КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН БЮДЖЕТТИК УЮМДАРЫНЫН ЭЛЕКТР, ЖЫЛУУЛУК ЭНЕРГИЯЛАРЫН ЖАНА ЖАРАТЫЛЫШ ГАЗЫН КЕРЕКТӨӨ ЛИМИТТЕРИН ТҮЗҮҮНҮН МЕТОДИКАСЫ

М А З М У Н У

КИРИШҮҮ

Электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын (энергия булактарын) керектөөнүн лимиттерин түзүү методикасы (мындан ары - Методика) энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө алынган энергия булактарын керектөөнүн анык чоңдугунун негизинде жеке керектөөгө пайдаланылуучу республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден (бюджеттик уюмдардан) каржылануучу электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын лимиттерин бекитүү үчүн арналган.

Электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын лимиттерине төмөнкүлөр киргизилет:

- бюджеттик уюмдардын өздүк керектөөсү үчүн пайдаланылуучу жана энергияны эсептөөнүн коммерциялык каражаттарынын (эсептөө приборлорунун) маалыматтарынын негизинде алынган, ал эми алар жок болгон учурда ушул Методиканын негизинде эсептелген электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын чыгашалары;

- электр, жылуулук жана газ тармактарындагы жана алардын жабдууларындагы (аба жана кабелдик линиялар, трансформаторлор, жылуулук тармактары ж.б.) энергия булактарын берүүчүлөрдүн тармактарына жана жабдууларына кошулууга техникалык шарттарга (баланстык таандык Акт) ылайык бюджеттик уюмдун балансында турган электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын техникалык жоготуулары. Техникалык жоготуулар тиешелүү эсептөөлөр менен негизделиши керек.

Электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын лимиттерине энергия алып жүрүүчүлөрдүн чыгымдары киргизилбейт:

- сервитуттун негизинде бюджеттик мекемелердин ижарага алынуучу жайларында (субабонент-ижарачылар), калкка (ведомстволук турак үйлөр, үй-бүлө үчүн жатаканалар, офицердик курамдын үйлөрү, дачалар ж. б.), энергетикалык жабдууларга жана бюджеттик уюмдардын тармактарына кошулган жана энергияны жалпы коммерциялык эсепке алуу аркылуу энергия булактарын алган поселокторго жана башка уюмдарга берилген бюджеттик эмес керектөөчүлөргө;

- өз өндүрүштүк ишин өзүн-өзү каржылоо, чарбалык эсеп шарттарында жана акы төлөмө кызмат көрсөтүүлөрдүн эсебинен жүзөгө ашыруучу бюджеттик уюмдардын (балдар бакчалары, ясли, мейманканалар, пансионаттар, скважиналар, суу чарба курулмалары жана башкалар) түзүмүнө кирген түзүмдүк жана ведомстволук мекемелерге;

- учурдагы, капиталдык оңдоодо жана жаңы имараттарды жана инженердик курулмаларды курууда, бюджеттик уюмдардын жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн технологиялык жана турмуш-тиричилик жабдууларын монтаждоодо бюджеттик уюмдардын чыгымдары.

Бюджеттик уюмдар үчүн электр, жылуулук энергияларын жана жаратылыш газын керектөөнүн ишенимдүү чоңдуктары энергия булактарын прибордук эсепке алуунун иш жүзүндөгү маалыматтарына ылайык энергетикалык изилдөөнүн натыйжалары боюнча аныкталат. Эсепке алуу приборлору жок болгон учурда энергия булактарынын чыгымдары ушул Методиканын бөлүмдөрүнүн негизинде эсептелет. Жалпысынан бюджеттик уюмдардын алдында керектелген энергия булактарын прибордук эсепке алуу милдети турууга тийиш.

Чектөөгө туш келбеген керектөөчүлөрдүн электр энергиясын эсепке алуу электр энергиясын эсептөөнүн өзүнчө каражаттары менен ишке ашырылууга жана мүмкүн болсо энергия менен жабдуучу уюмдун абоненттери болууга тийиш.

Өндүрүштүк мүнөздөмөлөрү өзгөргөндө, жаңы курулушту киргизүүдө, реконструкциялоодо, профилин кайра өзгөртүүдө жана бюджеттик уюмдун айрым түзүмдүк өзгөртүүлөрүндө өзгөрүүлөрдү жана кайра түзүүлөрдү эске алуу менен энергия булактарынын оңдоолору киргизилет жана лимиттери бекитилет.

Энергия булактарын (электр, жылуулук энергиясы жана жаратылыш газы) керектөөнүн лимиттерин түзүү Методикасы энергия булактарын жана республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден бөлүнгөн бюджеттик каражаттарды үнөмдөө режимин ишке ашыруу үчүн маанилүү болуп саналат.

1. ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР

1.1. "Кыргыз Республикасынын республикалык жана жергиликтүү бюджеттери тарабынан каржылануучу бюджеттик уюмдар үчүн электр, жылуулук энергиясын, жаратылыш газын керектөөнүн лимиттерин түзүүнүн Методикасы" (Методика) электр, жылуулук энергиясын, жаратылыш газын жана отунду керектөөнүн лимиттеринин (ченемдеринин) туура чоңдуктарын түзүүдө жана аныктоодо энергетикалык изилдөө жүргүзүүнүн бирдиктүү тартибин белгилейт. Методика аларды башкаруучулук, социалдык-маданий, илимий-техникалык же коммерциялык эмес мүнөздөгү башка функцияларды (жеке керектөө) аткаруу үчүн электр, жылуулук энергиясын, жаратылыш газын жана отунду керектөө лимиттерин илимий негиздөө аркылуу бюджеттик уюмдар үчүн республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден бөлүнүүчү энергия булактарын жана бюджеттик каражаттарды сарамжалдуу жана үнөмдүү пайдаланууну киргизет.

1.2. Методика бюджеттик уюмдардын тармактары жана жабдуулары аркылуу жылуулук жана электр энергиясын жана жаратылыш газын алуучу бюджеттик уюмдардын имараттарында жана жайларында жайгашкан бюджеттик жана энергия, жылуулук жана газ менен жабдуучу уюмдардын, ошондой эле субабонент-ижарачылардын ортосундагы жоопкерчиликти жана өз ара мамилелерди тартипке келтирүү максатында иштелип чыккан.

1.3. Методика энергия булактарын керектөөнүн ишенимдүү чоңдуктарын эсептөөдө милдеттүү талаптарды белгилейт, мамлекеттик ыйгарым укуктуу органдардын, илимий мамлекеттик мекемелердин компетенцияларын жана функцияларын, ошондой эле бюджеттик уюмдар тарабынан энергия булактарынын бекитилген лимиттеринин аткарылышына мониторинг жүргүзүү жана контролдоо механизмдерин аныктайт.

1.4. Бул Методика энергия аудитин даярдоонун, жүргүзүүнүн, энергия булактарын керектөө лимиттеринин анык чоңдуктарын талдоонун жана эсептөөнүн ырааттуулугун регламенттөөчү бюджеттик уюмдарды энергетикалык изилдөөнү жүргүзүүнүн, энергия аудити боюнча анкетанын типтүү формаларын толтуруунун жана изилдөөлөрдүн жыйынтыктарын тариздөөнүн тартибин белгилейт.

1.5. Бул Методика электр, жылуулук энергиясына жана жаратылыш газына керектөөлөрдү эсептөөнүн мамлекеттик жана тармактык методдорунун, курулуш ченемдеринин, энергия булактарын эсепке алуунун пайдалануу эрежелеринин, жылуулук энергиясын иштеп чыгууга жана башка максаттарга от жагуучу от казандар жана башка жылуулук иштеп чыгуучу агрегаттар (меш-буржуйка, контромарка ж.б.) менен отундун чыгымдарын аныктоо боюнча методикалык көрсөтмөлөрдүн жана нускамалардын негизинде түзүлгөн.

1.6. Методика Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулат жана бюджеттик уюмдар, мамлекеттик ыйгарым укуктуу органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, энергия, жылуулук, газ жана отун менен камсыз кылуучу уюмдар жана менчигинин уюштуруу-укуктук формасына карабастан башка жеке жана юридикалык жактар үчүн милдеттүү жетектөөчү документ болуп саналат.

1.7. Кыргыз Республикасынын республикалык жана жергиликтүү бюджеттеринен каржылануучу бюджеттик уюмдар үчүн электр, жылуулук энергиясын, жаратылыш газын керектөөнүн лимиттерин түзүү методикасы Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 28-майдагы “Кыргыз Республикасынын экономикасынын тармактарын жана калкын 2025/2026-жылдын күз-кыш мезгилине даярдоо жөнүндө» № 282 токтомунун 11-пунктун  ишке ашыруу максатында иштелип чыкты.

2. НЕГИЗГИ ТЕРМИНДЕР ЖАНА АНЫКТАМАЛАР

Бул Методикада Кыргыз Республикасында колдонулуучу ченемдик укуктук актыларга жана эрежелерге ылайык терминдер жана аныктамалар колдонулат:

Энергия булактарынын лимиттерин бекитүү боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - башкаруучулук, социалдык-маданий, илимий-техникалык же коммерциялык эмес мүнөздөгү башка функцияларды аткаруу үчүн бюджеттик мекемелерге энергия булактарынын чыгымдалышынын чектик ченемин бекитүү боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети ыйгарым укук берген аткаруу бийлигинин борбордук органы (Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги жана Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги).

Мамлекеттик илимий мекеме - энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөө лимиттеринин анык чоңдуктарын аныктоо боюнча менчигинин түрүнө карабастан бюджеттик уюмдарды жана экономика тармактарынын башка ишканаларын энергетикалык изилдөө боюнча илимий-изилдөө иштерин жүзөгө ашыруучу жана өз компетенцияларынын чектеринде энергияны үнөмдөө жана энергиялык майнаптуулук саясатынын механизмдерин ишке ашыруучу мамлекеттик мекеме (Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигинин алдындагы Энергетика илим-изилдөө институту).

