№ _______ ________кВга чейин жарактуу Кийинки сыноонун датасы «____» __________________ 20___ г. __________________________________________________________ (лабораториянын аталышы)

 

Колдонуу электр орнотмосунун чыңалуусуна көз каранды болбогон коргоо каражаттары (бейэлектрик колкаптар, гөлөчтөр, өтүктөр ж.б.) төмөнкүдөй түртүзүлуштө мөөр басылат:

 

40. Мөөр ачык көрүнүп турушу керек. Ал өчпөс боёк менен сүртүлүүгө же обочолоочу электрдик коргоочу каражаттардын жана чыңалуу астында иштөө үчүн түзүлүштөрдүн чектөө шакекчесинин жанындагы обочолоочу бөлүгүнө же резина буюмдарынын жана коопсуздук түзүлүштөрдүн четине чапталышы керек. Эгерде коргоочу каражаттар бир нече бөлүктөн турса, ар бир бөлүгүнө мөөр койулат. Колдонуу ыкмасы жана анын өлчөмдөрү коргоочу каражаттардын обочолоочу мүнѳздѳмѳлѳрүн бузбашы керек.

Бейэлектрик кол каптар, гөлөчтөр жана өтүктөр сыноодо фабрикалык белгилөө жоголсо, алардын Эв жана Эн коргоочу касиеттери боюнча белгилөө жүгүрүшү керек.

Сыноодон өтпөгөн коргоо каражаттарында штамп кызыл боек менен чийилип коюлушу керек.

41. Кол менен электр обочолоочу шаймандарды, чыңалуунун көрсөткүчтөрү 1000 В чейин, ошондой эле коопсуздук кайыштарын жана коргоочу аркандарды электр обочолоочу жана полимердик материалдардан жасалган коргоо каражаттарын сыноо журналына сыноолордун натыйжаларын жазуу менен колдо болгон каражаттар менен белгилөөгө жол берилет.

42. Коргоо каражаттарын пайдалануудагы сыноолордун натыйжалары атайын журналдарда жазылат (сунушталган форма 2-тиркемеде келтирилген). Мындан тышкары, үчүнчү жактарга таандык болгон коргоо каражаттарына сыноолордун мазмун тартибтери берилиши керек (сунушталган форма 3-тиркемеде келтирилген).

§ 5. Коргоо каражаттарын сыноонун жалпы эрежелери

43. Кабыл алуу, мезгилдүү жана типтүү сыноолор даярдоочуда 4 жана 5-тиркемелерде келтирилген стандарттарга жана тиешелүү стандарттарда же спецификацияларда баяндалган ыкмаларга ылайык жүргүзүлөт.

44. Пайдаланууда коргоо каражаттары пайдалануудагы үзгүлтүксүз жана кезексиз сыноолорго дуушар болушат (жыгылгандан кийин, оңдоодон, кандайдыр бир тетиктерин алмаштыруудан, эгерде бузулуу белгилери бар болсо). Пайдалануудагы сыноолордун стандарттары жана аларды ишке ашыруу мөөнөттөрү 6 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

45. Чыңалуу алдындагы иштерди аткарууда колдонулуучу коргоочу каражаттар, эгерде анын ишке жарамдуулугуна шек болсо, кезексиз сыноодон өткөрүлөт жана сыноонун оң натыйжалары алынганга чейин колдонууга уруксат берилбейт.

46. Сыноолор ишканалардын жетекчилиги тарабынан бекитилген жана Кыргыз Республикасынын Стандартташтыруу боюнча улуттук органы жана энергетикалык көзөмөлдү жана эмгекти коргоонун жана өнөр жай коопсуздугунун талаптарынын сакталышына көзөмөлдү жүзөгө ашыруучу мамлекеттик органдар менен макулдашылган ыкмалар (нускамалар) боюнча ушул коргоо каражаттарына коюлган талаптарга ылайык электр жана механикалык мүнөздөмөлөрүн текшерүү менен жүргүзүлөт.

Механикалык сыноолор электрдик сыноолорго чейин жүргүзүлөт.

47. Коргоочу каражаттардын бардык сыноолору атайын даярдалган жана күбөлүктөрү бар жумушчулар тарабынан жүргүзүлүшү керек.

48. Сыноонун алдында ар бир коргоочу каражат даярдоочунун шарт белгисинин бар-жоктугун, номерин, толуктугун, механикалык бузулушунун жоктугун, обочолоочу беттердин абалын (обочолоочу коргоочу каражаттар үчүн) текшерүү үчүн кылдаттык менен каралышы керек. Эгерде коргоочу каражаттар ушул нускаманын талаптарына ылайык келбесе, аныкталган кемчиликтер четтетилгенге чейин сыноолор жүргүзүлбөйт.

49. Электрдик сыноолор өндүрүштүк жыштыктагы өзгөрмө агын менен, эреже катары, (15тен 35ге чейин) °С температурада жүргүзүлүшү керек.

Обочолоочу саптарды, чыңалуу индикаторлорун, фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрүн, обочолоочу жана электрдик кычкачтарды электрдик сыноолор обочолоонун бейэлектрдик бекемдигин текшерүүдөн башталышы керек.

Сыноодогу чыңалуунун 1/3 бөлүгүнө чейин чыңалуунун көтөрүлүү ылдамдыгы ыктыярдуу болушу мүмкүн (көрсөтүлгөнгө барабар чыңалуу түртүү аркылуу колдонулушу мүмкүн), чыңалууну андан ары жогорулатуу жылмакай жана тез болушу керек, сыноочу чыңалуудан ¾ ашкан чыңалуудагы өлчөө алети, бирок чыңалуунун көрсөткүчтөрүн окууга мүмкүндүк берет. Номиналдуу мааниге жеткенден кийин жана номиналдык убакыттын ичинде маанини сактап тургандан кийин чыңалуу нөлгө же сыналуучу чыңалуудан 1/3 жогору эмес мааниге тез түшүрүлүшү керек, андан кийин чыңалуу өчүрүлөт.

Резинадан жасалган коргоочу каражаттарды сыноо туруктуу (түзөтүлгөн) агын менен жүргүзүлүшү мүмкүн. Туруктуу агындын сыноосу үчүн сыноо чыңалуу сыноо чыңалуудан 2,5 эсе жогору болушу керек, буюм аркылуу агып жаткан агын. Бирок, ал стандартташтырылган эмес. Сыноонун узактыгы өзгөрмө агын менен бирдей.

50. Сыноодогу чыңалуу коргоочу каражаттын обочолоочу бөлүгүнө берилет. Бүтүндөй электр коргоо каражаттарын сыноо үчүн тийиштүү чыңалуу булагы жок болгон учурда (обочолоочу саптар, чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн обочолоочу бөлүктөрү жана фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү ж.б.) аларды бөлүктөргө бөлүп сыноого жол берилет. Мында обочолоочу бөлүгү бөлүмдөргө бөлүнөт, аларга нормалдаштырылган толук сыноо чыңалуусунун бөлүгү бөлүмдун узундугуна пропорционалдуу жана 20% көбөйтүлөт.

51. Чыңалуусу 1 кВдан 110 кВга жогору болгон электр орнотмолору үчүн арналган негизги обочолоочу электр коргоо каражаттары 3- эселенген сызыктуу чыңалуу менен ыналат, бирок 40 кВ төмөн эмес, ал эми чыңалуусу 110 кВ ана андан жогору болгон электр орнотмолору үчүн – 3- эселенген фазага барабар.

Кошумча электр коргоо каражаттары 5 жана 7-тиркемелерде көрсөтүлгөн стандарттарга ылайык колдонулушу керек болгон электр орнотмосунун чыңалуусуна көз карандысыз чыңалуу менен сыналат.

52. Толук сыноо чыңалуусун колдонуунун узактыгы 1 мин. 1000 В чейин коргоочу каражаттарды обочолоо үчүн жана серпилгичтен (резинадан), гигроскопиялык эмес материалдардан (айнектин) ж.б. фарфор, жана 5 мин. - катуу органикалык катмарлуу бейэлектриктерди (бакелит) обочолоо үчүн.

Конкреттүү коргоочу каражаттар жана жумушчу бөлүктөр үчүн сыноо чыңалуусун колдонуунун узактыгы 5 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

53. Буюмдун обочолоогучу аркылуу агып жаткан агын 1000 В чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнө, резинадан жана эластик полимердик материалдардан жасалган электр коргоо каражаттарына, чыңалууда иштөө үчүн обочолоогуч түзүлүштөргө стандартташтырылган.

Учурдагы маанилер 5 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

54. Үстүндөгү бузулуулар, кабатталуулар жана бошонууларды ченөө каражаттарынын көрсөткүчтөрү боюнча жана визуалдык түрдө сыноо учурунда сыноочу жайды өчүрүү жолу менен аныкталат.

55. Катуу материалдардан жасалган электр коргоо каражаттары сыноодон кийин дароо эле бейэлектрдик жоготуулардан улам жергиликтүү жылытуунун жоктугун сезүү аркылуу текшерилиши керек.

56. Үстүнөн бузулуп, жарылып кеткенде же бошонууда болгондо, продукт аркылуу агындын номиналдык мааниден жогору көбөйүшү, жергиликтүү жылытуу бар болсо, коргоочу каражаттар четке кагылат.

2-бөлүм. Электр коргоо каражаттары

§ 6. Жалпы жоболор

57. Бейэлектрик саптары же туткалары бар электр коргоо каражаттарынын обочолоочу бөлүгү тутканын капталынан электр обочолоочу материалдан жасалган шакекче же токтотуучу менен чектелиши керек.

1000 В жогору электр орнотуулар үчүн электр коргоо каражаттары үчүн чектөө шакекчесинин же токтотуунун бийиктиги 5 мм кем эмес болушу керек. Обочолоочу бөлүгү менен туткасынын ортосундагы чек араны боёк тилкеси менен гана белгилөөгө тыюу салынат. Чектөөчү шакек обочолоочу бөлүгүнүн узундугуна кирет.

1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн электрдик коргоочу каражаттар үчүн (обочолоонгон туткасы бар кол аспаптарынан тышкары) чектөөчү шакекченин же токтотуунун бийиктиги 3 мм кем эмес болушу керек.

Электр коргоо каражаттарын колдонууда, алардын ичинде чыңалуунун алдында иштерди жүргүзүүдө, алардын жумушчу бөлүгүнө, ошондой эле чектөөчү шакекченин артындагы обочолоочу бөлүгүнө же токтотууга, тийүүгө тыюу салынат.

58. Электр коргоо каражаттарынын обочолоочу бөлүктөрү нымдуулукту сиңирбеген, туруктуу бейэлектрдик жана механикалык касиеттерге ээ болушу керек (айнек-эпоксифенолдук, айнектен жасалган түтүктөр ж.б. жаракалары жок болушу керек).

Электр коргоо каражаттарынын обочолоочу бөлүктөрүн даярдоо үчүн сиңирүүчү кагаз-бакелит түтүктөрүн колдонууга тыюу салынат.

59. Электр коргоо каражаттарынын тузулушу чаңдын жана нымдын киришине жол бербөөгө же аларды тазалоо мүмкүнчүлүгүн караштырууга тийиш.

60. Чыңалуу алдында иштөө үчүн колдонулуучу жабдуулар үчүн пайдалануу учурунда обочолоочу касиеттерин сактоону камсыз кылуу керек.

61. Обочолоочу коргоочу каражаттардын жумушчу бөлүгүнүн тузулушу (обочолоочу саптар, кычкачтар, чыңалуу көрсөткүчтөрү ж.б.) фазадан фазага же фазадан жерге кыска туташуу мүмкүнчүлүгүнө жол бербеши керек.

62. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда обочолоочу саптарды, кычкачтарды жана чыңалуу көрсөткүчтөрүн бейэлектрдик кол каптар менен колдонуу керек.

§ 7. Обочолоочу (капталмаланган) саптар

Максаты жана тузулушу

63. Обочолонгон саптар пайдалануу иштерге (ажыраткычтар менен иштөө, сактагычтарды алмаштыруу, бошоткучтардын бөлүктөрүн орнотуу ж.б.), өлчөө (электр чубалгыларында жана көмөкчордондордогу обочолоогучтарды текшерүү), көчмө жерге туташтыруу үчүн, ошондой эле жабырлануучуну электр агынынан бошотуу үчүн арналган.

64. Пайдалануучу обочолоонгон саптарга жана көчмө жерге туташтыруучу саптарга жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандартта келтирилген.

65. Саптар үч негизги бөлүктөн турушу керек: жумушчу, обочолоочу жана туткасы.

66. Саптар бир нече тогоонун курамы болушу мүмкүн. Тогоолорду бири-бирине туташтыруу үчүн темирден же обочолоочу материалдан жасалган бөлүктөр колдонулушу мүмкүн. Телескопиялык түзүлүштү колдонууга жол берилет, мында алардын бириккен жерлеринде тогоолордун ишенимдүү бекитилиши камсыз кылынышы керек.

67. Саптын туткасы бүтүндөй обочолоочу бөлүгү менен жасалышы мүмкүн же өзүнчө шилтеме болушу мүмкүн.

68. Саптардын обочолоочу 58 пункта көрсөтүлгөн материалдардан жасалышы керек.

69. Ыкчам саптар ар кандай операцияларды аткаруу үчүн алмаштырылуучу баштарга (жумушчу тетиктерге) ээ болушу мүмкүн. Ошол эле учурда, алар бекем бекитилиши керек.

70. Көчмө жер саптарынын тузулушу алардын жерге бекиткичтери менен ишенимдүү ажыратылуучу же туруктуу туташтырылышын, бул кыскычтарды электр орнотмолорунун ток өткөрүүчү бөлүктөрүнө орнотууну жана аларды кийинчерээк бекитүүнү, ошондой эле агын өткөрүүчү бөлүктөрдөн ажыратылышын камсыз кылууга тийиш.

Саптардын жумушчу бөлүгүнүн тузулушу ажыраткычтар менен иштөөдө анын тайып кетүүсүн болтурбоого тийиш. Обочолоочу саптардын жалпы узундугу жана жерге туташтыргыч катмарлар аларды полдон, жерден (телескоптук саптарды колдонууда), ал эми аба чубалгыларында - тирөөчтөн эркин колдонууну үчүн камсыз кылууга тийиш.

110 кВ жана андан жогору чыңалуудагы электр орнотмолор үчүн, ошондой эле аба чубалгыларына тирөөчкө көтөрбөстөн көчмө жерге туташтыруу үчүн композиттик көчмө жерге төшөө саптары туткасы бар обочолоочу бөлүгү болгондо темир агын өткөрүүчү болуктору камтышы мүмкүн.

Жалынды өчүрүүчү түзүлүшу (ЖӨТ) бар саптар чыңалуусу 110 кВ жана андан жогору болгон аба чубалгыларынын ажыратылган зымдарын фаза боюнча оңдоодо жерге туташтыруу үчүн, ошондой эле фазаны жерге туташтырууда пайда болгон жаалык дүрмөттөндүрүнү өчүрүү үчүн арналган. Саптарды жерге туташтыруу үчүн саптарга коюлган талаптарга жооп бериши керек. Дизель генератору бар сап дизелдик генератору бар жумушчу бөлүктөн жана кармагычтан (пантографиялык же башка түзүлүштө), обочолоочу бөлүктөн, туткадан жана кысгычы бар жерге туташтыруучу өткөргүчтөн турат. Дизель генераторлору бар саптарды өлчөмдөрү жерге туташтыруу менен бирдей (1-тизмекте).

71. 500 кВ чыңалуудагы аба чубалгыларынын аралык тирөөчтөрү үчүн жерге туташтыруу тузулушундо саптын ордуна обочолоочу ийкемдүү элемент болушу мүмкүн, ал эреже катары синтетикалык материалдардан (полипропилен, нейлон ж.б.) жасалышы керек. 72. 220 кВ чейин чыңалуудагы электр орнотмолорунда жана тирөөчкө көтөрүү менен аба чубалгыларында көчмө жерге туташтыруу жана жабырлануучуну электр агынынан бошотуу үчүн ыкчам, өлчөөчү саптардын тузулушу жана салмагы алар менен бир адамдын иштей ала тургандыгын камсыз кылууга тийиш, бир жагынан эң чоң күч (чектөөчү шакекчеде колдоо) өлчөө саптар үчүн 80 Н (8 кгс) ашпоого тийиш, ал эми 500 кВ жана андан жогору чыңалуу үчүн ошол эле саптар үчүн, ошондой эле аба чубалгыларында жерге туташтыруу үчүн адамды тирөөчкө көтөрбөстөн (жерден) колдоочу түзүлүштү колдонуу менен эки адамдын иштөөсүнө ылайыкташтырылышы мүмкүн. Бул учурда бир тараптан эң чоң күч (чектөөчү шакекчеде колдоочу) 160 Н ашпоого тийиш.

73. Саптардын негизги өлчөмдөрү 1 жана 2 тизмектеринде көрсөтүлгөндөн кем эмес болушу керек.

1 тизмек 

Обочолоочу саптардын эң аз өлчөмдөрү

2 тизмек 

Көчмө жерге туташтыруучу саптардын эң аз өлчөмдөрү

 

Пайдалануу сыноолору

74. Пайдалануу учурунда саптардын механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

75. Пайдалануучу жана өлчөөчү саптардын обочолоочу бөлүктөрүн, ошондой эле жогорку чыңалуу үчүн сыноо лабораторияларында колдонулуучу саптарды жогорку чыңалуудагы электрдик сыноолор § 5 талаптарына ылайык жүргүзүлөт. Бул учурда, чыңалуу жумушчу бөлүгү жана обочолоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчеге орнотулган убактылуу электрод ортосунда колдонулат.

Сыноолор 500 кВ чыңалуудагы электр орнотмолорундагы обочолоогучтарды көзөмөлдөө үчүн өлчөөчү саптардын баштарында да жүргүзүлөт.

76. Аба чубалгылары үчүн металл шилтемелери бар көчмө жерге туташтыруучу саптар 75-пункттун ыкмасына ылайык сыналат. Башка көчмө жер саптарына сыноо жүргүзүлбөйт.

77. Сапсыз түзүлуштөгу обочолоочу ийкемдүү жерге туташтыруу элементи бөлүктөр менен сыналат. Узундугу 1 м болгон ар бир бөлүкчө үчүн толук сыноо чыңалуусунун бир бөлүгү узундукка пропорционалдуу жана 20% га көбөйтүлөт. Түрмөккө оролгон обочолоочу ийкемдүү элементтин бардык бөлүмдөрүн жарым тегерекченин узундугу 1 м түзгөндөй кылып бир эле учурда сыноого жол берилет.

78. Сапсыз түзулуштөгү өзөктүү жана обочолоочу ийкемдүү жерге туташтыруу элементтерин электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Колдонуу шарттары

79. Алынуучу жумушчу бөлүгү бар саптар менен иштөөнү баштоонун алдында жумушчу бөлүктүн (телескопиялык саптардын бардык фазаларынын жумушчу өткөргүч бөлүктөрү) аларды бир жолу бурап, бурап жана обочолоочу бөлүгүнүн жиптүү кошулмасында “жабылуу” жок экендигине ынануу керек.

80. Өлчөөчү саптар иш учурунда жерге төшөлбөйт, буга саптын түзүлүш принциби аны жерге туташтырууну талап кылган учурларды кошпогондо.

81. Обочолоочу сап менен иштөөдө тузулушко же телескопиялык мунарага чыгуу, ошондой эле алардан таякчасыз түшүү зарыл.

82. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда обочолоочу саптарды бейэлектрик кол каптар менен колдонуу керек.

§ 8. Обочолоочу кычкачтар

Максаты жана тузулушу

¹ Кычкачтын ордуна зарыл болгон учурда универсалдуу башы бар обочолоочу саптарды колдонууга жол берилет.

84. Кычкачтар жумушчу бөлүктөн (кыпчуур жаактары), обочолоочу бөлүктөн жана туткадан(лардан) турат.

85. Кычкачтардын обочолоочу бөлүгү 58-пунктта көрсөтүлгөн электр обочолоочу материалдардан жасалышы керек.

86. Кычкачтын жумушчу бөлүгү электр обочолоочу материалдан да, темирден да жасалышы мүмкүн. Мунайга жана бензинге туруштук берүүчү түтүктөр темир эриндерине коюлушу керек, сактагычтын бузулушуна жол бербөө керек.

87. Кычкачтардын обочолоочу бөлүгү кармагычтардан чектөөчү токтотуучу (шакекчелер) менен бөлүнүшү керек.

88. Кычкачтардын негизги өлчөмдөрү, жок эле дегенде, 3 тизмекте көрсөтүлгөндой болушу керек. Обочолоочу кычкачтарга жалпы техникалык талаптар тиешелүү стандарттар менен аныкталат.

Кычкачтын тузулушу жана салмагы алар менен бир адамдын иштөөсүнө мүмкүндүк бериши керек.

3 тизмек 

Обочолоочу кычкачтардын эң аз өлчөмдөрү

Пайдалануу сыноолор

89. Пайдаланып жаткан учурда кычкачтарды механикалык сыноолордон өткөрүлбөйт.

90. Кычкачтардын ыноолору § 5 талаптарына ылайык жүргүзүлөт. Мында жумушчу бөлүктүн (эриндеринин) жана обочолоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчелерге (токтоочу жайларга) орнотулган убактылуу электроддордун (кычкачтардын) ортосунда жогорулатылган чыңалуу колдонулат.

91. Кычкачтардын электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7 Тиркемеде келтирилген.

