КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ

ТОКТОМ

2009-жылдын 18-декабры № 771

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен аскердик кызмат (тынчтык жана согуш убагында) каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө жобону бекитүү жөнүндө

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамынын 13-беренесине ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен аскердик кызмат (тынчтык жана согуш убагында) каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө тиркелген жобо (мындан ары - Жобо) бекитилсин.

2. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрү, башка аскердик түзүлүштөрү жана мыйзам менен аскердик кызмат (тынч жана согуш убагында) каралган мамлекеттик органдары ушул Жобону жетекчиликке алышсын жана анын аткарылышын камсыздасын.

3. Ушул токтом расмий түрдө жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

"Эркин Тоо" газетасынын 2010-жылдын 12-февралында № 10 жарыяланды

4. Ушул токтомдун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Генералдык штабынын башчысына жүктөлсүн.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарда медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө (тынчтык жана согуш убагында) ЖОБО

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586, 2016-жылдын 21-июлундагы № 412, 2017-жылдын 15-августундагы № 485, 2017-жылдын 18-августундагы № 506, 2018-жылдын 22-майындагы № 248, 2018-жылдын 4-октябрындагы № 453 , 2018-жылдын 25-декабрындагы № 616, 2020-жылдын 17-мартындагы № 160 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

I глава. Жалпы жоболор

Ушул Жобо Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын "Аскер кызматчыларынын статусу жөнүндө" Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын "Аскер кызматчыларынын жана окуу менен атайын жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана саламаттыгын милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу жөнүндө" Мыйзамына ылайык иштелип чыккан.

1. Аскердик дарыгердик күбөлөндүрүү тынчтык жана согуш мезгилинде Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана аларда мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарда Кыргыз Республикасынын жарандарынын ден соолугунун абалы боюнча аскердик жана альтернативдик кызматтарга жарактуулугунун категориясын аныктоо максатында, ошондой эле жарандар тарабынан жаракаттардын (контузия, майыптык, жаракат), оорулардын алардын аскердик кызматты (аскердик жыйындарды), мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарда (мындан ары жаракаттын (контузия, майыптык, жаракат), оорунун байланыш себеби менен байланыш себебин аныктоо максатында өткөрүлөт.

Медициналык күбөлөндүрүү деп күбөлөндүрүү учурунда жарандардын ден соолугунун абалын жана физикалык өнүгүүсүн үйрөнүү жана баа берүү, алардын аскердик кызматка, кээ бир аскердик-каттоо адистиктерине окутуу (кызматка) боюнча жарактуулугун, ушул Жобо менен каралган башка суроолорду жазуу түрүндөгү чечимди чыгаруу менен чечүү түшүнүлөт.

Аскердик кызматты өтөө (органдардагы кызматты) убагында жаракат алган (контузия, майыптык, жаракат), ооруган аскер кызматчыларын, жарандарды, аскердик жыйындарды өтүүчүлөрдү, органдардын башкаруучу курамындагы адамдарды (кызмат адамдарын) медициналык күбөлөндүрүү, аныкталган дарыгерлик-эксперттик жыйынтыктан, алардын аскердик кызматка (органдардагы кызматка) жарактуулук категориясын аныктоо үчүн өткөрүлөт.

Эскертүүсү: Берилген Жобонун 1-пунктундагы абзацтарынын саны расмий тилдеги тексттин 1-пунктундагы абзацтарынын санына дал келбейт.

2. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрдө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарда аскердик-дарыгердик экспертизаны жана медициналык күбөлөндүрүүнү өткөрүү үчүн Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү аскердик-дарыгердик (дарыгерлик-учкучтук) экспертиза органдары жөнүндө Жобого ылайык аскердик-дарыгерлик комиссиялар жана аскердик-учкучтук комиссиялар түзүлөт (тынчтык жана согуш мезгилине).

Кээ бир учурларда аскердик-дарыгерлик комиссиялар, аткаруу бийлик органдары аныктаган тартипте, аларда мыйзам менен аскердик кызмат каралса Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги менен макулдашуу боюнча аскердик кызматты (мындан ары - аскер кызматчылары), башка мамлекеттик органдарда кызмат өтөп жаткан жарандарды медициналык күбөлөндүрүү жана дарылоо өткөрүлгөн мекемелерде түзүлүшү мүмкүн.

Ушул Жобону Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарда жана согуш убагында түзүлүүчү атайын түзүлүштөрдө колдонуу, тиешелүү органдар тарабынан аныкталат.

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, аскердик түзүлүштөрүндөгү жана аскердик-дарыгерлик экспертизага методикалык жетекчилик кылуу Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясына жүктөлөт.

3. Аскердик-дарыгердик комиссияларга төмөнкүлөр жүктөлөт:

а) медициналык күбөлөндүрүүнү уюштуруу жана өткөрүү (мындан ары күбөлөндүрүү):

- чакыруу боюнча аскердик кызматка тапшырып жаткан жарандарды;

- контракт боюнча аскердик кызматка тапшырып жаткан жарандарды;

- аскердик түзүлүштөргө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарына кызматка тапшырып жаткан жарандарды;

- аскердик даярдык боюнча кошумча билим берүүчү программалар менен орто (толук) жалпы билим берүүчү мекемелерге тапшырып жаткан жарандарды;

- аскердик окуу жайларга тапшырып жаткан жарандарды;

- жогорку кесиптик билим берүүчү мамлекеттик билим берүү мекемелеринин алдындагы аскердик кафедраларда запастагы офицерлерди даярдоо программасы боюнча окуп жаткан жарандарды;

- Куралдуу Күчтөрдүн, башка аскердик түзүлүштөрдүн жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарында запаста турган жарандарды;

- аскердик жыйындарга чакырылуучу жарандарды;

- аскердик жыйындарды тапшырып жаткан жарандарды;

- Куралдуу Күчтөрдө, башка аскердик түзүлүштөрдө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарында аскердик кызматты өткөн жарандарды;

- чакыруу боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрүнөн тышкары, аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрүн.

б) аскердик-дарыгердик комиссияга методикалык жетекчилик жана аскердик-дарыгердик экспертизага, аскердик-медициналык мекемелерде, аскердик-бөлүктөрдө жана Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн, башка аскердик түзүлүштөрүнүн жана мыйзам менен каралган аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарындагы дарылоо-диагностикалык иштерди уюштурууга, өткөрүүгө жана жыйынтыктарына, медициналык изилдөө, дарылоо жана аскер кызматчыларын күбөлөндүрүү өткөрүлгөн саламаттык сактоо мекемелерин, ошондой эле жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюу жана аскердик кызматка чакырууда изилдөө жана дарылоого тиешелүү көзөмөл;

в) Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн, башка аскердик түзүлүштөрүнүн жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарынын аскер кызматчыларынын жана аскердик жыйындарды өтөп жаткан жарандардын, аскердик кызматты өтөгөн жарандардын, аскердик жыйындарды өтөгөн жарандардын, көрсөтүлгөн органдарда кызматты өтөгөн жарандардын, ошондой эле көрсөтүлгөн органдардагы аскер кызматчыларынын өлүмүнө алып келген жаракаттын (контузия, майыптык, жаракат), оорунун, ошонун ичинде аскер жыйындарын аяктагандан кийин, аскердик кызматтан (органдардагы кызматтан) бошогондон кийин бир жылга жетпей Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына тиешелүү камсыздандарылган адамдардын өлүмүнө алып келген жаракаттын (контузия, майыптык, жаракат), оорунун байланыш себептерин аныктоо;

г) жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюу жана аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда медициналык күбөлөндүрүүнү, медициналык текшерүүнү өткөрүү үчүн, аскердик каттоодо турган же ден соолугунун абалы боюнча чакыруудан мөөнөттүү бошотуу берилген жарандар арасында дарылоо-ден соолукту чыңдоо иш чараларын контролдоо;

д) аскердик кызматтан аларды бошотуу убагында аскердик кызматка ден соолугунун абалы боюнча жарандардын жарактуулугун аныктоо;

е) аскердик-дарыгердик экспертизанын проблемаларын илимий изилдөө иштерине катышуу;

ж) аскердик-дарыгердик экспертиза боюнча врач-адистерди даярдоо.

4. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө жана башка аскердик түзүлүштөрүндө жана аларда мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарында жарандарды медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү, ушул Жобого ылайык төмөнкүлөрдү аныктоо максатында жүргүзүлөт:

- жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик жана альтернативдик кызматка чакырууда жарактуулугун жана ден соолугунун абалы жана физикалык өнүгүшүнө ылайык аскердик адистиктерге жана Куралдуу Күчтөрдүн бөлүктөрү жана Кыргыз Республикасынын башка аскердик түзүлүштөрү боюнча аларды туура бөлүштүрүү үчүн көрсөткүчтөргө;

- контракт жана чакыруу(*) боюнча аскердик адистиктер боюнча аскер кызматчыларынын, аскердик-окуу жайлардын курсанттарынын жана угуучуларынын (офицердик наамы жоктордун), чакыруу боюнча 2 жылга чакырылган офицерлердин аскердик кызматка жарактуулугун;

- альтернативдик кызматтын кызматчыларынын алардын ден соолугунун абалы өзгөргөн учурда мындан аркы кызматын өтөөгө ден соолугунун абалы боюнча жарактуулугун;

- аскердик-окуу жайларга тапшырууга кандидаттардын ден соолугунун абалы боюнча жарактуулугун;

- Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн аскер кызматчыларынын, аскерге милдеттүүлөрүнүн жана башка аскердик түзүлүштөрүнүн жумушчуларынын жана кызматчыларынын 30 кГцтен 300 ГГц чейин жыштык диапозонунда электромагниттик талааларды түзгөн иондошкон нурлануу булактары, ракеталык отундун компоненттери, жогорку уулуу заттар, радиотехникалык каражаттар менен иштөөгө жарактуулугун;

- ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштеген Куралдуу Күчтөрдүн жана башка аскердик түзүлүштөрдүн аскер кызматчылары, ошондой эле жумушчулары жана кызматчылары арасында дарылоо-профилактикалык иш чараларды өткөрүү зарылдыгын;

- бийик тоолуу, алыскы жана киши барбаган аймактардын (контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрү үчүн - жашоого) шарттарында аскердик кызматты өтөөгө жарактуулугун;

- жайлуу эмес аба-ырайы ысык чет мамлекеттерде (контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрү үчүн - жашоого, Куралдуу Күчтөрдүн жана башка аскердик түзүлүштөрдүн жарандык персоналынын адамдарын - жумушка) аскердик кызматты өтөөгө жарактуулугун;

- аскердик жыйындарга чакырылган жарандардын, аскер кызматчыларынын жаракатынын оордугун;

- жарандар тарабынан аскердик кызматты, аскердик жыйындарды өтүү менен алган оорунун, жаракаттын байланышын аныктоо;

- аскердик кызматтан бошотуу убагына, аскердик кызматтан өткөн жарандардын жарактуулугун категориясын;

- аскердик кызмат өтөгөн жерине аскер кызматчыларынын, контракт боюнча кызмат өтөгөн аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрүнүн ташууга боло тургандыгын (ташууга болбой тургандыгын);

- контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрүн атайын адистештирилген медициналык мекемеде узак дарылоо жана медициналык кароодо туруу зарылчылыгын;

- контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрүн дарылоо зарылчылыгын;

- контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларын, ден соолугунун абалы, штаттардын кыскарышы, үй бүлөлүк абалы, өз каалоосу боюнча жана башка маанилүү шарттарга байланыштуу запаска же отставкага бошотулган 20 жана андан ашык кызмат өтөгөн жылдары бар улук офицерлердин жана жогорку офицердик курамдын жана ушундай эле кызмат өтөгөн жылдары бар же оорусу боюнча бошотулган, ошондой эле алардын үй бүлө мүчөлөрүн (аялы, 18 жашка чейинки балдары) башка офицерлердин жана улук жана жогорку офицердик курамдагы каза болгон адамдарынын аялдарына жана багуучусунун жоготкондугу боюнча пенсия алуучу ушул адамдардын санындагы пенсионерлерге санаторияда дарылануусун улантуу үчүн;

- ден соолугунун абалы, штаттардын кыскарышы, үй бүлөлүк абалы, өз каалоосу боюнча жана башка маанилүү шарттарга байланыштуу запаска же отставкага бошотулган, 20 жана андан ашык кызмат өтөгөн жылдары бар улук офицерлердин жана жогорку офицердик курамдын жана ушундай эле кызмат өтөгөн жылдары бар же оорусу боюнча бошотулган, ошондой эле алардын үй бүлө мүчөлөрүн (аялы, 18 жашка чейинки балдары) башка офицерлердин жана улук жана жогорку офицердик курамдагы каза болгон адамдардын аялдарына жана багуучусунун жоготкондугу боюнча пенсия алуучу ушул адамдардын санындагы пенсионерлерге санаторияда дарылануу зарылчылыгын;

- аскердик кызматтан бошогон учурда тандап алган жашаган жерине же оорусу боюнча өргүүгө, санатордук-курорттук же дарылоо мекемесине дарыланууга бара жаткан аскер кызматчыларын коштоп жүрүү (коштоп жүрүүчү адамдардын санын көрсөтүү менен) зарылчылыгын;

- санатордук-курорттук же дарылоо мекемесине дарыланууга бара жаткан аскердик кызматты контракт боюнча тапшырып жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрүн коштоп жүрүү (коштоп жүрүүчү адамдардын санын көрсөтүү менен) зарылчылыгын;

- күбөлөндүрүлүп жаткан жана аны коштоп жүргөн адамдардын анын ден соолугунун абалын, медициналык жардамга жана башка кишинин жардамга муктаждыгына байланыштуу аба, темир жол же суу транспортунда жол жүрүү зарылчылыгын;

- башкалардан бөлүп коюууну талап кылган, жана аны коштоп жүргөн адамдардын бат жүрүүчү купелик вагондо өзүнчө купеде же жүргүнчүлөрдү ташуучу поездде, 3 категориядагы каюталарда же 2 категориядагы транспорттук линиялардын орундарында оорулунун жол жүрүү зарылчылыгын;

(*) ушул Жобонун кийинки беренелеринде чакыруу жана контракт боюнча аскер кызматчылары кыскалык үчүн аскер кызматчылары деп аталышат;

(**) ушул Жобонун кийинки беренелеринде 30 кГцтен 300 ГГц чейин жыштык диапозонунда электромагниттик талааларды түзгөн иондошкон нурлануу булактары, ракеталык отундун компоненттери, жогорку уулуу заттар, радиотехникалык каражаттар кыскалык үчүн ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары деп алалышат.

- транспорт каражаттарын башкарууга жарактуулугун;

- мыйзамдар менен каралган учурларда биринчи кезекте турак-жай аянтын алууга укукту.

5. Жаран аскердик-дарыгердик комиссия (аскердик-учкучтук комиссия) тарабынан ага карата чыгарылган токтомду жогору турган аскердик-дарыгердик (аскердик-учкучтук комиссия) комиссияга же сотко даттана алат.

Жогору турган аскердик-дарыгердик комиссиянын чечими боюнча (аскердик-учкучтук комиссия) жаран контролдук текшерүүгө жана экинчи жолу медициналык күбөлөндүрүлүүгө жиберилиши мүмкүн.

Аскердик кызматка жарактуулугунун категориясы жөнүндө аскердик дарыгердик комиссиянын токтому (аскердик-учкучтук комиссия) эгерде бул чечимде башка аныкталбаса, медициналык күбөлөндүрүү өткөн учурдан баштап бир жылга жарактуу.

Эгерде аскердик дарыгердик комиссиянын (аскердик-учкучтук комиссия) токтомун кайра карап чыгуу үчүн негиз болгон күбөлөндүрүлгөндүн ден соолугунун абалында өзгөрүүлөр болсо, экинчи жолу медициналык күбөлөндүрүү өткөрүлөт. Экинчи жолку күбөлөндүрүүдөн кийин аскердик дарыгердик комиссиянын мурдагы чыгарган токтому жараксыз деп табылат.

6. Алгачкы аскердик каттоого тура турган жарандарды, аскердик жана альтернативдик кызматтарга (аскердик жыйындарга) чакырыла турган жарандарды, аскердик кызматта турбаган жана аскердик кызматка контракт боюнча тапшырып жаткан жарандарды, аскердик окуу жайларга тапшырып жаткан жарандарды, Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн жана башка аскердик түзүлүштөрүндө запаста турган жарандарды медициналык күбөлөндүрүүдөн (медициналык кароодо) өткөрүү үчүн жергиликтүү мамлекеттик администрациясынын башчысынын же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын башчысынын чечими боюнча, тиешелүү аскер комиссарынын кабыл алынган көрсөтүүсү боюнча саламаттык сактоо мекемелеринин врач-адистери, орто медициналык персоналы тартылат.

Укуктук-уюштуруу формасына карабастан медициналык уюмдар 2 жумалык мөөнөттүн ичинде аскер комиссариаттарынын, мыйзамдар менен аскердик кызмат каралган аткаруу бийлигинин кадрдык органдарынын, штаттык аскердик-дарыгердик комиссиянын суроосу боюнча психикалык бузулуусу, баңгилик, алкоголизм, токсикомания, баңгилик заттар жана башка уулуу заттарды кыянаттык менен колдонгон, адамдын имуножетишпестиги вирусуна чалдыккан, башка оорулары боюнча диагнозун жана каттоого туруу күнүн (кароого) көрсөткөн диспансердик кароодо аскердик каттоодо турган жарандар жөнүндө билдирүүгө, ошондой эле амбулатордук оорулуулардын медициналык карталарын жана керек болсо аскердик каттоого тура турган жарандарды, аскердик жана альтернативдик кызматтарга (аскердик жыйындарга) чакырыла турган жарандарды, аскердик кызматта турбаган жана аскердик кызматка контракт боюнча тапшырып жаткан жарандарды, аскердик окуу жайларга тапшырып жаткан жарандарды, Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн жана башка аскердик түзүлүштөрүндө запаста турган жарандарды, контракт боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан жарандардын ден соолугунун абалын мүнөздөгөн башка медициналык документтерди (стационардык оорулуулардын медициналык карталары, рентгенограмалар, изилдөөнүн атайын ыкмаларынын протоколдору ж.б.) көрсөтүүгө милдеттүү.

Дарыгердик сырды түзгөн маалыматтар менен таанышкан кызмат адамдары, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык бул маалыматтарды тараткандагы үчүн жоопкерчилик тартышат.

Күбөлөндүрүү аяктагандан кийин аскер комиссариаттары, мыйзам менен аскердик кызмат каралган аткаруу бийлигинин кадрдык органдары, штаттык аскердик-дарыгердик комиссиялар 2 жумалык мөөнөттүн ичинде медициналык документтерди тиешелүү медициналык уюмдарга кайра кайтарышат.

7. Ушул Жобонун 3-бөлүмүндө көрсөтүлгөн адамдарды медициналык күбөлөндүрүү, медициналык күбөлөндүрүүдөгү изилдөө ыкмасына ылайык өткөрүлөт.

8. Аскердик-дарыгердик комиссиялар (мындан ары - АДК), дарыгердик комиссиялар тарабынан токтомдор Оорулардын аталышы жана дене түзүлүшүнүн кемчиликтеринин (мындан ары - Оорулардын аталышы) (2-тиркеме) тиешелүү беренелеринин жана графаларынын негизинде, Оорулардын аталышы жана дене түзүлүшүнүн кемчиликтерин колдонууга Түшүндүрмөнү (3-тиркеме), аскердик кызматка чакырылып жаткан, аскердик окуу жайларга тапшырып жаткан (мындан ары - чектөөлөрдүн даражасынын таблицасы, (4-тиркеме) адамдардын ден соолугунун абалы жана физикалык өнүгүүсүнүн чектөө даражаларынын Таблицасын, окуу үчүн тандалып алынган жана кээ бир аскердик адистиктер боюнча кызматты өтөп жаткан адамдардын ден соолугунун абалына жана физикалык өнүгүүсүнө кошумча талаптардын Тизмесин (мындан ары - кошумча талаптардын тизмеси (1-тиркеме), Куралдуу Күчтөрдүн жана башка аскердик түзүлүштөрдүн чет мамлекеттерде жайлуу эмес ысык аба-ырайында (6-тиркеме) аскердик кызматты өтүүгө, контракт боюнча аскердик кызматты тапшырып жаткандардын медициналык карама-карыш көрсөткүчтөрүнүн Тизмесин, бийик тоолуу шарттарда, алыскы жана адам барбаган зоналарда жашап жаткан үй бүлө мүчөлөрүн, аскер кызматын контракт боюнча тапшырып жаткан аскер кызматчыларынын, алардын аскердик кызматты өтөөгө медициналык карама-каршы көрсөткүчтөрдүн Тизмеси эсепке алып кабыл алынат (5-тиркеме).

9. Медициналык күбөлөндүрүү төмөнкүдөй жүргүзүлөт:

Оорулардын тизмесинин II графасы боюнча андан ары окууга жараксыз деп табылган аскердик окуу жайлардын курсанттарына (офицердик наамы жок - угуучуларга) карата, АДК ошол эле убакта алардын аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө маселени чечет жана тийиштүү токтом кабыл алат.

Курсанттардын (офицердик наамы жок - угуучулар) ден соолугундагы убактылуу мүнөздөгү өзгөрүүлөрдө АДК кызматтык милдеттерди аткаруудан, сабактардан бошотуу (мындан ары - бошотуу) же оорусу боюнча өргүүгө муктаждыгы жөнүндө гана токтом кабыл алат. Мындан аркы окууга алардын жарактуулугу жөнүндө токтом Оорулардын тизмесинин II графасы боюнча жана аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө маселени биротоло чечүү Оорулардын тизмесинин I, III графасы боюнча бошотуунун, оорусу боюнча өргүүнүн мөөнөтү аяктагандан кийин негиздер болгондо гана кабыл алынат.

ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөө үчүн кадрларды даярдаган аскердик окуу жайларга (факультеттерге, курстарга) тапшырып жаткан аскер кызматчылары Оорулардын тизмесинин V графасы боюнча күбөлөндүрүлөт.

Аскердик окуу жайларда окуп жаткан чет мамлекеттердин аскер кызматчылары, ошондой эле консультация берүүгө келишкендер Оорулардын тизмесинин III, IV, VI графалары боюнча (ЖОЖдун багытына жараша) күбөлөндүрүлөт. АДКнын токтому аскер кызматчысынын аскердик окуу жайда окууга жарактуулугу же жараксыздыгы жөнүндө гана кабыл алынат, аскердик дарыгердик (дарыгердик) комиссиянын жыйындарынын протоколдор китебинде, Оорулардын тизмесинин жана дене түзүлүшүнүн кемчиликтерине (№ 2 тиркеме) шилтеме жасалбастан маалымкат (№ 9 тиркеме) менен таризделет жана штаттык АДК менен бекитүүгө жатпайт.

Куралдуу Күчтөрдүн авиациясынын учуучу курамын даярдоо боюнча аскердик окуу жайларынын курсанттары, учуучу курамы жана ушул аскердик окуу жайларга тапшырып жаткан талапкерлер Куралдуу Күчтөрдүн жана Кыргыз Республикасынын башка аскердик түзүлүштөрүнүн авиациясынын учуучу курамын медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө жобого ылайык күбөлөндүрүлөт.

Советтер Союзунун Баатыры генерал-майор Д.А.Асанов атындагы Кыргыз улуттук аскер лицейине тапшырып жаткан талапкерлер, ошондой эле анын тарбиялануучулары Лицейге тапшыруучуларды жана лицейдин тарбиялануучуларын медициналык күбөлөндүрүү боюнча нускамага ылайык күбөлөндүрөт.

Медициналык күбөлөндүрүү:

- аба кыймылын башкаруу (мындан ары - АКБ) операторлорунун аба кемелерин башкарууга жарактуулугун аныктоо үчүн жыл сайын өткөрүлөт. Кезексиз медициналык күбөлөндүрүү АКБ операторунун ден соолугунун абалы өзгөргөн учурда же аба кемелерин башкарууда каталары болгондо аскер бөлүгүнүн командиринин чечими боюнча өткөрүлүшү мүмкүн;

- запастагы офицерлер программасы боюнча аскердик даярдыкка тартылган жогорку жана орто атайын окуу жайлардын студенттерин (курсанттарын жана угуучуларын) медициналык күбөлөндүрүү аскердик даярдоо курсунун башталышы алдында, ал эми ден соолугунун абалына даттануулары болгондо - окуу процессинде деле өткөрүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

10. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө, ошондой эле башка аскердик адистиктер боюнча кызматка жараксыз деп таанылган аскер кызматчыларына карата, ошол эле-маалда алардын аскердин наамына байланыштуу оорулардын тизмесинин 1, 3 же 4-графалары боюнча АДК Куралдуу Күчтөрдөгү, башка аскердик түзүлүштөрдөгү, мыйзамда аскер кызматы каралган мамлекеттик органдарда аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө суроону чечет.

11. Узактыгы алты айдан кем эмес узактыктагы өркүндөтүү курстарына, ошонун ичинде офицерлерди даярдоо жана кайра даярдоо курстарына жиберилген аскер кызматчылары, алыскы чет жерлерге жиберилген аскер кызматчыларынан тышкары АДКда медициналык күбөлөндүрүүгө жатпайт.

12. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө дайындалган аскер кызматчылары, алардын аскердик наамына, аскер кесибинин профилине байланыштуу Оорулардын тизмесинин 1, 3 же 4-графалары боюнча алар жарактуу болгон учурда гана 5-графа боюнча күбөлөндүрүлөт.

13. Медициналык карама-каршы көрсөткүчтөрү белгиленбеген аскердик адистиктер боюнча кызматты өтөп жаткан жана кызмат үчүн тандалып жаткан аскер кызматчылары, алардын аскердик наамына жана аскер кесибинин профилине байланыштуу Оорулардын тизмесинин 1, 3, 4-графалары боюнча АДК тарабынан күбөлөндүрүлөт.

