Загрузка документа…
КАТРАҢ АЙЫЛДЫК КЕҢЕШИ
ТОКТОМ
2018-жылдын 27-апрели №12
Катран айыл аймагынын жашоочуларынын элдик курултайындагы каралган маселелер боюнча кабыл алынган айыл мыйзамын кабыл алуу жонундо
2018-жылдын 10-апрелинде Катран айыл аймагынын жашоочуларынын элдик курултайында каралган маселелер боюнча кабыл алынган айыл мыйзамы боюнча билдирууну угуп жана талкуулап Катран айыл аймагынын айылдык кенеши
ТОКТОМ КЫЛАТ:
1. 2018-жылдын 10-апрелинде Катран айыл аймагынын жашоочуларынын элдик курултайында каралган маселелер боюнча жактырылган айыл мыйзамы кабыл алынсын.( Айыл мыйзамы тиркелет).
2. Кабыл алынган мыйзамдын аткарылышы боюнча айыл аймагында тушундуруу, элдин кенири катмарына жеткируу колго алынсын.
3. Айыл окмотунун аймагында уюшулган жумушчу топторго, комиссия курамына айыл мыйзамдарынын сакталышын, аткарылышын камсыз кылуу жагы милдеттендирилсин.
4. Токтомду аткарууга алуу жана козомолдоо Катран айыл окмотунун башчысы Ш.Полотовго тапшырылсын.
Төрага | Бөрүбаев С. Ж. |
Катран айылдык аймактын жергиликтуу жамаатынын
Типтуу уставы
1.Жалпы жоболор
2. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары жана жергиликтуу маанидеги маселелер
3. Жергиликтуу жамааттын жергиликтуу оз алдынча башкарууну жузого ашырууга туз
катышуу формалары
4. Жергиликтуу жамааттын жергиликтуу маанидеги маселелерди чечууго катышуусу
5. Жергиликтуу оз алдынча башкаруунун экономикалык негиздери
6. Корутунду жоболор
1 .Жалпы жоболор
1. Жалпы жоболор
Катран айыл аймагынын жергиликтуу жамаатынын Уставы - жергиликтуу жамааттын жыйындарында (чогулуштарында) же курултайында талкуунун жыйынтыгы менен айылдык кенештин токтому аркылуу бекитилуучу, жергиликтуу жамаатын ич-ара жашоо турмушун негизги эрежелерин жана принциптерин жонго салуучу, жергиликтуу жамааттардын мучолорунун укуктарын жана милдеттерин кароочу, жергиликтуу жамааттарды бюджеттик процесстерге катышуусун кошкондо жергиликтуу маанидеги маселелерди жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен жонго салынбаган жергиликтуу оз алдынча башкаруу ишинин башка маселелеринин чечуудо жергиликтуу жамааттын жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары менен оз ара мамилелеринин тартибин кароочу акт болуп саналат.
Ушул Устав Катран айыл аймагында колдонулат жана оздорунун уюштуруу- укуктук турлоруно карабастан, айыл аймагында иштеп жаткан бардык юридикалык жактар, ошондой эле жеке жактар жана алардын бирикмелери учун милдеттуу болуп саналат.
2. Негизги тушунуктор жана терминдер
Ушул Уставда томондогу тушунуктор жана терминдер колдонулат
жергиликтуу маанидеги маселелер- жергиликтуу оз алдынча башкаруу органы,ошондой эле оздорунун туздон туз эрктерин билдируу менен жергиликтуу жамааттын мучолору чечуучу, айыл аймагынын калкынын жашоо-турмушун туздон туз камсыз кылуунун маселелери;
откорулуп берилген мамлекеттик ыйгарым укуктук-мыйзамдын же келишимдин негизинде аткарууучун жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан мамлекеттик органдарга откорулуп берилген айрым мамлекеттик ыйгарым укуктар;
элдик демилгени жузого ашыруу боюнча демилгелуу топ –ушул Уставка ылайык
элдик демилгени жузого ашыруу боюнча ыктыярдуу негизинде тузулгон, ____ адамдан кем эмес курамдагы жергиликтуу жамаатын мучолору;
айылдын артыкчылыктуу койгойлорун чечуу боюнча демилгелуу топ –айыл аймагында жашаган_________ашык жарандардын жалпы кызыкчылыктардан улам айылдын муктаждыгын (жергиликруу маанидеги маселелерди ) чогуу иликтеп
жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары менен биргеликте чечуу боюнча тузулгон ыктыярдуу бирикме;
айылдык чогулушту жана курултайды откоруу боюнча демилгелуу топ –Кыргыз Республикасынын мыйзам ченемдерине жана ушул Уставдын жоболоруна ылайык айылдын чогулушун же курултайды откорууну демилгеленген , курамы _230_адамдан аз эмес жергиликтуу жамааттын мучолору;
(Демилгечи топтордун мучолорунун саны жергиликтуу жамааттардын жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын оз ыктыяры боюнча белгиленет);
жергиликтуу жамааттын курултайы- жалпы кызыкчылыктарды жараткан жергиликтуу жамааттын жашоо- турмушун маанилуу маселелерин талкуу максаттында айыл аймагынын (шаардын) жергиликтуу жамааттардын окулдорунун жыйыны;
жергиликтуу жамаат- жергиликтуу маанидеги маселелерди туздон- туз жана алар тарабынан тузулгон жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан чечууго жалпы кызыкчылыктары менен бириккен тиешелуу айылдык аймактын (шаардын) аймагында туруктуу жашаган Кыргыз Республикасынын жарандары;
муниципалдык менчик- жергиликтуу оз алдынча башкаруунун киреше алуу булагы болуп саналган жана жергиликтуу оз алдынча башкаруунун иш –милдеттерин жузого ашыруу учун зарыл болгон жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын ээлик кылуусунда, пайдалануусунда, тескоосундо турган жергиликтуу жамааатын менчиги;
жергиликтуу (элдик) ченем чыгаруу демилгеси- жергиликтуу маанидеги маселелер боюнча ченемдик укуктук актылардын долбоорун (токтомдун долборун) иштеп чыгууга жана жергиликтуу кенештин кароосуна белгиленген тартипте киргизууго жергиликтуу жамааттын укугу;
жарандардын чогулушу – бир кочонун ,кварталдын же айылдын аймагында жашаган жарандардын жыйынында маселелерди талкуулоо жолу менен аларды чечууго, алар боюнча сунуштарды жана чечимдерди кабыл алууга жергиликтуу жамааттын туздон-туз катышуу формасы;
коомдук угуулар –жамааттын турмушунун маанилуу маселелери боюнча калктын пикирин иликтеп билууго, сунуштарды жана рекомендацияларды алууга, оптималдуу, таразаланган чечимдерди табууга калктын кызыкчылыгын эске алуу менен чечимдерди кабыл алуу учун жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын демилгеси боюнча откорулуучу, ачык талкуулоо формасындагы уюштурулган иш- чара;
айылдын муктаждыгын чогуу иликтоо-маалыматтарды биргелешип жыйноо, аларды талдоо процесси жана калктын пикирлерин жана кызыкчылыктарын эске алуу менен ишти пландаштыруу.
3.Айылдык аймактын территориясы
3.1. Айылдык аймактын территориясы айылдык аймактын административдик-аймактык чек араларынын чектериндеги жерлерди озуно камтыйт
3.1. Айылдык аймактын территориясы томондогу айылды озуно камтыйт
- Катран
- Козу -Баглан
- Баул
- Озгоруш
4. Айылдык аймактын жергиликтуу жамааты
4.1. Жергиликтуу мааанидеги маселерди озунун жоопкерчилиги менен оз алдынча чечууго жалпы кызыкчылыктары менен бириккен, Катран айылдык аймакта туруктуу жашаган Кыргыз Республикасынын жарандары айылдык аймактын жергиликтуу жамаатын тузушот.
4.2. Жергиликтуу жамаатын 18 жаштан жогорку мучолору жынысына, расасына, улутуна, тилине ,тегине, мулктук жана кызматтык абалына,диниге карата мамилесине, ынанымына, коомдук бирикмелерге жана саясий партияларга таандыгына карабастан туздон туз жана/же алар тузушкон жергиликтуу оз алдынча башкаруу органы аркылуу жергиликтуу оз алдынча башкаруу ишке ашырууга тен укуктуу.
4.3. Жергиликтуу жамаат озунун жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары аркылуу эл аралык жана республикалык бирликтерге жан жергиликтуу жамааттын ассоцияларына кирууго укугу бар
4.4. Жергиликтуу жамаат мыйзамдарга ылайык тарыхый, маданий, улуттук жана башка жергиликтуу салттарды жана озгочолорду чагылдырган расимий символдорду белгилоого укуктуу. Символдордун суроттоп баяндалышы жана аларды пайдалануунун тартиби айылдык кенештин токтому менен белгиленет.
5. Жергиликтуу жамааттын мучолоруно отууну жана мучолугунон
чыгуунун тартиби
5.1. Кыргыз Республикасынын жаранын Катран айылдык аймактын жергиликтуу жамаатынын мучосу деп таануу учун негиз болуп Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгилнеген тартипте айылдык аймакта жашаган жери боюнча каттоодон отуу фактысы саналат.
5.2. Жергиликтуу жамааттын мучосу болуп эсептелбеген (каттоосу боюнча),бирок айылдык аймакта 1 жылдан ашуун жашаган Кыргыз Республикасынын жарандары, ошол жердин оз алдынча башкаруу органдарына шайланууга жана шайлоо укуктарын кошпогондо, жергиликтуу жамаатын мучолору сыяктуу эле калган баардык укуктарга жана милдеттерге ээ.
5.3. Ушул Уставда жана Кыргыз Республикасынын башка мыйзамдарында караган негиздерден тышкары, Кыргыз Республикасынын жаранынын жергиликтуу жамааттын мучолугуно кируусуно кандайдыр –бир башка шарттарды белгилоого жол берилбейт.
5.4. Кыргыз Республикасынын жараны томонку учурда жергиликтуу жамаатын мучолугунон чыгат.
-ал Кыргыз Респуликасынын жаранын жоготкондо,
-аны олду, дайынсыз жок болду деп таануу жонундо соттун чечими мыйзамдуу кучуно киргенде ;
-каза болгондо ;
- айыл аймагынан сырткары туруктуу жашоо учун чыгып кеткенде.
