Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин                       2022-жылдын 25-марты № 166                     токтомуна ылайык күчүн жоготту   Бишкек шаары, Окмот Уйу  2004-жылдын 7-октябры № 743                 КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ОКМОТУНУН ТОКТОМУ               "Лицензиялоо жонундо" Кыргыз Республикасынын              Мыйзамына озгортуулорду киргизуу тууралуу"               Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбооруна                   Кыргыз Республикасынын Окмотунун                          корутундусу жонундо    Кыргыз  Республикасынын Конституциясынын 65-статьясынын  3-пунктунуннегизинде Кыргыз Республикасынын Окмоту токтом кылат:  1.  Тиркелген  корутундунун негизинде "Лицензиялоо  жонундо"  КыргызРеспубликасынын  Мыйзамына  озгортуулорду  киргизуу  тууралуу"  КыргызРеспубликасынын Мыйзам долбооруна макулдук берилбесин.  2. Бул токтом Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешине жиберилсин.    Премьер-министр                             Н.Танаев                            Кыргыз Республикасынын                           Жогорку Кенешинин                         Мыйзам чыгаруу жыйыны               "Лицензиялоо жонундо" Кыргыз Республикасынын              Мыйзамына озгортуулорду киргизуу тууралуу"               Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбооруна                   Кыргыз Республикасынын Окмотунун                              корутундусу    Кыргыз   Республикасынын   Окмоту   "Лицензиялоо   жонундо"   КыргызРеспубликасынын  Мыйзамына  озгортуулорду  киргизуу  тууралуу"  КыргызРеспубликасынын Мыйзам долбоорун карап чыгып, томонкулорду билдирет.  Лицензиялоо  чарбанын  турдуу  тармагында,  анын  ичинде   транспорттармагында   мамлекеттик  саясат  жургузуудо  ишкердик  иш-аракеттердимамлекеттик жонго салуунун маанилуу куралы болуп эсептелет.  "Лицензиялоо  жонундо" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын  3-статьясыменен  лицензиялоо чойросундо мамлекеттик саясатты аныктоочу бир катарнегизги  принциптер  белгиленген, анын  бири  мамлекеттик  коопсуздук,мамлекеттик  монополияны ишке ашыруу, тартипти камсыз  кылуу,  айлана-чойрону,  менчикти,  жарандардын  омурун  жана  ден  соолугун   коргоомаксатында  жогоруда  аталган  Кыргыз  Республикасынын  Мыйзамы  мененбелгиленген  лицензиялык тартипти киргизуу же болбосо  иш-аракеттердинтурлору боюнча аны жоюу принциби болуп эсептелет.  "Транспорт  жонундо" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын  5-статьясынаылайык  транспорттун ишин мамлекеттик жонго салуу транспорттун  бардыктурлорун   онуктуруу,  ошондой  эле  лицензиялоо  жаатында   бирдиктуумамлекеттик  саясатты иштеп чыгуу жолу менен ишке  ашырылат.  Жогорудааталган  Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 6-статьясы менен  транспорткомплексинин  иштерин  жана  кызмат корсотуулорун  ишке  ашыруу  мененбайланышкан   иш-аракеттер  уруксат  беруунун   (лицензия)   негизиндежургузулот.  Автотранспорттук иш-аракеттерди лицензиялоо зарылдыгы  автотранспорткаражаттары  жургунчулордун,  жол кыймылынын  бардык  катышуучуларыныномурунун  жана ден соолугунун коопсуздугуна, экологияга, аба жана  суучойросуно туздон туз катышы бар жогорулатылган коркунучтуктагы  объектболуп   эсептелгендиги  жана  алардын  ишине  озгочо  жана  кун  сайынконтролду талап кылгандыгы менен аныкталат.  