14. Аял аскер кызматчылар (аскерге милдеттүүлөр) - Оорулардын тизмесиндеги графалардагы жалпы негиздер боюнча, бирок гинекологдун сөзсүз катышуусу менен күбөлөндүрүлөт.

15. Куралдуу Күчтөрдүн, башка аскердик түзүлүштөрдүн, аскердик кызматы мыйзамда каралган мамлекеттик органдарын аскер кызматчыларын, жумушчуларын жан кызматчыларын транспорт каражаттарын башкарууга жарактуулугун аныктоо үчүн, ошондой эле транспорттук каражаттардын айдоочуларын даярдоо үчүн медициналык күбөлөндүрүү, "Айдоочуларды жана айдоочуга кандидаттардын автомототранспортту башкарууга алардын жарактуулугун аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүү тартиби жөнүндө" Нускамага ылайык жүргүзүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

16. Контракт боюнча аскердик кызматка өтүп жаткан, мыйзам менен аскердик кызмат каралган улуттук коопсуздук мамлекеттик органында аскер кызматын өтөп жаткандарды, алардын үй-бүлө мүчөлөрүн, офицердик наамы бар жана көрсөтүлгөн органда запаста турган жарандарды жана тиешелүү окуу жайларына тапшырып жаткан жарандарга медициналык күбөлөндүрүүнү уюштуруу жана өткөрүү тартиби ушул пунктта көрсөтүлгөн орган тарабынан аныкталат.

(КР Өкмөтүнүн 2020-жылдын 17-мартындагы № 160 токтомунун редакциясына ылайык)

II глава. Жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюу, аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда медициналык күбөлөндүрүү

17. Жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда медициналык күбөлөндүрүүнү адистиги боюнча иш тажрыйбасы бар врачтар: хирург, терапевт, невропатолог, психиатр, окулист, отоларинголог, стоматолог жана керек учурда башка кесиптеги врачтар өткөрөт.

Медициналык күбөлөндүрүү ушул иштер үчүн атайын ылайыкталган чакыруу пункттарында (жыйын) жүргүзүлөт.

Медициналык күбөлөндүрүү алдында алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда бардык жарандарга төш клеткасын рентгенологиялык (флюрографиялык) изилдөө, кандын анализи (СО, гемоглобинди, лейкоциттерди аныктоо), заараны белокко изилдөө, туберкулиндик пробалар жана профилактикалык эмдөө календарына ылайык профилактикалык эмдөөлөр, ЭКГ (15 жаштан үч жылда бир жолу), башка изилдөөлөр көрсөткүчтөр боюнча жүргүзүлөт. Кандын тобу жана резус-таандыгы уландарды аскерге чакырууга чейин аныкталышыш керек.

Столбнякка, дифтерияга каршы акыркы профилактикалык эмдөөлөр жөнүндө маалыматтар аскердик билетке жазылат, кандын тобу жана резус-таандыгы кандын тобу жана резус-таандыгы жөнүндө белги аскер кызматчыларынын өзүн күбөлөндүргөн документтерине жазуу тартиби жөнүндө Нускаманын негизинде аскердик билеттерге жазылат.

18. Жумуш күнүнүн ичинде чакыруу участокторуна жана аскердик кызматка чакырууда күбөлөндүрүлгөндөрдүн саны тынчтык убакта - 50 кишиден, согуш мезгилинде - 100 кишиден ашпашы керек.

19. Аскер комиссариаттары жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда ден соолугунун абалын жана физикалык өнүгүүсүн аныктоо үчүн аларды ар тараптан изилдөөнү жүргүзөт.

Ушул максатта аскер комиссариаттары төмөнкүлөрдү сурашат жана изилдешет:

а) психоневрологиялык, кургак учукка каршы, тери-венерологиялык жана наркологиялык мекемелерде каттоодо турган адамдардын тизмесин, дарылоо мекемелеринен оорулунун амбулатордук картасын (каттоо формасы № 025/у 063)(*), аларга салынуучу барактар менен (каттоо формасы № 025-1/у), оорунун тарыхынан көчүрмө, диспансердик изилдөөнүн жана дарыгердик байкоонун маалыматтары, врачтардын чечимдери жана башка жарандардын ден соолугунун абалын мүнөздөгөн медициналык документтер;

б) окуган же иштеген жеринен - мүнөздөмө;

в) социалдык камсыздоо боюнча бөлүмдөрүнөн - ден соолук мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар жөнүндө маалымат;

г) акыл эсинин өнүгүүсүнөн артта калган же оор тарбияланган үчүн жардамчы мектептерден медициналык-педагогикалык мүнөздөмө;

д) укук коргоо органдарынан - кылмыш жаза жоопкерчилигине, тергөө, сот алдында жүргөн, укук бузуулар үчүн милицияда каттоодо турган адамдар жөнүндө маалымат.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

20. Аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда, чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүү аскер комиссарына жүктөлөт.

Улук врачты (врачтык комиссиянын төрагасын), райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын врач-адистерин дайындоо жергиликтүү тиешелүү мамлекеттик администрациянын башчысынын же өз алдынча башкаруу органынын башчысы тарабынан саламаттык сактоо жана тиешелүү аскер комиссарынын көрсөтүүсү боюнча врачтардын аскердик-дарыгердик экспертизасынын эң мыкты адистешкен жана тажрыйбалууларынан дайындалат. Райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын улук врачы райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын төрагасына баш ийет, медициналык персоналдын ишин жана чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүнү Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамына ылайык уюштурат:

а) чакыруу комиссиясынын иши башталганга чейин райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын улук врачы төмөнкүлөрдү аткарат:

- "Аскердик кызматка чакырууну даярдоо жана өткөрүү жана мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларын запаска бошотуу боюнча Жетекчилик кылуу" талаптарына ылайык врачтардын иши үчүн жайлардын жарактуулугун, керектүү жабдыктардын жана жабдуулардын бар экендигин текшерет. Врачтар менен биргеликте чакырылуучуга медициналык документтердин бардыгын жана сапатын текшерет: бардык чакырылуучуларга оорулунун медициналык амбулатордук карталарын (каттоо формасы № 025/у) жаш уландардын аларга салынуучу барактары менен (каттоо формасы № 025-1/у); психоневрологиялык, кургак учукка каршы, тери-венерологиялык диспансерлерде жана башка дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемелерде каттоодо турган чакырылуучу курактагы адамдардын тизмесин; оорулар тарыхынын көчүрмө, ден соолугунун абалын изилдеген актылар (11-тиркеме) ж.б.

- чакырылуучуларды жөнөтүү ордун, убактысын жана тартибин тактайт, керек болгон учурда кошумча изилдөөгө, дарылоого жана консультацияга;

- аскердик кызматка чакырылуучулардын жарактуулугун аныктоодо тууралыгына жана объективдүүлүгүнө алардын жоопкерчилигине көңүл бөлүп, чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүгө катышуу үчүн бөлүнгөн бардык врачтар жана башка медициналык персонал менен нускамалык сабактарды өткөрөт. Сабактарда "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамынын, Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана аскер кызматы мыйзамда каралган мамлекеттик органдарда медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун, Аскердик кызматка чакырууну даярдоо жана өткөрүү жана мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларын запаска бошотуу боюнча Жетекчилик кылуунун, чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүгө тиешелүү буйруктардын жана директивалардын талаптары үйрөнүлөт.

Өзгөчө врачтар тарабынан белгиленген изилдөө ыкмаларын билүүсүнө жана так аткаруусуна көңүл бөлүнөт. Чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүдө мурда болгон кемчиликтер кылдат талдоого жатат (изилдөө ыкмасынын бузулушу, врачтардын туура эмес чечими, чакырылуучулардын жыйын пунктунан кайтып келиши жана мөөнөтүнөн мурда бошотуу учурлары, ден соолугунун абалы боюнча туура эмес чакырылган ж.б.). Так мисалдар менен чакырылуучулардын медициналык документтерин жана өздүк делолорун изилдөө жана чакырылуучунун каттоо картасын жана врачтардын чечимин кантип тариздөө керектигин түшүндүрөт (10-тиркеме).

- чакыруу комиссиясынын иш күнүнүн алдынкы күнү чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүгө тартылып жаткан врачтар менен бирдикте, комиссияга чакырылган чакырылуучулардын документтерин үйрөнүшөт, алар тандалып алына турган командага чакырылуучулардын ден соолугунун абалына кошумча талаптар менен таанышат;

- чакыруу комиссиянын төрагасына чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүү боюнча ишке даярдыктагы кемчиликтер жөнүндө билдирет жана кемчиликтер өз убагында жоюлушу үчүн чараларды көрөт;

б) чакыруу комиссиянын иши убагында райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын улук врачы:

- бардык врачтар менен чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүнү уюштурат;

- керектүү учурларда врачтардын консультациясы жана ойлор менен бөлүшүүнү камсыз кылат;

- чакырылуучулардын каттоо картасындагы врачтарын жазууларынын сапатын, врачтын чечимин жана чакырылуучунун аскердик кызматка, Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн жана башка аскердик түзүлүштөрүнүн конкреттүү аскердик бөлүктөрүндө аскердик кызматка жарактуулугун, аныкталган аскердик адистик боюнча кызматка окутууну, дарылоо же кошумча изилдөөлөрдү өткөрүү үчүн аскердик кызматка чакырууга мөөнөттүү калтыруу берүү зарылчылыгы жөнүндө чечим чыгарат;

- чакыруу комиссиясынын протоколдор китебиндеги жазуулардын тууралыгын күн сайын, диагноздун негиздүүлүгүнө өзгөчө көңүл бөлүп текшерет;

- чакырылуучуларды кошумча изилдөөгө жана дарылоого өз убагында жөнөтүлгөндүгүн текшерет;

- чакырылуучулардын медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктарын анализдейт;

в) чакыруу комиссиянын иши аяктаганы боюнча райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын улук врачы чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары, жөнүндө отчетту түзүүгө катышат.

21. Жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда медициналык күбөлөндүрүү үчүн бөлүнгөн бардык врачтар "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамынын талаптарын аткарууга милдеттүү.

22. Жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда медициналык күбөлөндүрүүдө алардан ден соолугунун абалын жеке баа берүү ыкмасы менен аныктайт.

23. Медициналык күбөлөндүрүү аяктаганы боюнча ар бир врач чакырылуучунун каттоо картасына белгиленген диагнозду, аскердик жана альтернативдик кызматтарга жарактуулугу жөнүндө чечимди, Чектөөлөр даражасы таблицасына ылайык чектөө даражасын (4-тиркеме), медициналык күбөлөндүрүү датасын жазат жана аны фамилиясын жана инициалдарын көрсөтүү менен кол коет, врачтын өздүк мөөрү менен күбөлөндүрүлөт. Майыптыктын жыйынтыгында аскердик кызматка жарактуулугун чектеген оорусу, дене түзүлүшүнүн кемчиликтери бар, о.э. дарылоо мекемелерине (дарылоо-профилактикалык) кошумча медициналык изилдөөгө жиберилген чакырылуучуларга, мындан сырткары врачтын корутундусу таризделет (10-тиркеме).

Мөөнөттүү аскердик кызматка чакырууда медициналык күбөлөндүрүүнүн баракчасы 2 нускада толтурулат (27-тиркеме). Райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыгы боюнча чакырылуучу мөөнөттүү калтырууга, ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка чакыруудан бошотууга медициналык күбөлөндүрүүнүн анкетасы 2 нускада (26-тиркеме) толтурулат.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586, 2018-жылдын 22-майындагы № 248 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

24. Врач аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө (убактылуу же толук жараксыз) төмөнкү чечимдердин бирөөсүн чыгарышы мүмкүн:

а) аскердик кызматка жарактуу;

б) (КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 22-майындагы № 248 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

в) дарылоого муктаж (медициналык байкоого), аскердик кызматка чакырылуучулага карата - ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка чакыруудан мөөнөттүү калтыруу берүүгө;

г) тынчтык мезгилде аскердик кызматка жараксыз, согуш убагында чектүү жарактуу;

д) аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жараксыз.

Алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик кызматка чакырууда аскердик кызматка жарактуу же аскердик кызматка маанилүү эмес чектөөлөрү менен жарактуу жарандарга карата, врач-адис аскердик кызматка жарактуулугу категориясы жөнүндө чечимин кийин, ден соолугунун абалы жана физикалык өнүгүүсү боюнча чектөөлөрдүн даражасынын Таблицасына ылайык аскердик кызматты өтөө үчүн чектөөлөрдүн сандык көрсөткүчүн көрсөтөт (4-тиркеме).

Жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюу учурунда, аскердик кызматка жарактуулугу жана Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнө, башка аскердик түзүлүштөрүнө, о.э. аларда мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарга дайындалышы жөнүндө чечим менен кошо, керек учурда чакырылуучулардын ден соолугунун абалы боюнча аскердик адистиктер боюнча коргонуу спорттук-техникалык коомдор (КСТК) уюмдарында жана кесиптик-техникалык билим берүү тутумунун окуу жайларында окутуу үчүн чечим чыгарылышы мүмкүн.

(КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 22-майындагы № 248 токтомунун редакциясына ылайык)

25. Чакырылуучунун ден соолугунун абалын врачтар аныктоого кыйын болгон учурларда, чакыруу комиссиясы аны дарылоо мекемесине (дарылоо-профилактикалык) ден соолугунун абалын изилдөө актысы (11-тиркеме) менен болжолдуу диагнозду көрсөтүү менен жана изилдөөдө эмнени тактоо керектигин көрсөтүп амбулатордук же стационардык дарылоого жиберет. Чакырылуучунун дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемесинин врачтары изилдөө аяктагандан кийин ден соолугунун изилдөө актысы түзүлөт, ал ушул мекеменин башкы врачы жана изилдөө жүргүзгөн врач тарабынан кол коюлат, жана гербдүү мөөр жана дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекеменин штампы басылат. Ден соолугунун абалын изилдөө актысына датасын көрсөтүү менен бардык өткөрүлгөн изилдөөлөр жазылат. Аскер комиссариатынын кириш документтерди каттоо журналындагы катталган ден соолугунун абалын изилдөө актысы, ошондой эле дарыгердин корутундусу (10-тиркеме)" чакыруу комиссиясынын кароосуна берилет, ал чакырылуучунун аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө чечимди анын ден соолугунун абалы жана физикалык өнүгүүсү жөнүндө маалыматтарды эске алуу менен чыгарат.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

26. Кээ бир учурларда оорунун диагнозун тактоо керек болгон учурда аскер комиссары чакырылуучуну аскердик дарыгердик-профилактикалык мекемеге изилдөөгө жөнөтүшү мүмкүн. Изилдөөнүн аякташы боюнча ден соолугунун абалын изилдөө актысы түзүлөт (11-тиркеме), ага ушул мекеменин башчысы жана изилдөө жүргүзгөн врач тарабынан кол коюлат жана аскердик дарылоо-профилактикалык мекеменин гербдүү мөөрү басылат. Ден соолугунун абалын изилдеген акт Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясында бекитүүгө жатат.

27. Дарыланууга жана медициналык байкоого муктаждар райондук (шаардык) аскер комиссариаттары тарабынан эсепке алынат.

Алар жөнүндө маалыматтар каттоо аяктагандан кийин 5 күндөн кеч эмес эки тизмеде саламаттык сактоо мекемелерине берилет (каттоо формасы № 054/у):

а) биринчи тизмеде - диагнозун аныктоо үчүн изилдөө жана аскердик кызматка анын жарактуулугун аныктоо үчүн байкоо керек болгон чакырылуучулар жөнүндө маалыматтар;

(Изилдөөнүн жыйынтыктары боюнча чакырылуучунун ден соолугунун абалын изилдөө актысы толтурулат (11-тиркеме), анын негизинде каттоо комиссиясы тарабынан ушул Жобонун 24-бөлүмүнө ылайык чечим чыгарылат).

б) экинчи тизмеде - аскердик кызматка чакырууга жолтоо болбогон, консервативдүү же ыкчам дарыланууну талап кылган жана аскердик кызматка чакырууга чейин айыктырууга мүмкүн оорулары менен чакырылуучулар жөнүндө маалымат (тиш оорулары, өнөкөт тонзилит, теринин чектүү оорулары, грыжа, 2-3-даражадагы урук таажысынын венасынын варикоздук кеңейиши, өнөкөт блефарит, коньюктивит жана башкалар).

Мындай чакырылуучуларга карата каттоо учурунда: "Аскердик кызматка жарактуу, (Команданын аты) командага дайындалсын. Дарылоого жатат" деген чечим чыгарылат.

алгачкы аскердик каттоого коюу учурунда оорулары же денесинин өнүгүшүнүн кайта кетпес (дарыланбас) мүнөздөгү кемчиликтер табылган жарандарды, аскер комиссариаты дарыланууга тийиш болгон деп эсептебейт.

28. Аскердик кызматка чакырууга убактылуу тоскоол болуп жаткан, бирок мүнөзү боюнча айыктырууга мүмкүн болгон оорулары бар чакырылуучуларга, чакыруу комиссиясы аскердик кызматка чакыруудан алты айга чейин мөөнөтүү калтыруу берет.

Оорусу боюнча аскердик кызматка чакыруудан мөөнөттүү калтырууну берүү 6 айдын ичинде берилиши мүмкүн, андан кийин ден соолугунун абалы боюнча, убактылуу калтыруу алган жарандар аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырылышат, же аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жараксыз деп табылышат, же аларды кийин 25 жашка жеткенге чейин убак-убагы менен медициналык кайра күбөлөндүрүү өткөрүп туруу менен запаска киргизилет.

Согуш убагында оорусу боюнча аскердик кызматка чакыруудан мөөнөттүү калтыруу, чакырылуучуларга жана аскерге милдеттүүлөргө эки айга чейинки мөөнөткө берилиши мүмкүн. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясы ден соолугунун абалы боюнча негизсиз мөөнөттүү калтырган, берүүнүн бошоткон учурда, райондук (шаардык) дарыгердик комиссиялардын чечимдерин тиешелүү корутунду берүү менен (24-тиркеме) жокко чыгарганга укуктуу. Мөөнөттүү калтыруу аяктаган боюнча чакырылуучулар жана аскерге милдеттүүлөр аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө суроону чечиш үчүн медициналык күбөлөндүрүүгө тартылышат.

Жарандарга мөөнөттүү калтыруу берүү, ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка чакыруудан бошотууну берүү же ден соолугунун абалы боюнча альтернативдик кызматка чакыруунун негиздүүлүгүн Республикалык чакыруу комиссиясы, чакырылуучуларды контролдук медициналык кароодо, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясынын контролдук медициналык күбөлөндүрүүсүндө же өздүк делолорду сырттан изилдөө жолу менен текшерилет. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясы мөөнөттүү калтыруу, ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка чакыруудан бошотууну берүү же ден соолугунун абалы боюнча альтернативдик кызматка чакыруу негизсиз болгон учурда, райондук (шаардык) чакыруу комиссияларынын чечимдерин жокко чыгарганга укуктуу (24-тиркеме).

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586, 2017-жылдын 15-августундагы № 485, 2018-жылдын 22-майындагы № 248 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

29. Жаш уландар жана чакырылуучулар арасында дарылоо-ден соолукту чыңдоо иштери Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү кызматка жаштарды даярдоону медициналык камсыздоо боюнча Нускамалык-методикалык көрсөтмөлөргө ылайык өткөрүлөт.

30. Чакырылуучуларды аскердик адистиктерге үйрөтүү үчүн алдын ала тандоо КСТК уюмдарында жана кесиптик-техникалык билим берүүчү окуу жайларында райондук (шаардык) аскер комиссариаттары, аларды алгачкы аскердик каттоого коюудагы медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыгы боюнча, акыркысы - райондук (шаардык) аскер комиссариаты алдындагы чакырылуучуларды медициналык күбөлөндүрүүчү дарыгердик комиссиялардын чечими боюнча чыгарат, алар бул учурлардагы медициналык күбөлөндүрүүдө, кошумча талаптардын Тизмесин жетекчиликке алышат (1-тиркеме).

31. Аскерлерге жөнөтүү алдында аскердик кызматка райондук (шаардык) чакыруу комиссиясы тарабынан чакырылган жарандар, шаардык (республикалык) жыйноо пункттарында контролдук медициналык кароодон өтүшөт.

Аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө акыркы чечимди райондук (шаардык) чакыруу комиссиясы кабыл алат. Кабыл алынган чечимге райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын төрагасы жана улук врач жоопкерчилик тартышат.

Врачтардын шаардык (республикалык) жыйноо пунктундагы иши Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүн, башка аскердик түзүлүштөрүн, аскер кызматы мыйзамда каралган мамлекеттик органдарын толтурууга медициналык тандоонун аяктоочу этабы болуп эсептелет. Медициналык кароодо аскерлерге ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка же алар дайындалган аскердик бөлүктөрдөгү кызматка жараксыз чакырылуучуларды, ошондой эле ден соолугунун абалы боюнча мөөнөттүү калтыруу укугу барларды жиберүүгө мүмкүндүк бербөө үчүн райондук (шаардык) чакыруу комиссияларынын каталары табылат.

Областтык (республикалык) жыйын пунктунда контролдук медициналык кароонун жыйынтыгы боюнча аскердик кызматты өтөөгө тоскоол болгон оорулары табылган чакырылуучулар, жашаган жери боюнча аскер комиссариатына жөнөтүлөт. Ар бир кайтарылган чакырылуучуга республиканын чакыруу комиссиясынын төрагасы, райондук (шаардык) аскер комиссарынын атына кызматтык кат жөнөтөт, анда чакырылуучу кайсы себептер менен кайтарылганы көрсөтүлөт. Бардык чакырылган кайтарылуучулар экинчи жолку медициналык кароого жана чакыруу комиссиясына көрсөтүүгө жатат.

Аскерлерге жөнөтүүгө тоскоол болуп жаткан катуу оорулары же жаракаттары бар чакырылуучулар, шаардык (республикалык) жыйын пунктунун башчысы тарабынан медициналык көрсөткүчтөрүнө ылайык жергиликтүү дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемелерине жиберилет, ал жөнүндө чакырылган жери боюнча аскер комиссариатына маалымдайт.

Ден соолугунун абалы же дене түзүлүшүнүн өнүгүшү боюнча тигил же бул командага райондук (шаардык) чакыруу комиссиясы тарабынан туура эмес дайындалган чакырылуучулар, шаардык (республикалык) жыйын пункттарында башка командаларга дайындалат же кайра кайтаруунун себеби көрсөтүлүп чакырылган жери боюнча аскер комиссариатына жиберилет.

32. Алгачкы аскердик каттоого коюуда жана аскердик кызматка чакырууда саламаттык сактоо мекемелери жана аскер бөлүктөрүнүн медициналык кызматы, аскердик окуу жайларынын мекемелери жана Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн, башка аскердик түзүлүштөрүнүн жана аскер кызматы мыйзамда каралган мамлекеттик органдардын ортосунда чакырылуучулардын ден соолугунун абалын изилдөөдө жана профилактикалык дарылоо-ден-соолукту чыңдоо иш чараларында орун басуучулукту камсыздоо үчүн аскер комиссариаты аскердик кызматка чакырылган адамдардын башка документтери менен бирге аскер бөлүгүнө эмдөөлөр календары, медициналык күбөлөндүрүүнүн жана диспансердик изилдөөнүн маалыматтары менен жаш уландын оорулуунун амбулатордук медициналык картасына (каттоо формасы № 025-1/у, 063) салынуучу барагын жиберет.

33. Аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырылган жарандардын, ошондой эле, аскердик кызматка чакыруудан мөөнөттүү калтыруу алган же аскердик кызматка жараксыз деп табылган адамдардын медициналык документтерин (жаш уландын оорулунун амбулатордук медициналык картасына (каттоо формасы № 025-1/у, 063) салынуучу барагынан тышкары) райондук (шаардык) аскер комиссариаты 10 күндөн кечиктирбестен чакыруу аяктагандан кийин жергиликтүү дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемелерине кайра кайтарышат.

34. Жаңы келген толуктоолорду аскерлерде бөлүштүрүү ар бир чакырылуучуга чакыруу комиссиясы койгон чектөө даражаларына ылайык жүргүзүлөт.

Мөөнөтүү кызматтык аскер кызматчыларын аскердик адистиктер боюнча окутуу үчүн тандоо Оорулардын аталышы (2-тиркеме) жана Кошумча талаптардын тизмесине ылайык жүргүзүлөт (1-тиркеме).

35. Аскердик кызматка ден соолугунун абалы боюнча туура эмес чакырылган мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчылары, аларды стационардык изилдөөдөн, аскер ооруканасынын (гарнизондук) медициналык күбөлөндүрүүсүнөн жана штаттык аскердик-дарыгердик комиссиясынын оору жөнүндө күбөлүктү бекиткенден кийин мөөнөтүнөн мурда бошотулууга жатат.

Аскердик кызматка ден соолугунун абалы боюнча туура эмес чакырылган мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларын амбулатордук изилдөө жана медициналык күбөлөндүрүү дене түзүлүшүнүн өнүгүшүндөгү ачык билинген кемчиликтеринин бар болушунда гана мүмкүн (көздүн, колдун жана буттун манжаларынын жоктугу, баш сөөгүнүн бузулуусу, жаракаттын, күйүүнүн, кыйшаюунун, буттардын кыскарышынын ж.б. кийин жаранын кең бүтүшү).

36. Чакыруу мөөнөтүнө карабай, Куралдуу Күчтөрдөн жана Кыргыз Республикасынын башка аскердик түзүлүштөрүнөн, ошондой эле аларда аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдардан ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка туура эмес чакыруу боюнча чакырылган аскер кызматчыларын ар бир бошотуу учуру боюнча, райондук (шаардык) аскер комиссариаты саламаттык сактоо органдары менен бирге чакырылуучуларды изилдөө сапатын жана медициналык күбөлөндүрүүнү жакшыртуу боюнча чараларды кабыл алуу үчүн кызматтык териштирүү жүргүзөт жана ден соолугунун, абалы боюнча (8-тиркеме) аскердик кызматка негизсиз чакырылгандын себеби үйрөнүү картасы толтурулат.

