдери жана мезгилдүүлүгү 7-тиркемеде келтирилген.

229. Очурулгон ажыраткычтардын бычактарына орнотуу үчүн капкактар ​​эксплуатацияда текшерилбейт. Алар 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилип турат (36-б.), ошондой эле дароо колдонуу алдында текшерилет. Эгерде механикалык кемчиликтер табылса, капкактар иштен чыгарылат.

Колдонуу шарттары

230. Капкактарды орнотуунун алдында кабелдик өзөктөрдөгү жана ажыратуучу бычактарда чыңалуу жок экендигин текшерүү керек.

231. Капкактарды орнотуу жана алып салу эки жумушчу тарабынан изоляциялоочу таякча жана диэлектрик колкаптар, ошондой эле изоляциялоочу килемче же изоляциялык тосмо менен жүргүзүлүшү керек.

Фазалардын вертикалдуу жайгашуусу бар агрегаттарда иштөөдө капкактарды ылдыйдан өйдө, алып салуу – өйдөдөн ылдый орнотуунун ырааттуулугу.

§ 21. Изолюциялоочу кол курал

Максаты жана тузулушу

232. Негизги электр коргоо каражаттары катары 1000 В чейинки электр орнотмолорунда кол менен жасалган изоляциялоочу шаймандар (бұракычтар, кычкачтар, тегерек тумшуктар, зым кескичтер, ачкычтар, оңдоо бычактары ж. б.) колдонулат.

233. Куралдардын эки түрү болушу мүмкүн:

- толугу менен өткөргүч материалдан жасалган жана бүтүндөй же жарым-жартылай электр изоляциялоочу материал менен капталган аспап (изоляцияланган аспап);

- толугу менен электр изоляциялоочу материалдан жасалган жана зарыл болгон учурда темир кошумчалары бар (изоляциялык аспап) аспап.

234. Мамлекеттик стандартка ылайык жасалган, бир катмарлуу жана көп кабаттуу көп түстүү изоляциясы бар аспапты пайдаланууга жол берилет.

235. Изоляциялык жабын алынбай турган жана бышык, морт эмес, нымга жана майга жана бензинге туруктуу күйбөгөн изоляциялык материалдан жасалган болушу керек. Изоляциялоочу каптаманын бети тайгак болбошу керек, анын формасы жана толкуну шайманды колдонуунун ыңгайлуулугун камсыз кылууга тийиш. Изоляциялоочу туткалардын аспаптын туткалары менен байланышы жана бурагыч штангаларынын изоляциясы алардын узунунан кыймылын жана эксплуатация учурунда бурулуп кетүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруучу бекем болууга тийиш.

Көп катмарлуу жылуулоочу каптаманын ар бир катмары өзүнүн түсүнө ээ болушу керек.

236. Бурагыч таякчаларынын изоляциясы бурагычтын учунан 10 мм ашпаган аралыкта бүтүшү керек, бурагыч туткаларынын токтоо бийиктиги 5 ммден кем эмес болушу керек.

237. Туткаларынын узундугу 400 ммден кем болгон кычкачтар,зым кескичтер ж.б. үчүн изоляциялоочу жабын кармагычтардын сол жана оң бөлүктөрүндө 10 мм бийиктикте жана 5 ммден кем эмес токтотуучу жайга ээ болууга тийиш, туткалардын үстүңкү жана төмөнкү бөлүктөрү. Эгерде аспапта так белгиленген огу жок болсо, анда аспап туткаларынын ички жагында бийиктиги 5 мм болгон тутка болушу керек.

Оңдоо бычактары үчүн изоляциялык туткалардын минималдуу узундугу 100 мм болушу керек. Туткучтун бийиктиги 5 мм кем эмес жумушчу бөлүктүн капталында токтотуучу болушу керек, ал эми эң төмөнкү чекит менен аспаптын изоляцияланбаган бөлүгүнүн ортосундагы изоляциялоочу каптаманын эң аз узундугу бүт тутканы бойлото болушу керек, 12 мм, ал эми изоляцияланбаган бычактын узундугу 65 ммден ашпоого тийиш.

Эксплуатациялоочу сыноолор

238. Эксплуатациялоо учурунда аспапты механикалык текшерүү жүргүзүлбөйт.

239. Бир катмарлуу изоляцияланган аспаптар электрдик сыноодон өткөрүлөт. Сыноолор диэлектрдик мээлей сынагычта жүргүзүлүшү мүмкүн. Аспап изоляцияланган бөлүгү менен сууга чөмүлдүрүлүп, ал изоляциянын четине 22-26 мм жетпейт. Аспаптын темир бөлүгү менен ваннанын корпусунун ортосунда же ваннага түшүрүлгөн электроддун ортосунда чыңалуу берилет.

240. Куралдын электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

241. Иш учурунда көп катмарлуу изоляциясы бар аспап 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилет (36-пункт) жана электрдик сыноолор жок дуушар болушпайт. Эгерде каптоо эки катмардан турса, анда үстүнкү катмардын астынан башка түс пайда болгондо, курал колдонуудан алынып салынат.

Каптоо үч катмардан турган болсо, анда үстүнкү катмары бузулган болсо, курал эксплуатацияда калышы мумкун. Эгерде изоляциянын ортоңку катмары бузулса, куралды алып салуу керек.

Пайдалануу шарттары

242. Ар бир колдонуудан мурун аспапты текшерүү керек. Изоляциялоочу жабуулар сырткы көрүнүшүнүн начарлашына жана механикалык жана электрдик бекемдигинин төмөндөшүнө алып келүүчү кемчиликтерге ээ болбошу керек.

243. Сактоо жана ташуу учурунда аспап нымдуулуктан жана булгануудан корголушу керек.

§ 22. Көчмө жерге туташтыруу

Максаты жана тузулушу

244. Көчмө негиздер ток өткөрүүчү ажыратылган бөлүктөрдө иштеген электр орнотмолорун стационардык жерге туташтыруучу бычак жок болгон учурда туура эмес берилген же индукцияланган чыңалуудан коргоо үчүн арналган.

Жерге туташтыруу мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

245. Жерге туташтыргычтар аларды ток өткөрүүчү бөлүктөргө бекитүү үчүн кычкачтары бар зымдардан жана жерге туташтыруучу өткөргүчтөргө туташтыруу үчүн кычтачтардан турат. Негиздөөлөр таяк же таяксыз конструкцияга ээ болушу мүмкүн.

246. Жерге келтирүүчү зымдар ийкемдүү жез зымдан жасалган, изоляциясы жок же тунук коргоочу кабык менен жабылышы керек. Фазалык кыскычтар алюминийден, болоттон, жезден жана алардын эритмелеринен жасалышы мүмкүн. Жез зымдардын учтары калайланган жез түтүкчөлөргө басылышы керек. Жез зымдарды жана алюминий зымдарын түз байланышка туташтырууга жол берилбейт.

247.. Үч фазалуу кыска туташуунун токтору агып өткөндө, жерге туташтыргыч зымдардын кесилиштери жылуулук каршылыктын талаптарына жооп бериши керек, ал эми катуу жерге туташтырылган нейтралдуу электр тармактарында - ошондой эле бир фазалуу кыска туташуунун токтору агып өткөндө. Жерге туташтыруучу зымдар 1000 В чейин электр орнотмолорунда 16 мм2 кем эмес жана 1000 В жогору электр орнотмолорунда 25 мм2 кем эмес кесилишине ээ болууга тийиш.

Жылуулук каршылыктын абалына жараша жерге зымдарынын кесилиштерин тандоо үчүн төмөнкү жөнөкөйлөштүрүлгөн формуланы колдонуу сунушталат:

Бул жерде: Смин. – зымдын минималдуу жол берилген кесилиши, мм2;

Iсет – туруктуу кыска туташуу токунун эң жогорку мааниси;

t_e - негизги релелик коргоонун максималдуу экспозиция убактысы, с;

С – зымдардын материалына жараша коэффициент (жез үчүн С = 250, алюминий үчүн С = 152).

7 жана 8-таблицаларда зымдардын кесилишине жана релелик коргоонун 0,5 кармоо убактысына жараша термикалык туруктуулуктун шарттарында жол берилген кыска туташуу токтору көрсөтүлгөн; 1,0 жана 3,0 с жез жана алюминий зымдары үчүн жогорудагы формула боюнча эсептелген.

Жогорку кыска туташуу токторунда параллелдүү бир нече жерге туташтырууга жол берилет.

248. Иштеп жаткан жерге туташтыргычтарды тандоодо алар ошондой эле төмөнкү формула боюнча кыска туташуулар учурунда электродинамикалык туруктуулуктун талаптарына шайкештигин текшерүү керек:

_idin.min. = 2.55 I_тур.,

бул жерде: i_din.min. - жерге туташтыруу үчүн минималдуу талап кылынган динамикалык туруктуулук тогун;

I - туруктуу кыска туташуу тогунун эң жогорку мааниси.

i-диндин маанилери ар бир конкреттүү негиздөө үчүн паспорттордо көрсөтүлүшү керек.

249. Жердештирүүнү ток өтүүчү бөлүктөргө туташтыруу үчүн кыскычтардын конструкциясы аны колдонууга, бекитүүгө жана атайын таякчаны колдонуу менен алып салууга мүмкүндүк бериши керек.

Жерге туташтыруучу өткөргүчкө туташтыруу үчүн кыскыч түрүндө жасалышы керек же бул өткөргүчтөгү атайын кыскычтын конструкциясына ылайык келиши керек.

