(КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 14-январындагы № 9 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ӨКМӨТҮ

ТОКТОМ

2013-жылдын 14-майы № 270

Кыргыз Республикасынын 2012-жылга республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчет тууралуу

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 88-беренесинин 1-пунктунун 6-пунктчасына жана 90-беренесине ылайык Кыргыз Республикасынын Өкмөтү

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Тиркелген: Кыргыз Республикасынын 2012-жылга республикалык бюджетинин аткарылышы жөнүндө отчет жактырылсын жана ал Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине бекитүүгө жиберилсин.

2. Кыргыз Республикасынын финансы министри бул отчет Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде каралган учурда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн расмий өкүлү болуп дайындалсын.

ОТЧЕТ об исполнении Государственного бюджета Кыргызской Республики за 2012 год

Эскертүү: Тиркеме Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинде кагаз түрүндө бар.

2012-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетин аткаруу тууралуу отчетко ТҮШҮНДҮРМӨ КАТ

I. Макроэкономикалык кырдаал

Кыргыз Республикасынын Улуттук статистикалык комитетинин маалыматы боюнча 2012-жыл үчүн ИДПнын анык өсүшү 0,9% деңгээлинде түзүлдү, бул 2011-жылдын деңгээлинен 6,9 пайыздык пунктка төмөн, ал эми ИДПнын номиналдык көлөмү 304,4 млрд. сом деңгээлинде болду. Экономикалык өсүштүн темпинин азайышы "Кумтөр" кенин иштетүү ишканаларындагы өндүрүштүн кыскаруусуна байланыштуу болду.

"Кумтөр" кенин иштетүү боюнча ишканаларды эсепке албаганда экономиканын анык өсүшү 5,0%ды түздү, өнөр жай өндүрүшүнүн 6,1% (Кумтөрдү кошпогондо) кызмат көрсөтүүдө 6,1%га, курулушта 17,3%, айыл чарбада 1,2% өсүшүнүн натыйжасында (2011-жылы 6,3% өстү) болду.

2012-жылы керектөө баасынын индекси өткөн жылдын декабрь айына карата 7,5%ды түздү (2011-жыл үчүн 2010-жылдын декабрына карата 5,7%).

Өткөн жылдын тийиштүү мезгилине карата керектөө баасынын индекси 2,8%ды түздү (2011-жылга карата 2010-жылы - 16,6 %).

Доллардын эсептик курсу 2011-жылдын декабрынын аягына карата 1,97%га көбөйгөн жана 2012-жылдын декабрынын аягына карата 46,4012 сом/АКШ долларын түзгөн.

2012-жылдын жыйынтыгы боюнча өнөр жай продукциясын өндүрүү анык туюнтууда 20,2% төмөндөгөн (2011-жылы өсүш 11,9%). Кумтөрдү эсепке албаганда өнөр жайда 6,1%га өсүш болгон (2011-жылы өсүш 18,8%). Анык өсүш арымы энергетика секторунда 5,2%, кен иштетүүчү өнөр жайында - 22,5%га, кайра иштетүүчү өнөр жайында - 27,2%га көбөйүшү байкалган.

Кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө 2012-жылы анык өсүш 6,1%ды түздү (2011-жылы 8,7% өсүш). Соода, автомобилдерди, тиричилик буюмдарын жана жеке пайдалануудагы предметтерди оңдоо кызматтарынын өсүшү 11,1%ды түздү, анын ичинде чекене сооданын өсүшү (автомобиль жана мотор майларын сатуудан тышкары) 7,9%ды түздү.

Мейманканалар жана ресторандар кызматтарынын өсүшү 2012-жылы 11,9% кызматтардын бул түрлөрүнө керектөө суроо-талабынын өсүшүнө байланыштуу түздү (2011-жылы 15,4% өсүш).

Почта жана электрондук байланыш кызматтары 2011-жылга салыштыруу боюнча 2012-жылы 9,2%га көбөйгөн, тарифтик кирешелер 20901,7 млн. сомду түздү.

Жүргүнчүлөрдү ташуу кызматтары 2012-жылы 6,3%га өскөн. Транспорттун бардык түрлөрү менен ташылуучу жүктөрдүн көлөмү 4,5%га көбөйгөн (2011-жылы өсүш 2,3%).

2012-жылы айыл чарба, аңчылык жана токой чарба продукцияларынын көлөмү 167505,3 млн. сомду түздү, өсүш 1,2% (2011-жылы 2,0% өсүш).

2012-жылы инвестицияларды негизги капиталга өздөштүрүү деңгээли бардык каржылоо булактарынын эсебинен 2011-жылга салыштырмалуу 21,5%га көбөйгөн (2011-жылы 3,1% төмөндөө). Отчеттук мезгил үчүн иш жүзүндө 62625,0 млн. сом инвестициялар негизги капиталга өздөштүрүлгөн.

Пайдаланылган капиталдык инвестициялардын жалпы көлөмүнөн тышкары, курулуштун дүң продукциясынын жалпы көлөмү 2012-жыл үчүн 17,3%га өсүш менен 54625,0 млн. сомду түздү (2011-жылы 2,5% өсүш).

Расмий катталган жумушсуздардын саны 2012-жылдын декабрь аягына карата 60,4 миң адамды түзгөн жана 2011-жылга салыштырмалуу 1,2%га азайган (2011-жылы 3,7%га азаюу).

Орточо айлык эмгек акынын анык өсүшү 2012-жыл үчүн 13,3%ды түздү, орточо айлык эмгек акы номиналдык туюнтууда (түрдө) 10891 сом деңгээлинде түзүлдү.

Алдын - ала маалыматтар боюнча тышкы соода жүгүртүү 2012-жыл үчүн 7267,7 млн. АКШ долларын түздү жана 2011-жылга салыштырмалуу 11,8%га көбөйгөн, анын ичинде импорт - 5373,9 млн. АКШ доллары (көбөйүү 26,1%) экспорт - 1893,8 млн. АКШ доллар алтынды жабдуунун кыскарышы натыйжасында 2011-жыл менен салыштыруу боюнча 15,5%га азайды.

Импорттун көлөмүнүн экспорттон ашыкча өсүшүнө байланыштуу соода балансынын терс сальдосу 2011-жылга салыштырмалуу 1,7 эсеге көбөйүү менен 3480,1 млн. АКШ долларын түздү.

II. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин киреше бөлүгүн аткарылышы

Мамлекеттик бюджет

2011-жыл үчүн Мамлекеттик бюджеттин ресурстук бөлүгүндө бардыгы болуп 114461,7 млн. сом же 117654,5 млн. сом суммасындагы планга карата 97,3% түшкөн. 2011-жылдын ошондой эле мезгилине салыштыруу боюнча түшүүлөр 10896,0 млн. сомго же 10,5%га көбөйгөн. ИДПга карата салыштырма салмак 37,6%ды түздү, бул 2011-жылдын ошондой деңгээлинен 0,3% пайыздык пунктка төмөн.

2012-жыл үчүн мамлекеттик бюджеттин жыйынды кирешеси (учурдагы кирешелер жана финансылык эмес активдерди сатуудан түшүүлөр) (атайын каражаттарды жана МИПтин тышкы гранттарын эске алуу менен) 87008,1 млн. сомду же 89992,6 млн. сом суммасында планга карата 96,7% түзүлдү.

2012-жыл үчүн мамлекеттик бюджеттин учурдагы кирешелеринин жалпы көлөмү 86772,1 млн. сомду же 89642,6 млн. сом суммасындагы пландан 96,8%ды түздү. Өткөн жылдын көрсөткүчтөрүнө салыштырмалуу мамлекеттик бюджеттин учурдагы кирешелери 12,1%га же 9347,8 млн. сомго өстү.

Отчеттук жыл үчүн салыктык кирешелердин көлөмү 63911,4 млн. сомду же пландагы 66178,6 млн. сом суммасында 96,6%ды түздү. Өткөн жылдын деңгээлине карата салыктык кирешелер 10894,0 млн. сомго же 20,5% өстү. ИДП көлөмүндө салыктык түшүүлөрдүн үлүшү ИДПга карата 21,0%ды түздү жана 1,6 пайыздык пунктка көбөйгөн.

Мамлекеттик салык кызматы тарабынан отчеттук мезгил үчүн 35068,6 млн. сом суммасында кирешелер жыйналган, пландык көрсөткүч 97,9%га Кумторду эске албаганда 97,5%га аткарылды.

Мамлекеттик салык кызматы тарабынан отчеттук мезгил үчүн 33832,2 млн. сом суммасында салык кирешелери жыйналган, пландык көрсөткүч 97,4%га же бюджетке 916,3 млн. сом түшкөн жок. Пландык көрсөткүчтү аткарбай калышынын негизги себептери төмөндөгүлөр болуп саналат:

- 2012-жылдын жыйынтыктары боюнча ИДП болжолдонуучу өсүүсүнө жетишилген жок, Улуттукстаткомдун маалыматтары боюнча ИДП айкын терс өсүүсү 0,9% деңгээлинде;

- 2012-жылдын бюджетинде иш-чаралардан түшүүлөр каралган (салык салуу ыкмасынын өзгөрүшү), ал мыйзамдык бекитүү жана аларды ишке ашыруу боюнча практикалык чаралар талап кылынган. Бул демилгелер жыл аягында гана кабыл алынды;

- Тамеки буюмдарына акциздик салыктардын жаңы базалык ставкаларынын киргизилиши менен "Реемстам Кыргызстан" ААК өндүрүшүнүн көлөмү маанилүү кыскарды. Тамеки буюмдары боюнча акциздик салыктардын пландык көрсөткүчтөрүнүн аткарылышы 44,8%ды түздү;

- Литр үчүн 21 сомдон 26 сомго чейин ликер-арак ичимдиктери боюнча салык ставкаларынын жогорулаш эсеби менен 2012-жылдын акциздик салыктын болжолдуу суммасы эсептелген, мында "Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн айрым чечимдерине өзгөртүүлөр жана толуктоолор жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен бул салыктын ставкасынын жогорулашы 2012-жылы 6-августта гана кабыл алынган;

- администрлөөнүн жетишсиз деңгээли.

Киреше салыгынын иш жүзүндө жыйымы 5954,2 млн. сомду түздү, мында пландык көрсөткүч 97,7%га аткарылган. Өткөн жылга салыштырмалуу өсүш 22,7%ды же 1102,8 млн. сомго өстү, бул негизинен орточо айлык эмгек акынын өсүшү менен камсыз болду (2012-жыл үчүн орточо айлык эмгек акы 10891 сомду түздү, бул өткөн жылдын көрсөткүчүнөн 16,5 көп болду).

Пайдадан салыктын иш жүзүндө түшүүсү 4032,3 млн. сомду түздү, пландык көрсөткүч 16,3%га ашыкча аткарылган. Өткөн жыл деңгээли менен салыштырганда 1,4 эсеге түшүүлөрдүн өсүшү байкалды. Пайдадан алынуучу түшүүлөрдүн бул деңгээли ишканалардын финансылык-чарбалык ишинин натыйжалары боюнча негизинен декларациялык кампаниялар эсебинен камсыздалды.

Патент негизиндеги салыктардын түшүүсү 1378,5 млн. сомду же планга карата 97,4%ды түздү. Өткөн жылдын өсүү темпи 90,2%ды түздү, ал милдеттүү патент негизинде салыктардын түшүүсү 5 эсеге аз болгонуна байланыштуу болду, бул өткөн жылдын 1-январынан баштап оюн-зоок ишине тыюу салуу менен шартталды, "Кыргыз Республикасында кумар оюн ишине тыюу салуу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 2011-жылдын 1-ноябрындагы № 191 Мыйзамынын кабыл алынышына байланыштуу болду.

Атайын каражаттарга салыктар 1261,2 млн. сом пландык көрсөткүчтө 1231,3 млн. сом жыйналган, пландык көрсөткүч 97,6%. Аткарылган. Өткөн жылдар менен салыштыруу боюнча 25,3% түшүүлөр өсүшү байкалды.

Жер салыгы боюнча түшүүлөр жалпысынан 757,1 млн. сомду түздү, пландык көрсөткүч 93,6 %га аткарылган. Түшүүлөрдүн өткөн жылдардагы деңгээлине карата 0,6% азайган.