Кызматтык териштирүүнүн материалдары жарандарды алгачкы аскердик каттоого коюуда, аскердик жана альтернативдик кызматтарга чакырууда медициналык күбөлөндүрүүнү контролдоо жүктөлгөн аскер комиссарлары тарабынан КР КК РАДКга берилет.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

III глава. Аскерге милдеттүлөрдү медициналык күбөлөндүрүү

37. Аскерге милдеттүүлөрдү медициналык күбөлөндүрүү аскер комиссарынын буйругу боюнча, кээ бир учурларда Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясынын чечими боюнча, гарнизондук (аскер ооруканасынын) аскердик-дарыгердик комиссиялар жана аскер комиссариаттарынын алдындагы дарыгердик комиссиялар тарабынан жүргүзүлөт:

а) Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамынын 20-беренесине ылайык контракт же чакыруу боюнча аскердик кызматка чакырууда;

б) аскердик жыйындарга чакырууда;

в) аскерге милдеттүүлөрдүн ден соолугунун абалына арыздары бар болсо же алардын ден соолугунун абалы (кабар же дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекеменин, социалдык камсыздоо жана башка органдардын документтери) өзгөргөндүгү жөнүндө башка маалыматтар бар болсо;

г) каттоо максатында.

Иш күнүндө күбөлөндүрүлгөндөрдүн саны тынчтык убакта 50 кишиден, согуш мезгилинде - 100 кишиден ашпашы керек.

38. Аскерге милдеттүүлөр Оорулардын аталышындагы I, III, IV, V графалар боюнча (аскердик наамына жана аскердик каттоо кесибине) хирург, терапевт, невропатолог, психиатр, окулист, отоларинголог, стоматолог төш клетка органдарын флюрографиялык изилдөө, кандын анализи менен (СОЭ, гемоглобинди, эритроциттерди, лейкоциттик формуланы аныктоо), зааранын, зааранын белогунун, глюкозасынын салыштырмалуу салмагын изилдөө (контракт боюнча аскердик кызматка чакырууда - паренхиматоздук органдарды УҮИ, вирустук гепатиттин маркерлери, котон жарага серологиялык реакция жана ВИЧ-инфекциясынын жугуусун изилдөө) күбөлөндүрүлөт. Керек учурда башка адистеги врачтар карайт жана башка изилдөөлөр жүргүзүлөт. 40 жаштан ашкан адамдар үчүн электрокардиографиялык изилдөөлөр жана көздүн ички кан басымын ченөө милдеттүү болуп эсептелет.

(КР Өкмөтүнүн 2016-жылдын 21-июлундагы № 412 токтомунун редакциясына ылайык)

39. Аскерге милдеттүүлөрдү медициналык күбөлөндүрүүдө Чектөөлөрдүн даражасы таблицасы колдонулат (4-тиркеме).

40. Медициналык күбөлөндүрүү башталганга чейин, аскер комиссариаты бардык күбөлөндүрүлүүчүлөргө психоневорологиялык, кургак учукка каршы, тери-венерологиялык диспансерлерден маалыматтарды, наркологиялык мекемелерден (көрсөтүлгөн диспансерлерде, мекемелерде каттоодо тургандарга - оорунун тарыхынан толук маалымат) оорулунун амбулатордук медициналык картасын (каттоо формасы № 025/у), иштеген, окуган жана жашаган жери боюнча бейтапканалардан жана медициналык-санитардык бөлүктөрдөн, медициналык-социалдык экспертиза мекемелеринен майыптыкты алгандыгы жөнүндө маалыматтарды алат.

Аскер комиссариаты медициналык күбөлөндүрүү башталганга чейин көрсөтүлгөн диспансерлердеги, мекемелердеги маалыматтар менен жогоруда аталган документтерди, ал эми офицердик курамга, прапорщиктерге жана дагы өздүк делолорун дарыгердик комиссиясы (аскердик кызматка запастагы аскерге милдеттүүлөрдү чакырууда гарнизондук жана аскер ооруканасынын АДК) изилдөө үчүн берет.

41. Аскерге милдеттүүлөрдү изилдөөнүн жана медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары жана аскер комиссариатынын дарыгердик комиссиясынын, аскер ооруканасынын же гарнизондук АДК токтому аскерге милдеттүүлөрдүн изилдөө жана медициналык күбөлөндүрүү картасына (12-тиркеме), контракт боюнча чакырууда (13-тиркеме) жана дагы аскердик-дарыгердик комиссиясынын отурумунун протоколуна (7-тиркеме) жазылат. Жоокерлердин, сержанттардын жана старшиналардын катарындагы аскерге милдеттүүлөрдүн көрсөтүлгөн карталары (каттоо максатында) кийинки медициналык күбөлөндүрүүгө чейин аскер комиссариатында, офицердик курамдагы адамдардын, прапорщиктердики - такай өздүк делолорунда сакталат.

42. Контракт боюнча же чакыруу боюнча 2 жылга аскердик кызматка чакырылып жаткан адамдарды ("Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Мыйзамынын 20-беренесине ылайык) медициналык күбөлөндүрүү, алгачкысы - аскер комиссариаты алдындагы дарыгердик комиссиялар, акыркысы гарнизондук же аскер ооруканасынын АДК тарабынан Оорулардын аталышынын I, III, IV, V графалары боюнча аскердик наамына же алдыдагы кызматтын профилине карата, ушул Жобонун 39, 40, 41 жана 43-пункттарында каралган тартипте жүргүзүлөт. Изилдөөнүн жана медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары аскердик кызматка контракт боюнча өтүп жаткан жарандын медициналык күбөлөндүрүү картасына (13-тиркеме) жана аскердик-дарыгердик комиссиянын отурумунун протоколдор китебине (7-тиркеме) жазылат.

Эгерде күбөлөндүрүүдө жаранда аскердик кызматка чектүү жарактуу, аскердик кызматка жараксыз кылган оору табылса, мындан аркы күбөлөндүрүү токтотулат, врач-адис медициналык күбөлөндүрүү барагын толтурат (14-тиркеме) жана АДК врач-адистин чечимине ылайык аскердик кызматка жарактуулугу категориясы жөнүндө чечим чыгарат.

43. Эгерде аскерге милдеттүү мурда Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана аскер кызматы мыйзамда каралган мамлекеттик органдарында кызмат кылган болсо, аскер комиссариаты медициналык күбөлөндүрүүгө багыттамада, ал качан жана кайсы себеп менен запаска бошотулганын көрсөтөт. Оорусу боюнча аскердик кызматтан бошотулгандарга оорусу жөнүндө күбөлүк (16-тиркеме) же анын көчүрмөсү (копиясы), керектүү учурларда АДК суроо-талабы боюнча запастагы генералдын, офицердин өздүк делосу көрсөтүлөт.

44. Оорулардын аталышы жана дене түзүлүшүнүн жетишпегендиктеринин беренелери боюнча аскердик кызматка жарактуулугун жеке аныктоону караган, контракт же чакыруу боюнча тынчтык убакта аскердик кызматка аныкталуучу запастагы офицердик курамдын адамдарына карата АДК төмөнкү токтомдордун бирин чыгарат:

- тынчтык убакта катардык кызматка жарактуу, согуш убагында биринчи даражадагы чектүү жарактуу;

- тынчтык убакта аскердик кызматка жараксыз, согуш убагында экинчи даражадагы чектүү жарактуу.

Оорулардын аталышы жана дене түзүлүшүнүн жетишпегендиктеринин беренелери боюнча бошотуу, оорусу боюнча өргүү же дарылоо зарылчылыгы каралса, запастагы офицердик курамдын адамдарын аскердик кызматка чакыруудан 6 айлык мөөнөткө чейин калтыруу жөнүндө токтом кабыл алынат. Бул адамдарды аскер комиссариаты дарыланууга жиберет.

45. Аскерге милдеттүүнүн ден соолугунун абалын врачтар айкын аныктоого кыйналган учурларда, ал амбулатордук жана стационардык изилдөөгө дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемесине же аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесине, кийин гарнизондук, аскер ооруканасынын аскердик-дарыгердик комиссиясына, аскер комиссариатынын алдындагы дарыгердик комиссияларга медициналык күбөлөндүрүүгө жиберилет.

46. Аскерге милдеттүүлөрдү изилдөөнүн жана медициналык күбөлөндүрүүнүн чечимдери төмөнкүдөй таризделет:

а) жарандык (дарылоо-профилактикалык) мекемесинде ден соолугунун абалын изилдөө актысында (11-тиркеме);

б) аскер ооруканасынын же гарнизондук АДКда күбөлөндүрүлгөндөр маалымкатта (9-тиркеме), аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жараксыз деп табылган запастагы аскерге милдеттүүлөр - оору жөнүндө күбөлүктө (16-тиркеме).

47. Эгерде аскерге милдеттүүлөр аскердик кызматка, аскердик жыйындарга чакырууда, ошондой эле кезектеги медициналык күбөлөндүрүүдө каттоо максатында дарылоого муктаж деп табылса (аскердик кызматка чакыруудан мөөнөттүү калтыруу), аскер комиссарынын көрсөтүүсү боюнча жергиликтүү саламаттык сактоо мекемелери - аскерге милдеттүүнү дарылоо үчүн тиешелүү дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемесине бекитишет. Аскерге милдеттүүнүн дарылоосун контролдоо аскер комиссариаты жүргүзөт. Дарылоо аяктагандан кийин аскерге милдеттүү аскер комиссариатынын алдындагы дарыгердик комиссияда, ал эми аскердик кызматка чакырууда - аскер комиссариатынын дарыгердик комиссиясы жана гарнизондук же аскер ооруканасынын АДК күбөлөндүрүлөт.

48. Аскердик жыйындарды өтүү убагында жаракат, контузия, майыптык алган аскерге милдеттүүлөрдү медициналык күбөлөндүрүүдө, аскердик кызматтын милдеттерин аткаруу менен алардын себептүү байланышы жөнүндө токтом контузия, жаракат, майыптык (17-тиркеме) алуу шарттары жөнүндө аскер бөлүгүнүн командованиеси берген маалымкаттын негизинде кабыл алынат.

Мында төмөнкү токтомдордун бирөө кабыл алынат:

- аскердик майыптык, ооба, аскердик кызматтын милдеттерин аткарууда алган;

- жаракат (контузия, майыптык, майып болуу) кокустуктун жыйынтыгында алынган, жок, аскердик кызматтын милдеттерин аткаруу менен байланышкан эмес.

Аскердик жыйындарды өтүү убагында жаракат, контузия, же майыптык алган аскерге милдеттүүлөрдү медициналык күбөлөндүрүү алардын аскердик кызматка жарактуулугун чектөө же чектебөөнүн натыйжасына карабастан дарылоо бүткөнү боюнча өткөрүлөт. Аскердик кызматка жарактуулугу жана аскердик кызматтын милдеттерин аткаруу менен байланышкан жарадар болуунун, контузияынын, жаракаттын же майыптыктын себептик байланышы жөнүндө АДК токтому оорулар тарыхына, аскердик (дарыгердик) комиссиянын отурумунун протоколдор китебине, оорусу жөнүндө күбөлүккө же маалымкатка жазылат (7, 9 жана 16-тиркеме).

Оорусу жөнүндө күбөлүк АДК токтому менен бирге аскердик жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүнүн аскер комиссариатына бөлүктүн командири аркылуу берилет. Оорусу жөнүндө күбөлүк аскерге милдеттүүгө түзүлбөгөн учурларда, аскердик кызматка жарактуулугу жана аскердик кызматтын милдеттерин аткаруу менен байланышкан жарадар болуунун, контузияынын, жаракаттын же майыптыктын себептик байланышы жөнүндө АДК токтому менен АДК маалымкаты аскерге милдетүүнүн колуна аскердик-дарыгердик комиссиянын отурумунун протоколдор китебине колу коюлуп берилет: 200__-жылдын "___" - __________________ № маалымкатты алдым __________________ колу.

Аскердик жыйындарды өтүү убагында жаракат, контузия, майыптык алган, бирок аларга карата ушул жаракатына, контузиясына, майыптыгына байланыштуу кызматтык иликтөө же болбосо кылмыш иши же жоруктар жөнүндө иш боюнча сотко чейинки өндүрүш жүрүп жаткан, ошондой эле кылмыш иши же жоруктар жөнүндө иш сот тарабынан каралып жаткан аскерге милдеттүүлөрдү медициналык күбөлөндүрүүдө, себептик байланышы жөнүндө АДК токтому кабыл алынбайт. Аскердик кызматтын милдеттерин аткаруу менен жаракат, контузия, майыптык алуунун себептик байланышы жөнүндө маселе ушул пунктка ылайык кызматтык иликтөө жүргүзүүдөн, ошондой эле кылмыш ишинин же жоруктар жөнүндө иштин жыйынтыгынан кийин жана укук коргоо же сот органдары тарабынан кабыл алынган чечимдерди эске алуу менен чечилет.

(КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 616 токтомунун редакциясына ылайык)

49. Аскерге милдеттүүлөр запастагы категориясы, аскердик-каттоо адистиги жана дайындалышына байланыштуу аскер комиссариаттары алдындагы дарыгердик комиссияда же аскер ооруканасынын АДКда (гарнизондук) медициналык кайра күбөлөндүрүүгө жатат.

Оорулардын аталышынын 1 "а", 7 "б", 9 "б", 13 "б", 15 "б", 16 "б", 17 "б", 18 "б", 19 "в", 20 "б", 21 "а", 22 "б", 24 "б", 25 "б", "в", 32 "б", "в", 33 "б", "в", 34 "б", 56 "б", 67, 69 "б", 72 "б", 74 "б", 83 "б", 84 "б" бөлүмчөлөрү боюнча аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жараксыз, тынчтык убакта аскердик кызматка жараксыз деп таанылган адамдар медициналык кайра күбөлөндүрүүгө жатпайт.

Ден соолугунун абалы боюнча альтернативдик кызматты өткөн аскерге милдеттүүлөр арызы боюнча аскер комиссариаты алдындагы дарыгердик комиссияда алардын ден соолугунун абалы жакшырган учурда төмөнкү беренелер боюнча 3 "в", 4 "в", 8 "в", 12 "а", 29 "в", 64 "б", 49 (урук таажысынын венасынын варикоздук кеңейишинин ыкчам дарылоодон кийинки абалы) кайра күбөлөндүрүлүшү мүмкүн.

Ден соолугунун абалы боюнча жараксыз деп таанылган аскерге милдеттүүлөр, ошондой эле ден соолугунун абалы боюнча альтернативдик кызматты өткөндөр (жогоруда көрсөтүлгөн беренелерден тышкары) гарнизондук, аскер ооруканасынын кайра күбөлөндүрүлөт. Жыйынтыктар аскерге милдеттүүнүн изилдөө жана медициналык күбөлөндүрүү картасына жана маалымкатка жазылат (12-тиркеме).

(КР Өкмөтүнүн 2016-жылдын 21-июлундагы № 412 токтомунун редакциясына ылайык)

50. Эгерде запаска же отставкага бошотулган аскер кызматкери аскердик кызматтан иш жүзүндө бошогон учурдан аскердик кызматка анын жарактуулугу жөнүндө же ошол учурдагы АДК токтомун кайра карап чыгуу жөнүндө суроону койсо (бошонуунун негизин өзгөртүү максатында), аскер комиссариаты штаттык АДКга арыздануучунун арызын, өздүк делосун, медициналык китебин жана башка колунда болгон медициналык же аскер комиссариаты тарабынан дарылоо (дарылоо-профилактикалык) жана аскердик дарылоо-профилактикалык мекемелерден алынган документтерин жиберет. Штаттык АДК керектүү учурда арыздануучунун анын аскердик кызматты өтүү убагындагы жана аны бошотуудан кийин жакынкы арадагы бардык медициналык жана башка документтерин суратат жана медициналык адистер менен бирге үйрөнүшөт. Эгерде мында иш жүзүндө аскердик кызматтан бошонуу учурундагы Куралдуу Күчтөрдөгү медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун аракеттеги талаптарына ылайык анын талаптарын аткаруу үчүн негиздер болсо, штаттык АДК запаска же отставкага бошотулган аскер кызматкерди аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо максатында гарнизондук же аскер ооруканасынын АДК медициналык күбөлөндүрүүгө жиберет.

запаска же отставкага бошотулган аскер кызматкерди медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары, оорусу жөнүндө күбөлүктө (16-тиркеме) же маалымкатта (9-тиркеме) таризделет. Мында оорунун себептик байланышы жөнүндө суроону АДК карабайт.

запаска же отставкага бошотулган аскер кызматкер ушул суроо боюнча түздөн-түз Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясына кайрылса, анда ал керек учурда, аскер комиссариаты аркылуу ошол запаска же отставкага бошотулган аскер кызматкерди каттоо максатында аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо максатында медициналык күбөлөндүрүүгө аскер ооруканасынын (гарнизондук) АДК жиберүү үчүн көрсөтмө берет.

Оорусу жөнүндө күбөлүктүн эки нускасын жана маалымкатты, ошондой эле жогоруда аталган бардык документтерди аскер ооруканасы, гарнизондук АДК кароо жана бекитүү үчүн Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Генералдык штабынын АДК жиберет.

Аскердик кызматтан кызматка ылайыксыздыгы боюнча, офицердин жогорку наамына шек келтирген жорук-жосундарды жасаганы үчүн, ошондой эле жасаган кылмышы үчүн соттолгон офицердик курамдын аскердик кызматтан бошотулган адамдары, иш жүзүндө бошотулган учурунда аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүүгө жатпайт (укук бузууну жасаганга себеп болгон жана аскердик кызматты өтүү убагында диагностолбогон, бошотулгандан кийин эндогендик психикалык оору табылган адамдардан тышкары).

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

IV глава. Аскердик окуу жайларга тапшырып жаткан кандидаттарды медициналык күбөлөндүрүү

51. Аскердик окуу жайларга тапшырып жаткан кандидаттар (мындан ары - ЖОЖдор) алгачкы (биринчи жана экинчи) жана акыркы медициналык күбөлөндүрүүдөн өтүшөт.

Жумуш күнүнүн ичинде дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемелерден кайтып келген адамдарды эске алуу менен ЖОЖдорго күбөлөндүрүлгөн кандидаттардын саны тынчтык убакта - 50 кишиден, согуш мезгилинде - 100 кишиден ашпашы керек.

52. ЖОЖдорго тапшырып жаткан бардык кандидаттарга (учкучтук курамды даярдоо боюнча ЖОЖдорго тапшырып жаткандардан тышкары) алгачкы медициналык күбөлөндүрүү алдында төш клеткасын рентгенологиялык (флюрографиялык) изилдөө, кандын анализи (СО, гемоглобинди, лейкоциттерди аныктоо) жана кандын жалпы анализи, ЭКГ, ВИЧ-инфекциянын бардыгына изилдөөлөр жана керек учурда башка изилдөөлөр жүргүзүлөт. Маалыматтар аскердик окуу жайга (18-тиркеме) тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасына, ал эми аскер кызматчыларынын катарындагы кандидаттарга - медициналык китепчесине жазылат.

ЖОЖго тапшырып жаткан ар бир кандидат хирург, терапевт, невропатолог, психиатр, окулист, оталаринголог, стамотолог, дерматовенеролог, ал эми керек учурда башка адистиктеги врачтар менен күбөлөндүрүлөт.

Медициналык күбөлөндүрүү алдында врачтар кандидаттын ден соолугунун абалы жөнүндө маалыматтарды камтыган документтерди үйрөнүшөт:

- жарандык жаштар катарынан - чакырылуучунун өздүк делосун, оорулуунун амбулатордук медициналык картасын (каттоо формасы № 025/у) жана ага жаш уландын салынуучу барагын (каттоо формасы № 025-1/у);

- аскер кызматчыларынын катарынан - медицинаылк изилдөөлөрдүн кезектеги маалыматтары менен медициналык китепчеси (офицердик курамдын адамдарына - акыркы 3 жылдын ичиндегиден кем эмес), медициналык жардамга кайрылуулары жана кандидаттын ЖОЖго тапшырууга жарактуулугу жөнүндө аскер бөлүгүнүн врачынын чечими.

Бул документтердеги кандидаттын ден соолугунун абалындагы четке чыгуулар жөнүндө ЖОЖго тапшырууга жарактуулугун чектеген жана чектебегени бар болгон маалыматтар, аскердик окуу жайга тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасына жазылат.

Акыркы үч жылдын ичинде кезектеги медициналык изилдөөлөрдүн маалыматы медициналык китептерде жок болгон офицердеги курамдын катарындагы адамдардын кандидаттарынын катарынан ЖОЖго тапшырып жаткандын жарактуулугу жөнүндө токтом, аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесинде аларды стационардык изилдөөдөн өткөндөн кийин гана кабыл алынат. Офицердик курамдагы адамдардын катарынан медициналык китепчелери жок кандидаттарга медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлбөйт.

53. Офицердик курамдагы адамдардын катарынан ЖОЖго тапшырып жаткан кандидаттардан катардан тышкары кызматка жарактуулугун же жарактуулугуна жеке баа берүүнү караган оорулар табылганда, ЖОЖго тапшырууга жараксыздыгы жөнүндө токтом кабыл алынат. Оорусу бар офицердик курамдын адамдарына катардагы же катардан тышкаркы кызматка жарактуулугу жеке аныкталса, сырттан окуучу адъюнктурага жана сырттан билим берүүчү факультеттерге (бөлүмдөргө) гана тапшырууга жарактуу деп табылат.

54. Согуш мезгилинде ЖОЖго тапшырып жаткан мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчылары жана жарандык жаштардын катарынан кандидаттар 1-графа боюнча, контракт боюнча аскер кызматчылары - III графа боюнча күбөлөндүрүлөт.

55. Учкучтук курамды даярдоо боюнча ЖОЖдорго тапшырып жаткан кандидаттарды алгачкы медициналык күбөлөндүрүү өзүнө эки этапты камтыйт.

Биринчи этапта кандидаттар Оорулардын аталышынын 2-графасы боюнча райондук (шаардык) аскер комиссариаттарынын алдындагы врачтык комиссияда же гарнизондук (аскер ооруканасынын) АДК күбөлөндүрүлөт. Мында нормалдуу жарыкты сезүүсү, коррекциясыз ар бир көзгө 1,0 көрүүнүн курчтугу, артериалдык басым 130/80 көп эмес жана 105/70 мм рт. ст., аз эмес, денесинин салмагы 90 кг көп эмес, бою 160 см кем эмес жана 186 см узун эмес, бутунун узундугу 80 см көп эмес, колунун узундугу 76 см көп эмес, отурганда боюунун бийиктиги 80 см көп эмес жана 97 см көп эмес адамдар тандалат.

Ушул талаптарга жооп берген кандидаттарга клиникалык кандын анализи жана кандын жалпы анализи, заңда чүчөк курттардын жана лямблий цисталардын жумурткаларына изилдөө, төш клеткаларынын органдарын рентгенологиялык (флюрографиялык) жана мурундун жанындагы көңдөйлөрдү изилдөө, тынч турганда жана физикалык кыйналуудан кийин (Устанын эки пробасы) ЭКГ, Кориолистин ылдамдашынын кумуляциясында үзгүлтүктүү эки минуталык таасир этүү же отолиталык реакция, ВИЧ-инфекциянын бардыгына изилдөө жүргүзүлөт.

Изилдөөлөрдүн жыйынтыктары аскердик окуу жайга тапшыруучунун медициналык күбөлөндүрүү картасына (18-тиркеме), аскер кызматчыларынын катарындагы кандидаттарга - медициналык китепчесине жазылат.

Паталогиялык өзгөрүүлөр жок болгондо төмөнкү токтом кабыл алынат: Оорулардын аталышы жана дене түзүлүшүнүн кемчиликтеринин 2-графасынын негизинде (Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 200_-жылы № ____ токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана аларда мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарда медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө (тынчтык жана согуш убагында) Жобонун тиркемеси) аскердик окуу жайга тапшырууга жарактуу. Дарыгердик-учкучтук комиссияда күбөлөндүрүүдө жатат.

Экинчи этапта кандидаттар гарнизондук дарыгердик-учкучтук комиссияга, ал эми аскер кызматчыларынын катарындагы кандидаттар - Куралдуу Күчтөрдүн авиациясынын учкучтук курамын медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун талаптарына ылайык медициналык күбөлөндүрүү үчүн дарыгердик-учкучтук комиссияга жиберилет.

Райондук (шаардык) аскер комиссариаттары жарандык жаштар катарынан тандалган кандидаттарга дарыгердик-учкучтук комиссияга башка документтери менен бирге аскердик окуу жайга тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасын, оорулунун амбулатордук медициналык картасын (каттоо формасы № 025/у) жана ага жаш уландын салынуучу барагын (каттоо формасы № 025-1/у), ал эми чакыруу курагына жеткен чакырылуучуларга, мындан сырткары райондук (шаардык) чакыруу комиссиясынын чечими көрсөтүлөт. Оорулунун амбулатордук медициналык картасы, кереги жок болгондон кийин райондук (шаардык) аскер комиссариатына кайтарылат.

Аскер кызматчыларынын катарынан кандидаттар врачтык-учкучтук комиссияга медициналык китепчеси жана аскердик окуу жайга тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасы менен жиберилет (аскер бөлүгүнүн гербдүү мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн кандидаттын сүрөтү жана паспорттук маалыматтар менен), алар аны коштоп жүргөн кишиге же кандидаттын колуна чапталган түрдө берилет.

