Кыргыз Республикасынын Президентинин                                     2006-жылдын 7-июнундагы № 308                                        Жарлыгы менен бекитилген                                                                               Кыргыз Республикасынын тоолуу райондорун өнүктүрүүнүн                        Улуттук борбору жөнүндө                                 ЖОБО                            1. Жалпы жоболор                                      1.  Кыргыз  Республикасынын тоолуу райондорун өнүктүрүүнүн  Улуттукборбору  (мындан  ары  -  Улуттук тоо борбору) Кыргыз  РеспубликасынынПрезиденти  тарабынан  түзүлүүчү өлкөнүн  тоолуу  райондорун  туруктууөнүктүрүү   маселелери   боюнча  бирдиктүү  саясатты   жүзөгө   ашыруумаксатында   Кыргыз  Республикасынын  Президентинин  Атайын   өкүлүнүнжумушчу органы болуп эсептелет.   2.  Улуттук  тоо  борбору  өз иш аракетинде Кыргыз  РеспубликасынынКонституциясын жана мыйзамданын, Кыргыз Республикасынын  ПрезидентининЖарлыктарын   жана   буйруктарын,  Кыргыз  Республикасынын   Өкмөтүнүнтоктомдорун  жана буйруктарын, бөлөк ченемдик-укуктук  актыларды  жанаушул Жобону жетекчиликке алат.   3.  Өз  иш-аракетинде  Улуттук тоо борбору  Кыргыз  РеспубликасынынПрезидентине жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө отчет берет.   4.  Улуттук тоо борбору мурда кайра түзүлгөн Кыргыз Республикасынынтоолуу   райондорун   өнүктүрүүнүн  Улуттук  тоо  борборунун,   тоолуумамлекеттердин  эл  аралык  маалыматтык-билим  берүү  борборунун  жанаКыргыз  Республикасынын  тоолуу райондорун  өнүктүрүүнүн  Улуттук  тооборборунун   алдындагы   Кыргыз  Республикасынын   тоолуу   райондорунөнүктүрүү  фондунун,  ошондой  эле  Кыргыз  Республикасынын   Өкмөтүнөкараштуу  Курчап  турган  чөйрөнү коргоо  жана  токой  чарбасы  боюнчамамлекеттик агентиктин укугун мурастоочу болуп саналат.   5.  Улуттук  тоо  борбору  өз иш-аракетин  республикалык  бюджеттинкаражаттарынын,    гранттардын,    инвестициялардын,    демөөрчүлөрдүнкайрымдуулуктарынын, ошондой эле белгиленген тартипте атайын  бөлүнгөнкаражаттардын эсебинен жүзөгө ашырат.   6.  Улуттук  тоо  борбору юридикалык жак болуп  саналат,  өзалдынчабалансы,  Кыргыз  Республикасынын  Казыналыгынын  системасында  эсеби,(анын   ичинде   чет  өлкө  валютасы  менен),  Кыргыз  Республикасынынмамлекеттик  гербинин сүрөтү түшүрүлгөн жана өзүнүн  мамлекеттик  жанарасмий   тилдердеги   аталышы  жазылган  мөөрү,  штамптары,   фирмалыкбланктары жана башка реквизиттери болот.   7. Улуттук тоо борбордун расмий аталышы:   -  мамлекеттик тилде:   «Кыргыз Республикасынын тоолуу   райондорунөнүктүрүүнүн Улуттук борбору»;   -   расмий  тилде:  «Национальный  центр  развития  горных  районовКыргызской Республики»;   8. Юридикалык дареги: 720010, Кыргыз Республикасы, Бишкек ш., Манаспроспектиси, 22.                       II. Максаттары жана милдеттери                                      9.  