Бишкек шаары, Өкмөт Үйү2008-жылдын 2-июну N 260                КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНҮН ТОКТОМУ        Кыргыз Республикасында билим берүү системасын келечектүү                 өнүктүрүүнүн айрым маселелери жөнүндө      Кыргыз Республикасынын  Өкмөтү азыркы мезгилде дүйнөдө билим берүүөлкөнү социалдык-маданий жана экономикалык өнүктүрүүдө чечүүчү  маанигеээ экендигин жана рухий саламаттыктын, коомду демократиялаштыруунун жа-на анын прогрессинин маанилүү факторуна  айланып  бараткандыгын  белги-лейт.  Жарандардын  билим  дењгээли улуттук коопсуздуктун жана туруктууөнүктүрүүнүн курамдык бөлүгү болуу менен азыркы мезгилдеги  мамлекеттинабалын аныктайт.     Соњку үч жылда "Билим берүү жөнүндө", "Мугалимдин статусу жөнүндө"Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарына  жана башка нормативдик актыларгаылайык билим берүүнүн бардык дењгээлдерин андан ары модернизациялоо бо-юнча кыйла иштер жасалды.     Билим берүү системасын чыњдоого, билим берүү мекемелеринин педаго-гикалык  кызматкерлеринин  жана  тарбиялануучуларынын  социалдык жактанкорголушунун дењгээлин жогорулатууга багытталган бир катар  нормативдикактылар кабыл алынды.     Соњку мезгилде билим берүүгө мамлекеттик бюджеттин чыгымдары олут-туу өстү, бирок бул билим сапатына таасир эте албай жатат.     Мында билим берүүгө чыгымдардын абсолюттук көбөйүшү мектептик  ки-тепканаларды,  окутуу  жана  компьютердик жабдууларды жањылоого,  билимберүү технологияларын, инфраструктураларды өнүктүрүүгө билим берүү уюм-дарынын чыгымдарынын көбөйүшүнө алып келген жок.     Билим берүү  процессинин  көптөгөн  маселелери  алардын  материал-дык-техникалык базасына түздөн-түз байланыштуу, бирок көпчүлүгүн финан-сы каражатын тартпастан эле чечүүгө мүмкүн болмок,  бул биринчи кезектеөсүп келаткан муунду тарбиялоо маселелери.     Мектептерде тарбиялык иштер начарлап кеткен,  бул жашы жетелектер-дин  арасында  укук бузуулардын өсүшүнө,  балдар арасында мушташтардын,өзүнө-өзү кол салуулардын,  өлтүрүүлөрдүн жана рекэтчиликтин  көбөйүшүналып келүүдө.     Кыргыз Республикасында билим  берүүнүн  сапаты  системанын  бардыкдењгээлдеринде, өзгөчө мектептик билим берүү дењгээлинде дагы эле төмөнбоюнча калууда.  Кыргызстандын мектеп  окуучуларынын  жетишкендиктеринемониторинг  жүргүзүү,  PISA  эл аралык изилдөөлөрүнүн жана окуучулардынбилим алуудагы жетишкендиктерин улуттук  баалоонун  натыйжалары  азыркымезгилдеги  мектеп билим берүүнүн сапатын камсыз кыла албай жаткандыгынайгинелейт.  Жыл сайын билим берүү сапатынын кескин төмөндөп бара  жат-кандыгы байкалат.     Билим берүү системасында кызмат көрсөтүүлөрдүн  калк  үчүн  жетки-ликтүүлүк дењгээлинде бир эле учурда бирдей шарттарды түзүүдө мамлекет-тик финансылык ресурстарды пайдалануунун натыйжалуулугуна жетишүү  мак-сатында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү токтом кылат:     1. Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги:     - Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен  бирдикте  окуукитептерин сатып алууга 2008-жылга каралган каражаттардан мектеп китеп-каналары үчүн маалымдама жана көркөм адабияттардын  Президенттик  комп-лектин түзүүгө 10,0 млн. сом жумшасын;     - 2008-жылдын 1-сентябрынан тартып жалпы билим берүүчү  мектептер-дин 1-4-класстарынын окуучулары үчүн,  2009-жылдын 1-сентябрынан - бар-дык типтеги жана аталыштагы мектеп-интернаттардын жана балдар үйлөрүнүнтарбиялануучулары үчүн мектеп формасын киргизсин;     - санитардык нормалардын жана эрежелердин белгиленген  талаптарын,жеткиликтүүлүгүн  жана  колдонууга ыњгайлуулугун эске алуу менен мектепформасынын дизайнын иштеп чыгууга бир айлык мөөнөттө  конкурс  жарыяла-сын;     - жалпы билим берүүчү мектептердин окуучуларын ата-энелердин (мый-замдуу  өкүлдөрүнүн)  каражаттарынын эсебинен мектеп формасы менен кам-сыздасын;     - Кыргыз Республикасынын Жергиликтүү өз  алдынча  башкаруу  иштерибоюнча улуттук агенттиги,  Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрли-ги,  Кыргыз Республикасынын Миграция жана ишке орноштуруу боюнча мамле-кеттик  комитети  менен  бирдикте эки айлык мөөнөттө ички мигранттардынүй-бүлөлөрүнүн балдарын окууга тартуу механизмин иштеп чыксын;     - 2008-жылдын  31-июнуна  чейинки  мөөнөттө Кыргыз РеспубликасынынӨкмөтүнө караштуу Монополияга каршы саясат жана атаандаштыкты өнүктүрүүбоюнча мамлекеттик агенттик менен бирдикте мамлекеттик кесиптик жогоркубилим берүү уюмдарында контрактык негизде студенттерди окутуунун наркы-нын минималдуу чегин белгилесин;     - "Электрондук мектеп - Электронная школа - 2009/2010"  программа-сын  (Кыргыз  Республикасында  2009-2010-жылдарга мектептик билим берүүсистемасында маалыматтык технологияларды  өнүктүрүү)  жана  донорлордункаражаттарын  жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаганбашка булактарды тартуу менен аны жүзөгө ашыруу боюнча иш-чараларды бирайлык мөөнөттө иштеп чыксын;     - Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен бирдикте  жалпыбилим  берүүчү мектептерди эмеректер,  жабдуулар жана инвентарлар менентолуктоо боюнча каражаттарды мектептерди куруунун сметалык наркына  ко-шуунун  тартиби  жөнүндө  бир  айлык  мөөнөттө  Кыргыз  РеспубликасынынӨкмөтүнө сунуш киргизсин;     - Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги,  Кыргыз Республи-касынын Өкмөтүнө караштуу Дене тарбия жана спорт, жаштардын иштери жанабалдарды  коргоо  боюнча мамлекеттик агенттик,  облустардын мамлекеттикадминистрациялары жана Бишкек,  Ош шаарларынын мэриялары менен бирдиктебалдар  арасында  тарбиялык  жана мектептен тышкаркы иштерди уюштуруугаөзгөчө көњүл буруу менен жашы жетелектердин арасында  укук  бузуулардыналдын алуу боюнча иш-аракеттердин биргелешкен планын эки айлык мөөнөттөиштеп чыксын.

