Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн                                           2008-жылдын 19-июнундагы                                              № 315 токтому менен                                                  бекитилген              Кыргыз Республикасынын тышкы соода чөйрөсүндө                 "бирдиктүү терезе" принцибин киргизүү                              КОНЦЕПЦИЯСЫ                I. Кыргыз Республикасынын тышкы соода чөйрөсүндө         "бирдиктүү терезе" принцибин киргизүү концепциясында                   пайдаланылган негизги түшүнүктөр      Тышкы экономикалык иш - тышкы экономикалык байланыштарды ишке ашы-руунун өндүрүштүк-чарбалык, уюштуруу-экономикалык жана операциялык-ком-мерциялык  ыкмаларынын  эл аралык сооданы,  биргелешкен ишкердикти,  эларалык кооперацияны, ар түрдүү кызмат көрсөтүүлөрдү жана эл аралык кыз-матташуунун башка түрлөрүн камтыган жыйнагы.     Тышкы экономикалык иштин (ТЭИ) катышуучусу - тышкы экономикалык ишжүргүзүшкөн,  иште тышкы рыноктун сегментин, чет өлкөлүк өнөктү, товар-лардын жана/же кызмат  көрсөтүүлөрдүн  номенклатурасын,  контракттардынбаасын  жана  наркын,  берүүлөрдүн мөөнөтүн жана көлөмүн,  эсептешүүнүнформасын,  ташуу ыкмасын, берүүлөрдүн башка ыкмаларын ж.б. тандоодо то-лук өз алдынча болгон айрым чарбакер субъекттер.     Тартылган органдар жана уюмдар - аткаруучу бийликтин тышкы  соода-лык  операцияларды  администрациялоого  тартылган мамлекеттик органдарыжана тышкы соода тармагында сертификаттарды  берүү  боюнча  кызматтардыкөрсөтүүчү жеке уюмдар.     Мамлекеттик эмес сектор - импортчулар,  экспортчулар, бажы брокер-лери, ташуучулар, бизнес-жамааттар жана башкалар.     "One stop shop"/"Бирдиктүү аялдама" принциби - тышкы  экономикалыкиштин  катышуучуларына бир жерде жана чектелген убакыттын ичинде мамле-кеттик чек арадагы өткөрүү пункттарында мамлекеттик  контролдун  белги-ленген бардык жол-жоболорунан өтүүгө мүмкүн берүүчү механизм-жол-жобо.     Өткөрүү пункттары - эл аралык катнаш үчүн ачык темир жол,  автомо-биль  вокзалынын,  станциясынын,  аэропорттун,  аэродромдун  чегиндеги,ошондой эле атайын жабдылган жерлердеги  мамлекеттик  чек  арадан  өтүпжаткан адамдарды,  товарларды, транспорт каражаттарын жана башка мүлктүКыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык чек аралык,  бажылык,  сани-тардык-карантиндик,  ветеринардык, фитосанитардык жана башка түрлөрдөгүконтролдон өткөрүүчү аймак.     Салттуу формат - бардык түрдөгү кагаз документтерди берүү.     Электрондук формат - документтерди  атайын  компьютердик  файл  жесканерленген копиясы түрүндө берүү.     Концепцияны аткаруу боюнча ыйгарым укуктуу орган - Кыргыз  Респуб-ликасынын Экономикалык өнүктүрүү жана соода министрлиги.     Ишке ашырчу ыйгарым укуктуу орган - экспорттук-импорттук операция-ларды  жана бажылык жол-жоболорду администрациялоочу Кыргыз Республика-сынын Мамлекеттик бажы комитети.     АИМ - автоматташтырылган иш орун.     "Бирдиктүү терезенин"  маалыматтар  базасы  -  "Бирдиктүү  терезе"принцибин  киргизүүнүн  чегинде пайдаланылчу бардык документтердин жанабашка маалыматтардын,  аларды иштетүү,  аппараттык камсыздоо үчүн прог-раммалардын жыйнагы.               II. Концепцияны түзүү зарылдыгына негиздеме      Кыргыз Республикасында тышкы соодалык жол-жоболорду администрация-лоодо татаал жана координацияланбаган абал түзүлдү.  