Транспорттук каражаттарга салык боюнча отчеттук мезгил үчүн 553,4 млн. сом же планга карата 120,0% жыйналган. Өткөн жыл деңгээли боюнча жыйымдар 27,9%га өстү.

Ички продукцияга КНС фактылай түшүүлөрү 7133,6 млн. сомду түздү же план 90,6%га аткарылды. Бюджетке 736,4 млн. сом түшкөн жок. Өткөн жылдын көрсөткүчтөрү салыштырганда жыйымдар 33,5%га же 1789,5 млн. сомго өстү.

Сатуудан алынуучу салык боюнча жыйымдар 4988,9 млн. сомду түздү, пландык көрсөткүч 92,8%га аткарылган (жыйналбай калган сумма - 389,0 млн. сом). Өткөн жылдын көрсөткүчтөрүнө салыштыруу боюнча түшүүлөрдүн өсүшү 20,8% өстү.

Ички продукцияга акциздер боюнча түшүүлөр 812,8 млн. сомду түздү. Пландык көрсөткүч 66,4%га аткарылган же бюджетке 411,2 млн. сом түшкөн жок. Өткөн жылга салыштыруу боюнча өсүш темпи 121,7%ды түздү.

Жер казынасын пайдалануу үчүн салык салык органдары тарабынан 632,7 млн. сом жыйналган же планга карата 127,3%. Өткөн жылдын көрсөткүчтөрү менен салыштырмалуу жыйымдар 1,6 эсеге өстү, ал бонус, роялти катары маанилүү түшүүлөрүнө байланыштуу болду.

Отчеттук мезгил үчүн Кумтөр тарабынан 2012-жылы май айында которулгандарды алдын-ала төлөм менен 30 млн. АКШ долларын эсепке алуу менен, дүң кирешеге салыкка киреше 4543,9 млн. сом суммасында которулган.

2011-жылга карата 2012-жыл үчүн мамлекеттик бюджетке салыктык түшүүлөр боюнча Салыштыруу таблицасы

(млн.сом)

Каралуучу мезгил үчүн мамлекеттик бюджеттин салыктык эмес түшүүлөрү 17252,4 млн. сомду же план 99,6%ды түздү. Өткөн жыл менен салыштыруу боюнча жыйымдар 10,2%га же 1597,8 млн. сомго өстү. Түшүүлөрдүн өсүшү негизинен бюджеттик ссудалар жана кредиттер боюнча берилген пайыздардын өсүшүнө байланыштуу болду, КР улуттук банкынын пайдасы жана мамлекеттик ишканалардан, транспорт каражаттарына каттоо жана кайра каттоо үчүн төлөмдөрдөн, акылуу кызматтарды көрсөтүүдөн жана башка салыктык эмес түшүүлөр эсебинен болду.

КРӨ караштуу мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча Фонд мамлекеттик мүлктү башкаруудан кирешелер республикалык бюджетке түшүүсү 2590,0 млн. сом суммасында түшүүсү менен камсыздалды, пландуу көрсөткүч 99,6%га аткарылды. Мамлекеттик мүлктү башкаруудан түшүүлөр өткөн жылга салыштырмалуу 19,1%га азайды, негизинен өткөн жылы Центерра Голд инк. компаниясы 1,3 млрд. сом суммасында дивиденддерден түшүүнү которгон, бул жылы бул компания бул жылы дивиденддерден түшүүсү 128,8 млн сомго жакынды түздү.

Расмий гранттардан түшүүлөр 5608,3 млн. сомду түздү, пландагыдан 540,1 млн. сом түшкөн жок, негизинен МИП гранттарынын түшпөй калууларына байланыштуу болду. Өткөн жылдын деңгээли боюнча гранттардан түшүүлөр 3144,0 млн. сомго азайды, ал программалык гранттардын түшүүлөрүнүн азаюулары менен шартталды.

Мамлекеттик бажы кызматы отчеттук мезгилде салыктар жана төлөмдөрдү 30079,2 млн. сом өлчөмүндө же пландан 95,7%га камсыздады. Бюджетке 1350,8 млн. сом түшкөн жок. Пландык көрсөткүчтү атарылбоосу байкалды, алар импортко КНС боюнча - 93,4% акциздик салык - 93,9% жана импортко бажы алымы - 84%.

2012-жылга бажы төлөмдөрүнүн түшүүлөрүнүн болжолу бюджеттин киреше бөлүгүн көбөйтүү боюнча кошумча чараларды эсепке алуу менен түзүлгөн. Ошентип, 2012-жылга КММ кайра иштетип чыгуу механизмин өзгөртүү эсебинен ККМ иштетип чыгуу жана экспорттоо менен иштеген субъекттерге ордун толтуруу жол-жоболорун жөнөкөйлөтүү жана КНС суммасын өз убагында толтуруу шартында бюджетте 1,5 млрд. сомго кошумча түшүүлөр салынган.

Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Салык кодексине, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен бекитилген Тизмеге ылайык дары каражаттарын ташып келүүдө КНС төлөөнү бошотуу каралган. КНС төлөөдөн бошотулуучу дары каражаттарын жана медициналык багыттагы буюмдарды ташып келүү Тизмеси 2013-жылдын январь айында гана бекитилген. Мында, бул иш чарадан алынуучу кошумча түшүүлөр 2012-жылдын бюджетинде салынган.

Жогоруда саналган факторлор бажы төлөмдөрүнүн пландык көрсөткүчтөрүнүн аткарылбай калышынын негизги себептеринен болуп саналды.

Өткөн жылга карата бажы төлөмдөрүнүн жана салыктарынын түшүүлөрү 27,1%га же 6404,4 млн. сомго өстү, ал негизинен импорт көлөмүнүн өсүш менен шартталды (Улуттукстаткомитеттин маалыматтары боюнча 2012-жыл үчүн 5373 млн. АКШ долларын түздү жана өткөн жылга салыштырганда 26,1%га өстү).

Бардык салыктар жана төлөмдөр боюнча өсүү байкалды:

- Импортко КНС боюнча - 3626,9 млн. сом же 24,2%;

- Импортко акциз салыгы боюнча - 494,7 млн. сом же 32,6%;

- Бажы төлөмдөрү боюнча - 2282,7 млн. сом же 31,9%.

2011-жылга карата 2012-жыл үчүн салыктык эмес түшүүлөрдү салыштырып талдоо

(млн.coм)

Республикалык бюджет

2012-жыл үчүн республикалык бюджетке ресурстардын түшүүсү (атайын каражаттарды, МИПтин тышкы гранттарын жана кредиттерди эсепке алуу менен) 105047,6 млн. сомду же 97,5%ды пландан 107758,5 млн. сом түздү. 2011-жылдын ошондой көрсөткүчтөрүнө салыштырууда ресурстардын түшүүсү 10,8%га көбөйгөн, бул 10272,1 млн. сомду түздү. ИДП көлөмүндө салыштырма салмагы 34,5% түздү, анда өткөн жылдын ошондой мезгили үчүн бул көрсөткүч 34,7%ды түздү.

Ресурстардын түшүүсү (атайын каражаттарды МИПтин тышкы гранттарын жана кредиттерди кошпогондо) 78905,6 млн. сомду же 98,5 пландан 80146,7 млн. сом түздү. Өткөн жылдын ошондой эле мезгилине салыштырууда ресурстар 2,9%га көбөйгөн, бул 2223,7 млн. сомду түзгөн.

Республикалык бюджеттин жыйынды кирешеси (учурдагы кирешелер жана финансылык эмес активдерди сатуудан түшүүлөр) 2012-жыл үчүн (атайын каражаттарды жана МИПтин тышкы гранттарын эсепке алуу менен) 77601,1 млн. сомду же план боюнча 80116,9 млн. сом суммасында 96,9% түздү.

Республикалык бюджеттин учурдагы кирешелеринин жалпы көлөмү 2012-жыл 77498,6 млн. сомду түздү, план 2418,3 млн. сомго аткарылган жок. Өткөн жылдын көрсөткүчү менен салыштырууда кирешелер 12,3%га же 8477,0 млн. сомго өстү.

Салыктык жыйымдар республикалык бюджеттин кирешесине 56247,1 млн. сом жана салыктык эмес кирешелер - 15643,2 млн. сом түштү. Мында салыктык кирешелер боюнча план 96,9%га жана салыктык эмес кирешелер - 99,5%га аткарылган.

Түшүүчү ресурстардын курамында көбүрөөк салыштырма салмакты төмөндөгүлөр камсыздаган:

Мамлекеттик бажы кызматы - 28,6%,

Мамлекеттик салык кызматы - 25,5 %,

Тышкы зайымдар - 16,6%,

МКВдан кирешелер - 6,6 %,

Чет өлкөлөрдөн гранттар - 5,3%,

Бюджеттик ссудаларды кайтарып берүү - 2,7%,

2012-жыл үчүн республикалык бюджетке түшүүчү кирешелер (атайын каражаттарсыз жана МИПтин тышкы гранттарын эсепке албаганда) 71716,8 млн. сомду же 73673,2 млн. сом планда 97,3% түздү. 2011-жылдын ошондой эле мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү 11,9%га өстү, бул акчалай туюнтууда 7629,4 млн. сомду түздү.

Салыктык түшүүлөрдүн жалпы көлөмү 56247,1 млн. сомду түздү же 58051,6 млн. сом суммасындагы планды аткаруу 96,9%ды түздү. Өткөн жылдын ошондой эле көрсөткүчтөрүнө салыштырмалуу боюнча бул көрсөткүчтүн номиналдык өсүш арымы 121,9%ды же 10121,9 млн. сомду түздү. Салыктык эмес түшүүлөр структурасында маанилүү көлөмдү бюджеттик мекемелердин атайын каражаттары ээлейт, ал 5781,8 млн. сомду түздү. План 6243,7 млн. сом суммасында 92,6%га аткарылган. 2011-жылдын ошондой мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү 17,2%га өстү, бул акчалай туюнтууда 847,6 млн. сомду түздү.

Акционердик ишканалардын ишинен акциялардын мамлекеттин үлүшүнө эсептелүүчү дивиденддердин республикалык бюджетке түшүүчү жалпы суммасы 1827,0 млн. сомду түздү же план 2059,2 млн. сом суммасында 88,7%га аткарылган.

Республикалык бюджеттин киреше бөлүгүнө кошуп эсептелген чет өлкөлөрдөн гранттар 2012-жылы 5608,3 млн. сомду же планга карата 91,2%ды түздү. Алардын ичинен МИП гранттары 4731,0 млн. сомду түздү.

2012-жыл үчүн республикалык бюджеттин ресурстук (киреше) бөлүгү боюнча салыштыруу таблицасы

(млн.coм)

Мурда берилген ссудалар жана кредиттер боюнча ишканалар жана уюмдар тарабынан (пайыздарды эсепке алуу менен) планга карата 3318,4 млн. сомдун ордуна 3509,9 млн. сом кайтарылган. Пландан тышкаркы түшүүлөр 191,5 млн. сомду түздү. 2011-жылдын бирдей мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү акчалай туюнтууда 2221,6 млн. сомго азайган.

Мамлекеттик менчикти менчиктештирүүдөн республикалык бюджетке 2012-жыл үчүн түшүүчү кирешелер 153,2 млн. сомду түздү. 2011-жылдын ошондой эле мезгилине салыштырмалуу кирешелердин көрсөткүчтөрү акчалай туюнтууда 6,2 млн. сомго азайды.

Мамлекеттик казыналык векселдер боюнча кирешелер 6973,8 млн. сомду же болжолго карата 100,3%ды түздү.

Жергиликтүү бюджет

Трансферттерди кошкондо жергиликтүү бюджеттин учурдагы кирешелеринин 2012-жыл үчүн иш жүзүндө түшүүсү жалпысынан республика боюнча 23565,4 млн. сомду түздү, мында өткөн жылдын тийиштүү көрсөткүчтөрүнө карата номиналдык өсүш арымы 110,3%ды же 2201,0 млн. сомду түздү.

Трансферттерди кошпогондо жергиликтүү кирешелердин иш жүзүндө түшүүсү 9273,4 млн. сомду же пландык тапшырмадан 95,3%ды түздү.