Пайдалануу шарттары

92. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда сактагычтарды алмаштыруу үчүн кычкачтар менен иштөөдө бейэлектрик кол каптарды жана көздү жана бетти коргоочу каражаттарды колдонуу зарыл.

93. 1000 В чейин чыңалуудагы электр орнотмолорунда сактагычтарды алмаштыруу үчүн кычкачтар менен иштөөдө көздү жана бетти коргоочу каражаттар колдонулуп, кычкачтар колдун узундугунда кармалууга тийиш.

§ 9. Чыңалуу көрсөткүчтөрү

Максаты

94. Чыңалуу көрсөткүчтөрү электр орнотмолорунун агын өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуу бар же жок экендигин аныктоо үчүн арналган.

95. Чыңалууну көрсөткүчтөргө жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандартта белгиленген.

 

 

 

1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрү

Иштөө принциби жана тузулушу

96. 1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн иштөө принциби газбейдүрмөттүк индикаторлор чырагын индикатор аркылуу өткөн сыйымдуулуктагы агындын жарыгына, анын жумушчу бөлүгү электрдик түзүлүштөрдүн агын өткөрүүчү бөлүктөрүнөн пайда болгон электр талаасына киргизилгендин негизинде кубатталган.

97. Көрсөткүчтөр негизги бөлүктөрдү камтышы керек: жумушчу, индикаторлук, обочолоочу, ошондой эле тутканы.

98. Жумушчу бөлүк башкарылуучу агын өткөрүүчү бөлүктөрдө чыңалуунун болушуна жооп берүүчү элементтерди камтыйт.

Жумушчу бөлүк башкарылуучу агын өткөрүүчү бөлүктөр менен түз байланыш үчүн учтуу электродду камтышы мүмкүн жана учтуу электродду (байланышпаган көрсөткүчтөрдү) камтыбайт.

Жумушчу бөлүк менен айкалыштырыла турган индикатордук бөлүгү жарык же айкалыштырылган (жарык жана үн) индикациянын бөлүктөрүн камтыйт. Жарык индикациясынын бөлүктөрү катары газбейдүрмөттүк чырактар, жарык диоддору же башка көрсөткүчтөр колдонулушу мүмкүн. Жарык жана үн белгилери ишенимдүү таанылышы керек. Үн белгиси фазалык чыңалууну көрсөтүүдө 1-4 кГц жыштыгына жана 2-4 Гц үзүлүү жыштыгына ээ болушу керек. Деңгээл үн белгиси үн чыгаруучу огу боюнча 1 м аралыкта жок дегенде 70 дБ болушу керек.

Жумушчу бөлүктө ошондой эле ишке жарамдуулугун өз алдынча көзөмөлдөөчү орган болушу мүмкүн. Башкаруу баскычын басуу менен жүзөгө ашырылышы мүмкүн же автоматтык түрдө, мезгил-мезгили менен атайын башкаруу белгилерин берүү менен. Ошол эле учурда жумушчу жана индикатордук бөлүктөрүнүн электр чынжырларынын ишке жарамдуулугун толук текшерүүгө мүмкүн болушу керек.

Жумушчу бөлүктөрү электр же которуштуруу диапазондорун күйгүзүү үчүн арналган которгуч элементтерди камтыбашы керек.

99. Көрсөткүчтөрдүн обочолоочу бөлүгү 58-пунктта көрсөтүлгөн материалдардан жасалышы керек.

Обочолоочу бөлүгү бир нече тогоолордон турушу мүмкүн. Тогоолорду бири-бирине туташтыруу үчүн темирден же обочолоочу материалдан жасалган бөлүктөр колдонулушу мүмкүн. Телескопиялык түзүлүшту колдонууга уруксат берилет, ал эми өзүнөн- өзү бүктөлүүнү жокко чыгаруу керек.

100. Туткасы обочолоочу бөлүгү менен бир тогоо болушу мүмкүн же өзүнчө тогоо болушу мүмкүн.

101. Көрсөткүчтөрдүн түзүлүшу жана салмагы бир адам алар менен иштей ала тургандай болушу керек.

102. Индикатордун электр чынжыры жана түзүлүшү индикатордун жумушчу бөлүгүн жерге туташтырбастан анын иштөөсүн камсыз кылууга тийиш, анын ичинде чыңалуунун жоктугун текшерүүдө телескопиялык мунаралардан же 6-10 кВ аба чубалгыларынын жыгач жана темир-бетон тирөөчтөрүнөн жүргүзүлөт.

103. 1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн обочолоочу бөлүктөрүнүн жана туткаларынын эң аз өлчөмдөрү 4 тизмекте келтирилген.

4 тизмек

1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн обочолоочу бөлүктөрүнүн жана туткаларынын эң аз өлчөмдөрү

104. Индикатордук чыңалуу (индикатор чырагынын от алдыруу чыңалуусу) же чыңалуу индикаторунун сезгичтиги - индикатордук чырактын көрүнөө туруктуу жарыгы пайда болгон эң аз чыңалуу, электр орнотмосунун номиналдык чыңалуусунун 25% ашпоого тийиш.

Импульстук белгиси бар орнотулган электр булагы жок көрсөткүчтөр үчүн белгинин үзүлүү жыштыгы 0,7 Гц кем эмес болгон чыңалуу индикатордук чыңалуу болуп саналат.

Импульстук белгиси бар орнотулган электр булагы бар көрсөткүчтөр үчүн индикатордук чыңалуу болуп белгинин үзгүлтүккө учурашынын жыштыгы 1 Гц кем эмес болгон чыңалуу эсептелет.

Башка индикаторлор үчүн индикатордук чыңалуу деп өзүнчө жарык (жарык жана үн) белгилери болгон чыңалуу эсептелет (индикатор чырагынын туруктуу жарыгы).

105. Номиналдуу фазалык чыңалуудан 90% барабар болгон чыңалуудагы агын өткөрүүчү бөлүккө тийгенден кийин биринчи белгинин пайда болуу убактысы 1,5 с ашпоого тийиш.

106. Белгилүү бир чыңалуу үчүн индикатордун жумушчу бөлүгү 5 тизмекте көрсөтүлгөн аралыкта жумушчу бөлүгүнөн аралыкта жайгашкан бирдей чыңалуудагы кошуна түзүлүштөрдүн таасирине жооп бербеши керек.

5 Тизмек

Жакынкы чынжырдын зымына чейинки аралык

107. 1000 В жогору тийимсиз чыңалуу индикаторлорунун (ТЧИ) иштеши электр статикалык индукция принцибине негизделген, күйгүзүүчү белгилик чырак менен жана 6-35 кВ аба чубалгыларында, ички бөлүштүргүч түзүлүштөрүндө чыңалуунун бар же жок экендигин текшерүү үчүн арналган жана тышкы бөлүштүргүч - 35 кВ учун.

108. ТЧИ жумушчу бөлүктөн, дүрмөттөөчү түзүлмөдөн жана 110 кВ обочолоочу телескоптук саптан турат. Көрсөткүч үзгүлтүктүү жарык белгисин чыгарат, анын жыштыгы чыңалуудагы агын өткөрүүчү бөлүктөргө жакындаган сайын көбөйөт, анын ишке жарамдуулугун текшерүү үчүн орнотулган түзүлүш, кубат булагы жана дүрмөттөөчү түзүлмө менен жабдылган.

Пайдалануудагы сыноолор

109. Иштөө учурунда чыңалуу көрсөткүчтөрүнун механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

110. Чыңалуунун көрсөткүчтөрүн электрдик сыноолор обочолоочу бөлүгүн, жогорулатылган чыңалууну жана индикатордук чыңалууну аныктоодон, ошондой эле ТЧИ, андан тышкары бириктирүүчү зымдарды обочолоодон, ошондой эле үнсүз жана каршы туташтыруу түзүлүштөрү боюнча текшерүүдөн турат.

Орнотулган электр булагы бар чыңалуу өлчөгүчтөр үчүн анын абалы көзөмөлдөнүп, зарыл болгон учурда батареяларды дүрмөттөө же алмаштыруу жүргүзүлөт.

111. Жумушчу бөлүктүн обочолоогучун текшерүүдө учту электрод менен бурама туташтыргычтын ортосунда чыңалуу колдонулат. Көрсөткүчтүн индикатордук элементтерге электрдик туташтырылган буроочу туташтыргычы жок болсо, анда жумушчу бөлүктүн чегинде сыноочу түзүлүштүн зымын кошуу үчүн көмөкчү электрод орнотулат.

112. Обочолоочу тетикти сыноодо анын жумушчу бөлүгү менен бекитүү бөлүгү (сайлуу бөлүк, туташтыргыч ж.б.) менен обочолоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчеге киргизилген убактылуу электроддун ортосунда чыңалуу берилет.

113. Газбейдүрмөттүк индикатордук чырактары бар индикаторлордун индикатордук чыңалуусу жумушчу бөлүктүн обочолоогучун сыналуучу түзулуш боюнча аныкталат (108-пункт).

Башка көрсөткүчтөрдүн индикатордук чыңалуусун учту электрод менен аныктоодо ал сыноочу объектин жогорку вольттогу чыгышына кошулат. Учкуч электродсуз көрсөткүчтөрдүн индикатордук чыңалуусун аныктоодо көрсөткүчтүн жумушчу бөлүгүнүн (башынын) четин сыноочу түзүлүштүн жогорку вольттуу чыгышына тийгизүү зарыл.

Акыркы эки учурда тең көмөкчү электрод индикаторго орнотулбайт жана сыноо комплектинин жерге туташтырылбайт.

Сыноочу түзүлүштүн чыңалуусу нөлдөн жарык белгилери 104 - пункттун талаптарына шайкеш келе баштаган мааниге чейин акырындык менен көтөрүлөт. Сыноо учурунда трансформатордун чыкма учтарынын бири жерге туташтырылышы керек.

114. Көрсөткүчтөрдү электрдик сыноонун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Колдонуу шарттары

115. Көрсөткүч менен иштөөдөн мурун, анын кызматка жарамдуулугун текшерүү керек.

Орнотулган көзөмөлдөө органы жок көрсөткүчтөрдүн иштөө жөндөмдүүлүгү жогорулатылган чыңалуунун чакан өлчөмдөгү булагы болуп саналган атайын түзүлүштөрдүн жардамы менен же көрсөткүчтүн учу электродду ачык энергия алган бөлүкчөлөргө кыскача тийгизүү менен текшерилет.

Орнотулган көзөмөлдөө түйүнү бар көрсөткүчтөрдүн иштөө жөндөмдүүлүгү пайдалануу боюнча нускамаларга ылайык текшерилет.

116. Чыңалуунун жоктугун текшерүүдө индикатордун жумушчу бөлүгүнүн башкарылуучу агын өткөрүүчү бөлүгү менен түз тийүү убактысы 5 секундтан кем эмес болушу керек (сигнал жок болгон учурда).

Чыңалуу көрсөткүчтөрунүн кээ бир түрлөрү агын өтүүчү бөлүктөрдөн алыстыкта чыңалуу бар экендигин билдирсе да, чырак жакындаганда күйбөсө, көрсөткүчтүн жумушчу бөлүгү менен түз байланыш түзүлөөрүн эстен чыгарбоо керек. Күндүз жарыкта чырактын жарыгын жакшыраак байкоо үчүн көрсөткүчтөр көлөкө менен жабдылышы керек.

117. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолорунда чыңалуу көрсөткүчүн бейэлектрик колкап менен колдонуу керек.

УВН-10 тибиндеги чыңалуу көрсөткүчтөрүн жана башка ушул сыяктуу көрсөткүчтөрдү колдонуу менен мамылардан же телемунаралардан (темир мамылардан тышкары) чыңалуунун жоктугун текшерүүдө алардын жумушчу бөлүгү 4 мм² кесилиштеги ийкемдүү жез зым менен жерге туташтырылат, тирөөчтөрдүн жерге туташтыруу жантаймаларынын болушуна жана телемунаранын шассисинин жерге туташтырылышына карабастан. Көрсөткүчтүн жерге туташтыргычын алдын ала бекитилген көчмө жерге же тирөөчтүн жерге туташтыргычына туташтырууга жол берилет, бул учурда чыңалуу жок экендигин жана жерге туташтыруунун колдонулушун текшерүүдө жердиктөөгө жана жержүктөө төмөндөөгүчкө тийбеш керек.

118. УВНБ анын жерге туташтырылышын талап кылбайт жана чыңалуунун бар же жоктугун текшерүү процедурасы газбейдүрмөттүк чырагы бар көрсөткүч менен бирдей.

1000 В чейин чыңалуу көрсөткүчтөрү

Максаты, иштөө принциби жана тузулушу

119. 1000 В чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнө жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандартта белгиленген.

120. Чыңалуусу 1000 В чейинки электр орнотмолорунда көрсөткүчтөрдүн эки түрү колдонулат: эки уюлдуу, активдүү агындын агымы менен иштеген - өзгөрүлмө жана туруктуу агындын электр орнотмолору үчүн жана сыйымдуулуктагы агын менен иштеген бир уюлдуу – тиричилик керектөөчүлөр үчүн өзгөрмө агындын электр орнотмолорунда колдонулат.

Эки уюлдуу көрсөткүч эки корпустан турат, анда электр чынжырынын бөлүктөрү бар (резистор менен жарыш чынжырланган газбейдүрмөттүк индикатордук чырагы, кошумча резисторлор жана тийим учтары), корпустар бекемделген обочолоогучу бар ийкемдүү жез зым менен туташтырылган, кеминде 1 м узундугу жана төмөн температурада ийкемдүүлүгүн жоготпойт , аба чубалгыыларында жана башка электр орнотмолору үчүн 0,6 м кем эмес. Корпустарга кире турган жерлерде туташтыргыч зым жумшартуу бойшакектер же калың обочолоогучка ээ болушу керек. Корпустун өлчөмдөрү ченемделбейт, алар колдонуунун ыңгайлуулугу менен аныкталат.

Эки уюлдуу көрсөткүч багыт көрсөткүч тибиндеги түзүлүш түрүндө жасалышы мүмкүн (мисалы, ИН-92 чөнтөк вольтметри).

Эки уюлдуу көрсөткүчтүн ар бир корпусунда катуу бекитилген учту электрод болушу керек, анын обочолоонбогон бөлүгүнүн узундугу 7мм ден ашпоого тийиш, мында учту электроддорунун обочолоонбогон бөлүгүнүн узундугу белгиленген аба чубалгылары үчүн көрсөткүчтөрдү кошпогондо техникалык шарттар менен аныкталат.

Эки уюлдук көрсөткүчтөрдү колдонуу артыкчылыктуу болот.

121. Фазалык чыңалууга кошулганда жарылуу жана электр жаасынын жана айнек сыныктарынын натыйжасында пайдалануучу ишкерсандын жаракат алуу коркунучуна байланыштуу чыңалуунун жоктугун текшерүү үчүн сыноо чырактарын колдонууга жол берилбейт.

122. Бир уюлдуу көрсөткүч электр обочолоочу материалдан жасалган бир корпуска ээ, анда көрсөткүчтүн бардык бөлүктөрү жайгашкан: - кошумча каршылыгы (резистору) бар газбейдүрмөттүк индикатор чырак, учту тийим жана учундагы же капталындагы тийимге оператордун колу тийген орган. Иштин өлчөмдөрү ченемделбейт, алар колдонуунун ыңгайлуулугу менен аныкталат. Чектүү таянычтардын бийиктиги жана бир уюлдук көрсөткүчтөрдүн обочолоонбогон бөлүгүнүн узундугу эки уюлдуктардыкы менен бирдей.

123. 1000В чейинки индикаторлордун индикатордук (от алдыруу) чыңалуусу 50 В ашык болбошу керек. Чыңалуунун бар экендигинин көрсөткүчү баскычтуу, санариптик белги түрүндө берилиши мүмкүн ж.б. Жарык жана үн белгилери үзгүлтүксүз же үзгүлтүктүү болушу мүмкүн жана ишенимдүү түрдө таанылышы керек. Импульстук белгиси бар көрсөткүчтөр үчүн индикатордук чыңалуу импульстардын ортосундагы аралык 1,0 с ашпаган чыңалуу болуп саналат.

124. 1000 В чейин чыңалуу көрсөткүчтөрү кошумча функцияларды да аткара алат: электр чынжырларынын бүтүндүгүн текшерүү, электр эсептегичтерди, картридждерди, өчүргүчтөрдү, сактагычтарды туташтырууда фазалык зымды аныктоо, туруктуу агындын чынжырларында уюлдаштырууну аныктоо ж.б. Ошол эле учурда индикаторлор иштөө режимдерин алмаштырууга арналган коммутациялык бөлүктөрдү камтыбашы керек.

Көрсөткүчтүн функционалдуулугун кеңейтүү чыңалуунун бар же жок экендигин аныктоо боюнча операциялардын коопсуздугун азайтпашы керек. Чыңалуу жок же бар экендигин текшерүү учурунда белги чырак индукцияланган чыңалуудан күйүп кетиши мүмкүн экенин эстен чыгарбоо керек.

Пайдалануудагы сыноолор

125. Пайдаланууда чыңалуу көрсөткүчтөрүнун механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

126. 1000 В чейин чыңалуу көрсөткүчтөрүн электрдик сыноолор обочолоону сыноодон, индикатордук чыңалууну аныктоодон, жогорулатылган сыноо чыңалуусунда индикатордун иштешин текшерүүдөн, индикатордун эң жогорку жумушчу чыңалуусунда индикатор аркылуу өткөн агынды текшерүүдөн турат. Зарыл болгон учурда туруктуу агындын чынжырларындагы индикатордук чыңалуу (50 Вдан жогору эмес), ошондой эле уюлдаштыруунун көрсөткүчүнүн тууралыгы текшерилет. Чыңалуу акырындык менен нөлдөн жогорулайт, ал эми көрсөткүчтүн эң жогорку иштөө чыңалуусунда көрсөткүчтүн мааниси жана көрсөткүч аркылуу агып жаткан агындын мааниси белгиленет, андан кийин көрсөткүч 1 мүнөткө өчүрүлөт, жогорулатылган сыноо чыңалуусунда кармалат, анын мааниси көрсөткүчтүн максималдуу иштөө чыңалуусунан 10% кем эмес болушу керек.

127. Көрсөткүчтөрдү сыноодо (обочолоону сыноодон тышкары) сыноочу аппараттан чыңалуу учту электроддорунун ортосунда (эки уюлдук көрсөткүчтөр үчүн) же учту электрод менен корпустун учундагы же капталындагы электроддун ортосунда (бир уюлдук көрсөткүчтөр үчүн) колдонулат.

 

1 Сурөт. Чыңалуу көрсөткүчүнүн туткаларынын жана зымдарынын обочологучтарынын электр бекемдигин текшерүүнүн түзүлүшү:

1 – текшерилген көрсөткүч; 2 - сыноо трансформатору; 3 - суу бар ванна; 4 – электрод.

128. Эки уюлдук көрсөткүчтөрдүн обочолоогучун текшерүүдө эки корпус тең фольгага оролуп, туташтыргыч зым суу зымды каптап тургандай температурадагы (25 ± 15) ° C суусу бар жерге төшөлгөн ваннага түшүрүлөт. Корпустардын туткалары 8-12 мм. Сыноочу үзүлүштөн бир зым учту электроддорго, экинчиси жерге туташтырылат, фольгага туташтырылат жана сууга түшүрүлөт (диаграмма варианты - 1-сүрөт).

Бир уюлдук көрсөткүчтөр үчүн корпус чек арага чейин бүт узундугу боюнча фольга менен оролот. Корпустун аягы (каптал) бөлүгүндөгү фольга менен тийимдин ортосунда 10 мм кем эмес боштук калтырылат. Сыноочу орнотмонун бир зымы учту электродго, экинчиси фольгага туташтырылган.

129. Көрсөткүчтөрдү пайдалануудагы сыноолордун ченемдери жана мезгилдүүлүгү 7-тиркемеде келтирилген.

 

 

Колдонуу шарттары

130. Көрсөткүч менен иштөөнү баштоодон мурун, ачык-айкын энергия берилген агын өткөрүүчү бөлүктөргө кыскача тийю жолу менен, анын иштөө жөндөмдүүлүгүн текшерүү керек.

131. Чыңалуунун жоктугун текшерүүдө көрсөткүчтүн башкарылуучу агын өткөрүүчү бөлүктөргө тике тийүү убактысы 5 секундтан кем эмес болууга тийиш.

132. Бир уюлдуу көрсөткүчтөрдү колдонууда корпустун учту (каптал) бөлүгүндөгү электрод менен оператордун колу ортосунда байланыш камсыз кылынууга тийиш. Алардын туура эмес көрсөтүлүшүнө жол бербөө үчүн бейэлектрдик кол каптарды колдонууга жол берилбейт.

Эки уюлдуу чыңалуу индикаторун колдонууда экинчи контакт-учка кошулган же электр орнотмосун ток өткөрүүчү бөлүгүнө тийген учурда бир контакт-учка тийүүгө тыюу салынат.

§ 10. Белги берүүчү чыңалуу көрсөткүчтөрүМаксаты, иштөө принциби жана тузулушу

133. Белги берүүчү чыңалуу көрсөткүчтөрү эки түрдүү болот:

- ишкерсанга коркунучтуу аралыкта чыңалуу астында агын өткөрүүчү бөлүктөрдүн жакындашын эскертүү үчүн арналган автоматтык белги берүүчү түзүлүштөр;

- электр орнотмолорунун агын өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун болушуна алдын ала (болжолдуу) баа берүү үчүн арналган автоматтык эмес белги берүүчү алеттер.