56. Кирүү экзамендерин тапшыруу үчүн ЖОЖго жиберилердин алдында бардык кандидаттар экинчи медициналык күбөлөндүрүүнү биринчи медициналык күбөлөндүрүүдөгү адистиктеги врачтардын катышуусу менен оорулунун амбулатордук медициналык картасын (каттоо формасы 025/у) көрсөтүү менен өтүшөт.

Жарандык жаштардын катарындагы кандидаттардын экинчи медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары жана дарыгердик комиссиянын токтому аскердик окуу-жайга тапшырып жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасынын тиешелүү графасына (18-тиркеме), ал эми аскер кызматчыларыныкы - медициналык китепчесине жазылат.

Согуш убагында экинчи медициналык күбөлөндүрүү өткөрүлбөйт.

Биринчи жана экинчи медициналык күбөлөндүрүүдөгү АДК токтому менен ЖОЖго тапшыруу үчүн кандидаттардын медициналык китепчеси кабыл алуу комиссияларына (чыгуучу комиссиялар) кандидаттардын ал жакка келишине чейин же алардын колуна чапталган түрдө берилет.

57. Акыркы медициналык күбөлөндүрүү ЖОЖдун АДК кесиптик тандоосунун башталышында же чыгып кабыл алуучу комиссиянын АДК жүргүзүлөт.

Толук медициналык күбөлөндүрүү башталаардын алдында ЖОЖдорго тапшырып жаткан бардык талапкерлерге кандын жана зааранын жалпы анализин изилдөө жүргүзүлөт.

Акыркы медициналык күбөлөндүрүү учурунда, керек болгондо, рентгенологиялык, лаборатордук жана башка изилдөөлөр, кандидатты аскердик дарылоо-профилактикалык мекемеде стационардык изилдөөгө чейин жүргүзүлүшү мүмкүн.

ЖОЖго тапшыруу үчүн кандидаттын жараксыздыгы жөнүндө АДК токтому катуу объективдүү жана негиздүү болушу керек.

Аларда ЖОЖго тапшыруу үчүн тоскоол болуп жаткан оорулар табылганда, алар аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесине изилдөөгө жиберилет. Мында, ЖОЖго тапшыруу үчүн жараксыз деп табылган адамдарга, АДК токтому аскер кызматчыларынын оорусу жөнүндө күбөлүк менен (16-тиркеме), ал эми жарандык адамдарга - ден соолугунун абалын изилдөө актысы таризделет (11-тиркеме) жана штаттык АДКда бекитүүгө жатат. Чыгып кабыл алуучу комиссиялар алдында АДК акыркы медициналык күбөлөндүрүүсүн өткөн кандидаттар, ЖОЖдо медициналык күбөлөндүрүүнү өтүшпөйт.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

58. Ден соолугунун абалы боюнча ЖОЖго тапшырууга чыгып кабыл алуучу комиссияда же ЖОЖдун АДК медициналык күбөлөндүрүүдө жараксыз деп табылган кандидаттарга, аскердик окуу-жайга тапшырып жаткандын медициналык картасы (18-тиркеме) үч күндүн ичинде штаттык АДК жиберилет.

Чыгып кабыл алуучу комиссиялардын жана жождордон алынган анализдер жана каттоо боюнча штаттык АДК, үстүбүздөгү жылдын 1-сентябрына чейин аскердик окуу-жайларга тапшыруучулардын карталарын ЖОЖдорго кандидаттарды тандоону алдын ала өткөргөн аскер комиссариаттарына, гарнизондук, аскер ооруканасынын АДК жиберет.

Ден соолугунун абалы боюнча ЖОЖго тапшырууга чыгып кабыл алуучу комиссия алдындагы АДК же ЖОЖдун аскердик-дарыгердик комиссиясы кандидатты жараксыз деп тааныган ар бир учурда, аскер комиссариаты саламаттык сактоо органы,- гарнизондук жана аскер ооруканасынын АДК менен бирдикте административдик тергөө жүргүзөт, анын жыйынтыгы боюнча жер-жерлерде ЖОЖдорго тапшыруу үчүн кандидаттарды алдын ала тандоонун сапатын жакшыртуу боюнча чаралар көрүлөт.

Административдик тергөөнүн материалдары аскер комиссариаттары жана гарнизондук, аскер ооруканасынын АДК төрагалары тарабынан, ЖОЖдорго тапшыруучу кандидаттарды медициналык күбөлөндүрүүгө контрол жүктөлгөн КР КК РАДКга көрсөтүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

V глава. Аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүү

I. Жалпы жоболор

Жумуш күнүнүн ичинде күбөлөндүрүлгөндөрдүн саны тынчтык убакта - 50 кишиден, согуш мезгилинде - 100 кишиден ашпашы керек.

59. Медициналык күбөлөндүрүүгө жиберүү (ушул Жобонун 63-беренесинде каралган учурлардан тышкары) төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:

а) мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларын:

- аскер бөлүктөрүнүн командирлери, гарнизондун башчылары, штаттык АДК төрагасы, аскердик дарылоо-профилактикалык мекемелердин башчылары, гарнизондордун аскер коменданттары, аскер комиссарлары, аскер прокуратурасы;

б) контракт боюнча аскер кызматчыларын:

- өзүнчө жана ага теңештирилген батальондун жана андан жогоркунун командиринен түз башчыларына чейин, аскер прокуратурасынын органдары, ал эми согуш мезгилинде мындан сырткары, гарнизондун башчылары, штаттык АДК төрагасы, аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесинин башчысы, гарнизондордун аскер коменданттары жана аскер комиссарлары.

Медициналык күбөлөндүрүүгө жолдомо штабдын башчысы (өзүнчө батальондун башчысынан жана андан жогору же кадрдык органдын башчысы (бөлүктүн кадрдык органынын башчысы жана андан жогору)) тиешелүү командирдин (башчынын) чечимине шилтеме кылып кол коюушу мүмкүн.

Изилдөө же дарылоо учурунда тынчтык убакта аскердик каттоодон чыгаруу менен же аскердик кызматка жараксыздыгын, ошондой эле аскердик адистиги боюнча кызматка жараксыздыгын шарттаган, оору табылган (жарадарлыктын, контузиянын, майыптыктын, жаракаттын натыйжасында) учурда, бул адамдар аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесинин башчысынын буйругу боюнча медициналык күбөлөндүрүүгө жиберилишет, ал жөнүндө оорунун тарыхына жазылат.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 18-августундагы № 506 токтомунун редакциясына ылайык)

60. Оорусу боюнча өргүүгө зарылчылыгы же бошонуусу жөнүндө суроону чечүү үчүн аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүүгө, алар стационардык же амбулатордук дарыланууда жаткан аскердик дарылоо-профилактикалык мекемелеринин башчылары жибериши мүмкүн.

61. Аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүү хирург, терапевт, невропатолог, окулист, отоларинголог, керек учурда жана башка адистиктеги врачтар тарабынан жүргүзүлөт.

Жарандык дарылоо (дарылоо-профилактикалык) же аскердик дарылоо-профилактикалык мекемелерде (ошонун ичинде аскердик кызматтын белгиленген мөөнөтүн өтөп бүткөн жана бошонууга тийиш чакыруу боюнча аскер кызматчылары) дарыланууда жаткан адамдар, дарылоо аяктаганда же оорунун врачтык-эксперттик натыйжасы (жарадарлык, контузия, майыптык же жаракат) аныкталышынан кийин АДКда күбөлөндүрүлөт.

Врачтык-эксперттик натыйжасынын аныкталышы деп изилдөөнүн жана дарылоонун жыйынтыктары аскердик-дарыгердик (врачтык-учкучтук) комиссияга аскердик кызматка жарактуулугунун категориясы жөнүндө чечимди чыгарууга негиз болот жана мындан аркы дарылануу, жарактуулугунун бул категориясын өзгөртүүгө алып келбеген ден соолугунун абалы түшүнүлөт.

Оорусу боюнча өргүү же бошонуу зарылчылыгы жөнүндө суроону чечүү үчүн АДК жиберилүүчү аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүү медициналык көрсөткүчтөр боюнча жүргүзүлөт.

62. Тынчтык убакта АДК медициналык күбөлөндүрүүгө жиберилген аскер кызматчыларына төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

- аскердик наамы, аты-жөнү, туулган жылы, чакыруу убагы, кызмат орду, жиберилгендин алдын ала диагнозу жана медициналык күбөлөндүрүүнүн максаты (№ 15 тиркеме) көрсөтүлүп жолдомо;

- медициналык китепчени.

Мындан сырткары:

- ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка туура эмес чакырылган, чакыруу боюнча аскер кызматчыларына - оорулунун амбулатордук медициналык картасына (каттоо формасы № 025-1/у) жаш уландын салынуучу барагы, ошондой эле чакырууга чейинки мезгилдеги ден соолугунун абалы жөнүндө кошумча маалыматтар, медициналык күбөлөндүрүү анкетасы;

- аскердик кызматты өтөө мезгилинде же аскердик кызматка чакырууга чейин алынган ар түрдүү айыптыктын натыйжалары, заараны түн ичинде кармай албоо, борбордук нерв системасынын органикалык оорулары, психикалык бузулуулары бар адамдарга (ден соолугунун абалына байланыштуу ээлеген кызмат ордундагы аскердик адистиги боюнча аскер кызматчысын мындан аркы колдонуу мүмкүнчүлүгү жөнүндө аскер бөлүгүнүн врачынын жана командованиенин оюу менен кызматтык жана медициналык мүнөздөмө);

- жарадарлыктын, контузиянын, майыптыктын, жаракаттын себеби боюнча медициналык күбөлөндүрүүгө жиберилген адамдарга - жарадарлыкты, контузияны, майыптыкты, жаракатты алуунун шарттары жөнүндө маалымкат (18-тиркеме).

63. Аскердик кызматта туруусунун чектүү курагына жетпеген контракт боюнча аскер кызматчылары, тынчтык убакта ээлеген кызмат орду боюнча аскер кызматчысынын мындан аркы колдонуунун максатка ылайыктуулугу жөнүндө командованиенин оюу менен кызматтык жана медициналык мүнөздөмө менен медициналык күбөлөндүрүүгө жиберилишет.

Аскердик дарылоо-профилактикалык мекемелер жана АДК керектүү учурларда аскер кызматчыларына кызматтык жана медициналык мүнөздөмөлөрдү суроого укугу бар.

Кызматтык мүнөздөмөдө аскер кызматчысынын ден соолугунун абалы анын ээлеген кызмат орду боюнча кызматтык милдеттерин аткарууга таасири жөнүндө маалыматтар, аскер кызматчысын аскердик кызматта сактап калуунун максатка ылайыктуулугу жөнүндө ой чагылдырылышы керек.

Медициналык мүнөздөмөдө аскер кызматчысынын ден соолугунун абалынын динамикалык диспансердик кароонун жыйынтыктары жөнүндө, анын медициналык жардамга кайрылуулары жана ден соолугунун абалы менен байланышкан акыркы 3 жылдагы жоготулган жумуш күндөрүнүн саны жөнүндө маалыматтар көрсөтүлүшү керек. Медициналык мүнөздөмөдө көрсөтүлгөн маалыматтар, медициналык китептеги жана башка медициналык документтердеги маалыматтар менен тастыкталышы керек.

Аскердик кызмат өтөөнүн чектүү жашына жеткен жана контракт боюнча аскердик кызмат өтөп жаткан аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүү гарнизондук жана госпиталдык АДК тарабынан текшерүү башталган 3 (үч) күндөн 15 (он беш) жумуш күнгө чейинки мөөнөттө амбулатордук же стационардык түрдө жүргүзүлөт. Оорунун, мертинүүнүн жана алардын кесепеттеринин диагнозу бүдөмүк болгон учурда, аскер кызматчысын медициналык күбөлөндүрүү создуктурулса жана көрсөтүлгөн мөөнөттө аткарылбаса аны текшерүү аскердик-медициналык мекеменин башчысынын жазуу түрүндөгү тескемеси менен жети күндөн ашпаган мөөнөткө узартылат, бул жөнүндө аскер бөлүгүнүн командирине (мекеменин башчысына) же аскер кызматчысын медициналык күбөлөндүрүүгө жөнөткөн кадр бөлүгүнө кабар берилет. Күбөлөндүрүүчүнү медициналык текшерүүнү бир айдын ичинде бүткөрүүгө мүмкүн болбосо, ошондой эле дайындалган медициналык текшерүүлөрдүн жыйынтыктары өз убагында берилбесе, гарнизондук же госпиталдык АДК төмөнкүдөй чечим чыгарат: "Аскер кызматчысы медициналык күбөлөндүрүүгө келбегендигине байланыштуу корутунду чыгарылган жок (текшерүү толук эмес)".

Аскердик-дарыгердик комиссиянын жыйындарынын протоколдор китебинде жана аскер кызматчысын күбөлөндүрүүгө жөнөткөн командачылыкка жазылган катта чечимдин чыгарылбагандыгынын себептери толук көрсөтүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

64. Аскер бөлүгүнүн врачы гарнизондук же аскер ооруканасынын АДК отурумунда катышууга, күбөлөндүрүүчүнүн ден соолугунун абалын кароодогу маалыматтарды комиссияга билдирүүгө, андагы бар болгон оорулардын кызматтык милдеттерин аткарышына таасири жөнүндө, боло турган эксперттик жыйынтыктар жөнүндө өзүнүн оюун айтууга укугу бар.

65. Гарнизондук АДК, аскер комиссариаттары алдындагы дарыгердик комиссиялар амбулатордук медициналык күбөлөндүрүүдөн кийин акыркы токтомду чыгара албаган учурларда, алар аскер кызматчыларын аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесине, кийин алардын аскер ооруканасынын АДК медициналык күбөлөндүрүү менен аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесине стационардык изилдөөгө жиберет.

Кээ бир учурларда, ушул максаттар менен аскер кызматчыларын жарандык дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемелерине изилдөөгө жиберүүгө уруксаат берилет. Жарандык дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемелерине изилдөө аяктагандан кийин, аскер ооруканасынын АДК укугу менен дарыгердик комиссия жок болгондо, мекеменин жетекчисинин колу коюлган жана гербдүү мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн, дарылоо мекемесинин штампы басылган оорунун тарыхынан толук көчүрмө түзүлөт.

66. Тартип бөлүгүндө жазасын өтөөгө өкүм кылынган чакыруу боюнча аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүүдө, оорусу боюнча өргүүгө алардын муктаждыгы жөнүндө токтом АДК кабыл алынбайт. Аларды дарылоо аскер ооруканасында же аскер бөлүгүнүн медициналык пунктунда аякташы керек.

67. Кыргыз Республикасынын алыскы жана адам барбаган зоналарында, бийик тоолуу шарттарда, ошондой эле аба ырайынын ысык климатындагы чет мамлекеттерде ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматын өтөө (жашоого) мүмкүнчүлүгүн аныктоо үчүн контракт боюнча аскер кызматчыларын жана алардын үй бүлө мүчөлөрүн тынчтык убакта медициналык күбөлөндүрүү аскердик кызматты өтөөгө, контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрү жашоого, Куралдуу Күчтөрдүн жана башка Кыргыз Республикасынын аскердик түзүлүштөрүнүн жарандык персоналынын жагымсыз ысык климаттуу чет мамлекетте (6-тиркеме) иштөөсүнө медициналык карама-каршы көрсөткүчтөрдүн Тизмесинин, контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларынын аскердик кызматты өтөөгө, алардын үй бүлө мүчөлөрүнүн бийик тоолуу, алыскы жана адам барбаган зоналарда жашоосуна медициналык карама-каршылыктардын Тизмесинин

негизинде жүргүзүлөт (5-тиркеме).

68. Аял аскер кызматчыларына кош бойлуулук боюнча өргүү алардын кош бойлуулук боюнча пособиеге укук пайда болгон күндөн АДКнын токтомунун негизинде көрсөтүлөт.

Кош бойлуулуктун мөөнөтү тиешелүү медициналык мекемеде белгиленет, анын негизинде АДК токтом кабыл алат, ага кош бойлуулук жөнүндө маалымкат таризделет (19-тиркеме).

Маалымкат штаттык АДК бекитүүгө жатпайт жана аял аскер кызматчысынын колуна берилет же аял аскер кызматкери аскердик кызматты өтүп жаткан аскердик бөлүккө жиберилет.

II. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштеген жана иштөөгө дайындалган (кабыл алынган) жумушчуларды жана кызматчыларды медициналык күбөлөндүрүү

69. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштеген жана иштөөгө дайындалган (кабыл алынган) жумушчуларды жана кызматчыларды медициналык күбөлөндүрүү гарнизондук, аскер ооруканасынын АДК оорулардын аталышынын V жана VI графалары боюнча милдеттүү түрдө аскер бөлүгүнүн дарыгери жана командованиенин өкүлүнүн катышуусу менен жүргүзүлөт.

ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө аскер кызматчыларын дайындоо (жумушчуларды жана кызматчыларды кабыл алуу) алдын ала медициналык күбөлөндүрүүсүз тыюу салынат.

70. Аскер бөлүгүнүн командованиеси АДКга алдын ала медициналык күбөлөндүрүүгө жаткан аскер кызматчыларынын, жумушчулардын жана кызматчылардын тизмесин медициналык күбөлөндүрүүнүн максатын, кесибиндеги иштеген жылдарынын узактыгын, керек учурда иондошкон нурлануунун булактары жана жеке дозиметрдик контролдун маалыматтарын көрсөтүү менен берет. Медициналык күбөлөндүрүү башталар алдында командованиенин өкүлү АДК мүчөлөрүн күбөлөндүрүүчүлөрдүн эмгек шарттары менен, ал эми аскер бөлүгүнүн медициналык кызматынын башчысы АДКга комиссия аралыгында күбөлөндүрүүчүлөрдүн ден соолугунун абалына медициналык байкоонун жыйынтыктары жөнүндө билдирет.

71. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштеген аскер кызматчыларын, жумушчуларды жана кызматчыларды медициналык күбөлөндүрүү жылына бир жолу медициналык көрсөткүчтөр боюнча жүргүзүлөт. Медициналык күбөлөндүрүүлөрдүн ортосунда аскердик эмгектин жагымсыз факторлору менен иштеп жаткан аскер кызматчылары, жумушчулар жана кызматчылар медициналык кароого тартылышат, ал аскер кызматчыларын диспанцеризациялоо боюнча жетектөөчү документтердин талаптарына ылайык белгиленген мөөнөттөрдө өткөрүлөт.

72. Медициналык күбөлөндүрүүгө аскер кызматчыларын, жумушчуларды жана кызматчыларды өз убагында жөнөтүүгө жоопкерчиликти аскер бөлүгүнүн командири жана врач (фельдшер) тартат.

73. Медициналык күбөлөндүрүүнү өз убагында ар түрдүү себептер менен өтпөгөн (өргүү, иш сапарда болуусу, ооруп калышы ж.б.) аскер кызматчыларына, жумушчуларга жана кызматчыларга ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө уруксаат берилбейт.

74. Ден соолугунун абалына даттануулары бар, ден соолугунун абалы боюнча жумуштан убактылуу бошотулган, оорусу боюнча өргүүдөн кайра келген, ооруп дарылануудан кийин келген (жарадарлык, контузия, майыптык же жаракат) аскер кызматчылары, жумушчулар жана кызматчылар кезексиз медициналык күбөлөндүрүүгө жатат, Оорулардын аталышынын VI графасына ылайык бул адамдар ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө жараксыз деп табылышы мүмкүн.

ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө мурда убактылуу жараксыз деп табылган адамдар стационардык изилдөөгө жана медициналык күбөлөндүрүүгө 3-12 ай сайын медициналык кайра күбөлөндүрүү менен жиберилишет (кош бойлуулугу боюнча өргүү берилген аял аскер кызматчыларынан башка).

75. Аскер эмгегинин зыяндуу жана жайсыз факторлорунун жугушуна күмөн саноо болгондо жана аскер кызматчыларын, жумушчуларды жана кызматчыларды стационардык изилдөөгө жана медициналык күбөлөндүрүүгө аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесине жибергенде, адистин жумуш орду жана эмгек шарттарынын санитардык гигиеналык картасы көрсөтүлөт (№ 20 тиркеме). Жарандык дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемеге жогоруда аталган карта дарылоо (профилактикалык) мекемесинин суроосу боюнча көрсөтүлөт.

76. Аскер кызматчыларын, жумушчуларды жана кызматчыларды стационардык изилдөөдөн кийин кесиптик паталогияга байланыштуу ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө мурда убактылуу алардын жараксыздыгы (убактылуу же такай) жөнүндө токтомду кабыл алуу каралган учурдарда, АДК ишине врач-радиолог жана врач-токсиколог тартылат.

77. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө дайындалган жана иштеп жаткан аскер кызматчыларын, жумушчуларды жана кызматчыларды изилдөө жана медициналык күбөлөндүрүүдө ден соолугунун абалына даттануулары жана алардын мүнөздөмөсү, техника коопсуздугун жана санитардык эрежелерди бузуунун учурлары, баштан өткөргөн интоксикация жана инфекция, жеке дозиметрлик контролдоонун маалыматтары, кесиптик анамнездин маалыматтары, аскер эмгегинин факторлорунун зыяндуу жана жайсыз факторлорунда жугузулган катуу жана өнөкөт бузулууну дарылоо жана изилдөө жыйынтыктары, комиссиялар аралыгы учурунда күбөлөндүрүүчүнүн ден соолугунун абалына медициналык байкоонун жыйынтыктары, аскердик адистиги боюнча кызматка күбөлөндүрүүчүнүн жарактуулугу жөнүндө аскер бөлүгүнүн дарыгеринин оюу эске алынат.

78. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө жарактуулугуна жеке баа берүү каралса, Оорулардын аталышынын VI графасы боюнча ооруларда жумушка жарактуулугу жөнүндө АДК токтому, паталогиялык процессти компенсациялоо даражасы, аскердик адистиги, кесиптик эмгегинин жалпы стажын, иш жүзүндө жумушка жөндөмдүүлүгүн жана күбөлөндүрүүчүнүн багытталышын, аскер бөлүгүнүн командованиесинин жана дарыгеринин оюу эске алынып кабыл алынат.

Согуш мезгилинде Оорулардын аталышынын беренелеринин VI графасы боюнча жеке баа берүүнү караса, ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен жумушка жарактуулугу жөнүндө АДК токтому кабыл алынат.

79. Оорулардын аталышынын беренелеринин VI графасы боюнча күбөлөндүрүлүүчүдө ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө жарактуулугун чектеген бир нече оорулардын өз-өзүнчө бар болушунда, жумушка жарактуулугу же жараксыздыгы жөнүндө токтомду АДК оорунун мүнөзүн жана функционалдык көрүнүп турган бузулуулардын даражасын эске алуу менен жеке кабыл алат.

80. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө кош бойлуулугу белгиленген учурдан баштап аялдарга жана 18 жашка чейинки адамдарга уруксат берилбейт. Баланы эмчек менен багуу учурунда аялдар ракеталык отун компонеттери менен иштөөгө уруксат берилбейт.

81. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштөөгө дайындалган жана иштеп жаткан аскер кызматчыларын, жумушчуларды жана кызматчыларды изилдөөнүн көлөмү, ошондой эле көрсөтүлгөн зыяндуу жана аскер эмгегинин жагымсыз факторлору менен иштеген адамдардын арасында дарылоо-профилактикалык иш-чараларды өткөрүү:

- төш клеткаларынын органдарын эки проекцияда флюорографиялык (рентгенологиялык) изилдөө (эгерде ал өткөрүлбөсө же медициналык документтерде акыркы алты айдын ичинде ушул изилдөө жөнүндө маалымат жок болсо);

- кандын жалпы анализи, кандагы томбоциттердин деңгээлин изилдөө;

- кандагы билибуриндин жана анын фракцияларынын деңгээлин, аланин-трансаминазды (АЛТ), аспарат-трансаминазды (АСТ) изилдөө (КРТда кызмат өтөп жаткан жана кызмат өтөөгө тандалгандар үчүн);

- кандын жалпы анализи;

- ЭКГ-изилдөө;

- тышкы дем алуунун функциясын аныктоо.

40 жаштан ашкан адамдарга көздүн ички басымын ченөө, кандагы глюкозанын деңгээлин изилдөө жүргүзүлөт.

Медициналык көрсөткүчтөр боюнча башка изилдөөлөр жүргүзүлүшү мүмкүн.

82. ЭМП булактары, КРТ, иондошкон нурлануу булактары менен иштеген жумушчулар жана кызматчылар жана адистиги боюнча жумушуна жараксыз деп табылгандар, аскер бөлүгүнүн командованиеси тарабынан медициналык-социалдык эксперттик комиссияларга күбөлөндүрүүгө жиберилет.

III. Аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтүү убагында алынган жарадарлыктын, контузиянын, майыптыктын, жаракаттын оордугун аныктоо максатында аскердик жыйындарга чакырылган аскер кызматчыларын, аскерге милдеттүүлөрдү күбөлөндүрүү

83. Аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтүү убагында жарадарлык, контузия, майыптык, жаракат алган аскер кызматчылары (аскердик жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүлөр), аскердик медициналык мекемеде дарылоосу аяктаар алдында алынган жарадарлыктын, контузиянын, майыптыктын, жаракаттын оордугун аныктоо үчүн гарнизондук же аскер ооруканасынын АДК күбөлөндүрүүгө жатат.

Оор жаракат алган жана узак дарыланууга муктаж (эки айдан ашык) аскер кызматчылары (аскердик жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүлөр), дарылоонун толук курсун бүткөнгө чейин акыркы диагнозду белгилегенден кийин, жаракаттын оордугун аныктоо үчүн АДК жиберилишет.

Күбөлөндүрүү аскердик-дарыгердик мекеменин башчысынын жолдомосу боюнча жүргүзүлөт.

