(КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 14-январындагы № 9 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ

ТОКТОМ

2017-жылдын 5-октябры № 653

Кыргыз Республикасынын жарандык бюджетин түзүү жөнүндө

(КР Өкмөтүнүн 2021-жылдын 18-февралындагы № 54 токтомунун редакциясына ылайык)

Кыргыз Республикасынын жарандары үчүн бюджет жөнүндө маалыматтын ачык-айкындуулугун жогорулатуу жана жеткиликтүүлүгүн камсыздоо максатында, Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексинин 126-беренесине, "Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 10 жана 17-беренелерине ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү токтом кылат:

1. Кыргыз Республикасынын жарандык бюджетин түзүү методикасы (мындан ары - Методика) 1-тиркемеге ылайык бекитилсин.

(КР Өкмөтүнүн 2021-жылдын 18-февралындагы № 54 токтомунун редакциясына ылайык)

1-1. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан жарандык бюджетти түзүү методикасы (мындан ары - ЖӨБО методикасы) 2-тиркемеге ылайык бекитилсин.

(КР Өкмөтүнүн 2021-жылдын 18-февралындагы № 54 токтомунун редакциясына ылайык)

2. Кыргыз Республикасынын аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдары Методикада белгиленген тартипте жана мөөнөттө жарандык бюджетти түзүү үчүн маалыматты Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине беришсин.

3. Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги Методикага ылайык Кыргыз Республикасынын жарандык бюджетин түзсүн жана Методикада белгиленген тартипте жана мөөнөттө Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигинин расмий сайтына жайгаштырсын.

3-1. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына төмөнкүлөр сунушталсын:

- ЖӨБО методикасына ылайык жергиликтүү бюджеттер боюнча жарандык бюджетти түзүү;

- жергиликтүү бюджет боюнча жарандык бюджетти түзүү үчүн бюджетти болжолдоо жана аткаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын сайтында жайгашкан веб-багытталган тиркемени колдонуу.

(КР Өкмөтүнүн 2021-жылдын 18-февралындагы № 54 токтомунун редакциясына ылайык)

4. Жарандык бюджетти түзүү үчүн индикаторлор боюнча маалыматты өз убагында жана сапаттуу бериши үчүн Кыргыз Республикасынын аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдарынын жетекчилеринин жоопкерчилиги белгиленсин.

5. Ушул токтом расмий жарыяланган күндөн тартып он беш күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

Тиркеме

Кыргыз Республикасынын жарандык бюджетин түзүү МЕТОДИКАСЫ

(КР Өкмөтүнүн 2021-жылдын 18-февралындагы № 54 токтомунун редакциясына ылайык)

1. Жалпы жоболор

1. Ушул Кыргыз Республикасынын жарандык бюджетин түзүүнүн методикасы (мындан ары - Методика) Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексинин 126-беренесине ылайык иштелип чыккан.

2. Ушул Методика Кыргыз Республикасынын жарандык бюджетин (мындан ары - жарандык бюджет) түзүүнүн тартибин, анын түзүмүн, негизги бөлүмдөрүнүн мазмунун, аны жарыялоо мөөнөттөрүн жана аны түзүү үчүн индикаторлордун тизмесин (мындан ары - индикаторлордун тизмеси) аныктайт.

3. Жарандык бюджет - белгилүү бир финансылык мезгилге бюджеттик каражаттарды түзүү, бөлүштүрүү жана пайдалануу жөнүндө толук, кыска жана түшүнүктүү маалыматты пайдаланууга мүмкүнчүлүк берүүчү кеңири коомчулук үчүн арналган документ.

4. Жарандык бюджет бюджетти болжолдоо жана аткаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бюджеттик процесстин төмөнкүдөй үч этабында түзүлөт жана бекитилет:

- кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге республикалык бюджет жөнүндө мыйзам долбоорунун негизинде. Мында, көрсөткүчтөр учурдагы жылдан мурунку жыл үчүн иш жүзүндөгү маанини жана учурдагы жылга бекитилген/такталган маанини жана кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге долбоордук маанини камтууга тийиш;

- кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге республикалык бюджет жөнүндө бекитилген мыйзамдын негизинде. Мында, көрсөткүчтөр учурдагы бюджеттик жылдан мурунку жыл үчүн иш жүзүндөгү маанини, учурдагы жылга бекитилген/такталган маанини жана кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге бекитилген маанини камтууга тийиш;

- республикалык бюджетти аткаруу тууралуу отчетту бекитүү жөнүндө мыйзам долбоорунун негизинде.

5. Жарандык бюджет бюджетти болжолдоо жана аткаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын чечими боюнча республикалык бюджетке өзгөртүүлөрдү киргизүүгө ылайык такталышы мүмкүн.