Энергетикалык ресурстар - бул энергетикада өнөр жайлык жана тиричиликтик пайдалануу үчүн жеткиликтүү болгон энергиянын ар түрдүү түрлөрүнүн бардык булактары.

Энергия алып жүрүүчүлөр - бул энергия тутумдарынын техникалык тутумдарында жана керектөөчүлөрдө камтылган энергияны трансформациялоо же пайдалануу үчүн түздөн-түз колдонууга мүмкүндүк берүүчү формада берилген энергия ресурстары.

Энергия алып жүрүүчүлөрдүн түрлөрү - электр энергиясы, жылуулук энергиясы жана жаратылыш газы жана отун (көмүр, дизелдик отун ж. б.).

Отун-энергетикалык ресурс (ОЭР) - электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын алып жүрүүчүлөр, алар республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден каржыланган бюджеттик уюмдарда пайдаланылат.

ОЭРди керектөөчү - менчигинин түрүнө карабастан отун-энергетикалык ресурстарды продукция өндүрүү жана кызмат көрсөтүү үчүн, ошондой эле өзүнүн муктаждыктарына пайдалануучу юридикалык жак (уюм).

Энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөөчүлөр - республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден каржылануучу, өздөрүнүн функциялык милдеттерин жана кызмат көрсөтүүлөрүн аткаруу үчүн отун-энергетикалык ресурстарды пайдалануучу бюджеттик мекемелер, ошондой эле менчигинин түрүнө карабастан, мыйзамда белгиленген тартипте сервитуттун негизинде бюджеттик уюмдардын имараттарында жана жайларында жайгашкан жеке жана юридикалык жактар.

Энергия менен жабдуучу уюм (энергия берүүчү) - келишимдердин негизинде бюджеттик уюмдарга товарларды жана коммуналдык кызматтарды көрсөтүүчү юридикалык жак.

Тейлөөчү уюм - имараттын инженердик системаларын техникалык тейлөөнү жана эксплуатациялоону жүзөгө ашыруучу уюм.

Контролдоо - белгиленген жол-жобого ылайык бир же бир нече мүнөздөмөлөрдүн тиешелүү өлчөөлөрү менен коштолгон байкоо жана баа берүү аркылуу шайкештикти баалоо процедурасы.

Аскер шаарчасы - бир жер участогунда жайгашкан жана аскердик бөлүктү (мекемени) жайгаштыруу жана аскер кызматчыларын, жумушчуларды жана кызматчыларды жайгаштыруу үчүн пайдаланылуучу имараттардын жана курулмалардын комплекси.

Капиталдык оңдоо - турак жайдын курулуш конструкцияларынын жана инженердик жабдуу системаларынын физикалык жана моралдык эскиришин жоюу, ошондой эле анын эксплуатациялык көрсөткүчтөрүн жана функциялык арналышын сактоо максатында аткарылуучу жумуштардын комплекси.

Адистештирилген уюм - менчигинин формасына карабастан бюджеттик уюмдардын имараттарын жана курулмаларын техникалык тейлөөнү жүзөгө ашыруучу юридикалык жак.

Инженердик системалар - имараттарды жылытуу, желдетүү, кондициялоо, ысык суу менен жабдуу жана электр менен жабдуу системалары.

ОЭРди (энергия алып жүрүүчүлөр (булактарын) керектөө лимити - отун-энергетикалык ресурстарды сарптоонун илимий негизделген ченеми, анын чегинде бюджеттик уюмдар зарыл санитардык-гигиеналык ченемдерди сактоодо жана аларды имараттардын жайларында сарамжалдуу жана натыйжалуу пайдаланууда өздөрүнүн башкаруучулук, социалдык-маданий, илимий-техникалык же коммерциялык эмес мүнөздөгү башка функцияларды аткаруу үчүн пайдалана алышат.

Бюджеттик уюмдардын керектөө лимити - бюджеттик чөйрөдөгү уюмдар тарабынан өзүнүн муктаждыктарына пайдаланылуучу энергия керектөөнүн чектик чоңдугу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан натуралай жана/же акчалай түрдө белгиленет жана энергия керектөөнүн бекитилген көлөмүнөн ашпоого тийиш.

Отун-энергетикалык ресурстарды керектөө лимиттеринин ишенимдүү чоңдуктары - бюджеттик уюмдарды энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө алынган бюджеттик эмес уюмдардын энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөө чоңдуктарын эсептен чыгаруу менен энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөөнүн эсептик-аналитикалык иш жүзүндөгү орточо чоңдуктарынын негизинде аныкталган лимиттер.

Жылытуу - бул имараттын бөлмөлөрүн адамдар үчүн жылуулук ыңгайлуулугунун шарттары жана жүрүп жаткан технологиялык процесстердин талаптары менен аныкталуучу температураны белгиленген деңгээлде кармап туруу үчүн жылуулук жоготууларынын ордун толтуруу менен жасалма жылытуу.

Коммуналдык жылуулук менен жабдуу тутуму - турак жай-коммуналдык комплексинин жылуулук-энергетикалык уюму тарабынан пайдаланылуучу шаардын (райондун, кварталдын), башка калктуу конуштун жылуулук менен жабдуу булактарынын жана (же) жылуулук тармактарынын жалпы өндүрүштүк процесси менен бириккен жыйындысы;

Ысык суу менен жабдуу - колдонуудагы эрежелерге ылайык, 57°С кем эмес температурада жана көлөмдө ысык суу менен керектөөчүлөрдү камсыз кылуу болуп саналат.

Электр жана жылуулук энергиясын сарптоонун технологиялык ченеми продукциянын ушул түрүн кайра иштетүү боюнча негизги жана көмөкчү технологиялык процесстерге кеткен чыгымдан (вагондордон, автоунаалардан түшүрүү, кампанын, базанын аймагында жайгаштыруу, тапшырык берүүчүгө берүүдө жүктөө, аккумулятордук батареяларды кубаттоо ж.б.) жана колдонулган жабдуулардын мүнөзү менен шартталган энергиянын коромжулугунан (тышкы коромжулуктардан тышкары) турган кайра иштетилген продукциянын бирдигине алардын бардык чыгымдалышын (т., даана, м3 ж.б.) камтыйт.

Технологиялык муктаждыктар - бул технологиялык жана/же өндүрүш процесстерин жүргүзүү үчүн зарыл болгон жылуулук энергиясын керектөө.

Шарттуу чоңдук - продукциянын базасында кайра иштетилүүчү продукциянын жалпы көлөмүндө эң чоң салыштырма салмакты ээлеген бирдик.

Имараттын салыштырма жылуулук мүнөздөмөсү - 1 м3 имараттын орточо жылуулук чыгымы, ички жана тышкы абанын температурасынын айырмасы 1°С жылытуу системасын долбоорлоодо сырткы абанын болжолдуу температурасы 50 жылдык байкоо жүргүзүү үчүн эң суук кыштын сегизинен аныкталган эң суук беш күндүк орточо температураны алат.

1 калория - бул 1 граммдык массадагы сууга 1°С ысытканда берилген жылуулуктун саны. 10^-6 - ккалдан Гкалга которуу коэффициенти.

Жылуулук өткөрүмдүүлүк коэффициенти - суюктуктан дубалга жана тескерисинче анын 1м² бети аркылуу жылуулук алмашуунун натыйжасында температурасынын айырмасы 1 °С 1 саат убакытта өткөн жылуулуктун саны.

Жылытуучу казандын эффективдүүлүгү (пайдалуу аракет коэффициенти) – керектелген отундун көлөмүнүн бөлүнүп чыккан жылуулуктун көлөмүнө болгон катышы.

Отунду чыгымдоо ченеми - кабыл алынган технологияга ылайык белгиленген режимдерди жана параметрлерди сактоо менен пайдаланылуучу, жылытуу жана ысык суу менен жабдуу максаттарына жылуулукту иштеп чыгуучу түзүлүштөр (казан орнотмолору, меш-буржуйка ж.б.) тарабынан пайдаланылуучу жылуулук энергиясын өндүрүүгө чыгымдалуучу отундун саны.

Кошулган жылуулук жүктөмү (кубаттуулугу) - жылуулук менен жабдуучу уюмдун жылуулук тармагына кошулган жылуулук керектөөнүн бардык системалары үчүн жылуулук алып жүрүүчүнүн суммалык долбоордук максималдуу (эсептик) сааттык жылуулук жүктөмү (кубаттуулугу) же жылуулук алып жүрүүчүнүн суммалык долбоордук максималдуу (эсептик) сааттык чыгымы.

Өндүрүлгөн жылуулук энергиясы - буу казанында (жылуулук менен жабдуу булагында) орнотулган (орнотулган) казан агрегаты (казан агрегаттары) тарабынан өндүрүлгөн жылуулук энергиясы.

Иштелип чыккан жылуулук энергиясы - буу казанында (жылуулук менен жабдуу булагында) өзүнүн муктаждыктарына пайдаланылган жана жылуулук тармагына берилген жылуулук энергиясын эсептен чыгаргандан кийинки буу казанынын (жылуулук менен жабдуу булагынын) откана агрегаттары өндүргөн жылуулук энергиясынын суммасына барабар жылуулук энергиясы.

Берилген жылуулук энергиясы - эксплуатациялык жоопкерчилик (баланстык таандык) чегинде жылуулук энергиясын керектөөчүгө (керектөөчүлөргө) берилген жылуулук энергиясы.

Жылуулук энергиясын керектөөчүнүн эсептик сааттык жылуулук жүктөмү (эсептик жылуулук керектөө) - жылуулук керектөөнүн ар бир түрү үчүн тышкы абанын температурасынын эсептик көрсөткүчтөрүндө аныкталган жылуулук керектөөнүн түрлөрү боюнча сааттык жылуулук жүктөмүнүн маанилеринин суммасы (жылытуу, агымдуу желдетүү, абаны кондициялоо, ысык суу менен жабдуу) жана ысык суу менен жабдуунун бир жумалык жүктөмүнүн орточо сааттык мааниси.