250. Жыйналма жана ажырагыс жер менен байланыштыруу электрдик өткөөл каршылыкты турукташтыруу боюнча мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык кысуу, ширетүү же болттоо жолу менен жасалууга тийиш. Байланыш байланыштары үчүн ширетүүнү колдонууга жол берилбейт. Жер кысуучуларынын темир бөлүктөрү коррозияга туруктуу материалдан жасалган болушу керек же мамлекеттик стандартка ылайык коргоочу жабынга ээ болууга тийиш. Өткөргүчтөрдүн байланыш беттерине коргоочу темир жабууну колдонуу зарылчылыгы конкреттүү конструкциялар үчүн стандарттарда же техникалык шарттарда көрсөтүлгөн.

251. Зымдарды кыскычтарга туташтыруу пункттарында жиптердин үзүлүшүнө жол бербөө үчүн чаралар көрүлүүгө тийиш.

252. Сыноо учурунда калган зарядды алып салу үчүн, сыноочу жабдууларды жана сыналуучу жабдууларды жерге туташтыруу үчүн колдонулуучу көчмө жерге туташтыруу зымдары жезден болушу керек, кесилиши 4 мм2 кем эмес жана чагылгандан коргоочу зым тиректеринен обочолонгон аба линияларын жерге туташтыруу үчүн колдонулушу керек, ошондой эле көчмө орнотмолордун цехтери ж.б.

253. 252 -пунктунда саналгандардан башка ар бир жерге туташтыруу электр орнотмосунун номиналдык чыңалуусу, зымдын кесилиши жана инвентарлык номери менен белгилениши керек. Бул маалыматтар кычкачтардын бирине же жерге чапталган биркага штампталат.

Эксплуатациялык аткаруу

254. Эксплуатациялоо учурунда жерге туташтырууда механикалык текшерүү жүргүзүлбөйт.

255. Темир звенолору жана изоляциялоочу ийкемдүү элементтери бар көчмө жер штангаларынын изоляциялоочу бөлүктөрүн электрдик сыноолор 71 жана 72 пункттарга ылайык жүргүзүлөт.

Эксплуатациялоо эрежеси

256. Жерге туташтыруу үчүн жерлер эркин жана коопсуз кирүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болушу керек. Аба чубалгылары үчүн көчмө жерге туташтыруу мамычанын темир конструкцияларына, жыгач устундун жерге туташтыргычына же атайын убактылуу жер электродуна (жерге соккон төөнөгүч) туташтырылышы мүмкүн.

257. 1000 В жогору электр орнотмолорунда көчмө жерге туташтырууларды монтаждоо жана алып салуу изоляциялык таякчаны колдонуу менен диэлектрдик колкаптар менен жүргүзүлүүгө тийиш. Көчмө жерге туташтыргычтар ошол эле таяк менен же түздөн-түз кол менен диэлектрик мээлейлер менен бекитилиши керек.

258. Электр орнотмолорунун эксплуатациялык документтери бардык орнотулган жерге туташтырууларды эске алышы керек.

259. Эксплуатациялоо учурунда жерге туташтыруу 3 айда бир жолудан кем эмес, ошондой эле колдонуудан мурун жана кыска туташуу токунун таасиринен кийин дароо текшерилет. Байланыштык кошулмалардын механикалык кемчиликтери аныкталса, өткөргүчтөрдүн 5%дан ашыгы бузулса, алардын жерге кошулуусу эрип кетсе, алар иштен алынууга тийиш.

§ 23. Плакаттар жана коопсуздук белгилери

260. Плакаттар жана коопсуздук белгилери төмөнкүлөр үчүн арналган:

- которуштуруучу түзүлүштөр менен аракеттерди жасоого тыюу салуу, эгерде алар жаңылыш күйгүзүлгөн болсо, анда иштеген жерге чыңалуу берилиши мүмкүн (тыюу салган плакаттар);

- 220 кВ жана андан жогору электр талаасынын чыңалуусу жол берилген деңгээлден ашкан тышкы бөлүштүргүчтөрүндө чыңалуудагы ток өткөрүүчү бөлүктөрдүн жакындап калуу коркунучу жана коргоо каражаттары жок кыймыл жөнүндө эскертүүгө (эскертүү белгилери жана плакаттар);

- коопсуздуктун конкреттүү талаптары аткарылганда гана белгилүү иш-аракеттерге уруксат берүү (милдеттүү плакаттар);

- ар кандай объектилердин жана түзүлүштөрдүн жайгашкан жерин көрсөтүүгө (индекстик плакат).

261. Плакаттар жана коопсуздук белгилери мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык жасалышы керек.

262. Өтүнмөнүн мүнөзү боюнча плакаттар туруктуу жана көчмө, ал эми белгилер туруктуу болушу мүмкүн.

Туруктуу плакаттарды жана көрнөктөрдү электр изоляциялоочу материалдардан жасоо сунушталат, ал эми бетон жана темир беттериндеги белгилерди трафареттерди колдонуу менен боёк менен тартуу керек.

Көчмө плакаттар электр изоляциялоочу материалдардан гана жасалышы керек.

темирден жасалган туруктуу плакаттарды жана көрнөктөрдү колдонууга ток өткөрүүчү бөлүктөрдөн алыс гана жол берилет.

263. Плакаттарды жана коопсуздук белгилерин колдонуунун тизмеси, формасы, өлчөмдөрү, жерлери жана шарттары 9-тиркемеде келтирилген.

§ 24. Чыңалуудагы 110 кВ жана андан жогору болгон электр монтаждоолорундагы чыңалуудагы жумуштар үчүн атайын коргоо жабдуулары, изоляциялоочу приборлору

Дайындоо жана жалпы талаптар

264. 110-1150 кВ аба чубалгыларындагы чыңалууда иштөө үчүн коргоочу шаймандарга, изоляциялык түзүлүштөргө полимердик изоляторлор, аркандар, тепкичтер (катуу жана ийкемдүү), телескопиялык мунаралар жана көтөргүчтөр үчүн кошумчалар, атайын штангалар ж.б. кирет.

265. Коргоо каражаттары, изоляциялык түзүлүштөр жана приборлор даярдалгандан жана эксплуатациялангандан кийин механикалык жана электрдик сыноолорго дуушар болушу керек. Механикалык сыноолор электрдик сыноолорго чейин жүргүзүлөт.

Коргоо каражаттарын, изоляциялык түзүлүштөрдү жана жардамчы түзүлүштөрдү сыноонун стандарттары жана мезгилдүүлүгү 6 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

Коргоочу каражаттарды, изоляциялык түзүлүштөрдү жана арматураларды оңдоодон же демонтаждоодон кийин алардын кезектен тыш сыноолору кабыл алуу сыноолорунун стандарттарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш (4 жана 5-тиркемелер).

266. Механикалык сыноолордо жүк бир калыпта буюмга тиркелет.

267. Электрдик сыноолордо сыноо чыңалуусун колдонуунун тартиби жалпы багыттагы электрдик коргоо каражаттарына окшош (ушул Нускаманын 45-пункту). Сыноочу чыңалуу изоляциялоочу түзүлүштүн бүткүл узундугуна же узундугу 300 ммден кем эмес колдонулат.

Токтун ишенимдүү индикациясын алуу үчүн өлчөө чынжырынын туташтыргыч зымдары корголушу керек жана сыноо объектисиз сыноочу комплекстин агып кетүү тогун эсепке алуу керек.

268. Изоляциялоочу аркандарды кошпогондо, бардык коргоочу каражаттар, изоляциялык түзүлүштөр жана арматуралар жалпы багыттагы электрдик коргоо каражаттарына окшош маркаланууга тийиш. Изоляциялык аркандарда чапталган этикеткада ачык көрүнүп тургандай "Бир гана чыналуу жумуштары учун" деген жазуу болушу керек.

Атайын полимердик изоляторлор

Максаты жана тузулушу

269. Атайын полимердик изоляторлор 110-1150 кВ аба чубалгыларындагы чыңалууда иштөөдө монтердун кабинасынын зымына жеткирүү жана зымдардын салмагын кабыл алуу үчүн арналган.

270. Изоляторлор айнектен жасалган таяктан, коргоочу кабыктан жана темир арматурадан турат. Коргоочу кабык байкоого чыдамдуу материалдан жасалган.

500 кВ жана андан жогору чыңалууда изоляторлорду эки же андан ашык катарлаш кошулган изоляторлордон турган гирляндаларга чогултууга болот, мында бир элементтин узундугу 4 м ашпоого тийиш. Изоляторлор экрандуу шакекчелер (дисктер) менен жабдылышы керек.

Аткаруу сыноолору

271. Штангалуу полимердик изоляторлор (СК, ЛК ж. б. түрлөрү) коопсуздук коэффициентине (чыңалууда механикалык үзүүчү күчтүн номиналдык жумушчу жүктөмгө карата катышы) 2,5тен кем эмес болууга тийиш. Полимердик изоляторлор үчүн чыңалуудагы номиналдык жумушчу жүктүн маанилери 9 таблицада келтирилген.

272. Полимердик изоляторлордун электрдик сыноолору 267-пункттун талаптарына ылайык толугу менен же бөлүктөрүндө жүргүзүлөт.