 

(КР Өкмөтүнүн 2009-жылдын 6-майындагы N 273 токтомунун редакциясына ылайык)

     2. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына жергиликтүү бюджет-терде төмөнкүлөрдү кароо сунушталсын:     - балдарды  мектепке  чейинки  тарбиялоого  жана окутууга тартуунукөбөйтүү максатында мамлекеттик жана муниципалдык мектепке чейинки  би-лим берүүчү мекемелерди тењ каржылоо үчүн каражат;     - бардык типтеги жана аталыштардагы мектеп-интернаттардын  тарбия-лануучулары үчүн мектептик форма сатып алууга 2009-жылга жана андан ки-йинки жылдарга каражат.     3. Кыргыз  Республикасынын Финансы министрлиги бардык типтеги жанааталыштардагы мектеп-интернаттардын тарбиялануучулары үчүн мектеп  фор-масын сатып алууга 2009-жылга жана андан кийинки жылдарга республикалыкбюджетте каражат карасын.     4. Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги:     - 2008-жылдын сентябрь-октябрында Кыргыз Республикасынын мектепте-ринин 1-4-класстардын окуучуларына профилактикалык текшерүү жүргүзсүн;     - мектептерде,  мектепке чейинки жана интернаттык уюмдардын балдарүйлөрүндө  тамак-ашка  санитардык-эпидемиологиялык  көзөмөл  жүргүзүүнүкамсыз кылсын.     5. 2008-жылы  республикалык  бюджеттин эсебинен каржылануучу капи-талдык курулуш объекттердин жана курулмалардын тизмесине ылайык  КыргызРеспубликасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Капиталдык курулушбашкармалыгы,  облустардын мамлекеттик  администрациялары  жана  КыргызРеспубликасынын  Өкмөтүнө караштуу Архитектура жана курулуш боюнча мам-лекеттик агенттиктин Жарандык-турак жай курулуш башкармалыгы  2008-жылымектептерди курууда заказчылар болуп аныкталсын.     Республиканын жалпы билим берүүчү мектептерин куруу боюнча  заказ-чылар  жалпы билим берүүчү мектептерди курууда,  өзгөчө коомдук имарат-тардын негизги жайларына талаптарды (КР СНиПа 31-04:2001дин 6.8-пункту)сактоо бөлүгүндө курулуш нормаларын, эрежелерин жана мөөнөттөрүн сактооүчүн катуу контролду камсыз кылсын.     6. "Жањы  окуу  жылына  карата  Кыргыз Республикасынын жалпы билимберүүчү  мектептеринин   даярдыгы   жөнүндө"   Кыргыз   РеспубликасынынӨкмөтүнүн  2005-жылдын  15-сентябрындагы N 438 токтомдун 9-пункту күчүнБишкек Өкмөт Үйү2008-жылдын 2-июну № 260                КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮНҮН ТОКТОМУ        Кыргыз Республикасында билим берүү системасын келечектүү                 өнүктүрүүнүн айрым маселелери жөнүндө      Кыргыз Республикасынын  Өкмөтү азыркы мезгилде дүйнөдө билим берүүөлкөнү социалдык-маданий жана экономикалык өнүктүрүүдө чечүүчү  маанигеээ экендигин жана рухий саламаттыктын, коомду демократиялаштыруунун жа-на анын прогрессинин маанилүү факторуна  айланып  бараткандыгын  белги-лейт.  Жарандардын  билим  дењгээли улуттук коопсуздуктун жана туруктууөнүктүрүүнүн курамдык бөлүгү болуу менен азыркы мезгилдеги  мамлекеттинабалын аныктайт.     Соњку үч жылда "Билим берүү жөнүндө", "Мугалимдин статусу жөнүндө"Кыргыз  Республикасынын  мыйзамдарына  жана башка нормативдик актыларгаылайык билим берүүнүн бардык дењгээлдерин андан ары модернизациялоо бо-юнча кыйла иштер жасалды.     Билим берүү системасын чыњдоого, билим берүү мекемелеринин педаго-гикалык  кызматкерлеринин  жана  тарбиялануучуларынын  социалдык жактанкорголушунун дењгээлин жогорулатууга багытталган бир катар  нормативдикактылар кабыл алынды.     Соњку мезгилде билим берүүгө мамлекеттик бюджеттин чыгымдары олут-туу өстү, бирок бул билим сапатына таасир эте албай жатат.     