6. Жарандык бюджет бюджетти болжолдоо жана аткаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын расмий сайтында мамлекеттик жана расмий тилдерде жарыяланат. Жарандык бюджет жөнүндө кагаз түрүндө жарыялоолор, видеороликтерди чыгаруу жана жайылтуу каржылоо булактары болгон учурда ишке ашырылат.

7. Жарандык бюджетти түзүүдө маалыматтын жеткиликтүүлүгүн камсыздоо максатында графиктер, диаграммалар, сүрөттөр, схемалар жана түшүндүрмө каттар менен бирге башка форматтар пайдаланылат.

8. Жарандык бюджетте бюджет жөнүндө көбүрөөк билгилери келген жарандар үчүн так байланыш маалыматтары көрсөтүлөт. Байланыш маалыматтары бюджетти болжолдоо жана аткаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жайгашкан жери, байланыш телефондору жана иштөө графиги жөнүндө маалыматтарды, ошондой эле бюджет жөнүндө кеңири маалыматтар менен веб-сайттарга шилтемелерди чагылдырат.

2. Жарандык бюджеттин түзүмү жана мазмуну

9. Жарандык бюджет төмөнкүдөй бөлүктөрдү камтыйт:

- киришүү;

- бюджет жөнүндө жалпы маалыматтар;

- республикалык бюджеттин кирешелери;

- республикалык бюджеттин чыгымдары;

- бюджеттик инвестициялар;

- республикалык бюджеттин тартыштыгы (профицити);

- мамлекеттик карыз;

- жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттери;

- бюджеттик процесске катышуунун мүмкүн болуучу ыкмалары жөнүндө маалымат.

10. "Киришүү" бөлүгүндө төмөнкүлөр камтылат:

- жарандык бюджетте жарандар үчүн жеткиликтүү формада пайдаланылуучу негизги түшүнүктөрдүн жана терминдердин аныктамасы;

- бюджеттик процессти жөнгө салуучу Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө маалымат;

- республиканын бюджеттик системасына кыскача баяндама;

- бюджеттик календарь;

- бюджеттик процесстин катышуучулары тууралуу кыскача маалымат;

- динамикада берилген Кыргыз Республикасынын негизги социалдык-экономикалык көрсөткүчтөрү. Кыргыз Республикасынын социалдык-экономикалык көрсөткүчтөрү макроэкономикалык параметрлер жөнүндө маалыматты камтыйт, алар ички дүң продукциянын (мындан ары - ИДП) деңгээли, калктын жан башына ИДП, ИДПнын өсүү темпи, инфляция, жумушсуздук деңгээли, АКШ долларына карата сомдун орточо жылдык курсу, товарлардын экспорту жана импорту, ошондой эле жашоо минимумунун өлчөмү, орточо эмгек акынын өлчөмү, калктын орточо жылдык саны, мурунку жылдарга салыштырмалуу республикалык бюджеттин негизги параметрлерин талдоо сыяктуу социалдык-демографиялык көрсөткүчтөр.

11. "Бюджет жөнүндө жалпы маалыматтар" бөлүгү төмөнкүлөрдү камтыйт:

- кирешелердин, чыгымдардын жалпы көлөмү, бюджеттин тартыштыгы/профицити сыяктуу республикалык бюджеттин негизги параметрлери;

- мамлекеттик чыгымдардын негизги милдеттери жана стратегиялык артыкчылыктары;

- Кыргыз Республикасынын бюджеттик саясатынын негизги багыттары.

12. "Республикалык бюджеттин кирешелери" бөлүмүндө төмөнкүлөр чагылдырылат:

- кирешелердин түрлөрү, атап айтканда салыктар, салыктык эмес кирешелер жана бюджеттин кирешелерин өзгөртүү себептерин түшүндүрүү менен расмий трансферттер боюнча республикалык бюджеттин кирешелери жөнүндө маалымат;

- динамикада республикалык бюджеттин салыктык жана салыктык эмес кирешелеринин көлөмү жана түзүмү жөнүндө маалымат;

- индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөргө ылайык кирешелер жөнүндө маалыматтар.

13. "Республикалык бюджеттин чыгымдары" бөлүмүндө негизги артыкчылыктуу багыттар боюнча чыгымдардын кыскача талдоосу келтирилет:

- функциялык жана экономикалык классификациялар боюнча республикалык бюджеттин чыгымдары;

- бюджеттик каражаттарды чыгымдоонун артыкчылыктуу багыттары;

- функциялык классификация бөлүмдөрү боюнча республикалык бюджеттин чыгымдары жөнүндө маалымат.

