Бишкек шаары, Өкмөт Үйү

2007-жылдын 4-майы № 67

                    КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ

            Жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндө

  (Кыргыз Республикасынын  2008-жылдын 26-февралындагы № 16

              Мыйзамынын редакциясына ылайык)

     Ушул Мыйзам Кыргыз Республикасынын жарандарынын Кыргыз Республика-

сынын Конституциясы менен аларга бекитилип берилген мамлекеттик  орган-

дарга  жана жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарына кайрылуу укукта-

рын ишке ашыруусуна байланышкан мамилелерди,  ошондой  эле  жарандардын

кайрылууларын мамлекеттик  органдардын,  жергиликтүү өзалдынча башкаруу

органдарынын жана кызмат адамдарынын кароосунун тартибин укуктук жактан

жөнгө салууга багытталган.

     1-статья. Ушул Мыйзамда пайдаланылуучу негизги терминдер

     Ушул Мыйзамда пайдаланылуучу негизги терминдер төмөндөгүлөрдү бил-

дирет:

     1) жарандын  кайрылуусу (мындан ары - кайрылуу) - жазуу жүзүндө же

оозеки түрдө баяндалган сунуш, арыз, даттануу;

     2) сунуш  -  мыйзамдарды жана башка ченемдик укуктук актыларды өр-

күндөтүү, Кыргыз  Республикасынын  мамлекеттик бийлик органдарынын жана

жергиликтүү өзалдынча  башкаруу  органдарынын иштерин жакшыртуу, мамле-

кеттин жана коомдун ишинин экономикалык, саясий, социалдык маданий жана

башка чөйрөлөрүнүн  маселелерин чечүү боюнча жарандын сунуштарын камты-

ган кайрылуу;

     3) арыз  - жарандын өзүнүн конституциялык укуктары менен эркиндик-

терин же  башка  адамдардын конституциялык укуктарын жана эркиндиктерин

ишке ашырууга  көмөк көрсөтүү тууралу жарандын өтүнүчүн камтыган кайры-

луу, же болбосо мыйзамдардын жана башка ченемдик укуктук актылардын бу-

зулушу, ошондой эле аталган органдардын жана кызмат адамдарынын ишинде-

ги кемчиликтер жөнүндөгү билдирүү;

     4) даттануу  - жарандын анын бузулган укуктарын жана эркиндиктерин

же мыйзамдуу кызыкчылыктарын же болбосо башка адамдардын укуктарын, эр-

киндиктерин же  мыйзамдуу  кызыкчылыктарын  калыбына келтирүү жөнүндөгү

өтүнүчүн камтыган кайрылуу;

     5) жекече кайрылуу - бир жарандын кайрылуусу;

     6) жамааттык кайрылуу - эки же андан  ашуун  жарандын  кайрылуусу,

жарандардын атынан уюмдардын кайрылуусу,  ошондой эле митингдердин жана

жыйналыштардын резолюциялары;

     7) кызмат адамы - бийлик өкүлүнүн иш-милдеттерин туруктуу, убакты-

луу же  атайын ыйгарым укуктар боюнча жүзөгө ашыруучу же болбосо мамле-

кеттик органдар  же  жергиликтүү өзалдынча башкаруу органында уюштуруу-

чу-тескөөчү, администрациялык-чарбалык милдеттерди аткаруучу адам.

     2-статья. Жарандардын кайрылуулары менен иштөөнүн негизги

               принциптери

     Мамлекеттик бийлик  органдарынын,  жергиликтүү  өзалдынча башкаруу

органдарынын жана  алардын кызмат адамдарынын жарандардын кайрылууларын

кароо боюнча иштеринин негизги принциптери төмөндөгүлөр болуп саналат:

     1) адамдын жана жарандын укуктарын жана эркиндиктерин коргоо;

     2) мыйзамдуулук, демократиялуулук, жеткиликтүүлүк;

     3) кайрылууларды кароонун милдеттүүлүгү;

     4) кайрылуулардын өз убагында каралышы, калыстыгы жана толуктугу;

     5) кайрылууларды караган учурдагы жарандардын тењдиги.

 6) кызматтык милдеттерин аткаруу үчүн жеке жоопкерчилик;

 7) кайрылууларды кароонун контролго алынуусу жана отчеттуулугу.

(КР 2008-жылдын 26-февралындагы № 16 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

     3-статья. Жарандардын кайрылуулары жөнүндөгү мыйзамдар

     Жарандардын кайрылуулары жөнүндөгү мыйзамдар Кыргыз  Республикасы-

нын Конституциясынан, ушул Мыйзамдан, Кыргыз Республикасынын мыйзам ак-

тыларынан жана Кыргыз Республикасынын укуктук ченемдик актыларынан  ту-

рат.

     4-статья. Жарандардын кайрылууга болгон укугу

     1. Кыргыз Республикасында ар бир жаран мамлекеттик бийлик органда-

рына, жергиликтүү  өзалдынча  башкаруу  органдарына жана алардын кызмат

адамдарына өзү же өзүнүн өкүлү аркылуу кайрылуу укугуна ээ.

     2. Ушул  статьянын  1-бөлүгүндө  аталган  органдар, алардын кызмат

адамдары жарандардын  сунуштар, арыздар жана даттануулар менен кайрылуу

укугунан ажыратууга же алардын мындай укугун чектөөгө акысы жок.

     3. Жашы  жетелек же аракетке жөндөмсүз адамдардын кызыкчылыктарын-

дагы арыздарды  жана  даттанууларды алардын мыйзамдуу өкүлдөрү, ошондой

эле көзөмөлдүк жана камкордук органдары берүүгө укуктуу.

     4. Эгерде Кыргыз  Республикасынын  колдонуудагы  мыйзамдарында  же

эларалык келишимдерде башкача каралбаса,  чет өлкөлүк жарандар жана жа-

рандыгы жок адамдар ушул Мыйзамга ылайык кайрылуу  укугунан  пайдаланы-

шат.

     5. Жарандардын  белгиленген  тартипте  газеталардын, журналдардын,

телекөрсөтүү, радио  жана башка жалпыга маалымдоо каражаттарынын редак-

цияларынан, түз телефон байланышы боюнча келип түшкөн кайрылуулары Кыр-

гыз Республикасынын  мыйзамдарында жана ушул Мыйзамда каралган тартипте

жана мөөнөттөрдө каралат.

     6. Жарандар  кайрылууга  болгон  укугун  эркин жана ыктыярдуу ишке

ашырышат. Жарандардын  кайрылуу укугун жүзөгө ашыруусу башка адамдардын

укуктарын жана эркиндиктерин бузбоого тийиш.

     7. Жарандардын кайрылууларын кароо акысыз жүзөгө ашырылат.

     5-статья. Ушул Мыйзамдын күчүнүн чеги

     Ушул Мыйзамдын күчү жарандардын төмөндөгүлөрдөн башка бардык  кай-

рылууларына жайылтылат:

     1) ойлоп  табуулар, ачылыштар, тартиби Кыргыз Республикасынын мый-

замдары менен  регламенттелүүчү рационализатордук сунуштар менен байла-

нышкан кайрылуулардан;

     2) кылмыш-жазык  жана жарандык сот өндүрүшү, администрациялык укук

бузуулар жөнүндөгү  иштер боюнча өндүрүш тартибинде каралуучу кайрылуу-

лардан;

     3) коммерциялык уюмдардын жана коомдук бирикмелердин жамааттарынын

ичиндеги мамилелерден улам келип чыккан, Кыргыз Республикасынын мыйзам-

дарынын ченемдери, алардын уставдары жана жоболору менен жөнгө салынуу-

чу кайрылуулардан;

     4) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген кароонун башка

тартиби каралган кайрылуулардан.

     6-статья. Жазуу жүзүндөгү кайрылууга коюлуучу талаптар

     1. Жаран өзүнүн жазуу жүзүндөгү кайрылуусунда жазуу жүзүндөгү кай-

рылуусун жөнөткөн  мамлекеттик органдын же жергиликтүү өзалдынча башка-

руу органынын  аталышын, же болбосо тийиштүү кызмат адамынын аты-жөнүн,

же болбосо  тийиштүү  адамдын кызмат ордун, ошондой эле өзүнүн фамилия-

сын, атын,  атасынын атын (эгерде атасынын аты болсо), жооп жөнөтүлүүгө

тийиш болгон  дарегин  милдеттүү түрдө көрсөтөт, сунушунун, арызынын же

даттануусунун маани-мањызын баяндайт, өзүнүн колун коет жана күнүн көр-

сөтөт.

     2. Жарандын арызы, даттануусу негиздүү болууга тийиш. Зарыл болгон

учурда аларга жарандын далилдерин тастыктоочу документтер тиркелет.

     7-статья. Жарандарды өздөрүнүн кабыл алуусу

     1. Мамлекеттик бийлик органдарынын, жергиликтүү өзалдынча башкаруу

органдарынын кайрылуулардын  маани-мањызы боюнча чечим кабыл алууга ый-

гарым укуктуу  кызмат адамдары жана жетекчилери жарандарды жумасына бир

жолудан кем эмес өздөрү кабыл алууну өткөрүүгө милдеттүү.

     2. Кабыл алуу белгиленген жана жарандарга кабар берилген  күндөрдө

жана сааттарда өткөрүлөт.

     3. Өздөрү  кабыл алуу учурунда жаран өзүнүн инсандыгын күбөлөндүр-

гөн документин көрсөтөт.

     4. Оозеки  кайрылууда  айтылган маселе өзү кабыл алуу учурунда че-

чилбесе кайрылуу  жаран  тарабынан жазуу жүзүндө баяндалышы мүмкүн жана

ушул Мыйзамда белгиленген тартипте катталууга жана каралууга тийиш.

     5. Эгерде  кайрылууда аларды чечүү ушул мамлекеттик органдын, жер-

гиликтүү өзалдынча  башкаруу органынын компетенциясына кирбеген маселе-

лер камтылса,  жаранга  каякка  жана кандай тартипте кайрылуу керектиги

тууралу түшүнүк берилет.

     6. Эгерде  жаранга  кайрылууда  коюлган маселелердин маани -мањызы

боюнча жооп берилсе, өзү кабыл алуунун жүрүшүндө анын кайрылуусун андан

ары кароодон баш тартылышы мүмкүн.

     7. Республиканын алыскы  региондорунан келишкен  жарандар кезексиз

кабыл алынуу укугуна ээ.

(КР 2008-жылдын 26-февралындагы № 16 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

     8-статья. Жазуу жүзүндөгү кайрылууну кароонун мөөнөттөрү

     1. Жазуу жүзүндөгү кайрылуу мамлекеттик органга, жергиликтүү өзал-

дынча башкаруу  органына же кайрылууда коюлган маселелерди чечүү компе-

тенциясына кирген  кызмат адамына келип түшкөн учурдан тартып үч күндүн

ичинде милдеттүү түрдө катталууга тийиш.

     2. Мамлекеттик  органга,  жергиликтүү өз алдынча башкаруу органына

же компетенцияларына ылайык кызмат адамына келип түшкөн жазуу жүзүндөгү

кайрылуу жазуу  жүзүндөгү  кайрылуу  катталган  күндөн тартып 30 күндүн

ичинде каралат.

     3. Жарандын кайрылуусун чечүү үчүн атайын текшерүүлөрдү (эксперти-

заларды)жүргүзүү, кошумча  материалдарды  суратып алуу же болбосо башка

чараларды көрүү  зарыл  болгон учурларда даттанууларды чечүү мөөнөттөрү

демейдегиден башкача тартипте узартылышы мүмкүн, бирок ал 30 күндөн аш-

пайт. Бул жөнүндөгү чечим мамлекеттик органдын же жергиликтүү өзалдынча

башкаруу органынын  жетекчиси, кызмат адамы же болбосо ага ыйгарым укук

берилген адам  тарабынан  кабыл  алынат  жана арыз ээсине жазуу жүзүндө

билдирилет.

     4. Жазуу  жүзүндөгү  кайрылууда коюлган маселелерди чечүү бир нече

мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарынын же

кызмат адамдарынын  компетенциясына  тиешелүү болгон учурда кайрылуунун

көчүрмөсү катталган  күндөн тартып беш күндүн ичинде тийиштүү мамлекет-

тик органдарга,  жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарына же тийиштүү

кызмат адамдарына жөнөтүлөт.

     9-статья. Жарандардын жазуу жүзүндө келип түшкөн кайрылууларын

               кароо тартиби

     1. Жарандардын кайрылуулары почта менен же болбосо өзү бериши мүм-

күн.

     2. Жарандар  мамлекеттик, расмий же Кыргыз Республикасынын элдери-

нин башка  кайсы  тилинде  болсун кайрылууга укуктуу. Жарандардын жазуу

жүзүндөгү кайрылууларына жооптор кайрылуунун тилинде берилет. Кайрылуу-

нун тилинде  жооп берүүгө мүмкүн болбогон учурда Кыргыз Республикасынын

мамлекеттик же расмий тили пайдаланылат.

     3. Жарандардын кайрылуулары мамлекеттик  органдын  же  жергиликтүү

өзалдынча башкаруу органынын жетекчисинин өзү тарабынан каралат. Аларды

андан ары кароонун тартиби жетекчи тарабынан белгиленет.

     4. Жазуу жүзүндөгү кайрылуулар,  эгерде алар каралса, аларда коюл-

ган маселелер боюнча зарыл чаралар көрүлсө жана жарандарга ушул Мыйзам-

дын 8-статьясында  көрсөтүлгөн  мөөнөттөрдө  жооп берилсе,  чечилди деп

эсептелинет.

     5. Эгерде текстте башкача эскертилбесе, жамааттык кайрылууга кара-

та жооп кайрылууда биринчи көрсөтүлгөн жарандын дарегине жөнөтүлөт.

     6. Эгерде кайрылуунун текстин окууга мүмкүн болбосо, анда аталган

кайрылууну карап жаткан жетекчи же адам кайрылуунун маңызын жана  жүйө-

лөрүн тактоо жана билүү үчүн (эгерде  арыз берүүчүнүн  фамилиясын жана

почта дарегин окууга мүмкүн болсо) арыз берүүчүнү чакырат. Ошону менен

бирге  арызды карап  жаткан жетекчи  же адам арыз  берүүчү менен байла-

ныша албай калса,  кайрылууну  андан ары кароо  токтотулат, бул тууралу

арыз берүүчүгө жазуу жүзүндө билдирилет.

     7. Соттун чечимине даттанган кайрылуу соттун бул чечимине даттану-

унун тартибин түшүндүрүү менен кайрылууну жөнөткөн жаранга кайра кайта-

рылат.

     8. Жарандын  аты-жөнү жана жооп жөнөтүлүүгө тийиш болгон почта да-

реги көрсөтүлбөгөн жазуу жүзүндөгү кайрылуусу тоголок кат деп  таанылат

жана каралууга жатпайт.

     9. Жаран  өзүнүн  жазуу жүзүндөгү кайрылуусунан баш тарткан учурда

ушул Мыйзамдын 14-статьясынын 1-бөлүгүнүн 6-пунктуна ылайык мындай кай-

рылууну карап жаткан мамлекеттик органдын, жергиликтүү өзалдынча башка-

руу органынын  кызмат адамы кайрылууда жарандардын укуктарын, эркиндик-

терин жана  (же)  мыйзамдуу  кызыкчылыктарын  бузуу тууралу маалыматтар

камтылган учурларды  кошпогондо,  ал боюнча өндүрүштү кыскартуу жөнүндө

чечим кабыл алат.

(КР 2008-жылдын 26-февралындагы № 16 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

     10-статья. Кайра кайрылуулар

     1. Жањы жүйө-далилдер же жањы ачылган жагдайлар келтирилген  кайра

кайрылуулар  (оозеки  жана  жазуу  жүзүндөгү),  эгерде алар боюнча тек-

шерүүлөрдү жыйынтыктоочу толук материалдары болсо жана жарандарга  ушул

Мыйзамда белгиленген тартипте жооптор берилсе,  каралууга жатпайт. Жањы

жүйө-далилдер же жањы ачылган жагдайлар ушул Мыйзамда каралган тартипте

каралууга тийиш.

     2. Жаран кайрылууну кароонун натыйжасы боюнча алынган чечимге  ка-

нааттанбаган учурда ал чечимге сот тартибинде даттанууга укуктуу.

     11-статья. Жарандын кайрылуусуна байланыштуу анын коопсуздугунун

                кепилдиктери

     1. Өзүнүн укуктарын,  эркиндиктерин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын

же болбосо башка адамдардын укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу кы-

зыкчылыктарын калыбына келтирүү же коргоо максатында мамлекеттик орган-

га,  жергиликтүү  өзалдынча башкаруу органына же кызмат адамына аталган

органдардын же кызмат адамынын ишин сындап кайрылганына байланыштуу жа-

ранды же болбосо анын жакын туугандарын куугунтуктоого тыюу салынат.

     2. Мамлекеттик органга, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органына же

кызмат адамына  кайрылганына  байланыштуу жаранды же болбосо анын жакын

туугандарын куугунтуктоо  кызмат  адамдарын Кыргыз Республикасынын мый-

замдарына ылайык жоопкерчиликке кириптер кылат.

     3. Кайрылууну караганда кайрылууда камтылган маалыматтарды,  ошон-

дой  эле жарандын жеке турмушуна тиешелүү маалыматтарды анын макулдугу-

суз жарыя кылууга жол берилбейт.

     12-статья. Кайрылууларды караган учурдагы кызмат адамдарынын

                укуктары жана милдеттери

     1. Кайрылууну  кароо компетенциясына кирген мамлекеттик бийлик ор-

ганынын же жергиликтүү өзалдынча башкаруу органынын жетекчиси же кызмат

адамы төмөндөгүлөргө укуктуу:

     1) жазуу  жүзүндөгү кайрылуу мамлекеттик башка органдын, жергилик-

түү өзалдынча башкаруу органынын же башка кызмат адамынын кароосуна жө-

нөтүлгөндө, зарыл  болгон учурда аталган органдардан же кызмат адамынан

жазуу жүзүндөгү  кайрылууну  кароонун жыйынтыгы жөнүндөгү документтерди

жана материалдарды суратып алууга;

     2) калкка, эмгек жамааттарына жана жалпыга маалымдоо каражаттарына

жарандардын кайрылуулары менен иштөөнүн абалы жөнүндө маалымат берүүгө;

     3) жазуу  жүзүндөгү  кайрылууда  уят-сыйытсыз  же болбосо мазактап

кордогон сөздөр  айтылса, кызмат адамынын, ошондой эле анын үй-бүлө мү-

чөлөрүнүн өмүрүнө, ден соолугуна жана мүлкүнө коркунуч туудурса, кайры-

лууну анда  коюлган маселелердин маани-мањызы боюнча жоопсуз калтырууга

жана кайрылууну жөнөткөн жаранга бул тууралу билдирүүгө.

     2. Органдар жана кызмат адамдары төмөндөгүлөргө милдеттүү:

     1) жарандардын  кайрылуулары жөнүндө ушул Мыйзамда жана башка Кыр-

гыз Республикасынын мыйзам актыларында белгиленген талаптарды сактоого;

     2) кайрылууну кароого кабыл алууга же болбосо аны тиешелүү жактар-

га жөнөтүүгө, же болбосо арыз ээсине анын кимге кайрылуусун түшүндүрүү-

гө;

     3) кайрылууну  маани-мањызы  боюнча ушул Мыйзамда белгиленген мөө-

нөттө кароого,  анда  баяндалган  фактыларга калыс баа берүүгө, алардын

аныктыгын текшерүүгө;

     4) жарандардын  укуктарын,  эркиндигин,  мыйзамдуу кызыкчылыктарын

бузган укукка  жат аракеттерди (аракетсиздикти) четтетүү боюнча токтоо-

суз чара көрүүгө;

     5) зарыл болгон учурда кызматкерлерди кайрылууда камтылган  маалы-

маттарды текшерүү үчүн ал жакка жөнөтүүгө;

     6) кайрылуу боюнча жүйөлүү жана негизделген чечим кабыл алууга;

     7) жарандарга  кароонун натыйжасы жана ал боюнча кабыл алынган че-

чим жөнүндө жазуу жүзүндө билдирүүгө;

     8) мамлекеттик,  кызматтык  же  мыйзам тарабынан коргоого алынуучу

жашыруун сырды кошпогондо,  кайрылууну караган органдардын жана  кызмат

адамдарынын расмий суроо-талаптары боюнча кайрылууларды кароо үчүн маа-

ниси бар актыларды, башка документтерди жана материалдарды берүүгө;

     9) кайрылуулар  четке  кагылган учурда четке кагуунун жүйөсүн мил-

деттүү түрдө көрсөтүүгө, даттануу тартибин түшүндүрүүгө;

     10) аракеттерине даттанылган кызмат адамдарына даттанууларды жөнө-

түү учурларына жол бербөөгө;

     11) мамлекеттик органдарга, башка уюмдарга, кызмат адамдарына кай-

рылгандыгына байланыштуу  жарандардын  жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнүн

укуктарынын, эркиндиктеринин  жана  мыйзамдуу кызыкчылыктарынын кысымга

алынышына тыюу салууга.

     13-статья. Кайрылуу боюнча чечим

     1. Кайрылуунун  жыйынтыктары  боюнча төмөндөгүдөй чечимдердин бири

кабыл алынат:

     1) кайрылууну толук же жарым-жартылай канааттандыруу жөнүндө;

     2) кайрылууну канааттандыруудан баш тартуу жөнүндө;

     3) коюлган маселелерди чечүү жана аныкталган укук бузууларды  чет-

тетүү боюнча чараларды көрүү жөнүндө.

     2. Кайрылуу  боюнча  чечим конкреттүү укук актыларга шилтеме жасоо

менен жүйөлүү  болууга, ага карата даттануунун тартибин көрсөтүүнү кам-

тууга тийиш.

     3. Кайрылууну  кароонун  натыйжалары  жөнүндөгү  кабар менен бирге

арыз ээсине,  кайрылуунун өзүн кошпогондо, андан келип түшкөн документ-

тердин түп-нускасы кайтарып берилет.

     14-статья. Кайрылууну караган учурдагы жарандын укуктары жана

                жоопкерчилиги

     1. Кайрылууну караган учурда жаран төмөндөгүлөргө укуктуу:

     1) кайрылууларды кароого байланыштуу болгон материалдар менен,  ал

башка жарандардын укуктарын канчалык козгой тургандыгына жана мамлекет-

тик жашыруун сырларды, коммерциялык жана (же) башка мыйзам менен корго-

луучу жашыруун сырды коргоо жөнүндө Кыргыз Республикасынын  мыйзамдары-

нын талаптарына карама-каршы келбегендей дењгээлде таанышууга;

     2) кайрылууну карап жаткан адамга өзүнүн далилдерин айтууга;

     3) коллегиалдуу  органдын кайрылууну карашына түздөн-түз же өзүнүн

өкүлдөрү аркылуу катышууга;

     4) кайрылууну  кароонун  натыйжалары  жөнүндө белгиленген мөөнөттө

жазуу жүзүндө жооп алууну талап кылууга;

     5) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык кайрылуунун админис-

трациялык жана  (же) сот тартибинде каралышына байланыштуу кайрылуу бо-

юнча кабыл  алынган чечимге же аракетке (аракетсиздикке) даттануу менен

кайрылууга;

     6) кайрылууну кароону токтотуу жөнүндөгү арыз менен кайрылууга.

     2. Жарандын  жалаа жабуу мүнөздөгү материалдарды, башка адамдардын

ар-намысын жана  кадыр-баркын  кордогон жана ишкердик беделине шек кел-

тирген сөздөрдү камтыган кайрылууну берүүсү Кыргыз Республикасынын мый-

замдарына ылайык жоопкерчилик тартууга алып келет.

     15-статья. Кайрылууларды кароо тартибинин сакталышына контроль

                жүргүзүү

     Мамлекеттик органдар, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары жа-

на  кызмат адамдары өзүнүн компетенциясынын чегинде кайрылууларды кароо

тартибинин сакталышына контролду жүзөгө ашырышат, келип түшкөн кайрылу-

улардын  мазмунун талдашат,  жарандардын укуктарын,  эркиндиктерин жана

мыйзамдуу таламдарын бузуунун себептерин өз убагында аныктоо жана  жоюу

боюнча чара көрүшөт.

     16-статья. Жарандардын кайрылуулары жөнүндө мыйзамдарды бузгандыгы

                үчүн жоопкерчилик

     Жарандардын кайрылуулары  жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамда-

рын бузгандыгы үчүн 4-статьянын 1-бөлүгүндө аталган органдардын  жетек-

чилери Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тарты-

шат.

     17-статья. Кайрылууларды кароо менен байланышкан чыгымдар

     Эгерде жаран кайрылууда билип туруп жалган маалыматтарды көрсөтсө,

кайрылууну мамлекеттик органдын, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органы-

нын же кызмат адамынын кароосуна байланыштуу кеткен чыгымдар соттун че-

чими боюнча ошол жарандын эсебинен өндүрүп алынышы мүмкүн.

     18-статья. Ушул Мыйзамдын күчүнө кириши

     1. Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

     2. "Жарандардын  сунуштарын  арыздарын жана даттанууларын кароонун

тартиби жөнүндө"  Кыргыз  Республикасынын 1995-жылдын 5-июлундагы № 8-1

Мыйзамы күчүн жоготту деп таанылсын.

     Кыргыз Республикасынын

     Президенти                                               К.Бакиев

     2007-жылдын 23-мартында             Кыргыз Республикасынын Жогорку

                                         Кењеши тарабынан кабыл алынган