Жылуулук менен жабдуу булагынын эсептик сааттык жылуулук жүктөмү - жылуулук менен жабдуу тутумундагы бардык жылуулук энергиясын керектөөчүлөрдүн сааттык жылуулук жүктөмүнүн эсептик көрсөткүчтөрүнүн жана тышкы абанын температурасынын эсептик маанисинде жылуулук тармагынын түтүктөрүнүн жылуулук жоготууларынын суммасы.

Жылытууга (агымдуу желдетүүгө) жылуулук алып жүрүүчүнүн эсептик сааттык чыгымы - жылытууну (агымдуу желдетүүнү) долбоорлоо үчүн эсептелген тышкы абанын температурасы болгондо жылытууга (агымдуу желдетүүгө) жылуулук алып жүрүүчүнүн сааттык чыгымынын мааниси.

Ысык суу менен жабдууга жылуулук алып жүрүүчүнүн эсептик сааттык чыгымы - ысык суу менен жабдууга жылуулук алып жүрүүчүнүн бир жумалык орточо сааттык жылуулук жүктөмүнүн маанисине туура келген сааттык чыгымынын мааниси.

Энергияны үнөмдөө - энергетикалык ресурстарды натыйжалуу пайдаланууга жана чарбалык жүгүртүүгө энергиянын кайра жаралуучу булактарын тартууга багытталган укуктук, уюштуруучулук, илимий, өндүрүштүк, техникалык жана экономикалык чараларды ишке ашыруу.

Бирдиктүү мамлекеттик энергетикалык реестр - милдеттүү энергетикалык изилдөөгө тийиш болгон бюджеттик уюмдардын жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн толук тизмесин камтыган маалыматтар базасы.

Энергетикалык изилдөө (энергоаудит) – ОЭРди керектөөчүлөрдү жана берүүчүлөрдү изилдөөнүн жүрүшүндө алынган пайдаланылып жаткан энергетикалык ресурстардын көлөмү жөнүндө так маалымат алуу максатында энергетикалык ресурстарды пайдалануу жөнүндө иш жүзүндөгү маалыматтарды чогултуу жана иштеп чыгуу, ошондой эле натыйжалуулуктун көрсөткүчтөрүн белгилөө жана аларды жогорулатуу боюнча экономикалык негизделген чараларды иштеп чыгуу, негизсиз өсүшкө жол бербөө жана энергия ресурстарына акы төлөөгө бюджеттик чыгымдарды кыскартуу.

Энергоаудитордук уюм - колдонуудагы Жобого ылайык энергетикалык аудитти жүзөгө ашыруучу илимий мамлекеттик мекеме (азыркы Энергетика илимий-изилдөө институту, мамлекеттик көзөмөл органдарын кошпогондо).

Энергоаудитор (энергетикалык аудит боюнча адис) – мекеменин Жобосунун жана/же Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин тапшырмаларынын негизинде өзүнүн функциялык милдеттерине ылайык бюджеттик уюмдарды кошуп алганда, ОЭРдин керектөөчүлөрүн энергетикалык изилдөөнү жүзөгө ашыруучу жеке жак - илимий мамлекеттик мекеменин (азыркы Энергетика илимий-изилдөө институту) кызматкери.

Имараттын энергетикалык паспорту - колдонуудагы КЧжЭ жана ченемдик документтер менен белгиленген энергетикалык натыйжалуулуктун иш жүзүндөгү жана ченемдик маанилерин жана жылуулук-техникалык көрсөткүчтөрдү салыштыруунун негизинде имараттын жылуулук-техникалык көрсөткүчтөрүнө жана энергетикалык натыйжалуулугуна баа берүүчү энергетикалык аудит жүргүзүү фактысын ырастаган расмий документ.

Энергетикалык изилдөө боюнча Анкета (Анкета) – өзүнчө турган имарат боюнча отун-энергетикалык ресурстар жөнүндө маалыматты кошкондо, учурдагы абал жөнүндө толук маалыматты чагылдырган расмий документ.

Энергетикалык ресурстарды натыйжалуу пайдалануу - техниканы жана технологияларды өнүктүрүүнүн азыркы деңгээлинде жана курчап турган жаратылыш чөйрөсүн коргоого карата талаптарды сактоодо энергетикалык ресурстарды пайдалануунун экономикалык жактан өзүн актаган натыйжалуулугуна жетишүү.

Энергиянын натыйжалуулугунун көрсөткүчү - мамлекеттик стандарттар менен белгиленген ар кандай арналыштагы продукция үчүн энергетикалык ресурстарды керектөөнүн же жоготуунун абсолюттук же салыштырма чоңдугу.

Отун-энергетикалык ресурстарды өндүрүмсүз сарптоо - стандарттарды, ченемдерди, регламенттерди бузуудан жана чарбасыздыктан келип чыккан энергия ресурстарынын жоготуулары.

Энергияны керектөөнүн мониторинги (энергомониторинг) – энергияны керектөөгө байкоо жүргүзүү, базалык көрсөткүчтөрдөн четтөөнүн себептерин аныктоо жана жоюу.

Колдонуудагы тариф - бул тарифтерди жана лицензияларды жөнгө салуу жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган (Жөнгө салуучу) тарабынан чектелген мезгилге бекитилген тариф.

Ченемсиз иштөө режими - электр техникалык буюмдун (электр техникалык түзүлүштүн, электр жабдууларынын) иштөө режими, мында режимдин параметрлеринин жок дегенде биринин мааниси жол берилген эң чоң же эң аз жумушчу маанисинин чегинен чыгып кетет.

3. ЭНЕРГИЯ БУЛАКТАРЫН КЕРЕКТӨӨ ЛИМИТТЕРИН ТҮЗҮҮ БОЮНЧА ЖАЛПЫ ТАЛАПТАР

3.1. Электр, жылуулук энергиясынын, жаратылыш газынын жана отундун бардык чыгымдалышы негизги өндүрүш процесси үчүн да, көмөкчү өндүрүштөр үчүн да, мисалы, оңдоо устаканаларынын иши, суу менен камсыздоо, жылытуу, желдетүү, жарыктандыруу жана газ ичиндеги энергетикалык тармактарда жана кайра өзгөрткүчтөрдө коромжулуктар үчүн да чектелүүгө (ченемделүүгө) жатат.

3.2. Лимит (чек) бюджеттик уюмдардын өздүк муктаждыктары үчүн пайдаланылуучу энергия булактарын керектөөнүн чектик өлчөмү болуп саналат жана натуралай же нарктык мааниде белгиленет:

 - натуралай түрдө - санитардык-гигиеналык талаптарга ылайык бюджеттик жана муниципалдык мекемелердин өндүрүштүк ишин жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон энергия булактарынын лимити. Бюджеттик мекемелердин өздүк керектөөсүнө электр энергиясынын чыгымдары тиешелүү түрдө миң киловатт-саат (миң кВтс), гигакалориялардагы жылуулук энергиясы (Гкал) , жаратылыш газы миң куб.м ( миң м3 ) менен көрсөтүлөт.

 - нарктык (миң сом) - ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган (Жөнгө салуучу) тарабынан бекитилген, учурда колдонулуп жаткан тарифтердеги энергия булактарынын лимиттеринин наркы.

3.3. Электр, жылуулук энергиясынын жана жаратылыш газынын чыгымдарын керектөө лимиттери өз-өзүнчө белгиленет, алар өз ара байланышта болууга тийиш. Энергия булактарынын лимиттери ар бир бюджеттик мекеменин өзүнчө турган имараты жана курулушу үчүн энергия булактарынын чыгымдалышынын чоңдугуна таасир этүүчү өзүнүн өндүрүштүк ишин жүзөгө ашыруу боюнча пландаштырылган техникалык жана уюштуруучулук иш-чараларды эске алуу менен өндүрүштүн конкреттүү шарттарына карата түзүлөт.

3.4. Энергия булактарынын лимитине төмөнкүлөр кирет:

 - жылуулук жана ысык суу менен камсыздоо, тамак-аш даярдоо, жарыктандыруу жана башка ток алуучу жабдуулар (муздаткычтар, кондиционерлер, электр жылытуучу приборлор, компьютерлер жана башкалар);

 - жылуулук менен жабдуучу уюмдар, ошондой эле отундун ар кандай түрлөрү (көмүр, электр энергиясы, жаратылыш газы, мазут ж. б.), башка жылуулукту иштеп чыгуучу казан агрегаттары (меш-буржуйка, контромарка ж.б.) менен иштөөчү жана жылытуу жана ысык суу менен камсыз кылуу максатында пайдаланылуучу жылуулук энергиясы;

- газ менен жабдуучу уюм тарабынан берилген жана жылытуу, ысык суу менен камсыз кылуу жана тамак-аш даярдоо максатында колдонулган жаратылыш газы.

3.5. Жылуулук, электр энергияларынын жана жаратылыш газынын лимиттерине жабдуунун кабыл алынган иштөө режиминен четтөөдөн же анын бузук абалынан (туум, айыптык санкциялар ж.б.) келип чыккан сарамжалсыз сарптоолор жана жоготуулар киргизилбеши керек. Электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын чыгымдарынын лимиттерине бюджеттик эмес керектөөчүлөрдүн энергия алып жүрүүчүлөрүнүн чыгымдары жана ушул Методиканы кириш сөзүндө баяндалган башка иш-чаралар киргизилбейт.

3.6. Энергия булактарына жана отунга болгон муктаждыктарды ар кандай муктаждыктарга аныктоодо долбоордук, паспорттук маалыматтарды жана жабдууларды жөнгө салуучу сыноолордун натыйжасында алынган көрсөткүчтөрдү жетекчиликке алуу зарыл. Мындай маалыматтар жок болгон учурда ушул Методикада көрсөтүлгөн формулалардын жана ченемдик маалыматтардын негизинде энергия булактарын жана отунду эсептөө зарыл.