14. "Республикалык бюджеттин чыгымдары" бөлүмү төмөнкүдөй бөлүмчөлөрдү камтыйт:

- "Жалпы багыттагы мамлекеттик кызматтар";

- "Экономикалык маселелер";

- "Айлана-чөйрөнү коргоо";

- "Турак жай жана коммуналдык кызмат көрсөтүүлөр";

- "Саламаттык сактоо";

- "Эс алуу, маданият жана дин";

- "Билим берүү";

- "Социалдык коргоо".

15. "Жалпы багыттагы мамлекеттик кызматтар" бөлүмчөсүндө мамлекеттик аппаратка жумшалуучу чыгымдарды, резервдик фонддорду, эл аралык уюмдарга төгүмдөрдү кошкондо каражаттарды чыгымдоонун негизги багыттары тууралуу кыскача маалыматтар, мамлекеттик кызматкерлердин саны жана орточо эмгек акысы жөнүндө маалыматтар, ошондой эле индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр камтылат.

16. "Экономикалык маселелер" бөлүмчөсүндө айыл чарбасына, жылуулук жана энергетикага, кен казып алууга жана кайра иштетүүчү өнөр жайга, курулушка, транспортко жана байланышка, туризмге жумшалуучу чыгымдарды кошкондо, каражаттарды чыгымдоонун негизги багыттары тууралуу кыскача маалыматтар жана экономикалык ишке байланышкан башка маселелер; бул тармактарда ишке ашырылуучу артыкчылыктар, программалар жана долбоорлор жөнүндө маалымат, ошондой эле индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр чагылдырылат.

17. "Айлана-чөйрөнү коргоо" бөлүмчөсүндө айлана-чөйрөнү коргоого бюджеттин чыгымдары жөнүндө кыскача маалымат чагылдырылат, ага өзгөчө корголуучу табигый аймактарга, токойлорду өнүктүрүүгө, биотүрдүүлүктү сактоого жумшалуучу чыгымдар жана айлана-чөйрөнү коргоо менен байланышкан башка маселелер, ошондой эле бул чөйрөдө ишке ашырылуучу артыкчылыктар, программалар жана долбоорлор жөнүндө маалымат жана индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр кирет.

18. "Турак жай жана коммуналдык кызмат көрсөтүүлөр" бөлүмчөсүндө жылуулук менен жабдуучу ишканаларга бюджеттен компенсациялар жөнүндө маалыматтарды кошкондо, каражаттардын негизги багыттары тууралуу маалымат, ошондой эле индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр чагылдырылат.

19. "Саламаттык сактоо" бөлүмчөсүндө медициналык буюмдарга, жабдууларга жана аппараттарга, амбулатордук кызмат көрсөтүүлөргө, оорукана кызматтарын көрсөтүүгө, саламаттык сактоо жаатындагы башка кызмат көрсөтүүлөргө жумшалуучу чыгымдарды кошкондо ушул секторго каражаттарды чыгымдоо тууралуу кыскача маалымат, бул чөйрөдө ишке ашырылуучу артыкчылыктар, программалар жана долбоорлор жөнүндө маалымат, ошондой эле индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр чагылдырылат.

20. "Эс алуу, маданият жана дин" бөлүмчөсүндө эс алууну жана спорттук машыгууларды уюштуруу, маданият жаатында; радио жана теле берүү; басма иштери жана дин боюнча кызмат көрсөтүүлөргө жумшалуучу чыгымдарды кошкондо бул сектор боюнча каражаттардын чыгымдалышы тууралуу кыскача маалымат, аталган чөйрөдө ишке ашырылуучу артыкчылыктар, программалар жана долбоорлор жөнүндө маалымат, ошондой эле индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр чагылдырылат.

21. "Билим берүү" бөлүмчөсүндө мектепке чейинки жана мектепте билим берүүгө, башталгыч кесиптик билим берүүгө жана кесипгик орто билим берүүгө, жогорку жана жогорку окуу жайынан кийинки билими бар адистерди даярдоого, билим берүү системасында көмөкчү кызматтарды көрсөтүүгө жумшалуучу чыгымдарды кошкондо бул сектор боюнча каражаттардын чыгымдалышы жөнүндө кыскача маалымат; бул чөйрөдө ишке ашырылуучу артыкчылыктар, программалар жана долбоорлор жөнүндө маалымат, ошондой эле индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр чагылдырылат.

22. "Социалдык коргоо" бөлүмчөсүндө оорунун себеби, эмгекке жарамсыздык, карылык, багуучусун жоготкондук, жумушсуздук боюнча социалдык колдоого, балдары бар аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдү, бала асырап алган (фостердик) үй-бүлөлөрдү колдоого ж.б. жумшалуучу чыгымдарды кошкондо бул сектор боюнча каражаттарды чыгымдоо жөнүндө кыскача маалымат, бул чөйрөдө ишке ашырылуучу артыкчылыктар, программалар жана долбоорлор боюнча маалымат, ошондой эле индикаторлордун тизмесинде келтирилген көрсөткүчтөр чагылдырылат.