Жергиликтүү бюджеттин салыктык кирешелеринин деңгээли 2012-жыл үчүн 7664,3 млн. сомду же белгиленген пландан 94,3%ды түздү (аз түшкөн сумма 462,7 млн. сом), мында өткөн жылдын тийиштүү көрсөткүчүнө карата номиналдык өсүш арымы 11,2%га же 772,1 млн. сомго көбөйгөн.

Патент негизинде салыктар боюнча план 97,4%га аткарылган же 37,4 млн. сом аз түшкөн, анын ичинде милдеттүү патент негизинде салык боюнча план 110,7%га аткарылган же 10,7 млн. сомго ашыкча аткаруу кем, ыктыярдуу патент негизинде салык боюнча план 96,3% аткарылган же 48,1 млн. сом аз түшкөн.

Транспорт каражаттарынын ээлеринен салык боюнча план 120,0%га аткарылган (ашыкча аткаруу 92,4 млн. сом). Өткөн жылдагы деңгээлге карата түшүүлөр, ошондой эле 27,9%га же 120,7 млн. сомго көбөйгөн.

Сатуудан алынуучу салык боюнча план 88,8%га аткарылган (аз түшкөн сумма 270,9 млн. сом), өткөн жылдын деңгээлине карата түшүүлөр 3,8%га же 78,3 млн. сомго көбөйгөн.

Киреше салыгы боюнча план 94,3%га аткарылган (аз түшкөн сумма 131,7 млн. сом), өткөн жылдагы деңгээлине карата түшүүлөр 28,7%га же 481,7 млн. сомго көбөйгөн.

Жер салыгы боюнча түшүүлөр жалпысынан 757,1 млн. сомду түздү, пландык көрсөткүч 93,6%га аткарылган (51,6 млн. сом түшпөй калган сумма). Өткөн жылдын деңгээлине карата түшүүлөр 0,6%га же 4,7 млн. сомго азайган.

Жергиликтүү бюджеттин салыктык эмес кирешелеринин көлөмү каралуучу мезгилге 1609,2 млн. сом суммасын түздү, мында пландык көрсөткүч 100,7 аткарылды, ашыкча аткаруу суммасы 10,4 млн. сом. Салыктык эмес кирешелердин түшүүлөрү өткөн жылга салыштырганда 6,5%га же 98,6 млн. сомго көбөйдү.

Юстиция органдары тарабынан алынуучу мамлекеттик алымдардан фактылай түшүүлөр 263,1 млн. сомду түздү же план 84,2%га аткарылды. Өткөн жылдын тийиштүү мезгилиндеги көрсөткүчтөргө салыштырмалуу төлөмдөр 6,1%га же 17,0 млн. сомго азайды.

Административдик айыптар боюнча түшүүлөр 67,0 млн. сомду түздү, план 65,2% аткарылды же бюджетке 35,7 млн. сом суммасы түшкөн жок, түшүүлөр өткөн жыл деңгээлине салыштырмалуу 29,2%га же 27,6 млн. сомго азайды.

Бюджеттик мекемелер тарабынан көрсөтүлгөн кызматтардан атайын каражаттар суммасынын фактылай түшүүсү 645,9 млн. сомду түздү, план 96,7%ды түздү (аткарылбай калган сумма 22,0 млн. сом) Өткөн жылдын тийиштүү мезгилинин көрсөткүчтөрүнө байланыштуу төлөмдөр 17,1%га же 94,5 млн. сомго көбөйдү.

Жалпысынан ижаралык төлөмдөрдөн фактылай түшүүлөр 522,6 млн. сомду түздү же план 112,9%га аткарылды, ашыра аткаруу суммасы 59,6 млн. сом. Өткөн жылдын тийиштүү мезгилиндеги көрсөткүчтөргө салыштырмалуу ижаралык төлөм боюнча төлөмдөр жыйымы жалпысынан 8,5%га же 40,9 млн. сомго көбөйдү.

Финансылык эмес жана финансылык активдерди сатуудан жергиликтүү бюджеттердин кирешесине 140,7 млн. сомду түздү, алардын ичинен финансылык эмес активдер 133,6 млн. сом, план 89,1%, финансылык активдер 7,0 млн. сомду түздү. Өткөн жылдын тийиштүү мезгилиндеги көрсөткүчтөргө салыштырмалуу финансылык эмес төлөмдөр 44,4%га же 106,7 млн. сомго азайды.

III. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин чыгаша бөлүгүн аткаруу

2012-жылдын бюджеттик саясатын ишке ашыруу алкагында төмөндөгү иш чаралар ишке ашырылды:

Кыргыз Республикасынын Бюджеттик Кодексинин долбоору Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 15-октябрындагы № 718 токтому менен жактырылган жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине кароого жөнөтүлгөн;

- "Кыргыз Республикасынын 2012-жылга республикалык бюджети жөнүндө жана 2013-2014-жылдарга болжолу "Кыргыз Республикасынын 2012-жылдын 17-апрелиндеги № 41 Мыйзамы менен 2012-жылга республикалык бюджети жөнүндө жана 2013-2014-жылдарга болжолу бекитилген, ошондой эле "Кыргыз Республикасынын 2012-жылга республикалык бюджети жөнүндө жана 2013-2014-жылдарга болжолу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы менен 2012-жылдын 16-июлунда № 119 жана 2012-жылдын 31-декабрындагы № 207 Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөр киргизүү жөнүндө бюджетке өзгөртүүлөр киргизилген.

- "2013-жылга республикалык бюджети жөнүндө жана 2014-2015-жылдарга болжолу" республикалык бюджетин долбоору даярдалган жана Кыргыз Республикасынын 2013-жылга республикалык бюджети жөнүндө жана 2014-2015-жылдарга болжолу" 2013-жылдын 1-февралындагы № 10 Мыйзамы бекитилген.

- "2013-2015-жылдарга Кыргыз Республикасынын орточо мөөнөттүү болжолу" даярдалган жана 2012-жылдын 25-майында Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу макроэкономикалык жана инвестициялык саясат боюнча Координациялык кеңеш чечими менен жактырылган.

Бюджеттик процесстин ачыктуулугун жогорулатуу максатында Финансы министрлигинде расмий сайтында 2013-2015-жылдарга бюджеттин Орточо мөөнөттүү болжолу камтуучу бюджеттик маалымат, 2013-2015-жылдарга республикалык бюджеттин долбоору, ай сайынкы финансылык план, 2012-жылдын жарандык бюджети, пресс релиздер жана башкалар жайгаштырылды.

Жарандык бюджет кеңири коомчулук үчүн багытталган жана бюджеттик каражаттарды түзүүнү, бөлүштүрүүнү жана пайдаланууну чагылдыруучу маалыматтык документ болуп саналат.

Жарандык бюджет бюджеттик каражаттарды түзүүнү, бөлүштүрүүнү жана пайдаланууну чагылдыруучу кеңири коомчулукка багытталган жана кыска жана маалыматтык документ болуп саналат. 2012-жылдын бюджети жарандык коом өкүлдөрүнө презентацияланган жана плакат жана брошюра түрүндө Ош, Жалал-Абад, Нарын, Каракол шаарларын таратылып берилген.

Кыргыз Республикасында мамлекеттик финансыны башкаруу (УГФ) системасын реформалоо Кыргыз Республикасынын Президентинин 2009-жылдын 22-октябрындагы № 396 Жарлыгы менен бекитилген Кыргыз Республикасынын мамлекеттик финансыны башкаруу системасын реформалоо боюнча иш аракеттер Планы алкагында ишке ашырылды.

Планды ишке ашыруу мамлекеттик финансыны башкаруу системасындагы проблемаларды мындан ары жана жалпысынан бюджеттик процесстеги кемчиликтерди четтетүүгө багытталган жана мамлекеттик финансыны башкаруу системасын маанилүү мындан ары модернизациялоо үчүн платформа болуп кызмат кылды. Бирок, акыркы кайра түзүлүүлөр, ошондой эле мамлекеттик финансыны башкаруу системасын андан ары өркүндөтүү алкагында Кыргыз Республикасында УГФ системасын реформалоо боюнча Орточо мөөнөттүү планды кайра кароо жана жаңылоо зарылдыгы келип чыкты.

УГФ системасын реформалоо боюнча Орточо мөөнөттүү иш аракеттердин жаңыланган планы "2012-2015-жылдарда Кыргыз Республикасынын УГФ системасын реформалоо боюнча Орточо мөөнөттүү иш аракеттердин планын бекитүү тууралуу" 2012-жылдын 3-октябрында № 675 Кыргыз Республикасынын токтому менен бекитилген.

Мындан тышкары, УГФ боюнча реформаларды илгерилетүү максатында натыйжага багытталган программалык бюджеттөөгө этап боюнча өтүү боюнча Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги 2012-жылдын КР республикалык бюджети жана 2013-2014-жылдардын болжолунда салттуу форматта кошумча алты пилоттук министрликтердин бюджети программалык форматта берилди. Тиркемеде "2012 жылдын КР республикалык бюджети жана 2013-2014-жылдардын болжолунда" программалык форматта пилоттук министрликтердин бюджети боюнча кеңири маалыматтар берилген.

2012-жылы программалык негизде бюджетти иштеп чыгуу үчүн министрликтердин жана ведомстволордун потенциалын жогорулатуу максатында окуу тренингдери өткөрүлдү. Программалык бюджеттердин иштеп чыгуучулары программалык бюджеттөө боюнча методикалык жана көрсөтмөлүү материалдар берилди.

2012-жылдын жыйынтыктары боюнча Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин жыйынды чыгымдары (учурдагы чыгашалары жана финансылык эмес активдери алуу боюнча чыгашалар) (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуу менен) 107240,4 млн. сомду түздү, такталган планда 111443,8 млн. сом же 96,2 пайыз, аны ичинде республикалык бюджет 97836,7 млн. сом же, такталган планга (101296,1 млн. сом) 96,6 пайызга аткарылды, жергиликтүү бюджет 23695,7 млн. сом же планга (24542,0 млн. сом) 96,6 пайызга аткарылды. Өткөн жылга салыштырмалуу мамлекеттик бюджеттин жыйынды чыгымдары 15696,3 млн. сомго же 17,1 пайызга өстү. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин жыйынды чыгымдары ИДП карата 35,2 пайызды, анын ичинде республикалык бюджет боюнча чыгашалар 32,1 пайыз, жергиликтүү бюджет боюнча 7,8 пайызды түздү.

2012-жылга Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин жыйынды чыгашалары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз) 80476,9 млн. сомду түздү, такталган планда 82334,1 млн. сом же 97,7 пайызга аткарылды. Өткөн жылдын мамлекеттик бюджетинин жыйынды чыгашалары 7357,8 млн. сомго же 10,1 пайызга өстү.

ИДП көлөмүнө карата мамлекеттик бюджеттин жыйынды чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз) 26,4 пайызды түздү. Мамлекеттик бюджеттин чыгашаларын ИДП карата 2011-жыл менен салыштырууда 0,4 пайыздык пунктка азайды.

2011-2012-жж. чыгашалар статьялары боюнча Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин аткарылышы (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

Негизги бөлүктөр жана алардын жалпы чыгымдардагы салыштырма салмагы 2011 жана 2012-жж. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин аткарылышынын салыштырма таблицасы (атайын каражаттар эсепке алуу менен жана МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

Республикалык бюджеттин чыгаша бөлүгү

Республикалык бюджеттин чыгаша бөлүгү 2012-жыл үчүн "финансылоо операциялары менен байланыштуу акча каражаттарынын агымдары" бөлүгү боюнча жүргүзүлгөн чыгашаларды эсепке алуу менен жана атайын каражаттарсыз, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз 81774,2 млн. сомду түздү. 2011-жылга салыштырмалуу республикалык бюджетинин жалпы чыгашалары 7195,2 млн. сомго же 9,6 пайызга өстү.

2012-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин жыйынды чыгымдары (учурдагы чыгымдар жана финансылык эмес активдерди алуу боюнча чыгашалар) (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуу менен) 97836,7 млн. сомду түздү же 96,6% такталган план 101296,1 млн. сом. ИДП көлөмүнө карата республикалык бюджеттин чыгымдарынын жыйынды чыгымдары 32,1 пайызды түздү. Өткөн жыл менен салыштыруу боюнча республикалык бюджеттин чыгашалары 14751,4 млн. сомго же 17,8 пайызга өстү.

