КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ѲКМѲТY

ТОКТОМ

2012-жылдын 17-июлу № 498

Турак жай сертификаттарын чыгаруу, колдонуу жана жабуу тартиби жөнүндө жобону бекитүү тууралуу 

Кыргыз Республикасында турак жай сертификаттарын эмиссиялоо жана колдонуудагы мамилелерди жөнгө салуу максатында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү токтом кылат:

1. Турак жай сертификаттарын чыгаруу, колдонуу жана жабуу тартиби жөнүндө жобо бекитилсин.

2. Бул токтом расмий жарыяланган учурдан тартып он беш күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

Тиркеме

Турак жай сертификаттарын чыгаруу, колдонуу жана жабуу тартиби жөнүндө

Жобо

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 13-сентябрындагы № 565, 2019-жылдын 28-январындагы № 24 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1. Жалпы жоболор

1. Турак жай сертификаттарын чыгаруу, колдонуу жана жабуу тартиби жөнүндө бул жобо (мындан ары - Жобо) Кыргыз Республикасынын Жарандык Кодексине, «Баалуу кагаздар рыногу жөнүндө», «Күрөө жөнүндө», «Акционердик коомдор жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларына ылайык иштелип чыкты.

2. Бул Жободо Кыргыз Республикасындагы турак жай сертификаттарын чыгарууда жана колдонууда пайда болгон мамилелер жөнгө салынат, эмитенттери жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары болуп саналган, турак жай сертификаттарын чыгарууда жана колдонууда пайда болгон мамилелер буга кошулбайт.

2. Бул жободо пайдаланылуучу негизги түшүнүктөр

3. Бул жободо төмөнкүдөй түшүнүктөр колдонулат:

- турак жай сертификатынын ээси - турак жай сертификаттары менчик укугунда таандык болгон адам;

- турак жай сертификаттарын чыгаруунун кепили (кепилдик кылуучу) - эмитент менен түзүлгөн келишимде каралгандар аткарылбай калган учурда турак жай сертификаттарынын ээлеринин алдындагы эмитенттин милдеттенмелерин өзүнө алган банк жана/ же башка насыялык мекеме жана/же камсыздандыруу компаниясы жана/ же башка юридикалык жак (коммерциялык уюм) жана/же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары;

- турак жай сертификаттары - эмиссиянын проспектисинде аныкталган шарттар сакталган учурда, турак жай сертификатынын индексацияланган суммасы түрүндөгү белгилүү жалпы аянттагы турак жайды сатып алууга же алардын менчик ээлеринин дивиденддерди алуу укуктарын күбөлөндүргөн эмиссиялуу баалуу кагаздар;

- турак жай сертификаттарынын эмитенти - Кыргыз Республикасынын аймагында катталган, турак жай курулушун курууга (кайра курууга) менчик, же башка мыйзамдык негизде белгиленген тартипте бөлүнүп берилген (сатып алынган) жер тилкеси бар жана каражаттарды тартуунун объектиси болуп саналган турак жайды (кайра курулушту) курууга керектүү долбоордук документтерге ээ юридикалык жак, ошондой эле белгиленген тартипте жогоруда көрсөтүлгөн укуктардын баардыгы ага берилген, турак жай сертификаттарын чыгаруучу жана алар боюнча алардын ээлеринин алдында жоопкерчиликтүү юридикалык жак;

3. Турак жай сертификаттарын чыгарууну каттоо

4. Турак жай сертификаттарын эмиссиялоонун жол-жоболору төмөнкүдөй этаптардан турат:

1) турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө эмитенттин чечим кабыл алышы;

2) коомго сунуш кылуунун шарттарын жана турак жай сертификаттарынын проспектисин баалуу кагаздар рыногун тескөөчү расмий укуктуу мамлекеттик органда каттатышы;

3) турак жай сертификаттарын эмиссиялары жөнүндө баардык маалыматтарды ачып берүү;

4) чыгаруунун документтештик түрү үчүн - турак жай сертификаттарын даярдоо;

5) турак жай сертификаттарын жайгаштыруу;

6) турак жай сертификаттарын чыгаруунун жыйынтыктары жөнүндө отчетту каттоо.