6. Жергиликтуу жамааттын мучолорунун укуктары жана милдеттери
6.1. Жергиликтуу жамааттын мучолору расасына , этностук тиешелуулугуно, динге болгон мамилесине карабастан, томондогу укуктарга ээ:
- жергиликтуу маселелерди чечууго катышууга;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте мамлекеттик органдарга жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарына шайланууга жана шайлоого;
- Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарында оз ишин профессионалдык негизинде (муниципалдык кызматта) ишке ашырууга;
мыйзамдарда жана ушул Уставда белгиленген тартипте айылдык кенештин кароосуна киргизуу учун демилгелуу топторду тузууго,
- айылдын муктаждыгын иликтоого жана аларды жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары жана (же) мамлекеттик органдар менен бирдикте чечуу учун демилгелуу топторду тузууго;
- инвестицияларды тартуу жана жергиликтуу маанидеги маселелерди чечуу учун долбоордук документтерди иштеп чыгууга,
айыл окмотуно, айылдык кенешке, мамлекеттик органдардын аймактык болумчолоруно, уюмдарга, мекемелерге , ишканаларга жана алардын жетекчилигине жеке озу кайрылууга , ошондой эле сунуштар , арыздар жана даттануулар менен кошо жеке жана коллективдуу кайрылууларды жонотууго;
-мамлекеттик сырларга тийиштиги бар маалыматтарды , ошондой эле купуя мааалыматтарды (кызматтык сырларды) кошпогондо , мамлекеттик органдардын, жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын,уюмдардын, мекемелердин жана ишканалардын карамагында турган маалыматтарды оозеки же жазуу турундо суратып алуууга;
- жергиликтуу жамаатка , айыл окмотунун башчысына, айылдык кенештин торагасына жана депутатарга алардын бир жылдагы (же жарым жылдагы) аткарган ишинин жыйынтыктары жонундо маалымат беруу тууралуу жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарына оозеки же жазуу турундо кайрылуу жонотууго
- жергиликтуу жамааттын мучолору учун белгиленген женилдиктерден пайдаланууга;
- маалыматтарды эркин алууга (жетууго) жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдардынын кадимки иштоо убактысында муниципалдык менчиктин мулкунун обьектилеринин реестиринин мазмуну менен таанышууга;
- айыл чарбасына жарактуу Мамлекеттик фондунун жерлерин, муниципалдык , жерлерди муниципалдык менчикте турган башка мулкторду беруу боюнча жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары откоргон сатууларга (аукциондорго жана конкурстарга ) катышууга;
-айылдык чогулуштарга, курултайларга , коомдук угууларга , айылдык кенештин ачык сессияларына жана айылдык кенештин туруктуу (убактылуу) комиссияларынын жыйналыштарына , жетекчилеринин макулдугу боюнча муниципалдык ишканалардын, мекемелердин жана уюмдардын чогулуштарына катышууга, ал жерде оз пикирин ээн-эркин билдирууго жана жергиликтуу маанидеги маселелер сунуш киргизууго;
- жамаааттын башка мучолору тарабынан коомдук тартипти , ушул Уставдын эрежелерин бузган учурда , алардын мыйзамдарын ,ушул Уставдын аткарылышын , коомдук тартипти сактоону жана укук бузууларды токтотууну талап кылууга, керек болсо жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарына жана укук коргоо органдарына кайрылууга ;
- жамаааттын жашоо шартын жакшыртуу максаттында откорулгон коомдук пайдалуу, демоорчулук иш чараларына (ашарларга, ишембиликтерге, демоорчулук акцияларына , иш-чараларга , марафондорго ) катышууга;
- микрорайондордун,турак жай комплекстеринин, уй, кочо, кварталдык комитеттеринин, жамааттардын (общиналар) кенештери жана комитеттери турундо аймактык коомдук оз алдынча башкарууну Кыргыз Республикасынын мыйзам ченемдерине карама-каршы келбеген формаларында тузууго ;
-жаштар комитетин, аялдар кенешин, аксакалдар кенешин,ыктыярдык элдик кошундарды, коомдук алдын алууу борборлорун (КААБ) жана башка коомдук уюмдарды тузууго же аларга мучо болуп кирууго ;
- жергиликтуу бюджетти тузууго, катышууга, ошондой эле жергиликтуу бюджеттен чыгымдалып жаткан каражаттар тууралуу маалымат алууга;
- ушул Уставда жана мыйзамдарда каралган тартипте жергиликтуу жамааттын мучолорунон пайдаланууга;
-Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Уставда каралган башка укуктардан пайдаланууга;
Жергиликтуу оз алдынча башкарууну жузого ашырууда , Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларды кошпогондо , жергиликтуу жамаааттын мучолорунун укуктарын чектоого жол берилбейт жана соттук тартипте даттанылышы мумкун.
6.2. Жергиликтуу жамааттын мучолору расасына , этностук тиешелууулугуно, динге болгон мамилелерине карабастан, томондогулорго милдеттуу:
- Кыргыз Республикасынын Конституциясынын,мыйзамдарын жана башка ченемдик укуктук актыларын, ошондой эле ушул Уставды бекем сактоого;
- жергиликтуу жамааттын башка мучолорунун укуктарын жана эркиндиктерин урматтоого;
- жынысы, расасы, тили, майыптуулугу ,этноско таандыгы,туткан дини, курагы, саясий же башка ынанымдары, билими, теги, мулктук же башка абалы, ошондой эле башка жагдайлары боюнча адамдарды басмырлоого жол бербоого;
- этностук маанидеги койгойлорго отуп кетуу ыкмалары бар социялдык жана башка харектердеги конфликтерди алдын алуу боюнча коргоо органдарына жана жергиликтуу бийликке комок корсотууго ;
- этностук жамааттардын маданиятынын озгочолукторуно толерантуу болууга;
- жаратылыш айлана-чойрого, осумдукторго жана жаныбарларга аяр мамиле жасоого;
- муниципалдык менчикке аяр мамиле жасоого;
- калктуу конуштарга мал кармоодо айдоолорду майкандоого, талаадагы айыл чарба осумдуктордун жыйналган тушумун керектоодон чыгаруу же жок кылуу, бак-дарактарга зыян келтирууго жол бербоого , санитардыковетеринардык жоболорду сактоого;
-мал жайууда малды Кыргыз Республикасынын «Жайыттар жжонундо «мыйзамына ылайык жайытка чыгарууга, же атайын мал жайууга ылайык жерлерге жайууга;
-калктуу конуштун ичинде санитардык жоболорду сактоого жана таштандыларды атайын корсотулгон жерлерге чыгаруга (мусорный ящитерге);
-таза сууну, сугат сууну колдонуу эрежелерин сактоого;
(Этникалык, географиялык, салттык жана башка озгочолукторуно ылайык жергиликтуу жамааттын мучолорунун укуктары жана милдеттери КР мыйзамдарына каршы келбеген шартта жергиликтуу жамааттын жана оз алдынча башкаруу органдарынын ыктыярына ылайык толукталышы мумкун).
7. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу жана ишке ашыруунун формалары
7.1. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу- жергиликтуу жамааттардын жергиликтуу маанидеги маселелерди оз кызыкчылыктарында жана оз жоопкерчилиги менен оз алдынча чечуусунун Конституция менен кепилденген укугу жана чыныгы мумкунчулугу
7.2. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу жергиликтуу жамааттардын жергиликтуу оз алдынча башкарууга окулчулуктуу жана туз катышуусу ,
7.3. Жергиликтуу жамааттардын жергиликтуу оз алдынча башкарууга окулчулуктуу катышуусу айылдык кенещ аркылуу жузого ашырылат.
7.4. Жергиликтуу жамааттардын жергиликтуу оз алдынча башкарууга туз катышусу томонкудой формада жузого жузого ашырылат:
- коомдук жана мамлекеттик турмуштун маанилуу маслелерин жана жергиликтуу маанидеги маслелерди жергиликтуу жамааттын мучолорунун чогулуштарында ,курултайларында , ошондой эле коомдук угууларда талкуулоо;
- жергиликтуу кенещтердин депутатарын шайлоолор;
- ченем чыгаруу демилгелерин которуу жана/ же жергиликтуу маанидеги озгочо маанилуу маселелер боюнча туз добуш берууго катышуу.
Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары жана жергиликтуу маанидеги
маселелер
8.Жергиликтуу оз алдынча башкару органдары
8.1. Катран айылдык айылдык аймактын (айыл окмотунун, айылдык кенещтин) жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары оз ишин Кыргыз Респбликасынын Конситуциясынын, мыйзамдарынын , башка ченемдик укуктук актыларын , ушул Уставдын негизинде жалпы калктын атынан жузого ашыруу.
8.2. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органы мыйзамдардын аталышы боюнча мамлекеттин жана анын органдарынын алдында , оз иштеринин натыйжалары боюнча жергиликтуу жамааттын алдында жоопкерчилик алып барат.
8.3. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары Кыргыз Республикасынын Конституциясына, мыйзамдарына , башка ченемдик укуктук актыларына , ушул Уставга ылайык келбеген актыларды чыгарууга, ошондой эле конституциялык тузулушко жана улуттук коопсуздука туздон-туз коркунуч келтирген аракеттерди жасоого, ошондой эле мамлекеттин аймактык бутундугун бузууга, улуттар аралык жана диний каршылашууну пропагандалоого жана тутандырууга укугу жок.
9.Айылдык кенеш
9.1. Катран айылдык кенеши- мыйзамда белгиленген тартипте 4 жылдык моонотко тузуучу, жергиликтуу оз алдынча башкаруунун окулчулуктуу органы .
9.2. Айылдык кенещ юридикалык жак болуп саналат жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен анын компетенциясына киргизилген бардык маселелерди оз алдынча чечууго укуктуу.
9.3. Айылдык кенештин ишинин уюштуруучулук-укуктук формасынын негизи болуп анын сессиялары жана туруктууу (убактылуу) комиссияларынын жыйындары саналат . Сессияларды жана жыйындарды откоруунун тартиби жана алардын мезгилдуулугу айылдык кенештин регламентинде белгиленилет.
9.4 Айылдык кенештин сессиялары жана туруктуу (убактылуу) комиссияларынын жыйындары коомчулук учун ачык. Ар бир жаран айылдык кенештин регламентине ылайык сессияларга, жыйындарга катышууга укугу бар. Эгерде каралып жаткан маселе мыйзамдарга ылайык мамлекеттик сырга тийиштуу болсо , айылдык кенештин сессиясы жабык отот.
9.5. Айылдык кенеш сессиясынын: жыйындын датасы жана кун тартиби жонундо алдын ала жарандарга маалымдоого, алардын сессияга, жыйындарга киришине шарт тузууго, ошондой эле кабыл алынган чечимдер боюнча жергиликтуу жамааатты маалымдоого милдетуу
9.6. Айылдык кенештин депутаты озунун шайлоочулары менен туруктуу байланыш тузуууго , аларды айылдык кенештин иши жана шайлоочулардын суроо-талаптарынын аткарылышы тууралуу байма-бай маалымдап турууга милдеттуу. Депутат озуно келип тушкон сунуштарды,арыздарды жана даттанууларды кароого, айылдык кенештин депутатынын ыйгарым укуктарын аткарууга багытталган башка иштерди жузого ашырууга милдеттуу.
9.7. Жергиликтуу кенештин депутаты мезгил-мезгили менен , бирок жылына бир жолудан кем эмес озунун иши жана айылдык кенештин иштери тууралуу шайлоочулардын алдына отчет берууго милдеттуу.
9.8. Депутаттын отчету шайлоочулардын талабы боюнча кайсы учурда гана болбосун откорулууго тийиш.
9.9. Депутаттын отчету тийиштуу шайлоо округунун шайлоочуларынын жыйналыштарында (чогулуштарында) откорулот. Депутат оз отчетун откоруунун убактысын жана ордун жергиликтуу кенешке жана жергиликтуу жамаатка маалымдайт.
9.10. Жергиликтуу кенеш жергиликтуу жамааттын алдында депутаттардын отчетторун откоруунун болжолдуу моонотун аныктайт жанан аларды отчет учун керектуу болгон маалымат беруучу материалдар менен оз учурунда камсыз кылат.
9.11. Шайлоочулардын алдында депутаттардын отчетторун откоруу менен байланышкан чыгымдар жергиликтуу бюджеттин эсебинен жузого ашырылат.
9.12. Айыл окмоту айылдык кенештин депутаттарына оздорунун ыйгарым укуктарын жузого ашырууга, шайлоочулардын алдында отчетторун даярдоого жана откорууго комок корсотот.
9.13. Айылдык кенештин депутаттарын шайлоону откоруу тартиби, айылдык кенештин, анын туруктуу (убактылуу) комиссияларынын ишин уюштуруунун тартиби, депутаттын ыйгарым укуктары жана статусу, депутаттын шайлоочулар менен иштоо тартиби «Жергиликтуу оз алдынча башкаруу жонундо», «Жергиликтуу кенештердин депутаттарын шайлоо жонундо», «Жергиликтуу кенештердин депутаттарынын статусу жонундо» Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен белгиленет.
10. Айыл окмоту
10.1. Айылдык аймакта аткаруу бийлигин жузого ашыруу учун айыл окмоту иштейт.
10.2. Катран айыл окмоту юридикалык жак болуп саналат жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен анын компетенциясына киргизилген бардык маселелерди оз алдынча чечууго укуктуу . Айыл окмотунун ишин уюштуруунун тартиби, айыл окмотунун компетенциясы, айыл окмотунун башчысынын ыйгарым укуктары «Жергиликтуу оз алдынча башкаруу жонундо» Кыргыз Республикасынын мыйзамы жана ушул Устав менен белгиленилет.