Улуттук тоо борбордун негизги максаттары жана милдеттери  болуптөмөнкүлөр эсептелет:   -  тоолуу  райондорду  туруктуу өнүктүрүүнү  камсыз  кылуу,  тоолууэкосистемалардын  коопсуздугун  сактоо  боюнча  бирдиктүү  мамлекеттиксаясатты иштеп чыгууга жана жүзөгө ашырууга катышуу;   -   Эларалык   тоолор  жылынын,  Бишкек  глобалдык  тоо  саммитининалкагында   кабыл   алынган  жана  кол  коюлган  документтердин   жанамакулдашуулардын жүзөгө ашырылышын камсыз кылуу.   -  Эларалык  тоо  өнөктөштүгүндө, Глобалдык тоо  форумунда,  тоолуумамлекеттердин  башка  уюмдарында  Кыргыз  Республикасынын  мүдөөлөрүнкоргоону камсыз кылуу;   -  ООНдун Башкы Ассамблеясынын 2005-жылдын 22-декабрындагы № 60/198«Тоолорду  туруктуу өнүктүрүү» деген резолюциясынын  жоболорун  жүзөгөашырууну камсыз кылуу;   -  туруктуу  өнүгүүгө алмашуу иретинде өлкөбүздүн тышкы  карыздарыназайтууга багытталган чараларды уюштурууга катышуу;   - тоолуу аймактардын калкына киреше алып келүүчү жаны технологияларбоюнча маалыматтарды жана билим берүү программаларын таркатуу;                              III. Функциялары                                      10.  Улуттук  тоо  борбору өзүнүн максаттарын жана  алдына  коюлганмилдеттерин жүзөгө ашыруу үчүн төмөндөгү функцияларды ишке ашырат:   -  тоолуу  райондорду  туруктуу өнүктүрүү жаатында  мыйзамдык  жаначенемдик-укуктук  базаны  өркүндөтүү боюнча сунуштарды  иштеп  чыгуунууюштурат жана белгиленген тартипте киргизет;   -   ООНдун  Генералдык  Ассамблеясынын  2005-жылдын  5-декабрындагы№60/198  «Тоолорду  туруктуу  өнүктүрүү»  деген  резолюциясынын   жанаЭларалык  тоолор жылынын алкагында кабыл алынган башка  документтердинжоболорун  жүзөгө  ашыруу  боюнча  аткаруу  бийлик  органдарынын  жанажергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ишин координациялайт;   - Эл аралык тоо өнөктөштугүндө, глобалдык тоо форумунда жана тоолуумамлекеттердин   тобунун  башка  иш-чараларында,  (анын   ичинде   ООНуюштурган), Кыргыз Республикасынын мүдөөлөрун коргоону камсыз кылат;   -  «Кыргыз  Республикасынын  тоолуу  аймактары  жөнүндө»  Мыйзамдынжоболорун жүзөгө ашырууну камсыз кылат;   -  тоолуу мамлекеттердин Патрондор Кенешинде Кыргыз Республикасынынкатышуусун камсыз кылат;   -   башка  кызыкдар  министрликтер,  мамлекеттик  комитеттер   жанаадминистрациялык   ведомстволор  менен  бирдикте   тоолуу   аймактардытуруктуу өнүктүрүүтө алмашуу иретинде өлкөбүздүн тышкы карызын азайтуужана   ООНдун  Башкы  Ассамблеясы  кабыл  алган  Минжылдыктын   өнүгүүмаксаттарын  жузөгө  ашыруу боюнча механизмдерди  түзүүгө  багытталгаништерге катышат;   -  маалыматтык  базаны түзөт, тоолуу аймактарды туруктуу  өнүктүрүүбоюнча  атамекендик  жана  чет  өлкөлүк тажрыйбаларды  жалпылайт  жанааларды  Кыргыз  Республикасынын Президентинин  Администрациясына  жанаКыргыз Республикасынын Өкмөтүнө берет,   -  өлкөнүн  социалдык-экономикалык жана табигый-клинаттык  шарттарыоор  болгон  бийик  тоолуу калктуу пункттарын  шефке  алууну  уюштуруубоюнча сунуштарды белгиленген тартипте киргизет;   -  тоолуу  региондорду туруктуу өнүктүруү боюнча биринчи  кезектегимилдеттерди   талкуулоо  жана  бийик  тоолуу  аймактардын  маселелеринизилдөө  мекен  кезектеги  Бишкек глобалдык  тоо  саммитгерин,  илимийконференцняларды, симпозиумдарды жана башка эларалык жана  регионалдыкиш-чараларды