2012-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин жыйынды чыгымдары (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз) 71703,3 млн. сомду түздү, такталган план 72876,2 млн. сом же 98,4 пайызга аткарылды. ИДП көлөмүнө карата республикалык бюджеттин чыгымдарынын жыйынды чыгымдары 23,6 пайызды түздү.

2012-жылдын республикалык бюджетинин абсолюттук өсүүсү 6495,3 млн. сомду түздү же 10,0%га өстү.

2012-жыл үчүн чыгашалар статьясы боюнча Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышынын аналитикалык таблицасы (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

Чыгашалардын планын аткаруунун жогорку пайызы төмөндөгү статьялар боюнча байкалды, ал "Эмгек акы" статьясы боюнча 99,2% (14364,9 млн. сом), "Саламаттык сактоо системасындагы бирдиктүү статьяларга берилген чыгашалар" 100% (7096,6 млн. сом) "Медициналык багыттагы медикаменттерди жана буюмдарды сатып алуу" 99,1% (402,3 млн. сом), "Мамлекеттик баалуу кагаздар боюнча пайыздарга төлөө" 99,7% (1378,0 млн. сом), "Ишканаларга субсидиялар" 99,7% (1292,0 млн. сом)," Эл аралык уюмдарга учурдагы гранттар" 99,8% ( 160,3 млн. сом) "Жөлөк пулдар" 100% (16286,7 млн. сом).

2012- жана 2011-жылдарга чыгашалар статьясы боюнча Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышынын салыштырма Таблицасы (атайын каражаттар, МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

2012-ж. үчүн МИП тышкы гранттары жана кредиттери боюнча маалыматтар

(тыс.сом)

Негизги бөлүктөр жана алардын жалпы чыгымдардагы салыштырма салмагы 2011-жана 2012-жж. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин аткарылышы (атайын каражаттар эсепке алуу менен жана МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз)

(млн.сом)

Негизги бөлүктөр жана алардын жалпы чыгымдардагы салыштырма салмагынын 2011 жана 2012-жж. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин аткарылышы (атайын каражаттарды жана МИП тышкы гранттар жана кредиттерди эсепке алуусуз)

Мамлекеттик карыздын негизги суммасын тындырууга республикалык бюджеттин чыгашалары 8541,7 млн. сомду түздү же 99,6 план боюнча 8577,4 млн. сом, анын ичинде Өкмөттүн ички карыздарынын негизги суммасын тындыруу боюнча чыгашалар 6634,0 млн. сом, Өкмөттүн тышкы карыздарынын негизги суммасы 1907,7 млн. сом.

Өкмөттүн ички карыздарынын тындырууга 6634,0 млн сом, анын ичинде:

- Кыска мөөнөттүү мамлекеттик баалуу кагаздар - 4937,9 млн. сом;

- Узак мөөнөттүү мамлекеттик баалуу кагаздар - 1696,1 млн. сом.

Мамлекеттин негизги карызы боюнча 2012-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышынын аналитикалык Таблицасы

(млн.сом)

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн мамлекеттик карызы боюнча төлөмдөрдөн салыштырма салмагы отчеттук жыл үчүн чыгашалардын жалпы көлөмү 11,9% жана ИДП карата 2,8%ды түздү.

2011-жыл үчүн чыгашалардын жалпы көлөмүндөгү бул чыгымдардын салыштырма салмагы 10,2%ды жана ИДП карата 2,4%ды түздү. Мамлекеттин негизги карызы боюнча 2011-2012-жж.

Кыргыз Республикасынын республикалык бюджетинин аткарылышынын салыштырма Таблицасы

(млн.сом)

Жергиликтүү бюджеттерди аткаруу

2012-жылдын жергиликтүү бюджети (атайын каражаттар менен) 23695,7 млн. сом суммасында аткарылды, планы 24542,0 млн. сом же 96,6 пайызга аткарылды. Өткөн жылдарга салыштыруу боюнча жергиликтүү бюджеттин чыгашалары 2275,2 млн. сомго же 10,6%га көбөйдү.

ИДП көлөмүнө карата жергиликтүү бюджеттердин чыгашалары 7,8% ды түздү (2011-жылы ИДП карата 7,8%).

2012-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын жергиликтүү бюджети (атайын каражаттарсыз) 23065,6 млн. сом суммасында аткарылды, такталган планда 23852,2 млн. сом же 96,7 пайызга аткарылды. Жергиликтүү бюджеттен чыгашалары ИДП көлөмүнө карата (атайын каражаттарсыз) 7,6 пайыздык пунктка аткарылды.

2012-жыл үчүн чыгашалар статьясы боюнча Кыргыз Республикасынын жергиликтүү бюджеттеринин аткарылышы (атайын каражаттарсыз)

Категориалдык гранттар боюнча такталган план 11050,7 млн. сомду түздү, бекитилген сумма менен салыштыруу боюнча 290,7 млн. сомду түздү (бекитилген план 10760,0 млн. сом) категориалдык гранттардын көбөйтүлүшү "Жан башына каржылоо принцибине КР жалпы билим берүүчү уюмдарын өткөрүү жөнүндө" кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 20-сентябрь № 563 токтомуна, "Билим берүүчү уюмдардын кызматчыларынын эмгек акысынын жаңы шарттарын киргизүү жөнүндө" 2011-жылдын 19-январындагы № 18, "Билим берүүчү уюмдардын кызматчыларынын эмгек акысын эсептөөнүн тартиби жөнүндө Нускаманы бекитүү тууралуу" 2011-жылдын 31-майындагы № 270 жана КРПЖ 2012 жылдын 25-июнундагы № 122, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин иш Башкармалыгынын 2012-жылдын 5-сентябрындагы № 01-9-04/699 кайрылуусуна ылайык жүргүзүлдү.

Теңдөөчү гранттар боюнча такталган план 954,9 млн. сомду түздү, бекитилген план суммасы менен салыштыруу боюнча өзгөргөн жок (такталган план 954,9 млн. сом).

"Кыргыз Республикасынын 2012-жылга республикалык бюджети жана 2013-2014-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын ченемдик-укуктук актыларына ылайык республикалык бюджеттен жергиликтүү бюджеттерге 2388,8 млн. сом суммасында берилүүчү каражаттар каралган, анын ичинде:

- Кыргыз Республикасынын 2002-жылдын 27-июнундагы № 111 "Кыргыз Республикасынын жалпы билим берүүчү мектептеринде окуучулардын тамактануусун уюштуруу тууралуу" Мыйзамына ылайык 1-4-класстын окуучуларынын тамактануусуна 390,8 млн. сом суммасында;

- Бишкек шаарынын жергиликтүү бюджетинин түшпөй калган кирешелерин жабууга эмгек акыга жана Кыргыз Республикасынын Социалдык фондуна төгүмдөргө жана коммуналдык кызматтарга кошумча 559,4 млн. сом суммасында каралган;

- Ош шаарынын жергиликтүү бюджетинин түшпөй калган кирешелерин жабууга 445,0 млн. сом суммасында, аны ичинде 75,0 млн. сом Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 5-сентябрындагы № 530 токтомун аткарууга алып;

- Жалал-Абад шаарынын жергиликтүү бюджетинин түшпөй калган кирешелерин жабууга 58,0 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги түзгөн бөлүштүрүү тизмесине ылайык билим берүү мектептерин учурдагы оңдоого 96,4 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин бюджети жана финансы комитетинин 2012-жылдын 6-декабрындагы № 6-269НЧ "Кыргыз Республикасынын айрым министрликтерине жана ведомстволоруна каржылоону камсыз кылуу тууралуу" чечимине ылайык Жаңы-Ноокат айылдык округуна мурунку балдар бакчасынын имаратын сатып алууга 8,5 млн. сом каралган;

- республикалык бюджеттен жергиликтүү бюджетке өткөрүлүп берилген балдар бакчасынын чыгашаларына 0,4 млн. сом суммасында.

- өзгөчө кырдаалдар, багуучусун жоготуу менен байланыштуу бир жолку жөлөк пулду төлөөгө, административдик имаратты сатып алууга жана сот чечимдерин аткарууга ЖӨБ жергиликтүү бюджетинин түшпөй калган кирешелерин төлөөгө 50,7 млн. сом суммасында.

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 2-апрелиндеги № 206 "Бийик тоолуу жана алыскы барууга кыйын болгон зоналардагы оор, жагымсыз жаратылыш-климаттык шарттарда жашаган адамдарды мамлекеттик колдоонун кошумча чаралары жөнүндө" токтомуна ылайык электр энергиясын пайдалануу үчүн 50 пайыз өлчөмүндө компенсацияга 113,9 млн. сом суммасында;

- коммуналдык кызматтар боюнча жергиликтүү бюджеттердин кредитордук карызын тындырууга 665,7 млн. сом суммасында, анын ичинен электр энергиясына 286,1 млн. сом, жылуулук энергиясына 178,6 млн. сом жана көмүрдү сатып алууга 201,0 млн. сом.

Ошентип, 2012-жылга жергиликтүү бюджеттердин такталган планынын жалпы көлөмү 24542,0 млн. сомду түздү, анын ичинен 14394,3 млн. сомду республикалык бюджеттин каражаттарынын эсебинен каржыланган трансферттер түздү же жергиликтүү бюджеттин жалпы көлөмүнөн 58,6%.

Бюджеттин тартыштыгы

Мамлекеттик бюджет 2012-жылы 21451,1 млн. сом тартыштыктын пландуу көрсөткүчүндө 20232,3 млн. сом суммасында аткарылган, анын ичинде:

- республикалык бюджет - 21179,1 млн. сом тартыштыктын пландуу көрсөткүчүндө 20235,6 млн. сомду;

- жергиликтүү бюджет - 272,0 млн. сом тартыштыктын пландуу көрсөткүчүндө 3,3 профицит менен түздү.

Борбордук казыналыктын башкы китеби боюнча (Финансы министрлигинин жалпы ресурстары) бюджеттик каражаттардын калдыгы 512,6 млн. сомду (атайын каражаттарсыз) түздү.

Секторлор боюнча бюджетти аткаруу

Мамлекеттик сектор

Жалпы багыттагы мамлекеттик кызматтар боюнча 2012-жыл үчүн мамлекеттик бюджетти аткаруу - 11751,3 млн. сом такталган планында 11119,9 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 94,6% түздү.

Жалпы багыттагы мамлекеттик кызматтар боюнча республикалык бюджетти аткаруу (атайын каражаттарсыз) - 22746,0 млн. сом такталган планда 22393,9 млн. сомду түздү же аткаруу - 98,5% түздү.

1. Аткаруучу жана мыйзам чыгаруучу органдар боюнча бюджетти аткаруу 1387,8 млн. сом такталган планда 1383,7 млн. сомду түздү же аткаруу - 99,7% түздү.

2. Бюджеттик-финансылык иш маселелери боюнча - 932,3 млн. сом такталган планда - 919,3 млн. сомду түздү же аткаруу - 98,6% түздү.

3. Эл аралык мамилелер боюнча бюджетти аткаруу 600,5 млн. сом такталган планда - 596,9 млн. сомду түздү же аткаруу - 99,4% түздү.

4. Кадрдык тейлөө жалпы маселелери боюнча бюджетти аткаруу 41,1 млн. сом такталган планда - 40,7 млн. сомду түздү же аткаруу - 99,0% түздү.

5. Жалпы багыттагы пландоо кызматтары жана статистикалык кызматтар боюнча бюджетти аткаруу 321,5 млн. сом такталган планда - 319,3 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 99,3% түздү.

6. Башка жалпы кызматтар боюнча бюджетти аткаруу - 747,7 млн. сом такталган планда 744,8 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 99,6% түздү.

7. Жалпы багыттагы мамлекеттик кызматтар менен байланыштуу илимий изилдөө жана тажрыйбалык-конструктордук иштеп чыгуулар боюнча бюджетти аткаруу - 215,4 млн. сом такталган планда - 215,4 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 100% түздү.