10.3. Оз иши боюнча айыл окмоту айылдык кенешке, ал эми откорулуп берилген ыйгарым боюнча –тийиштуу мамлекеттик органдарга отчет берет.
10.4. Айыл окмолту айылдык кенештин депутаттарына оздорунун ыйгарым укуктарын жузого ашырууга, айылдык кенештин сессияларын, туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйналыштарын откорууго, ошондой эле шайлоочулардын алдында отчетторун беруудо комок корсотот.
10.5. Айыл окмотунун кызмат адамдары жана аппаратынын кызматкерлери озунун иштерин Кыргыз Республикасынын мыйзамдырына ылайык жузого ашырышат , муниципалдык кызматчылар болуп саналышат жана окутуучулук, илимий жана башка чыгармачылык иштерден тышкары , акы толонуучу иш менен алектенууго тийиш эмес. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарында партиялык уюмдарды, бирикмелерди жана кыймылдарды тузууго жол берилбейт.
11. Жергиликтуу маанидеги маселелер
Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары аймактын жашоо тиричилин камсыз кылуу системасынын иштешин уюштуруу жана онуктуруу, социалдык-экономикалык пландаштыруу жана калкка социалдык жана маданий кызмат корсотуу учун «Жергиликтуу оз алдынча башкаруу жонундо» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 18-беренесинде белгиленген жергиликтуу маанидеги маселелерди чечет.
Эскертуу: «Жергиликтуу оз алдынча башкаруу жонундо» КР Мыйзамынын 18-беренесинде белгиленген жергиликтуу маанидеги маселелер биротоло бутту деп эсептелбейт. Жергиликтуу жамааттар менен жергиликтуу оз алдынча башкару органдары мамлекеттик органдардын компетенциясына кирбеген жана КР мыйзамдарында карама-каршы келбегшен шартта оздорунун географиялык, салттык. этностук, чек-аралык жанажана башка озгочолукторуно байланыштуу жергиликтуу маанидеги кошумча маселелерди жергиликтуу жамааттын Уставында белгилоого укуктуу.
Жергиликтуу жамаатын жергиликтуу оз алдынча башкарууну жузого
ашырууга туз катышуу формалары
12. Жергиликтуу жамааттын курултайы
12.1. Жарандардын жыйындарында (чогулуштарында) жергиликтуу жамааттын окулдорунун ичинен шайланган курултайдын делегаттары жергиликтуу жамааттын мучолору менен талкуулону талап кылган жергиликтуу маанидеги маанилуу маселелр боюнча комплектидуу чечим кабыл алуу учун Кыргыз Республикасынын Президентинин 2001-жылдын 2-майындагы N 152 жарлыгы менен бекитилген «Жергиликтуу жамааттын окулдорунун элдик курултайы жонундо жободо» белгиленген тартипте айыл аймагында жергиликтуу жамааттын курултайы (мындан ары-курултай ) чакырылат
12.2 Курултай томонкулорду камтуу менен жергиликтуу жамааттардын турмуштук мааниге ээ болгон бардык маселелерин кароого укуктуу:
-жергиликтуу жамааттын Уставын кабыл алуу, ага озгортуу жана толуктоо киргизуу ;
-аймактын социалдык-экономикалык жактан онуктуруу жана жергиликтуу калкты социалдык жактан коргоо программаларынын озун-озу камсыз кылууну , озун-озу жолго салууну уюштуруунун негизги принциптерин жана эрежелерин бекитуу;
-жергиликтуу жамааттардын жергиликтуу бюджетин, ошондой эле бюджеттен тышкары каражаттарын тузуу, аткаруу жана пайдалануу;
-коомдук тартипти коргоо боюнча негизги эрежелерди жана иш-чараларды белгилоо мыйзамдарды, журушторду жана диний ырым-жырымдарды, башка иш-чараларды уюштуруунун жергиликтуу жамааттардын турмуш-тиричилигине таасир этиши мумкун болгон экологиялык жана санитардык талаптарды сактоо;
-озгочо кырдаалдарда жана коомчулуктун таламында жергиликтуу жамааттардын кучун жана каражатын моблизациялоону талап кылган башка шарттарда жергшиликтуу жамааттардын мучолорунун коомдук кызмат отошу боюнча милдеттуу нормаларды белгилоо;
-Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана жергиликтуу жамааттардын Уставына каршы келбеген, жергиликтуу жамаатттардын турмуш-тиричилигине тиешеси бар башка маанилуу маселелерди кароо.
12.3. Курултайдын чечимдери сунуштама турундо жана айыл окмотунун башчысынын катышуусу менен айылдык кенеште милдеттуу турдо каралат. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул уставга карама какршы келбеген жергиликтуу жамааттын курултайынын чечимдери айылдык кенеш жактыргандан кийин айыл аймагынын бардык жеринде аткаруу учун милдеттуу болуп саналат. Курултайды чакыруу, анын кун тартиби жана откоруу датасы айылдык кенеш тарабынан кабыл алынат. Жергиликтуу жаамааттын курултайын даярдоо жана откоруу айыл окмотуно жуктолот.
12.4.Курултайдын делегаттары жергиликтуу жаамааттын мучолорунун санына жана айыл аймагынын озгочолукторуно жараша айылдык кенеш тарабынан белгиленген окулчулуктун нормаларына ылайык,.жергиликтуу жамааттын мучолору жашаган жери боюнча айылдык жыйналыштарда (чогулуштарда) шайланат.
Эгерде айыл аймагы бирден ашык калктуу пунктан турса андак окулчулуктун нормасы ар бир айылдын калкынын пропорционалдык санынын окулчулугун эске алууга зарыл.
12.5. Кун тартибин корсотуу менен курултайды чакыруу демилгеси айылдык кенешке, айыл окмотунун башчысына, жергиликтуу жамааттын демилгечи тобуна тийиштуу болот.
12.6. Жергиликтуу жаммааттын демилгечи тобунун демилгесинин негизинде курултайды чакыруудан баш тартуу сотко даттанылышы мумкун.
12.7. Курултайды чакырууну уюштуруунун, курултайга делегаттарды шайлоонун тартиби, ошондой эле жергиликтуу жамааттын курултайынын ишин уюштуруунун тартиби Кыргыз Республикасынын президентинин 2001-жылдын 2-майында N 152 жарлыгы менен бекитилген «Жергиликтуу жамааттын окулдорунун элдик курултайы жонундо» Жободо белгиленет.
13. Жергиликтуу жамааттын мучолорунун ченем чыгаруу (элдик) демилгеси
13.1. Жергиликтуу жамааттын мучолору жергиликтуу маанидеги маселелер боюнча ченем чыгаруу (элдик) демилге укугуна ээ. Жергиликтуу жамаааттын мучолору тарабынан ченем чыгаруу демилгеси тартибинде иштелип чыккан жана айылдык кенешке киргизилген токтомдун долбоору милдетттуу турдо демилгечилердин жана башка кызыкдар тараптын окулдорунун катышуусунда каралууга жатат.
13.2. Айыл аймагында жашашкан жергиликтуу жамаааттын мучолорунун учтон биринен аз эмеси жергиликтуу ченем чыгаруу демилге укугуна ээ.
13.3. Ченем чыгаруу демилгесин ишке ашырууга чет элдик жарандар, мыйзам тартибинде аракетке жондомсуз деп таанылган жерде кармалган жарандар катыша албайт.
13.4. Элдик ченем чыгаруу демилгени ишкеашыруу Кыргыз Республикасынын бардык аймагында же айыл аймагында согуштук же озгочо кырдаалдар киргизилген жол берилбейт.
13.5. Ченем чыгаруу демилгеси иреттинде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карама-каршы келген айылдык кенештин токтомунун долбоору айылдык кенешке киргизилиши мумкун эмес.
14. Айылдык кенештин ченемдик укуктук актыларынын (токтомдордун) долбоорлорун
демилгелоо тартиби
14.1. Айылдык кенештин токтомунун долбоорун демилгелоо жана киргизуу тууралуу сунуш менен чыккан жергиликтуу жамааттын мучолору элдик демилгени ишке ашыруу учун курамы_______ адамдан кем эмес демилгелуу топту тузушот. Айыл аймагында жашап турган жана 18 жашка чыккан жергиликтуу жамааттын мучосу демилгелуу топтун мучосу боло алат.(Демилгелуу топтун мучолорунун саны жергиликтуу жамааттар жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары ыктыяры менен белгиленет).
14.2. Демилгелуу топ айылдык кенештин токтомунун долбоорун иштеп чыгуу жана аны айылдык кенешке киргизуу учун кол топтоо, аны айылдык кенеш караган учурда жергиликтуу жамаааттын кызыкчылыгын коргоо учун тузулот.
14.3. Демилгелуу топтун мучолору томонкудой укуктарга ээ.
- айылдык кенештин токтомунун долбоорун иштеп чыгуу;
- токтомдун долбоорун айылдык кенешке киргизуу демилгесин колдоого кол топтоо;
- элдик демилгени ишке ашыруу боюнча мыйзамдуу жолдор жана каражаттар аркылуу маалыматтарда жайылтуу;
- жыйналыштарда (чогулуштарда), курултайда, коомдук угууларда жалпыга маалымдоо каражаттарында, ошондой эле жарандардан кол топтоо учурунда айылдык кенешке токтомдун долбоорун киргизуу тууралуу сунуш учун угут иштерин жургузуу; -мыйзамдарда тыюу салбаган жана жергиликтуу маанидеги маселелер боюнча ченем чыгаруу (элдик) демилге укугун ишке ашырууга багытталган башка аракеттерди аткаруу
14.4. Демилгелуу топ озунун ичиден ачык добуш беруу менен мучолорунун жалпы санын копчулук добушу менен демилгелуу топтун координаторун шайлоого укуктуу..Координаторду шайлоо тууралуу демилгелуу топтун чечими протокол менен жол-жоболоштурулат, ага демилгелуу топтун мучолору кол коет.
14.5. Демилгелуу топтун координатору томондогудой укуктарга ээ:
- демилгелуу топтун кызыкчылыгын мамлекеттик органдарга жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарында коргоп чыгууга;
- демилгелуу топтун ишин координациялоого;
- токтомдун ишин иштеп чыгууга катышууга, кол топтоого жана токтомдун долбоорун киргизууну колдоо боюнча угут иштерин жургузууго, мыйзамдарда тыюуу салынбаган жана жергиликтуу маанидеги маселелер боюнча ченем чыгаруу (элдик) демилге укугун ишке ашырууга багытталган башка аракеттерди жасоого.
14.6. Демилгелуу топтун чечими анын катышуучуларынын копчулук добушу менен кабыл алынат
14.7. Кол топтоо демилгелуу топ тузулгондон кийин жана ченемдик укуктук актынын долбоору негиздемеси менен даярдалгандан кийин башталат.
14.8. Ченемдик укуктук акытынын долбооу демилгелуу топ тарабынан айылдык жыйналыштарда (чогулуштарда, курултайларда), дайындуу коомдук жердеги же жергиликтуу жалпыга маалымдоо каражатындагы жарандарда жалпыга маалымдалышы мумкун.
14.9. Кол топтоо укугу демилгелуу топтун мучолоруно таандык болот. Жарандын колун топтоого багытталган иш-чараларын даярдоо жана откорууго багытталган чыгымдар жергиликтуу жамааттын каражаттарынын эсебиненишке ашырылат. Кол топтоону жургузгон демилгелуу топтун мучосу айылдык кенештин кароосуна сунуш кылынган токтомдун длолбоорунун текстин тааныштыруу учун жарандарга берууго милдеттуу.
14.10. Жарандардын колун топтоо жашаган,иштеген, кызмат отогон, окуган жерлери боюнча, ошондой башка жерлерде жургузулушу мумкун.
14.11. Жергиликтуу жамааттын мучосу токтомдун долбоору колдоо иретинде бир гана жолу кол коюуга,ошондой эле демилгечи тобуна арызын беруу аркылуу айылдык кенешке кол коюу барагын откоргонго чейин озунун колун чакыртып алууга укуктуу.