Пайдалануу шарттары

273. Полимердик изоляторду ар бир колдонуудан мурун аны текшерүү керек, коргоочу кабыкчанын элементтеринин жана оконцевателинин бүтүндүгүнө, болукчолордун бири-бири менен кошулган жеринде каптаманын бетинде электрдик разряддын издеринин жоктугуна көңүл буруу керек жана темир арматура менен, жана таяктан тайып кеткен арматуранын издери жок экениен билиш керек. Эгерде жогоруда айтылган кемчиликтердин жок дегенде бири табылса, изолятор иштен чыгарылууга тийиш.

274. Полимердик изоляторлордун иштеши буралма же ийилүүчү учурлардын, ошондой эле кысуучу жүктөрдүн таасирин жокко чыгарган шарттарда жүргүзүлүүгө тийиш.

275. Булганганда изоляторлорду самындуу суу же спирт-ацетон аралашмасы (1:2) менен нымдалган түксүз чүпүрөк менен сүртүү керек.

Изоляциялоочу полипропилен аркандары

Максаттары

276. Аркандар кабинаны оңдоочу, арматуралар жана изолятор жиптери менен көтөрүүгө (түшүрүүгө), тепкичтерди, вагонеткаларды тартууга жана жылдырууга, ошондой эле жумуш ордуна жеткирилгенде электриктерди бекитүүгө арналган.

Эксплуатациялык сыноолор

277. Механикалык сыноолорду баштоонун алдында аркандар текшерилет: тытылып, кесилген жана башка кемчиликтерге жол берилбейт.

Адамдарды көтөрүү жана байлоого, вагонетканы же монтер отургучун зымдар боюнча жылдыруу үчүн арналган аркандардын коопсуздук коэффициенти 12ден кем эмес, башка аркандарда - 6дан кем эмес болууга тийиш.

Аркандардын үзүлүүчү жүгүнүн маанилери 2.9 таблицада келтирилген.

278. Аркандардын электрдик сыноолору 4 сүрөттө көрсөтүлгөн схема боюнча жүргүзүлөт.

10 Таблица

Полипропилен аркандардын жүгүн үзүү

4 Сурөт Изоляциялык арканды электрдик сыноолордун схемасы:

1 - сыноо чыңалуунун булагы; 2 - темир түтүк; 3 - сыналган изоляциялык жип

Тесттер төмөнкүдөй жүргүзүлүшү мүмкүн. Сыноодогу чыңалууга туруштук бере ала турган изоляторлорго диаметри 15 мм кем эмес жана узундугу 1 м кем эмес кылдат тазаланган кургак темир түтүк орнотулат. Ушул эле түрдогу экинчи түтүк биринчисинен 300 мм аралыкта бекитилип, жерге төшөлгөн. Аркан түтүктөргө оролгон. Сыноо чыңалуусу изоляцияланган түтүккө колдонулат. Ошентип, аркан бүт узундугу боюнча сыналат. Көрсөтүлгөн сыноо схемасы колдонулса, агып кетүү токунун мааниси көзөмөлдөнбөйт.

Пайдалануу шарттары

279. Аркандарды ар бир колдонуудан мурун текшерүү керек. Аркандын бети кургак жана таза болушу керек. Булгоочу заттарды жок кылуу синтетикалык жуугучтарды колдонуу менен жүргүзүлүшү керек, андан кийин арканды нымдуу чүпүрөк менен сүртүп, 80% дан ашык эмес салыштырмалуу нымдуулукта 24 сааттан кем эмес салмак менен кургатуу керек. Тазалангандан кийин аркандар өзгөчө электрдик сыноолорго дуушар болушу керек.

280. Салыштырмалуу абанын нымдуулугу 90% дан жогору болгондо, жамгырда, туманда, кар тоңгондо, аркандарды колдонууга жол берилбейт. Эгерде жумуш учурунда мындай аба ырайы пайда болсо, аркандарды дароо демонтаждоо керек.

Аба ырайына чыдамдуу коргоочу кабык менен ийкемдүү изоляторлор

Максаты жана тузулушу

281. Ийкемдүү изоляторлор электр монтеру бар кабинаны аба линиясынын зымына, көтөргүч (ылдыйкы) орнотмолорду жана шаймандарды алып келүүгө, монтер менен арабаны аба линиясынын аралыгында зым боюнча жылдырууга арналган.

282. Ийилгич изолятор подшипник элементтен - этилен-пропилен резинасынын коргоочу кабыкчасындагы лавсан арканынан жана изолятор эки учу менен жабдылган герметикалык басылган темир арматурадан турат.

Эксплуатациялык сыноолор

283. Номиналдуу жумушчу механикалык чыңалуу жүк GEP-100 турундогу изоляторлор үчүн 1000 Н жана GEP-250 турундогу изоляторлор үчүн 2500 Н болушу керек.

284. Ийкемдүү изоляторлордун механикалык жана электрдик сыноолору изоляциялык аркандарды сыноо сыяктуу эле жүргүзүлөт.

Ийкемдүү изоляциялык шатылар

Максаты жана тузулушу

285. Ийкемдүү изоляциялык тепкичтер электр монтерду аба линиясынын ток өтүүчү бөлүктөрүнө көтөрүүгө арналган.

286. Тепкичтердин жаанын жиптери полипропилен арканынан, тепкичтери айнектен жасалган профилден жасалган.

287. 220 кВ жана андан жогору аба линияларында иштегенде бир нече секциядан турган тепкичтерди колдонууга болот. Секцияларды бири-бирине кошуу, ошондой эле тепкичтерди таянычтардын темир конструкцияларына бекитүү атайын карабиндерди же муфталарды колдонуу менен ишке ашырылат.

288. Ийкемдүү тепкичтин номиналдык жумушчу механикалык жүгү 1000 Н.

Эксплуатациялык сыноолор

289. Механикалык сыноолордо шаты вертикалдуу илинген жана ар бир жаа 2000 Н тартуу күчү менен кезектешип жүктөлөт, андан кийин жаа жиптерине параллелдүү ар бир кадамдын ортосуна кезектешип 1250 Н жүк түшүрүлөт. Сыноо убактысы - 1 мүн.

290. Электрдик сыноолор 2.19.4-пункттун талаптарына ылайык жүргүзүлөт.

Пайдалануу шарттары

291. Ийкемдүү тепкичтерди иштетүү изоляциялык аркандарды иштетүүгө окшош ишке ашырылат.

Катуу изоляциялык тепкичтер

Максаты жана тузулушу

292. Катуу изоляциялык тепкичтер электр монтерду аба линиясынын ток өткөрүүчү бөлүктөрүнө көтөрүүгө арналган.

293. Жаа жиптери жана тепкичтердин ар кандай профилдеги айнектен жасалган, бирок ошол эле учурда тепкичтерди жасоо үчүн тегерек профилдеги айнек пайдаланылбайт.

294. Шаты бир нече бөлүктөн турат, үстүнкү бөлүгү атайын аянтча менен жабдылган, кармагычтар жана илгич түрүндөгү темир кармагычтары бар.

Тепкичтердин бөлүктөрү тепкичтердин керектүү бекемдигин жана катуулугун камсыз кылуучу бекитүү пункттары менен бири-бири менен байланышкан. Ар бир бөлүк жаа жиптери ажырап калбаш үчүн эки айнек болт менен жабдылган.

Эксплуатациялык сыноолор

295. Катуу тепкичтердин механикалык сыноолору ийкемдүү тепкичтердин сыноосуна окшош жүргүзүлөт, бирок андан тышкары тепкичтер ортоңку тепкичке 1250 Н вертикалдык жүктү колдонуу менен ийилүүгө сыналат, ал эми шаты 45 ° бурчта вертикалдуу жайгашкан болуш керек.

296. Электрдик сыноолор 267-пункттун талаптарына ылайык толугу менен же бөлүктөрүндө жүргүзүлөт.

Пайдалануу шарттары

297. Ар бир колдонуунун алдында катуу изоляциялык тепкичтерди текшерип, түксүз чүпүрөк менен сүртүп, жаанын жиптерин жука силикон пастасы менен жабуу керек. Кемчиликтер болгон учурда (жарыктар, жарылуулар, ыйлаакчалар) тепкичтерди колдонууга тыюу салынат.

Өткөрмө жана потенциалды теңдөө штангалары

Максаты жана тузулушу

298. Потенциалды өткөрүп берүү штангасы аба чубалгыларынын жана сырткы бөлүштүргүч түзүлүштөрдүн ток өткөрүүчү бөлүктөрүнө жакындаганда зымдын потенциалын жеке коргоо комплектине же кабинасына өткөрүү үчүн арналган.

Штангалар үчүн темир пружина кармагычтан, изоляциялоочу туткадан жана кесилиши кеминде 25 мм2 ийкемдүү жез зымдан турат, ал комплектке терминалдарды колдонуу менен жеке коргоочу же орнотуу кабинасы менен туташтырылган.

299. Потенциалдуу теңдештирүүчү штанга жерден берилген жана туруктуу эмес потенциалдык мааниге ээ болгон жеке коргоочу жана чоң өлчөмдөгү түзүлүштөрдүн топтомун потенциалдуу теңдөө үчүн арналган.

Таяк илгич түрүндөгү темир, изоляциялоочу туткадан жана кесилиши кеминде 4 мм2 болгон ийкемдүү жез зымдан турат.

Эксплуатациялык сыноолор

300. Эксплуатациялоодо потенциалды өткөрүү жана теңдөө үчүн штангаларга сыноолор жүргүзүлбөйт.