Мында билим берүүгө чыгымдардын абсолюттук көбөйүшү мектептик  ки-тепканаларды,  окутуу  жана  компьютердик жабдууларды жањылоого,  билимберүү технологияларын, инфраструктураларды өнүктүрүүгө билим берүү уюм-дарынын чыгымдарынын көбөйүшүнө алып келген жок.     Билим берүү  процессинин  көптөгөн  маселелери  алардын  материал-дык-техникалык базасына түздөн-түз байланыштуу, бирок көпчүлүгүн финан-сы каражатын тартпастан эле чечүүгө мүмкүн болмок,  бул биринчи кезектеөсүп келаткан муунду тарбиялоо маселелери.     Мектептерде тарбиялык иштер начарлап кеткен,  бул жашы жетелектер-дин  арасында  укук бузуулардын өсүшүнө,  балдар арасында мушташтардын,өзүнө-өзү кол салуулардын,  өлтүрүүлөрдүн жана рекэтчиликтин  көбөйүшүналып келүүдө.     Кыргыз Республикасында билим  берүүнүн  сапаты  системанын  бардыкдењгээлдеринде, өзгөчө мектептик билим берүү дењгээлинде дагы эле төмөнбоюнча калууда.  Кыргызстандын мектеп  окуучуларынын  жетишкендиктеринемониторинг  жүргүзүү,  PISA  эл аралык изилдөөлөрүнүн жана окуучулардынбилим алуудагы жетишкендиктерин улуттук  баалоонун  натыйжалары  азыркымезгилдеги  мектеп билим берүүнүн сапатын камсыз кыла албай жаткандыгынайгинелейт.  Жыл сайын билим берүү сапатынын кескин төмөндөп бара  жат-кандыгы байкалат.     Билим берүү системасында кызмат көрсөтүүлөрдүн  калк  үчүн  жетки-ликтүүлүк дењгээлинде бир эле учурда бирдей шарттарды түзүүдө мамлекет-тик финансылык ресурстарды пайдалануунун натыйжалуулугуна жетишүү  мак-сатында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү токтом кылат:     1. Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги:     - эки  айлык  мөөнөттө  "Окуй алган бала" мамлекеттик программасыништеп чыксын жана белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүнбекитүүсүнө киргизсин;     - Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен  бирдикте  окуукитептерин сатып алууга 2008-жылга каралган каражаттардан мектеп китеп-каналары үчүн маалымдама жана көркөм адабияттардын  Президенттик  комп-лектин түзүүгө 10,0 млн. сом жумшасын;     - 2008-жылдын 1-сентябрынан тартып жалпы билим берүүчү  мектептер-дин 1-4-класстарынын окуучулары үчүн,  2009-жылдын 1-сентябрынан - бар-дык типтеги жана аталыштагы мектеп-интернаттардын жана балдар үйлөрүнүнтарбиялануучулары үчүн мектеп формасын киргизсин;     - санитардык нормалардын жана эрежелердин белгиленген  талаптарын,жеткиликтүүлүгүн  жана  колдонууга ыњгайлуулугун эске алуу менен мектепформасынын дизайнын иштеп чыгууга бир айлык мөөнөттө  конкурс  жарыяла-сын;     - жалпы билим берүүчү мектептердин окуучуларын ата-энелердин (мый-замдуу  өкүлдөрүнүн)  каражаттарынын эсебинен мектеп формасы менен кам-сыздасын;     - үч  айлык  мөөнөттө  Кыргыз  Республикасынын  мектептеринде  көптилдүү билим берүүнү өнүктүрүүнүн максаттуу программасын  иштеп  чыксынжана белгиленген тартипте бекитүүгө киргизсин;     - Кыргыз Республикасынын Жергиликтүү өз  алдынча  башкаруу  иштерибоюнча улуттук агенттиги,  Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрли-ги,  Кыргыз Республикасынын Миграция жана ишке орноштуруу боюнча мамле-кеттик  комитети  менен  бирдикте эки айлык мөөнөттө ички мигранттардынүй-бүлөлөрүнүн балдарын окууга тартуу механизмин иштеп чыксын;     - 2008-жылдын  31-июнуна  чейинки  мөөнөттө Кыргыз РеспубликасынынӨкмөтүнө караштуу Монополияга каршы саясат жана атаандаштыкты өнүктүрүүбоюнча мамлекеттик агенттик менен бирдикте мамлекеттик кесиптик жогоркубилим берүү уюмдарында контрактык негизде студенттерди окутуунун наркы-нын минималдуу чегин белгилесин;     - "Электрондук мектеп - Электронная