14.12. Демилгелуу топ жергиликтуу жамааттын мучолорунун учтон биринин бар экендигин тастыктаган кол топтоо буткондон кийин токтомдун долбоору айылдык кенешке киргизет.
14.13. Токтомдун долбоорун киргизуу учун демилгелуу топ токтомдун долбоорун демилгелуу топтун окулдорунун катышуусу менен айылдык кенештин кезектеги (кезексиз) сессиясында кароо жонундо арыз менен айылдык кенештин торагасына кайрылат.
14.14. Токтомдун долбоорун кароо туралуу арызга томондогулор кошо тиркелет:
-токтомдун долбоорун айылдык кенештин кароосуна киргизуу тууралуу чечим кабыл алынган демилгелуу топтун жыйналышынын протоколу;
-токтомдун долбоорунун текстти, ошондолй эле анын электрондук версиясы;
-маалым кат негиздеме;
-айылдык кенештин мурда кабыл алынган токтомуга озгоруулор жана/же толуктоолор киргизилген учурда салыштырма таблица;
-томондогу маалыматтар камтылган кол коюу барагы: жергиликтуу жамааттын мучосунун фамилиясы, аты. атасынын аты. Туулган датасы, жашаган ( туруктуу ) жери паспортунун сериясы жана номери, айылдык кеешке демилгелуу топ даярдаган токтомдун долбоору киргизуу учун коюлган колу.
14.15. Элдик демилге иретинде жергиликтуу жамааттын мучолору тарабынан киргизилген айылдык кенештин токтомунун долбоору айылдык кенеш тарабынан милдеттуу турдо эн жакынкы ото кезектуу ( кезексиз ) туруктуу комиссиянын жыйынында жана айылдык кеештин сессиясында каралууга жатат. Аталган долбоорду айылдык кенештин туруктуу комиссиянын жыйынында жана сессиясында кароо демилгелуу топтун мучолорунун милдеттуу турдо катышуусу менен киргизилет.
14.16. Айылдык кенеш моонотунон мурда ишин токтоткон учурда жергиликтуу жамааттын мучолору тарабынан киргизилген токтомдун долбоору оз кучун сактап калат жана жаны чакырылыштагы айылдык кенеш тарабынан каралууга жатат.
14.17. Жергиликтуу жамааттын эддик демилге укугун эркин ишке ашырууга куч уолдонуу, коркутуу, алдоо., сатып алуу же башка жолдор менен тоскоолдук кылган айылдык кенешке токтомдун долбоорун киргизуу жонундо угуттоо журогузууго богот болгон адамдар, ошондой эле
Документтерди, кол коюу барагындагы жарандардын колдорунун аныктыгын бурмалаган мамлекеттик органдардын жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчиликке тартылышат.
15. Айылдык чогулуштар
15.1. Жергиликтуу маанидеги маселелер боюнча жергиликтуу жамааттын мучолорунун пикирлерин эске алуу, айылдык кенештин депутаттарынын жана айыл окмотунун башчысынын маалыматтарын угуу жана талкуулоо максатында бир кочонун , бир кварталдын, кичи райондун же айылдын аймагында жашашкан жергиликтуу жамааттын мучолорунун катышуусу менен айылдык чогулуш откорулот, ал боюнча сунуштар кабыл алынат.
15.2. Чогулуштарды даярдоо, откоруу жана натыйжаларын аныктоо ачык айкын ушул Уставда белгиленген тартипте ишке ашырылат.
15.3. Айылдык чогулушта талкууланып жаткан маселелер боюнча жергиликтуу жамааттардан тушкон суроолорго, сунуштарга, сын-пикирлерге жооптор мумкунчулукко жараша ошол жерде берилет, ошол жерде жооп берууго мумкун болбой калган учурда жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан 3 кундун ичинде каралат, алардын жыйынтыктары суроолорду, сунуштарды, сын-пикирлерди берген айылдык чогулуштун катышуучуларына жузундо маалымдалат.
16.Айылдык чогулуштарда каралуучу маселелер
Айылдык чогулуштарда томондогу маселелер каралат:
-жергиликтуу жамааттын уставынын долбоору, ошондой эле жергиликтуу жамааттын уставына озгортуулорду жана толуктоолорду киргизуу жонундо ченемдик укуктук актынын долбоору;
-айыл аймагын онуктуруунун пландарынын жана программаларынын долбоорлору анын ичинде аларга озгортуулорду киргизуу жонундо долбоорлор;
-айылдын, кварталдын, кочонун белгилуу болгон озгочо койголорун чечуу боюнча биргелешкен аракеттердин планы;
-айылдык аймакта этностор аралык мамилелерди жакшыртуу, этностор аралык конфиликттердин болтурбоо боюнча алдын алуу жумуштарын жургузуу;
-жергиликтуу жамааттын муниципалдык менчигин пайдалануунун жана тескоонун тартибин белгилоо;
-ичуучу сууну, сугат суунун пайдалангандыгы ( эгер болсо канализация, жылуулук менен камсыз кылуу) , ошондой эле тиричилик калддыктарын жана башкаларды жыйноо жана чыгаруу учун тарифтерди талкуулоо;
-турак жай фондусун , турак жай-коммуналдык чарбаны онктуруу жана кочолорду, кварталдарды, айылдарды корктондуруу;
-аймакты куруунун башкы планы, архитектура жана шар куруунун нормаларын жана эрежелерин сактоо маселелери;
-жергиликтуу жамааттар демилгеленген (элдик демилге) ченемдик укукту актылардын долбоорлору;
-айыл башчысынын талапкерлигин кароо жана айыл окмотунун башчысы болгон айыл башчысынын кызмат ордуна дайындоого макулдук беруу;
-айылдык кенештин депутаттарынын, айыл окмотунун башчысынын башчысыны бир жылдагы (жарым жылдагы) ишинин жыйынтыктары жонундо маалыматтарын угуу;
-айыл аймагынын территорияларынын чектеринде айыл аймактарын, калктуу конуштарды тузуу жана жоюу тууралуу маселелерди талкуулоо, алардн чек араларын белгилоо жана озгортуу, администрациялык борборду белгилоо жана которуу, калктуу конуштардын категорияларын аныктоо, айыл аймагын, айылдарды , кочолорду актоо жана кайра атоо, ошондой эле алардын аталыштарындагы транскрипцияларды озгортуу;
-жергиликтуу жамааттын турмуш-тиричилигин камсыз кылууга байланышкан башка маселелер.
17.Айылдык чогулуштарды откоруунун мезгилдуулугу
17.1. Айылдык чогулуштар айыл окмотунун башчысы, айылдык кенештин депутаттары тарабынан, ошондой эле жергиликтуу жамааттын мучолорунун (демилгелуу топтун ) сунуштары боюнча зарылчылыкка жараша пайда болгон маселелерге ылайык, бирок жылына эки жолудан аз эмес, ушул Уставда белгиленген моонотто жергиликтуу жамааттын мучолорун алдын ала кабарлоо аркылуу чакырылат.
17.2. Кечиктирилгис маселелерди чечуу учун чогулуштар айыл окмотунун башчысы, айылдык кенеш же анын торагасы тарабынан белгиленген моонотто жергиликтуу жамааттын мучолоруно кызыкдар адамдарга шашылыш тартипте алдын ала кабарлоо менен чыгарылышы мумкун.
18.Айылдык чогулуштарды откоруу демилгеси
18.1. Айылдык чогулуштарды откоруунун демилгечилери катары жергиликтуу жамааттын мучолору (демилгелуу топтор) айылдык кенештин депутаттары, айыл окмотунун башчысы, айылдык кенеш бол алышат.
18.2. Жергиликтуу жамааттын мучолору айылдык чогулушту боюнча саны------ адамдан кем эмес демилгелуу топту тузууго укуктуу.
(Демилгелуу топтун мучолорунун саны жергиликтуу жамааттын мучолору жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан белгиленет).
18.3. Эгерде демилгелуу топ, айылдык кенештин депутаттары айылдык чогулушту откоруунун демилгечиси катары чыккан учурда, анда жогоруда корсотулган субоекттер айыл окмотунун башчысы, айылдык кенештин торагасына оздорунун кайрылуусунда берилген жергиликтуу маанидеги маселе (маселелер) боюнча айылдык чогулуш откорууну зарылдыгы жонундо кайрылуу жонотушот.
18.4. Эгерде айыл окмотунун башчысы айылдык кенеш же болбосо анын торагасы айылдык чогулушту откоруу демилгесин которсо, айылдык чогулушту откоруу жонундо чечим,. тийиштуулугно жараша айыл окмотунун башчысы, айылдык кенеш же болбосо анын торагасы тарабынан оз алдынча кабыл алынат
19.Айылдык чогулушту откоруу демилгеси менен кайрылуу
19.1. Айылдык чогулушту откорууну демилгелеген кайрылуу озуно томонкулорду камтышы керек:
-айылдык чогулушту откоруунун зарылдыгы жонундо негиздемени;
-иш-чарага катышуучуларынын божомолдуу санын (кочолордун, кварталдын, айылдын, , айылдык аймактын);
-иш-чараны откоруу болжолдонгон орунду;
-кароого киргизилип жаткан маселени (маселелерди);
-демилгелуу топтун мучолору жонундо маалыматтар, алардын фамилияларын, ысымдарын, атасынын аттарын,жашаган жерлери.
19.2. Кайрылуу айыл окмотунун башчысы же айылдык кенештин торагасы тарабынан кайрылуу катталган кундон тартып он торт кундун ичинде каралат.
19.3. Кайрылууну кароонун жыйынтыктары боюнча айыл окмотунун башчысы айылдык чогулушту откоруу жонундо чечим кабыл алат жана аларды откоруунгу уюштурат, же болбосо аларды откоруудон баш тартат .
Кайрылууну кароонун жыйынтыктары боюнча айылдык кенештин торагасы кайрылуу менен макул болгон учурда айыл окмотунун башчысына айылдык чогулушту откорууну тапшырат же болбосо аларды откоруудон баш тартат
19.4 Аыл окмотунун башчысы, айылдык кенештин торагасы томонку учурларда айылдык чогулушту откоруудон баш тартууга укуктууу :
-ушул Уставдын 19.1. –пунктунда корсотулгон талаптар бузулганда;
-аларды башка мыйзамдуу жолдор менен чечуунун мумкунчулугуно байланыштуу, кайрылууда корсотулгон маселелерди чогулуштарда талкуулоо максатка ылайыксыз болгондо;
-эгерде кайрылууда корсотулгон маселелер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын нормаларына жана ушул Уставга карама-каршы келгенде.
Айыл окмотунун башчысынын, айылдык кенештин торагасынын айылдык чогулушту откорууну четке кагуу туураалуу чечимдери сот тартибинде датталышы мумкун.
20.Айылдык чогулушту уюштуруунун тартиби
….20.1. Айылдык чогулушту откоруу жонундо чечимде томонкулор каралат:
-иш-чараны откоруунун орду, датасы менен мооноттору;
-Айылдык чогулушта киргизилип жаткан маселердин аттары жана (же) документтердин аталыштары (айыл окмотунун, чечими, айылдык кенештин токтому);
-талкуууланып жаткан маселелер боюнча кызыкдар адамдардан ой пикирлерди жана сунуштарды кабыл алуунун тартиби.
20.2. Айылдык чогулушка жергиликтуу жамааттын ой пикирин, угуу, талкуулоо жа жергиликтуу маанидеги маселелер боюнча сунуштамаларды жыйноо учун кун тартибине бир эле убакта бир нече маселе киргизилиши мумкун.