Ал  жол-жоболордонөтүү үчүн керектүү документтердин, процедуралардын (керектүү кол тамга-лардын) жана күндөрдүн саны Кыргызстандын соодалык өнөктөрүндө жана со-ода режими либералдуураак өлкөлөрдө белгиленгенден эки-үч эсе ашык.     Төмөнкүдөй негизги проблемаларды бөлүп көрсөтүүгө болот:     а) ТЭИ,  тышкы  соода  жүгүртүүнүн  структурасы  жана географиясы,ошондой эле процесстин катышуучулары жөнүндө бирдиктүү маалыматтык базажок;     б) тартылган органдарда жана уюмдарда каттоо жана алар талап кылу-учу документтер көп учурда кайталанат;     в) уруксат документтерди алуу жана жол-жоболордун өзү ТЭИ катышуу-чусу  тартылган органдын жана уюмдун өкүлү менен тике контактка барышынталап кылат жана натыйжада экспорттук-импорттук операциялардын  жол-жо-болорун аткаруу агенттиктин андай конкреттүү өкүлүнө көз каранды болот,бул алдын ала белгисиз болгон кечењдөөлөргө дуушарлантат жана коррупци-яга негиз түзөт;     г) жол-жоболордо ачык-айкындык жок.  ТЭИ катышуучуларынын  экспортжана  импорт  жол-жоболоруна байланыштуу маалыматтарды алышы чектелген.Тартылган органдар жана уюмдар тарабынан болгон талаптарда жана  эреже-лерде  чечмелөөдө ар башкалык бар,  бул колдонуудагы нормативдик базаныөз кызыкчылыктары үчүн чечмелөөгө мүмкүндүк берет.     "Бирдиктүү терезе" принцибин киргизүүгө негиздер төмөнкүдөй:     - Кыргыз  Республикасынын  Президентинде,  Кыргыз  РеспубликасынынӨкмөтүндө жана тийиштүү мамлекеттик органдарда саясий эрктин болушу;     - бизнес  жамааттын  ынтызарлыгы  жана  анын  соода  жол-жоболорунжөнөкөйлөтүүгө  жана  ачык-айкындыгын  камсыздоого  активдүү катышуусу,ошондой эле мамлекет менен кызматташууга даярлыгы;     - Кыргыз  Республикасынын  тышкы  соодасын  өнүктүрүү жана көлөмүнкөбөйтүү үчүн жөнөкөй, оптималдуу жана ачык-айкын администрациялык соо-да жол-жоболоруна муктаждык;     - электрондук өкмөттү киргизүү боюнча мамлекеттик  программалардынбар  экендиги,  аларды ишке ашыруу аткаруучу органдардын жана уюмдардынар бири үчүн артыкчылыктуу маселе болуп эсептелет;     - Кыргыз  Республикасынын Мамлекеттик бажы комитетинин бажы систе-масын модернизациялашы,  электрондук декларацияны киргизиши жана  тышкыэкономикалык иш үчүн информациялык системаны киргизиши;     - тартылган органдар жана уюмдар документтерди жана  маалыматтардысуроодо  кайталоолор  бар  экенин  моюнга алышы жана ТЭИге катышуучуларалардан баш тартууга даярдыгы.        III. Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин              киргизүүнүн негизги максаты жана милдеттери      Тышкы соода  чөйрөсүндө  "бирдиктүү  терезе" принцибин киргизүүнүннегизги максаты - тартылган органдар менен уюмдар арасында да,  ТЭИ ка-тышуучуларынын  арасында  да  маалымат алмашуунун натыйжалуу механизминтүзүү аркылуу бажынын тегерегиндеги чөйрөдө администрациялык  жол-жобо-лорду   оптималдаштыруу   жана  тоскоолдуктарды  азайтуу.  Тышкы  соодачөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принциби документтердин жана ТЭИ катышуу-чуларынын  башка маалыматтарынын толук информациялык базасын түзөт жанабажы жол-жоболоруна түз байланыштуу.  Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүүтерезе"  принцибинин иштешинин максимум натыйжасына бажыда түзүлүп жат-кан информациялык система менен толук интеграциянын эсебинен жетишилет.     Тышкы соода  чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принциби - бул кызыкдартараптарга импортко,  экспортко жана транзитке,  анын ичинде "Оne  stopshор"/"Бирдиктүү  аялдама"  принциби  менен иштеген өткөрүү пункттарынатиешелүү стандартташтырылган (бирдей формага келтирилген) документтердижөнгө  салуучу бардык талаптарды аткаруу максатында бир өткөрүүчү каналаркылуу тапшырууга мүмкүндүк берүүчү механизм.  