8. Шайлоо жана референдумдарды өткөрүү боюнча бюджетти аткаруу 254,9 млн. сом такталган планда - 205,3 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 80,5% түздү.

9. Баалуу металлдар боюнча бюджетти аткаруу - 8,0 млн. сом такталган планда - 8,0 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 100% түздү.

10. Жалпы багыттагы дагы башка мекемелер боюнча бюджетти аткаруу 160,4 млн. сом такталган планда - 155,1 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 96,7% түздү.

11. Башка категорияларга таандык кылынбаган жалпы багыттагы мамлекеттик кызматтын башка кызматтары боюнча бюджетти аткаруу 631,4 млн. сом такталган планда - 614,4 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 97,3% түздү.

12. Мамлекеттик карызды тындыруу менен байланыштуу операциялар боюнча бюджетти аткаруу 3050,7 млн. сом такталган планда - 2898,9 млн. сомду түздү же бюджетти аткаруу - 95,0% түздү.

13. Ар кандай деңгээлдеги мамлекеттик башкаруунун органдары ортосунда жалпы мүнөздөгү трансферттер боюнча бюджети аткаруу - 14394,3 млн. сом такталган планда, 14292,0 млн. сомду түздү же бюджетти - 99,3% түздү.

Социалдык сектор

Билим берүү

2012-жылы "Билим берүү" бөлүмү боюнча республикалык бюджетин чыгашалары 7293,0 млн. сом такталган планда жалпысынан 7024,5 млн. сомду түздү же аткаруу 96,3% түздү, анын ичинен бюджеттик каражаттар - 4941,9 млн. сом такталган планда 4917,8 млн. сомду түздү же 99,5% түздү.

2012-жыл үчүн Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин ведомстволук мекемелери боюнча 2129,7 млн. сом такталган планда аткаруу 2112,1 млн. сомду түздү же 99,2% аткарылды. Анын ичинен, эмгек акы жана СФ төгүмдөр боюнча корголгон беренелер боюнча 1674,6 млн. сом такталган планда 1667,1 млн. сом каржыланган, тамак аш продуктуларын сатып алууга 122,9 млн. сом такталган планда 121,6 млн. сомго же 98,9% аткарылган, стипендиялар боюнча 56,9 млн. сом планда 56,2 млн. сомго же 98,8%га аткарылган, билим берүү мекемелерин капиталдык оңдоого 35,5 млн. сом суммасында каражаттар же 100% каралган.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 10-июлундагы № 480 "2012-жылы балдардын жана өспүрүмдөрдүн жайкы эс алуусун уюштуруу боюнча чаралар жөнүндө" токтомуна ылайык аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн балдарынын ден соолугун чыңдоого 5 млн. сом суммасында каржыланган, ошондой эле мектеп окуучуларынын республикалык олимпиадасын өткөрүүгө - 1,2 млн. сом, "Жылдын мугалими" республикалык конкурсун өткөрүүгө - 1,0 млн. сом, мектеп окуучуларынын эл аралык олимпиадасына - 1,5 млн. сом, ШКУ линиясы боюнча иш чараларды өткөрүүгө - 0,5 млн. сом, мугалимдердин августтагы кеңешмесин өткөрүүгө - 0,3 млн. сом, "Жаш мугалимдин депозити" программасына - 0,7 млн. сом.

Мындан тышкары, окуу китептерин чыгарууга жана тираждоого 100 млн. сом каралган, октябрда кирешелердин түшпөй калуусуна байланыштуу чыгашалар 62,3 млн. сомго секвестирленген, такталган план 37,7 млн. сомду түзгөн, алар 2013-жылдын 1-январына карата абал боюнча толугу менен каржыланган.

2012-жылга бюджетте мектептерди учурдагы оңдоого республикалык бюджеттен 100 млн. сом каралган, алар толугу менен каржыланган. Эсептөөлөр мектептин имаратынын көлөмү жана 2012-жылга окуучулардын контингентинин суммалары ортосунда орточо көлөмдө жүргүзүлгөн.

2012-жылы бюджеттик саясат өткөн жылдардай эле билим берүүнүн жеткиликтүүлүгүн камсыз кылууга багытталган.

Социалдык коргоо

2012-жылы "Социалдык коргоо" бөлүмү боюнча республикалык бюджеттин чыгашалары 17151,7 млн. сом такталган планда жалпысынан 16491,4 млн. сомду түздү, же аткаруу 96,2% түздү. 2011-жылга салыштырмалуу чыгашалар 2865,4 млн. сомго өстү.

Социалдык камсыздоо боюнча жөлөк пулдар боюнча республикалык бюджетте 10961,5 млн. сом суммасында чыгашалар каралган, фактылай чыгашалар 10961,3 млн. сомду түздү, же аткаруу 100% түздү.

Калкка социалдык жардам жөлөк пулдары боюнча республикалык бюджетте 5333,3 млн. сом суммасында чыгашалар каралган, фактылай чыгашалар 5325,3 млн. сомду түздү, же аткаруу 99,9% түздү.

Социалдык Фондго трансферттер. Калктын айрым категорияларын (көп балалуу энелер жана бала кезинен майыптардын энелери, аскер кызматкерлерин жана башкалар) жеңилдетилген пенсиялык камсыздоо, пенсияга кошумча акы, компенсациялык төлөмдөрдү жана субвенцияларды төлөө боюнча мамлекетин милдеттенмелерин аткаруу үчүн республикалык бюджеттен 10652,3 млн. сом суммасында каражаттар бөлүнгөн.

Социалдык коргоо. Кыргыз Республикасынын Социалдык өнүктүрүү министрлигинин борбордук аппаратын күтүүгө 2012-жыл үчүн чыгашалар 2012-жылга 21,2 млн. сом суммасында такталган планга салыштырмалуу 20,0 млн. сом суммасын түздү 94,3%га аткарылды.

Соцкамсыздоо системасынын жатак-үйлөрү жана социалдык өнүктүрүүнүн райондук башкармалыктары. Республикалык бюджеттин каражаттарынын эсебинен 14-жатак-үй, ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар үчүн медициналык-социалдык экспертизалоо борбору жана ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды реабилитациялоо борбору каржыланат.

Анын ичинен 3 мекеме - балдар үчүн психоневрологиялык жатак-үйлөр, улгайган жарандар жана майыптар үчүн 5 жатак - үйлөр жана эрезеге жеткен психоневрологиялык майыптар үчүн 6 жатак-үй. 2012-жылы аларды күтүүгө чыгашалар суммасында 234,2 млн. сомду түздү. Райондук башкармалыктарды күтүүгө суммасында 155,4 млн. сом каржыланган.

Социалдык камсыздандыруу. Кош бойлуулук жана төрөт жана сөөк коюу боюнча иштеген жарандарды мамлекеттик камсыздоо максатында республикалык бюджеттин каражаттарынын эсебинен 203,4 млн. сом суммасында каржыланган, бул 2012-жылга такталган планга салыштырмалуу 100% аткарылды.

Мамлекеттик жөлөк пулдар. Мамлекеттик жөлөк пулдар 2012-жылы фактылай 3294,5 млн. сом көлөмүндө каржыланган, анын ичинен:

Балдары бар аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө ай сайынкы жөлөк пул, 1485,3 млн. сомду түзөт, анын ичинен балдарга алар 3 жашка чыкканга чейин төлөмдөрдүн суммасы - 442,6 млн. сом, 3-жаштан ашуун ЕЕП - 1007,8 млн. сомду түзөт жана бала төрөлгөндө бир жолку жөлөк пул - 34,9 млн. сом.

Балдары бар аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн ай сайынкы жөлөк пул алуучуларынын саны 343530 миң адамды түзөт, анын ичинен:

Алуучулардын жалпы саны так өлчөмдө 80552 адамды түзөт, анын ичинен 80477 - 3 жашка чейинки балдар (кепилденген минималдык кирешенин 100% өлчөмүндө), 75-16-жашка чейин үч эгиздер (кепилденген минималдык кирешенин 150% өлчөмүндө), жөлөк пулдардын орточо өлчөмү 611,8 сомду түзөт.

Абсолюттук суммага чейин алуучулардын саны (кепилденген минималдык киреше менен үй-бүлөнүн жан башына жыйынды кирешеси ортосунда айырманын өлчөмүндө) - 262978 адам, анын ичинде 254023 - 3 жаштан 16 жашка чейинки балдар, 8955 - баштапкы, орто жана жогорку кесиптик билим берүү мекемелеринин окуучулары жана студенттери, орточо өлчөм 418,3 сомду түзөт. Аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө ай сайынкы жөлөк пулдун орточо өлчөмү айына райондук коэффициенттерди эсепке алуу менен 463,0 сомду түзөт.

Бала төрөлгөндө бир жолку жөлөк пул (кепилденген минималдык кирешенин 300% өлчөмүндө) - 34,9 млн. сом, бала төрөлгөндө жөлөк пул алуучулардын саны - 30626 адамды түзөт.

Ай сайынкы жөлөк пул - 1771,6 млн. сомду түзөт. ЕСП алуучулардын бардык саны - 71266 адам, анын ичинен:

- айына 1000 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: III топтогу жалпы оорудан ЛОВЗ, багуучусун (ата-энесинин бирин) жоготкон учурда балдар жана пенсиялык курактагы адамдар. Алардын саны 16644 адамды түзөт;

- айына 1500 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: II топтогу жалпы оорудан ЛОВЗ, саны - 3321 адам;

- айына 2000 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: III топтогу бала чагынан ЛОВЗ, I топтогу жалпы оорудан ЛОВЗ, тоголок жетимдер жана баатыр энелер, саны - 7045 адам;

- айына 2500 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: II топтогу бала чагынан ЛОВЗ, - 14752 адам;

- айына 3000 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: I топтогу бала чагынан ЛОВЗ, ОВЗ менен балдар, 18 жашка чейин ДЦП менен балдар, 18 жашка чыкканга чейин ВИЧ/СПИД менен энелерден төрөлгөн балдар, 18 айга чейин ВИЧ менен балдар, саны 29504 адамды түзөт.

Кошумча ай сайынкы жөлөк пул - 37,6 млн. сом.

Компенсациялык төлөмдөр, өмүр бою стипендиялар, социалдык камсыздандыруу.

Бардыгы 1635,2 млн. сом өлчөмүндө каржыланган, анын ичинен:

- жеңилдиктердин ордуна компенсациялар - 1378,7 млн. сом, алуучулардын саны - 56148 адам;

- өмүр бою стипендияны төлөөгө чыгашалар - 79,1 млн. сом, алуучулардын саны - 2016 адам;

- ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар үчүн жолдомолорду алууга - 13,8 млн. сом;

- протез буюмдарын даярдоого - 45,4 млн. сом;

- майып коляскаларын сатып алууга - 11,8 млн. сом;

- 9-майга карата Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине бир жолку төлөмдөргө - 64,5 млн. сом;

- 2010-жылдын окуялары менен байланыштуу бир жолку төлөмдөр - 26,0 млн. сом;

- сөөк коюу кызматтарын төлөөгө - 8,5 млн. сом.

Саламаттык сактоо

2012-жылы "Саламаттык сактоо" бөлүмү боюнча республикалык бюджетти аткаруу 10190,4 млн. сом планда 9997,3 млн. сомду түздү, же аткаруу 98,1 пайызды түздү, анын ичинен бюджеттик каражаттардын эсебинен - 9559,2 млн. сом такталган планда 9518,6 млн. сом же 99,6 пайыз.

Республиканын жарандарын медициналык-санитардык жардам менен камсыздоо боюнча Мамлекеттик кепилдиктер программасын аткарууга (ФОМС - Бирдиктүү төлөмчү) 6741,0 млн. сом планда 6738,7 млн. сом суммасында багытталган, же 100%.

Өткөн жыл менен салыштырмалуу каржылоо 1663,2 млн. сомго көбөйтүлгөн, бул медицина кызматкерлеринин эмгек акысын жогорулатууга жана Кыргыз сомду түздү. Райондук башкармалыктарды күтүүгө суммасында 155,4 млн. сом каржыланган.

Социалдык камсыздандыруу. Кош бойлуулук жана төрөт жана сөөк коюу боюнча иштеген жарандарды мамлекеттик камсыздоо максатында республикалык бюджеттин каражаттарынын эсебинен 203,4 млн. сом суммасында каржыланган, бул 2012-жылга такталган планга салыштырмалуу 100% аткарылды.