5. Турак жай сертификаттарын мамлекеттик каттоодон өткөргөн жана баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган мамлекеттик каттоо номерин ыйгарган учурдан тартып эмитент турак жай сертификаттарын чыгарууга укуктуу. Чыгарылган турак жай сертификаттарын мамлекеттик каттоодон өткөргөнгө чейин ошол турак жай сертификаттары менен ар кандай бүтүмдөрдү жасоого тыюу салынат. Турак жай сертификаттарынын чыгарылышын мамлекеттик каттоодон өткөрбөй туруп алар жайгаштырылган каражаттардан алынган кирешелер акцепти жок түрдө эле Кыргыз Республикасынын бюджетине алынууга жатат.

Турак жай сертификаттарын чыгарууну мамлекеттик каттоого документтер эмитент тарабынан каттоочу органга турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө эмитент чечим кабыл алган учурдан тартып бир айдын ичинде берилиши керек.

6. Чыгарылган турак жай сертификаттарынын көлөмү кепил берген кепилдик көлөмүнөн ашышы мүмкүн эмес. Турак жай сертификаттарына чыгаруунун кепили жок болгон учурда, чыгарылган турак жай сертификаттарынын көлөмү эмитенттин жеке өзүнүн капиталынан ашышы мүмкүн эмес.

7. Эмитент турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алууда сертификаттар ээлик кылуучулардын колдоруна (милдеттүү түрдө борборлоштуруп сактабоосуз эле) бериле тургандыгын, же болбосо энчилүү эсептердеги жазуулар түрүндө (милдеттүү түрдө борборлоштурулуп сактоо менен) лицензиясы бар көз каранды эмес баалуу кагаздардын реестрин кармоочуда милдеттүү түрдө сакталууга жаткандыгын аныктай алат.

8. Турак жай сертификаттарында бекитилген укуктарды жана эпке келүүлөрдү иш жүзүнө ашырууларды күбөлөндүрүүнүн түрү жана тартиби, Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары, ушул Жобо менен аныкталат жана турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө чечимде көрсөтүлөт. Турак жай документтеринин (документтештирилген же документтештирилбеген) түрү турак жай сертификаттарынын эмитенти тарабынан аныкталат. Бир мамлекеттик каттоо номери бар турак жай сертификаттары бирдей түрдө, бирдей шарттарда жана бирдей номиналдык нарк менен чыгарылат.

9. Турак жай сертификаттарын чыгарууну, коомго сунуш кылуунун шарттарын жана эмиссиянын проспектисин мамлекеттик каттоо үчүн эмитент баалуу кагаздар рыногу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга төмөнкүдөй документтерди берет:

1) тиркелген формага ылайык коомго сунуш кылуунун шарттарын жана турак жай сертификаттарынын эмиссиясынын проспектисин мамлекеттик каттоого алууга эмитенттин арызын (1-тиркеме);

2) турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттарын 3 нускада (2-тиркеме);

3) мамлекеттик каттоо органдарында юридикалык жактын мамлекеттик каттоодон өткөндүгу жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсүн;

4) эмитенттин мөөрү басылган жана нотариуста күбөлөндүрүлгөн эмитенттин уюштуруучулук документтерин, ага киргизилген баардык толуктоолору жана өзгөртүүлөрү менен;

5) тиркелген түрүнө жараша түзүлгөн турак жай сертификаттарынын проспектисин 3 нускада;

6) турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө чечимдин 3 нускасы;

7) турак жай курулушун курууга менчик же башка мыйзамдуу негизде белгиленген тартипте бөлүнүп берилген (сатып алган) жер тилкеси бар экендигин ырастаган эмитенттин документтеринин нотариус күбөлөндүргөн көчүрмөсүн;

8) акча каражаттарын тартуунун объектиси болуп саналган турак жайды куруунун (кайра куруунун) долбоордук-сметалык документтеринин көчүрмөлөрүн;

9) акча каражаттарын тартуунун объектиси болуп саналган турак жайды куруунун долбоордук-сметалык документтерине тиешелүү мамлекеттик органдын эксперттик корутундусун;

10) кепилдик кылуучу (кепил) менен эмитенттин ортосундагы келишимдин нотариус күбөлөндүргөн көчүрмөсүн;

11) чыгаруунун документтик формасы үчүн - Кыргыз Республикасынын ченемдик-укуктук актыларынын жана бул Жобонун талаптарына ылайык таризделген турак жай сертификаттарынын үлгүсүнүн 2 нускасын;