20.3. айыл окмотунун башчысы айылдык чогулушту откорууго карата даярдык коруунун журушундо:
-чогулуш откоргонго чейин беш кун калгандан кечиктирбестен , бул учун жалпыга маалымдоо каражакттарын. почта кабар кабарландыруулардын короолой (батирлер боюнча) кыдырып чыгууну. Кулактандырууларды жана башка мумкун болгон каражаттарды пайдалануу менен айылдык аймактын (кочолордун, кварталдын,айылдын, айылдардын) жашоочуларын:демилгечи, чогулуцшка киргизилген маселе. иш –чараны откоруунун тартиби, орду, датасы жана убактысы туураалуу кабарланууну уюштурат;
-айылдык аймактын (кочолордун кварталдын, айылдын,айылдардын) жашоочуларына жана бардык кызыктар болгон мамлекеттик органдардын, катышуу ниетин билдиришкен жеке жана юридикалык жактардын эркин жетимдуулугун камсыз кылат ;
-зарыл болгон учурда кызыктар болгон тмамлекеттик органдардан, уюмдардан мекемелердин жана ишканалардан жазуу жузундо чогулушка киргизилип жаткан маселе боюнча зарыл маалымат (иаалыматтар. Материалдар, жана документтер суроо- талап алынган кундон тартып 5кундук мооноттон кечиктирилбестен, уюштуруучуга берилет) суратып алат;
-зарыл болгон учурда консультациялык жана эксперттик жумуштарды аткарыш учун эксперттерди жана адистерди тартат;
-иш-чараны откоргонго чейин эки кун калгандан кечиктирбестен катышуучулардын жана чыгып суйлошуучулордун тизмесин тузот (иш-чарада чыгып суйлоочулордун тизмесине киргизилген адамдар бул тууралуу кун мурунтан кабарландырылат);
-чогулуштун катышуучуларын жалпыга маалымдоо каражаттарынын окулдорун (зарыл болгон учурда ) чакырууну жавна каттоону, протокол жургузууну жана жыйынтыктоочу докуметтерди жол жоболоштурууну камсыз кылат;
-чогулушта кароо учун сунушталган чечимдердин долбоорлорун даярдайт;
-иш-чараны даярдоодо жана уюштуруу да демилгечилер менен оз ара аракеттенишет.
21.Айылдык чогулушту откоруунун тартиби
21.1. Чогулушту алып баруу учун торагасы жана катчысы, зарыл болгон учурда добуштарды саноо учун эсептоо комиссиясы шайланат.Кун тартиби катышып отургандардын санынын копчулук добушу менен бекитилет.
21.2. Торагалык кылуучу иш-чараны алып барат жана жумуш процессинде кун тартибиндеги маселелерди талкуулоонун тартибин козомолдойт.
21.3. Иш-чара торагалык кылуучунун (же алып баруучунун) кыскача созу менен башталат, ал озун жана катчыны тааныштырат, талкуулануучу маселенин манызы, анын маанилуулугу жана иш-чараны алып баруунун тартиби (иш-чаранын регламенти жонундо) кабарландырылат.
21.4. Кайрылуунун негизинде даярдалган, чогулушта каралып жаткан маселелерди чечуу анын компетенциясына кирген баяндамачынын маалыматы угулат.
21.5. Чыгып суйлоолор аяктагандан кийин, чогулушта белгиленген маселелерди чечуу компетенциясына кирген баяндамачыга, мамлекеттик органдардын аймактык болумчолорун окулдоруно, жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамдарына жана башка кызматкерлерге иш-чаранын катышуучулары тарабынан ооз эки да, жазуу жузундо дагы сууроолор берилиши мумкун.
21.6. Чыгып суйлоо учун соз бардык каалаган катышуучулуларга, сууроолордун жазуу турундо тушкон тартибине же болбосо кол которуусуно ылайык берилет.
21.7. Иш-чаранын узактыгы талкууланып жаткан маселелердин мунозу менен аныкталат. Торагалык кылуучу танапис жонундо чечим кабыл алууга укуктуу.
21.8. Чогулуштун катчысы протокол жургузот, анда иш-чаранын откон датасы жана убактысы, катышып жаткан жарандардын жалпы саны жана чакырылган адамдардын жалпы саны. кун тартиби, чыгып суйлоолордун мазмунун, чыгып суйлогондор жонундо маалыматтар, ошондой эле суроо бергендер жонундо маалыматтар, кабыл алынган чечим жана сунуштамалар корсотулот.Протоколго чогулуштун торагасы жана катчысы кол конт.Чогулуштун, коомдук угуунун чечими жана же сунуштамалры ачык добуш беруу менен, катышып отургандардын санынын жонокой копчулугунун добушу менен кабыл алынат.
21.9. Чогулуштун протоколунда милдеттуу тартипте, ар бир маселе боюнча иш-чаранын катышуучуларынын алар тарабынан талкуунун журушундо айтылган позициялар чагылдырылышы керек.
21.10. Иш-чаранын протоколу, чогулушта кабыл алынган чечимдер жана сунуштамалар жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарына откоруп берилет.Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары жана кызмат адамдары бир айлык моонотто калкка (иш-чаранын катышуучуларына) жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу, же коомчулук учун жеткиликтуу жерлерде маалыматтарды жайгаштыруу мене чечимдерди жана сунуштамалды аткаруу боюнча кабыл алынган же корулгон чаралар жонундо билдирууго милдеттуу.
21.11. Эгерде ага тийиштуу аймактын (кочонун, кварталдын. айылдын, айылдардын) шайлоо укугуна ээ болушкан жашоочуларынын пайызы катышса. же айылдык чогулушка чакырылгандардын пайызы катышса, айылдык чогулуш укук ченемдуу болуп эсептелет. (Айылдык чогулуштун укук ченемдуулугун аныктаган катышуучулардын саны жергиликтуу жамаат жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан белгиленет: мисалы, кырк адамдан кем эмес катышса укук ченемдуу болот, чакырылгандардын жарымынан кобу катышса, бир кочонун. кварталдын. айылдын/ айылдык аймактын жашоочуларынын кобу катышса ж.б.).
21.12. Тийиштуу аймактын (кочонун. кварталдын. айылдын, айылдардын) жашоочуларынын, же айылдык чогулушту откоруу учун чакырылган катышуучулардын зарыл саны болгон учурда. анда корсотулгон иш –чаралар катышуучулардын макулдугу менен белгилуу моонотко жылдырылат.
22.Коомдук угуулар
22.1. Коомдук угуулар -калктын кызыкчылыгын эске алуу менен жамааттын турмушунун маанилуу маселелери боюнча калктын пикирин иликтеп билуу. Алрдын катышуучуларынан сунуштарды жана рекомендацияларды алуу жана оптималдуу, таразалган чечимдерди аныктоо учун жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын демилгеси боюнча откорулуучу. ачык талкуу формасында уюштурулган иш-чара.
22.2. Коомдук угуулар жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан сунуш кылынган чечимди коомчулук канчалык колдоорун тушунууго мумкунчулук тузот, калкка талкууланган маселе боюнча озунун ой пикирин айтууга, жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын, мамлекеттик органдардын аймактык болумчолорунун жетекчилеринен суроого жооп алуугу, жергиликтуу оз алджынча башкаруу органдарына оз жумуштарынын сапаты жонундо жана алардын жасаган жумушуна элдин канаттандырылуушусу жонундо билууго, зарыл болгон учурда оз иш аракеттерин элдин кызыкчылыктары эске алуу менен ондоп-тузотууго мумкунчулук берет.
22.3. Коомдук угуулар жергиликтуу маанидеги маселелер боюнча откорулушу мумкун, аларды чечуудо жергиликтуу оз алдыынча башкаруу органдарынан туура чечимдерди кабыл алуулары учун жергиликтуу жамааттын ой пикирлери озгочо маанилуу болуп саналат.
22.4. Коомдук угууларга алып чыгарылуучу маселелер:
-жергиликтуу бюджетти тузуу жана аткаруу;
-муниципалдык менчикти башкаруу( муниципалдык жерлерди, обьектерди ж.б. сатуу, ижарага беруу, пайдалануу);
-ичуучу жана сугат суу боюнча, канализация, жылуулук менен жабдуу, турмуш-тиричиликтик калдыктарды жыйноо жана ташып чыгаруу ж.б.тарифтерди бекитуу;
-жергиликтуу жамааттын жашоо-турмушун камсыз кылуу менен байланышкан башка маселелер.
22.5. Жергиликтуу жамаат учун озгочо мааниге ээ болгон маселе боюнча жергиликтуу жамааттын ой пикирин дыкат иликтоо, угуу, талкуулоо, сунуштамаларды чогултуу жана маалматтарды алмашуу максаттарында коомдук угууга бир гана маселени алып чыгуу сунушталат.
22.6. Коомдук угуулар жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары таарабынан милдеттуу турдо:
-жергиликтуу бюджетти тузуу жана аткаруу боюнча маселелер жыл сайын откорулот;
-муниципалдык мулкту башкаруу стратегиясын долбоорун бекитуудо жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарына мамлекет тарабынан башкарууга откорулуп берилген муниципалдык мулкту бекитуудо, мындай стратегияларды иштеп иштеп чыгуу жана бекитуу пайда болгондо жургузулот.
Кызмат корсотуулорго (ичуучу суу, сугат суу, канализация, жылуулук менен жабдуу, ту4рмуш-тиричиликтик калкдыктарды жыйноо жана ташып чыгаруу ж.б.) тарифтерди бекитуу маселелер боюнча коомдук угуулар зарылдыгына жараша откорулот.
22.7. Коомдук угууларды уюштуруу жана откоруу жергиликтуу оз алдынча башкаруунун аткаруу органына (айыл окмотуно) жуктолот жана жергиликтуу бюжеттин каражаттарынын эсебинен жузого ашырылат.
22.8. Коомдук угуулар, эгерде ага окулдордун, коомдук угууга чакырылгандардын кем эмеси катышканда укук ченемдуу болот. ( Коомдук угуунун укук ченемдуулугун аныктаган катышуучулардын саны жергиликтуу жамаат жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан белгиленет: мисалы, 70 адамдан кем эмес катышса укук ченемдуу болот, чакырылгандардын жарымынан кобу катышса, бир кочонун, кварталдын, айылдын/айылдык аймактын жашоочуларынын жарымынан кобу катышса ж.б.) .
23. Коомдук угууну уюштуруунун жана откоруунун тартиби
23.1. Белгилуу маселе боюнча коомдук угууну откоруу боюнча чечим кабыл алынгандан кийин айыл окмоту томонку ыраттуулукта аракеттерди коруусу зарыл:
Коомдук угууга чейин 3-4 жума калганда откоруунун датасын. Убактысын жана ордун аныктоо зарыл.
Коомдук угууга чейин 2 жума калганда талкуулоонун предмети боло турган сунуштун жана документтин долбоору ( мисалы: бюжеттин кыскача сыпаттамасы же сатууга сунуш кылынган муниципалдык менчик обьекттеринин тизмеси жана анын негиздемеси,же ичуучу суу же суусун беруу кызматына сунушталган тарифтердин олчому ж.б. даярдалат..
Коомдук угууга чейин 1-2 жума калганда:
-Коомдук угууга алып чыгып жаткан документтердин долбоору жергиликтуу жалпыга маалымдоо каражаттарында жарыяланат;
-коомдук угууга чакыруу барактарын иштеп чыгуу жана даярдоо жургузулот;
-калкка. Уюмдарга. Мекемелерге, ишканаларга. жарандык топторго, окмоттук эмес уюмдарга чакыруу барактарын жана документтин долбоорлорун таратуу;
-маалыматты илуу жана башка мумкун болгон каражаттар менен жалпыга жарыялоо;
-документтин долбоорун алуу жайын маалымдоо менен , коомдук угуу жонундо пресслериз чыгаруу жана жалпыга маалымдоо каражаттарын маалымдоо;
-коомдук угууну даярдоо жана откоруу боюнча айыл окмот аппаратынын кызматкерлерин окуутуунун ( нускама берууну ) жургузуу;
-коомдук угуунун максаттарын, датасын, убактысын жана откорулуучу ордун корсотуу менен калкты талкууланып жаткан маселе менен таныштыруу учун айылдардын жалпыга жетимдуу жайларында кулактандырууларды жайгаштыруу;
-жамааттын негизги чечуучу адамдарына , жергиликтуу кенештин депутаттарына, айыл окмотунун аппаратынын болумдоруно, зарыл болгон учурда мамлекеттик органдардын аймактык болумчолорунун, уюдардын жана мепкмелердин жетекчилерине жеке кабарлоо;
-коомдук угуунун алып баруучусун жана катчысын ( окулчулуктуу же аткаруу органынан) тандоо;
-зарыл болгон учурда кызыкдар мамлекеттик органдардан, уюмдардан, мекемелерден, ишканалардан угууга киргизилген маселе боюнча зарыл маалыматтарды, материалдарды жана документтерди суратып алуу ( маалыматтар, материалджар жана документтер уюштуруучуга суроо талап алынган кундон тартып 5 кундон кечиктирбестен берилет) ;
-зарыл болгон учурда консультациялык жана эксперттик жумуштарды аткаруу учун эксперттер жана адистер тартылат.