школа - 2009/2010"  программа-сын  (Кыргыз  Республикасында  2009-2010-жылдарга мектептик билим берүүсистемасында маалыматтык технологияларды  өнүктүрүү)  жана  донорлордункаражаттарын  жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаганбашка булактарды тартуу менен аны жүзөгө ашыруу боюнча иш-чараларды бирайлык мөөнөттө иштеп чыксын;     - Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги менен бирдикте  жалпыбилим  берүүчү мектептерди эмеректер,  жабдуулар жана инвентарлар менентолуктоо боюнча каражаттарды мектептерди куруунун сметалык наркына  ко-шуунун  тартиби  жөнүндө  бир  айлык  мөөнөттө  Кыргыз  РеспубликасынынӨкмөтүнө сунуш киргизсин;     - Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги,  Кыргыз Республи-касынын Өкмөтүнө караштуу Дене тарбия жана спорт, жаштардын иштери жанабалдарды  коргоо  боюнча мамлекеттик агенттик,  облустардын мамлекеттикадминистрациялары жана Бишкек,  Ош шаарларынын мэриялары менен бирдиктебалдар  арасында  тарбиялык  жана мектептен тышкаркы иштерди уюштуруугаөзгөчө көњүл буруу менен жашы жетелектердин арасында  укук  бузуулардыналдын алуу боюнча иш-аракеттердин биргелешкен планын эки айлык мөөнөттөиштеп чыксын.     2. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына жергиликтүү бюджет-терде төмөнкүлөрдү кароо сунушталсын:     - балдарды  мектепке  чейинки  тарбиялоого  жана окутууга тартуунукөбөйтүү максатында мамлекеттик жана муниципалдык мектепке чейинки  би-лим берүүчү мекемелерди тењ каржылоо үчүн каражат;     - бардык типтеги жана аталыштардагы мектеп-интернаттардын  тарбия-лануучулары үчүн мектептик форма сатып алууга 2009-жылга жана андан ки-йинки жылдарга каражат.     3. Кыргыз  Республикасынын Финансы министрлиги бардык типтеги жанааталыштардагы мектеп-интернаттардын тарбиялануучулары үчүн мектеп  фор-масын сатып алууга 2009-жылга жана андан кийинки жылдарга республикалыкбюджетте каражат карасын.     4. Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги:     - 2008-жылдын сентябрь-октябрында Кыргыз Республикасынын мектепте-ринин 1-4-класстардын окуучуларына профилактикалык текшерүү жүргүзсүн;     - мектептерде,  мектепке чейинки жана интернаттык уюмдардын балдарүйлөрүндө  тамак-ашка  санитардык-эпидемиологиялык  көзөмөл  жүргүзүүнүкамсыз кылсын.     5. 2008-жылы  республикалык  бюджеттин эсебинен каржылануучу капи-талдык курулуш объекттердин жана курулмалардын тизмесине ылайык  КыргызРеспубликасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Капиталдык курулушбашкармалыгы,  облустардын мамлекеттик  администрациялары  жана  КыргызРеспубликасынын  Өкмөтүнө караштуу Архитектура жана курулуш боюнча мам-лекеттик агенттиктин Жарандык-турак жай курулуш башкармалыгы  2008-жылымектептерди курууда заказчылар болуп аныкталсын.     Республиканын жалпы билим берүүчү мектептерин куруу боюнча  заказ-чылар  жалпы билим берүүчү мектептерди курууда,  өзгөчө коомдук имарат-тардын негизги жайларына талаптарды (КР СНиПа 31-04:2001дин 6.8-пункту)сактоо бөлүгүндө курулуш нормаларын, эрежелерин жана мөөнөттөрүн сактооүчүн катуу контролду камсыз кылсын.     6. "Жањы  окуу  жылына  карата  Кыргыз Республикасынын жалпы билимберүүчү  мектептеринин   даярдыгы   жөнүндө"   Кыргыз   РеспубликасынынӨкмөтүнүн  2005-жылдын  15-сентябрындагы № 438 токтомдун 9-пункту күчүнжоготту деп табылсын.     7. Бул  токтомдун  аткарылышын  контролдоо  Кыргыз РеспубликасынынӨкмөтүнүн  Аппаратынын  билим  берүү,  маданият  жана  спорт   бөлүмүнөжүктөлсүн.     Премьер-министри                                  И.Чудинов