134. Белги берүүчү алеттер – мейкиндиктин берилген чекитинде электр талаасынын чыңалуусуна жооп кылган, жарык, үн же титирөө белгилерин берүүчү жана электр орнотмолорунун агын өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун жоктугун аныктоого арналбаган кичинекей өлчөмдөгү өтө сезгич түзүлүш, бул үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрүн гана колдонууга болот.

135. Автоматтык белги берүүчү алеттердин иштеши ишкерсандын аракетине карабастан ишке ашырылат. Мындай белги берүүчү алеттер 6-10 кВ аба чубалгыларында иштегенде көмөкчү коргоочу курал катары колдонулат. Алар каскаларга бекитилет, аларды ишке киргизүү (даярдыкка келтирүү) автоматтык түрдө, каскага орнотуу учурунда, ал эми өчүрүү - каскадан алынганда жүргүзүлөт.

Автоматтык белги берүүчү приборлор мден аз коркунучтуу аралыкка жандуу ба чубалгыларына жакындап келе жаткандыгы жөнүндө үн белгиси менен жумушчуга эскертет. Мында алардын сезгичтиги оператордун чубалгысына жакындаганда гана чыңалуунун бар экендиги жөнүндө белги бере тургандай болууга тийиш аба чубалгылары (аба чубалгылардын тирөөчтөрүнө чыгууда) жана оператор жерде болгон учурда белгилерди берген эмес.

136. Электр орнотмолорун агын өткөрүүчү бөлүктөрүндө алар менен оператордун ортосундагы коопсузунан бир кыйла ашкан аралыкта чыңалуунун болушуна алдын ала баа берүү үчүн автоматтык эмес белги берүүчү түзүлүштөрдү пайдалануу кызматкердин талабы боюнча жүргүзүлөт.

137. Сигнал берүүчү түзүлүш өзүнүн иштөө жөндөмдүүлүгүн башкаруу органын камтышы мүмкүн. Башкаруу баскычын басуу менен жүзөгө ашырылышы мүмкүн же мезгил-мезгили менен атайын башкаруу белгилерин берүү менен автоматтык болушу мүмкүн. Мында белги берүүчү түзүлүштүн электр түзулуштөрүнүн ишке жарамдуулугун толук текшерүүгө мүмкүн болушу керек.

Пайдалануудагы сыноолор

138. Белги берүүчү түзүлүштөрдү сыноонун ченемдери, ыкмалары жана жыштыгы пайдалануу боюнча колдонмолордо келтирилген.

Колдонуу шарттары

139. Белги берүүчү алетти колдонуудан мурун анын жакшы абалда экенине ынануу керек. Кызматка жарамдуулугун текшерүү ыкмасы пайдалануу боюнча нускамаларда келтирилген.

140. Белги берүүчү алеттерде чыңалуунун болушу үчүн колдонууда белги берүүчү түзүлүштөн белгинин аба чубалгысындагы чыңалуунун жоктугу чыңалуунун жоктугунун милдеттүү белгиси болуп санала тургандыгын эстен чыгарбоо керек. Бирок чыңалуу белгиси ишкерсан иштеген аймакта жайгашкан жогорку чыңалуу классындагы (индукцияланган чыңалуу) ажыратылбаган аба чубалгыларынын зымдарынын электр талаасынан келип чыгышы мүмкүн болсо да, бардык учурларда коркунуч белгиси катары кабыл алынышы керек. Демек, белги берүүчү алеттерди колдонуу чыңалуу көрсөткүчтөрү боюнча чыңалуунун жоктугун милдеттүү текшерүүнү жокко чыгарбайт.

141. Кооптуу белги капыстан пайда болгон учурда ишкерсан ишти токтоосуз токтотууга, кооптуу аймактан чыгып кетүүгө (мисалы, аба чубалгысынын таянычынан түшүүгө) жана белгинин келип чыгуу себептери такталганга чейин ишти улантпоого тийиш.

§ 11. Турактуу чыналуу көрсөткүчтөрү

Максаты, иштөө принциби жана тузулушу

142. Турактуу чыңалуу белги берүүчү алеттер ишкерсанга электр орнотмолорунун агын өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун бар экендиги жөнүндө эскертүү үчүн арналган.

Белги берүүчү алеттер электр орнотмолорунун агын өткөрүүчү бөлүктөрүндө чыңалуунун жоктугун аныктоого арналбаган.

143.Белги берүүчү түзүлүштөр түздөн-түз электр орнотмолорунун агын өткөрүүчү бөлүктөрүнө да, тузулуш элементтерге да орнотулушу мүмкүн, (тосмолорду, бөлүштүрүүчү түзүлүштөрдүн кабиналарынын эшиктерин ж.б.). Акыркы учурда белги берүүчү түзүлүштөр ишке жарамдуулугун башкаруу органына ээ болушу керек.

144. Белги берүүчү алеттер агын өткөрүүчү бөлүктөрдө чыңалуу болгондо жарык жана (же) үн белгисин берүүгө тийиш, ал эми үн белгиси ишкерсан агын өтүүчү бөлүктөргө жаңылыштык менен кирүүгө аракет кылганда гана берилиши керек (мисалы, бөлүктүн же камеранын эшиги).

Пайдалануудагы сыноолор

145. Белгилик түзүлүштөрдү сыноонун ченемдери, ыкмалары жана жыштыгы пайдалануу боюнча колдонмолордо келтирилген.

Белгилик түзүлүштөрдүн ишке жарамдуулугун көзөмөлдөөнүн жыштыгы жергиликтүү ченемдик укуктук актылар менен жөнгө салынышы мүмкүн.

Колдонуу шарттары

146. Белги берүүчү алеттерди колдонуу эрежелери пайдалануу боюнча колдонмолордо жазылган.

147. Электр орнотмолорунда белги берүүчү алеттер бар болсо, белгинин жоктугу чыңалуу жетишсиздигинин милдеттүү белгиси эмес экенин эстен чыгарбоо керек. Демек, белги берүүчү алеттерди колдонуу чыңалуу көрсөткүчтөрүн милдеттүү түрдө колдонууну жокко чыгарбайт. Ошол эле учурда чыңалуу бар экендиги жөнүндө белги бардык учурларда бул электр орнотмосунда иштөөгө тыюу салынган белги катары кабыл алынууга тийиш.

§ 12. Фазалардын дал келүүсүн текшерүү

үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү

(фазалуу үчүн чыналуу көрсөткүчтөрү)

Максаты, иштөө принциби жана тузулушу

148. Фазалоо үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү (ФЧК) 6-110 кВ аба чубалгыларын, кабелдерин жана трансформаторлорун фазалаштыруу (фазалардын дал келүүсүн текшерүү) үчүн арналган жана обочолоонгон ийкемдүү жогорку чыңалуудагы зым менен туташтырылган обочолоочу түтүктөрдөн жасалган эки ажыратылуучу корпус электр түзулушү газбейдүрмөттүк индикатордук чырактан, конденсаторлордон, резисторлордон жана кошумча ысыкка туруктуу каршылыгы бар түтүктөрдөн чогултулган.

149. Көрсөткүчтөр башкарылуучу фазалардын геометриялык (вектордук) чыңалуу айырмасы үчүн кыскача күйгүзүлгөн эки уюлдуу түзүлүштөр. Эгерде бул чыңалуулардын фазалары дал келбесе (белгилүү бир бурчка сарпталса), көрсөткүч тиешелүү жарык (жана үн) белгисин берет.

150. ФЧКнын тузулушу электр орнотмолорунун агын өткөрүүчү жана жерге төшөлгөн бөлүктөрү менен бир убакта тийүү менен бузулуу жана жарылып кетүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарышы керек. Жумушчу жана обочолоочу бөлүктөрү алынышы мүмкүн, сайылуу элементтердин жардамы менен туташтырылат, ал эми тийимдик электроддор орнотулган жердеги жумушчу бөлүктөрдө бурамалуу элементтер болбошу керек.

Корпустар ажырама жана ажырагыс болушу мүмкүн. Корпустар жумушчу, обочолоочу бөлүктөрдөн жана туткалардан турат. Жумушчу бөлүктөрдө учту электроддор, башкарылуучу чекиттердин ортосундагы чыңалууга жооп берүүчү түйүндөр жана индикация элементтери бар.

151. Ийкемдүү жогорку чыңалуудагы зымды камтыбаган башка тузулуштордун иштөө принциби, ошондой эле аларды сыноо ыкмасы жана колдонуу эрежелери пайдалануу боюнча колдонмолордо келтирилген.

Пайдалануудагы сыноолор

152. Пайдалануу учурунда көрсөткүчтөрдүн механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

153. Көрсөткүчтөрдү электрдик сыноодо жумушчу, обочолоочу тетиктердин жана бириктирүүчү зымдын обочолоогучунун электр бекемдиги, ошондой эле үнсүз жана каршы туташтыруу түзүлуштөрү боюнча текшерилет.

154. Жумушчу бөлүктүн обочологучун текшерүүдө учту электрод менен бурама кошулуучу элементтин ортосунда чыңалуу колдонулат. Көрсөткүчтүн бурама туташтыргычы жок болсо, анда сыноочу түзүлүштүн зымын кошуу үчүн көмөкчү электрод жумушчу бөлүктүн чегине орнотулат.

155. Обочолоочу тетикти сыноодо анын жумушчу бөлүгү менен алмаштыруу элементи (бурама элемент, туташтыргыч ж.б.) менен обочолоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчеге киргизилген убактылуу электроддун ортосунда чыңалуу берилет.

156. ФЧК ийкемдүү зымды 20 кВга чейинки чыңалууга сыноодо ал 15 градустан 35 градуска чейинки температурадагы суусу бар ваннага чөмүлдүрүлөт, мында зымдын бүтүүчү жери менен суунун деңгээлинин ортосундагы аралык 60тан 70 мм диапазондо болот. Чыңалуу жумушчу бөлүктүн жана ваннанын капталынан туташтыргыч зым токтотулган жерге орнотулган убактылуу электроддун ортосунда берилет. 35-110 кВ чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн ийкемдүү зымы индикатордон өзүнчө ушундай ыкма менен текшерилет. Бул учурда зымдын учу менен суунун деңгээлинин ортосундагы аралык 160-180 мм болушу керек. Чыңалуу темир зым тиштери менен ваннанын корпусунун ортосунда колдонулат.

157. ФЧК индикаторун текшерүүдө алмаштыруу түзулушу боюнча эки учту тийимдери тең сыноочу объекттин жогорку вольттогу терминалына, экинчиси анын жерге туташтырылган терминалына (2а-сүрөт), ал эми карама-каршы туташтырууну текшерүүдө бири учту тийимдери сыноо объектинин жогорку вольттуу чыкма учтарына туташтырылган, ал эми экинчиси анын жерге туташтырылган чыкма учуна (сүр. 2б). Коммутациялык түзулушко жараша ФЧК көрсөткүчүнүн чыңалуусу 6-тизмекте келтирилген.

2. Сурөт Дал келген (а) жана каршы (б) түзүлушу боюнча фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу индикаторун сыноонун негизги түзүлуштөрү:

1 - сыноо трансформатору; 2 – чыңалуу көрсөткүчү

 

Сыноо учурунда чыңалуу нөлдөн так белгилер пайда болгонго чейин акырындык менен көтөрүлөт. Электр орнотмолорунун номиналдык чыңалууларына жараша эки сыноо чынжырлары үчүн чыңалуунун нормаланган маанилери 6 тизмекте келтирилген.

6. Тизмек

Фазалардын дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу индикаторлору

 

158. Көрсөткүчтөрдүн электрдик сыноолорунун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Колдонуу шарттары

159. Көрсөткүчтөр менен иштөөдө милдеттүү турдо бейэлектрик кол каптарды колдонуу керек.

160. ФЧКнын иштеши ал эки уюлдуу электр орнотмосуна туташтырылганда гана камсыз кылынат. ФЧКнын ишке жарамдуулугу иш ордунда көрсөткүчтү жерге жана фазага же эки фазага кошуу менен текшерилет. Мында ачык жарык (жана үн) белгилери болушу керек.

161. Башкарылуучу агын өткөрүүчү бөлүктөрдөгү чыңалуунун фазалары дал келсе, индикатор белгилерди бербейт.

ФЧКны иштетүү тартиби нускама боюнча аныкталат. Этаптоо учурунда фазалоо жүргүзүлүп жаткан аппараттын (электр орнотмосунун) өзүнөн-өзү же жаңылыш күйгүзүлүшүнө жол бербөө үчүн чаралар көрүлүүгө тийиш.

§ 13. Электр өлчөгөн кычкачтар

Максаты жана тузулушу

162. Кычкачтар чыңалуусу 10 кВ чейин болгон электр чынжырларындагы агынды, ошондой эле чынжырлардын бүтүндүгүн бузбастан 1 кВга чейинки электр орнотмолорундагы агындын чыңалуусун жана кубаттуулугун өлчөө үчүн арналган.

163. Кычкачтар – ажыратылуучу магниттик чынжырлуу агын трансформатору, анын биринчи оромосу ченелүүчү агын менен өткөргүч, ал эми экинчи оромосу өлчөөчү түзүлүшкө, көрсөткүчкө же санариптикке жабылат.

164. 1000 В жогору электр орнотмолору үчүн кычкачтар жумушчу, обочолоочу бөлүктөн жана туткадан турат.

Жумушчу бөлүгү ажыратылуучу магниттик чынжырдан, оромодон жана электр обочолоочу корпуста жасалган алынуучу же орнотулган өлчөөчү түзүлүштөн турат.

Обочолоочу бөлүгүнүн эң аз узундугу 380 мм, туткалары 130 мм, алар электр обочолоочу материалдан жасалган.

165. 1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн кычкачтар жумушчу бөлүктөн (ажыралып туруучу магниттик чынжырдан, орогучтан жана орнотулган өлчөөчү аспаптан) жана ошол эле учурда токтотуучу жана туткасы бар обочолоочу бөлүк болуп саналган корпустан турат.

Пайдалануудагы сыноолор

166. Кычкачтардын обочолочусун сыноодо магниттик чынжыр менен убактылуу электроддордун ортосунда обочолоочу бөлүктүн капталынан чектөөчү шакекчелерге (1000 В жогору кычкачтар үчүн) же тутканын түбүнө (1000 В чейин кыскычтар үчүн) чыңалуу берилет.

167 Кычкачтарды электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Колдонуу шарттары

168. 1000 В жогору кычкачтар менен иштөө үчүн бейэлектрик колкаптар жана бетти коргоо куралдар болушу керек.

169. Өлчөө учурунда кычкачтар салмакта кармалууга тийиш, көрсөткүчтөрдү окуу үчүн аппараттарга эңкейүүгө жол берилбейт.

170. 1000 В жогору электр орнотмолорунда кычкачтар менен иштөөдө алыскы түзүлүштөрдү колдонууга, ошондой эле агын өткөрүүчү бөлүктөрдөн кычкачтарды албай туруп өлчөө чектерин которууга жол берилбейт.

171. Аба чубалгысынын таянычында турган маалда 1000 В чейинки кычкачтар менен иштөөгө жол берилбейт, эгерде кычкачтар бул үчүн атайын иштелип чыкпаса.

172. Кычкачтар менен өлчөө өткөргүчтөрдүн бөлүктөрүндө гана жүргүзүлүшү мүмкүн, алардын тузулушу, ошондой эле ар кандай фазалардын агын өткөрүүчү бөлүктөрүнүн ортосундагы жана фазалар менен жерге төшөлгөн бөлүктөрүнүн ортосундагы аралык фазалардын ортосунда же  жерге электрдик бузулуу мүмкүнчүлүгүн кычкачтардын жумушчу бөлүгүнүн эсебинен обочолоочу аралыктардын кыскарышын жокко чыгарат. § 14. Кабелди алыстан теше турган аппараттар

Максаты жана тузулушу

173. Кабелди тешип өтүүчү алеттер диаметри боюнча кабелди тешип, анын өзөктөрүн (ар түрдүү фазалардын бардык зөктөрүн бири-бирине кыска кылып) жер менен ишенимдүү электрдик байланышты камсыз кылуу жолу менен кесүү алдында оңдолгон кабельде чыңалуунун жоктугун текшерүү үчүн арналган.

174. Түзүлүштөр жумушчу орган (кесүүчү же бычуучу элемент), жерге туташтыргыч түзүлүш, обочолоочу бөлүк (сап), белги түйүнүн, ошондой эле жумушчу органды кыймылга келтирүүчү түйүндөрдү (иштеткич) (гидравликалык же электр жетеги бар редуктор) камтыйт.

Жерге туташтыруучу түзүлүш жерге туташтыруучу өткөргүч жана кычкачтар (кыскычтар) бар жерге туташтыргычтан турат.

175. Аппараттын тузулушу анын тешип жаткан кабельге ишенимдүү бекитилишин камсыз кылууга жана кесүүчү (шайкыч) элементтин огун кабелдин диаметри боюнча автоматтык түрдө багыттоого тийиш. Кабель кесүүчү алеттерди тешүү аппараты катары колдонсо болот.

Аппараттын обочолоочу бөлүгүнүн узундугу 700 мм кем эмес болушу керек. Иштеткич боонун (туташтыргыч кабелдин) узундугу 10 м ден кем эмес, жерге туташтыргыч зымдын кесилиши 25 мм2 кем эмес болушу керек.

176. Пиротехникалык каражаттардын жапкычы толук жабылбаган учурда атууну болтурбоочу кулпу менен камсыз болушу керек.

177. Аппараттардын конкреттүү параметрлери, аларды сыноонун методологиясы, мөөнөттөрү жана стандарттары техникалык шарттар менен жөнгө салынат жана бул түзүлүштөрдү пайдалануу боюнча колдонмолордо келтирилет.

Пайдалануудагы сыноолордо аппараттын иштөө жөндөмдүүлүгү AAШВ 3*240 турундогу кабелдин үлгүсүн тешүү жолу менен текшерилет, ал эми механикалык түрдөгү тешилүүчү алеттерде мындан тышкары кыймылдаткыч курга келтирилген күч өлчөнөт. Алеттердин обочолоочу бөлүктөрү (обочолоочу сап же гидравликалык же электр иштеткичинин обочолоочу кыстармасы) 5 мүнөткө 40 кВ жогорулатылган чыңалуу менен сыналат, мында сыноо чыңалуусу өзөктүн обочолоочу бөлүгүнө же электр жетегинин темир фланеци (жогорку басымдагы электр обочолоочу ийкем түтүк) жана атайын кыпчымаларга бекитилет.

Колдонуу шарттары

178. Кабелди атайын окуудан өткөн эки кызматкер тешет, алардын бири жетекчи болуп саналат.

Кабельди тешүү (кесүү) үчүн түзүлүш кабелди диаметри 180ден ашпаган кыймылда тешип өтүшү керек, ал эми максималдуу күч 29,4 Н ашпоого тийиш. Алыскы тешуу аппараты кабелди 5 мүнөттөн ашык эмес тешиши керек. Пиротехникалык каражат кабелди бир ок менен тешип өтүшү керек.

179. Кабельди тешип жатканда сөзсүз түрдө бейэлектрик кол каптарды жана көздү жана бетти коргоочу каражаттарды колдонуу керек. Мында функцияны аткаруучу ишкерсан тешилген кабельден мүмкүн болгон максималдуу аралыкта обочолоочу негиздин үстүндө (терең арыктын үстүндө) турушу керек.

180. Ар кандай түрдөгү алеттер менен иштөөдө коопсуздуктун конкреттүү чаралары, алар менен иштөөнүн өзгөчөлүктөрү, ошондой эле техникалык тейлөө эрежелери пайдалануу колдонмолорунда келтирилген.

Пиротехникалык каражат менен иштөөдө орнотуу жана атайын курулуш иштерин жүргүзүүдө ок куралдарын коопсуз колдонуу боюнча колдонуудагы нускаманын талаптары аткарылууга тийиш.

§ 15. Бейэлектрикалык кол каптар

Максаты жана жалпы талаптары

181. Колкаптар жумушчуну электр агынына коргоого арналган. Алар 1000 В чейинки электр орнотмолорунда негизги обочолоочу электр коргоочу каражат катары, ал эми 1000 В жогору электр орнотмолорунда - кошумча колдонулат.

182. Электр орнотмолорунда бейэлектрдик резинадан жасалган, тигишсиз же тигиштери бар (каучуктан тешүү жолу менен жасалган), беш бармактуу же эки манжалуу мээлейлер колдонулушу мүмкүн.

Электр орнотмолорунда коргоочу касиеттери Эв (1000В жогору чыңалуудагы электр тогунан коргоо үчүн) жана Эн (1000В чейин чыңалуудагы электр тогунан коргоо үчүн) же эл аралык стандарттарга ылайык 0 жана 1-класстагы кол каптарды гана колдонууга уруксат берилет.

183. Колкаптын узундугу 350 мм кем эмес болушу керек.

Бейэлектрикалык мээлейлердин өлчөмү суук мезгилде иштегенде колду төмөнкү температурадан коргоо үчүн алардын астына трикотаж мээлейлерди кийүүгө мүмкүндүк бериши керек. Колкаптын ылдыйкы четин бойлото туурасы аларды тыш кийимдин жеңдерине тартууга мүмкүндүк бериши керек.

Пайдалануудагы сыноолор

184. Пайдалануу учурунда кол каптардын электрдик сыноолору жүргүзүлөт. Кол каптар (25±15)°С температурадагы суусу бар ваннасына салынат. Кол капка да суу куюлат. Колкаптын сыртындагы жана ичиндеги суунун деңгээли алардын үстүнкү четтеринен 45-55 мм төмөн болушу керек, ал кургак болушу керек.