12) лицензиясы бар баалуу кагаздардын реестрин кармоочу менен түзүлгөн келишимдин көчүрмөсүн;

13) баалуу кагаздарды чыгарууну мамлекеттик каттоо үчүн төлөм-жыйымдардын төлөнгөндүгүн ырастаган документти;

14) Берилген бухгалтердик отчётко аудитордун корутундусу (аудиторлордун квалификациясына жана кесиптик компетенциясына карата талаптар Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат);

15) проспекти түзгөн учурга карата акыркы аяктаган отчёттук квартал үчүн эмитенттин кварталдык бухгалтердик отчётунун көчүрмөлөрү;

16) корпоративдик башкаруу кодексинин көчүрмөсү.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 28-январындагы № 24 токтомунун редакциясына ылайык)

10. Чыгарылган турак жай сертификаттарын мамлекеттик каттоо үчүн берилген баардык документтерге кол койгон эмитенттин кызмат адамдары ошол документтердеги маалыматтардын аныктыгы үчүн, ошондой эле турак жай сертификаттарын чыгаруунун жана колдонуунун Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартиптеринин сакталышы үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жоопкерчиликтерди тартат.

11. Баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган чыгарылган турак жай сертификаттарын каттоого же каттоодон баш тартуу тууралуу жүйөөлүү чечимди документтерди алган күндөн тартып 15 жумушчу күндөн кечиктирбей кабыл алууга милдеттүү.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 13-сентябрындагы № 565 токтомунун редакциясына ылайык)

12. Баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган баалуу кагаздарды чыгарууну мамлекеттик каттоо үчүн берилген документтерде камтылган маалыматтардын аныктыгын текшерүү үчүн керектүү кошумча документтерди суроого укуктуу.

13. Баалуу кагаздар рыногун жөнгө салууга ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган төмөнкүдөй учурларда сертификаттарды чыгарууну каттоодон баш тартат:

1) турак жай сертификаттарын эмитенттин коомго сунуш кылышы Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын жана бул Жобонун талаптарына каршы келсе;

2) коомго сунуш кылуунун шарттарын жана турак жай сертификаттарынын проспектисин каттатуу үчүн берилген документтерде камтылган маалыматтар Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын жана бул Жобонун талаптарына ылайык келбесе;

3) коомго сунуш кылуунун шарттарын жана турак жай сертификаттарынын проспектисин каттоо үчүн негиз болгон документтерден жалган маалыматтар же чындыкка туура келбеген (анык эмес маалыматтар) табылса.

14. Турак жай сертификаттарын каттоодон баш тарткан учурда баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган мындай чечим кабыл алынгандан тартып 5 иш күндөн кечиктирбей, баш тартуунун себептерин көрсөтүү менен бул тууралуу жазуу жүзүндө талапкерге билдирет.

15. Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында каралган тартипте жана учурларда турак жай сертификаттарын чыгарууну токтотуп коюуга, турак жай сертификаттарынын чыгарылышы ишке ашпай калды (жараксыз) деп таанууга баалуу кагаздар рыногу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын укугу бар.

Турак жай сертификаттарынын чыгарууну каттоодон баш тартуу жана коомго сунуш кылынышы ишке ашпай калды деп таанылган турак жай сертификаттары жөнүндө маалыматтарды өз сайтына жарыялоого баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган милдеттүү.

4. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттары

16. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттары турак жай сертификаттарын коомго эмиссия кылуунун мазмунун жана ар кандай шарттарын ачык жана жеткиликтүү баяндаган документ болуп саналат, алардын аткарылбай калышы турак жай сертификаттарынын эмиссиясынын токтотулушуна алып келет.

17. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттары өзүнүн мазмуну боюнча бул жобонун 2-тиркемесине ылайык келиши керек. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттарынын ар бир барагына номер коюлат, көктөлөт, жетекчи тарабынан кол коюлат жана эмитенттин мөөрү басылып бекемделет.

18. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттары үч нускада түзүлөт. Бир нуска каттоочу органда, экинчиси эмитентте, үчүнчүсү сактоо үчүн көз каранды эмес реестр кармоочуга берилет. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттарынын нускаларынын тексттеринде айырмачылыктар болгон учурда каттоочу органда сакталган документтин тексти туура деп эсептелинет.

19. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттарында турак жай сертификаттарынын наркын индексация кылуунун чиймеси аныкталышы керек.

20. Турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттарында турак жай сертификаттарын эмитенттин мөөнөтүнөн мурда төлөп берүү (тактап айтканда, турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө чечимде белгиленген аткаруу мөөнөтү келгенге чейин турак жай сертификаттары менен күбөлөндүрүлгөн милдеттенмени аткаруу) мүмкүнчүлүгү каралышы мүмкүн. Мөөнөтүнөн мурда эмитент төлөп берген турак жай сертификаттары колдонууга кайтадан чыгарылбайт жана турак жай сертификаттарына болгон укуктардын эсеби жүргүзүлгөн баалуу кагаздардын ээлеринин реестриндеги төлөнүп берилген турак жай сертификаттарынын эсебине киргизилүүгө жатат.

21. Турак жай сертификаттарынын чыгаруу ишке ашпай калды деп таанылган учурда, турак жай сертификаттары үчүн эмитент акы төлөө каражаттары катары алган каражаттарды кайтарып берүү тартиби турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттарында каралышы керек.

22. Баалуу кагаздарды коомго сунуш кылуунун негизги жоболору турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алган эмитенттин башкаруу органы тарабынан бекитилет.

5. Турак жай сертификаттарынын проспектисине карата коюлуучу талаптар

23. Турак жай сертификаттарынын проспектиси бул жобонун 3-тиркемесине ылайык таризделет.

24. Турак жай сертификаттарынын проспектисинин ар бир барагына номер коюлат, көктөлөт, кызмат адамы (эмитенттин жетекчиси, башкы бухгалтери) тарабынан кол коюлат жана эмитенттин мөөрү менен бекемделет.

Турак жай сертификаттарын эмиссиялоодо проспектиге турак жай сертификаттарынын эмиссиясынын кепили да кол коюшу керек.

25. Баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга каттоо үчүн берилген проспектиде эксперт (эксперттик уюм) даярдаган корутундуга же отчетто шилтемелер камтылса, анда төмөнкүлөр да камтылышы керек:

- эксперттин квалификациясынын сыпаттамасы;

- эксперт (эксперттик уюм) баалуу кагаздар эмитентинин аффилирленген же байланышы бар адамы болуп саналары, саналбашы жөнүндө маалыматтар.

Эксперттин (эксперттик уюмдун) проспектиге чыгарууга болгон жазуу жүзүндөгү макулдугу анын бүтүмү же отчету же ошол бүтүмгө же отчетко шилтемелер проспекти менен бирге проспектиге тиркелиши керек, же болбосо буга эксперттин (эксперттик уюмдун) макулдугу жөнүндө көрсөтмөсү проспектиде болушу керек.

26. Проспекти үч нускада түзүлөт. Проспектин нускаларынын текстинде айырмачылыктар болгон учурда баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда сакталган документтин тексти туура деп эсептелинет.

27. Проспектиде камтылган маалыматтардын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылууга жана проспектиде камтылган маалыматтарды ачып берүүнүн тартиби жөнүндө билдирүүнү жалпыга маалымдоо каражаттарына жарыя кылууга эмитент милдеттүү.

Төмөнкүдөй билдирүүлөрдү жана маалыматтарды жарыя кылуу жолу менен турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө маалыматтар ачылып берилет:

эмитент жөнүндө маалыматтар (эмитенттин аталышы, жайгашкан жери, почтолук дареги, уюштуруучулук-укуктук түрү);

турак жай сертификаттарын каттоо (каттоого алган орган, мамлекеттик каттоого алынган күн, чыгарууга ыйгарылган мамлекеттик каттоо номери) жөнүндө маалыматтар;

турак жай сертификаттарынын негизги параметрлери (чыгарылган турак жай сертификаттарынын жалпы көлөмү, бир турак жай сертификатынын номиналдык наркы, индексациялоо схемасы, колдонуу мөөнөтү, турак жай сертификаттарын төлөп берүүнүн тартиби);

жайгаштыруу башталуучу дата жана проспектиде камтылган маалыматтар менен кызыкчылыктары бар адамдар таанышуучу жер.

28. Проспектиде чагылдырылган маалыматтар үчүн жоопкер болгон эмитенттин кызмат адамы же башка адамдар проспектиге кол коюшу керек.