Мамлекеттик жөлөк пулдар. Мамлекеттик жөлөк пулдар 2012-жылы фактылай 3294,5 млн. сом көлөмүндө каржыланган, анын ичинен:

Балдары бар аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө ай сайынкы жөлөк пул, 1485,3 млн. сомду түзөт, анын ичинен балдарга алар 3 жашка чыкканга чейин төлөмдөрдүн суммасы - 442,6 млн. сом, 3-жаштан ашуун ЕЕП - 1007,8 млн. сомду түзөт жана бала төрөлгөндө бир жолку жөлөк пул - 34,9 млн. сом.

Балдары бар аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн ай сайынкы жөлөк пул алуучуларынын саны 343530 миң адамды түзөт, анын ичинен:

Алуучулардын жалпы саны так өлчөмдө 80552 адамды түзөт, анын ичинен 80477 - 3 жашка чейинки балдар (кепилденген минималдык кирешенин 100% өлчөмүндө), 75-16-жашка чейин үч эгиздер (кепилденген минималдык кирешенин 150% өлчөмүндө), жөлөк пулдардын орточо өлчөмү 611,8 сомду түзөт.

Абсолюттук суммага чейин алуучулардын саны (кепилденген минималдык киреше менен үй-бүлөнүн жан башына жыйынды кирешеси ортосунда айырманын өлчөмүндө) - 262978 адам, анын ичинде 254023 - 3 жаштан 16 жашка чейинки балдар, 8955 - баштапкы, орто жана жогорку кесиптик билим берүү мекемелеринин окуучулары жана студенттери, орточо өлчөм 418,3 сомду түзөт. Аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө ай сайынкы жөлөк пулдун орточо өлчөмү айына райондук коэффициенттерди эсепке алуу менен 463,0 сомду түзөт.

Бала төрөлгөндө бир жолку жөлөк пул (кепилденген минималдык кирешенин 300% өлчөмүндө) - 34,9 млн. сом, бала төрөлгөндө жөлөк пул алуучулардын саны - 30626 адамды түзөт.

Ай сайынкы жөлөк пул - 1771,6 млн. сомду түзөт. ЕСП алуучулардын бардык саны - 71266 адам, анын ичинен:

- айына 1000 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: III топтогу жалпы оорудан ЛОВЗ, багуучусун (ата-энесинин бирин) жоготкон учурда балдар жана пенсиялык курактагы адамдар. Алардын саны 16644 адамды түзөт;

- айына 1500 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: II топтогу жалпы оорудан ЛОВЗ, саны - 3321 адам;

- айына 2000 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: III топтогу бала чагынан ЛОВЗ, I топтогу жалпы оорудан ЛОВЗ, тоголок жетимдер жана баатыр энелер, саны - 7045 адам;

- айына 2500 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: II топтогу бала чагынан ЛОВЗ, - 14752 адам;

- айына 3000 сом боюнча ай сайынкы жөлөк пул алуучулардын категориясы: I топтогу бала чагынан ЛОВЗ, ОВЗ менен балдар, 18 жашка чейин ДЦП менен балдар, 18 жашка чыкканга чейин ВИЧ/СПИД менен энелерден төрөлгөн балдар, 18 айга чейин ВИЧ менен балдар, саны 29504 адамды түзөт.

Кошумча ай сайынкы жөлөк пул - 37,6 млн. сом.

Компенсациялык төлөмдөр, өмүр бою стипендиялар, социалдык камсыздандыруу.

Бардыгы 1635,2 млн. сом өлчөмүндө каржыланган, анын ичинен:

- жеңилдиктердин ордуна компенсациялар - 1378,7 млн. сом, алуучулардын саны - 56148 адам;

- өмүр бою стипендияны төлөөгө чыгашалар - 79,1 млн. сом, алуучулардын саны - 2016 адам;

- ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар үчүн жолдомолорду алууга - 13,8 млн. сом;

- протез буюмдарын даярдоого - 45,4 млн. сом;

- майып коляскаларын сатып алууга - 11,8 млн. сом;

- 9-майга карата Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлерине бир жолку төлөмдөргө - 64,5 млн. сом;

- 2010-жылдын окуялары менен байланыштуу бир жолку төлөмдөр - 26,0 млн. сом;

- сөөк коюу кызматтарын төлөөгө - 8,5 млн. сом.

Саламаттык сактоо

2012-жылы "Саламаттык сактоо" бөлүмү боюнча республикалык бюджетти аткаруу 10190,4 млн. сом планда 9997,3 млн. сомду түздү, же аткаруу 98,1 пайызды түздү, анын ичинен бюджеттик каражаттардын эсебинен - 9559,2 млн. сом такталган планда 9518,6 млн. сом же 99,6 пайыз.

Республиканын жарандарын медициналык-санитардык жардам менен камсыздоо боюнча Мамлекеттик кепилдиктер программасын аткарууга (ФОМС - Бирдиктүү төлөмчү) 6741,0 млн. сом планда 6738,7 млн. сом суммасында багытталган, же 100%.

Өткөн жыл менен салыштырмалуу каржылоо 1663,2 млн. сомго көбөйтүлгөн, бул медицина кызматкерлеринин эмгек акысын жогорулатууга жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн "Атайын жардам көрсөткөн уюмдарды Бирдиктүү төлөмчү системасында каржылоого которуу жөнүндө" токтомуна ылайык Бирдиктүү төлөмчү системасына кургак учук ооруканаларын которуу менен байланыштуу болду.

Республикалык бюджеттен төлөнгөн милдеттүү медициналык камсыздандыруу каражаттары боюнча балдарды, жөлөк пул алган адамдарды, жана пенсионерлерди 2012-жылга медициналык камсыздандырууга 259,4 млн. сом көлөмүндө ассигнованиялар каралган, алар толугу менен каржыланган.

Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги боюнча ( ведомстволук мекемелер) 2221,3 млн. сом суммасында такталган планда, аткаруу 2184,1 млн. сомду же 98,3% түздү, анын ичинде: "Тамак аш продуктуларын сатып алуу" статьясы боюнча - 106,1 млн. сом; "Медикаменттерди сатып алуу" статьясы боюнча - 357,8 млн.сом.

КРӨ ИБ дарылоо-сакайтуу бирикмеси боюнча 142,3 млн. сом такталган планда фактылай аткаруу 142,3 млн. сомду же 100%ды түздү, өткөн жыл менен салыштырмалуу 30,8 млн. сомго көп каржыланган, бул КРӨ ИБ дарылоо-сакайтуу бирикмесинин кызматкерлеринин эмгек акысын көбөйтүү менен байланыштуу болду.

Эс алуу жана маданият

"Эс алуу, маданият жана дин" бөлүмү боюнча 2012-жылга республикалык бюджетти аткаруу 1975,5 млн. сом такталган планда, 1937,9 млн. сомду түздү же аткаруу 98,1 пайызды түздү, анын ичинен бюджеттик каражаттардын эсебинен - 1821,0 млн. сом такталган планда 1804,1 млн. сом же 99,1 пайыз.

Дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигине төмөнкүлөр үчүн 71,1 млн. сом каржыланган:

- Доха шаарында, Катар, ок менен атуу боюнча Азия Чемпионатына, Москва шаарында грек-рим күрөшү боюнча "Гран-при" Эл аралык турниринде, Красноярск шаарында эркин жана аялдардын күрөшү боюнча, Караганда шаарында жеңил атлетика боюнча Казакстандын Чемпионатында, дзюдо боюнча Дүйнөлүк Кубокто, Тбилиси шаары, Бишкек шаарында, бильярд боюнча Дүйнөлүк Чемпионатка республикалык курама командаларды даярдоо жана катышуу үчүн;

- Ноорузду майрамдоого арналган улуттук спорттун түрлөрүн, кадеттер арасында күрөштүн түрлөрү боюнча Азия Биринчилигин өткөрүү;

- республиканын курама командаларынын "Дети Азии" Эл аралык спорттук оюндарда, Таиландда, Болгарияда эркин, грек-рим күрөшү боюнча дүйнөлүк Чемпионатта, Бакуда аялдар күрөшү боюнча дүйнөлүк Чемпионатта, Джанкоеде Дүйнөлүк биринчиликте, Тайпейде дзюдо боюнча Азия Биринчилигинде, Минскте самбо жана бильярд боюнча дүйнөлүк Чемпионатта, Россияда кол күрөш боюнча Эл аралык турнирде, Кытайда ок атуу боюнча Азия Биринчилигинде, Стамбулда сууда сүзүү боюнча дүйнөлүк Чемпионатта, Ереванда бокс боюнча дүйнөлүк чемпионатта катышуусуна.

Кыргыз Республикасынын Маданият жана туризм министрлигине төмөндөгүлөргө 23,4 млн. сом каржыланган:

- Ноорузду майрамдоо, Китепканалар күнү, Музейлер күнү, Китеп күнү, Түркия жана Кыргызстанды сүрөтчүлөрүнүн Эл аралык көргөзмөсү, Карамолдо Орозовдун, Г.Айтиевдин, Т.Сыдыкбековдун мааракелик иш чаралары, Бишкекте "Уличные театры", аталышта Борбордук Азиянын эл аралык театралдык 3-фестивалы, маданий кызматташтык боюнча ЕврАзЭС Интеграциялык комитетине караштуу маданият боюнча Кеңештин IV отуруму, Чолпон-Ата шаарында түрк тилдүү мамлекеттердин Маданият министрлеринин Кеңеши, Кыргыз Республикасында Казакстандын маданият күндөрү, Чолпон-Атада "Ысык-Көл 2012" эл аралык фестивалы, элдик сүрөтчү Г.Айтиевдин 100-жылдыгы, А.Малдыбаев атындагы опера жана балет Театрынын 70-жылдыгы боюнча иш чараларды уюштурууга жана өткөрүүгө;

- "Актерлор ырдашат" актерлор конкурсунда катышуусуна, региондук театрлардын жаңы "Бугу эне", "Жүрөлүчү жүрөк оорутпай" спектаклдерин коюусуна, Ашхабатта, Алматыдагы эл аралык театралдык фестивалда театралдык жамааттардын, Россия Федерациясында Маданият күндөрүндө, Маданият боюнча комитеттин 5 - отурумунда республиканын региондору боюча маданият боюнча семинарларга жана Алма-Атада маданият боюнча Эл аралык фестивалда катышуусуна.

Ошондой эле маданият мекемелерин колдоо жана жүктөлгөн милдеттерди аткаруу максатында, төмөндөгү иш чараларга чыгашалар каржыланган:

- Кыргыз улуттук "Манас Ордо" музейинин экспозицияларын жаңылоого - 2,7 млн. сом;

- Кинематография департаментинин документалдык тасмаларды, анын ичинде Ч.Айтматовдун мурасын түбөлүктөөгө арналган "Улуу ойчул" тасмасын чыгарууга, "Умай" көркөм тасмасын тартууга, көркөм тасмаларды, мульфильмдерди кыргыз тилине дублирлөөгө - 17,5 млн. сом;

- республикалык жана региондук спорттук-массалык жана улуттук спорттун түрлөрү боюнча иш чараларга катышууга, өткөрүүгө, ошондой эле медалдарды жана төш белгилерди, спорттук экипировканы жана башка мундирлөөнү, электрондук таблону жана балбандардын килемин сатып алууга - 141,8 млн. сом;

- республиканын калкын телерадио берүү менен камсыздоого (КТРК, "Мир" МТРК жана "Коомдук телеберүү - ЭлТР" ТРК) - 341,5 млн. сом.

Анык сектор

Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлиги

Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин жана анын ведомстволук уюмдарынын калкты коргоо, өзгөчө кырдаалдардын алдын-алуу жана жоюу бөлүгүндө ишин ишке ашыруу үчүн 2012-жылга республикалык бюджет менен бардыгы - 1243,3 млн. сом каражаттар каралган, анын ичинде бюджеттик каражаттар - 1237,3 млн. сом, атайын каражаттар - 6,0 млн. сом.