Аскердик-дарыгердик комиссияларга медициналык документтер, травма алуунун жагдайлары жөнүндө маалымкат, бөлүктүн командиринин буйругуна көчүрмө, алкоголдон, баңги каражаттарынан, психотроптук заттардан мас абалды жана алкоголь ичүү, баңги каражаттарын жана психотроптук заттарды пайдалануу фактысын белгилөө тууралуу медициналык күбөлөндүрүү протоколу (аскер кызматчыларынын дарылоо мекемелерине (менчиктин түрүнө карабастан) канында жана заарасында алкоголдун, баңги каражаттарынын, психотроптук заттардын бар же жок экендигин текшерүүнүн жыйынтыктары менен жаракаттарды алган, майып, жарадар болгон, ууланган учурдан тартып бир суткадан ашык, бирок 48 сааттан кеч эмес учурда кайрылганда.

(КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 4-октябрындагы № 453 токтомунун редакциясына ылайык)

84. АДК мыйзамдарга ылайык жаракаттын оордугун аныктайт жана окуу жана атайын жыйындарга чакырылган аскер кызматчылардын жана аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңдештирилген адамдардын өмүрүн жана ден соолугун милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздандырылгандардын камсыздандыруу учуру келгендиги жөнүндө чечим кабыл алат.

85. Жаракаттын оордугу жөнүндө АДК токтому аскердик дарыгердик комиссиянын отурумунун протоколдор китебине (№ 7 тиркеме), оору тарыхына, медициналык китебине жазылат жана маалымкатта таризделет (№ 25 тиркеме)

86. Жарадардык, контузия, майыптык, жаракат алуу боюнча дарыланууда жүргөн аскер кызматчысына (аскердик жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүгө) майыптыктын оордугу жөнүндө чечим чыгарылбаган учурларда, жарадардык, контузия, майыптык, жаракат алуунун оордугун аныктоо анын кайрылуусу же медициналык документтердин түп нускасын үйрөнүүнүн негизинде штаттык АДК аскер бөлүгүнүн командиринин кайрылуусу боюнча жүргүзүлөт.

Эгерде медициналык документтерди үйрөнүүнүн жыйынтыгы боюнча алынган жарадардык, контузия, майыптык, жаракат алуу Аскер кызматчыларынын жана окуу менен атайын жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүлөрдүн жана аларга теңештирилген адамдардын өмүрүн жана саламаттыгын милдеттүү мамлекеттик камсыздандыруу боюнча камсыздандырылгандарда камсыздандыруу учуру пайда болгондугу жөнүндө чечим кабыл алына турган оор же жеңил мертинүүлөрдүн (травмалардын, жаракаттардын, контузиялардын) тизмесине ылайык камсыздоо учуру болуп эсептелбесе, маалымкат (№ 25 тиркеме) таризделбейт, ал жөнүндө аскердик-дарыгердик комиссиянын (№ 7 тиркеме) отурумунун протоколдор китебине жазылат.

(КР Өкмөтүнүн 2016-жылдын 21-июлундагы № 412 токтомунун редакциясына ылайык)

87. АДК комиссия майыптыктын оордугу жөнүндө төмөнкү чечимдин бирөөсүн чыгарат:

а) - жарадардык, контузия, майыптык, жаракат - оор (Тизмеге ылайык.....);

б) - жарадардык, контузия, майыптык, жаракат - жеңил (Тизмеге ылайык.....);

в) - жарадардык, контузия, майыптык, жаракат - камсыздоо учуру болуп эсептелбейт.

88. Аскер кызматчысынын, аскерге милдеттүүнүн, аскердик жыйындарга чакырылгандын аскердик кызматка жарактуулук категориясы жөнүндө жана майыптыктын оордугу жөнүндө бир убакта чыгарылган чечим аскердик-дарыгердик комиссиянын отурумунун протоколдор китебине (№ 7 тиркеме), майыптыктын оордугу жөнүндө чечим майыптыктын байланыш себептери жана аскердик кызматка жарактуулугунун категориясы жөнүндө чечимден кийин жазылат.

89. Маалымкат үч (№ 25 тиркеме) нускада теризделет. Маалымкатты тариздөөнүн номери жана айы-күнү аскердик-дарыгердик комиссиянын отурумунун протоколдор китебиндеги жазуунун номерине жана айы-күнүнө ылайык келиши керек (№ 7 тиркеме).

Маалымкаттын биринчи жана экинчи нускасы, чечим чыгарылгандан кийин үч күндүк мөөнөттө бекитүү үчүн тиешелүү штаттык АДК жиберилет, маалымкаттын бир нускасы документтер таризделген АДК калат.

Бекиткенден кийин биринчи нускасы, аскер кызматчысына (аскердик жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүгө) аны берүү үчүн маалымкаты тариздеген АДКга же аскердик кызматты өтөгөн жери боюнча аскер бөлүгүнө аны кийин жиберүү үчүн кайтарылат. Чечим бекитилбеген учурларда керектүү көрсөтмөлөр менен жана кайсы себептер боюнча кайтарылгандыгы жазылып кайтарылат.

Маалымкаттын экинчи нускасы штаттык АДК 3 жылдын ичинде сакталат.

90. Кызматтык милдеттерин аткарууда медициналык персоналдын адамдын иммуножетишпестиги вирусуна же вирустук гепатит оорусуна чалдыгышына алып келген жаракаттын алган шарттары, териштирүү материалдарынын негизинде аскердик-медицинаылк мекеменин башчысы берген майыптык жөнүндө маалымкатта (№ 17 тиркеме) тастыкталат.

Бул учурларда маалымкатты тариздөө тиешелүү медициналык адистерди тартуу менен (хирург, инфекционсит, эпидемиолог) штаттык АДК жүргүзөт.

IV. Бийик тоолуу, алыскы жана жетүүгө кыйын жерлерде аскердик кызматты өтүүгө (алардын үй бүлө мүчөлөрүн-жашоого) жарактуулугун аныктоо үчүн контракт боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүү

91. Бийик тоолуу, алыскы жана жетүүгө кыйын жерлерде аскердик кызматты өтүүгө жана алардын үй бүлө мүчөлөрүн - жашоого жарактуулугун аныктоо үчүн контракт боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан аскер кызматчыларын күбөлөндүрүү, аскер кызматчысы аскердик кызматты өтөп жаткан аскер бөлүгүнүн командирин жолдомосу боюнча өткөрүлөт.

Күбөлөндүрүүгө жолдомо тиешелүү командирдин (башчынын) чечимине шилтеме кылып штаб башчысы (өзүнчө батальондун штаб башчысынан баштап) же кадрдык органдын башчысы (бөлүктүн кадрдык бөлүгүнүн башчысынан жана андан жогору) кол коюшу мүмкүн.

Жолдомодо аскер кызматын өтөө үчүн кайсы жакка (шаар, район, область) жиберилгенин же аскер кызматчысы аскер кызматын өтүп жаткан жер так көрсөтүлүп, күбөлөндүрүүнүн максаты, ошондой эле көрсөтүлгөн жер бийик толуу, алыскы жана жетүүгө кыйын жерлерге киреби же кирбейби жазылат.

92. Бийик тоолуу, алыскы жана жетүүгө кыйын жерлерде аскердик кызматты өтүп контракт боюнча жаткан өтөп жаткан аскер кызматчылардын аскердик кызматты өтүүгө, алардын жашап жаткан үй бүлө мүчөлөрүн жашоого медициналык карама-каршы көрсөткүчтөрдүн Тизмеси № 5 тиркемеде белгиленген.

93. Күбөлөндүрүү врач-адистер: хирург, терапевт (15 жашка чейинки балдарды - педиатр), невропатолог, окулист, отоларинголог, ал эми аялдарды - гинеколог тарабынан жүргүзүлөт. Керектүү учурларда күбөлөндүрүүгө башка адистиктеги врачтар тартылышат.

Күбөлөндүрүүгө чейин төмөнкүлөр жүргүзүлөт:

- эки проекцияда төш клеткалары органдарын (15 жашка чейинки балдарга) флюорографиялык (рентгенологиялык) изилдөө (эгерде ал өткөрүлбөсө же акыркы 6 алты айдын ичинде изилдөөлөр жөнүндө маалыматтар медициналык документтерде жок болсо);

- ЭКГ-изилдөө эс алып жатканда жана чарчагандан кийин;

- кандын жалпы анализи;

- зааранын жалпы анализи.

40 жаштан жогорудагыларга көздүн ички басымын ченөө, кандагы канттын деңгээлин аныктоо жүргүзүлөт.

Медициналык көрсөткүчтөр боюнча башка изилдөөлөр жүргүзүлүшү мүмкүн.

94. Бийик тоолуу, алыскы жана жетүүгө кыйын жерлерде аскердик кызматты өтүүгө жарактуулугун аныктоо үчүн контракт боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүүдө, АДК аскердик кызматка жарактуулугунун категориясы жөнүндө чечимди жана көрсөтүлгөн жана жиберилген жерлерде аскердик кызматты өтөөгө жарактуулугу (жараксыздыгы) жөнүндө чечим чыгарат.

95. Контракт боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан аскер кызматчыларынын үй бүлө мүчөлөрүн күбөлөндүрүүдө, АДК төмөнкү чечимдерди чыгарат:

- жолдомодо көрсөтүлгөн жерлерде жашоого жарактуулугу же жараксыздыгы жөнүндө;

- контракт боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан, же ал аскердик кызматты өтөп жаткан, аскер кызматчысы которулуп жаткан жерлерде жок болсо, узак мөөнөтүү дарыланууга (12 айдан ашык) жана адистештирилген медициналык мекемеде байкоого, адистештирилген окуу жайларда окууга, тарбияланууга муктаждыгы жөнүндө;

- адистештирилген медициналык жардам көрсөтүлүүгө мүмкүн же адистешкен билим берүүчү (коррекциялык) мекемелер бар борборлордун бардыгы жөнүндө;

- аларды транспорт менен алып жүрүүгө боло тургандыгы жөнүндө.

96. Узак мөөнөтүү дарыланууну (12 айдан ашык) жана адистештирилген медициналык мекемеде байкоону талап кылган ооруларда, контракт боюнча аскердик кызматты өтүп жаткан аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөлөрү, аскер кызматчысынын аскердик кызматты өтүп жаткан аскер бөлүгүнүн командири аскер кызматчысынын кайрылуусу боюнча саламаттык сактоо мекемесинин клиникалык-эксперттик комиссиясынын, аскердик-медициналык мекеменин чечими боюнча, ал жок болсо аскердик медициналык мекеменин врачтарынын консилиуму боюнча алар административдик аймактан тышкары дарыланууга жиберүүгө муктаж деп табылса же медициналык-педагогикалык комиссиянын чечими боюнча адистештирилген (коррекциялык) билим берүүчү мекемелерде билим алууга жана тарбияланууга муктаж деп табылса, аскердик кызматты өтөп жаткан же аскер кызматчысы которулуп жаткан жерде алар жок болсо жиберилет.

Контракт боюнча аскердик кызматын өтүп жаткан аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөлөрүндө адистештирилген медициналык мекемелерде узак дарыланууга (12 айдан ашык) же адистешкен (коррекциялык) билим берүү мекемелеринде (интернат бала-бакчаларда, сокур, чала көргөн, дудук, эс акылы артта калган, сколиоз ж.б. менен ооруган мектеп-интернаттарда) билим алууну (тарбияланууну) талап кылган оорулардын же өнүгүшүндөгү дефектилери бар болгондо, ал аскердик кызматты өтөп жаткан же аскер кызматчысы которулуп жаткан жерлерде мындай мекемелер жок болсо, бул жерлерде аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөлөрүнүн жашоосуна карама-каршы болот.

97. Тиешелүү адистештирилген медициналык мекемелердин, адистешкен окуу жайлардын бардыгы жана жайгашкан орду жөнүндө маалыматтарды АДК саламаттык сактоо же билим берүү органдарынын башкармалыгынан суроо боюнча алат.

98. Контракт боюнча аскердик кызматты өтөп жаткан аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөсүн, аскер кызматчысы кызматын өтөп жаткан жерине же жаңы кызмат өтөй турган жерине барууда анын транспортто жүрө ала тургандыгын же транспортто жүрө албай тургандыгын аныктоо үчүн күбөлөндүрүү аскер кызматчысы аскер кызматын өтүп жаткан аскер бөлүгүнүн командиринин же аскер кызматчысынын кайрылуусу боюнча кадрдык органдын жолдомосу боюнча жүргүзүлөт. Транспортто жүрүүгө жараксыздыгы жөнүндө чечимди кабыл алууга негиз болуп, оорулууну транспортто ташуу (алыстыкка жана транспорттун түрүнө карабай) ден соолугунун абалынын бат начарлашына же каза болушуна алып келген организмдин функциясынын бузулушу эсептелет.

99. Күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары боюнча АДК төмөнкү чечимдердин бирөөсүн чыгарат:

а) "Медициналык көрсөткүчтөрдүн Тизмесинин негизинде (№ 5 тиркеме) аскердик кызматты өтөөгө жарактуу (аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөлөрү үчүн - жашоого) бул жерде (районду же жерди көрсөтүү менен)";

б) "Медициналык көрсөткүчтөрдүн Тизмесинин негизинде (№ 5 тиркеме) аскердик кызматты өтөөгө жараксыз (аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөлөрү үчүн - жашоого) (районду же жерди көрсөтүү менен)";

в) "Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун 96 пунктунун негизинде, адистештирилген медициналык мекемеде узак мөөнөтүү дарыланууга (кароого)";

г) "Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун 96-пунктунун негизинде, адистештирилген (коррекциялык) билим берүүчү мекемеде (мекеменин тибин көрсөтүү) тарбияланууга, окууга жана жашоого (область, шаар, районду көрсөтүү) муктаж";

д) "Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун 96-пунктунун негизинде, адистештирилген медициналык мекемеде узак мөөнөттүү дарыланууга (кароого) муктаж эмес";

е) "Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун 96-пунктунун негизинде, адистештирилген (коррекциялык) билим берүүчү мекемеде (мекеменин тибин көрсөтүү) тарбияланууга, окууга муктаж эмес".

ж) "Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун 98-пунктунун негизинде, транспортто жүрүүгө жарабагандыгына байланыштуу жол жүрүүгө (область, шаар, район көрсөтүлөт) болбойт";

з) "Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө Жобонун 98-пунктунун негизинде, жол жүрүүгө карама-каршылыктар жок (область, шаар, район көрсөтүлөт).

V. Жайсыз ысык климаттуу чет мамлекеттерге кетип жаткан контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылардын, алардын үй бүлө мүчөлөрүн, Куралдуу Күчтөрдөгү, башка аскердик түзүлүштөрдөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарындагы жарандык персоналдын адамдарын күбөлөндүрүү

100. Жайсыз ысык климаттуу чет мамлекеттерге иш сапарга узакка (3 айдан ашык) кетип жаткан контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылардын, алардын үй бүлө мүчөлөрүн, Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндөгү, башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында жарандык персоналдын адамдарын 93-пунктта саналган врач-адистер, ошондой эле дерматолог жана стоматолог тарабынан күбөлөндүрүлөт. Керектүү учурда, күбөлөндүрүүгө башка адистиктеги врачтар тартылышат.

Узак иш сапарга чыгуу алдында күбөлөндүрүүчүгө ооз көңдөйүнө толук санация жүргүзүлөт. Контракт боюнча аскердик кызматты өтүп жаткан аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөлөрү, Куралдуу Күчтөрдүн жана Кыргыз Республикасынын башка аскердик түзүлүштөрүнүн жарандык персоналынын адамдары, АДК психикалык ден соолук борборунан маалымкат көрсөтүшөт. Көрсөтүлгөн маалымкатсыз күбөлөндүрүү жүргүзүлбөйт.

Күбөлөндүрүү башталганга чейин 93-пунктта көрсөтүлгөн изилдөөлөрдөн тышкары котон жарага серологиялык реакция, кандагы канттын деңгээлине изилдөө жүргүзүлөт, мындан сырткары кандын резус-таандыгы жана тобу аныкталат. Күбөлөндүрүүчүлөр адамдын иммуножетишпестиги вирусу жоктугун сертификаты талап кылган мамлекеттерге чыгууда, адамдын иммуножетишпестиги вирусун жугушунун бардыгына изилдөөдөн өтүшөт, анын жыйынтыктары тиешелүү сертификатка жазылат.

101. Жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерге иш сапарга узакка (3 айдан ашык) кетип жаткан контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылардын, алардын үй бүлө мүчөлөрүн, Куралдуу Күчтөрдөгү, башка аскердик түзүлүштөрдөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарындагы жарандык персоналдын адамдарын күбөлөндүрүү, жайсыз ысык климаты менен (№ 6 тиркеме) чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө, контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылардын үй бүлө мүчөлөрүн жашоого, Куралдуу Күчтөрдөгү, Кыргыз Республикасынын башка аскердик түзүлүштөрүндөгү жарандык персоналынын адамдарынын жумушка медициналык карама-каршылыктардын Тизмесинин негизинде жүргүзүлөт.

102. Күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктары боюнча АДК төмөнкү чечимдердин бирөөсүн чыгарат:

а) "Медициналык карама-каршылыктардын Тизмесинин негизинде (№ 6 тиркеме) жайсыз ысык климаттуу чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө жарактуу (контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылардын үй бүлө мүчөлөрү - жашоого, Куралдуу Күчтөрдөгү, башка аскердик түзүлүштөрдөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарындагы жарандык персоналдын адамдары - жумушка)";

б) "Медициналык карама-каршылыктардын Тизмесинин негизинде (№ 6 тиркеме) жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө жараксыз (контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылардын үй бүлө мүчөлөрү - жашоого, Куралдуу Күчтөрдөгү, башка аскердик түзүлүштөрдөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарындагы жарандык персоналдын адамдары - жумушка)";

АДК чечими жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерге кетип жаткан жарандын ден соолугу жөнүндө маалымкатта таризделет (№ 22 тиркеме). Жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө жарактуу (жашоого, жумушка) табылган адамдарга, маалымкат үч нускада түзүлөт, анын биринчи жана экинчи нускалары күбөлөндүрүүгө жолдомого кол койгон аскер бөлүгүнүн командирине жиберилет, ал эми маалымкаттын үчүнчүсү АДКда сакталат. Жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө жараксыз (жашоого, жумушка) табылган адамдарга, маалымкат 4 нускада түзүлөт жана штаттык АДК бекитүүгө жиберилет. Мында штаттык АДК бекиткен көрсөтүлгөн маалымкаттын биринчи жана экинчи нускасы күбөлөндүрүүгө жолдомого кол койгон аскер бөлүгүнүн командирине жиберилет, ал эми маалымкаттын үчүнчү нускасы аскердик-дарыгердик комиссиянын отурумунун протоколдор китебине тиркеме катары АДКда сакталат (№ 7 тиркеме), төртүнчү нуска АДК сакталат.

103. Башкы аскердик кеңешчилер кызматына, аскер адистеринин топторунун улугуна дайындалган офицерлерди, жана алардын үй бүлө мүчөлөрүн жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө (жашоого) жарактуулугун аныктоо үчүн күбөлөндүрүү гарнизондук, аскер ооруканасынын, керектүү учурда - штаттык АДКда жүргүзөт. Көрсөтүлгөн адамдарга жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө (жашоого) жарактуулугу жөнүндө АДК чыгарган чечим, штаттык АДК бекитүүгө жатат. АДК чечими жайсыз ысык климаты менен (№ 22 тиркеме) чет мамлекеттерде кетип жаткан жарандын ден соолугунун абалы жөнүндө маалымкатта 4 нускада таризделет. Мында күбөлөндүрүүнү өткөргөн АДК, көрсөтүлгөн маалымкаттын 3 нускасын күбөлөндүрүүчүнүн медициналык документтери менен штаттык АДК жиберет.

104. Жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө (жашоого) жарактуулугу жөнүндө АДК чечими ал чыккан күндөн баштап 6 айга жарактуу. Эгерде АДК чечими колдонулбаган учурларда же күбөлөндүрүлгөндүн ден соолугунун абалында мурда чыгарылган чечимди кайра кароо үчүн негиз берген өзгөрүүлөр болсо, АДК экинчи күбөлөндүрүүнү өткөрөт.

105. РВ, ИИИ, КРТ, ЭМП булактары жана лазердик нурлануу, 1-2-топтун патогендик микроорганизмдери менен кызмат кылган аскер кызматчыларын күбөлөндүрүүдө, жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде аскердик кызматты өтөөгө (жашоого) жарактуулугу жөнүндө суроону чечүү менен бирге (күбөлөндүрүүдөгү жолдомодо тиешелүү көрсөтмөлөрдүн бардыгында) РВ, ИИИ, КРТ, ЭМП булактары жана лазердик нурлануу, 1-2-топтун патогендик микроорганизмдери менен кызмат кылууга жарактуулугун аныктайт.

106. Контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчылардын, алардын үй бүлө мүчөлөрүн, Куралдуу Күчтөрдөгү, башка аскердик түзүлүштөрдөгү жана Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарындагы жарандык персоналдын адамдарын жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерге кетээр алдында күбөлөндүрүү, зарыл учурда гарнизондук АДК жүргүзүлүшү мүмкүн.

107. Жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерге балдары менен иш сапарга (3 айдан ашык) узакка кетип жаткан адамдар, баланын каттоо жери боюнча саламаттык сактоо мекемелеринен кетүү жылында пландалган эмдөөлөрдү жана алдын алуучу эмдөөлөрдү өткөрүлгөнүн көрсөтүү менен алдын алуучу эмдөөлөрдүн картасын (сертификатын) АКДга көрсөтөт.

Алдын алуучу эмдөөлөрдүн улуттук календары менен белгиленген мөөнөттө алдын алуучу эмдөөлөр болбогон балдарга, о.э. диспасенрдик кароодо турган балдарга, жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде жашоого жараксыздыгы жөнүндө чечим чыгарылат.

108. Эл аралык медико-санитардык эрежелерге ылайык же Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдерине ылайык конкреттүү алдын алуучу эмдөөлөрүн талап кылынса, мамлекеттен чыгууда алдын алуучу эмдөөлөр белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

109. Күбөлөндүрүүчүдө карантиндик ооруларга каршы (холера, сары лихорадка ж.б.) алдын алуучу эмдөөлөрдү өткөрүүгө карама-каршы болгон оорулар бар болсо, АДК жайсыз ысык климаттуу чет мамлекеттерде кызмат кылууга (жашоого, иштөөгө) жараксызыдыгы жөнүндө чечим чыгарат.

110. Контракт боюнча аскердик кызматын өтөп жаткан аскер кызматчыларында, алардын үй бүлө мүчөлөрүндө, Куралдуу Күчтөрдөгү, башка аскердик түзүлүштөрдөгү жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарындагы жарандык персоналдын адамдарында жайсыз ысык климаты менен чет мамлекеттерде иш сапарда узакка (3 айдан ашык) жүрүү учурунда, жүргөн мамлекетинен чыгуу ден соолугун сактап калуу үчүн акыркы чара деп таанылса, аларды Кыргыз Республикасына мөөнөтүнөн мурда кайтуусу АДК чечиминин, АДК жокто - врачтардын консилиумунун негизинде жүргүзүлөт.

VI глава. Аскердик-дарыгердик комиссиялардын чечимдери

111. Медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыктарында аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссия төмөнкү мазмундагы токтомдорду кабыл алат:

а) ЖОЖдорго тапшырып жаткандарга карата:

- "Тапшырууга жарактуу (ЖОЖдун атын көрсөтүү, ал эми жогорку аскердик-окуу жайлар үчүн факультетти кошо)";

- "Кийин медициналык күбөлөндүрүү менен стационардык (амбулатордук) изилдөөгө жатат";

- "Тапшырууга жараксыз (ЖОЖдун атын көрсөтүү, ал эми жогорку аскердик-окуу жайлар үчүн факультетти кошо)";

б) Чакыруу боюнча жана запастагы жоокерлерге, сержанттарга, старшиналарга карата:

- "Аскердик кызматка жарактуу";

- "Кызматтык милдеттерин (сабактардан) аткаруудан бошотууга, оорусу боюнча өргүүгө муктаж (бошотуунун, өргүүнүн мөөнөтүн көрсөтүү".

- "Дарылануу үчүн чакыруудан жана аскердик жыйындардан мөөнөттүү калтыруу берилсин (мөөнөтү көрсөтүлсүн)".

- (КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

- "Тынчтык убакта аскердик кызматка жараксыз, согуш убагында чектүү жарактуу (согуш убагында токтом мындай редакцияда жазылат - катардагы эмес кызматка жарактуу)".

- "Аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жараксыз".

Согуш убагында мындан сырткары төмөнкү токтомдор чыгарылат:

- "Айыгып жаткандардын командасына жиберилүүгө жатат";

- "6-12 айдан кийин медициналык кайра күбөлөндүрүү менен аскердик кызматка жараксыз (мөөнөтү көрсөтүлсүн)".

в) Контракт боюнча аскер кызматчыларына жана запаста тургандарга карата:

- "Аскердик кызматка жарактуу";

- "Тынчтык убакта катардан тышкаркы кызматка жарактуу, согуш убагында биринчи даражадагы чектүү жарактуу (согуш убагында токтом мындай редакцияда жазылат - биринчи даражадагы чектүү жарактуу)";

- "Кызматтык милдеттерин (сабактардан) аткаруудан бошотууга, оорусу боюнча өргүүгө муктаж (бошотуунун, өргүүнүнүн мөөнөтүн көрсөтүү";

- "Дарылануу үчүн аскердик жыйындарга чакыруудан мөөнөттүү калтыруу көрсөтүлсүн (мөөнөтү көрсөтүлсүн)";

- "Тынчтык убакта аскердик кызматка жараксыз, согуш убагында экинчи даражадагы чектүү жарактуу (согуш убагында токтом мындай редакцияда жазылат - экинчи даражадагы чектүү жарактуу)".

- "Аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жараксыз";

- "Санатордук-курортук дарыланууга жатат";

- Согуш убагында, мындан сырткары, төмөнкүдөй токтом кабыл алынат "6-12 айдан кийин медициналык кайра күбөлөндүрүү менен аскердик кызматка жараксыз (мөөнөтү көрсөтүлсүн)";

г) Абадан десант болуп түшүрүлгөн аскер кызматчыларына карата (парашют менен секирүүлөр).

- "Парашют менен секирүүгө жарактуу";

- "Аскердик кызматка жарактуу. "6-12 айдан кийин (мөөнөтү көрсөтүлсүн) медициналык кайра күбөлөндүрүү менен парашют менен секирүүгө убактылуу жараксыз";

- "Кийинки медициналык кайра күбөлөндүрүү менен стационардык (амбулатордук) дарылоого жатат";

- "Парашют менен секирүүгө жараксыз. Аскердик кызматка жарактуу (жараксыз)";

д) ЖОЖдордун курсанттарына карата (офицердик наамы жок угуучуларга):

- "Окутууга жарактуу (ЖОЖдун атын көрсөтүү, ал эми жогорку аскердик-окуу жайлар үчүн факультетти кошо)";

- "Окутууга жараксыз (ЖОЖдун атын көрсөтүү, ал эми жогорку аскердик-окуу жайлар үчүн факультетти кошо). Аскердик кызматка (жараксыз) жарактуу (жарактуулугун көрсөтүү)";

е) Иондошкон нурлануу булактары, КРТ, ЭМП булактары менен иштеген жана иштөөгө дайындалган (кабыл алынган) аскер кызматчыларына, аскерге милдеттүүлөргө, жумушчуларга жана кызматчыларга карата:

- "Иондошкон нурлануу булактары, КРТ, ЭМП булактары менен иштөөгө жарактуу";

- "Кийин медициналык кайра күбөлөндүрүү менен стационардык (амбулатордук) изилдөөгө жатат";

- "Иондошкон нурлануу булактары, КРТ, ЭМП булактары менен иштөөгө 3-12 айдан кийин (мөөнөтү көрсөтүлсүн) медициналык кайра күбөлөндүрүү менен убактылуу жараксыз".

- "Иондошкон нурлануу булактары, КРТ, ЭМП булактары менен иштөөгө жараксыз". Аскердик кызматка (жараксыз) жарактуу (жарактуулугун көрсөтүү)";

ж) ИИБ операторлоруна карата:

- "ИИБ операторунун жумушуна жарактуу";

- "Кийин медициналык кайра күбөлөндүрүү менен стационардык (амбулатордук) изилдөөгө жатат".

- "ИИБ операторунун жумушуна жараксыз. Аскердик кызматка жарактуу (жараксыз)".

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Республикалык аскердик-дарыгердик комиссиясы, зарыл учурда, аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиянын башка токтомдорун аныктайт.

Кыргыз Республикасынын Чек ара кызматынын, Кыргыз Республикасынын Улуттук гвардиясынын бөлүкчөлөрүндө, ошондой эле атайын дайындалыштагы бөлүкчөлөрдө аскердик кызматка ден соолугунун абалы боюнча чектөөлөрү бар (алыскы жана бийик тоодогу бөлүкчөлөр) мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчылары камсыздоонун башка бөлүнүштөрүнө которулууга жатат.

Күбөлөндүрүүчүдө Оорулардын жана дене түзүлүшүнүн кемчиликтеринин Тизмесинде каралбаган оорулар бар болсо, АДК Оорулардын жана дене түзүлүшүнүн кемчиликтеринин Тизмесинин күбөлөндүрүүчүнүн оорусуна жана анын аскердик кызматка иш жүзүндө жарактуулугуна салыштырып караганда эң ылайыктуу келген пунктка карата тиешелүү токтомду кабыл алат.

з) альтернативдик кызматтын кызматчыларына карата:

- "Альтернативдик кызматка жарактуу";

- "Альтернативдик кызматка жараксыз, тынчтык убакта аскердик кызматка жараксыз, согуш убагында аскердик кызматка жарактуулугу чектелүү";

- "Альтернативдик кызматка жараксыз, аскердик кызматка аскердик каттоодон чыгаруу менен жараксыз";

- "Аскердик кызматка жарактуу".

Мында ооруларынын (контузия, жаракат, майыптык) себептик байланышы көрсөтүлбөйт.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

112. Аскердик кызматта туруунун чектүү курагына жетпеген контракт боюнча аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүүдө, алардын аскердик кызматка жарактуулугун жеке баа берүү ыкмасы ар бир учурда колдонулушу керек. АДК алардын аскер адистигин, даярдыгын, тажрыйбасын, билимин, жашын, ишке жөндөмдүүлүгүн, аскер бөлүгүнүн командованиесинин жана врачынын оюн, күбөлөндүрүүчүнүн багытын жана аны ден соолугунун абалына туура келген жумушта колдонуу мүмкүнчүлүгү эске алынат.

113. Аскердик кызматка жарактуулугуна жеке баа берүүнү караган ушул Жобонун 112-пунктунда көрсөтүлгөн жана оорулардын аталышынын беренеси (пункттары боюнча) боюнча күбөлөндүрүлгөн адамдарга карата АДК төмөнкү мазмундагы токтомду кабыл алат:

- "тынчтык убакта катардан тышкаркы кызматка жарактуу, согуш убагында биринчи даражадагы чектүү жарактуу";

- "тынчтык убакта аскердик кызматка жараксыз, согуш убагында экинчи даражадагы чектүү жарактуу".

Оорулардын аталышы жана дене түзүлүшүнүн кемчиликтеринин кээ бир беренелерин колдонуу боюнча Түшүндүрмөдө айтылган кээ бир учурларда (3-тиркеме) тынчтык жана согуш мезгилинде аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө токтом кабыл алынышы мүмкүн.

114. Аскердик кызматта туруунун чектүү курагына жетпеген аскер кызматчыларын АДК тынчтык убакта катардын тышкары жарактуу деп тааныган учурда, иш тажрыйбасын жана даярдыгын, ден соолугунун абалын эске алып, алар аткара ала турган кызматтарга которулушу мүмкүн.

Көрсөтүлгөн аскер кызматчыларын которуунун зарылдыгы жана шашылыштагы аскер кызматчысынын өзүнүн каалосу жана дарылаган врачынын оюу эске алынып аскер командиринен баштап түздөн-түз башчылар аныктайт.

Аскер кызматчысын ээлеген кызмат ордунда калтыруу же башка конкреттүү кызмат ордуна которуу жөнүндө суроо талаш болгон учурда АДКнын кароосуна коюлат жана ал кабыл алган чечим боюнча чечилет. АДК бул суроону аскер бөлүгүнүн врачынын (дарылаган врачынын), ошондой эле командованиенин өкүлүнүн катышуусу менен карайт жана бул учурларда аскер кызматчысынын оорусунун мүнөздөмөсүн катуу жеке, бул же тигил кызматтагы кызматынын өзгөчөлүктөрүн, кызматтык жана медициналык мүнөздөмөсүн, аскер адистигин, тажрыйбасын жана ишке жөндөмдүүлүгүн эске алуу менен өзүнүн токтомун чыгарат. АДК токтому маалымкат менен таризделет (9-тиркеме).

115. 190 см жана андан бийик бойлуу мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларына, аскер окуу жайларынын курсанттарына, Кыргыз Республикасынын Улуттук аскер лицейинин тарбиялануучуларына карата, АДК көрсөткүчтөр боюнча үч айдан ашпаган убакытка аларга азык-түлүк чен азыгы үчүн каралгандын жарымынын көлөмүндө аларга кошумча тамак берүү жөнүндө токтом кабыл алат.

Көрсөтүлгөн токтомду кабыл алуу үчүн көрсөткүч болуп өзүн жаман сезип жаткандыгына арызы, ачкалыкты сезүү, тамак ичкенден кийин тойгондугу сезилбесе, ошондой эле дене салмагынын каршы салмагы эсептелет.

116. Аскер бөлүктөрүнүн ашканалары аркылуу тамак түрүндө азык-түлүк чен азыгын алып жаткан жана ашказан-ичеги карын оорулары менен жабыркаган аскердик жыйындарга чакырылган аскерге милдеттүүлөрдү жана аскер кызматчыларды, аскер бөлүгүнүн медициналык кызматынын башчысынын чечими боюнча үч айлык мөөнөткө чейин диетикалык тамак менен аскер бөлүгү камсыз кылат.

117. Оорусу боюнча аскер кызматчысына өргүү берүү зарылчылыгы жөнүндө АДК токтому кээ бир учурларда гана, стационардык дарылоо (аскер ооруканасы, реабилитация бөлүмчөсү, санаторий) аяктаганы боюнча ишке жөндөмдүүлүгүн жана функциясынын толук калыбына келиши үчүн 30 суткадан кем эмес мөөнөт керек болсо кабыл алынат.

Оорусу боюнча өргүүнү кайра калыбына келтирүүчү дарылоонун акыркы этабы деп эсептесе болот, аны аскер бөлүгүнүн врачынын же дарылоо-алдын алуучу мекеменин врачтарынын кароосу алдында өткөрүү максатка ылайыктуу.

Калган башка учурларда, амбулатордук шарттарда керектүү дарылоо-алдын алуучу иш чараларды өткөрүү менен бошотууга муктаждыгы жөнүндө токтом стационардык дарылоонун толук курсу аяктаганы боюнча, согуш мезгилинде - айыгып жаткандардын командасына жөнөтүү жөнүндө кабыл алынышы керек.

Аскердик кызматты өтөөгө жарактуулугу калыбына келбей тургандыгы тууралуу так билинген маалыматтар бар болгон учурларда, оорусу боюнча аскер кызматчысы өргүүгө муктаждыгы жөнүндө чечим кабыл алынбайт, анын аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө суроо чечилет.

118. Мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларына, ошондой эле ЖОЖдордун курсанттарына жана угуучуларына (офицердик наамдары жокторго) тынчтык убакта оору боюнча өргүү бир айдан эки айлык мөөнөткө чейин берилет. Өргүүнүн узактыгын АДК медициналык көрсөткүчтөргө байланыштуу жеке белгилейт.

Мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчылары, ошондой эле ЖОЖдордун курсанттары жана угуучулары (офицердик наамдары жоктору) оору боюнча өргүүгө кеткенде, АДК токтому менен маалымкатты (9-тиркеме) аскер бөлүгү алардын колуна чапталган түрдө берет. Медициналык көрсөткүчтөрү бар кээ бир учурларда, оорусу боюнча өргүү 60 суткадан ашпаган убакытка узартылышы мүмкүн. Оорусу боюнча өргүүнү узартуу жөнүндө АДК токтому аскердик-дарыгердик (врачты) комисиялардын отурумунун протоколдор китебине жана оорусу боюнча өргүүнү берүүгө негиз болгон маалымкатка жазылат жана төрага, комиссиянын мүчөлөрү (экиден кем эмес), комиссиянын катчысы кол коет жана гербдүү мөөр менен күбөлөндүрүлөт.

Мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчылары, ошондой эле ЖОЖдордун курсанттары жана угуучулары (офицердик наамдары жоктору) оору боюнча өргүүнү узарткандан кийин кызматтык милдеттерин аткарууга кирише албаса, ал аскердик кызматка жарактуулугу аныктоо үчүн АДКда күбөлөндүрүлөт.

Мөөнөтүү кызматтын аскер кызматчылары, ошондой эле ЖОЖдордун курсанттары жана угуучулары (офицердик наамдары жоктору) оору боюнча өргүүдө болуусунун жалпы узактыгы тынчтык убакта төрт айдан ашпашы керек.

Мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларынын оорусу боюнча өргүүсүнүн мөөнөтү аяктаганы боюнча аскер комиссарларынын, гарнизондордун башчыларынын же коменданттардын буйругу боюнча аскердик-дарыгердик комиссияда милдеттүү түрдө медициналык кайра күбөлөндүрүүгө жатат.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

119. Кайра калыбына келтирүүчү иш чараларга муктаж аскер кызматчылар, ошондой эле ЖОЖдордун курсанттары жана угуучулары (офицердик наамдары жоктору), оорусунун оордугунун даражасына карата 30 суткага чейинки мөөнөткө аскер ооруканасынын бөлүмдөрүндө калышат.

120. Согуш убагында аскер кызматчыларын дарылоо эреже катары, аскердик-дарылоо алдын алуучу мекемелерде, ал эми жоокерлерди, сержанттарды жана старшиналарды - айыгып жаткандардан командасында аякташы керек. Кээ бир артыкча учурларда аскер кызматчысына оорусу боюнча өргүү 30 суткага берилиши мүмкүн.

Бул мөөнөттүн аякташы боюнча, зарыл учурда, АДК токтому боюнча, оорусу боюнча өргүү ушундай эле мөөнөткө узартылышы мүмкүн, ал эми тиешелүү медициналык көрсөткүчтөрдө дагы бир жолу 30 суткага узартылышы мүмкүн.

Согуш учурунда оорусу боюнча өргүү жалпы алганда үч айдан ашпашы керек. Ушул чектүү мөөнөт аяктагандан кийин АДК аскер кызматчысынын аскердик кызматка жарактуулугу жөнүндө суроону чечет.

121. Чакыруу боюнча аскер кызматчыларына, ошондой эле ЖОЖдордун курсанттарына жана угуучуларына (офицердик наамы жок), АДК 15 суткага чейин кызматтык милдеттерин аткаруудан (окуудан) бошотууну (жарым-жартылай же толук) берүү жөнүндө токтом кабыл алышы мүмкүн (АДК токтомунда кайсы сабактардан жана жумуштардан, канча күнгө, аскер бөлүгүнүн врачы кайсы дарылоо-профилактикалык иш чараларды өткөрүшү керектиги көрсөтүү керек). Окуулардан жана жумуштардан толук бошотунууга муктаж адамдар, аскер бөлүгүнүн медициналык пунктунда болушу керек. АДК бошотууну узартышы мүмкүн, бирок ал жалпы алганда 30 суткадан ашпашы керек.

122. Контракт боюнча аскер кызматчыларынын оорусуна байланыштуу АДК 10 суткага чейин кызматтык милдеттерин аткаруудан (окуудан) бошотууну берүү зарылчылыгы жөнүндө токтом кабыл алышы мүмкүн. Медициналык көрсөткүчтөрү боюнча АДК бошотууну узартышы мүмкүн, бирок ал жалпы алганда 30 суткадан ашпашы керек.

123. Тынчтык убакта контракт боюнча аскер кызматчыларына оору боюнча өргүү 30 суткага берилет. Жарадар, контузия, жаракат алган учурларда, алардын мүнөздөрүнө карата АДК кээ бир учурларда оорусу боюнча 45 же 60 суткага өргүүгө муктаждыгы жөнүндө токтом кабыл алышы мүмкүн. Медициналык көрсөткүчтөрү бар болсо оору боюнча өргүү ушуш Жобонун 117-пунктунда каралган тартипте, бирок ар бир жолу бир айдан ашык эмес узартылышы мүмкүн. Жалпы алганда жарандык дарылоо (дарылоо-алдын алуучу) же аскердик дарылоо-алдын алуучу мекемелерде тынчтык убакта оорусу боюнча өргүүдө үзгүлтүксүз дарыланууда болуусунун убактысы төрт айдан, ал эми кургак учук менен ооругандардыкы - 12 айдан ашпашы керек.

Ушул беренеде көрсөтүлгөн аскер кызматчылары оорусу боюнча өргүүдө же дарылоо мекемелеринде үзгүлтүксүз дарыланууда болуусунун убактысы бүткөнү боюнча кызматтык милдеттерин аткарууга кирише албаса жана дарыланууга муктаж болсо, анда аскердик дарылоо-алдын алуучу мекеменин башчысы аскер кызматчысы кызмат өтөп жаткан аскер бөлүгүнүн командирине маалымкатты жиберет. Маалымкатта оорунун (жарадарлык, контузия, майыптык, жаракат) жугузуп алгандыгынын убактысы жана шарттары, аскер кызматчысы кайсыл дарылоо мекемелеринде жана канча убакыт дарыланууда болду, негизги өткөрүлгөн дарылоо иш чаралары жөнүндө, акыркы диагноз жана дарылануунун болжолдуу бүтө турган мөөнөтү жөнүндө чечим көрсөтүлөт. Аскер бөлүгүнүн командири өзүнүн өтүнүчү менен бул маалымкатты түздөн-түз башчыга берет, ал аскер кызматчысынын дарыланууда үзгүлтүксүз болуусунун мөөнөтүн узартуу же аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо үчүн АДКда аны медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө чечим кабыл алат.

Ушул беренеде көрсөтүлгөн узартылган мөөнөттүн убактысына чейин дарылоо бүтпөсө, башчы аскердик дарылоо-алдын алуучу мекеменин жаңы маалымкатынын негизинде жана аскер бөлүгүнүн командиринин көрсөтүүсү боюнча аскер кызматчысынын үзгүлтүксүз дарыланууда болуусунун мөөнөтүн узартуу жөнүндө суроону же аны АДКда медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө кайра карайт.

Контракт боюнча аскер кызматчысынын оорусу боюнча өргүүдө же дарыланууда болуунун мөөнөтү аяктаганы боюнча аскер кызматына жарактуулугун аныктоо үчүн медициналык күбөлөндүрүүгө тартылат. АДК аларды аскердик кызматка жараксыз деп тааныган учурда, алар запаска же отставкага аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесинен көчүрмөгө чейин бошотулууга көрсөтүлүшү же бошотулушу мүмкүн.

Кыргыз Республикасын коргоодо же аскер кызматынын башка милдеттерин аткарууда жарадарлык, контузия же майыптык алган контракт боюнча аскер кызматчыларынын аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо үчүн, же Кыргыз Республикасын коргоодо, же интернационалдык милдетин аткарууда ооруп калса, АДКда медициналык күбөлөндүрүү аскердик-дарыгердик алдын алуучу мекемеде дарылануусу аяктагандан кийин гана жүргүзүлөт. Контракт боюнча аскер кызматчыларын бошотууда оорусу боюнча өргүү аларга берилбейт.

124. Контракт боюнча аскер кызматчыларын аскердик каттоодон чыгаруу менен аскердик кызматка жараксыз деп табылган учурларда жана бошотууну тариздөө убагында ден соолугунун абалы боюнча кызматтык милдеттерин аткара албаса, АДК төмөнкү мазмундагы токтомду (жараксыздыгы жөнүндө токтом менен бирге) кабыл алат: "оорусу боюнча кызматтык милдеттерин аткаруудан бошотууну тариздөө үчүн керектүү, бирок 30 суткадан ашык эмес бошотууга жатат". Медициналык көрсөткүчтөрдүн бар болушунда АДК бошотууну узартышы мүмкүн, бирок жалпы алганда 60 суткадан ашпашы керек. Бошотууну узартуу жөнүндө АДК токтому ушул пунктта көрсөтүлгөн редакцияда кабыл алынат, бирок ар жолу 10 суткадан ашык эмес, жана маалымкатта таризделет (9-тиркеме).

Бошотууну узартуу максаты менен медициналык күбөлөндүрүү аскер бөлүгүнүн командиринин же аскердик дарылоо-профилактикалык мекемесинин башчысынын жолдомосу боюнча АДК жүргүзөт.

125. Турак жай аянтын биринчи кезекте алууга укук берген оорулардын бардыгын аныктоо максатында аскер кызматчыларын, алардын үй бүлө мүчөлөрүн, жумушчуларды жана кызматчыларды медициналык күбөлөндүрүү, гарнизондук же аскер ооруканасынын АДК тарабынан, аларды амбулатордук жана стационардык изилдөөдөн кийин жүргүзөт. Мында АДК Турак жай аянтын биринчи кезекте алууга укук берген, оорулардан жапа чеккен адамдарга коргоо маселелерин тескеген ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын аскердик-дарылоо мекемелеринен медициналык чечимди берүү тартиби жөнүндө Нускаманы жана турак жай аянтын биринчи кезекте алууга укук берген, ушул оорулар менен жапа чеккен, оорулардын тизмесин жетекчиликке алат.

АДК токтому аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиянын (7-тиркеме) отурумунун протоколдор китебине, аскер кызматчысынын медициналык китебине жазылат жана маалымкат таризделет (9-тиркеме). Маалымкатта жана медициналык китепте турак жай аянтын биринчи кезекте алууга укук жөнүндө АДК токтому жана оорунун диагнозу көрсөтүлөт. Маалымкат бекитүүгө жана контролго штаттык АДКга көрсөтүлбөйт.

126. АДК күбөлөндүрүүдөн өткөндүн жана аны коштоп жүргөн адамдарды, анын ден соолугунун абалына жана ага токтоосуз медициналык жардамды көрсөтүү зарылчылыгына байланыштуу аба, темир жол транспорту менен ташуу жөнүндө токтом кабыл алат.

127. Контракт же чакыруу боюнча аскер кызматчыларын, ЖОЖдордун курсанттарын, угуучуларды (офицердик наамы жокторду) дарылоону улантуу үчүн бир аскердик дарылоо-алдын алуучу мекемеден башкага же аскердик дарылоо-алдын алуучу мекемеден жарандык дарылоо (дарылоо-алдын алуучу) мекемесине жол жүрүү менен байланышкан которууда, АДК которуу зарылчылыгы жөнүндө токтом кабыл алат.

АДК токтому маалымкатта таризделет (№ 9 тиркеме). Дарылоо (дарылоо-алдын алуучу) же санатордук курорттук мекемеге жиберилген күбөлөндүрүлгөн адам, мындан сырткары оорусу боюнча өргүүгө же запаска же отставкага бошотулгандан кийин аскер кызматчысы коштоочуларга муктаж болсо, анда АДК өзүнүн токтомунда алардын санын көрсөтөт.

Күбөлөндүрүүчү катуу вагондо жол жүрүүгө мүмкүнчүлүгү жокто, АДК аны жумшак вагондо жол жүрүүгө зарылчылыгы жөнүндө токтом кабыл алат.

Башкалардан бөлүп коюуну талап кылган ооруларга карата АДК аны жана аны коштоп жүргөн адамдары өзүнчө катуу купелик вагондо купеде же транспорт линияларынын 2 категориясынын орундарында жол жүрүү зарылчылыгы жөнүндө токтом кабыл алат.

128. Контракт боюнча аскер кызматчыларына оорусу боюнча өргүүнү өткөрүү орду жөнүндө АДК токтому медициналык көрсөткүчтөрдүн (№ 21 тиркеме) Тизмесинин негизинде кабыл алынат. Бул тизме менен каралбаган калган учурларда, көрсөтүлгөн аскер кызматчыларын күбөлөндүрүүдө оору боюнча өргүүнү алар үчүн көнүмүш болуп калган климаттык шарттарда өткөрүү керектигин түшүндүрүү керек.

Оорусу боюнча өргүүнү өткөрүү ордун АДК аскер кызматчысынын ден соолугун калыбына келтирүү үчүн аны оюу боюнча климаттык жана жаратылыш шарттары ыңгайлуулугун эсепке алуу менен аныктайт. Күбөлөндүрүүчүнүн каалоо-тилектери дагы көңүлгө алынышы мүмкүн.

129. Аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүүдө, күбөлөндүрүүчүгө диагноз коюлган бардык учурларда, АДК оорунун (жарадар, контузия, майыптык, жаракат) согуштук аракеттер аймагында болуусунда, аскердик кызматты өтүү менен, аскер кызматынын милдеттерин аткаруу менен себептик байланышын аныктайт. Согуштук аракеттер аймагында болуусунда, аскер кызматынын милдеттерин аткаруу менен жарадарлыктын (контузия, майыптык, жаракат) себептик байланышы жөнүндө АДК токтому такталган документтердин негизинде кабыл алынат.

Майыптык жөнүндө маалымкат (№ 17 тиркеме) төмөнкүлөргө түзүлөт:

- жаракат алган аскер кызматчыларына (аскердик жыйындарды өтүп жаткан жарандарга);

- кызматтык медициналык (кесиптик) милдеттерди аткарууда алынган жарадарлыктын жыйынтыгында же хирургиялык кийлигишүүнүн (медициналык манипулляциянын) себебинде дарылоодо жүргөн учурунда пайда болгон адамдын имуножетишпестигинин вирусун жугузуп алуу же кабыл алынган имуножетишпестигинин синдрому (СПИД), вирустук гепатит оорусу бар аскер кызматчыларына (аскердик жыйындарды өтүп жаткан жарандарга);

- аскер кызматынын милдеттерин аткарууда алынган, жаныбардын денесине келтирген жаракаттын, сойлоп жүрүүчүнүн, чымын-чиркейдин чагышынын себебинде оору пайда болгон аскер кызматчыларына.

Майыптык жөнүндө маалымкат жогоруда көрсөтүлгөн ден соолугунун зыян келтирилгендик алынган учурдан 3 айдан кеч эмес түзүлүшү керек, оорулардын тарыхында сакталышы же жаракаттын, оорунун себептик байланышы жөнүндө чечим чыгарган (№ 7 тиркеме) аскердик-дарыгердик комиссиянын отурумунун протоколдор китебине тиркеме катары сакталышы керек.

Оорунун, жаракаттын себептик байланышы жөнүндө чечим чыгарылган учурда майыптык жөнүндө маалымкат (№ 17 тиркеме) жокто, АДК оорунун, жаракаттын себептери жана шарттары көрсөтүлгөн документтер көңүлгө алынышы мүмкүн (эгерде алар жаракат, оору алган учурдан 3 айдан кеч эмес түзүлсө): кызматтык жана медициналык мүнөздөмө; медициналык жардамга алгачкы кайрылуусу жөнүндө амбулаториядагы ооруларды каттоо китебинен көчүрмө; кызматтык иликтөөнүн, кылмыш ишинин же жоруктар жөнүндө иштин материалдары; аттестация; саламаттык сактоо мекемесинин же аскердик-медициналык мекеменин маалымкаты; оору тарыхы же анын көчүрмөсү; оору жөнүндө күбөлүк; медициналык жардамга алгачкы кайрылуусу жөнүндө аскер кызматчысынын (аскердик жыйындарды өткөн жарандын) медициналык китепчесинде саламаттык-сактоо мекемесинин врач-адисинин, аскер бөлүгүнүн же аскердик-медициналык мекемесинин врачынын жазуулары.