Көрсөтүлгөн проспектиде камтылган жалган, толук эмес жана/же инвесторду адашууга алып келген маалыматтын кесепетинен баалуу кагаздардын ээлерине келтирилген зыяндар үчүн проспектиге кол койгон адам эмитент менен бирге субсидардык жоопкерчилик тартат.

6. Турак жай сертификаттарын жайгаштыруу жана колдонуу

29. Жайгаштыруу башталганга чейин эмиссиянын проспектисине же эмиссиянын проспектисинде камтылган маалыматтын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылууга эмитент милдеттүү. Турак жай сертификаттарын жарнамалоодо эмиссиянын проспектисинин каттоодон өткөн күнү жөнүндө жана турак жай сертификаттарын эмиссия кылуу жолу менен каражат тартуучу объектинин курулушу жайгашкан орун тууралуу маалыматты, ошондой эле турак жай сертификаттарынын эмитенти жайгашкан жерди көрсөтүүгө эмитент милдеттүү.

30. Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында каралган тартипте турак жай сертификаттарынын эмиссиясы жөнүндө маалыматты ачып берүү тартиби иш жүзүнө ашырылат.

31. Турак жай сертификаттарын жайгаштырууну төмөнкүлөр жүргүзө алышат:

1) турак жай сертификаттарынын эмитенттери;

2) баалуу кагаздар рыногунун кесипкөй катышуучусу.

32. Турак жай сертификаттарын жайгаштыруудан эмитент жана баалуу кагаздар рыногунун кесипкөй катышуучусу алган каражаттар турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө чечимде, коомго сунуш кылуунун шарттарында жана турак жай сертификаттарынын эмиссиясынын проспектисинде көрсөтүлгөн максаттарга ылайык жана төмөндөгү чыгымдарды жабуу үчүн кынтыксыз пайдаланылат:

1) турак жай сертификаттарынын эмиссияларынын проспектисинде каралган объектилерди курууга (кайра конструкциялоого);

2) турак жай сертификаттарынын эмиссиясын уюштурууга, тиешелүү документтерди жана жарнамаларды даярдоого;

3) учурдагы индекстелген номиналдык нарк менен алардын ээлеринин талабы боюнча турак жай сертификаттарын сатып алууга;

4) турак жай сертификаттарын жайгаштырганга чейин каражат тартуучу объектини курууга (кайра конструкциялоого) тарткан чыгымды турак жай сертификаттарынын эмитентине кайтарып берүүгө;

5) бөлмөлөрдү (квартираларды) ээлерине менчик укугуна бергенге чейинки мезгилде курулушу бүткөн (кайра конструкцияланган) объектилерди пайдаланууга берүүгө.

33. Турак жай сертификаттарынын номиналы накталай түрдө турак жайдын жалпы аянтынын бирдиктеринде белгиленет жана анын колдонуу мөөнөтү бүткөнгө чейин өзгөртүлбөйт.

Коомго сунуш кылуунун шарттарында жана турак жай сертификаттарынын эмиссиясынын проспектисинде келтирилген индексация кылуу схемасына жараша, акчалай түрүндө турак жай сертификаттарынын номиналдык наркы индексацияланат.

Турак жай сертификаттарын алгачкы жайгаштыруунун баасы турак жай сертификаттарынын эмиссияларынын ар бирине өз өзүнчө эмитент тарабынан белгиленет.

34. Эмиссиянын проспектисиндеги турак жай сертификаттарын жайгаштыруунун мөөнөттөрү эмитент тарабынан белгиленет, бирок ал турак жай сертификаттарын жайгаштыруу башталган күндөн тартып бир жылдан ашпайт.

35. Эмитенттин акционерлеринин/ катышуучуларынын жалпы чогулушунда добуш берүүчү укукту, кирешеден же эмитенттин активдеринин жалпы суммасынан үлүш алуу укугун турак жай сертификаттары бербейт (анын кудуретсиз (банкрот) болгон учурдан башкасында).

36. Турак жай сертификаттарына менчик укугун өткөрүп берүү баалуу кагаздар жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык ишке ашырылат. Турак жай сертификаттарына менчик укугун өткөрүп берүүнү баалуу кагаздар жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык турак жай сертификаттарынын көз каранды эмес реестр кармоочусу ишке ашырат.