23. "Бюджеттик инвестициялар" бөлүмүндө капиталдык салымдар, дем берүүчү (үлүштүк) гранттар жана мамлекеттик тышкы инвестициялар түрүндө багытталуучу инвестициялык долбоорлорго каражаттардын көлөмү тууралуу маалымат чагылдырылат.

24. "Республикалык бюджеттин тартыштыгы (профицити)" бөлүмүндө республикалык бюджеттин тартыштыгын (профицитти пайдалануу) каржылоонун көлөмү тууралуу маалыматтар, бюджеттин тартыштыгынын тышкы жана ички булактары жөнүндө маалымат көрсөтүлөт.

25. "Мамлекеттик карыз" бөлүмүндө мамлекеттик карыз (номиналдык мамлекеттик тышкы карыз, номиналдык мамлекеттик ички карыз, ИДПга карата мамлекеттик тышкы карыздын катышы, мамлекеттик карызды тейлөө ж.б.) тууралуу маалымат чагылдырылат.

26. "Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттери" бөлүмүндө негизги кирешелердин түрлөрү боюнча бөлгөндө жергиликтүү бюджеттердин кирешелери, чыгымдардын функциялык классификациясы боюнча бөлгөндө жергиликтүү бюджеттердин чыгымдары, ошондой эле бөлүнүүчү трансферттер жөнүндө маалымат кирет.

27. "Бюджеттик процесске катышуунун мүмкүн болуучу ыкмалары жөнүндө маалымат" бөлүмүндө бюджеттик процесске жарандардын катышуусунун механизмдери жана ыкмалары жөнүндө маалымат чагылдырылат.

3. Индикаторлордун тизмеси

28. Жарандык бюджет ушул Методиканын тиркемесине ылайык индикаторлордун тизмесинин негизинде түзүлөт.

29. Кыргыз Республикасынын аткаруу бийлигинин мамлекеттик органдары тескөөчү багыттар боюнча жарандык бюджеттин индикаторлору жөнүндө маалыматты жана алар боюнча кыскача түшүндүрмөлөрдү төмөнкүдөй мөөнөттөрдө беришет:

- кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жөнүндө мыйзам долбоору боюнча жарандык бюджетти түзүү үчүн кезектеги бюджеттик жылдан мурдагы жылдын 1-августуна чейинки мөөнөттө;

- кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жөнүндө бекитилген мыйзам боюнча жарандык бюджетти түзүү үчүн кезектеги бюджеттик жылдан мурдагы жылдын 10-декабрына чейинки мөөнөттө;

- Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчетту бекитүү тууралуу мыйзам долбоору боюнча жарандык бюджетти түзүү үчүн отчеттук мезгилден кийинки жылдын 1-апрелине чейинки мөөнөттө.

4. Жарандык бюджетти жарыялоонун мөөнөтү

30. Бюджетти болжолдоо жана аткаруу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жарандык бюджетти төмөнкүдөй мөөнөттөрдө жарыялайт:

- кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жөнүндө мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кароосуна киргизилгенден кийин 15 күндүн ичинде;

- кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жөнүндө мыйзам кабыл алынгандан кийин 15 күндүн ичинде;

- республикалык бюджеттин аткарылышы жөнүндө отчетту бекитүү тууралуу мыйзам долбоору боюнча отчеттук мезгилден кийинки жылдын 15-майына чейин.

31. Республикалык бюджет жөнүндө мыйзамга өзгөртүүлөр киргизилген учурда жарандык бюджет мыйзам колдонууга киргизилгенден кийинки айдын ичинде жарыяланат.

Кыргыз Республикасынын жарандык бюджетин түзүү үчүн индикаторлордун ТИЗМЕСИ

Эскертүү: Кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдонуучу мезгилге республикалык бюджет жөнүндө мыйзам долбоору жана бекитилген мыйзам боюнча жарандык бюджетти түзүүдө маалыматты Х-1, X, Х+1, Х+2 жана X+3 жылдар боюнча берүү зарыл, мында X - учурдагы бюджеттик жыл, анда бюджетти аткаруу, кезектеги бюджеттик жылга жана болжолдуу мезгилге бюджеттин долбоорун түзүү жана кароо жүргүзүлөт.

Республикалык бюджетти аткаруу жөнүндө жылдык отчеттун долбоору боюнча жарандык бюджетти түзүүдө маалыматты Х-2, Х-1 жана X жылдар боюнча берүү зарыл, мында X - отчеттук жыл болуп саналат.

Кыскартуулардын тизмеси: