КР Президентинин 2006-жылдын 17-мартындагы  №128                Жарлыгынын редакциясына ылайык                         күчүн жоготкон                                 1-тиркеме                   Кыргыз Республикасынын Президентинин                    2004-жылдын 30-мартындагы N 114                       Жарлыгы менен бекитилген        Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларында студенттерди         окутуу учун мамлекеттик билим беруу гранттар жонундо                                 ЖОБО    I. Мамлекеттик билим беруу гранты  II. Гранттык комиссиялар  III. Абитуриенттерди жогорку окуу жайларына киргизуунун тартиби  IV. Байкоочулар  V. Грант ээлеринин укуктары жана милдеттери  VI. Грант ээлерине карата ЖОЖдун укуктары жана милдеттери    Бул  Жобо  "Билим  беруу  жонундо" Кыргыз Республикасынын  Мыйзамынаылайык иштелип чыккан жана республика учун артыкчылыктуу багыттар жанаадистиктер  боюнча  адистерди даярдоого, ошондой  эле  абитуриенттердижалпы  республикалык тестирлоонун жана аларга мамлекеттик билим  берууграттарын   беруунун   натыйжасы  боюнча  мамлекеттик   жогорку   окуужайларга(мындан  ары  ЖОЖ)  конкурстук  негизде  киргизуунун  тартибинбелгилейт.                     I. Мамлекеттик билим беруу гранты    1.  Мамлекеттик  билим  беруу гранты (мындан  ары  -  грант)  -  булмамлекет  конкреттуу адамга (мындан ары - грант ээси)  ЖОЖдо  окутуугамамлекеттик заказга (мындан ары - Мамзаказ) киргизилген багыттар  жанаадистиктер  боюнча  республика учун артыкчылыктуу адистерди  даярдоогоакысыз болгон финансылык каражаттар.  2.  Гранттардын саны жана олчому Кыргыз Республикасынын Билим  берууминистрлигинин  (мындан  ары  -  Министирлик)  сунушу  боюнча   КыргызРеспубликасынын  Окмоту тарабынан аныкталат. Бул учун  Министрлик  жылсайын   гранттык   колдоого  сунуш  кылынган   Мамзаказдын   чегиндегибагыттардын  адистиктердин тизмесинин долбоорун, багыттар,  адистиктержана   республиканын  ЖОЖдору  боюнча  гранттарды  сандык   болуштуруутизмесинин    долбоорун    тузот,   аларды   Кыргыз    РеспубликасынынПрезидентинин   Администрациясынын  социалдык  саясат   болуму   мененмакулдашат жана Кыргыз Республикасынын Окмотунун бекитуусуно киргизет.  3.  Гранттар  козкарандысыз тестирлоо кызматы  (мындан  ары  -  КТК)жургузгон абитуриенттерди жалпы республикалык тестирлоонун (мындан ары-  тестирлоо)  натыйжалары боюнча конкурстук  негизде  жалпы  орто  жекесиптик  орто билими бар Кыргыз Республикасынын жарандарына,  ошондойэле, эгерде Кыргыз Республикасы менен четолколук жарандын мамлекетининортосунда   тиешелуу   эларалык  келишимдер  бар   болсо,   четолколукжарандарга берилет.  4.  Грантты  ЖОЖ  окуу процесси, уюштуруу жана тарбиялоо  ишчараларыменен байланышкан чыгымдарга, ошондой эле гранттын ээсинин жетишуусуножараша   ага   стипендия  толоого  пайдаланат.   Бошогон   гранттарданпайдаланылбаган каражаттар Министирлик тарабынан мамлекеттик ЖОЖдордунокуу-материалдык базасын онуктурууго жумшалат.  5.  Министрликте Кыргыз Республикасынын Окмоту ошол жылга  аныктаганбилим  беруу  гранттарынын  жалпы санынын  5%тен  ашпаган  гранттардынрезервдик  фонду  болот.  Гранттар резервдик фонддон  томонкулор  учунболунот:  -    Кыргыз   Республикасынын   жараны   болуп   саналбаган   кыргызэтносундагаларды киргизууго;  -  эларалык  байгелердин ээлерин жана республикалык  олимпиадалардынженуучулорун (ошол жылы биринчи орунду ээлегендерди) алар тандап алганжогорку  окуу жайларына олимпиаданын сабагына тектеш жана  мамлекеттикзаказдын чегиндеги багыттардын жана адистиктердин бекитилген тизмесинекирген  адистиктерге,  алар жалпы республикалык  тестирлоого  катышканшартта киргизууго;  -  форс-мажордук жагдайлар (озгочо учурлар) менен байланышкан  башкаталаш кырдаалдарды чечууго.  