Бюджеттик каражаттар төмөнкүлөрдү күтүүгө бөлүштүрүлгөн: Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин борбордук аппаратын - 41,2 млн. сом, ведомстволук түзүмдөрдү күтүү жана өзгөчө кырдаалдардын алдын-алуу жана жоюуга - 550,8 млн. сом, Гидрометеорология боюнча агенттик - 55,9 млн. сом, "Селден суудан коргоо" башкармалыгы - 144,8 млн. сом, Өрт коопсуздугу боюнча агенттик - 430,7 млн. сом, ЦАИИЗ - 13,9 млн. сом.

Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлиги жана анын ведомстволук бөлүктөрү боюнча 2012-жыл үчүн бюджеттик каражаттар боюнча чыгашалары 1236,6 млн. сомду же 99,9% түздү, анын ичинде:

- Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин борбордук аппараты - 41,2 млн. сом же 100%;

- Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин ведомстволук уюмдары - 550,1 млн. сом же 99,8% түздү. Каржыланган каражаттардын жалпы санынан өзгөчө кырдаалдардын алдын-алууга жана жоюуга 346,1,0 млн. сом багытталган;

- Гидрометеорология боюнча агенттик - 55,9 млн. сом же 100%;

- "Селден суудан коргоо" башкармалыгы - 144,8 млн. сом же 100%. Каржыланган каражаттардын жалпы санынан ташкынга каршы жана селге каршы иш чараларга - 127,7 млн. сом багытталган;

- Өрт коопсуздугу боюнча агенттик - 430,7 млн. сом же 100%;

- ЦАИИЗ - 13,9 млн. сом же 100%.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин түзүмдүк бөлүктөрүнүн (КР ӨКМ ДПЛПЧС, КР ӨКМ ПЛПЧС боюнча ЮРД жана КР ӨКМ "Селденсуудан коргоо" башкармалыгы) берген план-болжолуна ылайык 2012-жылга 86 объект киргизилген, жана коргоо курулмаларын курууга, жээктерди бекемдөөгө жана башка жумуштарга капиталдык салымдарда муктаждык 596,3 млн. сомду түздү. Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин буйруктары менен кошумча ПЛПЧС боюнча ЮРД линиясы боюнча авариялык-калыбына келтирүү программасына 40 объекттин курулушу киргизилген.

Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин ведомстволук уюмдарынын бюджеттик каражаттар боюнча бекитилген чыгашалар сметасына ылайык 2012-жылга коргоочу курулмаларды курууга, жээктерди бекемдөөгө жана башка жумуштарда План-болжол түзүлгөн, анда 291,2 млн. сом көлөмүндө капиталдык салымдар каралган, каралган каражаттарга 40 объект киргизилген. Мындан тышкары, авариялык-калыбына келтирүү программасына кошумча 86 объекттин курулушу киргизилген.

2013-жылдын 1-январына карата абал боюнча киргизилген объекттердин бардык саны - 126.

2012-жылдын 12 айы үчүн 123 объектиде жумуштар жүргүзүлгөн, мында, аткарылган жумуштардын саны 304,6 млн. сомду түздү, анын ичинде: Ош облусу боюнча жумуштар 36 объектте жүргүзүлдү, аткарылган иштин көлөмү 97,1 млн. сомду түздү; Баткен облусу боюнча жумуштар 19 объектте жүргүзүлдү, аткарылган иштин көлөмү 50,4 млн. сомду түздү; Жалал-Абад облусу боюнча жумуштар 35 объектте жүргүзүлдү, аткарылган иштин көлөмү 73,6 млн. сомду түздү; Ысык-Көл облусу боюнча жумуштар 5 объектте жүргүзүлдү, аткарылган ишин көлөмү 32,6 млн. сомду түздү; Талас облусу боюнча жумуштар 7 объектте жүргүзүлдү, мында аткарылган иштин көлөмү 15,7 млн. сомду түздү, Нарын облусу боюнча жумуштар 8 объектиде жүргүзүлдү, мында аткарылган иштин көлөмү 14,3 млн. сомду түздү; Чүй облусу боюнча жумуштар 6 объектиде жүргүзүлдү, аткарылган иштин көлөмү 23,3 млн. сомду түздү; ПИР - 6,5 млн. сом; ГАСН - 0,5 млн. сом; Материалдардын авариялык запасы - 4,0 млн. сом.

2013-жылдын 1-январына 343,6 млн. сом суммасына 96 объектте иштер бүткөрүлдү жана эксплуатацияга киргизилди, анын ичинде:

Бүткөрүлгөн объекттердин тизмеси төмөндөгүдөй:

Ош облусу боюнча 108,3 млн. сом суммасына 32 объектте жумуштар бүткөрүлдү, анын ичинде төмөнкү объектилер боюнча:

1. "Ноокат районунун Жаңы-Ноокат а/ө Кызыл участогунда селди буруу каналын куруу" - 4,5 млн. сом (кубаттуулугу 0,580 км с/ буруучу канал), мында 50 короо, 30 га айыл чарба жерлери корголду;

2. "Кара-Кулжа районунун, Кара-Кочкор а/ө Кара-Кулжа айылында Нура участогу коргоочу шпора" - 4,7 млн. сом (кубаттуулугу 1 шпора, 100 м), мында 800 короо корголгон;

3. "Өзгөн районунун Рабочий городок участогунда Жазы дарыясынын он жээги боюнча шпоралар" - 2,9 млн. сом (кубаттуулугу 1 шпора, 80 м), мында 100 короо, 20 га айыл чарба жерлери корголду;

4. "Кара-Кулжа районунун Кеңеш а/ө Ортолук уч. селди өткөрүүчү курулма" - 1,6 млн. сом (кубаттуулугу 375 м селди буруучу канал) мында 80 короо, 5 га айыл чарба жерлери корголду.

5. "Кара-Суу районунун Катта-Талдык а/ө Талдык айылында БУР жана көпүрө куруу" - 4,4 млн. сом (кубаттуулугу 1 көпүрө, 20 пм дамба) мында транспорттук каттам менен 1092 ашуун тургун камсыз болду жана 15 га айыл чарба жерлери корголду;

6. "Кара-Кулжа районунун № 7 шпора Кара-Кулжа айылынын Кара-Кулжа дарыясында коргоочу дамба" - 1,1 млн. сом (РВР дамба кубаттуулугу 670 пм), 1646 короо, 370 га айыл чарба жерлери корголду;

7. "Араван районунун, Нурабат а/ө № 1 ПК 209+00дан ПК 221+60 чейин Какыр-Пилтон уч. Аравансай дарыясында селден коргоочу дамба" - 6,7 млн. сом (пм РВР дамба кубаттуулугу 174) мында 469 короо, 349 га айыл чарба жерлери корголду;

8. "Ноокат районунун Күңгөй-Кожоке сел сактоо жайын механикалык тазалоо" - 2,9 млн. сом (РВР дамба кубаттуулугу 98 м) мында 280 короо, 85 га айыл чарба жерлери корголду.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы мамлекеттик агенттиги

2012-жылга республикалык бюджет менен Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы мамлекеттик агенттигинин ведомстволук мекемелери боюнча 467,8 млн. сом каралган, анын ичинен бюджеттик каражаттар - 197,1 млн. сом жана атайын каражаттар боюнча - 270,8 млн. сом.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы мамлекеттик агенттигинин (ведомстволук мекемелер) боюнча республикалык бюджетти аткаруу - 443,8 млн. сомду түздү, анын ичинен бюджеттик каражаттар боюнча - 196,8 млн. сом жана атайын каражаттар боюнча - 247,0 млн. сом.

Бөлүнгөн каражаттар Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы мамлекеттик агенттигинин ведомстволук уюмдарын күтүүгө жана "Экологиялык туруктуулукту камсыздоо" программасын ишке ашырууга багытталган. Бул программанын максаты болуп курчап турган чөйрөнү коргоо, биотүркүмдүүлүктү, токой экосистемаларын сактоо, атайын кайтарылган жаратылыш аймактарынын тармагын кеңейтүү, жаратылышты рационалдуу пайдалануу жана мамлекеттин экологиялык туруктуулугун камсыздоо жаатында бирдиктүү мамлекеттик саясатты жана өнүктүрүүнүн негизги багыттарын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу саналат.

"Турак жай-коммуналдык союз" МИ

Отчеттук мезгил үчүн "Турак жай-коммуналдык союз" МИ 508,6 Гкал жылуулук энергиясын иштеп чыкты бул 2012-жылдын болжолдук көрсөткүчтөрүнөн 30,1 миң Гкалга аз жана 62 миң Гкалга 2011-жыл менен салыштырмалуу аз. Жылуулук энергиясын иштеп чыгуу көлөмдөрүнүн азаюусунда жылуулук энергиясын иштеп чыгууга жана ишке ашырууга чыгымдардын өсүшү белгиленүүдө.

Жалпысынан 2012-жылы жылуулук энергиясын иштеп чыгарууга чыгымдар 2011-жыл менен салыштырмалуу 1,5 млн. сомго, чыгарылып жаткан жылуулук энергиясынын бирдигине болсо 407,8 сомго көбөйгөн, 1 Гкал чыгарылуучу жылуулук энергиясынын өздүк наркы 2011-жылга салыштырмалуу 2012-жылы 402 сомго көбөйгөн.

Калкка жылуулук энергиясын пайдалуу берүү 258,6 миң Гкал жылуулук энергиясын, 186,0 млн. сомго түздү, бул өткөн жылдан тийиштүү түрдө 21,4 Гкал жана 15 млн. сомго аз. 2011-жылы жылуулук энергиясын пайдалуу берүү 74,1 пайызды түздү. 2012-жылы жылуулук энергиясын жоготуу 132,8 Гкал түздү, же тармакта берилген жылуулук энергиясынын көлөмүнөн 25,9 пайыз.

Калк үчүн жылуулук энергиясына белгиленген берүү тарифинин өзгөрбөстүгүндө (1 Гкалга 715 сом) чыгымдардын өсүшү жалпы чыгашалардын көбөйүшүнө жана 20,5 млн. сом суммасына жылуулук энергиясына субсидияларды көлөмүнүн өсүшүнө алып келди.

2012-жылга республикалык бюджет менен "Турак жай-коммуналдык союз" МИге социалдык корголгон тарифтер боюнча калкка жылуулук энергиясын иштеп чыгуу жана берүү боюнча чыгашаларды субсидирлөөгө 738,2 млн. сом каралган.

2011-жылга "Турак жай-коммуналдык союз" МИ такталган бюджети 1093,3 млн. сомду түздү. Фактылай 1093,3 млн. сом же жылдык пландан 100 пайыз бөлүнгөн. Көрсөтүлгөн каражаттардын эсебинен "Турак жай-коммуналдык союз" МИге төмөнкүлөргө төлөө жүргүзүлгөн:

- жаратылыш газы - 465 млн. сом;

- мазут - 224,3 млн. сом;

- көмүр - 94,3 млн. сом;

- электр энергиясына - 38,3 млн. сом;

- чыгымдарды жабуу - 27,7 млн. сом;

- транспортировкалоо боюнча чыгашалар - 12,4 млн. сом;

- ссуданы тындыруу - 200 млн. сом жана башка чыгашалар.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик материалдык резервдер фонду

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик материалдык резервдер фондунун ишин ишке ашыруу үчүн бекитилген республикалык бюджет менен 2012-жылга 261,3 млн. сом каралган, анын ичинде бюджеттик каражаттар - 200,0 млн. сом, атайын каражаттар - 61,3 млн. сом;

"Кыргыз Республикасынын 2013-жылга республикалык бюджети жана 2014-2015-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүүдө тамак аш буудайынын данын сатып алууга кошумча 156,0 млн. сом каралган, мында такталган бюджет 356,0 млн. сомду түздү.

КРӨ караштуу Мамлекеттик материалдык резервдер фондунун атайын каражаттары пландалган каражаттардын жетиштүү түшпөй калуусу менен байланыштуу 1,9 млн. сомго азайтылган жана 59,4 млн. сомду түздү.

2012-жылы фактылай чыгашалар 411,6 млн. сомду түздү, анын ичинен бюджеттик каражаттар 356, 0 млн. сом, атайын каражаттар 55,6 млн. сом.