3.7. Эгерде эксплуатациялык сыноолордо табылган энергия алып жүрүүчүлөрдүн жана отундун ашыкча чыгымдалышы ченемсиз иштөө режими же жабдуунун оң эмес абалы менен шартталса, энергия алып жүрүүчүлөрдүн лимиттери өзгөртүлүшү мүмкүн эмес. Пайдалануу режими же жабдуунун жумушчу параметрлери өзгөртүлгөндө оңдоо каралбаган учурда жаңы белгиленген иштөө режимдеринде жана параметрлеринде сыноолордун жыйынтыктарынын негизинде ченемди оңдоого жол берилет. Ченемдерди оңдоо жана өзгөртүү Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары жана мамлекеттик илимий мекемелери менен макулдашылат.

3.8. Өткөн жылдын деңгээлинен ашкан энергия булактарынын лимиттен ашык керектөөсүн белгилөө объективдүү себептер жана/же керектөө режими өзгөргөндө (курулуп бүткөн же имараттарды жана курулмаларды реконструкциялоодон кийин пайдаланууга берүү, кошумча объекттерди баланска өткөрүп берүү, ээлеген жайлардын аянтын, персоналдардын санын көбөйтүү, энергияны керектөөчү кошумча жабдууларды орнотуу ж.б.) ресурстарды натуралай керектөө көбөйгөн учурда мүмкүн болот. ОЭРди лимиттен ашык керектөө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар менен макулдашылат жана энергия булактарын керектөөнүн ишенимдүү чоңдуктарынын негизинде бекитилет.

3.9. Бюджеттик уюмдар үчүн энергия алып жүрүүчүлөрдү (электр, жылуулук энергиясы жана жаратылыш газы) керектөө лимиттери энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө алынган энергия алып жүрүүчүлөрдүн ишенимдүү чоңдуктарынын негизинде кийинки жылдарга энергия алып жүрүүчүлөрдүн түрлөрү боюнча өз-өзүнчө белгиленет жана жалпысынан энергия менен жабдуучу аймактык облустук филиалдар (мисалы: "Түндүк электр" ААК, "Чыгыш электр" ААК, "Ош электр"ААК, анын ичинде Баткен областы, "Жалал-Абад электр" ААК, Жылуулук жана газ менен жабдуучу уюмдар үчүн жана өңүтүндө бекитилет. 

3.10. Лимиттер зарыл болгон санитардык - гигиеналык ченемдердин сакталышын, товарларды өндүрүүнүн технологиялык процессинин, жумуштардын, өзүнүн өндүрүштүк ишин жүзөгө ашырууда каралган кызмат көрсөтүүлөрдүн сакталышына жараша аларды сарамжалдуу жана натыйжалуу пайдаланууну эске алуу менен белгиленүүгө тийиш.

3.11. Жогоруда аталган талаптардын негизинде эсептелген энергияны үнөмдөө боюнча иш-чараларды пландоодо энергияны керектөөнүн көлөмү энергияны үнөмдөө боюнча иш-чаралардын эсебинен энергияны керектөөнү азайтуу чоңдугуна азайтылышы керек.

3.12. Электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөө лимиттеринин ишенимдүү чоңдуктары бюджеттик уюмдун имараттарында жана жайларында жайгашкан ижарачылардын-субабоненттердин энергия керектөө чыгымдарынын иш жүзүндөгү маалыматтарын жана ушул Методика менен аныкталган энергия алып жүрүүчүлөрдүн чыгымдарынын лимиттерине киргизилген электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын чыгымдарынын башка маалыматтарын алып салуу менен бир катар мурунку жылдардагы энергия керектөө чыгымдарынын статистикалык иш жүзүндөгү маалыматтарынын негизинде эсептелет (жылдардын саны канчалык көп болсо, ошончолук жакшы).

4. ЭНЕРГИЯ БУЛАКТАРЫН КЕРЕКТӨӨ ЛИМИТТЕРИН ТҮЗҮҮДӨ ЫЙГАРЫМ УКУКТУУ МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДАРДЫН, БЮДЖЕТТИК УЮМДАРДЫН ЖАНА ЭНЕРГИЯ БУЛАКТАРЫН БЕРҮҮЧҮЛӨРДҮН КОМПЕТЕНЦИЯСЫ

Бул Методика ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, мамлекеттик илимий мекемелердин, бюджеттик уюмдардын жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн, электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын берүүчүлөрдүн энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөө лимиттерин түзүүдөгү компетенцияларын, укуктарын жана милдеттерин белгилейт.

4.1. Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги энергетика жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган:

- аймактар боюнча энергетика, энергияны үнөмдөө жана электр энергиясынын лимиттерин белгилөө жаатындагы мамлекеттик саясатты ишке ашырат;

- Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен бирдикте Энергетика илимий-изилдөө институтунан (ЭИИИ) энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө алынган электр, жылуулук энергияларын жана жаратылыш газын, зарыл болгон учурда катуу отунду (көмүрдү) керектөөнүн лимиттеринин ишенимдүү чоңдуктарынын негизинде бюджеттик уюмдар үчүн электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын лимиттерин бекитет;

- жаратылыш газынын лимиттерин оңдоп-түзөөнү бюджеттик уюмдар үчүн жүзөгө ашырат;

- Энергетика илимий-изилдөө институтуна энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөө лимиттеринин туура чоңдугун аныктоо максатында энергоаудит жүргүзүүдө электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын берүүчүлөрдөн жана Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги тарабынан жөнгө салынуучу башка мекемелерден керектүү маалыматтарды алууга көмөк көрсөтөт;

- Методиканын аткарылышына көзөмөлдү жүзөгө ашырат.

4.2. Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги:

- Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлиги менен бирдикте Энергетика илимий-изилдөө институту (ЭИИИ) тарабынан энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө алынган электр, жылуулук энергияларын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттеринин ишенимдүү чоңдуктарынын негизинде бюджеттик уюмдар үчүн электр, жылуулук энергияларынын жана жаратылыш газынын лимиттерин бекитет;

4.3. Кыргыз Республикасынын Энергетика министрлигине караштуу Энергетика илимий-изилдөө институту (ЭИИИ) – илимий мамлекеттик мекеме ЭИИИнин колдонуудагы Жобосуна жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин өткөрүп берилген ыйгарым укуктарына (буйруктарга, токтомдорго жана башка тапшырмаларга) ылайык кийинки жылдарга электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттеринин анык чоңдугун аныктоо максатында бюджеттик уюмдарды энергетикалык изилдөөнү жана мониторингди жүзөгө ашырууга укуктуу.

Бюджеттик уюмдарга кошумча энергетикалык изилдөө жүргүзүү Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин энергетика жана финансы чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарынын жана бюджеттик уюмдардын суроо-талаптарына жана тапшырмаларына ылайык аткарылууга тийиш.

ЭИИИ укуктуу:

- республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден толук же жарым-жартылай каржыланган бюджеттик уюмдарда, менчигинин уюштуруу-укуктук формасына карабастан жеке жана юридикалык жактарда, мамлекеттик администрациялык жана ведомстволук имараттарда (субабонент-ижарачылар) жайгашкан жана ижарага алынган имараттарда, курулмаларда жана аянттарда, офицердик курамдын үйлөрүндө, жатаканаларда жана бюджеттик уюмдардын балансында турган башка имараттарда энергия аудитин жүргүзүүгө;

- анын түзүмдүк бөлүнүштөрүнүн аймагына тоскоолдуксуз кирүүгө жана кирүүгө;

- Берүүчүлөрдөн (энергия менен жабдуучу уюмдар) жана Керектөөчүлөрдөн (бюджеттик уюмдар) зарыл болгон ченемдик укуктук (ток трансформаторлорун тандоону кошо алганда, тиркемелери жана тиешелүү эсептөөлөрү менен энергия алып жүрүүчүлөрдү жеткирүүгө Контракттар, кошууга техникалык шарттар, баланстык таандык актылар, энергия менен жабдуу схемалары ж.б.), финансылык документтерди (кошуу түйүндөрү боюнча энергия алып жүрүүчүлөрдүн чыгымдоо ведомостторун кошкондо акы төлөөгө эсеп-фактуралар ж.б.), электр, жылуулук жана газ менен камсыздоо имараттардын схемаларын (ички жана тышкы), техникалык жана энергетикалык паспортторун коюлган максаттарды ишке ашыруу үчүн зарыл болгон башка документтерди алууга;

- зарыл болгон учурда энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө алынган катуу отунду (көмүрдү) керектөөнүн лимиттеринин ишенимдүү чоңдугун аныктоого;

- мурда алынган маалыматтарды тактоо максатында бюджеттик уюмдардын энергетикалык аудити боюнча иштерди кайталап аткаруу, ал эми зарыл болгон учурда бюджеттик уюмдар үчүн энергетикалык паспортту түзүү;

- энергетикалык изилдөө маселелери боюнча жетекчилерди, жооптуу адамдарды (башкы эсепчи, энергоменеджерлерди жана башка кызматкерлерди) окутуу, энергоаудит боюнча Анкетаны толтуруу, отунду (көмүрдү) кошкондо электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттерин түзүү, анын ичинде бюджеттик уюмдардын каражаттарынын эсебинен энергия булактарын жана бюджеттик каражаттарды сарамжалдуу жана натыйжалуу пайдалануу боюнча чараларды иштеп чыгуу боюнча курстарды өткөрүүгө;

- ыйгарым укуктуу көзөмөлдөө органдары менен бюджеттик уюмдардын энергия булактарын керектөөсүнө көзөмөл жана мониторинг жүргүзүү максатында өз ара аракеттенүүгө;

- электр, жылуулук энергияларын жана жаратылыш газын иш жүзүндө керектөөнүн лимиттерин жана маалыматтарын чогултуу, иштеп чыгуу, системалаштыруу, талдоо жана мониторинг жүргүзүү максатында бюджеттик уюмдардын бирдиктүү мамлекеттик энергетикалык реестрин жүргүзүүгө;

- энергетикалык илимий-изилдөө иштерин, Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги тарабынан бөлүнгөн республикалык бюджеттин каражаттарынын эсебинен бюджеттик уюмдар үчүн усулдук, жетектөөчү документтерди, энергияны үнөмдөө жана энергиялык майнаптуулук боюнча программаларды иштеп чыгууга, ал эми кайталап энергетикалык изилдөө учурларында бюджеттик жана башка уюмдардын каражаттарынын эсебинен жүргүзүүгө;

- имараттарга жана курулмаларга уюмдар тарабынан берилген техникалык жана технологиялык документтерди талдоого;

- бюджеттик уюмдардын балансында турган имараттардын жана курулмалардын тышкы тосмолорун, электр, жылуулук-техникалык, инженердик-технологиялык системаларды (ички жана тышкы) жана жабдууларды, анын ичинде энергиянын автономдуу булактарын текшерүүнү жүргүзүүгө;

- бюджеттик уюмдарга, алардын түзүмдүк бөлүмдөрүнө энергоаудит боюнча анкетанын формасын толтурууга көмөк көрсөтүүгө;

- энергетикалык аудитти жүргүзүүнүн максаттарына ылайык келген формада жана көлөмдө отчет түзүүгө;

- лимиттерге жана энергия алып жүрүүчүлөрдүн иш жүзүндө керектөөсүнө мониторинг жүргүзүүгө, ошондой эле энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө аныкталган эреже бузууларды четтетүүгө;

- келерки жылга карата бюджеттик уюмдар тарабынан электр, жылуулук энергиясына жана жаратылыш газына болгон муктаждыктын эсебин кароого;

- ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган менен макулдашуу боюнча бюджеттик уюмдар үчүн имараттардын жана курулмалардын энергетикалык сертификаттарын иштеп чыгууга жана тариздөөгө;

- колдонуудагы ЭИИИнин Жобосуна каршы келбеген жана башка укуктар жана функциялар.