Сыноочу чыңалуу ваннанын корпусу менен колкаптын ичиндеги сууга түшүрүлгөн электроддун ортосунда жүргүзүлөт. Бир эле учурда бир нече колкапты сынап көрүүгө болот, бирок ар бир текшерилген колкаптан өткөн агындын маанисин көзөмөлдөө мүмкүнчүлүгү болушу керек. Сыноо орнотуу түзулушунүн варианты 3-сүрөттө көрсөтүлгөн.

 

 

Сурот 3. Бейэлектрикалык кол каптарды, гөлөчтөрдү сыноонун негизги түзүлушү:

1 - сыноо трансформатору; 2 - байланыштарды алмаштыруу; 3 - шунттук каршылык (15-20 кОм); 4 - газ чыгаруучу чырак; 5 - дроссель; 6 - миллиамперметр; 7 - камоочу; 8 – суусу бар ванна.

185. Колкаптар тешилгенде (миллиамперметрдин жебесинин кескин термелүүсү болгондо) же текшерилүүчү буюм аркылуу өткөн агын нормадан ашкан учурда четке кагылат. Кол каптардын электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

186. Сыноонун аягында колкаптар кургатылат.

Колдонуу шарттары

187. Колдонуудан мурун колкаптарды текшерип, механикалык бузулуулардын, булгануунун жана нымдуулуктун жоктугуна көңүл буруп, ошондой эле кол каптарды манжаларга буруп, тешиктердин бар-жоктугун текшерүү керек.

188. Кол кап менен иштөөдө алардын четтерин кысып коюуга болбойт. Механикалык бузулуулардан коргоо үчүн колкаптын үстүнө булгаары же брезент колкаптарды кийүүгө уруксат берилет.

189. Колдонулуп жаткан мээлейлер мезгил-мезгили менен, зарыл болсо, сода же самындуу суу менен жууп, андан кийин кургатуу керек.

§ 16. Атайын бейэлектрикалык бут кийим

Максаты жана жалпы талаптары

190. Атайын бейэлектрикалык бут кийимдер (гөлөчтөр, өтүктөр, анын ичинде тропикалык варианттагы өтүктөр) жабык шартта, ал эми жаан-чачын болбогондо - ачык электр орнотмолорунда иштөөдө кошумча электрдик коргоочу каражат болуп саналат. Бейэлектрикалык бут кийимдер жумушчуларды чыңалуудан коргойт.

191. Электр орнотмолорунда мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык жасалган бейэлектрдикалык өтүктөр жана гөлөчтөр колдонулат.

192. Гөлөчтөр чыңалуусу 1000 В чейин электр орнотмолорунда (Эн белгиси менен), өтүктөрдө (Эв белгиси менен) - бардык чыңалууларда колдонулат.

193. Бейэлектрикалык бут кийимдер башка резина бут кийимдерден түсү боюнча айырмаланып турушу керек.

194. Гөлөчтөр жана өтүктөр резина үстүнкү, резина гофрленген таманынан, текстилдик батек жана ички бекемдоочу бөлүктөрүнөн турушу керек. Формалуу отукторду батексиз чыгарууга болот.

Бут кийимдердин буктолгучтору болушу керек.

Өтүктүн ийиктиги 160 мм кем эмес болушу керек.

195. Бейэлектрикалык бут кийимдерде бөтөн кошулмалар, каптал бөлүктөрүнүн ажыратуулары, ички бөлүктөрүнүн ажыратуулары, тамандагы батектердин боштугу, батектердин учтарынын бузулушу, күкүрттүү көрүнүшү болбошу керек.

Пайдаланууда сыноолор

196. Пайдаланууда гөлөчтөр жана өтүктөр 171-бөлуктө сүрөттөлгөн ыкма боюнча сыналат. Сыноодо горизонталдуу орнотулган буюмдардын сыртында да, ичинде да суунун деңгээли гөлөчтун капталдарынан 15-25 мм төмөн жана өтүктүн түшүрүлгөн капталдарынын четинен 45-55 мм төмөн болушу керек.

197. Бейэлектрдикалык гөлөчту жана өтүктөрдү электрдик сыноолордун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Колдонуу шарттары

198. Электр орнотмолору бир нече өлчөмдөгү бейэлектрикалык бут кийимдер менен жабдылууга тийиш.

199. Колдонуунун алдында гөлөчторду жана өтүктөрдү мүмкүн болгон кемчиликтерди (беттик тетиктердин же батектеринин ажыратуулусу, бөтөн катуу кошулмалардын болушу ж.б.) аныктоо үчүн текшерүү керек.

200. Ар кандай шарттарда колдонуу өзгөчөлүктөрү:

- Жабык электр орнотмолорунда чыңалууда иштегенде дайыма бут кийим кийилет.

- Ачык электр орнотмолорунда бут кийим кургак аба ырайында гана кийилет (жаан-чачын жок).

- Жер бетинде ным, кир же суу болсо, коргоонун натыйжалуулугу кескин төмөндөйт.

- Кооптуу аймактарда кошумча бейэлектрик килемчелерди же обочолоочу төшөндүлөрдү колдонуу сунушталат.

§ 17. Бейэлектрикалик резина килемдер жана обочолоочу төшөндүлөр

Максаты жана жалпы талаптары

201. Бейэлектрикалык резина килемдери жана обочолоочутөшөндүлөр 1000 В чейин жана андан жогору электр орнотмолорунда кошумча электр коргоо каражаттары катары колдонулат.

Килемдер, нымдуу бөлмөлөрдон тышкары, жабык электр орнотмолорунда, ошондой эле кургак аба ырайында ачык электр орнотмолорунда колдонулат.

Төшөндүлөр нымдуу жана булганган бөлмөлөрдө колдонулат.

202. Килемдер мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык төмөнкү эки топтун максатына жана иштөө шарттарына жараша жасалат:

- 1-топ - 15тен +45⁰ Ска чейинки температурада иштөө үчүн шарттуу жөнөкөй жасалган.

- 2-топ - -50дөн +80 ⁰Ска чейинки температурада иштөөгө туруктуу май жана бензинге турукту.

203. Килемдердин калыңдыгы 6 ± 1 мм, узундугу 500дөн 8000 ммге чейин, туурасы 500дөн 1200 ммге чейин жасалат.

204. Килемдердин алдыңкы бети арыкча жана бир түстө болушу керек.

205. Обочолоочу төшөндүүлөр– бийиктиги кеминде 70 мм болгон таяныч обочолоогучка бекитилген төшөндүдөй болот.

206. Колдоо обочолоогучу атайын CH-6 төшөндүлөр үчүн болуп саналат. Обочолоочу катары айнектен, полиамидден же ушул сыяктуу обочолоочу материалдардан жасалган капталсындуу түркүктөрдү колдонууга жол берилет. Полиэтиленден түркүктөрдү жасоого жол берилбейт.

207. Өлчөмү 500 × 500 мм кем эмес төшөндүлөрдү түйүндөрү жана жантайуусу жок, жакшы кургатылган жыгач тактайлардан жасоо керек. Тактайлардын ортосундагы жылчыктар 10-30 мм болушу керек, анткени катуу тошолгон төшөндүлдөр обочолоогучтардын кокусунан болгон жарыш чынжырларынын жок экендигин текшерүүнү кыйындатат. Тактайларды темир бекиткичтерди колдонбостон туташтыруу керек. Төшөндү бардык тараптан сырдалышы керек. Синтетикалык материалдардан төшөндүүнү жасоого жол берилет.

208. Төшөндүлөр бекем жана туруктуу болушу керек. Алынма обочолоогучтарды колдонууда аларды төшөндүүгө туташтыруу төшөндүүнүн тайып кетүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоого тийиш. Төшөндүүлөдүн оодарылып кетүү мүмкүнчүлүгүн болтурбоо үчүн төшөңдүүнүн четтери обочолоогучтун таяныч бетинен сыртка чыкпоого тийиш.

Пайдалануудагы эрежелер

209. Пайдаланууда килемдер жана төшөндүүлөр текшерилбейт. Алар 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилип турат (п.37.), ошондой эле дароо колдонуу алдында. Колдонуунун алдында килемдер жана төшөндүүлөр кирден тазаланууга, кургатууга жана кемчиликтерди текшерилүүгө тийиш. Эгерде механикалык кемчиликтер табылса, килемдер колдонуудан алынып, жаңысына алмаштырылат, ал эми төшөндүүлө оңдоого жөнөтүлөт.

210. Оңдоодон кийин төшөңдүүлөр кабыл алуу сыноосунун стандарттарына ылайык сыноодон өтүшү керек. Электр обочолоочу төшөндүүлөрдүн колдоочу обочолоогучу өзүнчө же тошолгон төшөндүү менен бирге сыналышы мүмкүн. Акыркы учурда бардык обочолоогучтун темир капкактары, ошондой эле обочолоогучтун бардык негиздери бири-бири менен электрдик байланышта. Сыноодогу чыңалууну обочолоогучтун капкактарына жана түптөрүнө колдонулат. Эгерде сыноолордун жүрүшүндө обочолоогучтун бетинде жылма дүрмөт жануулар же кабатталуулар пайда болсо, алар четке кагылат жана өзгөртүлөт, сыноолордон өткөндөргө сыноо мөөрү коюлат.

211. Терс температурада кампада сакталгандан кийин килемдерди колдонуудан мурун 24 сааттан кем эмес (20±5)°С температурада таңгакталган абалда турушу керек.

§ 18. Коргоочу түзмөктөр (калкандар, тосмолор)

Максаты жана түзүлүшү

212. Калкандар (тосмолор) жумушчулардын жол берилгис аралыкка кокусунан жакындоо мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруучу чыңалуудагы агын өткөрүүчү бөлүктөрдү убактылуу тосуу үчүн колдонулат.

213. Калкандар кургаткыч май менен сиңирилген кургак жыгачтан жасалышы жана темир бекиткичтерин колдонбостон, түссүз лак менен сырдалган, же башка бышык электр обочолоочу материалдардан болушу керек.

214. Калкандардын үстү катуу болушу мүмкүн (жумушчуларды чыңалуу астындагы агын өткөрүүчү бөлүктөрдүн кокусунан жакындашынан коргоо үчүн) же торлуу (клеткалардын, камералардын, өтмөктөрдүн ж.б. кире бериштерин коргоо үчүн).

215. Калкандын түзүлушү анын майышуусун жана оодарылышын эске албаганда, бекем жана туруктуу болууга тийиш.

216. Калкандын салмагы аны бир адам көтөрүүгө мүмкүнчүлүк бериши керек.

217. Калкандын бийиктиги 1,7 мден кем эмес, ал эми ылдыйкы четинен полго чейинки аралык 100 ммден ашпашы керек.

218. «ТОКТО! ЧЫҢАЛУУ» эскертүү белгилери калкандарга бекем бекитилиши керек же тиешелүү жазуулар коюлушу керек.

Пайдалануудагы эрежелер

219. Калкандар иштөөдө сыналбайт. Алар 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилип турат (п. 37), ошондой эле дароо колдонуу алдында сыналат.

Текшерүү учурунда тетиктердин туташтыруунун бекемдигин, алардын туруктуулугун жана калкандарды орнотууга же бекитүүгө арналган тетиктердин бекемдигин, плакаттардын жана коопсуздук белгилеринин болушун текшерүүзарыл.

220. Жумуш ордун курчап турган калкандарды орнотууда чыңалуудагы агын өткөрүүчү бөлүктөргө чейинки аралыктар “Эмгекти коргоонун тармактар ​​аралык эрежелерине (Электр орнотмолорун пайдалануунун коопсуздук эрежелерине”) ылайык сакталууга тийиш (калкандардын электр өткөргүч бөлүктөрү чыңалуу менен тийүүсүнө жол берилбейт.), 6-10 кВ электр орнотмолорунда бул аралык зарыл болгон учурда 0,35 м чейин азайтылышы мүмкүн.

221. Калкандар бекем орнотулушу керек, бирок алар ишкерсандын кооптуу жагдайда жайдан чыгып кетишине тоскоол болбошу керек.

222. Жумуш орундарын даярдоодо орнотулган калкандарды жумуш аяктаганга чейин алып салууга же кайра иретке келтирүүгө жол берилбейт.

§ 19. Обочолоочу катмарлар

Максаты жана тузулушу

223. Катмарлар20 кВ чейин электр орнотмолорунда иш ордун калкандар менен коргоого мүмкүн болбогон учурларда агын өткөрүүчү бөлүктөргө кокустан тийип калбоо үчүн колдонулат. 1000 В чейинки электр орнотмолорунда бычак өчүргүчтөрдү жаңылыш күйгүзүүнүн алдын алуу үчүн каптамалар да колдонулат.

224. Катмарлар бышык электр обочолоогу материалдан жасалышы керек.

225. Катмарлардын тузулушу жана өлчөмдөрү агын өткөрүүчү бөлүктөрүн толугу менен жабууга мүмкүндүк бериши керек.

226. 1000 В жогору электр орнотмолорунда катуу электр обочолоочу материалдан (айнектен, гетинаксдан ж. б.) жасалган катуу катмарлар гана колдонулат.

1000 В чейинки электр орнотмолорунда иштөө учурунда агын өткөрүүчү тетиктерди жабуу үчүн калыңдыгы 5 мм кем эмес бейэлектрдик резинадан жасалган ийкемдүү катмарларды колдонууга болот.

Пайдалануудагы сыноолор

227. Иштеп жаткан обочолоогуч катмарлардын механикалык сыноолору жүргүзүлбөйт.

228. 1000 В жогору электр орнотмолору үчүн катуу катмардын электр бекемдигин текшерүүдө ал эки пластиналык электроддун ортосуна жайгаштырылат, анын четтери катмардын четтерине 45-55 мм жетпеши керек, андан кийин ар бир жагында - электроддор, алардын ортосундагы аралык ажыраткычтын тирөөчтөрүнүн ортосундагы тиешелүү чыңалууга чейинки аралыктан ашпоого тийиш.

229. 1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн ийкемдүү катмарлардын электр бекемдигин текшерүүдө ал эки пластиналык электроддун ортосуна коюлат, анын четтери катмарлардын четтерине 10-20 мм жетпеши керек. Катмардын арыкча бети (эгерде арыкча бар болсо) нымдуу болушу керек. Бул учурда, катмарлар аркылуу агып жаткан агындын маанисин көзөмөлдөө керек.

1000 В чейинки электр орнотмолору үчүн катуу катмарлар ушуга окшош процедура боюнча, бирок капкак аркылуу агып жаткан агындын көлөмүн көзөмөлдөөсүз текшерилет.

230. Катмарлардын электрдик сыноосунун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

Колдонуунун шарттары

231. Чыңалуусу 1000 В жогору болгон электр орнотмолордун агын өткөрүүчү бөлүктөрүнө катмарларды орнотуу жана аларды алып салуу бейэлектрдик колкаптарды жана обочолоочу саптарды же кычкачтарды колдонуу менен эки жумушчу тарабынан жүргүзүлүүгө тийиш.

1000 В чейинки электр орнотмолорунда катмарларды орнотуу жана алып салуу бейэлектрдик кол каптарды колдонуу менен бир жумушчу тарабынан жүргүзүлүшү мүмкүн.

232. Иштеп жаткан учурда 6 айда бир жолудан кем эмес катмалар текшерилет (37-пункт) жана нымдуулуктан жана булгануудан, ошондой эле лак менен жабууну бузуудан, жаракалардын, жыртыктардын пайда болушунан коргойт. Эгерде механикалык бузулулар табылса, катмарлар иштен чыгарылып, жаңысына алмаштырылат.

Колдонуудан мурун, катмарлар булгануудан тазаланып, жаракалар, жыртыктар жана башка бузулуулардан тазаланышы керек.

§ 20. 1000 В дан жогорку чыналуудагы обочолоочу капкактар

Максаты жана тузулушу

233. Капкактар 10 кВга чейинки электр орнотмолорунда колдонууга арналган, алардын тузулушу электр коопсуздугунун шарттарына ылайык оңдоодо, сыноодо жана бузулган жерди аныктоодо көчмө жерге туташтырууну колдонуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарат.

234. Капкактар эки түргө бөлүнөт:

- ажыратылган кабелдердин өткөргүчтөрүнө орнотуу үчүн;

- фазалардын вертикалдуу жайгашуусу бар агрегаттардагы бир уюлдуу ажыраткычтардын ажыратылган бычактарына, ошондой эле кадимки конфигурациядагы бир уюлдуу жана үч уюлдуу ажыраткычтарга орнотуу үчүн.

235. Капкактардын тузулушу аларды кабелди көзөкчөлөргө ишенимдүү бекитүүгө, ошондой эле бычактарга ажыраткычтарды эркин орнотууга жана аларда туруктуу кармап туру мүмкүнчүлүгүнө мүмкүндүк бериши керек жана ыкчамсптын жардамы менен капталган.

236. Капкактар бейэлектрдик резинадан же туруктуу бейэлектрдик касиеттери бар башка электр обочолоочу материалдардан жасалышы мүмкүн.

Пайдалануудагы сыноолор

237. Пайдаланууда 214-пунктунда сүрөттөлгөн ыкма боюнча ажыратылган кабелдердин өзөктөрүнө орнотуу үчүн капкактар гана текшерилет.

Сыноолордун чектеринин ченемдери жана мезгилдүүлүгү 7-тиркемеде келтирилген.

238. Очурулгон ажыраткычтардын бычактарына орнотуу үчүн капкактар пайдаланууда текшерилбейт. Алар 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилип турат (п.60.), ошондой эле дароо колдонуу алдында текшерилет. Эгерде механикалык кемчиликтер табылса, капкактар иштен чыгарылат.

Колдонуунун шарттары

239. Капкактарды орнотуунун алдында кабелдик өзөктөрдөгү жана ажыратуучу бычактарда чыңалуу жок экендигин текшерүү керек.

240. Капкактарды орнотуу жана алып салу эки жумушчу тарабынан обочолоочу сап жана бейэлектрик колкаптар, ошондой эле обочолоочу килемче же обочолоочу төшөлмөлөр менен жүргүзүлүшү керек.

Фазалардын вертикалдуу жайгашуусу бар агрегаттарда иштөөдө капкактарды ылдыйдан өйдө, алып салуу – өйдөдөн ылдый орнотуунун ырааттуулугу пайдаланат.

§ 21. Обочолоочу кол аспап

Максаты жана тузулушу

241. Негизги электр коргоо каражаттары катары 1000 В чейинки электр орнотмолорунда кол менен жасалган обочолоочу шаймандар (буракычтар, кычкачтар, тегерек тумшуктар, зым кескичтер, ачкычтар, оңдоо бычактары ж. б.) колдонулат.

242. Аспаптардын эки түрү болушу мүмкүн:

- толугу менен өткөргүч материалдан жасалган жана бүтүндөй же жарым-жартылай электр обочолоочу материал менен капталган аспап (обочолоонгон аспап);

- толугу менен электр обочолоочу материалдан жасалган жана зарыл болгон учурда темир кошумчалары бар (обочолоочу аспап) аспап.

243. Бир катмарлуу жана көп кабаттуу көп түстүү обочолоогучу бар жасалган аспапты пайдаланууга жол берилет.

244. Обочолоочу жабын алынбай турган жана бышык, морт эмес, нымга жана майга жана бензинге туруктуу күйбөгөн обочолоочу материалдан жасалган болушу керек. Обочолоочу каптаманын бети тайгак болбошу керек, анын калыбы жана арыкчасы шайманды колдонуунун ыңгайлуулугун камсыз кылууга тийиш. Обочолоочу туткалардын аспаптын туткалары менен байланышы жана бурагыч өзөктөрүнүн обочолоогучу алардын узунунан кыймылын жана пайдалануу учурунда бурулуп кетүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруучу болууга тийиш.

Көп катмарлуу жылуулоочу каптаманын ар бир катмары өзүнүн түсүнө ээ болушу керек.

245. Бурагыч өзөктөрүнүн обочолоогучу бурагычтын учунан 10 мм ашпаган аралыкта бүтүшү керек, бурагыч туткаларынын таяныч бийиктиги 5 ммден кем эмес болушу керек.

246. Туткаларынын узундугу 400 ммден кем болгон кычкачтар, зым кескичтер ж.б. үчүн обочолоочу жабын кармагычтардын сол жана оң бөлүктөрүндө 10 мм бийиктикте жана туткалардын үстүңкү жана төмөнкү бөлүктөрү 5 ммден кем эмес токтотуучу жайга ээ болууга тийиш. Эгерде аспапта так белгиленген огу жок болсо, анда аспап таяныч бийиктиги 5 мм болгон туткаларынын ички жагында болушу керек.

Оңдоо бычактары үчүн обочолоочу туткалардын эң аз узундугу 100 мм болушу керек. Тутканын таяныч бийиктиги 5 мм кем эмес жумушчу бөлүктүн капталында токтотуучу болушу керек, ал эми эң төмөнкү чекит менен аспаптын обочолоонбогон бөлүгүнүн ортосундагы обочолоочу каптаманын эң аз узундугу бүт тутканы бойлото болушу керек, 12 мм, ал эми обочолоонбогон бычактын мизинин узундугу 65 ммден ашпоого тийиш.

Пайдалануудагы сыноолор

247. Пайдалануу учурунда аспапка механикалык сыноолор жүргүзүлбөйт.