Күбөлөрдүн көрсөтүүлөрү оорунун, контузиянын фронтто, согуш аракеттери болгон жерде аскер кызматынын милдеттерин аткаруу менен себептик байланышын аныктоого негиз болуп бере албайт.

(КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 616 токтомунун редакциясына ылайык)

130. Ооруларда АДК төмөнкү мазмундагы токтомдорду кабыл алат:

а) "аскердик майыптык";

- эгерде жаракатты, ооруну күбөлөндүрүүчү радиоактивдүү заттардын, иондошкон нурлануу булактардын, ракеталык отундун жана башка жогорку уулуу заттардын компоненттеринин, уулуу химикаттардын, (химиялык куралга кирген), электромагниттик талаа жана лазердик нурлануу, 1 жана 2 топтогу патогендүү микроорганизмдер таасиринен шартталган жарадарлыктын жыйынтыгында аскердик кызматтын (кызматтык милдеттерин) милдеттерин аткарууда алган болсо;

- эгерде жарадарлыкты (контузия, майыптык, жаракат) күбөлөндүрүүчү тынчтык жага согуш убагында кызматтык милдеттерин аткарууда, аскер бөлүктөрүндө, штабдарда жана мекемелерде аскердик кызматты өтүү убагында, окуу жана текшерүүчү жыйындарды өтүү убагында, ошондой эле аскер кызматынын кызыкчылыгында кайсы-бир аракеттерди жасоодо алган болсо;

- эгерде жарадарлыкты (контузия, майыптык, жаракат) жарандык согуш жылдарында Улуу Ата-Мекендик согушта, 1929-жылы Чыгыш-Кытай темир жолунда, 1939-1940-жылдардагы совет-фин согушунун учурунда, 1939-жылы батыш Белорусиядагы жана Батыш Украинадагы согуш аракеттери учурунда, 1938-жылы Хасан көлүнүн жана Халкин-Гол дарыясынын жанындагы согуштарда, 1945-жылдагы Япония менен согушта, ошондой эле 1944-жылдын 1-январынан баштап 1951-жылдын 31-декабрына чейинки убакта Украина ССРнин, Белорус ССРнин, Латвия ССРнин, Литва ССРнин жана Эстония ССРнин аймагында улуттук жашыруун кыймылды (бандитизмди) жок кылуу боюнча согуштук операцияларга аракеттеги армиянын курамында аскердик кызматтын милдеттерин аткарууда алган болсо, колго түшүп калган убактысында (эгерде колго түшүү өз эрки менен болбосо жана аскер кызматчысы колго түшкөн убагында Ата-Мекенине каршы кылмыш жасабаса), же көрсөтүлгөн окуяларга чейин пайда болгон оору, ушуларда катышууда оор даражага жетип, ал жарактуулугунун категориясын өзгөртүп же күбөлөндүрүүчүнү аскердик кызматка СССР Мамлекеттик коопсуздук комитеттин органдарындагы (Мамлекеттик коопсуздук министрлиги) жана СССРдин (СССРдин ички иштер министрлиги) элдик комиссариатындагы кызматка жараксыздыгына (ошону менен бирге убактылуу дагы) алып келсе, же жай өөрчүп жаткан өнөкөт оору күбөлөндүрүүчүнүн көрсөтүлгөн окуяларга катышуу убагына оорунун башталышы же катуулашына кошууга боло турган медициналык документтер менен тастыкталса;

- эгерде оору согуш аракеттери жүргөн мамлекеттерде, же ал чалгындоо же контрчалгындоо иштери менен чет жерлерде жүрүү убактысында аскердик кызматтын милдеттерин аткарууда күбөлөндүрүүчүдө оору пайда болсо, же эгерде оору аталган окуяларга чейин пайда болгон болсо, аларда катышууда өзгөрүүлөр оордук даражасына жетсе күбөлөндүрүүчүнүн аскердик кызматка, органдардагы кызматка жарактуу категориясын же жараксыздыкка алып келсе (ошонун ичинде убактылуу), же жай өөрчүп жаткан өнөкөт оору күбөлөндүрүүчүнүн көрсөтүлгөн окуяларга катышуу убагына оорунун башталышы же катуулашына кошууга боло турган медициналык документтер менен тастыкталса;

- вирустук гепатит, кабыл алынган имуножетишпестигинин синдрому (СПИД) же адамдын имуножетишпестигинин вирусун оорусу (ВИЧ) дарылоодо жүргөн учурунда хирургиялык кийлигишүүнүн (медициналык манипулляциянын) натыйжасында күбөлөндүрүүчүгө жугузулса, ал эми медициналык персоналдык катарынан күбөлөндүрүүчүгө - аскердик кызматтын (кызматтык милдеттерин) милдеттерин аткарууда алган жарадарлыктын натыйжасында пайда болсо;

- аскер кызматынын милдеттерин аткарууда (кызматтык милдеттерин) күбөлөндүрүүчүдө чымын-чиркейдин, сойлоп жүрүүчүлөрдүн же жаныбардын, ошондой эле профилактикалык эмдөөдөн келип чыккан поствакциналдык оордошуу пайда болсо денесине келтирген жаракаттын натыйжасында жаракат, оору пайда болсо;

б) "Оору, Ооба аскердик кызматты өтөө убагында алынган":

- эгерде оору күбөлөндүрүлүүчүдө аскердик кызматты өтөө (аскердик жыйындарды) убагында пайда болсо, же көрсөтүлгөн учурда оордук даражасына жетсе, ал күбөлөндүрүүчүнүн аскердик кызматка жарактуу категориясын өзгөртсө же жараксыздыгына алып келсе (ошонун ичинде убактылуу), ошондой эле жай өөрчүп жаткан өнөкөт ооруларда, аскердик кызматтан бошотуудан кийин бир жыл аяктагандагы боюнча диагностолгон, эгер оорунун башталышын аскердик кызматы (аскердик жыйындарды) өтүү убагында деп эсептелсе;

- эгерде оору аракеттеги армиянын курамына кирбеген аскердик бөлүктөрдө аскердик кызматын (аскердик жыйындарды) өтүү учурунда же согуш аракеттери жүргөн мамлекетке кетүүгө чейин күбөлөндүрүүчүдө пайда болсо, жана бул мамлекеттеги кызматы бар болгон оорусуна жана аскердик кызматка жарактуулугунун категориясына таасир эте албаса;

- эгерде күбөлөндүрүүчү жарадарлыкты (контузия, майыптык, жаракат) аскердик кызматтын милдеттерин (кызматтык милдеттерин) аткаруу менен байланышпаган кокустуктун натыйжасында алса;

- эгерде жарадарлык аскердик кызматтын милдеттерин аткарууда алынган болсо (аскердик жыйындарды), бирок медициналык күбөлөндүрүү учурунда жаракатты, ооруну алуунун шарттары жөнүндө документтер жок болсо.

(Алтынчы абзац КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

(Жетинчи абзац КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

в) "Оору, жок, аскердик кызмат менен байланышкан эмес":

- эгерде ал күбөлөндүрүлүүчүдө аскердик кызматка чакырууга чейин пайда болсо жана аскердик кызмат өтөп жаткан мезгилде күбөлөнүүчүнүн аскердик кызматка жарактуулугунун категориясын өзгөрүүчү даражага жетпесе;

- эгерде күбөлөндүрүлүүчү жаракатты (контузия, майыптык, жаракат) Кыргыз Республикасынын Мыйзамдарында белгиленген тартипте коомдук коркунучтуу же алкоголдук, баңги же уу жыттап мас болуу менен түздөн-түз байланышта деп таанылган жорукту жасоонун натыйжасында алса;

- эгерде аскер кызматчысы кызматтык териштирүүнүн жыйынтыгы же укук коргоо органдары тарабынан аныкталган кандайдыр бир залалды өзүнө атайын келтирсе.

г) "Майыптык аскердик кызматтын милдеттерин (кызматтык милдеттерин) аткарууда алынган, Чернобыль АЭСинин 1986-1989-жылдардагы авариясынын натыйжаларын жоюу боюнча, же башка ядролук объектилердеги аскер кызматын өтөө менен Чернобыль АЭСинин авариясынын натыйжаларын жоюу боюнча иштер менен (башка ядролук объектилерди) байланышкан".

Мында адамга радиациялык таасир менен байланышып пайда болгондугу коюла турган оорулардын тизмесин жетекчиликке алуу керек.

31600 аскер бөлүгүнүн курамына кирбеген жана Семипалатинск ядролук полигонунда 1949-1989-жылдары ядролук куралдарды сыноо учурунда жайгашкан, ошондой эле күжүрмөн радиоактивдүү заттарды сыноо өткөргөн аскер бөлүктөрүнүн тизмесине кирбеген, аскер бөлүктөрүндө аскер кызматын (аскердик жыйындарды) өткөн жарандардын ооруларынын радиациялык таасиринин натыйжалары менен себептик байланышы Республикалык ведомство аралык эксперттик кеңеште аныкталат.

е) "Жарадарлык (контузия, майыптык, жаракат), жок, аскердик кызмат менен байланышкан эмес", эгерде жарадарлыкты (контузия, майыптык, жаракат) аскер кызматчысы аскерге чакырууга чейин алса жана аскер кызматы алардын ден соолугунун абалынын начарлашына таасир этпесе".

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586, 2016-жылдын 21-июлундагы № 412 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

131. Жаран, Чернобыль АЭСиндеги авариянын натыйжаларын жоюу боюнча жумуштарды аткаруу менен оорусунун себептик байланышы жөнүндө аскердик дарыгердик комиссиянын чечими менен макул болбогон учурларда, Чернобыль жана башка жарандык жана аскердик дайындалыштагы ядролук объектилердин авариясынын, ошондой эле ядролук сыноолордун, машыгуулардын жана ядролук орнотмо, ядролук куралды кошкондо, түрлөрү менен байланышкан башка жумуштардын натыйжасында радиациялык таасири менен майып болгонун жана ооруп калганынын себептик байланышы боюнча Республикалык ведомство аралык кеңешке суроону кайталап кароо жөнүндө кайрылууга укугу бар.

132. Орунун себептик байланышы жөнүндө АДК токтому (жарадарлык, контузия, майыптык, жаракат) башка токтомдо менен бирге оору тарыхына, аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиянын (№ 7 тиркеме) отурумунун протоколдор китебине, оорусу жөнүндө күбөлүккө (№ 16 тиркеме), маалымкатка (№ 9 тиркеме) жана күбөлөндүрүүчүнүн медициналык китебине жарадарлыкты (контузия, майыптык, жаракат) алган шарттарын тастыктаган документке милдеттүү шилтеме кылынып жазылат.

133. Оорусу менен кошо жарадарлыктын (контузия, майыптык, жаракат) натыйжасы бар аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүүдө, алардын себептик байланышы жөнүндө токтомду АДК ушул Жобонун 130-пунктунда каралган формулировкада өзүнчө кабыл алат.

134. Тергөөдө же сот алдында жүргөн аскер кызматчыларын медициналык күбөлөндүрүүдө, оорунун (контузия, майыптык, жаракат) себептик байланышы жөнүндө токтом кабыл алынбайт. Эгерде тергөө токтотулса, ушул суроо ушул Жобонун 135, 136-пункттарында каралган тартипте чечилет.

135. Эгерде күбөлөндүрүлүүчүдө ар кайсы шарттарда алынган бир нече оору (контузия, майыптык, жаракат) же жарадарлык, же алардын натыйжалары табылса, алардын себептик байланышы жөнүндө токтом пайда болуунун (алуунун) шарттарына байланыштуу өз-өзүнчө кабыл алынат. 136. Оору жөнүндө күбөлүктө (16-тиркеме) жарадарлыктын (контузия, майыптык, жаракат) алынган шарттарына бул жазууларга негиз болгон документтер милдеттүү түрдө көрсөтүлүп жазылат, жарадарлыктын (контузия, майыптык, жаракат) натыйжаларын изилдөөнүн объективдүү маалыматтары келтирилет, ошондой эле башка табылган оорулар менен катар бул натыйжалардын диагноздору толук көрсөтүлөт.

Жарадарлыктын (контузия, майыптык, жаракат) алынган шарттарын жана фактыларын тастыктаган документтер бар болгондо, аскердик кызматка (аскердик адистиги боюнча кызматка ж.б.) күбөлөндүрүүчүнүн жарактуулугунун анын натыйжалары чектегенине жана чектебегенине карабай жарадарлыктын (контузия, майыптык, жаракат) себептик байланышы жөнүндө АДК токтому оорусу жөнүндө күбөлүккө же маалымкатка (9-16-тиркеме) жазылат.

VII глава. Аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын токтомдорун тариздөө

137. Күбөлөндүрүүчүлөр жөнүндө маалымат, алардын ден соолугунун абалы жана аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын токтомдору төмөнкүлөргө жазылат:

а) аскер кызматчыларына - аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китебине (№ 7 тиркеме), медициналык китебине, керек учурда маалымкатка (№ 9 тиркеме) же оорусу жөнүндө күбөлүккө (№ 16 тиркеме), ал эми ысык климаттуу чет мамлекеггерге кетип жаткан контракт боюнча аскер кызматчыларына, ысык климаттуу чет мамлекеттерге кетип жаткан адамдын ден соолугун абалы жөнүндө маалымкатка (22-тиркеме);

б) Төмөнкүлөрдүн катарынан ЖОЖдорго тапшырып жаткан кандидаттар:

- жарандык жаштар - аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китебине (№ 7 тиркеме), жогорку окуу жайга өтүп жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасына (№ 18 тиркеме) жана кесиптик тандоо картасына (жогорку окуу жайларга кабыл алуу Тартибинин 3-тиркемесинин № 6 формасы);

- аскер кызматчыларын - аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китебине (9-тиркеме), жогорку окуу жайга өтүп жаткандын медициналык күбөлөндүрүү картасына, кесиптик тандоо картасынын тиешелүү бөлүмүнө (офицерлер үчүн - 4-форма, контракттык кызматтын аскер кызматчылары үчүн жогорку окуу жайларга кабыл алуу Тартибинин 3-тиркемесинин 5-формасына жана медициналык китебине);

в) аскерге милдеттүүлөргө - аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китебине (№ 7 тиркеме), аскерге милдеттүүнүн медициналык күбөлөндүрүү жана изилдөө картасына (№ 12 жана № 13 тиркеме), керек болгондо маалымкатка (№ 9 тиркеме) же ден соолугунун абалын изилдөө актысына (№ 11 тиркеме), ал эми токтомдук мазмунун, мындан сырткары - аскердик билетка жана каттоо картасына. Керек учурда запастагы офицердик курамдын адамдарына оорусу жөнүндө күбөлүк түзүлөт (№ 16 тиркеме);

г) аскер кызматчысынын үй бүлө мүчөсүнө - аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китебине (№ 7 тиркеме), оорусу жөнүндө маалымкатка же күбөлүккө (№ 16 тиркеме), же ысык климаттуу чет мамлекетке кетип жаткан адамдын ден соолугунун абалы жөнүндө маалымкатка (№ 22 тиркеме);

д) Куралдуу Күчтөрдүн жумушчуларына, кызматчыларына - аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китебине (№ 7 тиркеме), керек учурда маалымкатка (№ 9 тиркеме) ысык климаты менен чет мамлекетке кетип жаткан адамдын ден соолугунун абалы жөнүндө маалымкатка (№ 22 тиркеме), иондошкон нурлануу булактары, КРТ, ЭМП булактары менен иштеп жаткандарга - амбулатордук карточкасына же медициналык китебине.

Стационарда жаткан адамдарды медициналык күбөлөндүрүүдө АДК көрсөтүү (оорусу жөнүндө күбөлүк формасында) жана анын токтому алардын оорулар тарыхына жазылат.

138. Аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китеби (№ 7 тиркеме) ушул комиссиялардын катчылары тарабынан бардык аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссияларда жүргүзүлөт.

Аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколуна төрага, комиссиянын мүчөлөрү (экиден кем эмес), отурумдун күнүндө отурумга катышкан катчы кол коет.

Аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумунун протоколдор китебине төмөнкүлөр жазылат: күбөлөнүүчүнүн паспорттук маалыматтары, анын даттануулары, анамнез, объективдүү текшерүүнүн маалыматтары, АДКнын толук диагнозу жана токтому, аскер кызматчыларына карата оорулардын себептик байланышы жөнүндө (жаракат, контузия, травма, майыптык) токтому жазылат. Көрсөтүлгөн китепке, өзгөчө кылдаттык менен, кандай шарттарда жаракат (контузия, травма, майыптык) алгандыгы, ушул шарттарды далилдеген документтерге (анын номери, күн, айы, ким тарабынан берилди) милдеттүү түрдө таянып жазылат. Ушул китепте госпиталдык АДК, мындан тышкары, "даттануулар жана анамнез" графасында күбөлөнүүчүнүн оорусунун тарыхы көрсөтүлөт.

Убактылуу иш жүргүзгөн АДК өзүнүн отурумдарынын протоколдор китебин ЖОЖко тапшырууга, аскердик адистик боюнча кызматка, аскер катары аскердик кызматка ж.б. жараксыз деп таанылган адамдарга гана жүргүзөт. Башка учурларда убактылуу иш жүргүзгөн АДКнын токтому күбөлөнүүчүнүн медициналык китепчесине (ЖОЖко тапшыруучулардын - аскердик окуу мекемесине тапшыруучунун медициналык күбөлөндүрүү картасына № 18 тиркеме) жазылат, комиссиянын төрагасынын жана катчысынын колу менен күбөлөндүрүлөт жана АДК уюштурулган аскердик бөлүктүн гербдүү мөөрү менен ишендирилет. Зарылчылык болсо маалымкат таризделет (№ 9 тиркеме). Убактылуу иш жүргүзгөн АДК жүргүзгөн отурумдардын протоколдор китеби, ошондой эле медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөн адамдардын тизмеси эки жыл аралыгына сакталат, андан кийин белгиленген тартипте жок кылынат.

Дени сак жана АДК тарабынан аскердик кызматка, аскердик адистик боюнча кызматка, ЖОЖко ж.б. тапшырууга жарамдуу деп таанылган күбөлөнүүчүлөргө аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссияларынын отурумдарынын протоколдор китебине объективдүү маалыматтарыды жазбай эле, дени сак деп көрсөтүүгө уруксат берилет; аскердик кызматка жарамдуулугун чектебеген табылган дефекттер кыска жана диагнозу көрсөтүлүп жазылат.

Госпиталдык жана гарнизондук АДКга, оору жөнүндө күбөлүк түзүүдөгү токтомдорду кабыл аларда (№ 16 тиркеме) отурумдардын протоколдор китебине кыскача жазуу (күбөлөнүүчүнүн паспорттук маалыматтары, толук диагноз, АДКнын токтомунун мазмуну, анын ичинде аскердик кызмат өтөөдө жана аскердик кызматтын милдеттерин аткарууда күжүрмөн аракеттер зонасында болуусу менен оорунун (жаракат, контузия, травма, майыптык) себептик байланыштары жөнүндө) жүргүзүүгө уруксат берилет. Мында оору жөнүндө күбөлүктүн дагы бир нускасын түзүп жана аны отурумдардын протоколдор китебине тиркеме катары сактоо керек. Көрсөтүлгөн китепке кошумча нускадагы оору жөнүндө күбөлүккө жана оорунун тарыхына штаттык АДКнын токтомунун мазмуну жана күн, айы жазылат.

Штаттык АДК ушул комиссияларда күбөлөнгөн адамдарга гана отурумдардын протоколдор китебин жүргүзөт. Контролдоо үчүн сунушталган оору жөнүндө күбөлүктөрдү, маалымкаттарды кароодо, токтомдорду карап чыгуу же бекитүүдө штаттык АДКда протоколдордун ордуна, токтомдун акыркы текстине отурумга катышкан комиссиянын төрагасы жана мүчөлөрү (экиден кем эмес) жана штаттык АДКнын катчысы кол койгон оору жөнүндө күбөлүктөрдүн, маалымкаттардын нускалары калтырылат. Оору жөнүндө күбөлүктөрдүн, маалымкаттардын көрсөтүлгөн нускалары штаттык АДКда 50 жыл сакталат. Штаттык АДК дагы бир жыл аралыгында каралган оору жөнүндө күбөлүктөрдүн жана маалымкаттардын алфавиттик каттоосун жүргүзөт.

139. Психикалык бузулуулар же коркунучтуу жаңы пайда болуулар боюнча күбөлөнгөн адамдардын бардык оору жөнүндө (№ 16 тиркеме) күбөлүктөрүнүн нускасынын бетинин жогорку жагында төмөнкү мазмундагы штамп басылат: көчүрмөсүн алуу, өз колуна берүү, маалыматты таратууга тыюу салынат. Көрсөтүлгөн оору жөнүндө күбөлүктөрдүн көчүрмөсү укук коргоо органдарынын, ошондой эле психиатриялык мекеменин же социалдык камсыздоо органдарынын суроо талабы боюнча гана чыгарылышы мүмкүн.

140. Штаттык АДКнын бекитүүсүнө (кароого, контролдоого) тийиш болбогон АДКнын токтомдору медициналык күбөлөндүрүү күнү таризделет жана күбөлөнүүчүнүн колуна берилет же болбосо белгиленген тартипте аскер бөлүгүнө жиберилет. Штаттык АДКда бекитүүгө (кароого, контролдоого) тийиш болгон токтомдору менен оору жөнүндө күбөлүк, маалымдама (№ 9 жана 16 тиркемелер) медициналык күбөлөндүрүүдөн кийин 5 күндөн кечиктирбей кароого жиберилет. Мында тынчтык мезгилде аскер кызматын өтөөнүн чектик курагына жетпеген жана аскер кызматына жараксыз деп таанылган офицердик курамдагы адамдар боюнча штаттык АДКга оору жөнүндө күбөлүк менен кошо оору тарыхы жана медициналык китепче берилет. Оору жөнүндө күбөлүк, Маалымкат бекитилген токтом менен, ал бекитилгенден (штаттык АДКдан алган) эки күндөн кийин, күбөлөнүүчү кызмат өтөй турган аскердик бөлүктүн командирине же аны медициналык күбөлөндүрүүгө жиберген башчыга жиберилет.

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Генералдык штабынын АДКнын оору жөнүндө күбөлүктү кароо мөөнөтү 5 жумуш күндөн көп болбошу керек. Күбөлөнүүчүнүн диагнозун тактоо же органдарынын функцияларынын жана системаларынын канчалык даражада бузулгандыгын аныктоо максатында ал контролдук текшерүүгө, адистештирилген медициналык мекемеге консультация алууга жиберилген учурда Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Генералдык штабынын АДКсы жыйынтыктар алынгандан кийин 5 жумушчу күндөн ашпаган мөөнөттө чечим кабыл алат.

Оору жөнүндө күбөлүктү күбөлөнүүчүнүн колуна берүүгө тыюу салынат.

(КР Өкмөтүнүн 2016-жылдын 21-июлундагы № 412 токтомунун редакциясына ылайык)

141. Оору жөнүндө күбөлүк (16-тиркеме) тынчтык убакта төмөнкүлөргө түзүлөт:

- аскердик каттоодон алып салуу менен аскердик кызматка жараксыз, тынчтык убакта аскердик кызматка жараксыз деп таанылган (жаракаттык (контузия, травма, майыптык) себептик байланышын аныктоого аскердик жыйындарды өтөгөн, оорусу аскердик кызмат менен байланышпаган аскер кызматчыларынан тышкары) аскер кызматчыларга;

- ИИБ операторлоруна, иондошкон нурлануу булактары, КРТ, ЭМП булактары менен иштеген жана аскердик адистик боюнча кызматка жараксыз деп таанылган аскер кызматчыларына; мындан ары окууга жараксыз деп таанылган (офицердик наамы жок) ЖОЖдордун курсанттарына жана угуучуларына;

- жылып жүрүүчү кабыл алуу комиссиясы тарабынан ЖОЖко кабыл алынган, бирок ЖОЖко келгенде ден соолугунун абалы боюнча окууга жараксыз болуп калган аскер кызматчыларына;

- аскердик каттоодон алып салуу менен аскердик кызматка жараксыз деп таанылган жана аларды ушул Жобонун 50-пунктуна ылайык күбөлүндүрүү жүргүзүлгөн запастагы офицердик курамдын адамдарына;

- тынч убакта аскердик кызматка жараксыз деп таанылган офицердик курамдын запастагы адамдарына (аскердик кызматка чакыруу жөнүндө буйрук бар болуп, бирок аскердик бөлүккө жибериле элек);

- алыскы жерлерде ден соолугунун абалы боюнча кызмат өтөөгө (жашоого) медициналык карама-каршы көрсөткүчтөрү бар болгондо, же үй бүлө мүчөсүн узак убакыт (бир жылдан көп) дарылоо, адистештирилген дарылоо мекемелеринде байкоодо туруу, атайын окуу мекемелеринде окуу же тарбиялоо зарыл болгондо, ошондой эле аларды транспорт менен жүрүүгө ылайыктуу эмес учурларда (эгерде АДКнын токтомун ишке ашыруу аскер кызматчысын жаңы кызмат ордуна которууга алып келсе) контракт боюнча аскер кызматчыларына жана алардын үй бүлө мүчөлөрүнө;

- альтернативдик кызматтын кызматчыларына.

Тынчтык убактын калган бардык учурларына АДКнын токтому маалымкат менен таризделет (№ 9 тиркеме).

Штаттык АДКнын бекитүүсүнө жаткан АДКнын токтому менен маалымкат (№ 9 тиркеме):

- жаракаттын (контузия, травмалардын, майыптыктын) себептик байланыштарын аныктоого аскердик жыйындарды өткөн, оорусу аскердик кызмат менен байланышпаган аскер кызматчыларына;

- катардык эмгек кызматка жарамдуу деп таанылган контракт боюнча аскер кызматчыларына;

- мындан ары окууга жараксыз деп таанылган окуу бөлүмдөрүнүн курсанттарына.