37. Турак жай сертификаттары колдонулуп жаткан мезгилде, учурдун индексацияланган наркына барабар болгон баада аларды сатып алууну эмитент жүргүзөт. Коомго сунуш кылуунун жана турак жай сертификаттарынын проспектисинин шарттарындагы индексациялоонун схемасына жараша жүргүзүлүүчү турак жай сертификаттарынын номиналдык наркы биринчи индексациялангандан кийин турак жай сертификаттарын сатып алууну талап кылган эмитенттин укугу алардын ээлери тарабынан ишке ашырылышы мүмкүн.

Турак жай сертификаттарынын ээлеринин талабы боюнча эмитенттин турак жай сертификаттарын сатып алышынын тартибин жана индексация кылуу коэффициентин колдонуу менен турак жай сертификаттарынын наркын индексация кылуунун схемасын эмиссиянын проспектисинде эмитент кароого милдеттүү.

38. Турак жай сертификаттарынын эмитенти Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында белгиленген тартипте отчетту баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берүүгө милдеттүү.

39. Турак жай сертификаттарын коомго эмиссиялаган эмитент, турак жай сертификаттарын сатуулар бүткөндөн кийин 30 календарлык күндүн ичинде коомго сунуш кылуунун жыйынтыктары жөнүндөгү отчетту 4-тиркемеге жараша баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берет.

40. Турак жай сертификаттарын коомго эмиссиялаган эмитент, турак жай сертификаттары төлөнүп берилгенден кийин 30 календарлык күндүн ичинде төлөп берүүнүн жыйынтыктары жөнүндөгү отчетту 5-тиркемеге жараша баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берет.

7. Турак жай сертификаттарын жабуу

41. Турак жай сертификаттарын чыгаруу жөнүндө чечимде жана эмиссиянын проспектисинде белгиленген шарттарга жараша эмитент же кепил турак жай сертификаттарын жабууну жүргүзүшөт.

1) сатып алуу жолу - аларды эмитенттин сатып алышы тууралуу турак жай сертификаттарынын ээлеринин жазуу жүзүндөгү талабын алган учурдан тартып турак жай сертификаттарынын ээлик кылуучусунун талабы боюнча жети банктык күндүн ичинде;

2) турак жай сертификаттарын жабуу учурунда бош турган жайды турак жай сертификаттарына ээлик кылуучуга менчикке берүү менен, же эки тараптын макулдугу боюнча курулуш (кайра конструкциялоо) бүткөндөн кийин айкын-ачык жайдын турак жай сертификаттарын берүү жөнүндө эмитенттин жазуу жүзүндөгү милдеттенмесине алмашуу жолу менен;

3) эмитент жана турак жай сертификаттарынын ээлери менен макулдашылган тартипте жана шартта, ошол эле эмитент чыгарган башка сериялардагы (чыгарылыштагы) турак жай сертификаттарына алмашуу жолу менен.

42. Ээлик кылуучуга квартираны менчикке берүү менен турак жай сертификаттарын жабуу эч кандай кошумча төлөмдөрүсүз эле жүргүзүлөт. Мындай учурда айкын чыгаруудагы турак жай сертификаттарын сатып алуу (сатып алуу-сатуу келишими же башка бүтүм) турак жай сертификаттарынын ээлик кылуучусунун объектинин курулушуна (кайра конструкцияланышына) катышкандыгын күбөлөндүрөт жана анда квартираны сатып алууга артыкчылыктуу укуктун жаралышы үчүн кызмат кылат, ушундай негизди түзүш үчүн төмөнкүдөй шарттарды аткаруу керек:

1) турак жай сертификаттарынын эмиссиясынан алынган каражаттардын эсебинен курулган (кайра конструкцияланган) турак жай имаратындагы квартиралардын аянтынын номиналынын 100 пайызына ылайык келген турак жай сертификаттарынын пакетин турак жай сертификаттарынын ээлик кылуучулары көрсөтүүсү;

2) эмиссиянын проспектисинде белгиленген тартипте берилген, ага таандык турак жай сертификаттарын сатып алуу жөнүндө турак жай сертификаттарынын ээсинин жазуу жүзүндөгү талабынын жоктугу;