248. Бир катмарлуу обочолоонгон аспаптар электрдик сыноодон өткөрүлөт. Сыноолор бейэлектрдик мээлейлер сыналуучу орнотмодо жүргүзүлүшү мүмкүн. Аспап обочолоонгон бөлүгү менен сууга чөмүлдүрүлүп, ал обочолоогучтун четине 22-26 мм жетпейт. Аспаптын темир бөлүгү менен ваннанын корпусунун ортосунда же ваннага түшүрүлгөн электроддун ортосунда чыңалуу берилет.

249. Куралдын электрдик сыноолорунун ченемдери жана жыштыгы 7-тиркемеде келтирилген.

250. Иш учурунда көп катмарлуу обочолоогучу бар аспап 6 айда бир жолудан кем эмес текшерилет (37-пункт) Эгерде каптоо эки катмардан турса, анда үстүнкү катмардын астынан башка түс пайда болгондо, курал колдонуудан алынып салынат.

Каптоо үч катмардан турган болсо, анда үстүнкү катмары бузулган болсо, курал пайдаланууда калышы мумкун. Эгерде обочолоогучтун ортоңку катмары бузулса, куралды алып салуу керек.

Колдонуу шарттары

251. Ар бир колдонуудан мурун аспапты текшерүү керек. Обочолоочу жабуулардын сырткы көрүнүшүнүн начарлашына жана механикалык жана электрдик бекемдигинин төмөндөшүнө алып келүүчү кемчиликтери жок керек.

252. Сактоо жана ташуу учурунда аспап нымдуулуктан жана булгануудан корголушу керек.

253. Чыңалуу астында иштөөдө колдонуу тартиби. Ишти аткарууда төмөнкүлөр зарыл:- аспапты керектүү маалда гана колдонуу;

- аспапты обочолоонгон бөлүктөрүнөн кармоо, металл бөлүктөрүнө тийбөө;

- бейэлектрик кол каптарды кийүү;

- аспаптын жанындагы агын өткөрүүчү бөлүктөрү менен кокустан тийип калуусунан сактоо;

- эң аз коопсуз аралыктарды сактоо менен куралды колдонуу.

§ 22. Көчмө жерге туташтыргычтарМаксаты жана тузулушу

254. Көчмө жерге туташтыргычтар агын өткөрүүчү ажыратылган бөлүктөрдө иштеген электр орнотмолорун стационардык жерге туташтыруучу бычагы жок болгон учурда туура эмес берилген же мээленген чыңалуудан коргоо үчүн арналган.

Жерге туташтыруу мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык келүүгө тийиш.

255. Жерге туташтыргычтар аларды агын өткөрүүчү бөлүктөргө бекитүү үчүн кычкачтары бар зымдардан жана жерге туташтыруучу өткөргүчтөргө туташтыруу үчүн кычтачтардан турат. Негиздөөлөр таяк же таяксыз түзулушкө ээ болушу мүмкүн.

256. Жерге келтирүүчү зымдар ийкемдүү жез зымдан жасалган, обочолоогучу жок же тунук коргоочу кабык менен жабылышы керек. Фазалык кыскычтар алюминийден, болоттон, жезден жана алардын эритмелеринен жасалышы мүмкүн. Жез зымдардын учтары калайланган жез түтүкчөлөргө басылышы керек. Жез зымдарды жана алюминий зымдарын түз байланышка туташтырууга жол берилбейт.

257. Үч фазалуу кыска туташуунун агындары агып өткөндө, жерге туташтыргыч зымдардын кесилиштери жылуулук каршылыктын талаптарына жооп бериши керек, ал эми катуу жерге туташтырылган нейтралдуу электр тармактарында - ошондой эле бир фазалуу кыска туташуунун агындары агып өткөндө. Жерге туташтыруучу зымдар 1000 В чейин электр орнотмолорунда 16 мм2 кем эмес жана 1000 В жогору электр орнотмолорунда 25 мм2 кем эмес кыйындыга ээ болууга тийиш.

258. Жылуулук каршылыктын абалына жараша жерге зымдарынын кыйындысын тандоо үчүн төмөнкү жөнөкөйлөштүрүлгөн формуланы колдонуу сунушталат:

Бул жерде: С_мин.. – зымдын эң аз жол берилген кыйындысы, мм2;

I_сет. – туруктуу кыска туташуу агынынын эң жогорку мааниси;

t_e - негизги релелик коргоонун эң чоң туруктуу убактысы, с;

С – зымдардын материалына жараша коэффициент (жез үчүн С = 250, алюминий үчүн С = 152).

7 жана 8-тизмектерде зымдардын кыйындысына жана релелик коргоонун 0,5 туруктуу убактысына жараша термикалык туруктуулуктун шарттарында жол берилген кыска туташуу агындары көрсөтүлгөн; 1,0 жана 3,0 с жез жана алюминий зымдары үчүн жогорудагы формула боюнча эсептелген.

Жогорку кыска туташуу агындарында параллелдүү бир нече жерге туташтырууга жол берилет.

7 Тизмек

Жез зым менен көчмө жерге туташтыруу үчүн эң чоң жол берилген кыска туташуу агындар

 

 

8 Тизмек

Алюминий зым менен көчмө жерге туташтыруу үчүн эң чоң жол берилген кыска туташуу агындар

 

259. Иштеп жаткан жерге туташтыргычтарды тандоодо алар ошондой эле төмөнкү формула боюнча кыска туташуулар учурунда электродинамикалык туруктуулуктун талаптарына шайкештигин текшерүү керек:

i_din.min. = 2.55 I_тур.,

бул жерде: i_din.min. - жерге туташтыруу үчүн эң аз талап кылынган динамикалык туруктуулук агыны;

I_уст. - туруктуу кыска туташуу агынынын эң жогорку мааниси.

I_дин.- маанилери ар бир конкреттүү негиздөө үчүн паспорттордо көрсөтүлүшү керек.

Жердештирүүнү агын өтүүчү бөлүктөргө туташтыруу үчүн кыскычтардын түзүлушү аны колдонууга, бекитүүгө жана атайын таякчаны колдонуу менен алып салууга мүмкүндүк бериши керек.

Жерге туташтыруучу өткөргүчкө туташтыруу үчүн кыскыч эптака түрүндө жасалышы керек же бул өткөргүчтөгү атайын кыскычтын түзүлушүнө ылайык келиши керек.

260. Ажыратма жана ажырагыс жерге туташтыруучу тийме бирикмелер электрдик өткөөл каршылыкты турукташтыруу боюнча мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык кысуу, ширетүү жолу менен же буроолору менен жасалууга тийиш. Бириктирүү үчүн ширетүүнү колдонууга жол берилбейт. Жерге туташтыруу кыскычтардын металл тетиктери датка туруктуу материалдан жасалган болушу керек же мамлекеттик стандартка ылайык коргоочу жабынга ээ болууга тийиш. Өткөргүчтөрдүн байланыш беттерине коргоочу темир жабууну колдонуу зарылчылыгы конкреттүү түзүлүштөр үчүн стандарттарда же техникалык шарттарда көрсөтүлгөн.

261. Өткөргүчтөрдүн кыскычтарга бириктирилген жерлеринде кеңуялардын үзүлүшүнө жол бербөө үчүн чаралар көрүлүүгө тийиш.

262. Сыноо учурунда калган дүрмөттү алып салу үчүн, сыноочу жабдууларды жана сыналуучу жабдууларды жерге туташтыруу үчүн колдонулуучу көчмө жерге туташтыруу зымдары жезден болушу керек, кыйындысы 4 мм2 кем эмес жана чагылгандан коргоочу зым тиректеринен обочолонгон аба чубалгаларын жерге туташтыруу үчүн колдонулушу керек,

ошондой эле көчмө орнотмолордун (лабораториялар, цехтер жана башкалар) жана көтөрүүчү машиналар - механикалык бекем шартта кыйындысы кеминде 10 мм² болушу керек.

263. 308 -пунктунда айтылгандардан башка ар бир жерге туташтыруу электр орнотмосунун номиналдык чыңалуусу, зымдын кесилиши жана инвентарлык номери менен белгилениши керек. Бул маалыматтар кыскычтардын бирине же жерге туташтыргычка чапталган биркага мөөр басылат.

Пайдалануудагы сыноолор

264. Пайдалануу учурунда жерге туташтырууда механикалык текшерүү жүргүзүлбөйт.

265. Темир тогоолору бар жана обочолоочу ийкемдүү элементтери бар көчмө жерге туташтыруучу саптардын обочолоочу бөлүктөрүнүн электрдик сыноолору 76 жана 77 пункттарга ылайык жүргүзүлөт.

Пайдалануудагыо эрежелер

266. Жерге туташтыруу үчүн жерлер эркин жана коопсуз кирүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болушу керек. Аба чубалгылары үчүн көчмө жерге туташтыруу мамычанын темир түзүлуштөрүнө, жыгач устундун жерге туташтыргычына же атайын убактылуу жерге туташтыргычка (жерге кагылган сүмбө) туташтырылышы мүмкүн.

267. 1000 В жогору электр орнотмолорунда көчмө жерге туташтырууларды орнотуу жана алып салуу обочолоочу сапты колдонуу менен бейэлектрдик колкаптар менен жүргүзүлүүгө тийиш. Көчмө жерге туташтыргычтар ошол эле таяк менен же түздөн-түз кол менен бейэлектрик мээлейлер менен бекитилиши керек.

268. Электр орнотмолорунун пайдалануу документтери бардык орнотулган жерге туташтырууларды эске алышы керек.

269. Пайдалануу учурунда жерге туташтыруу 3 айда бир жолудан кем эмес, ошондой эле колдонуудан мурун жана кыска туташуу агынынын таасиринен кийин дароо текшерилет. Тийимдик бирикмелерде механикалык кемчиликтери аныкталса, өткөргүчтөрдүн 5%дан ашыгы бузулса, алардын жерге кошулуусу эрип кетсе, алар иштен алынууга тийиш.

 

§ 23. Плакаттар жана коопсуздук белгилери

270. Плакаттар жана коопсуздук белгилери төмөнкүлөр үчүн арналган:

- которуштуруучу түзүлүштөр менен аракеттерди жасоого тыюу салуу, эгерде алар жаңылыш күйгүзүлгөн болсо, анда иштеген жерге чыңалуу берилиши мүмкүн (тыюу салган плакаттар);

- 220 кВ жана андан жогору электр талаасынын чыңалуусу жол берилген деңгээлден ашкан тышкы бөлүштүргүчтөрүндө чыңалуудагы агын өткөрүүчү бөлүктөрдүн жакындап калуу коркунучу жана коргоо каражаттары жок кыймыл жөнүндө эскертүүгө (эскертүү белгилери жана плакаттар);

- коопсуздуктун конкреттүү талаптары аткарылганда гана белгилүү иш-аракеттерге уруксат берүүдө (милдеттүү плакаттар);

ар кандай объектилердин жана түзүлүштөрдүн жайгашкан жерин көрсөтүүгө (көрсөткүч плакат).

271. Чыңалуу астында жумуштарды аткарууда плакаттар жана коопсуздук белгилери кошумча түрдө жумушчу аймагынын чектерин, коопсуз аралыктарды көрсөтүү үчүн жана атайын иштөө ыкмаларын (дабаа алдында, аралыкта, тийимде) колдонуу жөнүндө эскертүү үчүн колдонулат.

Алар ишкерсанга аткарылып жаткан иштин мүнөзү жана коркунучтун деңгээли жөнүндө так маалымат берүүгө тийиш.

272. Плакаттар жана коопсуздук белгилери мамлекеттик стандарттын талаптарына ылайык жасалышы керек.

273. Колдонуу мүнөзү боюнча плакаттар туруктуу жана көчмө, ал эми белгилер туруктуу болушу мүмкүн.

Туруктуу плакаттарды жана белгилерди электр обочолоочу материалдардан жасоо сунушталат, ал эми бетон жана темир беттериндеги белгилерди трафареттерди колдонуу менен боёк менен тартуу керек.

Көчмө плакаттар электр обочолоочу материалдардан гана жасалышы керек.

Темирден жасалган туруктуу плакаттарды жана белгилерди агын өткөрүүчү бөлүктөрдөн алыс колдонууга жол берилет.

274. Плакаттарды жана коопсуздук белгилерин колдонуунун тизмеси, формасы, өлчөмдөрү, жерлери жана шарттары 9-тиркемеде келтирилген.

 

 

§ 24. Чыңалуудагы 110 кВ жана андан жогору болгон электр орнотууларындагы чыңалуудагы жумуштар үчүн атайын коргоо жабдуулары, обочолоочу алеттер

Дайындоо жана жалпы талаптар

275. 110-1150 кВ аба чубалгыларындагы чыңалууда иштөө үчүн коргоочу шаймандарга, обочолоочу түзүлүштөргө полимердик обочолоогучтар, аркандар, тепкичтер (катуу жана ийкемдүү), телескопиялык мунаралар жана көтөргүчтөр үчүн кошумчалар, атайын саптар ж.б. кирет.

276. Коргоо каражаттары, обочолоочу түзүлүштөр жана алеттер даярдалгандан жана пайдалангандан кийин механикалык жана электрдик сыноолорго дуушар болушу керек. Механикалык сыноолор электрдик сыноолорго чейин жүргүзүлөт.

Коргоо каражаттарын, обочолоочу түзүлүштөрдү жана жардамчы түзүлүштөрдү сыноонун стандарттары жана мезгилдүүлүгү 6 жана 7-тиркемелерде келтирилген.

Коргоочу каражаттарды, обочолоочу түзүлүштөрдү жана арматураларды оңдоодон же алып салгандан кийин алардын кезектен тышкаары сыноолору кабыл алуу сыноолорунун стандарттарына ылайык жүргүзүлүүгө тийиш (4 жана 5-тиркемелер).

277. Механикалык сыноолордо жүк бир калыпта буюмга тиркелет.

278. Электрдик сыноолордо сыноо чыңалуусун колдонуунун тартиби жалпы багыттагы электрдик коргоо каражаттарына окшош (ушул Нускаманын 49-пункту). Сыноочу чыңалууну обочолоочу түзүлүштүн бүткүл узундугуна же узундугу 300 ммден кем эмес жерде колдонулат.

Сарптанылган агындын ишенимдүү көрсөтмөлөрүн алуу үчүн өлчөө түзулуштүн бириктирүүчү өткөргүчтөрү корголушу керек жана сыноо объектисиз сыноочу комплекстин сарптанылган агынын эсепке алуу керек.

279. Баардык коргочу каражаттарга, обочолоочу орнотмолорго жана эптегичтерге, обочолоочу аркандардан тышкары, жалпы максаттагы колдонулучу электрдик коргонуу каражаттар үчүн колдонулган белгилер түшурүлөт.

Обочолоочу аркандарда же аркандарга чапталган биркаларда ачык көрүнүп тургандай “Бир гана чыналуу алдындагы жумуштары учун” деген жазуу болушу керек.

 

 

 

 

 

Атайын полимердик обочолоогучтар

Максаты жана тузулушу

280. Атайын полимердик обочолоогучтар 110-1150 кВ аба чубалгыларындагы чыңалууда иштөөдө монтердун кабинасынын зымына жеткирүү жана зымдардын салмагын кабыл алуу үчүн арналган.

281. Обочолоогучтар айнекпластиктен жасалган өзөктөн, коргоочу кабыктан жана темир арматурадан турат. Коргоочу кабык суу өткөспөгөн материалдан жасалат.

500 кВ жана андан жогору чыңалууда обочолоогучтар эки же андан ашык катарлаш кошулган обочолоогучтардан турган тизимдерге чогултууга болот, мында бир элементтин узундугу 4 м ашпоого тийиш. Обочолоогучтар чагылтма шакекчелер (дисктер) менен жабдылышы керек.

Пайдалануудагы сыноолор

282. Өзөктүү полимердик обочолоогучтар (СК, ЛК ж. б. түрлөрү) 2,5тен кем эмес коопсуздук коэффициентине ээ болушу керек (чыңалууда механикалык үзүүчү күчтүн номиналдык жумушчу жүктөмгө карата катышы). Полимердик обочолоогучтар үчүн чыңалуудагы номиналдык жумушчу жүктүн маанилери 9 тизмекте келтирилген.

9 Тизмек

Полимердик обочолоогучтардын номиналдык жумушчу жүгү

 

283. Полимердик обочолоогучтардын электрдик сыноолору 278-пункттун талаптарына ылайык толугу менен же бөлүктөрүндө жүргүзүлөт.

Колдонуу шарттары

284. Полимердик обочолоогучту ар бир колдонуудан мурун аны текшерүү керек, коргоочу кабыкчанын элементтеринин жана айнекпластиктен жасалган обочолоогучтун таякчасынын учуна бекитилген металл бөлүктөрүнүн бүтүндүгүнө, бөлүкчөлөрдүн бири-бири менен кошулган жеринде каптаманын бетинде электрдик дүрмөттүн издеринин жоктугуна көңүл буруу керек жана темир арматура менен, жана таяктан тайып кеткен арматуранын издери жок экенин билиш керек. Эгерде жогоруда айтылган кемчиликтердин жок дегенде бири табылса, обочолоогуч пайдалануудан чыгарылууга тийиш.

285. Полимердик обочолоогучтардын пайдалануусу буралма же ийилүүчү учурлардын, ошондой эле кысуучу жүктөрдүн таасирин жокко чыгарган шарттарда жүргүзүлүүгө тийиш.

286. Булганганда обочолоогучтарды самындуу суу же спирт-ацетон аралашмасы (1:2) менен нымдалган түксүз чүпүрөк менен сүртүү керек.

Обочолоочу полипропилен аркандары

Максаттары

287. Аркандар электромонтеру менен кабинаны, шаймандарды жана оңдоолучу обочолоогучтардын тизимдерин, тепкичтерди, арабаларды жылдыруу көтөрүүгө (түшүрүүгө), ошондой эле жумуш ордуна электромонтерлорду жеткирүүдөгү коопсуздукка арналган.

288. Чыңалуу астында иштегенде аркандар механикалык гана эмес, ошондой эле обочолоочу функцияны аткарат, агындын жабдуулардын элементтери жана ишкерсан аркылуу өтүшүнө жол бербейт. Алар электр талаасынын аракет аймагында коопсуз кыймылды камсыз кылууга жана агын өткөрүүчү жолдордун пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарууга тийиш.

Аркандарды колдонуу тандалган иш ыкмасына ылайык келиши керек («алыста», «тийүдө», «дабаа алдында») жана эгерде бул технологияда каралбаса, алардын агын өткөрүүчү бөлүктөрү менен байланышын болтурбоого аракет кылуу үчүн.

Пайдалануудагы сыноолор

289. Механикалык сыноолорду баштоонун алдында аркандар текшерилет: тытылып, кесилген жана башка кемчиликтерге жол берилбейт.

Адамдарды көтөрүү жана коопсуздоого, арабаны же куроочу отургучун өткөргүчтөр боюнча жылдыруу үчүн арналган аркандардын бышыктык камдыгынын коэффициенти 12ден кем эмес, башка аркандарда - 6дан кем эмес болууга тийиш.

Аркандардын үзүлүүчү жүгүнүн маанилери 10 тизмекте келтирилген.

290. Аркандардын электрдик сыноолору 4 сүрөттө көрсөтүлгөн түзулуш боюнча жүргүзүлөт.

10 Таблица

Полипропилен аркандардын үзүү жүгү

 

4 Сурөт Обочолоочу аркандын электрдик сыноолорунун түзулүшү:

1 - сыноо чыңалуунун булагы; 2 - темир түтүк; 3 - сыноолучу обочолоочу аркан

 Сыноолор төмөнкүдөй жүргүзүлүшү мүмкүн. Сыноодогу чыңалууга туруштук бере ала турган обочолоогучтарга диаметри 15 мм кем эмес жана узундугу 1 м кем эмес кылдат тазаланган кургак темир түтүк орнотулат. Ушул эле түрдогу экинчи түтүк биринчисинен 300 мм аралыкта бекитилип, жерге туташылат. Аркан түтүктөргө оролгон. Сыноо чыңалуусу обочолоонгон түтүккө берилет. Ошентип, аркан бүт узундугу боюнча сыналат. Көрсөтүлгөн сыноо түзүлүшү колдонулса, сарпталуучу агындын  мааниси көзөмөлдөнбөйт.291. Чыңалуу астында иштөө үчүн колдонулуучу аркандарды сыноодо ороонун бирдейлигине жана бурулуштардын кесилишинин жоктугуна өзгөчө көңүл буруу керек, анткени бул сыноолордун натыйжаларынын бурмаланышына алып келиши мүмкүн.

Колдонуу шарттары

292. Аркандарды ар бир колдонуудан мурун текшерүү керек. Аркандын бети кургак жана таза болушу керек. Булгоочу заттарды жок кылуу синтетикалык жуугучтарды колдонуу менен жүргүзүлүшү керек, андан кийин арканды нымдуу чүпүрөк менен сүртүп, 80% дан ашык эмес салыштырмалуу нымдуулукта 24 сааттан кем эмес салмак менен кургатуу керек. Тазалангандан кийин аркандар кезексиз электрдик сыноолорго дуушар болушу керек.

293. Салыштырмалуу абанын нымдуулугу 90% дан жогору болгондо, жамгырда, туманда, кар тоңгондо, аркандарды колдонууга жол берилбейт. Эгерде жумуш учурунда мындай аба ырайы пайда болсо, аркандарды дароо чечип салуу керек.