4.4. Электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын Керектөөчүлөр жана Берүүчүлөр

Электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын Керектөөчүлөргө республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден каржылануучу бюджеттик уюмдар кирет, аларга КР Президентинин ыйгарым укуктуу өкүлдөрү, министрликтер, мамлекеттик комитеттер, администрациялык ведомстволор, мамлекеттик комиссиялар, жергиликтүү мамлекеттик администрациялар, анын ичинде райондук маанидеги шаарлар, айылдык аймактар, юридикалык жактардын укуктары берилген жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрү, ошондой эле, республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден толук жана (же) жарым-жартылай каржылануучу уюмдар жана бюджеттик уюмдардын имараттарында жана аймагында жайгашкан жана бюджеттик уюмдардын тармактары аркылуу энергия булактарын алуучу бюджеттик эмес уюмдар (субабонент-ижарачылар) кирет.

Керектөөчү (бюджеттик уюм жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрү) милдеттүү:

- бюджеттик уюмдун жетекчи курамынан жана түзүмдүк бөлүмдөрдөн (башкы бухгалтер, жетекчинин орун басары, башкы инженер же башкы энергетик) энергия булактарынын бекитилген лимиттерин сактоого, ошондой эле республикалык бюджеттен коммуналдык кызмат көрсөтүүлөргө бөлүнгөн энергия булактарын жана бюджеттик каражаттарды натыйжалуу жана сарамжалдуу пайдаланууга жооптуу энергоменеджерлерди туруктуу негизде дайындоого;

- Кыргыз Республикасынын энергетика жана финансы чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарына, ошондой эле бюджеттик уюмдарды жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрүн энергетикалык изилдөөнү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик илимий мекемеге (ЭИИИ) ишенимдүү маалымат, республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден каржылануучу бюджеттик уюмдардын мамлекеттик реестрине киргизүү максатында бюджеттик уюмдардын жана алардын ведомстволук түзүмдүк бөлүмдөрүнүн тизмегин берүүгө;

- бюджеттик уюмдардын имараттарында жана аймагында жайгашкан жана тиешелүү ченемдик укуктук актылар менен бюджеттик уюмдардын тармактары аркылуу энергия алып турган бюджеттик эмес уюмдардын (субабонет-ижарачылардын) бар экендиги жөнүндө так маалымат берүүгө;

- энергия аудитинин жүрүшүндө өзүнчө турган имаратка жана курулмага долбоордук документтерди, жылуулук энергия булактарын, жылуулук жана электр энергиясын эсептөө приборлорунун көрсөткүчтөрүн (пайдалануудагы имараттар үчүн), пайдаланылган энергия үчүн эсептерди жана ОЭРди (пайдалануудагы имараттар үчүн) кошкондо энергия менен жабдуу тутумунун жабдууларына техникалык паспортторду берүүгө;

- өздүк персонал менен изилдөө учурунда коштоп жүрүү жана жардам берүү жана текшерилүүчү объекттерге кирүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга;

- ушул Методиканын 7-бөлүмүндө көрсөтүлгөн типтүү формага ылайык таризделген энергоаудит боюнча Анкетаны ар бир ведомстволук түзүмдүк бөлүм боюнча жана жалпысынан бюджеттик уюм боюнча тиешелүү негиздөөчү документтери менен толтурууга жана ЭИИИге берүүгө;

- ченемдик укуктук актыларды (тиркемелери жана тиешелүү эсептөөлөрү менен энергия алып жүрүүчүлөрдү жеткирүүгө контракттар, кошууга техникалык шарттар, баланстык таандык актылар, энергия менен жабдуу схемалары ж.б.), финансылык документтерди (кошуу түйүндөрү боюнча энергия алып жүрүүчүлөрдүн чыгымдоо ведомостторун кошкондо акы төлөөгө эсеп-фактуралар ж.б.), электр, жылуулук жана газ менен жабдуу схемаларын (ички жана тышкы), имараттардын техникалык жана энергетикалык паспортторун, электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттерин бекитүү үчүн зарыл болгон башка документтерди берүүгө;

- электр, жылуулук энергиясын, жаратылыш газын керектөөнүн белгиленген лимиттерин жыл сайын бөлүштүрүүнү камсыз кылуу жана аларды түзүмдүк бөлүмдөргө жеткирүүгө;

- ушул Методиканы электр, жылуулук энергиясына, жаратылыш газына жана отунга керектөөнүн лимиттерин түзүүдө жетектөөчү документ катары камсыз кылууга жана түзүмдүк ведомстволук бөлүмдөргө маалымдоого;

- мамлекеттик ыйгарым укуктуу органдар тарабынан белгиленген электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын лимиттен ашык керектөөгө жол бербөөгө;

- электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн белгиленген лимитинин сакталышын көзөмөлдөө жана энергия алып жүрүүчүлөрдүн лимиттен ашык пайдаланылышын жокко чыгаруучу чараларды көрүүгө;

- ведомствого караштуу түзүмдөрдүн жетекчилери менен бирдикте энергия булактарын лимиттен ашык керектөө жана энергоаудит боюнча Анкетанын, башка зарыл документтердин маалыматтарынын туура эмес маалыматтарын берүү үчүн жоопкерчилик тартууга;

- бюджеттик уюмдардын имараттарында жана жайларында ижарага алган жана жайгашкан жеке жана юридикалык жактардын энергияны керектөө көлөмү өзүнчө сап менен көрсөтүлгөн, иш жүзүндө керектөө жөнүндө илимий мекемеге жыл сайын туруктуу негизде отчет берүүгө;

- акы төлөнүүчү негизде негизги иш боюнча кызмат көрсөтүү максатында мамлекеттик ыйгарым укуктуу орган уруксат берген бюджеттик каражаттардын жана атайын эсептин каражаттарынын эсебинен акы төлөөнү жүзөгө ашыруучу чектелүүчү энергия булактарынын, анын ичинде бюджеттик уюмдун имараттарында жайгашкан бюджеттик эмес керектөөчүлөрдүн (субабоненттердин) энергия булактарынын эсебин өзүнчө эсепке алууну жүргүзүүгө.

Электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын Берүүчүлөр (энергия менен жабдуучу уюм) менчигинин түрүнө карабастан электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын бюджеттик уюмдардын тармактары аркылуу энергия алып туруучу бюджеттик уюмдардын аймагындагы имараттарда жайгашкан бюджеттик уюмдарга жана алардын ведомстволук түзүмдүк бөлүмдөрүнө, субабонент - ижарачыларга жана башка бюджеттик эмес уюмдарга берүүнү жүзөгө ашырышат.

Энергия менен жабдуучу уюм (Берүүчүлөр) милдеттүү:

- электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын энергия алып жүрүүчүлөр менен жабдууга контрактта (келишимде) белгиленген уруксат берилген кубаттуулуктун чегинде үзгүлтүксүз берүүнү камсыз кылат;

- ченемдик укуктук (тиркемелери жана тиешелүү эсептөөлөрү менен энергия булактарын жеткирүүгө контракттар, кошууга техникалык шарттар, баланстык таандык актылар, энергия менен жабдуу схемалары ж.б.), бюджеттик уюмдардын финансылык документтерин (кошуу түйүндөрү боюнча энергия алып жүрүүчүлөрдүн чыгымдоо ведомостторун кошо алганда акы төлөөгө эсеп-фактуралар ж.б.), электр, жылуулук жана газ менен камсыздоо схемаларын, имараттардын техникалык жана энергетикалык паспорттору, электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттерин бекитүү үчүн зарыл болгон башка документтерди берүүгө;

- бюджеттик уюмдардын жабдууларындагы жана тармактарындагы коромжулуктарды аныктоо жана ток трансформаторлорун тандоо боюнча эсептөөлөрдү негиздөө;

- бюджеттик уюмдар тарабынан энергия алып жүрүүчүлөрдү жеткирүүгө колдонуудагы контракттарга (келишимдерге) ылайык белгиленген уруксат берилген кубаттуулуктар ашып кеткен учурларда керектөөчүлөргө электр, жылуулук энергияларын жана жаратылыш газын берүүдө мажбурлоочу чектөөлөрдү киргизүүгө;

- бюджеттик уюмдардын имараттарында электр энергиясын (энергия алып жүрүүчүлөрдү эсепке алуу приборлорун) милдеттүү эсепке алуунун негизинде жайгаштырылган бюджеттик каражаттардын жана бюджеттик эмес керектөөчүлөрдүн (субабоненттер-ижарачылар) энергия алып жүрүүчүлөрдүн иш жүзүндө керектөөсүнүн эсебинен төлөөлөрдү жүзөгө ашыруучу чектелүүчү энергия алып жүрүүчүлөрдүн өзүнчө эсебин жүргүзүүгө;

- эсепке алуу түйүндөрү боюнча (электр энергиясын эсепке алуу приборлору) электр энергиясын иш жүзүндө керектөөнү кошкондо, иш жүзүндө керектелген электр энергиясы үчүн акы төлөөнүн эсеп-кысабын коюуда электр энергиясын эсептөөнүн жана пайдалануунун колдонуудагы эрежелерин жана башка ченемдик техникалык документтерди бузууга жол бербөөгө. Бюджеттик уюмдар, анын ичинде субподрядчылар үчүн керектелген электр энергиясы үчүн акы төлөө эсептери эсепке алуу приборлору боюнча гана коюлат.