Тышкы соода  чөйрөсүндө"бирдиктүү терезе" принциби информацияны бир гана жолу,  бирдей формадаберүүнү белгилейт,  тартылган органдар жана уюмдар копиясын электрондукформатта алышат. Мында сакталып турган информациянын жањыланышы камсыз-далат:  маалыматтык базада документтин актуалдуу копиясы дайым сакталууболот.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принциби  негизги  аспапкатары  тартылган органдардын жана уюмдардын тышкы соодалык жол-жоболорбоюнча учурдагы талаптарга негизделген жана  документтерди  жана  башкамаалыматтарды электрондук жана салттуу форматтарда чогултууну,  сактоо-ну, эсепке алууну жана берүүнү камсыздоочу маалыматтык базасын пайдала-нат.  Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибинде документтеркыска убакытта берилет, бул төмөнкүлөрдү тез алууга мүмкүндүк берет:     - ТЭИ катышуучуларына - тышкы соодалык операцияларды жүргүзүү үчүнтартылган органдардан жана уюмдардан керектүү уруксат документтерди;     - тартылган  органдарга  жана  уюмдарга - өз функцияларын тийиштүүтүрдө аткаруу үчүн керектүү маалыматтарды.     Тышкы соода  чөйрөсүндө  "бирдиктүү  терезе" принциби төмөнкүлөргөмүмкүндүк берет:     - бардык катышуучуларга компетенцияларынын чегинде жана өз милдет-терин аткаруу үчүн керектүү көлөмдө "бирдиктүү терезедеги"  маалыматтарбазасына бир мезгилдеги жеткиликтүүлүккө;     - тышкы соода чөйрөсүндөгү "бирдиктүү терезе" принцибин пайдалану-учуларга  берилген  уруксат  документтер  үчүн  төлөмдөрдү  жана  башкатөлөмдөрдү бир жерден төлөп, акча каражаттарды кийин тийиштүү тартылганоргандарга жана уюмдарга берүүгө;     - тартылган органдардан жана уюмдардан  иштерине  жана  тапшырылчуинформацияга мониторинг жүргүзүүгө.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принциби Кыргыз  Респуб-ликасынын бизнестеги кызыктуулугун арттырууга шарт түзөт.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү  терезе"  принцибин  киргизүүнүнмилдеттери төмөнкүдөй:     - тартылган органдардын жана уюмдардын  функцияларды  аткаруусунуналдын ала белгилүүлүгүн камсыздоо;     - ТЭИни жөнгө салуучу жана бардык катышуучулар үчүн ачык-айкын жа-на борбордоштурулган жеткиликтүүлүктү камсыздоо;     - ТЭИнин катышуучуларынын документтерди тариздөөгө  жана  соодалыкжол-жоболорду аткарууга жумшачу убакыттарын,  финансылык жана башка чы-гымдарын азайтуу;     - жогоруда  айтылган максаттарга жетүү үчүн кызыкдар катышуучулар-дын арасында натыйжалуу өз ара иштешүүнү камсыздоо.         IV. Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин                          киргизүүнүн пайдасы      Тышкы соода  чөйрөсүндө  "бирдиктүү  терезе"  принцибин киргизүүдөмамлекет жана мамлекеттик эмес сектор төмөнкүдөй пайдаларды алышат:     - тышкы  сооданын  көлөмү жөнүндө реалдуу жана ачык-айкын маалыматалуу жана ээлик кылуу;     - мамлекеттик  башкаруунун алдын ала белгилүүлүгү жана ачык-айкын-дыгы;     - тышкы сооданын көлөмү көбөйүшү;     - ТЭИ катышуучуларынын документтерди тариздөөгө жана соода жол-жо-болорун аткарууга убакыт жана башка чыгымдарды жумшоосу азайышы;     - бизнес жана инвестицияларды тартуу үчүн ыњгайлуу шарт түзүлүшү.              V. Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе"        принцибин киргизүү жана ишке ашыруу боюнча механизмдер      Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин киргизүүдө жа-на ишке ашырууда Тышкы соода чөйрөсүндө  "бирдиктүү  терезе"  принцибинишке ашыруу жана илгерилетүү борбору негизги аткаруучу болот, ал мамле-кеттик органдар менен мамлекеттик эмес  сектордун  ортосундагы  өнөктүкпринцибинде иштейт.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибинин негизги эле-менттери төмөнкүдөй:     - ТЭИнин катышуучулары, анын ичинде "бирдиктүү терезенин" маалыматбазасына  түз  же тышкы соода чөйрөсүндөгү "бирдиктүү терезе" принцибинкиргизүүнү колдоочу аймактык кызматтар аркылуу жеткиликтүүлүк ала алыш-чу бажы брокерлери (катталуу документи бар болсо);     - тышкы соода чөйрөсүндө  "бирдиктүү  терезе"  принцибин  киргизүүсистемасы  менен  информациялык  байланышы  бар тартылган органдар жанауюмдар,  анын ичинде өткөрүү пункттары,  жеке компаниялар жана  алардынжамааттары;     - Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин ишке  ашыруужана илгерилетүү борбору;     - ишке ашыруучу ыйгарым укуктуу орган.             VI. Тышкы соода чөйрөсүндөгү "бирдиктүү терезе"                   принцибинин негизги катышуучулары      Тышкы соода  чөйрөсүндөгү "бирдиктүү терезе" принцибине тышкы соо-далык операциялар процессине тартылган  мамлекеттик  органдар,  уюмдар,жеке компаниялар жана алардын жамааттары катышат.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибине негизги каты-шуучулардын тизмеси:     - Кыргыз Республикасынын Экономикалык өнүктүрүү жана соода минист-рлиги;     - Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги;     - Кыргыз  Республикасынын Айыл,  суу чарба жана кайра иштетүү өнөржай министрлиги;     - Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрли-ги;     - Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги;     - Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик бажы комитети;     - Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети;     - Кыргыз Республикасынын Салыктар жана жыйымдар боюнчамамлекеттик комитети;     - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу  Маалыматтык  ресурстаржана технологиялар мамлекеттик агенттиги;     - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Курчап  турган  чөйрөнүкоргоо жана токой чарбасы боюнча мамлекеттик агенттик;     - Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (коммерциялык банктар);     - Кыргыз Республикасынын Чек ара кызматы;     - мамлекеттик эмес сектор.             VII. Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе"                     принцибин киргизүү мүмкүндүгү      Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принциби:     - Кыргыз Республикасынын бардык региондорунда тышкы соодалык  опе-рацияларды жөнгө салуучу бүткүл администрациялык процессти камтыйт;     - мамлекеттик агенттиктерди техникалык жактан масштабдуу  жабдуунуталап  кылбастан,  маалыматтарды чогултуу,  иштетүү жана жиберүү боюнчаавтоматташтырылган иш орундарды түзүүнү гана талап кылат;     - пайдалануучулардан атайын билимди жана тажрыйбаны талап кылбайт,тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү  терезе"  принцибин  пайдалануу  үчүнжөнөкөй окуу курсунан өтүү жетиштүү;     - мамлекеттик структуралардан  берилчү  маалыматтын  актуалдуулугужана тууралыгы үчүн жоопкерчиликти талап кылат;     - маалыматтардын туура эместиги үчүн  бүткүл  жоопкерчилик  ТЭИнинкатышуучуларына же алардын атынан ыйгарым укуктуу жакка жүктөлүшүн бел-гилейт.        VIII. Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин                      ишке ашыруу боюнча чаралар      Бул Концепция  бекитилгенден  кийин  Кыргыз Республикасынын Өкмөтүтөмөнкүдөй чараларды көрөт:     - тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин каржылоо бу-лактары аныкталат,  аны ишке ашыруу боюнча Иш-чаралар планы иштелип чы-гат жана алар белгиленген тартипте бекитилет;     - тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин  колдонуунунийгиликтүүлүгүнүн индикаторлору аныкталат,  техникалык-экономикалык не-гиздеме даярдалат жана алар белгиленген тартипте бекитилет;     - Тышкы  соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин ишке ашыруужана илгерилетүү борбору түзүлөт жана ал белгиленген  тартипте  бекити-лет;     - тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин ишке  ашырууанализделет, Концепциядагы кемчиликтер жоюлат жана өркүндөтүлөт.     Тышкы соода чөйрөсүндө  "бирдиктүү  терезе"  принцибин  киргизүүнүдолбоорлоо  мөөнөтү  1 жылды түзөт,  аны бажылык информация системасынаинтеграциялап ишке киргизүү - 2 жыл.         IX. Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибин            ишке ашыруудагы опурталдуу кризистик факторлор      Мамлекет менен мамлекеттик эмес сектордун ортосундагы өнөктөштүк.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принциби мамлекеттик ор-гандардын,  ошондой эле мамлекеттик органдар менен бизнес жамааттын ор-тосундагы кызматташуунун практикалык моделинен  турат.  Ал  мамлекеттикжана мамлекеттик эмес сектордун ортосунда системаны түзүү жана анын иш-тешин камсыздоо ишинде өнөктүк үчүн жакшы мүмкүнчүлүк түзөт.     Концепцияны аткаруу жана ишке ашыруу боюнча ыйгарым укуктуу орган-дар.     Ыйгарым укуктуу  органдардын  Концепцияны аткаруу жана ишке ашыруубоюнча өз ара иштешүүсүнүн болушу жана анын натыйжалуугу.     Концепцияны аткаруу  боюнча ыйгарым укуктуу орган - Кыргыз Респуб-ликасынын Экономикалык өнүктүрүү жана соода министрлиги, ага Концепция-ны  ишке  ашыруунун  жүрүшүн байкоого алуу үчүн жетиштүү ресурстар жанаыйгарым укуктар берилген.     Ишке ашыруучу  ыйгарым укуктуу орган - Кыргыз Республикасынын Мам-лекеттик бажы комитети,  анда ыйгарым укуктары, кадрлык жана финансылыкресурстары бар жана бизнес жамаат менен тыгыз байланышта болот.     Пайдалануунун ыњгайлуулугу  жана   пайдалануучулар   үчүн   жетки-ликтүүлүк.     Системага электрондук    да,    салттуу    да    жеткиликтүүлүктүнжөнөкөйлүгүн камсыздоо.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү терезе" принцибинде документтер-ди жүгүртүүнүн эл аралык стандарттарга шайкештиги.     Маалыматтарды электрондук алмашууда эл аралык  стандарттарга  шай-кештикти камсыздоо үчүн маалыматтарды,  документтерди жөнөкөйлөтүү, оп-тималдаштыруу, стандартташтыруу.     Илгерилетүү.     Тышкы соода чөйрөсүндө "бирдиктүү  терезе"  принцибин  илгерилетүүтартылган   органдардын   жана   уюмдардын   атайын  билимдеринин  жанакөндүмдөрүнүн дењгээлин жогорулатууга,  инвестицияларды тартууга, ошон-дой  эле  потенциалдуу пайдалануучуларга алардын тийиштүү операцияларынжана инвестицияларын пландаштырууга жардам берет.     Маалыматты таратуу стратегиясы.     Кызыкдар тараптарды тышкы соода  чөйрөсүндөгү  "бирдиктүү  терезе"принцибинин   максаты,   милдеттери,  прогресси  (жана  кыйынчылыктары)жөнүндө маалымдоо боюнча тийиштүү механизм түзүү  ишеним  жаратат  жанатүшүнбөөлөрдү болтурбоого мүмкүндүк берет.