 

 

 

Аба ырайына чыдамдуу коргоочу кабыгы менен ийкемдүү обочолоогучтар

Максаты жана тузулушу

294. Ийкемдүү обочолоогучтар электр монтеру бар кабинаны аба чубалгысынын өткөргүчүнө жеткирүүгө, шаймандарды көтөрүүгө (түшүрүүгө) жана жабдууларды алып келүүгө, куроочу менен арабаны аба чубалгысынын аралыгында өткөргүч боюнча жылдырууга арналган.

295. Чыңалуу астында иштегенде ийкемдүү обочолоогучтар ишкерсанды жана жабдууларды жерден жана башка дабаалардан электрдик обочолоону камсыз кылат, ошондой эле кыймылдын коопсуз траекториясын түзүүгө катышат. Алар жогорку чыңалуудагы электр талаасынын таасири астында обочолоочу касиеттердин сакталышын камсыз кылууга тийиш.

296. Ийкемдүүобочолоогуч көтөргү элементтен - этилен-пропилен резинасынын коргоочу кабыкчасындагы лавсан арканынан жана обочолоогуч эки учу менен жабдылган жылчыксыз басылган темир арматурадан турат.

Пайдалануудагы сыноолор

297. Чойуудагы номиналдуу жумушчу механикалык чыңалуу жүк ГЭП-100 турундогу обочолоогучтар үчүн 1000 Н жана ГЭП-250 турундогу обочолоогучтар үчүн 2500 Н болушу керек.

298. Чыңалуу астында иштегенде колдонууда обочолоогучтарга иш жүзүндөгү жүктөмдө электромонтердун, шаймандын салмагын, динамикалык күчтөрдү жана кошумча таасирлерди (шамал жүктөрү, термелүү) эске алуу керек. Уруксат берилген жүктөрдүн чегинен чыгууга жол берилбейт.

299. Ийкемдүү обочолоогучтардын механикалык жана электрдик сыноолору обочолоочу аркандарды сыноо сыяктуу эле жүргүзүлөт.

Ийкемдүү обочолоочу шатылар (тепкичтер)

Максаты жана тузулушу

300. Ийкемдүү обочолоочу шатылар электромонтерду аба чубалгысынын агын өтүүчү бөлүктөрүнө көтөрүүгө арналган.

301. Тепкичтердин капталындагы колдоо устундары полипропилен арканынан, тепкичтери айнекпластиктен жасалган профилден жасалат.

302. Тепкичтердин материалдары электр талаасынын, ультрафиолет нурлануунун, нымдуулуктун жана булгануунун таасирине туруктуу болушу керек, ошондой эле сыртта колдонулганда бейэлектрдик касиеттерин сакташы керек. Тепкичтердин кадамдарынын бети тайгаланбашы керек.

303. 220 кВ жана андан жогору аба чубалгыларында иштегенде бир нече бөлүктөн турган тепкичтерди колдонууга болот. Бөлүктөрдү бири-бирине кошуу, ошондой эле тепкичтерди таянычтардын темир түзүлуштөрүнө бекитүү атайын карабиндерди же чиркелме арматураны колдонуу менен ишке ашырылат.

304. Чыңалуу астында иштөөдө туташтыргыч элементтер ишенимдүү электр үзгүлтүккө учурашын камсыз кылууга жана агын өткөргүч көпүрөлөрдүн пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарууга тийиш. Байланыштардын түзүлүштөрү өзүнөн-өзү ажырап калууга жол бербөөгө жана динамикалык жүктөмдө тепкичтин туруктуулугун камсыз кылууга тийиш.

305. Ийкемдүү тепкичтин номиналдык жумушчу механикалык жүгү 1000 Н.

Пайдалануудагы сыноолор

306. Механикалык сыноолордо шаты вертикалдуу илинет жана ар бир капталындагы колдоо устундарын 2000 Н тартуу күчү менен кезектешип жүктөйт, андан кийин капталдагы колдоо устундарга параллелдүү ар бир кадамдын ортосуна кезектешип 1250 Н жүк түшүрүлөт. Сыноо убактысы - 1 мүн.

307. Электрдик сыноолор 278-пункттун талаптарына ылайык жүргүзүлөт.

Колдонуу эрежелери

308. Ийкемдүү тепкичтерди пайдалануу обочолоочу аркандарды пайдаланууга окшош ишке ашырылат.

Катуу изоляциялык тепкичтер

Максаты жана түзүлүшү

309. Катуу обочолоогуч тепкичтер электр эпкерди аба чубалгысынын агын өткөрүүчү бөлүктөрүнө көтөрүүгө арналган.

310. Чыңалуу астында иштегенде катуу тепкичтер агын өткөрүүчү бөлүктөргө туруктуу жана башкарылуучу кирүүнү камсыз кылуу үчүн, анын ичинде “алыста” жана “тийимде” ыкмаларын колдонуу менен жумуштарды аткарууда колдонулат. Алар ишенимдүү обочолоону жана жумушчунун коопсуздугуна тышкы факторлордун эң аз таасирин камсыз кылууга тийиш.

311. Капталдагы колдоо устундары жана тепкичтери ар кандай профилдеги айнектен жасалган, бирок ошол эле учурда тепкичтерди жасоо үчүн тегерек профилдеги айнекпластик пайдаланылбайт.

312. Шаты бир нече бөлүктөн турат, үстүнкү бөлүгү атайын аянтча менен жабдылган, кармагычтар жана илгич түрүндөгү темир кармагычтары бар.

Тепкичтердин бөлүктөрү тепкичтердин керектүү бекемдигин жана катуулугун камсыз кылуучу бекитүү түйүндөр менен бири-бири менен байланышкан. Ар бир бөлүк капталдагы колдоо устундары ажырап калбаш үчүн эки айнекпластик буроолор менен жабдылган.

Пайдалануудагы сыноолор

313. Катуу тепкичтердин механикалык сыноолору ийкемдүү тепкичтердин сыноосуна окшош жүргүзүлөт, бирок андан тышкары тепкичтер ортоңку тепкичке 1250 Н вертикалдык жүктү колдонуу менен ийилүүгө сыналат, ал эми шаты 45 ° бурчта вертикалдуу жайгашкан болуш керек.

314. Электрдик сыноолор 278-пункттун талаптарына ылайык толугу менен же бөлүктөрүндө жүргүзүлөт.

Колдонуу эрежелери

315. Ар бир колдонуунун алдында катуу обочолоочу тепкичтерди текшерип, түксүз чүпүрөк менен сүртүп, капталындагы колдоо устундарын жука силикон пастасы менен төшөө керек. Кемчиликтер болгон учурда (жарыктар, үзүлүүлөр, жаракалар,) тепкичтерди колдонууга тыюу салынат.

Дабааны ташуу жана теңдөө үчүн саптар

Максаты жана тузулушу

316. Дабааны ташуу үчүн сап аба электр чубалгыларынын агын өткөрүүчү бөлүктөрүнө жана сырткы бөлүштүргүч түзүлүшкө жакындаганда зымдын дабаасын жеке коргоо комплектине же эпкердин кабинасына өткөрүү үчүн арналган.

Сап өткөргүчтү кармаш үчүн серпилме металл кармагычтан, обочолоочу туткадан жана, жеке коргочуу комплектге же эпкердин кабинасына кыпчымалар менен туташтырылган, кыйындысы кеминде 25 мм² ийкемдүү жез зымдан турат

317. Чыңалуу астында иштегенде, сап ишкерсанды дабаа алдындагы зымдарга жана түзүлүштөргө коопсуз жетүүсүн камсыздайт жана жумушчунун денеси же коргоочу шайман аркылуу агындын өтүшүнө жол бербейт. Түзүлүш өткөргүчтөрдүн, жердин жана металл түзулүштөрдүн ортосунда өткөргүч көпүрөлөрдүн пайда болушуна жол бербөөгө тийиш.

318. Дабааны теңдештирүүчү сап жерден берилген жана туруктуу эмес дабаага мааниге ээ болгон жеке коргоочу жана чоң өлчөмдөгү түзүлүштөрдүн топтомун дабааны теңдөө үчүн арналган.

Сап илгич түрүндөгү темир арматурадан, обочолоочу туткадан жана кыйындысы кеминде 4 мм² болгон ийкемдүү жез зымдан турат.

319. Чыңалуу алдында иштөөдө сап обочолоонун бузулушу же жаа пайда болуу коркунучу болбогондой, ар кандай дабаалу объекттердин ортосунда ишенимдүү электрдик байланышты камсыз кылууга тийиш.Туткасы жана обочолоогучу электр агынынын урунушун четке кагуу менен, электр чубалгысынын жумушчу чыңалууларын камдыгы менен туруштук берүүгө тийиш.

Пайдалануудагы сыноолор

320. Пайдаланууда дабааны өткөрүү жана теңдөө үчүн саптарга сыноолор жүргүзүлбөйт.

Колдонуу шарттары

321. Колдонуудан мурун саптарды текшерүү үчүн кармагычтын серпилгичтеринин абалын, жез өткөргүчтөрдүн жана алардын кошулуу жерлеринин абалын, темир беттеринде даттын жоктугун текшерүү керек.

Телескопиялык мунаралардын жана көтөргүчтөрдүн обочолоочу кыстырмалары

Максаты жана тузулушу

322. Обочолоочу кыстырмалар электроэпкер иштөөчү себетти аба чубалгыларынын кубатталган бөлүкчөлөрүнө көтөргөндө жердин дабаасынан обочолонтуу үчүн арналган.

323. Чыңалуу астында иштегенде кыстырма ишкерсанды жана жабдууларды башка дабаада жайгашкан жерден жана металл түзүлуштөрдөн электрдик обочолоону камсыз кылат. Ал статикалык жана динамикалык таасирлердин астында агын өткөргүч көпүрөлөрдүн бузулуу жана пайда болуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарышы керек.

324. Кыстырма мунаранын же көтөргүчтүн телескоптук бөлүгү менен бириктирилген жана механикалык бекемдикти, туруктуулукту жана обочолоонунун туура деңгээлин камсыз кылган обочолоочу түзүлүш болуп саналат. Кыстырманын үстүнкү учу жумушчу себетке бекитилет, ал эми төмөнкү учу телескоптук мунаранын тогоосуна бекитилет же аны толугу менен алмаштырат.

Пайдалануудагы сыноолор

325. Обочолоочу кыстырмаларды механикалык сыноо мунаранын же көтөргүчтүн телескоптук бөлүгү толугу менен узартылганда 2200 Н статикалык кысуу жүгүн жана 250 Н ийилүүчү жүктү колдонуу менен жүргүзүлөт.

326. Чыңалуу астында иштөө үчүн сыноодо жаракалардын жана калдык маюшуулардын жоктугу кошумча текшерилет, ошондой эле телескоптук тогоолор менен туташтыруу жерлеринде обочолоочу касиеттердин сакталышы дагы текшерилет.

327. Кыстырмалардын электрдик сыноолору 227-пункттун талаптарына ылайык толугу менен же бөлүнүп жүргүзүлөт.

328. Кыстармалардын бүткүл узундугу боюнча бейэлектрдик бекемдикти көзөмөлдөөгө жана жарым-жартылай бошонуусу бар-жоктугун текшерүүгө өзгөчө көңүл бурулат.

Колдонуу шарттары

329. Ар бир колдонуунун алдында обочолоочу кыстырмаларды түксүз чүпүрөк менен сүртүп, жаракаларды, шишиктерди, электр дүрмөттөрдүн издерин аныктоо үчүн текшерүү керек, алар болгондо кыстырмаларды колдонууга тыюу салынат.

§ 25. 1000 В чейинки чыналуудагы электр орнотмолорунда чыңалуу алдында иштөө учун ийкемдуу обочолоочу каптамалар жана катмарлар

330. Ийкемдүү обочолоочу капкактар жана каптамалар жумушчуларды чыңалуудагы агындын бөлүктөрү менен кокустан тийип калуудан коргоо, ошондой эле жумуш ордунда кыска туташуулардын алдын алуу үчүн арналган.

331. Каптамалар атайын формада же түрмөк үрүндө чыгарылып, жеке талаптарга ылайык кесилиши мүмкүн. Дабаалары ар түрдүү болгон электр орнотмолорунун бөлүктөрүнүн ортосунда жайгашкан каптамалар аларды толук ажыратууга мүмкүндүк бериши керек.

Катмарлар барак-пластина түрүндө же Ω түрүндөгү профилиндн жасалышы мүмкүн.

332. Каптамалар жана катмарлар бейэлектрдик резинадан же башка чоюлма материалдардан кемчиликсиз жасалышы мүмкүн.

Каптамалардын жана катмарлардын эң аз калыңдыгы сыноо жүктөмдөрүнө жана чыңалууларына туруштук берүү жөндөмдүүлүгү менен аныкталат, эң чоң калыңдык каптамалардын жана катмарлардын зарыл ийкемдүүлүгү менен аныкталат, бул алар менен иштөөнүн ыңгайлуулугун амсыз кылат.

1,5 м узундуктагы катмардын салмагы 1 кг ашпоого тийиш.

Пайдалануудагы сыноолор

333. Пайдалануу учурунда каптамаларга жана катмарларга механикалык сыноолор жүргузулбөйт.

334. Электрдик сыноолорду өткөрүү үчүн аларга тыгыз жанаша жайгашкан эки электроддун ортосуна таза каптама же катмар коюлат, анын четтери каптаманын же катмардын четтерине 12-18 мм жетпеши керек. Сыноо түзүлуштөрү 5 сүрөттө көрсөтүлгөн.

Каптамаларды жана катмарларды сыноонун ченемдери жана мезгилдүүлүгү 7-тиркемеде келтирилген.

Колдонуу шарттары

335. Каптамаларды жана катмарларды колдоонуунун алдында тешүлордү,коркунучтуу бузууларды жана башка механикалык бузулууларды аныктоо үчүн текшерүү керек. Бул учурда устундө зыяндуу эмес будурчөлөр, бузуулар же калыптын издери болушу мүмкүн.

335. Каптамалар жана катмарлар булганган кезде самын жана суу менен жуулат. Булгоочу заттарды жок кылуу үчүн эриткичтерди колдонууга жол берилбейт.

336. Негизги обочолоочу электрдик коргоо каражаттарын колдонуу менен агын өткөрүүчү бөлүктөргө каптамалар жана катмарлар орнотулушу керек.

 

Сурөт. 5. Ийкемдүү обочолоочу каптаманын (а) жана ийкемдүү обочолоочу катмардын (б) электрдик сыноолорунун түзүлуштөрү:

1 - сыноо трансформатору; 2 - жогорку (сырткы) электрод; 3 - обочолоочу каптоо же катмар; 4 - төмөнкү (ички) электрод; 5 – миллиамперметр

§ 26. Обочолоонгон сакактоочу кыска туташуу

338. Обочолоонгон сакактоочу кыска туташуу (же обочолоочу элементтери менен обочолоонгон сакактоочу кыска туташуу) чыңалуу алдында иштөөдөгу коргоочу каражаттарга кирет. Электр коргоо каражаттарынын бөлүнүштүрүүсүнө ылайык, чыңалуу астында иштөө үчүн обочолоочу түзүлүштөр жана эптегичтер категориясына кирет.

339. Ал эмне үчүн коргоо каражаты болуп эсептелет:

- Функция: Иштер өткөрүлүп жаткан (сакактоо) бөлүктөрдү айланып коопсуз электрдик байланышын түзүү үчүн, чынжыр үзүлгөндө жумуш ордунда электр жаасынын же чыңалуунун пайда болушуна жол бербөө үчүн  колдонулат, - Обочолоо: Обочолоочу бөлүктүн болушу (туткасы же каптамасы) электр агынына кабылбастан (бейэлектрдик колкаптар менен айкалыштырып колдонууда) кыска туташууну орнотууга жана алып салууга мүмкүндүк берет.- Колдонуу: Обочолоочу кыска туташуулар 1000 В чейин жана жогору чыңалуу астында иштөөдө колдонулат (мисалы, аба чубалгыларында шаймандарды алмыштырууда же газ өткөргүчтөрдө обочолоочу бириктиргичтер менен иштөөдө).340. Маанилүү коопсуздук талаптар:1) Кыска туташууну орнотууда жана чечүүдө бейэлектрикалык колкаптар колдонулат.2) Кыска туташуу орнотмонун иштөө чыңалуусуна ылайыктуу болушу керек.3) Ал чынжырдын үзгүлтүксүздүгүн сактап, ишкерсанды гана эмес, жабдууларды да коргоону камсыз кылат.

§ 27. Айнек пластик обочолоочу сүйөгүч тепкичтер жана шатылар

Максаты жана тузулушу

341. Обочолоочу сүйөгүч тепкичтер жана шатылар электр орнотмолорунда же электротехнологиялык орнотмолордо курулуш, орнотуу, оңдоо жана тейлөө иштерин жүргүзүү үчүн арналган.

342. Тепкичтердин капталдагы колдоо устандуры жана баскычтары электр обочолоочу айнек пластиктен жасалууга тийиш, анын үстү аба ырайына туруктуу электр обочолоочу эмаль же лак менен жабылышы керек.

343. Сүйөгүч тепкичтердин жана шатылардын капталындагы колдоо устундары туруктуулукту камсыз кылуу үчүн ылдый тарапка кеңейиши керек. Сүйөгүч тепкичтердин жана шатылардын

туурасы 300 мм, ылдый жагында 400 мм кем эмес болушу керек.

Шатылардын жана тепкичтердин баскычтарынын ортосундагы аралык 250дөн 350 ммге чейин, ал эми биринчи баскычтан өйдөкү бетинин деңгээлине чейинки аралык (пол, жер ж.б.) 400 ммден ашпоого тийиш.

Бир муунду сүйөгүч тепкичтин жалпы узундугу 5 метрден ашпашы керек.

344. Сүйөгүч тепкичтердин жана шатылардын түзулушу капталындагы колдоо устундарына баскычтын ишенимдүү бекитилишин камсыз кылууга тийиш, мында ар бир тепкич капталындагы коргоо устунга өзөкчөнү, буралманы, кадоону, катырмаларды же башка ыкмаларды колдонуу менен жабышчаак бириктиргич менен бекитилиши керек. Жалгыз жабышчаак бириктиргичти колдонууга жол берилбейт.

345. Сүйөгүч тепкичтер жана шатылар пайдалануу учурунда алардын жылып кетүүсүнө жана оодарылышына жол бербөөчү түзүлүш менен жабдылышы керек. Тепкичтердин кармагычтарын жогорку учтары түзулуштүк элементтерге бекитүү үчүн түзүлүштөр менен камсыз болушу мүмкүн. Тепкичтердин жана шатылардын кармагычтарын төмөнкү учтарын жерге орнотуу үчүн темир учтары менен жабдылышы керек, ал эми жылмакай беттерде колдонулганда тайгаланууну болтурбоочу чоюлма материалдан жасалган бай түп менен жабдылышы керек.

Шатылардын түзулушү 75° ге барабар болгон шатынын жумушчу аймагынын орнотуу бетине эңкейиш бурчун камсыз кылууга тийиш жана шатынын бөлүкчөлөрүнүн жумушчу абалынан өзүнөн өзү узартылышын болтурбоого тийиш.

Пайдалануудагы сыноолор

346. Изоляциялоочу сүйөгүч тепкичтер жана шатылар механикалык жана электрдик сыноодон өтүшү керек.

347. Статикалык жүк менен механикалык бекемдик сыноолору 6-тиркеменин ченемдерине ылайык жүргүзүлөт.

Сыноо учурунда тепкичтер бекем орнотулат жана горизонталдык тегиздикке 75 ° бурчта дубалга же түзүлүшкө орнотулар. Баскычты сыноодо жүк тепкичтин ортоңку бөлүгүндөгү бир кадамдын ортосуна түшүрүлөт.

Капталындагы колдоо устундарды сынаганда жүк ортодогу эки кармагычка тең, ар бир кармагычтагы ченемдик жүккө жараша колдонулат.

Сыноо учурундагы шатылар жалпак горизонталдуу платформада жумушчу абалында орнотулат. Баскычтарды жана кармагычтарды сыноо тепкичтер үчүн сүрөттөлгөндөй эле жүргүзүлөт, ал эми иштеген жана иштебеген бөлүктөрдүн кармагычтары дагы сыноодон өтүшү керек.

348. Электрдик сыноолор 7-тиркеменин ченемдерине ылайык жүргүзүлөт.

Электрдик сыноолордо сыноо чыңалуусун колдонуунун тартиби жалпы багыттагы электрдик коргоо каражаттарына окшош, (58-пункту). Сыноо чыңалуусу капталдагы колдоо устундардын бүткүл узундугуна же узундугу 300 ммден кем эмес бөлүгүнө колдонулат.

Колдонуу шарттары

349. Сүйөгүч тепкичтер менен иштөөдөн мурун анын туруктуулугун камсыз кылуу зарыл. Сүйөгүч тепкичти анын үстүнкү учун жылдырууга мүмкүн болгон шарттарда орнотуп жатканда, акыркысын туруктуу түзулушкө бекем бекитиш керек.

1,3 метрден ашык бийиктикте сүйөгүч тепкич менен иштөөдө түзүлушүнө же тепкичке бекем бекитилүүчү коопсуздук курун колдонуу керек.

Зарыл болгон учурда тепкичтин кокустан урулган соккудан кулашын болтурбоо үчүн аны орноткон жер курчоого же кайтарылууга тийиш.

Уруксаат берилбейт:

- сүйөгүч тепкичтен, анын жогорку учунан 1 метрден аз аралыкта жайгашкан баскычка туруп иштөө;

- сүйөгүч тепкичти анын үстүнкү бөлүгүн кошумча бекитпестен горизонталдык бетине 75°дан ашык бурч менен орнотууга;

- тепкичтин баскычында бирден ашык адамга чейин болууга;

- тепкичтен жүктү көтөрүүгө жана түшүрүүгө;

- тепкичте шаймандарды калтырууга;

- коопсуздук курун колдонбостон электрдик жана пневматикалык аспаптарды, курулуш-орнотуу куралдарын колдонуу менен иштөөгө;

- тепкичтерди тепкичтердин клеткалардын баскычтарына орнотууга;

- газ жана электр ширетүү иштерин аткарууга;

- зымдарды чыңдоону ж.б.

350. Шаты менен иштөөнү баштоодон мурун, анын туруктуулугун камсыз кылуу керек, ал жумушчу абалына орнотулушу керек.

Уруксаат берилбейт:

- шатылардын үстүнкү эки баскычында тосмолору же кармагычтары жок иштөөгө;

- шатынын баскычында бирден ашык адамга чейин болууга;

- электр жана пневматикалык шаймандарды, курулуш-орнотуу куралдарын колдонуу менен иштөө;

- газ жана электр ширетүү иштерин аткарууга;

- зымдарды чыңдоону, оор бөлүктөрүн бийиктикте кармоо ж.б.

3 бөлүм. Жогорулатылган чыналуудагы электр талааларынан коргоо каражаттары

§ 28. Жалпы жоболор

351. 220 кВ жана андан жогорку чыңалуудагы аба чубалгыларында жана тышкы бөлүштүргүч түзүлүштөрүндө электр талаасынын чыңалуусу (ЭЧ) 5 кВ/м чейин иштегенде жумушчулардын коргоо каражаттары жок жумушчу аймактардагы чыңалуудагы убактысы чектелбейт, 5тен 25 кВ/м жогору болгондо мамлекеттик стандарт боюнча чектелет, ал эми 25 кВ/м жогору чыңалууда – коргоочу каражаттарсыз калууга жол берилбейт.

352. ЭТ жогорку чыңалуудан коргоо каражаты катары стационардык, көчмө жана кыймылдуу коргоочу түзүлүштөр колдонулат; машиналарга жана механизмдерге орнотулган алынуучу калканч түзүлүштөр; жеке коргоочу киймдердин комплекттери.

353. ЭТ таасир этүүчү аймагында жайгашкан жабдууларга жана курулмаларга чыгууда коргоочу каражаттар ЭТтин чыңалуусунун маанисине карабастан колдонулууга тийиш. Телескопиялык мунара же гидравликалык көтөргүч менен иштөөдө алардын себеттери (бешиктери) алынуучу экран менен жабдылууга тийиш же жеке экрандык комплекттер колдонулушу керек.

§ 29. Чагылтмалоочу түзүлүштөр

Максаты жана аларга коюлган талаптар

354. Электр жыштыгын ЭТ каршы коргоо үчүн чагылтмалоочу түзүлүштөрдүн жалпы техникалык талаптары, негизги өлчөм мүнөздөгүчтөрү жана өлчөмдөрү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 2-июнундагы No 359 жана 20.01.2015-жылдагы No 15 токтому менен бекитилген «Электр коопсуздугу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Техникалык регламентине ылайык келүүгө тийиш.

355. Чагылтмалоочу түзүлүштөр ЭТ чыңалуусун адам үчүн жеке коргонуу каражаттары жок жумуш күнү бою алгылыктуу болгон деңгээлге чейин төмөндөтүүнү камсыз кылууга тийиш - 5 кВ/м ашпаган.

356. Чагылтмалоочу түзүлүштөр ток өткөргүч материалдан жасалышы керек.

Колдонуудагы шарттары

357. Чагылтмалоочу алеттер жерге туташтыруу өткөргүчкө же жерге туташтырылган объектилерге туурасынын кыйындысы кеминде 10 мм² болгон ийкемдүү жез зым менен түз туташтыруу жолу менен жерге туташтырылууга тийиш. Алынуучу чагылтмалоочу түзүлүштөр алар орнотулган машиналарга жана механизмдерге электр менен туташтырылууга тийиш. Машиналарды жана механизмдерди жерге туташтырууда алынуучу коргоочу түзүлүштөрдү кошумча жерге туташтыруу талап кылынбайт.

358. Стационардык чагылтмалардан агын өткөрүүчү бөлүктөргө чейинки аралыктар “Электр орнотмолордун эрежелери” менен, ал эми көчмө жана ташуулардан “Электр орнотмолорун пайдаланунун тармактар аралык эмгекти коргоо эрежелери (коопсуздук эрежелери)” менен белгиленген аралыктан кем эмес болууга тийиш.

Чагылтмалоочу түзүлүштөрдү орнотуунун бийиктиги жумушчу орундун аянтынан аныкталышы керек.

ЭТ таасир этүүчү аймагында жайгашкан жабдууларга жана курулмаларга чыгууда коргоочу каражаттар ЭТ чыңалүүсунун чоңдугуна жана андагы иштердин узактыгына карабастан колдонулууга тийиш. Телемунара же гидравликалык көтөргүч менен көтөрүүдө алардын себеттери (бешиктери) алынуучу чагылтма менен жабдылышы керек же жеке коргонуу комплекттери колдонулушу керек.

359 . Пайдалануу учурунда чагылтмалоочу түзүлүштөр мезгил-мезгили менен текшерүүдөн жана булгануудан тазалоодон өткөрүлөт.

 

 

 

 

§ 30. Жеке чагылтмалоочу комплектер

Максаты жана аларга коюлган талаптар

360. Жеке чагылтмалоочу комплекттер электр талаасынын өнөр-жай жыштыгынын таасиринен жумушчуларды коргоо үчүн иштелип чыккан.

361. Комплекттер төмөнкү эки негизги түргө бөлүнөт:

- 60 кВ/м ашпаган электр талаасынын чыңалуусу менен жердин дабаасында иштөө үчүн;

- агын өткөрүүчү бөлүктөрдүн (аба чубалгылардын өткөргүчтөрү) дабаасы менен түздөн-түз байланышта болгон иштер үчүн.

Комплекттер жайкы жана кышкы болушу мүмкүн.

362. Комплектке атайын кийим, бут кийим, башты, бетти жана колду коргоо каражаттары кирет.

363. Жалпы техникалык талаптар жана комплекттерди көзөмөлдөө ыкмалары Мамлекеттер аралык стандартына ылайык келүүгө тийиш ГОСТ 12.4.172-2019 “ССБT Өнөр-жай жыштыктагы электр талааларынан жеке коргонуу каражаттары. Жеке чагылтмалоочу комплекттери. Жалпы техникалык талаптар. Сыноо ыкмалары».

364. Комплекттин бардык тетиктери электр өткөргүч материалдардан жасалып, комплекттин бөлүктөрүнүн бири-бири менен жана комплект менен жерге туташтыргыч түзүлүштөрдүн ортосундагы электрдик байланышты камсыз кылуучу тийим эптегичтер (чыкма учтар) менен жабдылышы керек.

365. Чагылтмалоо (коргоо) коэффициенти жердин дабаасында иштөө үчүн топтомдор үчүн 30дан кем эмес жана агын өткөрүүчү бөлүктөрдүн (аба чубалгылардын өткөргүчтөрү) дабаасында иштөө үчүн 100дөн кем эмес болууга тийиш.

366. Комплект өзүнүн гигиеналык, коргоочу жана пайдалануучу касиеттерин кеминде 12 ай кепилдик мөөнөтү менен эскирүүнүн бүткүл мезгили бою сакташы керек.

Пайдалануудагы техникалык абалын көзөмөлдөө

367. Комплекттердин техникалык абалын текшерүүдө төмөнкүлөрдү жүргүзүү керек:

- пайдаланууга киргизүү алдында;

- пайдалануу учурунда мезгил-мезгили менен 12 айда 1 жолу;

- чыңалуудагы агын өткөрүүчү бөлүктөргө (аба чубалгылардын өткөргүчтөрүнө зымдары) ар бир көтөрүлүү алдында;

- комплектти же анын элементтерин оңдоодон же кургак тазалоодон кийин.

368. Комплекттин техникалык абалын текшерүү кемчиликтерди (туташтыргыч элементтин үзүлүшү, тийим өткөргүчтөрдүн, кычкачтардын бузулушу, түбүнүн сүрүлүп же артта калышы, тытылып же катуу майышып калышы) аныктоо максатында өткөрүлөт, ошондой эле атайын кийимдин, бут кийимдин, кол каптардын ж.б. электр каршылыгын көзөмөлдөөдө.

Курамдуу топтомдордун компоненттеринин электр каршылыгын көзөмөлдөөнүн ченемдери жана ыкмалары пайдалануу боюнча колдонмолордо баяндалган.

369. Текшерүүнүн натыйжалары коргоо каражаттарын эсепке алуу жана мазмундоо журналына жазылат.

Колдонуу шарттары

370. Атайын кийим жана бут кийим мезгил-мезгили менен тазаланууга (атайын кийимди химиялык тазалоого гана уруксат берилет) жана өз убагында оңдоолуга тийиш.

371. Электр өткөргүчтүгүн калыбына келтирүү жана сырткы көрүнүшүн жакшыртуу максатында (куртка, шым, халат же жарым комбинезондун айрым жерлериндеги тигиштин жана кездеменин жыртылышын жоюу, чөнтөктөрдү жана тийимден ажыратуу) оңдоого жол берилет, электр өткөргүч кездемени жалпы багыттагы кездемеге алмаштырууга тыюу салынат.

372. Электр өткөрүмдүүлүктү калыбына келтирүү максатында коопсуздук бут кийимдерин оңдоо иштери жүргүзүлбөйт. Сырткы көрүнүшүн жакшыртуу максатында майда оңдоого жол берилет (тамандардын сыйрылышын, тигиштердин жыртылышын ж.б. жок кылуу).

373. Сактоодо жана ташуу учурунда комплекттер механикалык бузулуулардан, ошондой эле нымдуулуктун жана агрессивдүү чөйрөлөрдүн таасиринен корголушу керек. Чагылтмалоо комплекттер атайын шкафтарда кургак, жылытылган бөлмөлөрдө 2ден 300Сгка чейинки температурада, салыштырмалуу нымдуулугу 80%дан ашпаган жерде сакталышы керек. Чагылтмалоочу кийимдер илгичтерде, ал эми бут кийимдер менен каскалар текчелерде сакталышы керек.

Комплекттердин бөлүктөрүн тийим чыкма учтардын жанына которуп жана илип коюуга жол берилбейт.

374. Комплекттер номерлениши керек.

Кезметчиден башка комплекттер жекече колдонуу үчүн берилүүгө тийиш. Нөөмөтчүлөр үчүн комплекттер жалпы колдонуу үчүн болушу мүмкүн, бирок ар бир кызматкерге атайын бут кийимдер берилиши керек.

375. Жамгырда плащ же нымдап калуудан башка коргоожок болсо чагылтмалоочу комплектте иштөөгө жол берилбейт.

376. Башкаруу калканында жана чыңалуусу 1000 В чейин болгон чыңалуудагы агын өткөрүүчү бөлүктөрдүн тийүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарбаган агрегаттарда, ошондой эле чыңалуусу жогорулатылган жабдууларды жана электр ширетүүлөрүн сыноодо чагылтмалоочу комплектте иштөөгө жол берилбейт. Бул учурларда жумушчуларды коргоо чагылтмалоочу түзүлүштөрдү колдонуу менен жүргүзүлүүгө тийиш.

377. Жеке чагылтмалоочу комплекттерди жерге туташтыруу агын өткөргүч таманы бар атайын бут кийимдерди колдонуу менен ишке ашырылат. Обочолоочу негиздин үстүндө турганда же корголбогон кол менен жерге туташтырылган түзүлуштөргө тийгенде (мээлейлерди жана кол каптарды чечкенде), иштегенде, чагылтмалоочу кийимдер жерге туташтырылган түзулушкө же жерге туташтырууга 10 мм² кыйындысы бар атайын ийкемдүү өткөргүч менен кошумча жерге туташтырылышы керек.

4 бөлүм . Жеке коргоо каражаттары

§ 31. Коргоочу каскалар

Максаты жана тузулушу

378. Каскалар жумушчунун башын механикалык бузулуулардан, суудан жана агрессивдүү суюктуктардан, ошондой эле 1000 В чейин агыны бар бөлүктөргө кокустан тийгенде электр агынынын уруусунан коргоо үчүн арналган.

379. Колдонуу шарттарына жараша жулууланган баш кийим, суу өткөрбөй жана күндөн коргоочу (ысык климаттык аймактарда) жапкыч, ызы-чууга каршы кулакчындар, ширетүүчүлөргө калканчтар, башына илинген чырактар менен жабдылышы мүмкүн.

380. Коргоо баш кийимдерине жалпы техникалык талаптар, курулуш каскаларына, пластмасса тоо-кен каскаларына талаптар жана аларды өндүрүш ишканаларында сыноо ыкмалары мамлекеттик стандарттарга ылайык келүүгө тийиш.

381.Каскалар корпустан, ички жабдуулардан (амортизатор жана алып жүрүүчү скотч) жана ээк боодон турат. Каскалардын түзүлушү көрүү органдарын коррекциялоочу көз айнектерди жана жеке коргонуу каражаттарын кийүүгө тоскоол болбошу керек. Ички жабдыгы алынуучу болушу керек жана жабдык менен касканын корпусунун ортосунда коопсуз вертикалдуу жана тегерек боштуктарды камсыз кылууга тийиш.

382. Каскаларды даярдоо үчүн кычкылдыктарга, минералдык майларга, бензинге жана дезинфекциялоочу каражаттарга туруктуу уулуу эмес материалдарды, ал эми электртехникалык ишкерсандар үчүн - электр обочолоочу материалдардан жана тешиктери жана темир элементтери аркылуу өтпөгөн материалдар колдонулат. Ошондой эле элементтер аркылуу темирди колдонуу менен чырактарды жана чыңалуу белги берүүчүлөрдү орнотууга жол берилбейт.

Түстөр боюнча каскалар 4кө бөлүнөт:

- ак - ишкананын жетекчилиги, күзөт жана көзөмөлдөө кызматтарынын кызматкерлери үчүн;

- кызыл - орто техникалык ишкерсандар үчүн (жумуш жүргүзгүчтөр, чеберлер, адистер);

- сары жана кызгылт сары - иштеген ишкерсандар үчүн.

383. Каскалардын ченемдик кызмат мөөнөтү, анын ичинде алар коргоочу касиеттерин сактап калууга тийиш убакыт, касканын белгилүү бир түрү үчүн техникалык документтерде көрсөтүлгөн.

Пайдалануудагы эрежелери

384. Ар бир колдонуунун алдында каскалар механикалык бузулуулардын (жарыктардын, оюктардын) жоктугун, корпустун чөнтөгүнөн илгичинин чыгышын, ошондой эле ички жабдуулардын бүтүндүгүн текшерүү керек. Касканы колдонууда аны ээк боо менен бекитүү милдеттүү.

385. Каскаларды тейлөө көсөтмөлөргө ылайык жүргүзүлөт.

386. Ченемдик пайдалануу мөөнөтү аяктагандан кийин каскалар пайдалануудан алынат.

§ 32. Коргоочу көз айнектер жана калканчтар

Максаты жана тузулушу

387. Коргоочу көз айнектер жана калканчтар көздү жана бетти электр жаасынын сокур жарыгынан, ультрафиолет жана инфракызыл нурлануудан, катуу бөлүкчөлөрдөн жана чаңдан, учкундардан, агрессивдүү суюктуктардын (кычкылдыктар, жегичтер, электролиттер) жана эриген темирдин, мастиканын чачыроосунан коргоого арналган.

388. Электр орнотмолорунда тиешелүү улуттук стандарттардын талаптарына жооп берген көз айнектер жана калканчтар колдонулушу керек.

Кыйыр желдетүүчү жана жарык чыпкасы бар жабык турдогу көз айнектерди колдонуу сунушталат.

389. Көздү ар кандай газдардын, буулардын, түтүндөрдүн, агрессивдүү суюктуктардын чачырандыларынын зыяндуу таасиринен коргоо үчүн жабылган көз айнек, тери астындагы мейкиндикти айлана-чөйрөдөн толугу менен обочолонтуп, туманга каршы пленка менен жабдылышы же туманга каршы жабуусу болушу керек.

390. Калканчтардын түзулушү айнек кармагычка айнектин ишенимдүү бекитилишин да камсыз кылышы керек, ал көз айнекти рамкадан түшүп кетүүдөн же аларды калканчтын каалаган абалында жылдыруудан коргойт, ошондой эле жарык чыпкаларын атайын аспапты колдонбостон алмаштыруу мүмкүнчүлүгүн да камсыз кылууга тийиш. Калканчтардын корпусу соккуга жана химиялык заттарга туруктуу төрт түрдүү жасалат: жөнгө салынуучу башка орнотуучусу менен, туткасы бар универсалдуу башка орнотуучусу менен, туткасы бар жана ширетүүчүлөргө коргоочу каскага орнотулган.

 

391. Ширетүүчүлөр үчүн калканчтардын корпустары тунук эмес жана эриген темирдин (фибра, поликарбонат) учкундарына жана чачырандыларына туруктуу өткөргүч материалдан жасалышы керек.

Электржаалык жана плазмалык ширетүү үчүн кара айнек чыпкаларын тандоо учурдагы агындын күчүнөн жана ширетүү ыкмасына жараша болот жана мамлекеттер аралык стандарттар ГОСТ 12.4.309.2-2016 ССБT “Жеке көздү коргоо каражаттар” менен аныкталат (EN 167:2002, NEQ жана EN 168:2002, NEQ).

Колдонуу шарттары

392. Ар бир колдонуунун алдында көз айнектерди жана калканчтарды механикалык бузулуулардын бар-жоктугун текшерүү керек, алар болгон учурда аларды тейлөөгө жарактуулары менен алмаштыруу зарыл.

393. Узак мөөнөткө колдонууда көз айнек бууланып калбаш үчүн, көз айнектин ички бетин атайын майлоочу май менен майлоо керек.394. Кирдегенде көз айнектерди жана калканчтарды жылуу самындуу суу менен жууп, андан кийин жумшак чүпүрөк менен сүртүү керек.§ 33. Атайын колкаптарМаксаты жана тузулушу395. Колкаптар (мээлейлер) жумушчунун колун механикалык жаракаттан, жогорку жана төмөнкү температурадан, эриген темирдин учкундарынан, майлардын, кабелдик мастиканын, суунун, агрессивдүү суюктуктардын (кычкылдыктар, жегичтердин, электролиттердин) учкундарынан жеке коргоо каражаты.396. Колкаптар (мээлейлер) атайын максатта болушу мүмкүн, мисалы, кычкылдыктар жана жегичтер менен иштөө үчүн, ысытылган беттери бар, ширетүүчү үчүн атайын мээлейлер ж.б.397. Колкаптар (мээлейлер) бекемдөөчү коргоочу төшөктөр менен, кадимки узундукта болушу мүмкүн. Колкаптардын узундугу, адатта, 300 ммден ашпайт, ал эми атайын жасалган колкаптардын узундугу 420 ммден кем эмес болушу керек. Эриген темир же анын учкундары агып кетпеши үчүн жана кийимдин жеңдеринин астына чачырап кетпеши үчүн, колкаптар  кийимдин жеңдерине бекем орнотулушу керек.Колдонуу шарттары398. Ар бир колдонуунун алдында кол каптар (мээлейлер) механикалык бузулууларды текшерүү үчүн текшерилиши керек.399. Иштеп жатканда колкаптар (мээлейлер) кийимдин жеңдерине тыкыс жайгашуусу керек.400. Колкаптарды (мээлейлерди) кирден тазалоо керек, кургатып, керек болсо оңдоо керек § 34. Дем алуу органдардын жеке коргоо каражаттары (ДАОЖКК) - противогаздар жана респираторлорМаксаты жана тузулушу401. Противогаздар, респираторлор жана коргоочу бет каптар дем алуу органдарын жеке коргоо каражаттары (ДАОЖКК) болуп саналат, аларга карата жалпы техникалык талаптар мамлекеттик стандарттарга ылайык келүүгө тийиш.402. Жабык бөлүштүргүч түзүлүштөрүндө бүлүнү жана өрт учурунда электр обочолоочу жана башка материалдарды күйүү учурунда пайда болгон газдар менен уулануудан же асфиксиядан жумушчуларды коргоо үчүн, абаны таза аймактан шланг аркылуу өзүн-өзү сордуруу менен камсыз кылуу үчүн же желдеткич аркылуу обочолоочу противогаздар колдонулушу керек. Противогаздар коргой турган аралыктар пайдалануу боюнча нускамалар менен аныкталат.403. Чыпкалоочу противогаздарды кеминде 6°С температурада көмүртек кычкыл газынан коргогон гопкалит тетик бекиткичи менен гана колдонууга болот, төмөнкү температурада анын коргоочу касиеттери жоголот.404. Аэрозолдордон, чаңдан жана башкалардан коргоо үчүн ширетүүчү жана башка жумуштар үчүн чыпкалоочу чаңга жана аэрозолго каршы чаңчыпкаларды колдонуу керек.Пайдалануудагы эрежелери405. Противогаздар ар бир чыгарылар алдында, ошондой эле 3 айда бир жолудан кем эмес колдонууга ылайыктуулугу текшерилет (механикалык бузулуулардын жоктугу, жылчыксыздыгы, түтүктөрдүн жана шлангдардын иштөөгө жарамдуулугу, желдеткичтин, сарпбашкаргыч тутумунун жарамдуулугу). Мындан тышкары, противогаздар адистештирилген ишканаларда сыноо протоколдорун даярдоо жана мөөрлөрдү коюу менен пайдалануу нускамаларында көрсөтүлгөн мөөнөттө жана стандарттарга ылайык мезгил-мезгили менен сыноодон өткөрүлөт. Текшерүүнүн натыйжалары коргоо каражаттарын эсепке алуу жана тейлөө журналына жазылат.406. Колдонуунун алдында чаңчыпкалар механикалык бузулуулардын жоктугуна көзөмөлдүк кылуу максатында текшерилет, жарык жапкылардын, чыпкалардын, кириш жана чыгыш сарпбашкаргычтардын абалы текшерилет.407. Чаңчыпкаларды кайра чыгаруу пайдалануудагы нускамаларына ылайык чаңды силкилдетүү, ички фильтрлерди алмаштыруу жана тышкы фильтрлерди кайра чыгаруу менен жүргүзүлөт. Алмаштырылган чыпка чаңды силкилдетүү же дем алган абага карама-каршы багытта таза абаны үйлөө аркылуу калыбына келтирилет.408. Бардык ДАОЖКК жеке колдонуу үчүн гана берилет. Мурда колдонулуп келген ДАОЖКК башка адамдарга пайдалануу нускамаларына ылайык дезинфекциялангандан кийин гана берилиши мүмкүн.409. Ишкерсан противогаздарды жана чаңчыпкаларды колдонууга үйрөтүлүшү керек. Обочолоочу противогаздарды колдонууда жумушчулар дайыма кооптуу аймагынын чегинен тышкары калган жана зарыл болгон учурда жумушчуларга жардам берүүгө жөндөмдүү байкоочулардын көзөмөлүндө болушун камсыз кылуу зарыл.§ 35. Сактоочу курлар жана коопсуздук аркандарМаксаты жана тузулушу410. Сактоочу курлар бийиктикте иштөөдө жана тоого чыгууда жумушчуларды кулап калуудан жеке коргонуу каражаттары, ошондой эле камсыздандыруу жана адамдарды кооптуу аймактардан эвакуациялоо каражаттары болуп саналат.411. Коопсуздук курлар мамлекеттик стандарттарга жана конкреттүү түзүлуштөгү курлар үчүн техникалык шарттарга ылайык келүүгө тийиш.412. түзүлушунө жараша курлар илгичтуу жана илгичи жок, ошондой эле жумшарткычы бар же жок курлар болуп бөлүнөт.413. Курдун түзүлушүнүн (кулпу түзүлүшүнүн) түзүлушу туура эмес же толук эмес жабылуу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарышы керек.Карабиндин түзулушү анын тез жана ишенимдүү бекитилишин жана кулпусун бир кол менен ажыратууну камсыз кылууга тийиш. Карабиндин өзүнөн өзү ачылуусуна жол бербөөчү коопсуздук түзмөгү болушу керек. Кулпуну жана коопсуздук түзмөктү жабуу автоматтык түрдө ишке ашырылууга тийиш.414. Электр орнотмолорунда агын өткөрүүчү бөлүктөрдөн чыңалууну өчүрбөстөн иштөөдө коопсуздук курун синтетикалык материалдардан жасалган чалмасы менен гана колдонуу керек.Аба чубалгысында же агын өткөрүүчү бөлүктөрдөн чыңалуусу бар бөлүштүрүүчү түзүлүштө иштөөдө болот аркан же чынжырдан жасалган чалмасы бар курларды колдонууга жол берилет.Оттук жумуштарды аткарууда болот аркан же чынжырдан жасалган чалмасы менен кайыштарды колдонуу керек.Ар бир кур төмөнкү белгилер менен белгилениши керек:- өндурүүчүнүн соода белгиси;- курдун өлчөмү жана түрү;- чыгарылган датасы;- техникалык көзөмөл бөлүмүнүн мөөрү;- стандарттын же техниклык шарттардын белгилениши;- мөөр же сыноо белгиси, ошондой эле курдун инвентарлык номери.415. Курдун үзулүүчү статикалык жүгү жумшарткычы бар кайыш үчүн 7000 Н кем эмес, жумшарткычы жок кур үчүн 10 000 Н кем эмес болушу керек.Жумшарткычы бар кайыш кур үчүн (же ийинге асуучу куру менен гана) коргоочу аракеттеги динамикалык күч 4000 Ндан ашпоого тийиш, ал эми ийин жана бут боосу бар жумшарткычы бар кайыш кур үчүн - 6000 Н көп эмес болушу керек.416. Коопсуздук аркан кошумча коопсуздук өзгөчөлүгү болуп саналат. Аны колдонуу иш орду курдун сыдырмасын жабдуулардын түзүлүшүнө бекитүүгө мүмкүндүк бербеген аралыкта болгон учурларда милдеттүү түрдө колдонулат.Камсыздандыруу үчүн болоттон, кебез жиптерден же капрон шоонадан жасалган аркандар колдонулат. Болот аркандар мамлекеттик стандартка ылайык келиши керек. Кебез жиптин диаметри 15 мм кем эмес, капрон шоонадан - 10 мм кем эмес, алардын узундугу - 10 мден ашпоого тийиш.Аркандын бекитме тетиктери, ошондой эле имараттардын түзулуш элементтери же ага тиркелген башка түзүлүштөр 0,5 секунда таасир этүүчү 20000 Н (2200 кгс) горизонталдуу жүккө эсептелген болушу керек.Болот аркандын үзүлүүчү статикалык жүгү мамлекеттик стандартта көрсөтүлгөнгө ылайык келүүгө тийиш, ал эми кебез жиптен жана капрондон жасалган шоонаныкы - 7000 Н кем эмес.Ар бир аркан төмөнкү белгилер менен белгилениши керек:- статикалык үзүүчү күчтүн мааниси;- чыгарылган датасы (айы, жылы);- сыноо датасы (сынак белгиси) жана инвентарлык номери;Коопсуздук аркандар карабиндер менен жабдылышы мүмкүн.Пайдалануудагы сыноолор417. Коргоо курларды жана коопсуздук аркандарды пайдаланууга берүү алдында (салмагы 300 кг) жана пайдалануу учурунда (салмагы 225 кг) 6-тиркеменин ченемдерине ылайык статикалык жүк менен (5 мүнөткө) механикалык бекем сыноодон өтүшү керек - 6 айда 1 жолу.Сыноого чейин жана андан кийин коопсуздук курлар жана коопсуздук аркандар механикалык бузулууларга текшерилет, ал эми сыноодон өткөндөн кийин көзгө көрүнгөн бузулуулар жок болсо, иштетүүгө уруксат берилет.Курларды сыноонун жол-жобосу курлардын конкреттүү түзулушу үчүн техникалык шарттарда жана пайдаланууда нускамаларында белгиленген.Колдонуу шарттары418. Ишти баштоонун алдында курдун бүтүндөй абалын жана көтөргү элементтерин өзүнчө, арканды жиптеринин үзүлбөгөндүгүн текшерүү үчүн текшерилиши керек. Динамикалык силкинүүгө дуушар болгон курлар, ошондой эле тигишинде жип үзүлүп, тытылып, күйүп, бел курунда, чалмасында, жумшарткычында кесилген, кайчылаш кошулмалардын бузулушу, майышкан же дат басууга учураган темир тетиктери жана тетиктери бар кур; темир тетиктериндеги жаракалар жана коопсуздук бекиткичинин бузулушу бар курлар пайдалануудан алуунуга тийиш..Курларды өз алдынча оңдоого жол берилбейт.419. Курларды жана аркандарды кургак бөлмөлөрдө агрессивдүү чөйрөлөр болбогондо, жылуулук берүүчү түзүлүштөрдөн алыс жерде, асып же текчелерге бир катар тизип коюу керек. Жумуштан кийин, ошондой эле сактоонун алдында аларды кирден тазалоо, кургатуу, темир тетиктерин аарчып, булгаары тетиктерин майлоо керек. Жылуулук чыгаруучу түзүлүштөрдүн, ошондой эле кычкылдыктардын, жегичтердин, эриткичтердин, бензиндин жана майлардын жанында курларды сактоого тыюу салынат.§ 36. Электр жаасынан коргоочу топтомдорМаксаты жана толуктугу420. Топтомдор жумушчу органды бардык чыңалуу класстарынын учурдагы электр орнотмолорунда ыкчам которуштуруу учурунда пайда болушу мүмкүн болгон электр жаасынын таасиринен коргоо үчүн иштелип чыккан.Топтомго кирген костюмдар кышкы жана жайкы болушу мүмкүн.421. Топтомго бетти коргоочу экраны бар ысыкка чыдамдуу каска, ысыкка чыдамдуу баш кийим, ысыкка чыдамдуу мээлейлер кирет. Топтом кошумча пахтадан же ысыкка чыдамдуу ич кийимди жана кошумча капкак күрмөсүн камтышы мүмкүн.422. Топтомдун кураммынын жыйындысы конкреттүү пайдалануу шарттарына жараша аныкталат: кыска туташуу агынынын мааниси, электр орнотмосунун чыңалуусу, жаанын таасир этүү убактысы, жаа булагына чейинки аралык, электроддордун ортосундагы аралык, бөлүштүрүүчү түзүлүштөрдүн түрү.423. Топтомдордун турлүү үлгүлөрү атайын стенддерге электр жаасынын таасири үчүн сыналышы керек.Топтомдордун техникалык шарттары колдонуучулар менен макулдашылышы керек.Колдонуу шарттары424. Топтомдорду колдонуу эрежелери колдонмо нускамаларда жазылган.425. Топтомдор жекече колдонуу үчүн гана берилет. Мурда колдонулган топтомдорду башка кызматкерлерге берүү колдонмо нускамаларга ылайык дезинфекциялангандан кийин гана жүргүзүлүшү мүмкүн.Мурда колдонулган ич кийимди башка кызматкерлерге берүүгө жол берилбейт.Кеп куртка нөөмөттө болушу мүмкүн.426. Ар бир колдонуудан мурун топтомдорду механикалык бузулуулардан текшерүү керек.427. Ысыкка чыдамдуу кол каптар бейэлектрик кол каптардын астына кийилет.428.. Коргоочу касиетин жогорулатуу үчүн жайкы костюмдун үстүнө кышкы костюм кийсе болот.429. Кийимди жуу жана кургак тазалоо колдонмо нускамаларга ылайык жүргүзүлүшү керек.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№1 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелерге

 

Коргоо каражаттарын каттоо жана камкордук көруу журналыЭскертүүлөр:1. Мезгил-мезгили менен текшерүүлөр 3 айда бир жолудан кем эмес жүргүзүлөт, көчмө жерге туташтыруу жана противогаздар үчүн жана башка коргоо каражаттары үчүн 6 айда бир жолудан кем эмес.2. Сыноо жөнүндө мазмун тартибин үчүнчү жактарга берүүдө “Эскертүү” графасында мазмун тартибинин номери көрсөтүлөт.

 

 

№2 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелерге Бейэлектрик резинадан жана полимердик материалдардан жасалган коргоо каражаттарын сыноо журналы(мээлейлер, боттор, бейэлектрик галоштор, обочолоочу катмарлар)

 

 №3 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелерге Коргоо каражаттардын сыноо мазмун тартибинин формасыЭскертүү: Индикатордук чыңалууну текшерүүдө, жогорулатылган чыңалууда иштөөнү текшерүүдө, туташтыргыч өткөргүчтү текшерүүдө ж.б., сыноонун натыйжалары кошумча киргизилет.

 

¹ Коргоочу каражаттардын түзүлүштүк өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу талаптар

 

 

 

 

 

 

 

 № 4 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелерге Коргоо каражаттарын механикалык кабыл алуунун, мезгилдүү жана түрлүү сыноолордун ченемдери Эскертүүлөр:1. Обочолоочу бөлүктүн кыйшаюусу 220 кВга чейинки саптар жана чыңалуу көрсөткүчтөрү үчүн 10%дан ашык эмес жана 220 кВ жогору көрсөткүчтөр үчүн 20%, сыноонун ыкмалары ГОСТ 20494-2001 Мамлекеттер аралык стандартына ылайык жүргүзүлөт. Жер бетинен 10 кВ чейинки аба чубалгыларына жерге туташтыруу үчүн саптардын кыйшаюусу жана сыноо ыкмалары буйумдардын конкреттүү түрлөрүнө техникалык шарттарда келтирилген.2. Полимердик обочолоогучтар үчүн PH маанилери 8 тизмекте келтирилген. 3. Обочолоочу аркандар үчүн РП маанилери 9 тизмекте көрсөтүлгөн. 4. Ийкемдүү обочолоогучтар үчүн РН чоңдуктары 283-пунктта көрсөтүлгөн.5. Түрдү, мезгилдүү жана кабыл алуу сыноолорунда коопсуздук курлары динамикалык жана башка сыноолорго да дуушар болушат.6. Числителде жумшаткычы жок курлар үчүн статикалык жүктү көрсөтөт, знаменателде - жумшаткычы жана коопсуздук арканы бар курлар үчүн.

 

 

      № 5 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелерге Коргоо каражаттарын электирдик кабыл алуу ченемдери, мезгилдүү жана түрлүү сыноолоруЭскертүүлөр:1. Өңчөй жана мезгилдик сыноолордо 1000 В жогору чыңалуу көрсөткүчтөрү чектеш электр чынжырларынын таасиринен көрсөткүчтүн жоктугуна текшерилет.2. 35 кВ чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн жумушчу бөлүгүн сыноо мындай түзүлүштөгү көрсөткүчтөр үчүн жүргүзүлөт, алар менен иштөөдө жумушчу бөлүгү фазалар аралык кыска туташууну же фазадан жерге кыска туташууну пайда кылышы мүмкүн.3. Чыңалуусу 220 В болгон 10 Вт чейин кызытма чырактары бар эки уюлдуу чыңалуу индикаторлору үчүн агындын мааниси чырактын күчү менен аныкталат.4. Тиешелүү коргоо каражаттарына өңчөй, мезгилдүү жана кабыл алуу сыноолорун өткөрүү ыкмалары же техникалык шарттар.            № 6 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелергеКоргоо каражаттарын пайдалануучу механикалык сыноонун ченемдери жана мөөнөттөрү

 

Эскертүүлөр:1. Полимердик обочолоогучтар үчүн Рн чоңдуктары 8 тизмекте көрсөтүлгөн. 2. Обочолоочу аркандар үчүн Pр маанилери 9 тизмекте келтирилген. 3. Ийкемдүү обочолоогучтар үчүн Рн белгилери 283-пунктта көрсөтүлгөн.4. Жумшарткыч (амортизатор) сыноодон өткөрулбойт.№ 7 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелергеКоргоо каражаттарынын пайдалануудагы электрдик сыноолордун ченемдери жана мөөнөттөру Эскертүүлөр:1. 35 кВ чейинки чыңалуу көрсөткүчтөрүнүн жумушчу бөлүгүн сыноо ушундай түзулүштөгү көрсөткүчтөр үчүн жүргүзүлөт, алар менен операциялардын жүрүшүндө жумушчу бөлүгү фазадан фазага же фазадан жерге кыска туташууну пайда кылышы мүмкүн. 2. Чыңалуусу 220 В болгон 10 Вт чейин кызыртма чырактары бар эки уюлдуу чыңалуу көрсөткүчтөр үчүн агындын мааниси чырактын күчү менен аныкталат.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№ 8 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелергеКоргоо жабдыктарынын топтоо ченемдериЭскертүүлөр:1. Топтоо ченемдери минималдуу жана милдеттүү. Техникалык жетекчилерге жана электр объектилерине жооптуу кызматкерлерге жергиликтүү шарттарга жараша коргоо каражаттарынын санын көбөйтүүгө жана үлгү-тизмени толуктоого укук берилет.2. 1000 В чейин жана андан жогору болгон бөлүштүргүч түзулүштү ар кандай кабаттарга же бири-биринен эшиктер же башка бөлмөлөр менен бөлүнгөн бир нече бөлмөлөргө жайгаштырууда коргоо каражаттарынын көрсөтүлгөн саны бүтүндөй бөлүштүрүүчү түзүлүшкө карата колдонулат.3. Бир имараттын ичинде жайгашкан жана бир ишкерсан тейлеген бирдей чыңалуудагы бөлүштүргүч түзүлуштөр төрттөн көп эмес, коргоочу тосмолорду жана көчмө жерге туташтырууну кошпогондо, коргоо каражаттарынын бир топтому менен камсыз болушу мүмкүн.4. Мачталык көмөкчордондор, ТТК (КТП) жана ТТБТ (КРУН) жергиликтүү шарттарга ылайык коргоочу каражаттар менен жабдылган. № 9 Тиркемеэлектр түзүлүштөрүндө колдонулуучу коргоочу каражаттарды колдонуу жана сыноо боюнча эрежелерге Коопсуздук плакаттар жана белгилер

 

^* Калктуу аймак - шаарлардын, поселоктордун, айылдардын, өнөр жай жана айыл чарба ишканаларынын, порттордун, жээктердин, темир жол вокзалдарынын, жалпы пайдалануудагы сейилдөө, бульварлардын, пляждардын 10 жылга келечектүү өнүктүрүүнүн чектериндеги аймагы.  

 

 

 

         Тыюу салуу плакаттар                                                  № 1                                                        №2                                                  №3                                                         №4         Эскертүү белгилери жана плакаттар                                №5                         №6                                    №7                                                          №8                                                      №9                                                                                              №10   

 

Аткара турган плакаттар

 

№11 №12

 

 

Көрсөтүү плакатты

 

 

 

 

 

    МАЗМУНУЭрежелерде колдонулган кыскартуулар жанатерминдер 1 бөлүм. Жалпы жоболор§ 1. Максаты жана колдону чөйрөсү§ 2. Коргоо каражаттарын колдонуунун тартиби жана жалпы эрежелери§ 3. Коргоо каражаттарын сактоо тартиби§ 4. Коргоо каражаттарын эсепке алуу жана алардын абалын көзөмөлдөө§ 5. Коргоочу каражаттарды сыноонун жалпы эрежелери2 бөлүм. Электр коргоо каражаттары§ 6. Жалпы жоболор§ 7. Обочолоочу (капталмаланган) саптар§ 8. Обочолоочу кычкачтар§ 9. Чыңалуу көрсөткүчтөрү§ 10. Белги берүүчү чыңалуу көрсөткүчтөрү§ 11. Турактуу чыңалуу көрсөткүчтөрү§ 12. Фазалардын  дал келүүсүн текшерүү үчүн чыңалуу көрсөткүчтөрү§ 13. Электр өлчөгөн кычкачтар§ 14. Кабелди алыстан теше турган алеттер§ 15. Бейэлектрикалык колкаптар§ 16. Атайын бейэлектрикалык бут кийим § 17. Бейэлектрикалык резина килемдери жана обочолоочу төшөндүүлөр§ 18. Коргоочу түзмөктөр (калкандар, тосмолор)§ 19. Обочолоочу катмарлар§ 20. 1000 В жогору чыңалуудагы обочолоочу капкактар§ 21. Обочолоочу кол аспатар§ 22. Көчмө жерге туташтыргычтар§ 23. Плакаттар жана коопсуздук белгилер§24. Чыңалуудагы 110 кВ жана андан жогору болгон электр монтаждоолорундагы чыңалуудагы  жумуштар  үчүн атайын коргоо жабдуулары, обочолоочу алеттер§ 25. 1000 В чейин чыңалуудагы электр орнотмолорунда чыңалууда иштөө үчүн ийкемдүү изоляциялоочу каптамалар жана катмарлар§ 26. Обочолоонгон сакактоочу кыска туташуу§ 27. Айнек пластик обочолоочу сүйөгүч тепкичтер жана шатылар 3 бөлүм. Жогорулатылган чыналуудагы электр талааларынан коргоо каражаттары § 28. Жалпы жоболор§ 29. Чагылтмалоочу түзүлүштөр§ 30. Жеке чагылтмалоочу комплектер4 бөлүм.  Жеке коргоо каражаттар§ 31. Коргоочу каскалар§ 32. Коргоочу көз айнек жана калканчтар§ 33. Атайын колкаптар§ 34. Дем алуу органдарын жеке коргоо каражаттары (ДАОЖКК). Противогаздар жана респираторлор§ 35. Сактоочу курлар  жана коопсуздук аркандар§ 36. Электр жаасынан коргоочу топтомдор№ 1 тиркеме. Коргоо каражаттарын каттоо жана камкордук көрүү журналы№ 2 тиркеме. Бейэлектрик резинадан жана полимердик материалдардан жасалган коргоо каражаттарын сыноо журналы (мээлейлер, өтүктөр, бейэлектрдик галоштор, обочолоочу катмарлар)№ 3 тиркеме. Коргоо каражаттарын сыноо мазмун-тартибинин формасы№ 4 тиркеме. Коргоо каражаттарын механикалык кабыл алуунун, мезгилдүү жана типтүү сыноолордун ченемдери№ 5 тиркеме. Коргоо каражаттарынын электрдик кабыл алуу ченемдери, мезгилдүү жана түрлүү сыноолору№ 6 тиркеме. Коргоо каражаттарын эксплуатациялоочу механикалык сыноонун нормалары жана мөөнөттөрү№ 7 тиркеме. Коргоо каражаттарынын пайдалануудагы электрдик сыноолордун ченемдери жана мөөнөттөрү№ 8 тиркеме. Коргоо жабдыктарын топтоо ченемдери№ 9 тиркеме. Коопсуздук плакаттар жана белгилер