Пайдалануу шарттары

301. Колдонуудан мурун штангаларды текшерүү үчүн кармагыч пружинанын абалын, жез өткөргүчтөрдүн жана алардын кошулуу жерлеринин абалын, темир беттеринде коррозиянын жоктугун текшерүү керек.

Телескопиялык мунаралар жана көтөргүчтөр үчүн изоляциялык кошумчалар

Максаты жана тузулушу

302. Изоляциялоочу койгучтар электр менен иштөөчү себетти аба чубалгыларынын кубатталган бөлүкчөлөрүнө көтөргөндө жердин потенциалынан обочолонтуу үчүн арналган.

303. Кошумча мунаранын же көтөргүчтүн телескоптук бөлүгү менен бириктирилген жана механикалык бекемдикти, туруктуулукту жана изоляциянын адекваттуу деңгээлин камсыз кылган изоляциялоочу түзүлүш болуп саналат. Кошумчанын үстүнкү учу жумушчу себетке бекитилет, ал эми төмөнкү учу телескоптук мунаранын звеносуна бекитилет же аны толугу менен алмаштырат.

Эксплуатациялык сыноолор

304. Изоляциялоочу койгучтарды механикалык сыноо мунаранын же көтөргүчтүн телескоптук бөлүгү толугу менен узартылганда 2200 Н статикалык кысуу жүгүн жана 250 Н ийилүүчү жүктү колдонуу менен жүргүзүлөт.

305. Кошумчалардын электрдик сыноолору 2.19.4-пункттун талаптарына ылайык толугу менен же бөлүктөрүндө жүргүзүлөт.

Пайдалануу шарттары

306. Ар бир колдонуунун алдында изоляциялык кошумчаларды түксүз чүпүрөк менен сүртүп, жаракаларды, шишиктерди, электр разрядынын издерин аныктоо үчүн текшерүү керек, алар болгондо кошумчаларды колдонууга тыюу салынат.

§ 25. 1000 В чейинки чыналуудагы электр орнотмолорунда чыңалууда иштөө учун ийкемдуу изоляциялоочу каптамалар жана катмарлар

307. Ийкемдүү изоляциялык капкактар ​​ жана каптамалар жумушчуларды чыңалуудагы токтун бөлүктөрү менен кокустан тийип калуудан коргоо, ошондой эле жумуш ордунда кыска туташуулардын алдын алуу үчүн арналган.

308. Каптамалар атайын формада же түрмөк түрүндө чыгарылып, жеке талаптарга ылайык кесилиши мүмкүн. Потенциалдуулугу ар түрдүү болгон электр орнотмолорунун бөлүктөрүнүн ортосунда жайгашкан каптамалар аларды толук ажыратууга мүмкүндүк бериши керек.

Капталышы барак-плиталар түрүндө же Ω түрүндөгү профиль түрүндө жасалышы мүмкүн.

309. Жапкычтар жана каптамалар диэлектрдик резинадан же башка серпилгич материалдардан кемчиликсиз жасалышы мүмкүн.

Каптамалардын жана катмарлардын минималдуу калыңдыгы сыноо жүктөмдөрүнө жана чыңалууларына туруштук берүү жөндөмдүүлүгү менен аныкталат, максималдуу калыңдык жабуулардын жана катмарлардын зарыл ийкемдүүлүгү менен аныкталат, бул алар менен иштөөнүн ыңгайлуулугун камсыз кылат.

1,5 м узундуктагы каптаманын массасы 1 кг ашпоого тийиш.

Эксплуатациялык сыноолор

310. Эксплуатациялоо учурунда каптоолорго жана катмарларга механикалык сыноолор жургузулбейт.

311. Электрдик сыноолорду өткөрүү үчүн аларга тыгыз жанаша жайгашкан эки электроддун ортосуна таза жабын же төшөк коюлат, анын четтери жабуунун же төшөктүн четтерине 12-18 мм жетпеши керек. Сыноо схемалары 5 сүрөттө көрсөтүлгөн.

Каптамаларды жана катмарларды сыноонун ченемдери жана мезгилдүүлүгү 7-тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

312. Каптамаларды жана коркунучтуу бузууларды жана башка механикалык бузулууларды аныктоо үчүн колдонуудан мурун жабууларды жана катмарларды текшерүү керек. Бул учурда устундө зыяндуу эмес будурчөлөр, бузуулар же калыптын издери болушу мүмкүн.

313. Каптамалар жана катмарлар булганган кезде самын жана суу менен жуулат. Булгоочу заттарды жок кылуу үчүн эриткичтерди колдонууга жол берилбейт.

314. Негизги изоляциялоочу электрдик коргоо каражаттарын колдонуу менен ток өткөрүүчү бөлүктөргө каптамалар жана катмарлары орнотулушу керек.

Сурөт. 5. Ийкемдүү изоляциялоочу каптаманын (а) жана ийкемдүү изоляциялык катмардын (б) электрдик сыноолорунун схемалары:

1 - сыноо трансформатору; 2 - жогорку (сырткы) электрод; 3 - изоляциялоочу каптоо же катмар; 4 - төмөнкү (ички) электрод; 5 – миллиамперметр

§ 26. Айнек пластик менен изоляциялоочу жолочуу тепкичтер жана шатылар

Максаты жана тузулушу

315. Изоляциялоочу тепкичтер жана шатылар электр орнотмолорунда же электротехнологиялык орнотмолордо курулуш, монтаждоо, оңдоо жана тейлөө иштерин жүргүзүү үчүн арналган.

316. Тепкичтердин кармагычтары жана тепкич булалардын электр изоляциялоочу айнек буласынан жасалууга тийиш, анын үстү аба ырайына туруктуу электр изоляциялоочу эмаль же лак менен жабылышы керек.

317. Туруктуулукту камсыз кылуу үчүн тепкичтердин жана жолочуу тепкичтердин кармагычтары ылдый тарапка бурулушу керек. Жогорку тепкич менен тепкич жылуулоочу була туурасы 300 мм, ылдый жагында 400 мм кем эмес болушу керек.

Шатылардын жана тепкичтердин ортосундагы аралык 250дөн 350 ммге чейин, ал эми биринчи тепкичтен монтаждоо бетинин деңгээлине чейинки аралык (пол, жер ж.б.) 400 ммден ашпоого тийиш.

Бир тизе тепкичтин жалпы узундугу 5 метрден ашпашы керек.

318. Тепкичтердин жана шатылардын конструкциясы кармагычтардын ишенимдүү бекитилишин камсыз кылууга тийиш, мында ар бир тепкич жаа жиптерине төөнөгүчтөр , бурамаларды, катырмаларды, факелдерди же башка ыкмаларды колдонуу менен жабышчаак байланыш менен бекитилиши керек. Жалгыз чаптамага жол берилбейт.

Шатылар жана тепкичтер эксплуатация учурунда алардын жылып кетүүсүнө жана оодарылышына жол бербөөчү түзүлүш менен жабдылышы керек. Тепкичтердин кармагычтарын жогорку учтары конструкциялык элементтерге бекитүү үчүн түзүлүштөр менен камсыз болушу мүмкүн. Шатылардын жана тепкичтердин кармагычтарын төмөнкү учтарын жерге орнотуу үчүн темир учтары менен жабдылышы керек, ал эми жылмакай беттерде колдонулганда тайгаланууну болтурбоочу серпилгич материалдан жасалган бут кийимдер менен жабдылышы керек.

Шатылардын конструкциясы 75° ге барабар болгон тепкичтин жумушчу аймагынын монтаждоо бетине эңкейиш бурчун камсыз кылууга тийиш жана тепкичтин секцияларынын жумушчу абалынан өзүнөн өзү узартылышын болтурбоого тийиш.

Эксплуатациялык сыноолор

319. Изоляциялоочу тепкичтер жана шатылар механикалык жана электрдик сыноодон өтүшү керек.

320. Статикалык жүк менен механикалык бекемдик сыноолору 6-тиркеменин ченемдерине ылайык жүргүзүлөт.

Сыноо учурунда тепкичтер бекем орнотулат жана горизонталдык тегиздикке 75 ° бурчта дубалга же түзүлүшкө таянышат. Кадамды сыноодо жүк тепкичтин ортоңку бөлүгүндөгү бир кадамдын ортосуна түшүрүлөт.

Кармагычтарды сынаганда жүк ортодогу эки кармагычка тең, ар бир кармагычтагы стандарттык жүккө жараша колдонулат.

Сыноо учурундагы тепкичтер жалпак горизонталдуу платформада жумушчу абалында орнотулат. Кадамдарды жана кармагычтарды сыноо тепкичтер үчүн сүрөттөлгөндөй эле жүргүзүлөт, ал эми жумушчу жана иштебеген аймактардык жаалары сыналат.

321. Электрдик сыноолор 7-тиркеменин ченемдерине ылайык жүргүзүлөт.

Электрдик сыноолордо сыноо чыңалуусун колдонуунун тартиби жалпы багыттагы электрдик коргоо каражаттарына окшош (ушул Нускаманын 45-пункту). Сыноо чыңалуусу жаа жиптеринин бүткүл узундугуна же узундугу 300 ммден кем эмес тилкелерге колдонулат.

Пайдалануу шарттары

322. Шаты менен иштөөдөн мурун анын туруктуулугун камсыз кылуу зарыл. Тепкичти анын үстүнкү учуна жылдырууга мүмкүн болгон шарттарда орнотуп жатканда, экинчиси туруктуу конструкцияларга бекем бекитилиши керек.

1,3 метрден ашык бийиктикте тепкич менен иштөөдө конструкциясына же тепкичке бекем бекитилүүчү коопсуздук курун колдонуу керек.

Зарыл болгон учурда тепкичтин кокустан урулган соккудан кулашын болтурбоо үчүн аны орноткон жер курчоого же кайтарылууга тийиш.

Уруксаат берилбейт:

- тепкичтен, анын жогорку учунан 1 метрден аз аралыкта жайгашкан тепкичте туруп иштөө;

- тепкичти анын үстүнкү бөлүгүн кошумча бекитпестен горизонталдык бетине 75°дан ашык бурч менен орнотууга;

- тепкичтин тепкичинде бирден ашык адамга чейин болууга;

- тепкичтеги жүктү көтөрүүгө жана түшүрүүгө;

- тепкичтерде шаймандарды калтырууга;

- коопсуздук курун колдонбостон электр жана пневматикалык аспаптарды, курулуш-монтаждоо куралдарын колдонуу менен иштөөгө;

- тепкичтерди тепкичтердин клеткаларына орнотууга;

- газ жана электр ширетүү иштерин аткарууга;

- зымдарды чыңдоону ж.б.

323. Тепкич менен иштөөнү баштоодон мурун, анын туруктуулугун камсыз кылуу керек, ал жумушчу абалына орнотулушу керек.

Уруксаат берилбейт:

- тепкичтердин үстүнкү эки тепкичинен тосмолору же аялдамалары жок иштөөгө;

- бирден ашык адам үчүн тепкичтин тепкичинде болууга;

- электр жана пневматикалык шаймандарды, курулуш-монтаждоо куралдарын колдонуу менен иштөө;

- газ жана электр ширетүү иштерин аткарууга;

- зымдарды чыңдоо, оор бөлүктөрүн бийиктикте кармоо ж.б.

3 бөлүм. Жогорулатылган чыналуудагы электр талааларынан коргоо каражаттары

  § 27. Жалпы жоболор

324. 330 кВ жана андан жогорку чыңалуудагы аба чубалгыларында жана тышкы бөлүштүргүч түзүлүштөрүндө электр талаасынын чыңалуусу (ЭЧ) 5 кВ/м чейин иштегенде жумушчулардын коргоо каражаттары жок жумушчу зоналардагы чыңалуудагы убактысы чектелбейт. 5тен 25 кВ/м жогору болгондо мамлекеттик стандарт боюнча чектелет, ал эми 25 кВ/м жогору чыңалууда – коргоочу каражаттарсыз калууга жол берилбейт.

325. ЭТ жогорку чыңалуудан коргоо каражаты катары стационардык, көчмө жана кыймылдуу коргоочу түзүлүштөр колдонулат; машиналарга жана механизмдерге орнотулган алынуучу калканч түзүлүштөр; жеке коргоочу комбинезондун комплекттери.

326. ЭТ таасир этүүчү зонасында жайгашкан жабдууларга жана курулмаларга чыгууда коргоочу каражаттар ЭТтин интенсивдүүлүгүнүн маанисине карабастан колдонулууга тийиш. Телескопиялык мунара же гидравликалык көтөргүч менен иштөөдө алардын себеттери (бешиктери) алынуучу экран менен жабдылууга тийиш же жеке экрандык комплекттер колдонулушу керек.

§ 28. Коргоочу түзүлүштөр

 Максаты жана аларга коюлган талаптар

327. Электр жыштыгын ЭТ каршы коргоо үчүн коргоочу түзүлүштөрдүн жалпы техникалык талаптары, негизги параметрлери жана өлчөмдөрү болушу керек Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 6-ноябрындагы No 359 жана 20.01.2015-жылдагы № 15 токтому менен бекитилген «Электр коопсуздугу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Техникалык регламентине ылайык келиши керек.

Эскертүү: Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигинин 2023-жылдын 3-августундагы № 01-13/161 буйругуна ылайык, Эрежелердин текстинде, токтомдун датасы дал келбейт.

328. Коргоочу түзүлүштөр ЭТ чыңалуусун адам үчүн жеке коргонуу каражаттары жок жумуш күнү бою алгылыктуу болгон деңгээлге чейин төмөндөтүүнү камсыз кылууга тийиш - 5 кВ/м ашпаган.

329. Коргоочу түзүлүштөр ток өткөргүч материалдан жасалышы керек.

Пайдалануу шарттары

330. Коргоочу приборлор жерге туташтыруу өткөргүчкө же жерге туташтырылган объектилерге туурасынын кесилиши кеминде 10 мм2 болгон ийкемдүү жез зым менен түз туташтыруу жолу менен жерге туташтырылууга тийиш. Алынуучу экрандоочу түзүлүштөр алар орнотулган машиналарга жана механизмдерге электр менен туташтырылууга тийиш. Машиналарды жана механизмдерди жерге туташтырууда алынуучу коргоочу түзүлүштөрдү кошумча жерге туташтыруу талап кылынбайт.

331. Стационардык экрандардан ток өткөрүүчү бөлүктөргө чейинки аралыктар "Электр орнотуу эрежелери" менен, ал эми көчмө жана көчмөлөрдөн "Электр орнотмолорун эксплуатациялоонун тармактар ​​аралык эмгекти коргоо эрежелери (коопсуздук эрежелери)" менен белгиленген аралыктан кем эмес болууга тийиш.

Коргоочу түзүлүштөрдү орнотуунун бийиктиги жумушчу орундун платформасынан аныкталышы керек.

ЭТ таасир этүүчү зонасында жайгашкан жабдууларга жана курулмаларга чыгууда коргоочу каражаттар ЭТ интенсивдүүлүгүнүн чоңдугуна жана андагы иштердин узактыгына карабастан колдонулууга тийиш. Телемунара же гидравликалык көтөргүч менен көтөрүүдө алардын себеттери (бешиктери) алынуучу экран менен жабдылышы керек же жеке коргонуу комплекттери колдонулушу керек.

332. Эксплуатациялоо учурунда коргоочу түзүлүштөр мезгил-мезгили менен текшерүүдөн жана булгануудан тазалоодон өткөрүлөт.

§ 29. Жеке коргоочу комплектер

 Максаты жана аларга коюлган талаптар

333. Жеке коргоочу комплекттер жумушчуларды өнөр жай жыштыгы электр энергиясы менен камсыздоонун таасиринен коргоо үчүн иштелип чыккан.

334. Комплекттер төмөнкү эки негизги түргө бөлүнөт:

- 60 кВ/м ашпаган электр чыңалуусу менен жердин потенциалында иштөө үчүн;

- ток өткөрүүчү тетиктердин (аба линиясынын зымдары) алар менен түздөн-түз байланышта болгон потенциалы боюнча иштер үчүн.

Комплекттер жайкы жана кышкы болушу мүмкүн.

335. Комплектке комбинезон, бут кийим, башты, бетти жана колду коргоо каражаттары кирет.

336. Жалпы техникалык талаптар жана комплекттерге мониторинг жүргүзүү ыкмалары Мамлекеттер аралык стандартына ылайык келүүгө тийиш ГОСТ 12.4.172-2019 “ССБT Өнөр жай жыштыктагы электр талааларынан жеке коргонуу каражаттары. Жеке коргоо комплекттери. Жалпы техникалык талаптар. Сыноо методдору».

337. Комплекттин бардык тетиктери электр өткөргүч материалдардан жасалып, комплекттин бөлүктөрүнүн бири-бири менен жана комплект менен жерге туташтыргыч түзүлүштөрдүн ортосундагы электрдик байланышты камсыз кылуучу контакттык түзүлүштөр (терминалдар) менен жабдылышы керек.

338. Экрандоо (коргоо) коэффициенти жердин потенциалында иштөө үчүн топтомдор үчүн 30дан кем эмес жана ток өткөрүүчү бөлүктөрдүн (аба зымдары) потенциалында иштөө үчүн 100дөн кем эмес болууга тийиш.

339. Комплект өзүнүн гигиеналык, коргоочу жана эксплуатациялык касиеттерин кеминде 12 ай кепилдик мөөнөтү менен эскирүүнүн бүткүл мезгили бою сакташы керек.

Иштеп жаткан техникалык абалына мониторинг жүргүзүү

340. Комплекттердин техникалык абалын текшерүү төмөнкүлөрдү жүргүзүү керек:

- ишке киргизүү алдында;

- эксплуатация учурунда мезгил-мезгили менен 12 айда 1 жолу;

- чыңалуудагы ток өткөрүүчү бөлүктөргө (аба зымдары) ар бир көтөрүлүү алдында;

- комплектти же анын элементтерин оңдоодон же кургак тазалоодон кийин.

341. Комплекттин техникалык абалын текшерүү кемчиликтерди (туташтыргыч элементтин сынышы, контакттык өткөргүчтөрдүн, кычкачтардын бузулушу, таманынын сүрүлүп же артта калышы, тытылып же катуу деформациясы) аныктоо максатында комплекттин бардык бөлүктөрүн сырттан кароодон турат бут кийимдин үстүнкү ж.б.), ошондой эле электр каршылыгын көзөмөлдөөдө комбинезон, бут кийим, кол кап ж.б.

Конкреттүү топтомдордун компоненттеринин электр каршылыгын көзөмөлдөөнүн нормалары жана ыкмалары эксплуатациялоо боюнча колдонмолордо баяндалган.

342. Текшерүүнүн натыйжалары коргоо каражаттарын эсепке алуу жана мазмуну журналына жазылат.

Пайдалануу шарттары

343. Комбинезон жана бут кийим мезгил-мезгили менен тазаланууга (комбинезонду химиялык тазалоого гана уруксат берилет) жана өз убагында оңдоого тийиш.

344. Электр өткөргүчтүгүн калыбына келтирүү жана сырткы көрүнүшүн жакшыртуу максатында (куртка, шым, халат же жарым комбинезондун айрым жерлериндеги тигиштин жана кездеменин жыртылышын жоюу, чөнтөктөрдү жана контактан ажыратуу) оңдоого жол берилет, электр өткөргүч кездемени жалпы багыттагы кездемеге алмаштырууга тыюу салынат.

345. Электр өткөрүмдүүлүктү калыбына келтирүү максатында коопсуздук бут кийимдерин оңдоо иштери жүргүзүлбөйт. Сырткы көрүнүшүн жакшыртуу максатында майда оңдоого жол берилет (тамандардын сыйрылышын, тигиштердин жыртылышын ж.б. жок кылуу).

346. Сактоо жана ташуу учурунда комплекттер механикалык бузулуулардан, ошондой эле нымдуулуктун жана агрессивдүү чөйрөлөрдүн таасиринен корголушу керек. Коргоочу комплекттер атайын шкафтарда кургак, жылытылган бөлмөлөрдө 2ден 300Сге чейинки температурада, салыштырмалуу нымдуулугу 80%дан ашпаган жерде сакталышы керек. Калкалоочу кийимдер илгичтерде, ал эми бут кийимдер менен каскалар текчелерде сакталышы керек.

Комплекттердин бөлүктөрүн терминалдардын жанына алып жүрүүгө жана илип коюуга жол берилбейт.

347. Комплекттер номерлениши керек.

Топтомдордон башка комплекттер жекече колдонуу үчүн чыгарылууга тийиш. Нөөмөтчүлөр үчүн комплекттер бөлүштүрүлүшү мүмкүн, бирок ар бир кызматкерге коопсуздук бут кийимдери берилиши керек.

348. Жамгырда пальто же нымдап калуудан башка коргоосуз коргоочу комплектте иштөөгө жол берилбейт.

349. Башкаруу пульттарында жана чыңалуусу 1000 В чейин болгон чыңалуудагы ток өткөрүүчү бөлүктөрдүн тийүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарбаган агрегаттарда, ошондой эле чыңалуусу жогорулатылган жабдууларды жана электр ширетүүлөрүн сыноодо экрандуу комплектте иштөөгө жол берилбейт. Бул учурларда жумушчуларды коргоочу түзүлүштөрдү колдонуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

350. Жеке коргоочу комплекттерди жерге туташтыруу өткөргүч таманы бар атайын бут кийимдерди колдонуу менен ишке ашырылат. Изоляциялоочу негиздин үстүндө турганда же корголбогон кол менен жерге туташтырылган конструкцияларга тийгенде (мээлейлерди жана кол каптарды чечкенде), иштегенде, коргоочу кийимдер жерге туташтырылган конструкцияга же жерге туташтырууга 10 мм2 кесилиши бар атайын ийкемдүү өткөргүч менен кошумча негизделиши керек.

4 бөлүм . Жеке коргоо каражаттары

§ 30. Коргоочу каскалар

Максаты жана тузулушу

351. Каскалар жумушчунун башын механикалык бузулуулардан, суудан жана агрессивдүү суюктуктардан, ошондой эле 1000 В чейин тогу бар бөлүктөргө кокустан тийгенде электр тогунун уруусунан коргоо үчүн арналган.

352. Колдонуу шарттарына жараша изоляцияланган суу өткөрбөй жана күндөн коргоочу (ысык климаттык аймактарда) капкак, ызы-чууга каршы кулакчындар, ширетүүчүлөргө калканчтар, баш лампалар менен жабдылышы мүмкүн.

353. Коргоо баш кийимдерине жалпы техникалык талаптар, курулуш каскаларына, пластмасса тоо-кен каскаларына талаптар жана аларды өндүрүш ишканаларында сыноо ыкмалары мамлекеттик стандарттарга ылайык келүүгө тийиш.

354. Каскалар корпустан, ички жабдуулардан (амортизатор жана алып жүрүүчү скотч) жана ээк боодон турат. Каскалар конструкциясы көрүү органдарын коррекциялоочу көз айнектерди жана жеке коргонуу каражаттарын кийүүгө тоскоол болбошу керек. Ички такелаж алынуучу болушу керек жана такелаж менен касканын корпусунун ортосунда коопсуз вертикалдуу жана тегерек боштуктарды камсыз кылууга тийиш.

355. Каскаларды даярдоо үчүн кислоталарга, минералдык майларга, бензинге жана дезинфекциялоочу каражаттарга туруктуу уулуу эмес материалдарды, ал эми электр кызматкерлери үчүн - электр изоляциялоочу материалдардан жана тешиктери жана темир элементтери аркылуу өтпөшү керек. Ошондой эле элементтер аркылуу темирди колдонуу менен лампаларды жана чыңалуу сигнализациясын орнотууга жол берилбейт.

Түстөр боюнча каскалар 4кө бөлүнөт:

- ак - ишкананын жетекчилиги, күзөт жана көзөмөлдөө кызматтарынын кызматкерлери үчүн;

- кызыл - орто техникалык персоналдар үчүн (прорабдар, бригадирлер, адистер);

- сары жана кызгылт сары - иштеген персонал үчүн.

356. Каскалардын ченемдик кызмат мөөнөтү, анын ичинде алар коргоочу касиеттерин сактап калууга тийиш, касканын белгилүү бир түрү үчүн техникалык документтерде көрсөтүлгөн.

Иштөө эрежелери

357. Ар бир колдонуунун алдында каскалар механикалык бузулуулардын (жарыктардын, оюктардын) жоктугун, корпустун чөнтөгүнөн секирип чыгышын, ошондой эле ички жабдуулардын бүтүндүгүн текшерүү үчүн текшерилиши керек. Касканы колдонууда аны ээк боо менен бекитүү милдеттүү.

358. Каскалар жобого ылайык сакталат.

359. Стандарттык колдонуу мөөнөтү аяктагандан кийин каскалар колдонуудан алынат.

§ 31. Коргоочу көз айнектер жана калканчтар

Максаты жана тузулушу

360. Көз айнек жана коргоочу калканчтар көздү жана бетти электр жаасынын сокур жарыгынан, ультрафиолет жана инфракызыл нурлануудан, катуу бөлүкчөлөрдөн жана чаңдан, учкундардан, агрессивдүү суюктуктардын (кислоталардын, щелочтор, электролиттердин) жана эриген темирдин, мастиканын чачыроосунан коргоого арналган.

361. Электр орнотмолорунда тиешелүү улуттук стандарттардын талаптарына жооп берген көз айнектер жана калкандар колдонулушу керек.

Кыйыр желдетүүчү жана жарык фильтрлери бар жабык турдогу көз айнектерди колдонуу сунушталат.

362. Көздү ар кандай газдардын, буулардын, түтүндөрдүн, агрессивдүү суюктуктардын чачырандыларынын зыяндуу таасиринен коргоо үчүн жабылган көз айнек тери астындагы мейкиндикти айлана-чөйрөдөн толугу менен обочолонтуп, туманга каршы пленка менен жабдылышы же туманга каршы жабуусу болушу керек.

363. Калкандардын конструкциясы айнек кармагычка айнектин ишенимдүү бекитилишин да камсыз кылышы керек, ал көз айнекти рамкадан түшүп кетүүдөн же аларды калканчтын каалаган абалында жылдыруудан коргойт, ошондой эле жарык фильтрлерин атайын фильтрлерди колдонбостон алмаштыруу мүмкүнчүлүгүн да камсыз кылууга тийиш аспаптар. Калкандардын корпусу соккуга жана химиялык заттарга туруктуу төрт түрдүү жасалат: жөнгө салынуучу баш монтажы менен, туткасы бар универсалдуу баш монтаждары менен, туткасы бар жана ширетүүчүлөргө коргоочу каскадагы монтажы бар.

364. Ширетүүчүлөргө калканчтардын корпустары тунук эмес жана эриген темирдин (була, поликарбонат) учкундарына жана чачырандыларына туруктуу өткөргүч материалдан жасалышы керек.

Электр жаа жана плазма менен ширетүү үчүн кара айнек чыпкаларын тандоо учурдагы күчкө жана ширетүү ыкмасына жараша болот жана мамлекеттер аралык ГОСТ 12.4.309.2-2016 ССБT "Жеке көздү коргоо" (EN 167:2002, NEQ жана EN) менен аныкталат. 168:2002, NEQ).

Пайдалануу шарттары

365. Ар бир колдонуунун алдында көз айнектерди жана калканчтарды механикалык бузулуулардын бар-жоктугун текшерүү керек, алар болгон учурда аларды тейлөөгө жарактуулары менен алмаштыруу зарыл.

366. Узак мөөнөткө колдонууда көз айнек бууланып калбаш үчүн, көз айнектин ички бетин атайын майлоочу май менен майлоо керек.

367. Кирдегенде көз айнектерди жана калкандарды жылуу самындуу суу менен жууп, андан кийин жумшак чүпүрөк менен сүртүү керек.

§ 32. Атайын колкаптар

Максаты жана тузулушу

368. Колкаптар (мээлейлер) жумушчунун колун механикалык жаракаттан, жогорку жана төмөнкү температурадан, эриген темирдин учкундарынан, майлардын, кабелдик мастиканын, суунун, агрессивдүү суюктуктардын (кислоталардын, щелочтордун, электролиттердин) учкундарынан жеке коргоо каражаты.

369. Колкаптар (мээлейлер) атайын максатта болушу мүмкүн, мисалы, кислоталар жана щелочтор менен иштөө үчүн, ысытылган беттери бар, ширетүүчү үчүн атайын мээлейлер ж.б.

370. Колкаптар (мээлейлер) бекемдөөчү коргоочу төшөктөр менен, кадимки узундукта болушу мүмкүн. Колкаптардын узундугу, адатта, 300 ммден ашпайт, ал эми атайын жасалган колкаптардын узундугу 420 ммден кем эмес болушу керек. Эриген темир же анын учкундары агып кетпеши үчүн жана кийимдин жеңдеринин астына чачырап кетпеши үчүн, колкаптар кийимдин жеңдерине бекем орнотулушу керек.

Пайдалануу шарттары

371. Ар бир колдонуунун алдында кол каптар (мээлейлер) механикалык бузулууларды текшерүү үчүн текшерилиши керек.

372. Иштеп жатканда колкаптар (мээлейлер) кийимдин жеңдерине тыкыс жайгашуусу керек.

373. Колкаптарды (мээлейлерди) кирден тазалоо керек, кургатып, керек болсо оңдоо керек

§ 33. Дем алуу органдардын жеке коргоо каражаттары (ДАОЖКК) - противогаздар жана респираторлор

Максаты жана тузулушу

374. Противогаздар, респираторлор жана коргоочу бет каптар дем алуу органдарын жеке коргоо каражаттары (ДАОЖКК) болуп саналат, аларга карата жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандарттарга ылайык келүүгө тийиш.

375. Жабык бөлүштүргүч түзүлүштөрүндө авария жана өрт учурунда электр изоляциялоочу жана башка материалдарды күйүү учурунда пайда болгон газдар менен уулануудан же асфиксиядан жумушчуларды коргоо үчүн, абаны таза аймактан шланг аркылуу өзүн-өзү сордуруу менен камсыз кылуу үчүн же желдеткич аркылуу изоляциялык противогаздар колдонулушу керек. Противогаздар коргой турган аралыктар эксплуатациялоо боюнча нускамалар менен аныкталат.

376. Фильтрлөөчү противогаздарды кеминде 6°С температурада көмүртек кычкыл газынан коргогон гопкалит патронунда гана колдонууга болот, төмөнкү температурада анын коргоочу касиеттери жоголот.

377. Аэрозолдордон, чаңдан жана башкалардан коргоо үчүн ширетүүчү жана башка жумуштар үчүн чыпкалоочу чаңга жана аэрозолго каршы респираторлорду колдонуу керек.

Иштөө эрежелери

378. Противогаздар ар бир чыгарылар алдында, ошондой эле 3 айда бир жолудан кем эмес колдонууга ылайыктуулугу текшерилет (механикалык бузулуулардын жоктугу, герметикалык түтүктөрдүн жана шлангдардын иштөөгө жарамдуулугу, желдеткичтин, клапан системасы). Мындан тышкары, противогаздар адистештирилген ишканаларда сыноо протоколдорун даярдоо жана штамптарды коюу менен эксплуатациялоо нускамаларында көрсөтүлгөн мөөнөттө жана стандарттарга ылайык мезгил-мезгили менен сыноодон өткөрүлөт. Текшерүүнүн натыйжалары коргоо каражаттарын эсепке алуу жана тейлөө журналына жазылат.

379. Колдонуунун алдында респираторлор механикалык бузулуулардын жоктугуна контролдук кылуу максатында текшерилет, обтюраторлордун, фильтрлердин, ингаляциялык жана дем чыгаруучу клапандардын абалы текшерилет.

380. Респираторлорду регенерациялоо эксплуатациялоо нускамаларына ылайык чаңды силкилдетүү, ички фильтрлерди алмаштыруу жана тышкы фильтрлерди регенерациялоо менен жүргүзүлөт. Алмаштырылган чыпка чаңды силкилдетүү же дем алган абага карама-каршы багытта таза абаны үйлөө аркылуу калыбына келтирилет.

381. Бардык ДАОЖКК жеке колдонуу үчүн гана берилет. Мурда колдонулуп келген ДАОЖКК башка адамдарга эксплуатациялоо нускамаларына ылайык дезинфекциялангандан кийин гана берилиши мүмкүн.

382. Кызматкерлер противогаздарды жана респираторлорду колдонууга үйрөтүлүшү керек. Изоляциялык противогаздарды колдонууда жумушчулар дайыма кооптуу зонанын чегинен тышкары калган жана зарыл болгон учурда жумушчуларга жардам берүүгө жөндөмдүү байкоочулардын көзөмөлүндө болушун камсыз кылуу зарыл.

§ 34. Коопсуздук курлар жана коопсуздук аркандар

Максаты жана тузулушу

383. Коргоо курлары бийиктикте иштөөдө жана тоого чыгууда жумушчуларды кулап калуудан жеке коргонуу каражаттары, ошондой эле камсыздандыруу жана адамдарды кооптуу аймактардан эвакуациялоо каражаттары.

384. Коопсуздук курлары мамлекеттик стандарттарга жана конкреттүү конструкциядагы курлар үчүн техникалык шарттарга ылайык келүүгө тийиш.

385. Конструкциясына жараша курлар илгичтуу жана илгичижок, ошондой эле амортизатору бар же жок курлар болуп бөлүнөт.

386. Курдун (кулпу түзүлүшүнүн) конструкциясы туура эмес же толук эмес жабылуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарышы керек.

Карабиндин конструкциясы анын тез жана ишенимдүү бекитилишин жана кулпусун бир кол менен ажыратууну камсыз кылууга тийиш. Карабиндин өзүнөн өзү ачылуусуна жол бербөөчү коопсуздук аппараты болушу керек. Кулпуну жана коопсуздук түзүлүшүн жабуу автоматтык түрдө ишке ашырылууга тийиш.

387. Электр орнотмолорунда ток өткөрүүчү бөлүктөрдөн чыңалууну өчүрбөстөн иштөөдө коопсуздук курун синтетикалык материалдардан жасалган салмоор менен гана колдонуу керек.

Аба линиясында же ток өткөрүүчү бөлүктөрдөн чыңалуусу бар бөлүштүрүүчү түзүлүштө иштөөдө болот аркан же чынжырдан жасалган салбырамасы бар ленталарды колдонууга жол берилет.

Кызуу жумуштарды аткарууда болот аркан же чынжырдан жасалган салмоор менен кайыштарды колдонуу керек.

Ар бир кур төмөнкү белгилер менен белгилениши керек:

- даярдоочунун товардык белгиси;

- курдун өлчөмү жана түрү;

- чыгарылган датасы;

- техникалык көзөмөл бөлүмүнүн мөөрү;

- стандарттын же спецификациянын белгилениши;

- штамп же сыноо биркасы, ошондой эле курдун инвентарлык номери.

388. Курдун сынуучу статикалык жүгү амортизатору бар кайыш үчүн 7000 Н кем эмес, амортизатору жок кур үчүн 10 000 Н кем эмес болушу керек.

Амортизатору бар кайыш кур үчүн (же погону менен гана) коргоочу аракеттеги динамикалык күч 4000 Ндан ашпоого тийиш, ал эми ийин жана бут боосу бар амортизатору бар кайыш кур үчүн -  6000 Н көп эмес болушу керек.

389. Коопсуздук жип кошумча коопсуздук өзгөчөлүгү болуп саналат. Аны колдонуу иш орду курдун сыдырмасын жабдуулардын түзүлүшүнө бекитүүгө мүмкүндүк бербеген аралыкта болгон учурларда милдеттүү түрдө колдонулат.

Камсыздандыруу үчүн болоттон, кебез жиптерден же нейлондон жасалган аркандар колдонулат. Болот аркандар мамлекеттик стандартка ылайык келиши керек. Кебез жиптин диаметри 15 мм кем эмес, нейлон аркан - 10 мм кем эмес, алардын узундугу - 10 мден ашпоого тийиш.

Аркан тиркөө деталдары, ошондой эле имараттардын конструктивдүү элементтери же ал тиркелген башка түзүлүштөр 0,5 секунда таасир этүүчү 20000 Н (2200 кгс) горизонталдуу жүккө эсептелген болушу керек.

Болот аркандын үзүлүүчү статикалык жүгү мамлекеттик стандартта көрсөтүлгөнгө ылайык келүүгө тийиш, ал эми кебез жип жана нейлондон жасалган аркан - 7000 Н кем эмес.

Ар бир жип төмөнкү белгилер менен белгилениши керек:

- статикалык үзүүчү күчтүн мааниси;

- чыгарылган датасы (айы, жылы);

- сыноо датасы (сынак биркасы) жана инвентарлык номери;

Коопсуздук аркандары карабиндер менен жабдылышы мүмкүн.

Эксплуатациялык сыноолор

390. Коргоо кайыштары жана коопсуздук аркандары эксплуатацияга берүү алдында (салмагы 300 кг) жана эксплуатациялоо учурунда (салмагы 225 кг) 6-тиркеменин нормаларына ылайык статикалык жүк менен (5 мүнөткө) механикалык бекем сыноодон өтүшү керек - 6 айда 1 жолу.

Сыноого чейин жана андан кийин коопсуздук кайыштары жана коопсуздук аркандары механикалык бузулууларга текшерилет, ал эми сыноодон өткөндөн кийин көзгө көрүнгөн бузулуулар жок болсо, иштетүүгө уруксат берилет.

Курлардын сыноонун жол-жобосу кайыштардын конкреттүү конструкциясы үчүн техникалык шарттарда жана эксплуатациялоо инструкцияларында белгиленген.

Пайдалануу шарттары

391. Ишти баштоонун алдында курдун бүтүндөй абалын жана тирөөч элементтерин өзүнчө, жиптин үзүлбөгөндүгүн текшерүү үчүн текшерилиши керек. Динамикалык силкинүүгө дуушар болгон кайыш, ошондой эле тигишинде жип үзүлүп, тытылып, күйүп, бел кайышында, салмоордо, амортизатордо кесилген, кайчылаш кошулмалардын бузулушу, деформацияланган же коррозияга учураган темир тетиктери жана тетиктери бар кур; темир тетиктериндеги жаракалар жана коопсуздук бекиткичинин бузулушу.

Курларды өз алдынча оңдоого жол берилбейт.

392. Курларды жана аркандарды кургак бөлмөлөрдө агрессивдүү чөйрөлөр болбогондо, жылуулук берүүчү түзүлүштөрдөн алыс жерде, асылып же текчелерге бир катар тизип коюу керек. Жумуштан кийин, ошондой эле сактоонун алдында аларды кирден тазалоо, кургатуу, темир тетиктерин аарчып, булгаары тетиктерин майлоо керек. Жылуулук чыгаруучу түзүлүштөрдүн, ошондой эле кислоталардын, щелочтордун, эриткичтердин, бензиндин жана майлардын жанында курларды сактоого тыюу салынат.

§ 35. Электр жаасынан коргоочу топтомдор

Максаты жана толуктугу

393. Комплекттер жумушчу органды бардык чыңалуу класстарынын учурдагы электр орнотмолорунда оперативдүү которуштуруу учурунда пайда болушу мүмкүн болгон электр жаасынын таасиринен коргоо үчүн иштелип чыккан.

Комплектке кирген костюмдар кышкы жана жайкы болушу мүмкүн.

394. Комплектте бетти коргоочу экраны бар ысыкка чыдамдуу каска, ысыкка чыдамдуу балаклава, ысыкка чыдамдуу мээлейлер бар. Комплект кошумча пахтадан же ысыкка чыдамдуу ич кийимди жана кошумча капкак күрмөсүн камтышы мүмкүн.

395. Комплекттин компоненттеринин жыйындысы конкреттүү иштөө шарттарына жараша аныкталат: кыска туташуу токунун мааниси, электр орнотмосунун чыңалуусу, жаанын экспозициясынын убактысы, жаа булагына чейинки аралык, электроддордун ортосундагы аралык, бөлүштүрүүчү түзүлүштөрдүн түрү (Ачык таркатуу тузмок, жабык таркатуу тузмок).

396. Комплекттердин турлүү үлгүлөрү атайын стенддерге электр жаасынын таасири үчүн сыналышы керек.

Комплекттердин спецификациялары колдонуучулар менен макулдашылышы керек.

Пайдалануу шарттары

397. Комплекттерди колдонуу эрежелери инструкцияларда жазылган.

398. Комплекттер жекече колдонуу үчүн гана чыгарылат. Мурда колдонулган комплекттерди башка кызматкерлерге берүү инструкцияга ылайык дезинфекциялангандан кийин гана жүргүзүлүшү мүмкүн.

Мурда колдонулган ич кийимди башка кызматкерлерге берүүгө жол берилбейт.

Кеп куртка нөөмөттө болушу мүмкүн.

399. Ар бир колдонуудан мурун комплекттер механикалык бузулууларды текшерүү үчүн текшерилиши керек.

400. Ысыкка чыдамдуу кол каптар диэлектриктин астына кийилет.

401.. Коргоочу касиетин жогорулатуу үчүн жайкы костюмдун үстүнө кышкы костюм кийсе болот.

402. Кийимди жуу жана кургак тазалоо инструкцияга ылайык жүргүзүлүшү керек.

Коргоо каражаттарын каттоо жана камкордук коруу журналы

Эскертүүлөр:

1. Мезгил-мезгили менен текшерүүлөр 3 айда бир жолудан кем эмес жүргүзүлөт, көчмө жерге туташтыруу жана противогаздар үчүн жана башка коргоо каражаттары үчүн 6 айда бир жолудан кем эмес.

2. Сыноо жөнүндө отчетту үчүнчү жактарга берүүдө "Эскертүү" графасында отчеттун номери көрсөтүлөт.

Диэлектрик резинадан жана полимердик материалдардан жасалган коргоо каражаттарын сыноо журналы

(мээлейлер, боттор, диэлектрик галоштор, изоляциялык катмарлар)

Коргоо куралдардын сыноо отчетунун формасы

Эскертүү: Индикатордук чыңалууну текшерүүдө, жогорулатылган чыңалууда иштөөнү текшерүүдө, туташтыргыч зымды текшерүүдө ж.б., сыноонун натыйжалары кошумча киргизилет.

_____________________________________

¹ Коргоочу каражаттардын конструкциялык өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу талаптар

Коргоо каражаттарын механикалык кабыл алуунун, мезгилдүү жана түрлүү сыноолордун нормалары

Эскертүүлөр:

1. Изоляциялоочу бөлүктүн кыйшаюусу 220 кВга чейинки штангалар жана чыңалуу көрсөткүчтөрү үчүн 10%дан ашык эмес жана 220 кВ жогору стерженьдер үчүн 20%, сыноонун жол-жобосу ГОСТ 20494-2001 Мамлекеттер аралык стандартына ылайык жүргүзүлөт. Жер бетинен 10 кВ чейинки аба чубалгыларына жерге туташтыруу үчүн штангалардын кыйшаюусу жана сыноо ыкмалары продукциянын конкреттүү түрлөрүнө техникалык шарттарда келтирилген.

2. Сактагычтарды алмаштыруу үчүн 35 кВ чейинки универсалдуу штангалар үчүн.

3. Полимердик изоляторлор үчүн PH маанилери 2.8 таблицада келтирилген.

4. Изоляциялоочу аркандар үчүн РП маанилери 2.9 таблицада көрсөтүлгөн.

5. Ийкемдүү изоляторлор үчүн РН чоңдуктары 2.19.20-пунктта көрсөтүлгөн.

6. Түрдү, мезгилдүү жана кабыл алуу сыноолорунда коопсуздук курлары динамикалык жана башка сыноолорго да дуушар болушат.

7. Нумератор амортизатору жок курлар үчүн статикалык жүктү көрсөтөт, бөлүүчү - амортизатору жана коопсуздук арканы бар кайыш үчүн.

Коргоо каражаттарын электирдик кабыл алуу нормалары, мезгилдүү жана түрлүү сыноолору

Эскертүүлөр:

1. Түрүлү жана мезгилдик сыноолордо 1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрү чектеш электр чынжырларынын таасиринен көрсөткүчтүн жоктугуна текшерилет.

2. 35 кВ чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн жумушчу бөлүгүн сыноо мындай конструкциядагы көрсөткүчтөр үчүн жүргүзүлөт, алар менен иштөөдө жумушчу бөлүгү фазалар аралык кыска туташууну же фазадан жерге кыска туташууну пайда кылышы мүмкүн.

3. Чыңалуусу 220 В болгон 10 Вт чейин ысытуу лампалары бар эки уюлдуу чыңалуу индикаторлору үчүн токтун мааниси лампанын күчү менен аныкталат.

4. Тиешелүү коргоо каражаттарына типтүү, мезгилдүү жана кабыл алуу сыноолорун өткөрүү ыкмалары же техникалык шарттар.

Коргоо каражаттарын эксплуатациялоочу механикалык сыноонун нормалары жана мөөнөттөрү

Эскертүүлөр:

1. Полимердик изоляторлор үчүн РН чоңдуктары 2.8 таблицада көрсөтүлгөн.

2. Изоляциялоочу аркандар үчүн PPнин маанилери 2.9 таблицада келтирилген.

3. Ийкемдүү изоляторлор үчүн Рн белгилери 2.19.20-пунктта көрсөтүлгөн.

4. Амортизатор сыноодон өткөрулбойт.

Коргоо каражаттарынын эксплуатациялык электрдик сыноолордун нормалары жана мөөнөттөру

Эскертүүлөр:

1. 35 кВ чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн жумушчу бөлүгүн сыноо ушундай конструкциядагы көрсөткүчтөр үчүн жүргүзүлөт, алар менен операциялардын жүрүшүндө жумушчу бөлүгү фазадан фазага же фазадан жерге кыска туташууну пайда кылышы мүмкүн.

 2. Чыңалуусу 220 В болгон 10 Вт чейин ысытуу лампалары бар эки уюлдуу чыңалуу индикаторлору үчүн токтун мааниси лампанын күчү менен аныкталат.

Коргоо жабдыктарынын топтоо нормалары