Аскер кызматчысынын, аскердик жыйындарды өтүп жаткан аскер кызматчыларынын оорусу боюнча өргүүгө муктаждыгы жөнүндө АДКнын токтому менен маалымкаттын (№ 9 тиркеме) экинчи нускасы штаттык АДКга контролго жиберилет.

142. Согуш убагында оору жөнүндө күбөлүк (№ 16 тиркеме) төмөнкүлөргө түзүлөт:

- аскердик каттоодон алып салуу менен аскердик кызматка жараксыз деп таанылган, 6-12 айдан кийин кайра медициналык күбөлөндүрүү менен аскердик кызматка жараксыз деп таанылган, экинчи даражадагы чектүү жарактуу аскер кызматчыларына;

- аскердик каттоодон алып салуу менен аскердик кызматка жараксыз запастагы офицердик курамдын адамдарына.

Согуш убактагы калган бардык учурларда АДКнын токтомдору маалымкат менен таризделет (9-тиркеме). Маалымкат күбөлөнүүчүнүн колуна берилет же жолдомосу боюнча медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлгөн аскердик бөлүктүн командирине (аскер комиссарына, кадрдык органдын башчысына) жиберилет. Согуш убагында маалымкат контроль үчүн АДКга жиберилбейт.

143. Штаттык АДКнын бекитүүсүнө жатпаган АДКнын токтому аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиянын отурумдарынын протоколдор китебине (№ 7 тиркеме) күбөлөнүүчүнүн медициналык китепчесине жазылат, зарылчылык болсо маалымкат таризделет (№ 9 тиркеме).

Төмөндөгү запастагы офицердик курамдын адамдарына оору жөнүндө күбөлүк түзүлбөйт (№ 16 тиркеме):

- аскердик адистик боюнча кызматка жараксыз деп таанылгандарга,

- катардык эмес кызматка жарамдууларга, тынч убакта аскердик кызматка жараксыздарга,

- аскердик кызматка жарамдуу, Кыргыз Республикасынын Чек ара кызматындагы, Кыргыз Республикасынын Улуттук Гвардиясындагы, Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн атайын дайындалыштагы бөлүкчөлөрдөгү жана башка аскердик түзүлүштөрдөгү аскердик кызматка жараксыздарга.

Мындай учурларда АДКнын токтомдору аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиялардын отурумдарынын протоколдор китебине жазылат жана малымкат менен таризделет.

144. Оору жөнүндө күбөлүк (№ 16 тиркеме) штаттык АДКнын карап чыгуусуна, ал эми АДКнын токтому штаттык АДКнын бекитүүсүнө жатат:

а) тынч убакта:

- ушул Жобонун 50-беренесине ылайык күбөлөндүрүлгөн генералдарга, адмиралдарга, анын ичинде запаста турган, запастагы жана отставкадагы офицерлерге (учкучтар курамынын адамдарынан тышкары);

- контракт боюнча аскер кызматчыларына жана алардын үй бүлө мүчөлөрүнө, чакыруу боюнча аскер кызматчыларына, ЖОЖдордун (офицердик наамы жок) курсанттарына жана угуучуларына;

- альтернативдик кызматтын кызматчыларына;

б) согуш убагында:

- генералдарга, адмиралдарга, анын ичинде запаста тургандарга, оиюндой эле бардык аскердик дарылоо-профилактикалык мекемелеринде күбөлөнгөндөргө;

- контракт боюнча аскер кызматчыларга, ЖОЖдордун (офицердик наамы жок) курсанттарына, угуучуларына.

145. Тынч убакта оору жөнүндө күбөлүк (№ 16 тиркеме):

а) үч нускада түзүлөт:

- контракт боюнча аскер кызматчыларына, ЖОЖдордун (офицердик наамы жок) курсанттарына жана угуучуларына. Токтом бекитилгенден кийин, АДКнын оору жөнүндө күбөлүгүнүн биринчи жана экинчи нускалары аскердик бөлүктүн командирине же аскер кызматчысын медициналык күбөлөндүрүүгө жиберген кадрлар башкармалыгынын (бөлүмүнүн) башчысына жиберилет, же аны түзгөн АДКга кайтарылат. Үчүнчү нускасы штаттык АДКда калат;

- жылып жүрүүчү кабыл алуу комиссиясы тарабынан ЖОЖко кабыл алынган, бирок ЖОЖко келгенде ден соолугунун абалы боюнча окууга жараксыз болуп калган аскер кызматчыларына. Штаттык АДКнын токтомдору бекигенден кийин, оору жөнүндө күбөлүктүн биринчи нускасы ЖОЖко жиберилет. Экинчи нускасы оору жөнүндө күбөлүк бекигенден кийин беш күндөн кечиктирилбестен АДКнын жылып жүрүүчү комиссиясы тарабынан медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлгөн райондук (шаардык) аскер комиссариатына жиберилет. Үчүнчү нускасы АДКда калат;

- ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматка туура эмес чакырылган мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчыларына. Штаттык АДКда токтом бекигенден кийин, оору жөнүндө күбөлүктүн биринчи жана экинчи нускасы аскер кызматчысын медициналык күбөлөндүрүүгө жиберген аскердик бөлүктүн командирине же кадрлар башкармалыгынын (бөлүмүнүн) башчысына жиберилет же аны түзгөн АДКга кайтарылат. Үчүнчү нускасы штаттык АДКда калат;

- чакыруу боюнча аскер кызматчыларына (ушул берененин "а" пункттунда көрсөтүлгөндөн башка). Токтом бекигенден кийин оору жөнүндө күбөлүктүн биринчи жана экинчи нускасы мөөнөттүү кызматтын аскер кызматчысын медициналык күбөлөндүрүүгө жиберген аскердик бөлүктүн командирине жиберилет же аны түзгөн АДКга кайтарылат. Оору жөнүндө күбөлүктүн үчүнчү нускасы штаттык АДКга калат.

- запастагы офицердик курамдын адамдарына, офицердик курамдын үй бүлө мүчөлөрүнө. Токтом бекигенден кийин, штаттык АДКнын оору жөнүндө күбөлүктүн биринчи жана экинчи нускасы жолдомосу боюнча медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлгөн аскер бөлүгүнүн командирине (аскер комиссарына) же кадрлар башкармалыгынын (бөлүмүнүн) башчысына жиберилет, же аны түзгөн АДКга кайтарылат. Оору жөнүндө күбөлүктүн үчүнчү нускасы штаттык АДКда калат.

в) эки нускада:

- альтернативдик кызматтын кызматчыларына. Биринчи нуска кызматчы чакырылган аскер комиссариатына жиберилет; экинчи нуска штаттык АДКда калат.

146. Согуш убагында күбөлөнгөндөрдүн бардыгына оору жөнүндө күбөлүк (№ 16 тиркеме) эки нускада түзүлөт. Штаттык АДКнын токтому бекигенден кийин оору жөнүндө күбөлүктүн биринчи нускасы күбөлөнүүчү кызмат өтөй турган аскер бүлүгүнүн командирине жиберилет, оору жөнүндө күбөлүктүн экинчи нускасы штаттык АДКда калат.

147. Тынч жана согуш убагында, штаттык АДКнын бекитилбеген токтому менен (№ 16 тиркеме) оору жөнүндө күбөлүк аны түзгөн АДКга, токтом кайсы себептер менен бекибей калгандыгын жана керектүү көрсөтмөлөрдү токтомдо баяндоо менен кайтарылат. Бекитилбеген оору жөнүндө күбөлүк делого көктөлөт жана штаттык АДКда 5 жыл сакталат. Кайрадан түзүлгөн оору жөнүндө күбөлүк аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиянын (№ 7 тиркеме) отурумдарынын протоколдор китебине башка номер менен катталат жана кайрадан көрсөтүлөт.

148. Ден соолугунун абалы боюнча аскердик кызматтан мөөнөтүнөн эрге бошотулуп жаткан чакыруу боюнча аскер кызматчыларына штаттык АДКнын токтому менен оору жөнүндө күбөлүктүн (16-тиркеме) биринчи нускасы же маалымкат (9-тиркеме) башка документтер менен чогуу аскер бөлүгүнө, жашаган жери боюнча аскер комиссариатына жиберилет.

Психикалык бузулуулары менен же коркунучтуу жаңы пайда болуулары менен адамдарга Штаттык АДКнын токтому менен оору жөнүндө күбөлүк аскер бөлүгү тарабынан мөөр басылган түрдө коштоп жүргөн адамдын колуна берилет же ушул адамдардын жашаган жери боюнча аскер комиссариатына почта аркылуу жиберилет.

149. Контракт боюнча аскер кызматчыларына же алардын үй бүлө мүчөлөрүнө карата АДКнын токтому, аларды штаттык АДК бекиткенден күндөн бир жылдан кийин анык болуп эсептелет. Эгерде АДКнын токтому ушул мөөнөттө ишке ашпаса же күбөлөнүүчүнүн ден соолугунун абалында, мөөнөттөн көз каранды эмес, анын арызы же жарандык дарылоо (дарылоо-профилактикалык) мекемелеринин же аскердик дарылоо-профилактикалык мекемелеринин дарыгерлеринин корутундусу боюнча олуттуу өзгөрүүлөр болсо, кайрадан медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлөт.

150. Аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиянын отурумдарынын протоколдор китебин жүргүзүүнү, АДКнын корутундусун тариздөөнү (оору жөнүндө күбөлүк, маалымкат, башка документтер), АДК чыгарган корутундунун негиздүүлүгүн контролдоо АДКнын төрагасына жүктөлөт.

Медициналык изилдөөнүн сапаты, штаттык АДКга жиберилген медициналык документтерде көрсөтүлгөн маалыматтардын аныктыгы жана толуктугу үчүн госпиталдык, гарнизондук АДК, аскердик комиссариаттардын дарыгердик комиссиялары, Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин дарылоо-профилактикалык мекемелери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчилик тартат.

(КР Өкмөтүнүн 2016-жылдын 21-июлундагы № 412 токтомунун редакциясына ылайык)

VIII глава. Аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтөгөн жарандардын ооруларынын, жаракаттарынын (контузиялардын, травмалардын, майыптыктын) себептик байланышын аныктоо

151. Аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтөгөн жарандардын ооруларынын, жаракаттарынын (контузиялардын, травмалардын, майыптыктын) себептик байланышы штаттык АДК тарабынан арыздануучу жок эле (документтер боюнча) аныкталышы мүмкүн:

а) аскердик-дарыгердик комиссия тарабынан медициналык күбөлөндүрүлгөн аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтөгөн жарандардын, же ден соолугунун абалы боюнча Куралдуу Күчтөрдүн бошотулгандардын;

б) эгерде жаран, аскердик кызмат (аскердик жыйындарды) өтөө мезгилинде алган жаракаты (контузия, травма, майыптыгы) боюнча аскердик кызмат (аскердик жыйындарды) өтөө мезгилинде дарылоодо болуп жана АДКга күбөлөндүрүүгө жиберилбеген учурларда;

в) эгерде жарандардын, күжүрмөн аракеттерге катышуу мезгилинде алынган денесинин жаракаттарынын ачык кесепеттери бар болсо; ошондой эле аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтөө мезгилинде алган жаракаттын (контузия, жаракат, майыптык), оорунун кесепеттеринен аскердик кызматтан (аскердик жыйындын бүтүшү) бошотулгандан кийин бир жылга чейин майыптык белгиленсе же каза болсо;

г) аскердик кызмат (аскердик жыйындарды) өтөгөн жана Чернобль АЭСтин авариясынын кесепеттерин жоюуга жана башка ядролук объектилерге, ядролук сыноолорго жана башка радиациянын таасирлери менен байланышкан иштерге катышкан жарандардын.

Жабыркаган, бирок Чернобль АЭСтин авариясынын кесепеттерин жоюуга жана башка ядердик объектилерге, ядердик сыноолорго жана башка радиациянын таасирлери менен байланышкан иштерге катышпаган жана аскердик кызмат (аскердик жыйындарды) өтөгөн жарандар Республикалык ведомстволор аралык эксперттик кеңештин күбөлөндүрүүсүнө жатат.

Жогорудагы абзацта көрсөтүлгөн жарандардын ооруларынын (контузия, травма, майыптыктын) себептик байланышы радиациялык авариянын (ядердик сыноолордун) кесепетинен экендиги далилденсе штаттык АДК тийиштүү токтом чыгарууга укугу бар.

Денедеги ачык бузулуулардын мүнөзү жана канча мурда болгондугу соттук-медициналык эксперттер тарабынан аныкталат.

(КР Өкмөтүнүн 2014-жылдын 8-октябрындагы № 586 токтомунун редакциясына ылайык)

152. Жаракат (контузия, травма, майыптык), оору алууга кайрадан ачылган шарттар жана алардын аскердик кызматтын милдеттерин аткаруу менен байланышы бар болгондо, жараттын (контузиянын, травманын, майыптыктын), оорунун себептик байланышы жөнүндө корутунду (документ боюнча) үстүртөн (мындан мурда чыккан корутундуну алмаштыруу менен) каралышы мүмкүн.

153. Аскердик жыйындарды өтөгөн жарандардын аскер кызматчыларынын, жарандардын, аскердик кызматты өтөгөн жарандардын, аскердик жыйындарды өтөгөн жарандардын майыптыгынын, оорусунун себептик байланышы, ошондой эле аскердик жыйындарды өтөгөн аскер кызматчыларынын, жарандардын, анын ичинде аскердик кызматтан бошонгондон бир жыл өтө электе (аскердик жыйындар аяктаганда) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык камсыздандырылган адамдардын өлүмүнө алып келген жаракаттар (контузия, травма, майыптык), оорулар, жарандардын социалдык жактан коргоо органдарына, аскердик комиссариаттарга, пенсиялык камсыздоону ишке ашырган органдарга, командачылыктарга, кадрдык органдарга, ошондой эле укук коргоо органдарына кайрылуусунун негизинде аныкталат (кайра каралат же жокко чыгарылат).

154. АДК жараттын (контузиянын, майыптыктын, травманын), оорунун себептик байланышы жөнүндө токтомун ушул Жобонун 130-пунктуна ылайык чыгарат.

155. АДКнын жараттын (контузия, травма, майыптыктын), оорунун себептик байланышы жөнүндө корутундусу аскердик-дарыгердик (врачтык) комиссиясынын (№ 23 тиркеме) отурумдарынын протоколдор китебине жазылат жана жараттын (контузиянын, травманын, майыптыктын) себептик байланышы жөнүндө (эки нускада) токтом түзүлөт. Жарат (контузия, травма, майыптык), оору алынган шарттарды далилдеген документтер протоколго көктөлөт.

156. Аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтөгөн жарандын оорусунун, жаратынын (контузия, травма, майыптыгынын) себептик байланышын белгилөө үчүн АДКга, аскердик бөлүктүн толук аты жана алардын баш ийүүчүлүгү, андагы аскер кызматынын (аскер жыйындарынын) убагы, тийиштүү тизмеге таянып, аракет кылган армияда болуу убагы, колго түшкөн убагы, күжүрмөн аракеттер болгон чет мамлекеттерде болуу убагы, чет өлкөлөрдө чалгындоо жана контрчалгындоо иштеринде болуу убактысы, ошондой эле пенсия дайындоо үчүн кызмат өтөө жылдарын эсептеп чыгарууга жеңилдик көрсөтүүгө менен өзгөчө кырдаалдын жана куралдуу конфликттердин шарттарында тапшырмаларды аткарууга катышкан убакыты көрсөтүлүп, жаран тарабынан аскердик кызмат (аскердик жыйындарды) өтөгөндүгү жөнүндө аекер комиссариатынын маалымкаты берилет.

157. Жараттын (контузиянын, травманын, майыптыктын), оорунун себептик байланышы жөнүндө токтом чыгаруу тартиби, мурда чыгарылган себептик байланышы жөнүндө токтомду кайра кароо жана жарат (контузия, травма, майыптык), оору алуунун жаңы шарттарынын ачылуусу жана алардын аскердик кызматтын (аскердик жыйындардын) милдеттерин аткаруу менен байланышы бар болгондо аны жокко чыгаруу мурунку аскер кызматчыларынын ооруларынын, жараттарынын, контузияларынын, травмаларынын жана майыптыктарынын себептик байланышын аныктоо тартиби жөнүндө Көрсөтмө менен белгиленет.

158. Аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтөгөн жарандардын, органдагы кызматтарда, дарылануу үчүн саламаттыкты сактоо мекемелеринде, колго түшүүдө, аскердик-дарылоо мекемелеринде болуусу жөнүндө, аскердик кызматты (аскердик жыйындарды) өтөө жөнүндө, күжүрмөн аракеттерге катышуу жөнүндө архивдик документтерин издөө аскер комиссариатына жүктөлөт.

IX глава Контролдук текшерүүнү же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүнү (жаңы медициналык күбөлөндүрүүнү) уюштуруу жана өткөрүү

(Глава КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

159. Аскер кызматчыларын, жарандарды контролдук текшерүү же кайталанган медициналык күбөлөндүрүү алардын ооруларынын, майыптыктарынын, жаракаттарынын диагноздорунун негиздүүлүгүн жана бул боюнча чыгарылган эксперттик корутундуларды текшерүү максатында жүргүзүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

160. Көрсөтүлгөн текшерүүлөрдүн жыйынтыктары боюнча штаттык АДКнын корутундусу менен штаттык эмес аскердик-дарыгердик (аскердик-учкучтук) комиссиялардын, райондук (шаардык) аскер комиссариаттарынын (мындан ары - штаттык эмес АДК) дарыгердик комиссияларынын корутундусу туура келбеген аскер кызматчылары, жарандар контролдук текшерүүгө жана кайталанган медициналык күбөлөндүрүүдөн өтүүлөрү тийиш.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

161. Контролдук текшерүүгө же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүгө төмөнкүлөр жөнөтүлөт:

- өздөрүнө карата чыгарылган штаттык эмес АДК чечимдерине жогору турган АДКга даттанган аскер кызматчылары, жарандар;

- ден соолугунда штаттык эмес АДК корутундуларын кайта карап чыгууга негиз берген өзгөрүүлөр болсо, аларга карата чыгарылган штаттык эмес АДК корутундусунун колдонуу мөөнөтү (жарадарлыктын, контузиянын, майыптыктын, жаракаттын, оорунун себептик байланышы жөнүндө корутундусунан тышкары) өтө элек аскер кызматчылары, жарандар;

- өздөрүнө карата штаттык эмес АДК тарабынан чыгарылган корутундулар, штаттык АДК тарабынан бекитиле элек аскер кызматчылары, жарандар;

- негизсиз эксперттик корутундуну (диагноз) чыгарууга (белгилөөгө) себеп болгон, медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүүнүн тартибин бузууларга жол берген аскер кызматчылары, жарандар.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

162. Контролдук текшерүүгө же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүгө жөнөтүү жөнүндө чечим штаттык АДК тарабынан берилген медициналык жана башка документтерди АДКнын адистеринин изилдөөсүнүн натыйжалары боюнча кабыл алынат.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

163. Контролдук текшерүү аскердик госпиталдарда, саламаттык сактоо жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын адистештирилген, амбулатордук-бейтапканалык мекемелерде тийиштүү штаттык АДКнын жөнөтүүсүнүн негизинде өткөрүлөт. Кайталанган медициналык күбөлөндүрүү штаттык АДКнын жөнөтүүсүнүн негизинде штаттык эмес АДКга өткөрүлөт.

Штаттык АДК тескөөсү боюнча жаранды жана аскер кызматчысын контролдук текшерүүдөн же кайра медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүүчү медициналык мекемелердин башчыларына (жетекчилерине) алдын ала диагнозу менен коштомо кагаз жана жолдомонун максаты көрсөтүлгөн жолдомо берилет.

Контролдук текшерүүнү же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүнү өткөрүп жаткан штаттык эмес АДК күбөлөндүрүүнү өткөрүү үчүн керектүү документтерди талап кылууга укуктуу.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

164. Штаттык АДК аскер кызматчысын, жаранды контролдук текшерүүгө же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүгө жөнөткөндүгү жөнүндө корутунду чыгарууда беш күндүк мөөнөттө штаттык эмес АДКга коштомо кагазы менен оорусу жөнүндө күбөлүгүн, маалымкатты, ден соолугунун абалын изилдөө актысын түзгөн өзүнүн чечимин жөнөтөт, анда кабыл алынган чечимдин негиздемеси баяндалат жана аскер кызматчысын, жаранды контролдук текшерүүдөн же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү маселелери боюнча кошумча көрсөтмөлөр берилет.

Контролдук текшерүүдө же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүдө диагноз жана корутунду медициналык мекеменин адистеринин милдеттүү катышуусу менен чыгарылат. Татаал жана талаш учурларда, КР КК РАДК көрсөтмөсү боюнча контролдук текшерүүгө же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүгө саламаттык сактоо жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын медицина адистери тартылат. Эксперттик диагнозду ырыстаган аспаптык изилдөөлөр дарылоочу врачтын, врачтын жана саламаттык сактоо жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын диагностикалык бөлүмүнүн, дарылоо алдын алуу мекемелеринин (аскердик-медицина мекемесинин) башчысынын (жетекчисинин) катышуусунда өтүүгө тийиш. Изилдөө протоколуна, аны өткөрүүгө катышкан бардык врачтардын колу коюлат.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

165. Алгачкы текшерүүдө же күбөлөндүрүүдө штаттык эмес АДКнын мурда койгон диагнозу жана (же) чыгарган эксперттик корутундусу далилденбеген учурда, ошондой эле аскер кызматчысын, жаранды текшерүүдөн өткөргөн саламаттык сактоо жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын дарылоо алдын алуу мекемелеринде (аскердик-медицина мекемесинде) ишти уюштуруудагы кемчиликтер табылганда штаттык АДК аскер кызматчысы, жаран мурда текшерүүдөн өткөн жерге аныкталбаган диагностук (эксперттик) каталарды көрсөтүп, штаттык эмес АДК дарылоо-диагноздоо жана эксперттик ишинин сапатын жакшыртуу сунуштары менен кат жөнөтөт.

Штаттык АДКнын каты штаттык эмес АДК кайталанган медициналык күбөлөндүрүүсү боюнча корутундусу штаттык АДК тарабынан бекитилгенден кийин (беш) жумуш күндөн кечиктирилбей жөнөтүлөт.

Төмөнкү учурларда диагноз ырысталбаган катары эсептелинет:

- контролдук текшерүүдө күбөлөндүрүүчүдө мурда диагноздолгон ар кандай оорулар болбогондо;

- алгачкы медициналык күбөлөндүрүүдө диагноздолбогон негизги жана коштоп жүрүүчү ооруларды жана алардын күчөп кетишин контролдук текшерүүдө же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүдө табылганда;

- органдардын жана системалардын жаңылыш эксперттик корутундуга алып келген функциялык бузууларынын (компенсацияларынын) байкалган даражасын туура баалабаганда.

Штаттык эмес АДК эксперттик корутундусу төмөнкүдөй учурларда ырасталбаган болуп эсептелет:

- күбөлөндүрүлүүчүнүн жарактуулук категориясы туура бааланбаганда;

- аскер кызматын өтөөдө жарадарлыктын (контузия, майыптык, жаракат), ооруга чалдыгуунун себептик байланышы туура аныкталбаганда.

Ар бир кетирилген диагноздук жана эксперттик каталар, кызматтык иликтөөгө, ошондой эле дарылоо алдын алуу мекемесинин дарыгерлер курамы, штаттык эмес АДК төрагасы жана мүчөлөрү менен териштирилүүгө, ал эми натыйжалары штаттык АДК жиберилүүгө тийиш.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

166. Жыл сайын контролдук текшерүүнүн же кайталанган медициналык күбөлөндүрүүнүн натыйжалары жөнүндө маалыматтарды штаттык АДК Генералдык штабдын башчысынын орун басарына 5/мед. формасы боюнча жылдык отчеттун түшүнүк катында берет. Мында аскер кызматчыларын, жарандарды акыркы үч жылга салыштырганда отчеттук жыл үчүн текшерүүнүн жана күбөлөндүрүүнүн кемчиликтерине талдоо жүргүзүлүп, көп кемчиликтерди кетирген кызмат адамдарынын аты аталып, медициналык уюмдар жана штаттык эмес АДК, ошондой эле дарылоо-диагноздук жана эксперттик иштеги кемчиликтерди жоюуга багытталган конкреттүү көрсөтмөлөр берилет. Көрсөтмөлөр аскер-медициналык, дарылоо алдын алуу мекемелеринин бардык дарылоо курамына, штаттык эмес АДК төрагаларына жана мүчөлөрүнө жеткирилет. Саламаттык сактоонун дарылоо-алдын-алуу мекемелериндеги табылган дарылоо-диагноздук иштин кемчиликтери боюнча саламаттык сактоо жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга кат жөнөтүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 15-августундагы № 485 токтомунун редакциясына ылайык)

Кээ бир аскердик адистиктер боюнча кызмат өтөп жаткан жана билим берүү үчүн тандалуучу адамдардын ден соолугунун абалына, дене түзүлүшүнүн өсүшүнө кошумча талаптардын ТИЗМЕСИ

Эскертүү: Бийиктикке чыгуучу, мунаралык жана автомобилдик крандардын крановщиктери үчүн медициналык күбөлөндүрүүнүн мезгилдүүлүгү 12 айда бир жолу, ал эми колдонуудагы электр орнотмолорун тейлөө боюнча иштеген адамдар үчүн 2 жылда 1 жолу.

Оорулардын жана дене түзүлүштөгү кемчиликтердин РАСПИСАНИЕСИ

(КР Өкмөтүнүн 2018-жылдын 22-майындагы № 248, 2020-жылдын 17-мартындагы № 160 токтомдорунун редакцияларына ылайык)