5. БЮДЖЕТТИК УЮМДАРДЫ ЭНЕРГЕТИКАЛЫК ИЗИЛДӨӨ

5.1. Энергетикалык изилдөөнүн максаттары жана милдеттери

Бюджеттик уюмдардын энергетикалык аудити жүргүзүлүп жаткан иштердин көлөмү боюнча прибордук жабдууларды пайдалануусуз имараттарды, курулмаларды, энергетикалык, инженердик тармактарды жана жабдууларды визуалдуу изилдөө, изилдөө объектисинин ишенимдүү документалдык маалыматын чогултуу жана энергоаудит боюнча Анкетанын типтүү формасын толтуруу менен экспресс-изилдөөгө кирет. Энергоаудитти жүргүзүүнүн жүрүшүндө имараттардын жана курулмалардын сырты, электр, жылуулук жана газ менен жабдуу системаларынын техникалык абалы, энергетикалык жана жылуулук техникалык жабдуулардын, жылытуу системасынын иштөөсү, энергия алып жүрүүчүлөрдү эсепке алуунун контролдук жана коммерциялык приборлорунун болушу, негизсиз коромжуларды аныктоо жана ушул Методикада баяндалган башка чаралар бааланат.

Энергетикалык аудит энергия керектөөнүн учурдагы абалынын реалдуу көрүнүшүн баалайт, энергия алып жүрүүчүлөрдү сарамжалсыз пайдаланууну аныктоо мүмкүнчүлүгүнө ээ жана жылуулук, электр энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттеринин ишенимдүү чоңдугун белгилейт. Илимий-изилдөө иштеринин иштелмелери (ИИИ) кийинки этаптарда ишкананын энергетикалык паспортун иштеп чыгуу жана киргизүү максатында энергоаудит объекттеринин (бюджеттик уюмдардын) электрондук маалымат базасын түзүү үчүн негиз болуп саналат.

Энергетикалык изилдөө жүргүзүү "Керектөөчүлөр" категориясына кирген жана ушул Методиканын 4-бөлүмүнүн 4.4-пунктунда аныкталган бюджеттик уюмдар жана алардын түзүмдүк ведомстволук мекемелери үчүн милдеттүү болуп саналат.

Баштапкы этапта, берилген лимиттерге жана акыркы 3 жылдагы энергия булактарын иш жүзүндө керектөөгө ылайык, энергия аудитин жүргүзүүнүн башталышына карата алынган маалыматтын аныктыгынын деңгээли бааланат. Бюджеттик мекемелердин энергияны көп талап кылган бөлүмдөрү жана энергетикалык изилдөө жүргүзүү үчүн энергоресурстардын кыйла ыктымалдуу жоготууларынын жерлери аныкталат. Төмөндө аларга жетүү үчүн негизги максаттар жана милдеттер келтирилген.

Бюджеттик уюмдарды энергетикалык изилдөөнүн негизги максаттары болуп төмөнкүлөр саналат:

- энергоаудиттин жүрүшүндө алынган энергия алып жүрүүчүлөрдүн лимиттеринин ишенимдүү чоңдуктарынын негизинде республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден каржылануучу бюджеттик уюмдардын өздүк керектөөсүнө пайдаланылуучу электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттерин бекитүү;

- өз керектөөсү үчүн пайдаланылуучу бюджеттик уюмдар үчүн, ошондой эле ушул Методика менен аныкталган энергия алып жүрүүчүлөрдү чектөөгө киргизилбеген энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөөчүлөр үчүн энергия алып жүрүүчүлөрдү (электр, жылуулук энергиялары жана жаратылыш газы) иш жүзүндө керектөөнүн объективдүү туура чоңдуктарын алуу;

- бюджеттик уюмдар жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрү тарабынан иш жүзүндө энергия керектөөнүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан бекитилген энергия булактарынын лимиттеринен ашып кетүү чоңдугун аныктоо.

Максатка жетүү үчүн төмөнкү тапшырмалар аткарылат:

- жер-жерлерге (талаа шарттарына) баруу менен энергетикалык изилдөөнү (экспресс-энергоаудит) этап-этабы менен жүргүзүү, энергетикалык жана жылуулук-техникалык жабдууларды визуалдык текшерүү, энергия алып жүрүүчүлөрдү коммерциялык эсепке алуу, ишенимдүү документалдык маалыматтарды топтоо жана тиешелүү негиздөөчү документтери менен энергоаудит боюнча типтүү форма боюнча толтурулган Анкетаны алуу үчүн энергияны көп талап кылган бюджеттик уюмдардын жана алардын түзүмдүк мекемелеринин Реестрин тандоо жана даярдоо;

- жылытуу, желдетүү, ысык суу менен камсыздоо, жалпы пайдалануудагы жерлерди жарыктандыруу, лифт чарбасы жана инженердик жабдуулардын башка спецификалык элементтери үчүн жылуулук жана электр керектөөсүн аныктоо;

- электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн өсүшүнүн негизги себептерин аныктоо;

- бюджеттик уюмдар тарабынан энергия булактарына лимиттердин пайдаланылышына жана ага ылайык бюджеттик уюмдарга коммуналдык кызмат көрсөтүүлөргө бөлүнүүчү финансылык каражаттардын пайдаланылышына мониторинг жана талдоо жүргүзүү;

- коммуналдык кызмат көрсөтүүлөргө бюджеттик чыгымдарды башкарууну, энергия колдонууну ишеничтүү чоңдуктарын бекитүү боюнча пландоону оптималдаштыруу жана натыйжалуулугун жогорулатуу;

- энергия булактарын иш жүзүндө керектөөнүн жыл сайын өсүшүнө таасир этүүчү мыйзам бузууларды табуу жана тиешелүү түрдө алардын лимиттерин бекитүү;

- тиешелүү түрдө бюджеттик каражаттарды сарамжалдуу пайдалануу жаатында чечимдерди ыкчам кабыл алуу жана жыйынтыктарды талдоо;

- бюджеттик уюмдар жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрү үчүн энергия булактарын керектөө лимиттеринин ишенимдүү чоңдугун аныктоо;

- бюджеттик уюмдардын энергетикалык изилдөө объекттеринин электрондук маалыматтар базасы үчүн документалдык негизди түзүү.

Энергетикалык текшерүүдөн өтүүгө тийиш:

- менчигинин түрүнө карабастан бюджеттик уюмдардын имараттарында жайгашкан бюджеттик эмес уюмдарды (субабонент-ижарачылар) бюджеттик уюмдардын балансында турган өзүнчө турган эксплуатациялануучу имараттарды жана курулмаларды, ошондой эле бюджеттик уюмдардын имараттарында жайгашкан бюджеттик эмес уюмдар;

- электр, жылуулук-техникалык, энергия алып жүрүүчүлөрдү камсыз кылуучу өзүнчө отканаларга, вентиляциялык, жылуулук-техникалык, инженердик жабдуулар;

- энергия сыйымдуу электр жабдуулары (скважиналар, насостук станциялар жана башкалар);

- электр менен камсыздоо (трансформатордук көмөкчордон, электр тармактары жана жабдуулар), жылуулук жана ысык суу менен камсыз кылуу (отканалар, жылуулук пункттары жана тармактар), суу керектөө жана саркынды сууларды чыгаруу, газ менен камсыздоо жана газ бөлүштүрүүчү пункттары (ГБП);

- бюджеттик уюмдардын имараттарында жайгашкан субабонент-ижарачылардын жабдуулары;

- энергия булактарын эсепке алуу түйүндөрү;

- жарык берүү булактары, компьютерлер, лабораториялык жана процедуралык жабдуулар жана турмуш-тиричилик жана башка муктаждыктар үчүн пайдаланылуучу башка жабдуулар;

- кайра курулган, колдонуудагы, функционалдык багытын өзгөрткөн (кайра профилдештирилген), реконструкциялануучу, капиталдык оңдолуучу жана модернизациялануучу имараттар жана курулмалар.

5.2. Энергоаудит булактары жана ишенимдүү документ базасы

Алдын ала деңгээлдеги маалыматтарды чогултууга изилдөөчү уюм (ЭИИИ), ошондой эле энергоаудит объекти (бюджеттик уюм) катышат. Энергоаудит объекттери (бюджеттик уюмдар жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрү) ишенимдүү документтик маалыматтарды жыйноодо энергоаудитордук компанияга (ЭИИИ) көмөк көрсөтүшөт жана ушул Методиканын 1-тиркемесине ылайык энергияны изилдөө (энергоаудит) боюнча Анкетанын типтүү формасын өз алдынча толтурушат. Уюм энергия аудиторлоруна керектүү документтик маалыматтарды жана энергия аудитин жүргүзүү учурунда энергия алып жүрүүчүлөрдү эсепке алуу түйүндөрү боюнча акыркы үч жыл үчүн энергия алып жүрүүчүлөрдүн иш жүзүндөгү керектөөсүн берүүгө тийиш.

Төмөндө жетекчилик тарабынан электр, жылуулук энергиясын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимитинин туура өлчөмүн белгилөө үчүн берилүүчү документтик маалыматтардын жана энергия аудити боюнча маалыматтардын негизги тизмеси келтирилген.

Мында бюджеттик уюм берилген маалыматтын аныктыгы үчүн жоопкерчилик тартат:

- бюджеттик уюм жөнүндө жалпы маалымат;

- негизги энергетикалык, жылуулук-техникалык жана инженердик жабдуулардын тизмеси;

- орнотмолордун техникалык жана энергетикалык мүнөздөмөлөрү;

- уюмда колдонулган энергия булактарынын техникалык-экономикалык мүнөздөмөлөрү;

- эсепке алуу приборлору болгон учурда эсептик фактуранын негизинде бюджеттик эмес уюмдар (субабоненттер-ижарачылар) акыркы 3-4 жылда керектеген энергия алып жүрүүчүлөрдүн маалыматтарын кошо алганда, түзүмдүк мекемелер боюнча энергия алып жүрүүчүлөрдү керектөөнүн чыгымдарынын ай сайынкы иш жүзүндөгү маалыматтарын жана эсепке алуу түйүндөрү боюнча энергия алып жүрүүчүлөрдү жеткирүү ведомостторун эсепке алуу;

- тиешелүү тиркемелери жана негиздөөчү эсептөөлөрү менен энергия булактарын жеткирүүгө контракттар (келишимдер);

- өзүнчө турган имараттардын жана курулмалардын курулуш мүнөздөмөлөрү;

- энергия булактарын коммерциялык жана техникалык эсепке алуу боюнча документтери;

- энергия булактарын берүүчүлөрдүн керектелген энергия булактары үчүн акы төлөө эсептери;

- технологиялык жана көмөкчү жабдуулардын техникалык документтери;

- энергияны үнөмдөөчү иш-чаралар боюнча отчеттук документтер;

- электр жана жылуулук менен жабдуунун локалдуу булактары, жаратылыш газы жана отун (көмүр) жана башка энергия алып жүрүүчүлөр жөнүндө маалымат;

- энергия менен жабдуунун (электр, жылуулук жана газ менен жабдуунун) жана энергоресурстарды эсепке алуунун схемалары;

- энергоресурстарды коммерциялык жана техникалык эсепке алуу боюнча маалымат жана документтер;

- көлөмү, баалар жана тарифтер боюнча маалыматтар;

- техникалык документтер (технологиялык схемалар, спецификациялар, режимдик карталар, регламенттер ж. б.);

- оңдоо, орнотуу, сыноо, энергияны үнөмдөөчү иш-чаралар боюнча отчеттук документтер;

- келечектүү программалар, техникалык-экономикалык негиздеме (ТЭН), технологиялык же уюштуруучулук өркүндөтүүгө долбоордук документтер, ишкананы өнүктүрүү пландары;

- объектинин изилденүүчү имараттарынын курулуш-пландоо чечимдери боюнча долбоордук документтер жана техникалык инвентаризациялоо актылары;

- электр менен камсыз кылуу, газ менен камсыздоо, отун менен камсыздоо системаларынын схемалары, имараттардын энергетикалык паспорттору;

- базалык (отчеттук) жылда бардык энергоресурстардын ай сайын керектелиши жана объект боюнча жалпы жана башка керектөөчүлөр боюнча өзүнчө төлөгөндүгү үчүн финансылык чыгымдар жөнүндө маалымат;

- энергия ресурстарын керектөөнүн прибордук эсебинин абалы;

- энергия менен жабдуу булактары жөнүндө маалымат;

- желдетүү жөнүндө маалымат чогултуу - иштеп жаткан жана иштебей турган жабдуулардын саны, алардын өндүрүмдүүлүгү.

Энергетикалык изилдөө боюнча бардык иш-аракеттер изилденип жаткан уюмда энергия ресурстарын пайдалануу боюнча учурдагы абалды, энергия пайдалануунун натыйжалуулугун баалоого жана энергия үнөмдөөчү иш-чараларды иштеп чыгууга багытталууга тийиш.

Энергетикалык изилдөөнүн жүрүшүндө алынган Анкетанын маалыматтарынын жана документтердин негизинде республиканын региондору боюнча жалпысынан бюджеттик уюмдар жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрү үчүн энергия булактарынын лимиттеринин туура чоңдуктары (өз-өзүнчө) белгиленет.

6. ЭНЕРГИЯ БУЛАКТАРЫН КЕРЕКТӨӨНҮН ЛИМИТТЕРИН АНЫКТООНУН, ЭСЕПТӨӨНҮН ЖАНА БЕКИТҮҮНҮН ТАРТИБИ

Бул тартип республикалык жана жергиликтүү бюджеттерден каржылануучу бюджеттик уюмдар жана алардын түзүмдүк бөлүмдөрү үчүн электр, жылуулук энергияларын жана жаратылыш газын керектөөнүн лимиттерин түзүүнүн, эсептөөнүн жана бекитүүнүн жол-жобосун белгилейт. Электр, жылуулук энергияларын жана жаратылыш газын керектөөнү чектөөнү түзүүнүн негизинде бюджеттик уюмдардын жана алардын түзүмдүк мекемелеринин энергия булактарын иш жүзүндө керектөөсүн изилдөө, мониторинг, энергия аудити жана талдоо жатат. Төмөндө энергия булактарынын лимиттерин түзүү тартиби келтирилген.

7.1-таблица

II.      "Негизги маалыматтар" бөлүмүндө 7.2-таблицада көрсөтүлгөн:

2.1. Имараттын же энергия аудитинин объектисинин иш жүзүндөгү юридикалык дареги, жер участогунун жана имараттын менчигин тастыктаган документтер, жер участогунун аянты жана башка документтер.

2.2. Объекттин/имараттын ээсинин менчигин жана каттоосун тастыктоочу маалыматтар.

2.3. Объекттин жетекчилигинин жана жооптуу адамдарынын байланыш маалыматтары.

НЕГИЗГИ МААЛЫМАТТАР

7.2-таблица

III. "Имараттын тиби" бөлүмүндө (7.3-табл.)

3.1. Энергоаудит объектисинин балансында турган өзүнчө алынган имараттардын жана курулмалардын тизмеси (имараттардын аянттары, ижарачыларды кошкондо ж.б.) техникалык паспортко ылайык келтирилет.

3.2. Имараттын жана курулманын техникалык паспортуна ылайык сырткы ченөөсү боюнча аянтын көрсөтүү менен өзүнчө алынган имараттын жана курулманын (аянттын) иш жүзүндөгү дареги (2-табл.)  S_н (м² ) менен, ошондой эле курулуш көлөмү сырткы ченөө боюнча V_н (м³), төмөнкү формула боюнча аныкталуучу V_н =  S_н*h_н (м³), анда h_н (м) – имараттар жана курулмалардын сырткы бийиктиги.

3.3. Имараттын же жайдын менчик формасы объекттин арналышын, даректерин, имараттын техникалык мүнөздөмөлөрүн, имаратты эксплуатацияга берген жылын жана оңдоо иштеринин тизмесин көрсөтүү менен кабыл алынат.

3.4. Имараттын жана курулуштун курулуш бөлүгүнүн астындагы жер участогунун аянты (га), ошондой эле имараттын кабаттуулугу (1-кабат, 2-кабат ж.б.).

3.5. Техникалык мүнөздөмөлөр – имараттын Техникалык паспортунун 2-таблицасынан кабыл алынат (дубалдын, терезенин, пайдубалдын материалы ж. б.).

3.6. Курулуш жылы техникалык паспорттон же башка документтерден кабыл алынат.

3.7. Оңдоо, реконструкциялоо жана/же энергияны үнөмдөөчү иш-чараларды ишке ашыруу боюнча маалымат.

ТИБИ ЖАНА ИМАРАТТАР БОЮНЧА МААЛЫМАТТАР

7.3-таблица

IV. "Объект жайгашкан райондун климаттык маалыматтары" бөлүмү

Сырткы абанын климаттык параметрлери, имараттын жана/же курулуштун районунун 7.4-таблицада берилген жылытуу мезгили калктуу конушка жараша ушул Методиканын 1-тиркемесиндеги 1.3-таблицадан алынат.

Иш жүзүндө жылытуу мезгилинин башталышы жана аякташы жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, шаарлардын мэрияларынын, айыл өкмөттөрүнүн же башка мамлекеттик органдардын тескемелерине, буйруктарына ылайык кабыл алынат.

ЭНЕРГОАУДИТ ОБЪЕКТИСИНИН КЛИМАТТЫК МААЛЫМАТТАРЫ

7.4-таблица

V."Энергоаудитти аткаруучулар жөнүндө маалымат " бөлүмү (7.5-таблица):

5.1. ЭИИИ энергоаудит жүргүзүүчү аткаруучулары жөнүндө толук маалымат (фамилиясы, аты, атасынын аты толугу менен, кызматы жана уюлдук телефондору жана электрондук дареги).

5.2. Бюджеттик уюмдун толук аталышы жана энергоаудитке жана Анкетаны толтурууга катышкан жооптуу адамдар, алардын аты-жөнү жана кызмат орду, ошондой эле байланыш маалыматтары.

ЭНЕРГОАУДИТТИН АТКАРУУЧУЛАРЫ 

7.5-таблица

VI. "Долбоордук жана башка документтердин болушу" бөлүмү

(7.6-таблица)

ДОЛБООРДУК ЖАНА БАШКА ДОКУМЕНТТЕРДИН БОЛУШУ

  7.6-таблица

7.6-таблицада маалыматтарды берүү, Анкетага тиркелген документтердин бар экендигин жана көчүрмөлөрүн көрсөтүү зарыл. Мисалы: имараттардын жана курулмалардын пландары жазылган Техникалык паспорттор, электр менен жабдуунун бир саптуу схемасы, баланстык чекте көрсөтүлгөн жылытуу схемалары, энергия булактарын жеткирүүгө (электр, жылуулук жана газ менен жабдуу) контракттар, энергия булактарын берүүчүлөрдүн системаларына кошулуунун техникалык шарттары, энергия булактарына акы төлөө боюнча ай сайынкы эсеп-фактуралар жана эсептөө түйүндөрү боюнча электр энергиясынын чыгымдарынын ведомосттору (эсептегичтердин көрсөткүчтөрү) ж.б.