Коомдук угууга чейин 1 жума калганда:
-откорулуучу орунду даярдоо ( катышуучулар учун орундар, алып баруучу жана катчы учун устол , жарык беруу, жылытуу, ун кучоткучтор ж.б.) ;
-корсотмо материалдарды даярдоо: плакаттар, доскалар, слайддар ж.б.;
-чыгып суйлоочулорду дайындоо, кун тартибин даярдоо, коомдук угуу учурунда таратуу учун материалдардын кошумча кочурмолорун даярдоо;
-коомдук угууларды откоруунун эрежелериндаярдоо жана таратуу.
Коомдук угууга чейин 3 кун калганда:
-катышуучуларды каттоо баракчасын даярдоо;
-коомдук угуунун протоколунун формасын даядоо;
-сунуштар/ ой-пикирлер/ сунуштамалар/ суроолор учун бланктарды даядоо.
Коомдук угууга чейин 1 кун калганда:
-орун жайдынжана жабдуулардын козомолго алуу;
-катышуучулардын, чыгып суйлоочулордун тизмесин жана кун тартибин тактоо;
-катышуучуларга таратуу учун кошумча материалдардын даярдыгын козомолго алуу ж.б.
Коомдук угууну откоруу куну катышуучуларды, жалпыга маалымдоо каражаттарынын окулдорун ( зарыл болгон учурда ) катто жургузот, протоколду жургузот жана жыйынтыктоочу документтерди жол-жоболоштурууну камсыз кылат.
23.2. Айыл окмоту коомдук угуу откорулгондон кийин 10 кундун ичинде анын натыйжасын жалпылдайт жана жол-жоболоштурат, калк арасында коомдук угуунун натыйжалары жонундо, ошондой эле жыйынтыктары боюнча кабыл алынган чечимдер жонундо маалыматтарды таратат. Ошол эле учурда айыл окмоту оозеки билдирууну, мааалымат тактайларына жайгаштыруу, жалпыга маалымдоо каражаттарын, интернетти жана башка ыкмалар менен жамаатка карата колдонууга мумкун болгон маалыматтарды таратуунун ар турдуу ыкмаларын пайдаланат.
24. Жергиликтуу жамааттын муктаждыктарын биргелешип иликтоо жолу менен жергиликтуу маанидеги маселелерди чечууго катышуу
24.1. Жергиликтуу жамааттын мучолору айылдык аймакты онуктуруунун социалдык экономикалык программаларын натыйжалуу ишке ашыруу , аймактын турмуш-тиричиликтик тутумдарын онуктуруу, калкка зарыл болгон мамлекеттик жана муниципалдык кызмат корсотуулорду беруу максаттарында жергиликтуу маанидеги маселелерди чечуудо жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары менен оз ара аракетте катышууга укуктуу.
24.2. Жергиликтуу жамааттын жергиликтуу маанидеги маселелерди чечууго катышуусу айылдын муктаждыктарын биргелешип иликтоо аркылуу жузого ашырылышы мумкун
24.3. Айылдын муктаждыктарын биргелешип иликтоо жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын жана жергиликтуу жамааттын айылдын артыкчылыктуу койгойлорун табуу жана демилгечил жана башка жумушчу топтор аркылуу айылдык аймактын айылынын (айылдарынын) жашоочуларынын ой-пикирлеринин жана кызыкчылыктарын эске алуу менен аларды чечуу боюнча биргелешкен иш процессин карайт.
24.4. Айылдын муктаждыктарын биргелешип иликтоо учун айыл окмоту демилге которуу менен айылдык кенгештин депутаттары жана жергиликтуу жамааттын мучолору менен бирдикте томонку иш-чаралардын комплексин жузого ашырышат:
-маалыматтарды жыйноо жана айылдагы кырдаалды иликтоо;
-айылдын койгойлорун аныктоо;
-айылдын койгойлорун тандоо: койгойлордун себеби эмне болуп саналат жана алардын кесепеттери;
-биринчи кезекте чечилууго жаткан артыкчылыктуу маселелерди аныктоо;
-артыкчылыктуу маселерди чечуунун жолдорун биргелешип талкуулоо;
-артыкчылыктуу маселелерди чечуу боюнча топторду тузуу;
-биргелешкен аракеттердин пландарын иштеп чыгуу;
-айылдык чогулуштарда, коомдук угууларда жергиликтуу жамаат менен артыкчылыктуу маселелерди чечуу боюнча биргелешкен аракеттердин пландарын талкуулоо;
-жергиликтуу бюджетте биргелешкен аракеттердин пландарын чагылдыруу;
-биргелешкен аракеттердин пландарын ишке ашыруу;
-биргелешкен аракеттердин ишке ашырылып жаткан пландарынын биргелешкен мониторинги жана баа беруу;
-айылдык чогулуштарда, коомдук угууларда, курултайларда биргелешкен аракеттердин пландарын ишке ашыруу боюнча иштердин натыйжалары жонундо отчет.
24.5. Айылдын муктаждыктарын биргелешип иликтоо прцессине томонкулор катыша алышат:
-жынысына, рассасына, улутуна, тилине, туткан динине, кызматтык жана мулктук абалына коз карандысыз 18жашка толгон жергиликтуу жамааттын мучолору;
-мамлекеттик уюмдардын, ишканалардын, мекемелердин, мамлекеттик органдардын аймактык болумчолорунун, коммерциялык жана коммерциялык эмес уюмдардын, коомдук бирикмелердин ж.б. окулдору;
-айылдык кенештин депутаттары;
-айыл окмотунун апппарытынын кызматкерлери.
25.Айылдык артыкчылыктуу койгойлорун чечуу боюнча демилгелуу топтор
25.1. Айыл окмоту, айылдык кенештин депутаттары жана жергиликтуу жамаат менен биргеликте айылдын артыкчылыктуу маселелерин аныктоодо, айылдын муктаждыктарын биргеликте иликтоо процессинде, ыктыярдуу негизде ар кайсы тармактар боюнча демилгелуу топторду тузот, ошондой эле аткаруу моонотторун , ресурстарын, аларды аткаруу боюнча жооптууларды белгилоо менен биргелешкен аракеттердин планын иштеп чыгышат.
25.2. Демилгелуу топтордун курамына томонкулор кирет:
-айыл окмотунун аппаратынын кызматкерлери;
-айылдык кенештин депутаттары;
-жергиликтуу жамааттын жигердуу мучолору;мучолору;
-мамлекеттик уюмдардын, ишканалардын, мекемелердин мамлекеттик органдардын аймактык болумчомолорунун , коммерциялык коммерциялык эмес уюмдардын, коомдук бирикмелердин ж.б. окулдору.
25.3. Демилгелуу топтордун курамы томонкулорду эске алуу менен аныкталат:
-гендердин тендемди сактоо;
-айылдык аймактын ар бир айылынын окулчулугунун болуусун;
-демилгелуу топ тарабынан тандалган артыкчылыктуу маселени чечуудо тажрыйбанын болуусу;
-айылдык артыкчылыктуу маселелерин чечуу учун кайтарымсыз негизде иштоого каалоосунун болуусу;
-демилгелуу топтордун ичтерине ийгиликтуу катышуу учун каалосун жана шыктуулугун билдиргендиги.
25.4. Демилгелуу топтун отуруму ачык жыйналыш формасында жургузулот.
25.5. Демилгелуу топтун мучолору, оз катарынан ачык добуш беруу менен, алардын жалпы санынын копчулугунун добуштары менен демилгелуу топтун жетекчисин шайлашат. Демилгелуу топтун жетекчисин шайлоо тууралуу чечим протокол менен жол-жоболонот, ага демилгелуу топтун мучолорунун колдору коюлат. Демилгелуу топтун чечимдери ага тиешелуу бардык маселелер боюнча алардын мучолорунун жалпы санынын копчулугунун добуштары менен кабыл алынат.
25.6. Демилгелуу топтун жетекчиси томонкулорго укуктуу:
- мамлекеттик органдарда жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарында, комерциялык жана коммерциялык эмес уюмдарда демилгелуу топтун кызматчыларын жактоого;
- демилгелуу топтун жумушун координациялоого;
- демилгелуу топтун жыйналышын откорууго;
- демилгелуу топтун атынан документтерге кол коюуга ж.б..
25.7. Демилгелуу топтун мучолору томонкулорго укуктуу:
Айылдык аймактын онуугуу пландарын, анын ичинде биргелешкен аракеттеги пландарын, социалдык-экономикалык онугуу пландарын,стратегиялык онуктуруу пландарынж.б. иштеп чыгууга катышууга;
- окууларга,жыйналыштарга, мамлекеттик органдардын, жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын жана айылдык аймактын территориясында иштеп жаткан башка уюмдардын, ишканалардын жана мекемелердин айылдын артыкчылыктуу маселелерине тиешеси бар маселелери боюнса отурумдарына катышууга:
- тандалган койгойлорду чечуу жана аларды ишке ашыру боюнча долбоорду иштеп чыгууга ;
- жергиликтуу жамааттын мучолорун жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдардын демилгелуу топ тарабынантандалып алынган койгойлорду чечуу боюнча демилгелуу топтун жумуштарынынжурушу боюнча маалымдоого;
- жергиликтуу жамааттын жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын алдында тандалып алынган койгойлорду чечуу учун иштелип чыгылган долбоордун презентациясын откорууго жана коргоого;
- долбоорлорду/ биргелешкен аракеттирдин планын ишке ашыруу боюнча мониторинг жургузууго;
- айылдык чогулуштарда, коомдук угууларда, курултайларда жергиликтуу жамаатын алдында иштердин натыйжалары боюнча отчет берууго;
- зарыл болгондо мыйзамдарда жана ушул Уставда белгиленген тартипте айылдык кенешке киргизууу учун ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун демилгелоого.
26.Айылдын артыкчылыктуу койгойлорун чечуу боюнча демилгелуу
топтордун курамдарын жана биргелешкен аракеттердин планын бекитуу
26.1. Айылдык муктаждыктарын биргелешип иликтоонун натыйжасында табылган айылдын артыкчылыктуу койгойлорун чечуу учун айыл окмоту айылдык кенештин
Депутаттарынын,жергиликтуу жамааттын жана демилгелуу топтордун мучолорунун катышуусу менен жумушчу жолугушууларды уюштурат, анда томонку маселелер каралат: - артыкчылыктуу койгойлордун бет ачаары жана аларды чечуунун жолдору; - биргелешкен аракеттердин планын иштеп чыгуу;
- артыкчылыкту койгойлор боюнча демилгелуу топтордун санын жана алардын курамын алдын ала бекитуу;
- каралып жаткан маселелерди талкуулоо, алар боюнча сунуштамаларды жана сунуштарды иштеп чыгуу;
- жалпы талкуулоо учун айылдык чогулушка (жыйналышка) биргелешкен аракеттердин планын алып чыгуунун тартибин талкуулоо;
- биргелешкен аракеттердин планын ишке ашыруу боюнча андан аркы аракеттерди пландоо;
- биргелешкен аракеттердин планын ишке ашыруусуна баа беруу жана мониторинг жургузуу;
- жергиликтуу жамаатка алардын жашоо-турмушун камсыздоо боюнча жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан корсотулуучу кызматтарга баа беруу жана мониторинг жургузуу.