даярдоону жүзөгө ашырат жана уюштурат;   -  бийик тоолуу аймактардын калкына социалдык жактан кошумча колдообоюнча сунуштарды иштеп чыгууну уюштурат;   -   тоолуу  аймактарды  социалдык-экономикалык  жактан  комплекстүүөнүктүрүүгө багытталган илимий изилдөө программаларын жүзөгө  ашыруугакатышат;   -  тоолуу  региондорду  социалдык-экономикалык  жактан  комплекстүүөнүктүрүү  маселелерин чечүү, тоо экосистемасынын  экологиялык  абалынжакшыртуу жана биоартүрдүүлүктү сактоо үчүн четөлкөлүк инвестициялардыжана гранттарды тартат,   -  жергиликтүү аткаруу бийлик органдары жана жергиликтүү  өзалдынчабашкаруу  органдары  менен биргелешип аракеттенүү  менен  тоолуу  жанабийик  тоолуу региондор үчүн мүнөздүү болгон иштин киреше алып келүүчүтүрлөрүн  өнүктүрүүгө багытталган жана иш менен камсыз кылуу дењгээлинжогорулатууга жана кедейликти кыскартууга көмөктөшкөн (топоз  өстүрүү,тоодо  балык өстүрүү жана аарычылык, дары чөптөрдү жана боек  алынуучучөптөрдү  өстүрүү,  чогултуу  жана сатып өткөрүү,  колөнөрчулүк  ж.б.)программаларды  жана  долбоорлорду иштеп чыгууну  жана  ишке  ашыруунууюштурат;   -  курулушка, айыл чарбасына жањы технологияларды тартууну, ошондойэле  жаны типтеги тоолуу конуштарды долбоорлойт жана курулушун  жүзөгөашырат;   -   иштин   киреше   алып  келүүчү  түрлөрү  боюнча   билим   берүүпрограммаларын  (видеолекцияларды) иштеп чыгууга,  жањы  технологияларжөнүндө  маалыматтарды  чогултууга катышат жана аларды  КыргызстандагыЭларалык  университетгин  базасын пайдалануу менен  дистанциялык  тележана компьютердик технологиялар аркылуу тоолуу региондорго берет;   -  Улуттук тоо борбору билим берүү органдары жана мекемелери  мененбирдикте   бийик   тоолуу  региондорду  камсыз   кылуу   үчүн   жогоруквалификациялуу  педагог  жана  айыл чарба  адистерин  даярдоо  боюнчасунуштарды иштеп чыгууга катышат;   -  жергиликтүү  өзалдынча башкаруу органдары менен  бирдикте  бийиктоолуу   региондордун  жергиликтүү  өзалдынча  башкаруу   органдарынынадистерин  кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу боюнча  ишкекатышат;   -  Борбордук  Азия  тоо маалымат тармагынын (ЦАГИС)  жардамы  мененилимий-техникалык,  технологиялык  маалыматтарды  эларалык   алмашуунужүргүзөт;   -  тоолуу  жана  бийик тоолуу калктуу конуштардын  тургундары  үчүнбизнес-инкубаторлорду түзүүгө катышат;   -   Эларалык  тоо  жылына  арналган  тоолуу  райондорду   өнүктүрүүмаселелери   боюнча   конкурстарды,  көргөзмөлөрдү,  конференцияларды,семинарларды өткөрөт;   -  башка мамлекеттик башкаруу органдары менен бирдикте бийик тоолуурегиондордун тургундары үчүн жањы жумуш орундарын түзүү максатында тоожана  бийик  тоо туризмине жана альпинизм индустриясына  инвестицияларүчүн жагымдуу шарт түзүү боюнча иш-чараларга катышат;   -  НПОлор  жана жарандык коомдун башка өкүлдөрү, жалпыга  маалымдоокаражаттары  менен бирдикте бийик тоо маселеси боюнча  биргелешкен  ишжүргүзөт;   - өз компетенциясынын чегинде Кыргыз Республикасынын Президентинин,Кыргыз  Республикасынын  Өкмөтүнүн жана Кыргыз Республикасынын  тоолуурайондорун  туруктуу өнүктүрүү маселеси боюнча Кыргыз  РеспубликасынынПрезидентинин атайын өкүлүнүн башка тапшырмаларын аткарат.                                   