Практика  корсоткондой  лицензиялоо киргизилгенге  чейин  (1994-жыл)лицензиясыз  автотранспорт каражаттарынын иши пайдалануу  коопсуздугунначарлатуудан  тышкары  алардын  ишин  уюштурууда,  озгочо   социалдыкмааниге ээ жургунчулорду ташууда баш-аламандыкты тузгон.  Менчигинин  туру  ар кандай болгон ташуучулар эн  чон  пайда  алуугааракеттенип,   транспортто   мыйзамдардын   талаптарын   бузуу   мененжургунчулорду ташып, оз ара бут тосуучулук атаандаштыкты тузушту.  Белгилуу  болгондой Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешинин  Мыйзамчыгаруу жыйыны 2000-жылдын 11-декабрында "Лицензиялоо жонундо"  КыргызРеспубликасынын  Мыйзамына озгортуулорду жана  толуктоолорду  киргизуутууралуу"  Мыйзамды  кабыл  алган, мында "транспорт  процессин  камсызкылуучу транспорттук иш-аракеттерди жана кызматтарды лицензиялоо" алыпсалынган,  ал тигил же бул маршрутту ишке ашыруу укугу учун ташуучуларменен  айдоочулардын  ортосундагы жанжалдуу  жагдайларга  алып  келди.Транспорт кызматын корсотуу рыногунда менчик жургунчу ташуучулар пайдаболду,   алар  оз  иш-аракеттеринен  максимум  пайда  корууну  коздоп,транспортто   белгиленген   ченемдик   укуктук   талаптарды,    озгочоташуулардын  коопсуздугу  болугундо,  толук  боюнча  тоотпой  калышты.Натыйжада  автожолдордо оз кезегињде коп сандаган адам курмандыктарынаалып   келуучу  авариялык  жагдайлар  кобуроок  тузуло  баштады,   булреспубликанын  калкынын нааразылыктарын жана транспорт  иш-аракеттеринлицензиялоону жанылоо зарылдыгы жонундо бардык уюмдарга  коп  сандаганкайрылууларын жаратты.  Автомобиль  транспорту менен жургунчулорду ташууларды  лицензиялоонукайталап  жоюу  Азия  жана Европа олколору менен  Кыргыз  Республикасытарабынан  кол коюлган "Эл аралык автомобиль каттамдары  жонундо"  экитараптуу  жана  коп  тараптуу окмоттор аралык  макулдашууларга  карамакаршы келет.  Бул   Макулдашууларда   жургунчулорду,  багаждарды   жана   жуктордумамлекеттер   ортосунда   жана   алардын   аймактары   аркылуу    ушулмамлекеттерде  катталган  автотранспорт каражаттарында  транзит  мененташуу  лицензиясы  бар  жана эл аралык ташууларды  ишке  ашырууга  жолберилген   ташуучулар  тарабынан  гана  аткарылышы   мумкун   зкендигибелгиленген.  Аталган  жол  беруу  эл аралык ташууларды аткарууга  лицензия  болупэсептелет.  Автомобиль   транспорту   менен   жургунчулорду   ташууларды    жанаавтовокзалдардын иш-аракеттерин лицензиялоо томонкулор учун ото зарыл:  1.   Керектоочулордун  (жургунчулордун,  жук  жонотуучулордун,   жукалуучулардын ж.б.) укуктарын жана таламдарын коргоо:  -   менчигинин   туруно   карабастан  маршруттарды   тейлоого   ачыктендерлерди   жургузуудо  атаандаштардын  автобустарын   бирдей   жанасарамжалдуу  болуштуруу, бул учурда республиканын  аз  сандагы  алыскыжана тоолуу райондорун тейлоо регулярдуулугу камсыз кылынат;  -  "Аз  камсыз болгон уй-булолорду жана жарандарды социалдык  жактанкоргоо системасын оркундотуу жонундо" Кыргыз Республикасынын Окмотунун1998-жылдын   15-майындагы   №  281  токтомунун   талаптарына   ылайыкавтотранспортто журууго женилдиктерди пайдалануучу калктын корголбогонкатмарларынын,   ишкердик  субъектеринин  укуктарын  жана   таламдарынкоргоо;  -  графикке  жана  расписаниеге  ылайык  маршруттарда  автобустардынрегулярдуу   кыймылын  ташуучулардын  аткарышы,  жургунчулорду   ташуумаданиятын,  адамдардын  омурунун  коопсуздугун  камсыз   кылуу   жанаэкологиялык талаптардын эрежелерин сактоо;  -   "Автомобиль  транспорту  менен  жургунчулорду  ташууну  уюштурууэрежелеринин"  талаптарын ташуучулардын аткарышы, жургунчулордун  жанажоо  журуучулордун омурунун коопсуздугун камсыз кылуу учун  кун  сайынрейс алдында техникалык кароодон жана медициналык текшеруудон отушу;  -   жургунчулорду   жекече   ташуучулар   жол-транспорт   кырсыгыныннатыйжасында жургунчуго келтирилген материалдык жана моралдык  зыяндынордун  толтурууну камсыз кылуу максатында жургунчулорду  ташууну  ишкеашыруучу юридикалык жактын субъекттерине милдеттуу турдо мучо  болуугатийиш.  2.  Транспорт кызматын корсотуучу (жургунчулорду жана жукторду ташуутурундо) ишкерлердин укуктарын жана таламдарын коргоо:  -  транспорт  кызматын  корсотуу рыногуна иш-аракеттин  ушул  турунолицензиясы бар ишкердик субъекттери менен катар эле менчигинин  турунокарабастан  лицензиясыз адамдардын жургунчулорду  ташуусу  боюнча  жолбербоо;  -  транспорт  кызматын  корсотуу рыногунда ишкердик  атаандаштарынынортосундагы  бирдей  шарттарды  калыптандыруу  жана  тузуу,  ак   ниетатаандаштыктын  негизинде иш-аракеттердин жана  кызмат  корсотуулордунжаны турлорун ачууга максаттуу комоктошуу;  - республиканын транспорт кызматын косотуучу ишкерлеринин таламдарынкоргоо   максатында  чет  олколук  ташуучулардын  транспорт   кызматынкорсотуу  рыногуна кируусуно жол бербоо (каботаждык  ташуулар  турундотартип бузуулардын фактыларын кошпогондо);  -  эки  тараптуу  жана коп тараптуу окмоттор аралык макулдашуулардынталаптарына ылайык эл аралык ташуулар рыногунда Кыргыз Республикасынынташуучуларынын укуктарын жана таламдарын жактоо;  -  транспорт каражаттарынын стандарттуу габариттик олчомдорун, октуккуч келуулордун параметрлерин сактоо боюнча эл аралык макулдашуулардынталаптарын   бекем   сактоо,   эл   аралык   каттамдагы   ташуучулардыайдоочулардын  иштоо,  эс  алуу режимдерин эсепке  алуу  жана  каттоо,каттоо  жургузгон олконун транспорт каражатынын айырмалоочу белгисининболушунун ишенимдуулугун текшеруу китепчелери менен камсыз кылуу;  -   Кыргыз   Республикасынын  Улуттук  стандарттар  жана  метрологияинституту  берген ылайык келуу сертификатынын талаптарын, ошондой  элетранспорт  каражаттарын коопсуз пайдаланууну камсыз  кылуучу  ченемдиктехникалык талаптарды бардык ишкердик субъекттеринин сакташы.  Сунуш  кылынган Кыргыз Республикасынын Мыйзам долбоорун  кабыл  алуутранспорт   процессинин   катышуучулары   учун   эле   эмес,    алардыпайдалануучуларга   да,  озгочо  жургунчулорду  ташуунун   коопсуздугуболугундо терс натыйжаларга алып келиши мумкун.  Жогоруда  баяндалгандардын  негизинде "Лицензиялоо  жонундо"  КыргызРеспубликасынын  Мыйзамынын 9-статьясына сунуш кылынган  озгортуулордукабыл алууга каршы экендигибизди билдиребиз.    Премьер-министр                                       Н.Танаев