26.2. Айыл окмоту жумушчу жолугушуулардын натыйжалары боюнча айылдык чогулушка, коомдук угууга томонкулорду алып чыгуу:
- айылдын муктаждыктарын биргелешип иликтоонун натыйжалары;
- табылган артыкчылыктуу койгойлорду чечуу боюнча биргелешкен аракеттердин планын;
- тандалып алынган багыттар боюнча демилгелуу топтордун санын;
- жергиликтуу жамаат менен макулдашуу (озгортуу, толуктоо) учун демилгелуу топтордун мучолрунун тизмесин.
26.3. Айылдык чогулушта демилгелуу топтордун саны жана алардын курамы, биргелешкен аракеттердин планы жергиликтуу жамаат менен макулдашылат, андан кийин айылдык чогулуштардын, коомдук угуулардын катышуучуларынын келип тушкон ой-пикирлерди жана сунуштарды эске алуу менен биргелешкен аракеттердин планы, демилгелуу топтордун курамы жана саны айыл окмот башчысынын чечими (же айылдык кенештин токтому) менен биргеликте.
Бул маалымат айыл окмотунун маалыматтык тактайына илинуу жолу менен жалпы элге жетеирилет.
26.4. Кийинки жылга жергиликтуу бюджеттин адепки долбоору бекитилген биргелешкен аракеттердин планын эске алуу менен айыл окмотунун финансы-экономикалык болуму тарабынан тузулот.
26.5. Айыл окмоту биргелешкен аракеттердин планын эске алуу менен жергиликтуу бюджеттин адепки долбоорун айылдык кенеш менен макулдашат жана финансы министирлигинин тиешелуу тузумдук болумчосуно берет. Финансы министирлиги айыл окмотуно жергиликтуу бюджет боюнча такталган маалыматарды бергенден кийин айыл окмоту биргелешкен аракеттердин планын эске алуу менен жергиликтуу бюджеттин адепки долбоорун тактайт жана аларды бекитуу учун айылдык кенешке берет.
26.6. Жергиликтуу бюджеттин долбоору жалпы талкуулоо учун бюджеттик угууга киргизилет, андан сон кийин ачык жана айкын айылдык кенештин сессиясында каралат.,
Жергиликтуу бюджет жергиликтуу жамааттын мучолорунун ой-пикирлерин жана сунуштарын карап чыккандан кийин айылдын артыкчылыктуу койгойлорун чечуу боюнча биргелешкен аракеттердин планын эске алуу менен айылдык кенеш тарабынан бекитилет. Айылдык кенештин тийиштуу жылга жергиликтуу бюджетти бекитуу тууралуу токтому жергиликту жалпыга маалымдоо каражаттарында жарыяланууга жатат.
26.7 Айылдын артыкчылыктуу маселелерин чечуу боюнча биргелешкен аракеттердин планы иштелип чыгылган жана бекитилген учурда айылдык кенеш тарабынан жергиликтуу бюджет бекитилгенден кийин жергиликтуу бюджетке тийиштуу тиешелуу озгортуулорду киргизуу жонундо сунуштамалар менен айыл окмоту биргелешкен аракеттердин планын айылдык кенештин бюджет боюнча туруктуу комиссиясына киргизууго укуктуу.
26.8. Бюджет боюнча айылдык кенештин туруктуу комиссиясы айылдын артыкчылыктуу маселелерин чечуу боюнча биргелешкен аракеттердин планын озунун отурумунда карайт жана биргелешкен аракеттердин планы каржылоо жана ишке ашыруу учун жергиликтуу бюджетке тиешелуу озгортуулорду киргизуу жонундо корутундусу (же чечими) менен айылдык кенештин отурумуна киргизет.
29.9. Бюжеттик комиссиянын сунушу менен макул болгон учурда жана жергиликтуу бюджеттин мумкунчулугу болгондо айылдык кенеш биргелешкен аракеттердин планын каржылоо жана ишке ашыруу учун жергиликтуу бюджетке тиешелуу озгортуулорду киргизуу жонундо чечим кабыл алууга укуктуу.
27. Биргелешкен мониторинг жана баа беруу
27.1. Айылдын артыкчылыктуу маселелерин аныктоо жана чечуу боюнча ачыктыкты, айкындыкты камсыз кылуу жана жергиликтуу жамааттын мучолорун жергиликтуу коомдук маанилуу чечимдерди кабыл алуу жана жергиликтуу жамааттын мучолорун жергиликтуу коомдук маанилуу чечимдерди кабыл алууга тартуу, ошондой эле жергиликтуу жамааттын мучолорун жергиликтуу коомдук чечимдерди кбыл алууга тартуу, ошондой эле жергиликтуу жамааттын, донор уюмдардын жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын айылдык аймактын онугушуно чегирилген каражаттарынын натыйжалуулугун жогорулатуу максатында биргелешкен мониторинг жана баа беруу боюнча иш чаралары жургузулот.
27.2. Биргелешкен мониторинг жана баа беруунун максаттары томонку болуп саналат:
- жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын иш-аракеттерине жана муниципалдык кызматтардын сапатына баа беруу жана мониторинг жургузуу;
- айылдык аймактын териториясында жергиликтуу жана (же) республикалык бюджеттен, эл аралык жана башка донор уюмдардын , спонсорлордун жана башка мыйзамдар менен тыюусалынбаган булактардан каржыланып ишке ашырылуучу жергиликтуу демилгелердин/долбоорлордун/программалардын иш жузуно ашыруу натыйжаларына мониторинг жургузуу жана баа берууу;
- жергиликтуу демилгелердин/долбоорлордун/программаларды ишке ашыруу процесси,ошондой эле муниципалдык кызматтарды жакшыртуу боюнча сунуштамаларды иштеп чыгуу;
- этностор аралык конфликтерди алдын алуу жана болтурбоо максатында айылдык аймактын чегинде этноцтор аралык маилелерге мониторинг жургузуу.
27.3. Жогорудагы корсотулгон милдеттерди аткаруу учун айылдык кенеш биргелешкенмониторинг жана баа беруу боюнча жумушчу топ тузууго укуктуу. Айылдык кенеш ушул Уставдын 27.2. пункутунда корсотулгон маселелер боюнча кошумча биргелешкен мониторинг жана баа беруу боюнча жумушчу топторду тузууго укуктуу. Биргелешкен мониторинг жана баа беруу боюнча жумушчу топтордун иш -аракетинин тартиби айылдык кенеш тарабынан аныкталат.
27.4. Биргелешкен мониторинг жана баа беруу боюнча топтун курамына айылдык кенештин депутаттары, демилгелуу топтордун, комерциялык эмес уюмдардын окулдору, жергиликтуу жамааттын мучолору жана башка жактар жынысы,расасы, тили, майыптуулугу,этноско таандыгы, туткан дини,саясий же башка ынандары, билими, теги, мулктук же башка абалы боюнча басмырлоо муноздогу жагдайларга карабастан кирууго укуктуу. Топтун курамы айылдык кенеш тарабынан бекитилет.
27.5. Биргелешкен мониторинг жана баа беруу боюнча топ томонкулорго мониторинг жургузуу жана баа берууго укуктуу:
- айыл окмотунун жана анын структуралык болумдорунун, ошондой эле муниципалдык уюмдардын, мекемелердин жана ишканалардын иш-аракеттерин; - тийиштууу аймактын жергиликтуу жамааттынын жашоо турмушун камсыздоо боюнча кызмат корсоткон коомдук уюмдардын жана бирикмелердин (суу колдонуучулар ассоциацияларын (АВП), таза-суу колдонуучулардын айылдык бирикмеси (СОППВ ж.б.) иш аракеттерин;
-айылдык аймактын онугуу пландарын (анын ичинде биргелешкен аракеттеги пландарын,социалдык-экономикалык онугуу пландарын, стратегиялык онугуу пландарын ж.б.);
- жергиликтуу жана (же) республикалык бюджеттен, эл аралык жана башка донор уюмдардын, спонсорлордун жана башка мыйзамдар менен тыюу салынбаган булактардан каржыланып ишке ашырылуучу жергиликтуу демилгелердин/долбоордун/программалардын ишке ашырылуусун;
- жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын этностор аралык маселелер боюнча иш аракеттерин.
27.6. Аталган милдеттерди аткаруу учун биргелешкен мониторинг жана баа беруу боюнча топ:
-жумуштун планын (графигин) бекитет;
- сурамжылоолорду (анкеттоону) жургузот;
- жерине баруу менен, ишке ашырылган долбоордон корсотулуучу кызматтарды жана/же пайда алуучулар менен туздон-туз маектерди жургузот;
- докменттерди (анкеталарды, графиктерди, отчетторду, каттоо журналдарын,катышуучулардын тизмесин) талдоону жузого ашырат;
- тиешелуу иш чараларга (тендер, сатып алууу,
демилгелерди/ долбоорду/ программаларды ишке ашыруу) катышат;
- демилгелерди/ долбоорлорду/ программалардын оз убагында буткорулушун жана/жэ корсотулуучу кызматтардын сапатын камсыз кылуу учун сунуштамаларды берет;
- демилгелерди/ долбоорлорду/ программаларды аткаруунун журушундо, кызматтарды корсотуулордо табылган койгойлор, ошондой эле озунун аткарган жумуштарынын натыйжалары жонундо айыл окмотунун, айылдык кенешти жана жергиликтуу жамаатты оз убагында кабарландырат;
- планды ишке ашыруу боюнча, кызматтардын корсотулушун жакшыртуу боюнча, долбоордун аткарылышынын журушуно тузотуу киргизуу боюнча сунуштарды берет.
27.7. Айыл окмоту ушул Уставдын 27.1.-27.2. пункуттарында корсотулгон максаттарга жетууго жана маселелерди чечуу учун озунун компетенциясына киргенмаселелер боюнча биргелешкен мониторинг жана баа беруу топторун тузууго укуктуу.
27.8. Биргелешкен мониторинг жана баа беруу тобунун иштеринин натыйжалары маалыматтык керегелерге илинет, жарыяларда, жалпыга маалымдоо каражаттарында тартылат, ошондой эле талкуулоо учун айылдык чогулуштарга, коомдук угууларга, курултайларга киргизилиши мумкун.
28. Аймактык коомдук оз алдынча башкаруу
28.1. Жергиликтуу жамааттын мучолорунун оз иштерин координациялоо учун оз ара жардамдашуу, жашоо-турмуш тиричилик, социалдык, экономикалык жана маданий милдеттерди биргелешип чечуу оздорунун укуктарын жана кызыкчылыктарын кыйла натыйжалуу жузого ашыруу максаттарында жашаган жери боюнча аймактык коомдук оз алдынча башкарууну уюштурууга укуктуу.
28.2. Аймактык коомдук оз алдынча башкаруу кичи-райондордун комитеттери, турак жай комплекистеринин, уй кочо, кварталдык комитеттер, жамааттар (коомдоштук) кенештери жана комитеттери формасында, Кыргыз Республикасынын Конституциясына жана башка мыйзамдарына карама-каршы келбеген башка формаларда жузого аш ырылат.
28.3. Аймактык коомдук оз алдынча башкаруулардын аймактарынын чектери жашоочулардын сунуштарын эске алуу менен айылдык кенеш тарабынан белгиленет.
28.4. Аймактык коомдук оз алдынча башкаруу алар айылдык кенеш тарабынан каттоого алынган учурдан тартып оз статусуна алууга укуктуу.