IV. Укуктары                                      11.  Улуттук  тоо борборуна жүктөлгөн милдеттерди жана функциялардыжүзөгө ашыруу үчүн ал төмөнкүдөй укуктарга ээ болот:   -  министрликтерднн,  мамлекеттик  комитеттердин,  администрациялыкведомстволордун      жетекчилеринин,      жергнликтүү      мамлекеттикадминистрациялардын  жана жергиликтүү өзалдынча башкаруу  органдарынынбашчыларынын  тоолуу  райондорду туруктуу  өнүктүрүү  маселеси  боюнчаотчетторун   угуу   жөнүндө   Кыргыз   Республикасынын   ПрезидентининАдминистрациясына сунуш киргизүүгө;   -  министрликтерден,  мамлекеттик  комитеттерден,  администрациялыкведомстволордон,    жергиликтүү    мамлекеттик    администрациялардан,жергиликтүү     өзалдынча    башкаруу    органдарынан,    ведомстволуктаандыктыгына карабастан башка юридикалык жактардан тоолуу  райондордутуруктуу   өнүктүрүү  маселеси  жана  тышкы  карыздар   боюнча   зарылматериалдарды жана маалыматтарды белгиленген тартипте алууга;   -   ага   жүктөлгөн   милдеттерди  аткаруу,  ошондой   эле   КыргызРеспубликасынын  Президентинин жана Кыргыз  Республикасынын  Өкмөтүнүнтапшырмаларын аткаруу боюнча уюштуруу чечимдерин кабыл алууга жана  өзкомпетенциясынын чегинде алардын аткарылышына контролдук кылууга;   -  "Кыргыз  Республикасынын тоолуу аймактары  жөнүндөгү"  Мыйзамдынжоболорун  аткарууга көз салууга жана аткаруу бийлик жана  жергиликтүүөзалдынча башкаруу органдарынан алар боюнча маалыматтарды суратууга;   -  Кыргыз Республикасынын Президентинин жана Кыргыз РеспубликасынынӨкмөтүнүн тапшырмасы боюнча эларалык уюмдар жана башка органдар  мененөз  компетенциясынын чегинде сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жана макулдашууларменен келишимдерди түзүүгө;   -  өз  компетенциясынын чегинде буйруктарды,  нускоолорду,  усулдуккөрсөтмөлөрдү,   башка   мамлекетгик  бийлик   органдары,   мекемелер,жергиликтүү  өзалдынча башкаруу органдары менен биргелешкен  актылардычыгарууга;   -  негизги  фонддордон, жүгүртүү каражаттарынан, башка  материалдыкбайлыктардан  жана  финансылык ресурстардан турган  бекитип  берилген,анын   ичинде   белгиленген   тартипте   бюджетген   тышкаркы   мүлкгүпайдаланууга жана тескөөгө;   -  тоолуу  аймактарды  туруктуу өнүктүрүү жагында  консультациялар,маселелерди  иликтөө жана баа берүү үчүн илимпоздорду, адистерди  жанаэксперттерди,  анын  ичинде  келишимдик негизде  четөлкөлүк  адистердитартууга;   -  четөлкөлөрдүн  өкүлчүлүктерү менен катнаш түзүүгө,  Улутгук  тооборборунун  ипш  менен  байланышкан маселелерди чечүү  үчүн  адистердибелгиленген тартипте четөлкөлөргө ишсаларга жиберүүгө;   -  алдыга коюлган максаттарды жана милдеттерди жүргүзүү үчүн  зарылболгон   эксперименттик   же   башка  жабдуулардын,   технологиялардынүлгүлөрүн  же  комплекттерин, аньш ичинде четөлкөлөрден  билим  берүү,маалыматгык   жана  башка  материалдык  байлыктарды   жана   буюмдардыбелгиленген тартипте алууга;   -   белгиленген  тартипте  басма  ишин  жүргүзүүгө,  акы  төлөнүүчүконсультацияларды, келишимдик