Резервдик фонддон гранттарды болуу жонундо чечимди тестирлоо  боюнчабаллдарды   КТК   тарабынан  колдоого  алынган  шартта   Министрликтиналдындагы атайын комиссия кабыл алат.  Комиссия жети кишиден турат:  - Кыргыз Республикасынын Билим беруу министри;  - эларалык билим беруу уюмунун окулу;  -  Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын социалдыксаясат болумунун окулу;  -    Кыргыз    Республикасынын   Президентинин    Администрациясынынэкономикалык саясат болумунун окулу;  -  Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин Аппаратынын социалдык-маданий онуктуруу болумунун окулу;  - укук коргоо уюмунун окулу;  - Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Билим беруу жана илимиштери боюнча комиссиясынын окулу.  Комиссиянын    ишин   уюштурууну   жана   координациялоону    КыргызРеспубликасынын Билим беруу министри тарабынан жургузулот. Комиссиянынчечими комиссиянын катышкан мучолорунун жонокой копчулук добушу  мененкабыл алынат.  6.  Гранттар  Кыргыз  Республикасынын Финансы министрлиги  тарабынанокуу   жылынын   башында  ЖОЖдордогу  грант  ээлеринин  саны   жонундомаалыматтардын   жана   ЖОЖдордун  тийиштуу  финансылык   отчетторунуннегизинде  тузулгон Кыргыз Республикасынын Билим беруу  министрлигининбуюртмасы  боюнча  берилет.  Отчеттун формасы  Кыргыз  РеспубликасынынОкмотуно караштуу финансылык отчеттуулук жана аудит боюнча Мамлекеттиккомиссия  менен макулдашуу боюнча Кыргыз Республикасынын  Билим  берууминистрлиги   тарабынан   бекитилет.   Гранттык   каражаттар    КыргызРеспубликасынын  Билим  беруу министрлигинин  чыгымдарынын  сметасында"стипендия-гранттар" деген сапта жалпы сумма менен каралат.                         II. Гранттык комиссиялар    7.   Тестирлоодон  откон  абитуриенттерди  республиканын   ЖОЖдорунаобъективдуу жана маалымдуу турдо конкурсттук негизде киргизууну камсызкылуу   максатында  багыттар,  адистиктер  боюнча  гранттарды   сандыкболуштурунун  тизмесине  киргизилген ар бир ЖОЖдо  жана  республиканынЖОЖдорунда козкарандысыз Гранттык комиссиялар (мындан ары -  комиссия)томонку курамда тузулот:  - ЖОЖдун ректору (комиссиянын торагасы);  - билим беруу башкармасынын борбордук же региондук органынын окулу;  - юстициянын борбордук же региондук органынын окулу;  -  тестирлоонун  натыйжасы  боюнча конкурсттук  киргизуу  жургузулупжаткан  багыт  жана  адистик  боюнча  жогорку  окуу  жайынын  ар   бирфакультетинин жетекчилигинен бирден окул.  8.  Жогорку окуу жайынын администрациясы комиссияны имарат  жай,  арбир  факультет  боюнча  озунчо сертификаттардын  айрылуучу  талондорунчогултуу  учун  чапталган  ящик (урна) жана  конкурсттун  журушу  жанажогорку  окуу  жайына  абитуриенттерди киргизуу жонундо  маалыматтардыжайгаштыруу  учун кереге менен камсыз кылат, ошондой эле  комиссия  озмилдеттерин  ийгиликтуу  аткарышы учун башка уюштуруу  жагынан  кызматкорсотот.  