3) турак жай сертификаттарынын эмиссиясын жүзөгө ашыруунун натыйжасында бүткөрүлгөн курулуштун (кайра конструкциялоонун) болушу жана имаратты кабыл алуу комиссиясынын пайдаланууга кабыл алынышы;

4) турак жай сертификаттарынын эмиссиясынын проспектисинде белгиленген мөөнөттө жана турак жай сертификаттарын коомго сунуш кылуунун шарттарында турак жайды берүү жолу менен жабылуучу турак жай сертификаттарынын ээлери менен эмитент бөлмөлөрдү өткөрүп берүү-кабыл алуу актысына кол коюусу;

43. Турак жай сертификаттарын жабууда квартира менчикке берилсе, ошондой эле башка сериялардагы (чыгарылыштардагы) турак жай сертификаттарына алмаштырууда эмитент турак жай сертификаттарынын ээлерине берилген турак жайдын сапаты жөнүндө баардык керектүү маалыматтарды берүүгө милдеттүү.

44. Бир эле жана ошол эле квартираны берүү жолу менен турак жай сертификаттары төлөнүп берилгендиги тууралуу турак жай сертификаттарынын эки же андан ашуун ээлеринин талаптары боло турган болсо, анда ээлик кылуучулардын талаптары квартиранын наркынын өлчөмүнө жараша суммадагы турак жай сертификаттарын ээлик кылуучулардын сатып алуу кезегине ылайык канааттандырылат. Турак жай сертификаттарынын ээлеринин мындай укуктары, турак жай сертификаттарын сатып алуу учурунда, эмитент менен анын ээлик кылуучусунун ортосундагы жазуу жүзүндө өзүнчө түзүлгөн келишимде каралышы мүмкүн.

8. Турак жай сертификаттарынын кепил (кепилдик кылуучу) тарабынан төлөнүп берилиши

45. Эгерде эмитент өз алдынча турак жай сертификаттарын жаба албаса, кепилдик келишиминде белгиленген мөөнөттө жана шартта жабууну кепил жүргүзүүгө милдеттүү. Банк, камсыздандыруу компаниясы же башка коммерциялык уюм, ошондой эле жергиликтүү өз алдынча башкаруу уюму кепил (кепилдик кылуучу) боло алат.

46. Кепил (кепилдик кылуучу) болуп бир же бир нече жак кире алат. Эмитент менен кепилдин ортосундагы келишим турак жай сертификаттарынын ээлик кылуучуларынын алдындагы милдеттенмелерди камсыз кылуу максатын көздөй тургандыгы тууралуу так шарттарды камтууга тийиш.

47. Кепил (кепилдик кылуучу) же кепилдер чыгарылган турак жай сертификаттарынын кепилдик кылынган бөлүгүнүн (бөлүктөрүнүн) өлчөмүн жаба ала турган өзүнчө капиталга же капиталдардын жыйындысына ээ болушу керек.

48. Эгерде жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы кепил (кепилдик кылуучу) болсо, үстүдөгү жылы турак жай сертификаттарын жабуу үчүн керектүү каражаттардын мүмкүн болгон көлөмү жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын тиешелүү бюджетинде каралышы керек.

49. Турак жай сертификаттарынын ээлик кылуучуларынын алдындагы милдеттенмени кепилдин аткарышына негиз болгон кепилге (кепилдерге) таандык капиталды баалоо көз карандысыз аудитор тарабынан жүргүзүлөт. Турак жай сертификаттарынын эмиссиясы боюнча эмитенттин милдеттенмеси жабылуучу учурга чейин, жылдык каржылык отчеттун тутуму менен бирге, кепилдин (кепилдердин) өздүк капиталынын баалангандыгын ырастаган көз каранды эмес аудитордун бүтүмүн ар жыл сайын берип турууга эмитент милдеттүү.

50. Кепил (кепилдик кылуучу) турак жай сертификаттарын жайгаштыруунун натыйжасында эмитент алган каражаттардын максат ченемдүү пайдаланылышына, кепилдик кылуу келишимине ылайык, көзөмөл жүргүзөт.

51. Кепил (кепилдик кылуучу) кепилдик кылуу келишиминде белгиленген турак жай сертификаттарынын ээлеринин алдындагы милдеттенмелерин аткарбагандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жоопкерчиликтерди тартат.

1-тиркеме

2-тиркеме

3-тиркеме

4-тиркеме