негизде маалыматтык,  билим  берүү  жанабашка кызмат көрсөтүүлөрдү жүргүзүүгө;   -  таламдаш  мамлекеттик  органдар жана  мекемелер  менен  бирдиктетоолуу  жана  бийик  тоолуу  райондордун  калкынын  аз  камсыз  болгонбөлүгүнүн арасында гуманитардык жардамдарды даректүү бөлүштүрүү боюнчаишке катышууга;   -    таламдаш    министрликтер,   мамлекеттик    комитеттер    жанаадминистрациялык ведомстволор, уюмдар, илимий мекемелер менен бирдиктеведомстволор  аралык  комиссияларды,  координациялык  жана  эксперттиккењештерди,   убактылуу   чыгармачыл   жамааттарды   түзүугө,   тоолуурайондорлу туруктуу өнуктүрүү боюнча комплекстүү программаларды  иштепчыгуу жана жүзөгө ашыруу боюнча мамлекеттик заказчы катары чыгууга;   - жергиликтүү жана четөлкөлүк донорлорду, ыктыярдуу салымдарды жанакайрымдуулук каражаттарын тцяуу менен өзүнө жүктөлгөн функциялар мененмилдеттерди   жүзөгө   ашыруу   максатында   кайрымдуулук   акцияларынуюштурууга;   -    жүктөлгөн    милдеттерди   аткаруу    максатында    союздарга,ассоциацияларга  жана  башка  бирикмелерге,  анын  ичинде   четөлкөлүкбирикмелерге кирүүгө;   -  кыймылдуу  жана  кыймылсыз мүлктү балансында  кармоого,  ижарагаалууга   жана   ажыратууга,   ошондой   эле   Кыргыз   Республикасынынмыйзамдарына карама-каршы келбеген башка аракеттерди жасоого;   -  тоолуу  жана  бийик тоолуу райондордо коомдук  башталыштарда  өзөкүлчүлүктөрүнө ээ болууга;   - өлкөнүн тоолуу райондорун өнүктүрүү менен байланышкан Улуттук тооборборунун ар кандай сыйлыктарын жана стипендияларын уюштурууга;   -  эгерде  Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук  актылары  менентыюу  салынбаса, функция жана милдеттерди аткарууга багытталган  башкачарбалык иш жүргүзүүгө.                   V. Улуттук тоо борборунун ишин уюштуруу    12. Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан кызматка дайындалыпжана бошотула турган Кыргыз Республикасынын тоолуу райондорун туруктууөнүктүрүү маселеси боюнча Кыргыз Республикасынын Президентинин  Атайынөкүлү   бир   эле  учурда  Кыргыз  Республикасынын  тоолуу  райондорунөнүктүрүүнүн Улуттук тоо борборунун төрагасы болуп саналат.  ТөраганынКыргыз  Республикасынын тоолуу райондорун туруктуу өнүктүруү  маселесибоюнча  Кыргыз  Респубпикасынын Президентинин атайын  өкүлүнүн  сунушубоюнча    Кыргыз   Республикасынын   Президенти   тарабынан   кызматкадайьгадалып жана бошотула турган бир орунбасары болот.   13.  Улуттук  тоо борборунда курамына 5 киши кирген Кенеш  түзүлөт.Кењештин  курамына  кызмат орду боюнча төрага  жана  анын  орунбасары,ошондой  эле Кыргызстандагы Эларалык университетинин ректору, Эларалыктоо институтунун директору жана Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдеракадемиясынын   бийик   тоонун  физиологиясы   жана   эксперименталдыкпатологиясы  институтунун директору кирет. Кењештин башка  мүчөлөрүнүнкурамы  Кыргыз  Республикасынын тоолуу райондорун  туруктуу  өнүктүрүүмаселеси  боюнча  Кыргыз  Республикасыньш Президентинин  атайын  өкүлүменен макулдашуу боюнча аныкталат.   14.  