9. Комиссиянын милдеттерине томонкулор кирет:  -  комиссиянын бардык мучолурунун козунчо сертификаттардын айрылуучуталондорун  чогултуу учун ящиктерди (урналарды) чаптоо  жана  орнотуу,ошондой     эле    белгиленген    убакыт    ичинде    абитуриенттердинсертификаттардын  айрылуучу талондорун чогултуу процессине  туздон-тузбайкоо жургузуу;  -  ящиктерди  (урналарды) ачуу жана комиссиянын  бардык  мучолорунункатышуусу менен сертификаттардын айрылуучу талондорунун санын  ар  бирящик (урна) боюнча озунчо эсептоо;  - ар бир ящиктен (урнадан) озунчо алынган сертификаттардын айрылуучуталондорунун саны жонундо комиссиянын бардык мучолору кол  кое  турганпротокол тузуу;  - конкурска катышкан абитуриенттердин рейтингдик тизмесин тузуу, агакомиссиянын бардык мучолору кол коет;  - рейтингдик тизмедеги абитуриенттердин талапкерлигин талкуулоо жанаабитуриенттердин  ар  бир  категориясы  боюнча  жогорку  окуу   жайынакиргизууго сунуш кылынган абитуриенттердин тизмесин тузуу;  -  жогорку  окуу жайына кируунун каалаган жана жогорку  окуу  жайынакирууго  сунуш  кылынган  абитуриенттердин  КТК  белгилеген  формадагытизмеси  боюнча  тестирлоонун натыйжасын ырастоо  учун  КТКга  откорупберуу;  -  КТК тарабынан абитуриенттер топтогон балл ырасталбаган учурда  алорун   бош  деп  эсептелет  жана  баллдардын  ранжири  боюнча  кийинкиабитуриентке берилет;  -  жогорку окуу жайына кирууну каалагандыгы ырасталган жана  жогоркуокуу  жайына кирууго сунуш кылынган абитуриенттердин тизмесин  бекитууучун Министрликке откоруп беруу;  -   конкурстун  журушу  жана  анын  натыйжалары  жонундо  керегедегимаалыматтарды кун сайын жана оперативдуу жањылап туруу;  -  ушул  Жобонун  3-пунктунда корсотулгон жагдайлар  келип  чыккандагранттардын   резервдик  фондунан  кошумча  гранттарды  суратуу   жананегиздоо.  10. Комиссия оз милдеттерин маалымдуу жана ачык аткарат. Комиссиянынжыйналышына  эларалык  жана  окмоттук  эмес  уюмдардан  жана   жалпыгамаалымдоо каражаттарынан байкоочулар катышууга укуктуу.                III. Абитуриенттерди жогорку окуу жайларына                          киргизуунун тартиби    11.  Абитуриенттерди  жогорку окуу жайларына киргизуу  ошол  жылдагытестирлоонун натыйжасынын негизинде жургузулот.  12. Конкурстан тышкары томонкулор киргизилет:  -  жалпы  республикалык баллдардын рейтингинде  кыйла  жогорку  баллалган  абитуриенттер мамлекеттик заказдын чегиндеги  багыттардын  жанаадистиктердин  бекитилген  тизмесиндеги  тандаган  адистиктерине  жанатандаган  жогорку  окуу  жайларына. Конкурстан тышкары  киргизуу  учунгранттардын  саны  жыл сайын Кыргыз Республикасынын  Окмоту  тарабынанбелгиленет жана ал 50дон кем болбоого тийиш;  -  эларалык  байгелердин  ээлери жана республикалык  олимпиадалардынженуучулору  (ошол жылы биринчи орунду ээлегендер) алар  тандап  алганжогорку  окуу жайларына олимпиаданын сабагына тектеш жана  мамлекеттикзаказдын чегиндеги багыттардын жана адистиктердин бекитилген тизмесинекирген  адистиктерге,  алар жалпы республикалык  тестирлөөгө  катышканшартта.  13.  Тестирлоонун  натыйжасы  боюнча  абитуриенттерди  жогорку  окуужайларына конкурстук негизде киргизуу республиканын калкынын социалдыкструктурасын, ошондой эле республиканын региондору боюнча билим  беруутутумунун   онугушунун  салыштырмалуу  дењгээлин   эске   алуу   мененМинистирлик белгилеген абитуриенттердин айрым категорияларынын чегиндеоз-озунчо    жургузулот.   Министрлик   жыл   сайын   абитуриенттердинкатегориялары  жана  алар боюнча мамлекеттик  билим  беруу  гранттарынпроценттик болуштуруу жонундо нускоону бекитет. Кыргыз РеспубликасынынОкмоту    белгилеген    белгилер   боюнча   жењилдик    берилгендердинкатегориясына  кошулган жетим балдар, майыптар, запаска бошогон  аскеркызматчылары   ушул  категориянын  чегинде  жогорку   окуу   жайларынаконкурстук негизде киргизилет.  Бул   нускоо  менен  тестирлоонун  натыйжасы  боюнча  жогорку   окуужайларына  абитуриенттерди  конкурстук  киргизуунун  тартиби  тиешелуубашка шарттарда да жонго салынышы мумкун.  14.  