V. Жергиликтуу оз алдынча башкаруунун экономикалык негиздери
29. Муниципалдык менчик
29.1. Муниципалдык менчик-жергиликтууу оз алдынча башкаруу органдарынын карамагында, пайдалануусунда, тескоосундо турган, жергиликтуу оз алдынча башкаруунун кирешелерин алуучу булак катары кызмат кылуучу жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жергиликтуу оз алдынча башкаруунун иш- милдеттерин жузого ашырууга зарыл жергиликтуу жамааттардын менчиги;
29.2. Жергиликтуу жамаат жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарына кайрылуу жолу менен муниципалдык менчикти башкарууга жана тескоого туздон-туз катышат, бул кайрылуулар тийиштуу чараларды кабыл алуу учун жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары тарабынан милдеттуу турдо каралышы керек.
29.3. Муниципалдык менчик озуно кыймылсыз жана кыймылдуу мулкту, анын ичинеде жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын акчалай каражаттарын, баалуу кагаздарды жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган мулктук укуктарды камтыйт.
29.4. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттик каражаттарды, ошондой эле бюджеттен тышкаркы фондордун каражаттары дагы жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын муниципалдык менчиги болуп саналат. Бюджеттик каражаттарды, ошондой эле бюджеттен тышкаркы фонддордун каражаттарын, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларды кошпогондо, башка органдардын алып коюусуна жол берилбейт.
29.5. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары мулкко муниципалдык менчик обьектти сыпаттап жазууу;
-Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдары же башка юридикалык же жеке жактар ээлик кылган мулкко муниципалдык менчик обьекттерине карата укуктарды ырастаган докменттер;
- обьектерди пайдаланууга карата чектоолордун тизмеси;
- обьектердин баалаган наркы;
- мулкко муниципалдык менчик обьекттеринин озгочолукторуно жана аларды пайдаланууга байланышкан башка маалымат камтылууга тийиш.
29.6. Мулкко муниципалдык менчик обьектеринин реестиринин мазмуну жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын кадимки иш учурунда аларды жарандар иликтоо учун пайдалана алгандай болууга тийиш ,
29.7. Мулкко муниципалдык менчик обьекттерин ресстирин тузуу жана жургузуу тартиби жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын аткаруучу органдары тарабынан белгиленет жана жергиликтуу кенештер тарабынан бекитилет.
30. Жергиликтуу бюджет жана аны бекитуу тартиби
30.1. Жергиликтуу бюжет- жергиликтуу оз алдынча башкаруунун иш- милдеттерин финансылык жактан камсыз кылуу учун багытталган айылдык аймактын жергиликтуу жамаатынын бюджети. Жергиликтуу бюдет айылдык кенештин чечими менен бекитилген. Жергиликтуу бюджетти тузууну жана аткарууну айыл окмоту жузого ашырат.
30.2. Жергиликтууу бюджет кирешелери- Кыргыз-Республикасынын мыйзамдарына ылайык жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын тескоосуно келип тушкон акчалай каражаттар, алар жергиликтуу салыктардан жана жыйындардан, салыктык эмес келип тушуулордон;республикалык денгээлде болуштуруучу салыктардан жана кирешелерден; трансферттерден,ыктыярдууу тогумдордон турат. Жергиликтуу салыктардан жана жыйымдардан, салыктык эмес келип тушууулордоналынган жергиликтуу бюджеттердин кирешелери башка денгээлдеги бюджеттке алуууга жатпайт;
- жергиликтуу бюджеттин чыгымдары-жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерин жана иш-милдеттерин финансылык камсыз кылууга багытталган акча каражаттары.
30.3. Айылдык кенештин торагасы жана бюджетбоюнча туруктуу комиссиянын торагасы мамлекеттик салык кызматтарынан , айыл окмотунонжана юридикалык жактардан жергиликтуу бюджеттин долбоорун оз убагында жана сапатуу тузуу учун зарыл болгон бардык маалыматтарды суроого жана алууга, озунун отурумдарына бул органдардын жетекчилерин чакырууга жана угууга укуктуу. Жергиликтуу бюджеттин долбоорун тузуу учун зарыл болгон маалыматтар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте берилет.
30.4. Айылдык кенештин бюджеттик комиссиясы бюдеттин долбоорун алдын ала кароону откорот жана айыл окмотунун отчетун угат, бюджеттин долбоору боюнча оз корутундусун, бюджеттин аткарылышы тууралуу отчеттун угат, бюджеттин долбоору боюнча оз корутундусун , бюджеттин аткарылышы тууралуу отчеттуайылдык кенештин сессиясына берет .
30.5. Жергиликтуу бюджеттин долбоорун кароо ачык жана жалпы эл алдында жургузулот .Бюджеттин долбоору боюнча , ошондой эле бюджеттин аткарылышы боюнча коомдук угуулар милдеттуу турдо откорулот.
30.6. Айылдык кенеш сессиясында жергиликтуу бюджеттин адепки жана такталган долбоорун карайт жана бекитет же болбосо жергиликтуу жама аттын жана бардык кызыктар тараптардын ой пикирлерин жана сунуштарын эске алуу менен жеткире иштеп чыгууга жонотот бюджеттин аткарылышы тууралуу отчетту карайт бекитет же болбосо аны четке кагат.
30.7. Айылдык кенештин тиешелуу жылга бюджетти бекитуу тууралуу токтому, ошондой эле бюджеттин аткарылышы тууралууу айыл окмотунун отчету жергиликтуу жалпыга маалымдоо каражаттарында расмий жарыяланууга жатат.
VI. Корутунду жоболор
31.Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарды тарабынан кабыл алынуучу
сыйлоо чаралары
31.1. Ушул Уставдын талаптарын улгулуу аткаргандыгы, жергиликтуу маанидеги маселелерди чечууго жигердуу катышкандыгы, жеке жана уй булолук улгулуу журум-турум, кыймылдуулук ишмердиги, спонсорлугу, аймактын социалдык-экономикалык онугуусуно айкынкомок корсоткондугу, жергиликтуу жамааатка кызмат корсотуулорду жакшыртууга катышкандыгы учун тийиштуу жарандарга карата томонкудой маралдык жана материалдык сыйлоо чаралары колдонулушу мумкун:
-алкыш жарыялоо:
- баалуу белектер,башка материлдык жана акчалай сыйлыктар менен сыйлоо;
- грамоталар менен сыйлоо
- «Мыкты уй-було», «Улгулуу уй», «Улгулуу кочо», «Улгулуу айыл» ардак наамдарын ыйгаруу;
- жамааттын Ардак тактасына илуу;
- жамааттын Ардак китепчесине киргизуу;
- «Айылдын ардактуу жараны» наамын ыйгаруу;
- «Айылдык аймактын ардактуу жараны» наамын ыйгаруу;
31.2. Моралдык жана материалдык сыйлоо чараларын колдонуу томонку тартипте жургузулот:
- жамаааттын мучолорун сыйлоо корсотуу демилгеси айылдын жашоочуларынын чогулушуна, аксакалдар сотторуна, коомдук уюмдарга, аймактын коомдук оз алдынча башкарууларга, айыл башчысына, айылдык кенештин депутаттарына, айылдык кенештин торагасына таандык;
-алкыш жарыялоо, баалуу белектер, башка материалдык жана акчалай сыйлыктар менен сыйлоо, громаталарды тапшыруу, «Мыкты уй-було», «Улгулуу уй», «Улгулуу кочо», «Улгулуу айыл» ардак наамдарын ыйгаруу жонундо чечим айыл окмотунун башчысы тарабынан кабыл алынат;
- Ардак тактасына илуу , Ардак китепчесине киргизу у , «Айылдын ардактуу жараны», «Айылдык аймактын ардактуу жараны» наамдарын ыйгаруу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары менен сыйлоого корсотуу жонундо чечим айыл окмот башчысынын сунуштамасы боюнча айылдык кенеш тарабынан кабыл алынат.
31.3. «Айылдык аймактын ардактуу жараны» наамы жергиликтууу жамааттын эн чогорку наамы болуп саналат, ал айылдык аймактын онугушуно озгочо салым кошкондугу учун айыл кенешинин чечими менен берилет, Айылдык кенеш «Айылдык аймактын Ардактуу жараны» наамы бар адамдар учун атайын женилдиктерди, ошондой эле алар учун стипендияларды жергиликтуу бюджеттин каражаттарынын чектеринде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жана башка материалдык сыйлыктарды белгилей алат.
32.Жергиликтуу жамааттын Уставын бузгандыгы учун жоопкерчилик
32.1 Ушул Уставдын талаптарын бузган жергиликтуу жамааттын мучолоруно карата коомдук айыптоо чаралары колдонулушу мумкун.
32.2. Жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын, ошондой эле мамлекеттик органдардын аймактык болумунун , уюмдардын, мекемелердин жана ишканалардын кызмат адамдары ушул Уставдын талаптарын бузган учурда Кыргыз Респуликасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартышат,
33. Жергиликтуу жамааттын Уставын кабыл алуунун жана озгортуунун
тартиби
33.1 Жергиликтуу жамааттын Уставынын долбоору айыл окмотунун башчысынын чечими менен тузулгон жумушчу топ тарабынан иштелип чыгат.
33.2. Жумушчу топтун курамына томонкулор кирет:
- айылдык кенештин торагасы;
- айыл окмотунун башчысы;
- айылдык кенештин депутаттары;
- айыл окмотунун апаратынын кызматкерлери;
-жергиликтуу жамааттын мучолору (тийиштуу айыл аймакта жашаган азчылык улуттардын окулдорун эске алууу менен);
- коммерциялык жана коммерциялык эмес уюмдардын окулдору (ОЭУ,КУ, КФ, жаштар комитети, аялдар кенеши, аксакалдар кенеши, ишкерлер коомчулугу жана башка айылдык аймакта.
(Жумушчу топтун тузуму жергиликтуу жамааттын жана жергиликтуу оз алдынча башкаруу органдарынын сунуштарына ылайык толукталышы же озгортулушу мумкун).
33.3. Жумушчу топ тарабынан иштелип чыккан уставдын долбоору жергиликтуу жалпыга маалымдоо каражаттарында жана/же айылдык кенештин веб-сайыттында (же башка расмий жарыялоо булактарында) жарыяланат жана айылдык чогулуштарга же жергиликтуу жамааттын курултайына талкуулоо учун алып чыгарылат, аны ушул Уставда белгиленген тартипте айыл окмоту уюштурат.
33.4. Курултайдын делегаттары, ошондой эле айылдык чогулуштун катышуучулары, жергиликтуу жамааттын мучолору Уставдын долбоору боюнча сын пикирлерди жана сунуштарды киргизууго укуктуу.
33.5. Айыл окмотунун башчысы Уставдын долбоорунун акыркы вариантын жумушчу топ тарабынан иштелип чыккандан кийин айылдык кенештин кароосуна кабыл алуу учун киргизет.
33.6. Айылдык кенештин Уставды бекитуу жонундо токтому айылдык кенештин депутаттарынын жалпы санынын копчулук добуштары менен кабыл алынат.
33.7. Кабыл алынган Уставга карата озгортуулор жана толуктоолор айылдык кенештин депутаттарынын жалпы санынын учтон экисинин добуштары менен аларды айылдык чогулуштарда же курултайларда жургузулгон талкуунун жыйынтыгы боюнча кабыл алынат.
33.8. Кабыл алынган Уставга карата озгортуулорду жана толуктоолорду киргизуу демилгеси жыйналыштардын (чогулуштардын, курултайлардын), жарандардын топторунун же жалпы санынын учтон биринен кем эмес айылдык кенештин депутаттарынын тобунун сунушу боюнча жургузулот.
33.9. Жергиликтуу жамааттын Уставы айылдык кенештин Уставын бекитуу жонундо токтому тийиштуу басма создо расмий жарыяланган же болбосо жергиликтуу оз алдынча башкаруунун окулчулуктуу органдарынын веб-сайттарында жарыяланган кундон тартып кучуно кирет.
Кучуно киргенден кийин жергиликтуу жамааттын Уставын бекитуу тууралуу айылдык кенештин токтому Уставдын тексттин тиркоо менен ченемдик укуктук актылардын Мамлекеттик Реестирине киргизуу учун Кыргыз Республикасынын Юстиция министирлигинин аймактык болумуно жиберилет.