Кењеш  өз  жыйналышында Улуттук тоо  борборунун  иш  чөйрөсүнөтиешелүү жана жамааттык талкуулоону талап  кылган маселелелерди карайтКецеш  зарылчылыгына жараша, бирок каарталында бир  жолудан  кем  эмесчакырылат. Кенештин чечими жөнөкөй көпчүлүк добуш менен кабыл  алынат,протокол  түрүндө таризделет жана зарыл болгон учурларда  Улуттук  тооборборунун төрагасынын буйругу менен жүзөгө ашырылат.   15. Улуттук тоо борборунун төрагасы:   - Улуттук тоо борборунун ишине жалпы жетекчилик кылат;   - мамлекеттик бийлик,  жергиликгүү  өзалдынча  башкаруу  органдары,эларалык  уюмдар  жана  четмамлекегтердин өкүлдөрү  менен  мамилелердеУлуттук тоо борборуна өкүлдүк кылат;   - буируктарды чыгарат жана Кењештин чечимдерине кол коет;   - Улуттук тоо  борборунун  аппаратынын бөлүмдөрү  жана  секторлору,ошондой   эле   ведомстволук  түзүмдүк  бөлүмдөрү  жөнүндө   жоболордубелгиленген   тарпште   беккгет  жана   штаттык   орундарды   тийиппүүинстанцияга бекитүүгв сунуш кылат;     -  Улуттук  тоо  борборунун финансылык каражаттарын  жана  мүлкүнбелгиленген тартипте тескейт;      -   Улуттук  тоо  борборунун  ишинин  маселелери  боюнча  КыргызРеспубликасынын  Президентинин жана Кыргыз  Республикасынын  Өкмөтүнүналдында отчет берет;     -  Улуттук  тоо борборуна жүктөлгөн милдетгердин аткарылышы  үчүнжекече жооп берет;     -  ушул  Жобо жана Кырргыз Республикасынын мыйзамдары  менен  агаберилген башка ыйгарым укуктарды жүргүзөт.   16.    Улуттук  тоо  борборунун төрагасынын орунбасары  анын  ишинетүздөн-түз жетекчилик кылат, учурдагы маселелерди чечет.   Төраганын орунбасары:   -Улуттук тоо борборунун ишине учурдагы жетекчиликти жүзөгө ашырат;   -    Улуттук    тоо    борборунун    кызматкерлеринин    функциялыкмилдеттенмелерин  аныктайт,  аларга  милдеттерди  жана   тапшырмалардыберет, алардын аткарылышына контролдук кылат;   -   ички   тартип   эрежелерин  бекитет,  Улуттук  тоо   борборунункызматкерлери  менен  эмгектик келишимдерди жана контракттарды  түзөт,аларга карата сыйлоо же жазалоо чараларын колдоног,    - ага жүктөлгөн милдеттердин чегинде буйруктарды чыгарат;     - Улуттук тоо борборуна жүктөлгөн милдеттерди аткаруу үчүн жекечежоопкерчилик  тартат жана ушул Жободон келип чыккан жана  Улуттук  тооборборунун ишин камсыз кылуу үчүн зарыл болгон башка ыйгарым укуктардыжүргүзөт.      17.  Төраганын  орунбасары ага жүктөлгөн милдеттенмелердин  чегиндетүздөн-түз  төрагага  отчет берет жана өз ишин  жүргүзөт.  Төрага  жокболгон   учурда  анын  тапшырмасы  боюнча  төраганын  милдеттенмелеринтөраганын орунбасары аткарат.   18. Улуттук тоо борборунун кызматкерлери мамлекеттик кызмат жөнүндөКыргыз  Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте кызмат  ордунадайындалат жана бошотулат.                  VI. Улуттук тоо борборунун ишин токтотуу                                      19.     Улуттук   тоо  борборун  кайра  уюштуруу  же  жоюу   КыргызРеспубликасынын   мыйзамдарында  каралган  тартипте   жана   учурлардажүргүзүлөт.   21.   Улуттук   тоо  борборунун  ишинин  жүрушүндө   пайда   болгондокументтер  «Кыргыз  Республикасынын Улуттук архив  фонду  жөнүндөгү»Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык сакталат жана пайдаланылат.