Тизмелери  Министрлик тарабынан бекитилуучу кошумча  сыноолордуталап  кылган багыттарга жана адистиктерге конкурстук киргизууго  ушулсыноолордон ийгиликтуу откон абитуриенттер киргизилет.  15.  Кыргыз  улуттук консерваториясынын, Улуттук сурот академиясынынжана  Кыргыз  мамлекеттик искусство институтунун  абитуриенттери  учункошумча  сыноо тийиштуу жогорку окуу жайлар тарабынан уюштурулат  жанаМинистрлик   Кыргыз   Республикасынын  Окмотуно  караштуу   маданияттыонуктуруу  жана  мамлекеттик  тил боюнча  мамлекеттик  комиссия  мененбирдикте  жалпы  республикалык тестирлоо  башталганга  чейин  тийиштуужактардагы   алдыњкы  адистердин  ичинен  тузулгон   жана   бекитилгенкозкарандысыз  эксперттик комиссия тарабынан  бааланат.  Козкарандысызэксперттик  комиссиянын иштоо тартиби Министрлик тарабынан  аныкталат.Бул  сыноолордун  натыйжасы гранттарды беруу учун артыкчылыктуу  болупсаналат.  16.  Башка  озгочолуу жогорку окуу жайларына грант алууга  конкурскакатышуу  учун кошумча сыноолордон отуу зарылчылыгы жонундо  жана  аларменен  байланышкан  кандайдыр бир кошумча  шарттарды  аткаруу  жонундомаалыматтар   жалпы   республикалык   тестирлоо   башталганга    чейинабитуриентке  жана  анын  ата-энесине  билдирилет.  Кошумча   сыноолорабитуриент тестирлоонун натыйжасын алгандан кийин жургузулот.  17.   Тестирлоонун   натыйжалары  боюнча  ЖОЖдорго   абитуриенттердиконкурстук  киргизуу  жол-жобосун комиссия бир  учурда  эле  окучуунунгранттык жана контракттык формасына Министрлик бекиткен озунчо  жобогоылайык   эки  тур  менен  откорот.  Экинчи  тур  откорулгондон   кийинкеректелбеген гранттар калып алган учурда жогорку окуу жайынын  суроо-талабы  боюнча  жана  Министрликтин уруксаты менен киргизуунун  учунчутурун откорууго жол берилет. Конкурстук киргизуунун эрежелери жана жол-жоболору бардык уч турда бирдей.  Конкурстук  киргизууну  турларга  болуу  абитуриенттерге  ар  кандайжогорку  окуу жайларындагы бир нече конкурстарга катышуу мумкунчулугунберет   жана  ошонун  озу  менен  алардын  ЖОЖго  кируу  мумкунчулугунжогорулатат.  18.  Тиешелуу  ЖОЖго  киргизууго сунуш кылынган  абитуриент  ар  биртурдун  аягында белгилуу моонот ичинде, эгерде ал киргизуу учун  зарылболгон  документтерди  берсе, ошол ЖОЖго  киргизилиши  мумкун.  Эгердеабитуриент  ар  башка  ЖОЖдорго киргизууго  сунуш  кылынган  бир  нечетизмеге киргизилсе, анда ал бир гана ЖОЖго докуметтерди тапшырат.  19.  Эгерде  абитуриент  жогорку окуу жайына  кирууну  каалагандыгындокумент  тапшыруу менен ырастабаса, анда ал грант  бош  деп  эсптелетжана баллдардын ранжири боюнча кийинкиге берилет.  20.  Эгерде жогорку окуу жайына конкурстук киргизуунун биринчи  туруаяктагандан  кийин гранттар боюнча окутуу учун бош калып  калса,  андаЖОЖ   биринчи   турдун  чектеринде  киргизуу  аяктагандан  белгиленгенмоонотто киргизуунун экинчи турун откорот. Экинчи турга биринчи турдунжыйынтыктары боюнча ЖОЖдорго киргизилбеген абитуриенттер катыша  алат.Экинчи   тур   башталганга   чейин  бош   орундар   жонундо   маалыматабитуриенттердин арасында толук коломундо таратылат.  21.  Жогорку  окуу  жайлар Министрликке киргизилген абитуриенттердинсаны  жонундо  отчетту,  ошондой  эле  резервдик  фонддон  гранттардынпайдалангандыгы жонундо маалыматты абитуриенттерди конкурстук киргизуужол-жобосу  аяктагандан кийин 3 кундун ичинде берет. Ушул  отчеттордуннегизинде   Министрлик  республиканын  жогорку  окуу  жайлары   боюнчамамлекеттик   заказды   жайгаштыруунун   жыйынтыгы   жонундо    КыргызРеспубликасынын Окмоту учун жыйынды отчет тузот.  22.   Гранттар  боюнча  окутууга  конкурстан  отпогон  абитуриенттертестирлоонун  жыйынтыктары  боюнча,  ошондой  эле  каралган  учурларда(четолколук  жарандардан  тышкары)  кошумча  сыноолордун  натыйжасындаЖОЖдордун  же кесиптик орто окуу жайларынын контракттык болумдорундогуконкурстарга катышууга жана кирууго укуктуу.  23.  Окууга  киргизуу  жол-жобосу  бузулган  учурда  абитуриент   жебайкоочу Министрликтин укуктук жана апелляциялык жол-жобо болумуно  жеанын    тестирлоо   учун   жооптуу   болгон   региондук    болумдоруноапелляциялоого укуктуу.                              IV. Байкоочулар    24.   Тестирлоонун   натыйжалары  боюнча  абитуриенттерди   ЖОЖдоргоконкурстук негизде маалымдуу, ачык жана объективдуу киргизууну  камсызкылуу   максатында  Министрлик  абитуриенттерди  ЖОЖдорго  киргизуунунжургузулушуно  эларалык  жана  окмоттук эмес  уюмдардын  жана  жалпыгамаалымдоо   каражаттарынын,   Кыргыз   Республикасынын   ПрезидентининАдминистрациясынын  жана  Кыргыз  Республикасынын  Премьер-министрининАппаратынын окулдорунун ичинен байкоочулардын тизмесин бекитет. Ар бирЖОЖдо байкоочулардын саны 10 адамдан ашпайт.  25.   Байкоочуларга   сертификаттардын  айрып  алынуучу   талондорунчогултуу  учун  ящиктер (кутулар) орнотулган жайларга,  комиссиялардынжыйналыштарына  эркин  кируу мумкунчулугу жана сертификаттардын  айрыпалынуучу талондорун чогултуудан тартып ЖОЖго киргизууго сунуш кылынганабитуриенттердин  тизмесин тузууго чейин бардык  жол-жоболорго  байкоожургузуу укугу берилет.  26.  Байкоочулар комиссиянын ишине туздон-туз катышууга, комиссиянынишине  тоскоолдук  кылган иш-аракеттерди жасоого, комиссия  чечимдердикабыл алышынын процессине катышууга же кийлигишууго укуксуз.                V. Грант ээлеринин укуктары жана милдеттери    27.   Мамлекеттик  билим  беруу  гранты  боюнча  окуп  жаткан   адаммыйзамдарга  жана ЖОЖдордун уставдарына ылайык бардык  укуктарга  жанамилдеттерге ээ.  28.  Жуйоолуу  себептен улам (ден соолук абалы,  уйбулолук  кырдаал,республикадан  тышкары  жакка убактылуу кетуу ж.б.)  окууну  токтотконгрант  ээси  грантка  укуктуу академиялык оргуу беруу  жонундо  буйрукчыккан кундон тартып бир жылдын ичинде сактайт.  29. Грант ээси теориялык билимдерди, кесиптик жондом жана тажрыйбанымамлекеттик   билим  беруу  стандарттарынын  талаптарынын  денгээлиндебилууго,   окуу   планында   жана  окутуу  программаларында   каралгантапшырмалардын бардык турлорун белгиленген моонотторду аткарууга, окуужайынын Уставын жана ички тартип эрежелерин сактоого милдеттуу.                 VI. Грант ээлерине карата ЖОЖдун укуктары                            жана милдеттери    30.  ЖОЖ  грант ээлерине жана контрактык негизде билим  алып  жатканстуденттерге окутуунун бирдей шартын тузууго милдеттуу.  31.  ЖОЖ  грант  ээсин студенттердин катарынан томонкудой  учурлардаыйгарып салууга укуктуу:  -   теориялык  материалдарды,  кесиптик  жондомду  жана   тажрыйбанымамлекеттик   билим  беруу  стандарттарынын  талаптарынын  денгээлиндеоздоштурбогондо;  -  окуу  тапшырмаларынын бардык турлорун окуу планында  жана  окутуупрограммаларында каралган мооноттордо аткарбаганда;  - ЖОЖдун Уставын жана ички тартип эрежелерин сактабаганда.  32.  Грант  ээси  окуудан чыгарылган учурда ЖОЖ бул  жонундо  КыргызРеспубликасынын Билим беруу министрлигине билдирууго милдеттуу, ал  озкезегинде, Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине билдирет  жанаозунун чыгымдарынын сметасына тиешелуу озгортуулорду киргизет.  33.  ЖОЖ  грант  ээлеринин  саны жонундо  маалыматты  квартал  сайынберууго жана алар боюнча финансылык отчетторду тапшырууга милдеттуу.