VII. "Жылытуу, электр менен жабдуу жана желдетүү системасынын сүрөттөлүшү" бөлүмү (7.7-табл.)

7.7-таблицада өзүнчө сап менен энергоаудит объектисинин аймагында жайгашкан ар бир өзүнчө турган имарат жана курулма үчүн электр менен жабдуунун, жылытуунун жана желдетүүнүн линиялык схемасы сүрөттөлөт:

ЭНЕРГИЯ МЕНЕН ЖАБДУУ ТУТУМДАРЫ

7.7-таблица

          Мисалы: "Жылытуу системасы" мамычасынын сыпаттамасы – ЖЭБден (Бишкек же Ош ш.), "Кыргызжылуулукэнерго" МИнин отканасынан, Бишкек же Ош шаарынын мэриясынан (от казандын аталышы ж. б.) ведомстволук отканасынан жылуулук менен жабдуунун (жылытуунун) борбордоштурулган системасы.

Жергиликтүү жылытуу системасы - мекеменин аймагында өзүнчө турган имаратта жайгашкан көмүр от казанынан же белгиленген кубаттуулуктагы "Тансу" тибиндеги электр отканасынан - _ _ _ _ _ кВт / саат ж. б. (жылытуу булактарын сүрөттөө);

Жылуулук менен жабдуучу (жылытуу) – "Бишкекжылуулуктармагы" ААК же башка жабдып туруучулар, жылуулук энергиясын берүү боюнча Келишим №___ __________20___-ж.

Подвалдык бөлмөдө элеватор түйүнүнүн болушу, ________ типтеги ____ № _______ жылуулук эсептегичтин болушу – имараттын подвалдык бөлмөсүндө элеватор түйүнүндө жана/же өзүнчө жылуулук борборунда жайгашкан.

Жылуулук эсептегич жок болгон учурда ар бир имараттын жана курулманын жылуулук керектөөсүн эсептөө ушул Методиканын 8-бөлүмүнүн негизинде жүзөгө ашырылат.

Жылуулук менен камсыз кылуу системасынын кыйла толук сыпаттамасы төмөндө сүрөттөлгөн 7.7.1 жана 7.7.2. таблицаларга жазылышы керек. (таблицаны толтуруу мисалын караңыз).

Жылытуу системасы жана ысык суу менен камсыздоо (мисал)

7.7.1-таблица

7.7.2-таблица

Электр менен жабдуу системасынын сүрөттөлүшү:

Электр энергиясын берүүчү – Контракт негизинде электр энергиясын берүүнү жүзөгө ашыруучу энергия менен жабдуучу же башка уюм.

Баланстык таандыктык чеги жеткирүүчүнүн электр жабдууларына (тармактарга, трансформаторго ж .б.) кошулуунун техникалык шарттарынын негизинде, ошондой эле электр энергиясын берүү Контракттын Тиркемелерине ылайык кабыл алынат.

Электр энергиясын эсептөөнүн коммерциялык жана техникалык түйүндөрүнүн болушу, кайсы имараттарга жана курулмаларга электр энергиясын эсепке алуунун түйүндөрү кошулган, коммерциялык электр эсептегичтер жайгашкан жерлер, ал эми энергоаудит объектисинин имараттарында жайгашкан субабонет-ижарачылар болсо, ошондой эле аларды, электр энергиясын ички эсепке алуунун жайгашкан жерин, энергетикалык жабдуулардын жана алардын кубаттуулугунун толук сыпатталышы зарыл.

Жылуулук жана газ менен камсыздоо системалары колдонуудагы документтердин негизинде окшош сүрөттөлөт.

VIII. "Имаратты эксплуатациялоого, ЫКС, жарыктандыруу жана электр эсептегичтерге жооптуу адам жөнүндө маалымат" бөлүмү (7.8-таблица)

7.8-таблицада имараттар жана курулмалар үчүн өзүнчө сап менен имаратты эксплуатациялоо жана техникалык тейлөө үчүн жооптуу адам, имараттарда жана курулмаларда ысык суу тутумунун, жарык берүү тутумунун (саны, кубаттуулугу, лампалардын түрлөрү, чырак ж.б.) болушу көрсөтүлөт.

7.8-таблицанын 5 жана 6-тилкесинде электр энергиясынын эсептегичтери, эсептегичтердин номерлери жана типтери, ар бир имаратка жана курулмага карата эсептөө түйүндөрүнүн жайгашкан орду, энергия аудити объектисинин аймагында жайгашкан ар бир имарат үчүн энергия менен жабдуу системасы көрсөтүлөт.

Имаратты эксплуатациялоого жооптуу адам жана электр эсептегичтер жөнүндө маалымат

7.8-таблица

IX. Энергия булактарына акы төлөө жөнүндө маалымат

7.9-таблицада керектелген электр, жылуулук энергиясы, жаратылыш газы жана башка энергия булактары (көмүр ж.б.) үчүн эсеп-фактураларды ким төлөгөндүгү көрсөтүлөт. Ички тармактарды жана трансформаторду (бар болсо) эксплуатациялоо, эсептегичтерди текшерүү, оңдоо иштери ж.б. үчүн акы төлөөнү ким жүзөгө ашыраарын сүрөттөп бергиле.

Энергия булактарына акы төлөө жөнүндө маалымат:

7.9-таблица

X. Ички абанын параметрлери, баруу графиги, уюмдун штаттык саны жана ЖМ жылытуу ишинин режими жөнүндө маалымат

7.10-таблицада абанын иш жүзүндөгү параметрлери, объекттин имаратында болгон кызматкерлердин саны жана жылытуу системасынын иштөө режими сүрөттөлөт.

Ички абанын параметрлери, кызматкерлердин имараттарга баруу графиги жана жылытуу системасынын иштөө режими

7.10-таблица

XI. Акыркы 3 жылдагы энергияны керектөө

7.11-таблицада республикалык бюджеттин эсебинен каржылануучу энергия алып жүрүүчүлөрдүн (электр, жылуулук энергиясы, жаратылыш газы, көмүр жана отундун башка түрлөрү) иш жүзүндө жылдык керектөөсүнүн маалыматтары берилет. Энергия булактарынын жылдык маалыматтары ушул Методикага ылайык ченемдик мүнөздөмөлөр боюнча эсептөөлөргө ылайык энергия алып жүрүүчүлөргө акы төлөө боюнча эсеп-фактуралардын, отундун чыгымдарынын, ошондой эле акыркы 3 жылда отунду натуралай жана нарктык туюнтууда эсептен чыгаруу боюнча актылардын негизинде алынган.

Жалпысынан изилдөө объектиси боюнча энергия булактарынын лимиттери (электр, жылуулук энергиясы жана жаратылыш газы) боюнча маалыматтар Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин бекитилген буйруктарынын жана токтомдорунун , ошондой эле Кыргыз Республикасынын энергетика жана финансы чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдарынын буйруктарынын негизинде кабыл алынат.

3 ЖЫЛДЫК ЭНЕРГИЯ АЛЫП ЖҮРҮҮЧҮЛӨРДҮН (БУЛАКТАРЫНЫН) ЖЫЙЫНДЫ ТАБЛИЦАСЫ

7.11-таблица

XII. Энергияны көп талап кылган энергетикалык жабдуулар жөнүндө маалымат

7.12-таблицада бюджеттик уюм тарабынан колдонулуучу энергияны көп талап кылган энергетикалык жабдуулардын тизмеси тибин, маркасын, санын, белгиленген кубаттуулугун, жылына иштеген сааттарынын санын көрсөтүү менен көрсөтүлөт. Мисалы: Чиллер кыймылдаткычтарын, насостук кудуктарды, буу казанында циркуляциялык күчөтүүчү насосторду жана башкаларды колдонуу.

 ЭНЕРГИЯ СЫЙЫМДУУ ЖАБДУУЛАРДЫН ТИЗМЕСИ

  7.12-таблица

XIII. Жалпы электр энергиясын керектөө жана уруксат берилген кубаттуулук

 7.13-таблица

7.13-таблицада электр энергиясын берүүгө Контрактка ылайык акыркы үч жылда электр энергиясын иш жүзүндө жылдык керектөө жана уруксат берилген кубаттуулук көрсөтүлөт (2-пункт).

ЖАЛПЫ ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫН КЕРЕКТӨӨ ЖАНА УРУКСАТ БЕРИЛГЕН КУБАТТУУЛУК

7.13-таблица

XIV. Жабдуулардын тизмеси жана электр энергиясына болжолдуу муктаждык

7.14-таблицада (төмөндө караңыз) жабдуунун паспорттук маалыматтарына ылайык алынган тибин, маркасын жана кубаттуулугун көрсөтүү менен бюджеттик уюм тарабынан пайдаланылуучу энергетикалык жана ток алуучу жабдуулардын тизмеси көрсөтүлөт. 7.14-таблицаны толтурууда электр жабдууларынын негизги маалыматтарынын жана параметрлеринин мисалы 7.14-а таблицада келтирилген. Электр энергиясына эсептик керектөө ушул Методиканын 9-бөлүмүнүн 9.2.1 жана 9.2.2 формуласына ылайык аныкталат.

Электр жабдууларынын негизги маалыматтары жана параметрлери (7.14-таблицаны толтуруу мисалы)

7.14.а табл.

{\displaystyle f(N_{i})=aP_{i}+bP_{i}+c}

XV. Электр менен жабдуу. Тышкы азыктандыруучу фидерлердин (кабелдик жана аба линияларынын) мүнөздөмөсү

Тышкы азыктандыруучу фидерлердин, кабелдик жана аба электр чубалгыларынын мүнөздөмөлөрүнүн сүрөттөлүшү (7.15-таблица) электр менен жабдуучу уюм менен бюджеттик уюмдун ортосунда түзүлгөн электр энергиясы менен жабдууга Контракттын техникалык шарттарына жана тиркемелерине ылайык алынган.

Бюджеттик уюмдардын имараттарында жайгашкан бюджеттик эмес керектөөчүлөрдүн электр энергиясын өзүнчө эсепке алган учурда электр энергиясын берүүчү тарабынан берилген техникалык шарттарга ылайык маалыматты да көрсөтүү зарыл.