Бөлүнгөн бюджеттик каражаттар төмөнкүлөргө багытталды:

- жооптуу сактоо ишканалардын данды сактоо жана кайра иштетүү боюнча кызматтардын төлөөгө 20,4 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 24-мартындагы № 100-б токтомуна ылайык арпаны алууга 12,0 млн. сом суммасында;

- 2010-жылдын 27-июлундагы № 19-984 протоколдук тапшырмага ылайык шекерди сатып алууга 23,4 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 27-мартындагы № 109-б буйругуна ылайык 2,5 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 13-июнундагы № 269-б буйругуна ылайык 1,4 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 19-октябрындагы № 507 буйругуна ылайык 2,5 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 16-июлундагы № 349 буйругуна ылайык 2,7 млн. сом суммасында;

- Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 5-июнундагы № 418 токтомуна жана Кыргыз Республикасынын Вице-премьер-министринин 2012-жылдын 17-декабрындагы № 19-53\24 тапшырмасына ылайык дан сатып алууга 290 млн. сом суммасында.

Кыргыз Республикасынын Геология жана минералдык ресурстар боюнча мамлекеттик агенттиги (ведомстволук мекемелер)

Геология чалгындоо иштери

2012-жылы республикалык бюджет менен Кыргыз Республикасынын Геология жана минералдык ресурстар боюнча мамлекеттик агенттигинин ведомстволук мекемелерине геология чалгындоо иштерин жүргүзүүгө 34,3 млн. сом каралган.

2012-жылга Кыргыз Республикасынын Геология жана минералдык ресурстар боюнча мамлекеттик агенттигинин ведомстволук мекемелери боюнча такталган бюджет 33,7 млн. сомду түздү.

Кыргыз Республикасынын Геология жана минералдык ресурстар боюнча мамлекеттик агенттигинин ведомстволук ишканалары геология чалгындоо иштерин жүргүзүү менен иш алып барат жана алардын ишинин спецификасына ылайык конкреттүү геологиялык тапшырмаларды мамзаказ түрүндө аткарат. Геология чалгындоо иштерин каржылоо "Дагы башка кызматтарды көрсөтүү" статьясы боюнча жүргүзүлөт.

2012-жыл үчүн 33,7 млн. сом суммасында геология чалгындоо иштери аткарылган, анын ичинен:

- геология чалгындоо иштери бардыгы - 29,1 млн. сом, анын ичинен пайдалуу казып алынуучулардын түрлөрү боюнча (стадиялар): түстүү жана сейрек металлдар - 2,9 млн. сом, асыл металлдар - 3,3 млн. сом, металл эместер - 1,5 млн. сом; гидрогеологиялык иштер - 7,0 млн. сом, жалпы издөөлөр - 14,3 млн. сом;

- КНС - 3,5 млн. сом, регресстик доолор - 0,6 млн. сом, сатуудан салык - 0,6 млн. сом.

Фактылай "Дагы башка кызматтарды сатып алуу" статьясы боюнча чыгашалар төмөнкүлөргө багытталган:

- эмгек акыга - 19,6 млн. сом;

- Социалдык фондго чегерүүлөр - 3,4 млн. сом;

- Дагы башка кызматтарды сатып атуу - 10,7 млн. сом, анын ичинде салыктарды төлөөгө 4,1 млн. сом, регресстик доолор - 0,5 млн. сом, материалдарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алууга - 6,1 млн. сом.

Кыргыз Республикасынын Айыл чарба жана мелиорация министрлиги

Кыргыз Республикасынын Айыл чарба жана мелиорация министрлигинин бюджети программалык негизде түзүлгөн, бюджеттик программалар 4 программадан турат:

1) Пландоо, башкаруу жана администрлөө;

2) Өсүмдүк өстүрүүчүлүктү мамлекеттик колдоо;

3) Мал чарбачылыкты мамлекеттик колдоо;

4) Мамлекеттик ирригациялык фонду жана мелиорацияны колдоо жана өнүктүрүү.

2012-жылга республикалык бюджет төмөндөгү көлөмдөрдө аткарылды:

Биринчи бюджеттик программага Борбордук аппараттын чыгашалары - 81912,5 миң сом жана Агрардык өнүктүрүүнүн райондук башкармалыктарынын (40 район) 29596,0 миң сом чыгашалары киргизилген.

Экинчи бюджеттик программага Өсүмдүктөрдү химиялаштыруу жана коргоо департаментинин чыгашалары киргизилген - 28451,0 миң сом, Механизациялоо жана энергия менен камсыздоо департаменти - 6024,2 миң сом, Кыргызагробиоцентр - 8317,9 миң сом, Республикалык мамлекеттик үрөн инспекциясы - 15449,3 миң сом, сортторду сорттук текшерүү жана генетикалык ресурстар боюнча Мамлекеттик борбордун - 2666,5 миң сом, Үрөндү экспертизалоо борбору - 1302,5 миң сом, "Кыргызгипрожер" жер уюштуруу боюнча МДИ - 28327,0 миң сом;

Үчүнчү бюджеттик программага Мамлекеттик ветеринария департаментинин чыгашалары киргизилди - 73059,9 миң сом, анын курамына төмөндөгүлөр кирет: Ветеринардык диагностика республикалык борбору - 62572,4 миң сом, Эпизотикага каршы иш чаралар - 26620,3 миң сом, Бишкек шаардык мамлекеттик ветсабашкармалыгы - 1941,6 миң сом, Ветеринардык дарылык каражаттарды сертификациялоо борбору 2029,3 миң сом, жайыттар департаменти 2641,6 миң сом, Балык чарба департаменти 6098,2 миң сом, Мамлекеттик селекциялык - тукум борбору 2824,1 миң сом.

Төртүнчү бюджеттик программага Суу чарба жана мелиорация министрлигинин чыгашалары киргизилди 669661 миң сом.

2012-жылы Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигинин методикалык колдонмосуна ылайык, Кыргыз Республикасынын Айыл чарба жана мелиорация министрлиги ар бир программа боюнча бюджеттик чаралар иштелип чыкты жана натыйжалуулук индикаторлору киргизилди:

I - программа өзүнө төмөнкү чараларды жана индикаторлорду камтыйт:

Бюджеттик чара 1.1. Агрардык сектордо мамлекеттик кызматтарды көрсөтүүнүн сапатын жакшыртуу.

Индикатор: айыл чарба кооперативдерин куруу.

III - программа төмөндөгү чараларды жана алардын индикаторлорун өзүнө камтыйт:

3.1. Бюджеттик чара. Эпизоотикага каршы иш-чараларды өткөрүү.

1-индикатор: Өтө коркунучтуу инфекциялык оорулардын алдын алуу (миң баш) максатында вакцинацияга камтылган айыл чарба малынын саны. Планда 22209,7 факт жүзүндө 23341,0дү түздү.

3.2. Бюджеттик чара. Малды ветеринардык дарт даректөө.

1-индикатор: Малдын оорусун табуу максатында лабораториялык-дарт даректөө иликтөөсү (миң башка). планда 3,4 факт жүзүндөгү иликтөө 3,7.

3.3. Бюджеттик чара. Ветеринардык-санитардык жана алдын алуучулук иш-чараларды уюштуруу жана өткөрүү.

1-индикатор: Малдын жана өсүмдүктүн продукцияларынын сапатына ветсанэкспертизаны жүргүзүү (миң экспертизанын саны). Пландагы 298, факт жүзүндө 175,8ди түздү. Ош базарын реконструкциялоого байланыштуу өсүмдүктүн жана малдын продукцияларынын түшүүсү кыскарды.

2-индикатор: Малдын ооруларын дарылоо жана алдын алуу (миң баш). Пландагы 207,9 факт 248,3тү түздү.

3.4. Бюджеттик чара. Асыл тукум ишин өнүктүрүүнү колдоого алуу

1-индикатор: Асыл тукум чарбаларын түзүү (даана). Пландагы 7, Факт 7ни түздү.

3.5. Бюджеттик чара. Жайлоонун экосистемасын сактоо жана өркүндөтүү. Жайлоону пайдалануу боюнча каражаттарды жыйноо (млн. сом) Пландагы 90,0, факт жүзүндө 93,0 жыйналды.

3.6. Бюджеттик чара. Балыктын запасын сактоо жана көбөйтүү.

1-индикатор: Балыкты товардык кармоону көбөйтүү (миң тонна). Пландагы 400, факт жүзүндөгү көбөйүү 297.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Аппаратынын Жетекчисинин 2012-жылдын 8-майындагы № 19-11 протоколдук тапшырмасы менен Ысык-Көл көлүнүн акваториясында улоочулук чарбаларынын болуусунун максатка ылайыктуулугу жөнүндө маселени үйрөнүү боюнча жана жыйынтыгы боюнча корутундуну тапшыруучу ведомстволор аралык комиссия түзүлдү. Жогоруда баяндалгандардын негизинде Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын Биологиялык-кыртыштык институту тарабынан товардык кубулма форелдерди андан ары улоолук өстүрүүгө жол берилбестиги жөнүндө корутунду берилди. Бул себеп боюнча улоо чарбалары бул тармакты инвестирлөөнү токтотушту жана товардык форелди өндүрүүнү 50-60%га кыскартышты. Ушуга байланыштуу товардык балыкты өндүрүүнүн көрсөткүчү азайды.

2-индикатор: Кыргыз Республикасынын көлмөлөрүнө майда балыктарды чыгаруу (млн. даана). Пландагы 30,0, факт жүзүндөгү чыгаруу 18,9. Сала баштоо жана чыгаруу биологиялык ченемдерге ылайык келет, калдык бөлүгү 45-50%га жетет.

IV программа төмөндөгү чараларды жана алардын индикаторлорун өзүнө камтыйт:

4.1. Бюджеттик чара. Мамлекеттик ирригациялык курулмаларды кармоо жана капиталдык ремонт.

1-индикатор: Жерлердин мелиоративдик абалын жакшыртуу (миң га.). Пландагы 0,3, факт 1,0дү түздү.

4.2. Бюджеттик чара. Мамлекеттик насостук станцияларды кармоо (керектелген электр энергиясына төлөп берүү).

4.3. Бюджеттик чара. "Ички чарбалык сугат - 2" жана "Суу ресурстарын башкарууну жакшыртуу" долбоорлорун ДБ менен бирдикте ишке ашыруу.

1-индикатор: Суу пайдалануучуларынын (СПА) ассоциацияларынын санын көбөйтүү (саны/миң га). План 480/735ти түздү, факт 481/737,3тү түздү.

4.6. Бюджеттик чара. Суу чарба объектилеринин курулушу жана жаңы сугат жерлерди өздөштүрүү.

1-индикатор: Жаңы сугат жерлерди ишке киргизүү (миң га). 2012-жылы каражат бөлүнгөн жок.

2-индикатор: суу менен камсыз болууну жогорулатуу (миң га). 2012-жылы каражат бөлүнгөн жок.

Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлиги (жолдор)

Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигинин бардык бөлүмдөрүнүн кызматкерлери тарабынан 2012-жыл үчүн транспорттун бардык түрлөрүнүн туруктуу иштешин колдоого алуу, жол жана транспорт инфраструктурасын жакшыртуу, телекоммуникацияларды өнүктүрүү боюнча иштер жүргүзүлдү.

Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлиги тарабынан 2012-жылдын 1-январынан 2013-жылдын 1-январына чейинки аралыкта ченем чыгаруу боюнча чоң иштер жүргүзүлдү. Көрсөтүлгөн аралыкта ченемдик укуктук актылардын 44 долбоору, анын ичинде: - Кыргыз Республикасынын 6 Мыйзамы, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 26 токтому, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 12 буйругу иштелип чыкты.

Министрликтин тармактык башкармалыктары менен бирдикте стратегиялык тармактык документтердин төмөнкү 3 долбоорун даярдоо боюнча иш жүргүзүлдү:

- 2012-2015-жылдарга Кыргыз Республикасынын автомобиль транспортун өнүктүрүүнүн Стратегиясы (КРӨнүн 04.10.2012-жылдагы № 677 токтому менен бекитилген);

- 2012-2020-жылдарга темир жол транспортун өнүктүрүүнүн Стратегиясынын долбоору министрликтер менен ведомстволорго макулдашууга жиберилген;

- 2012-2020-жылдарга автомобиль жолдорун өнүктүрүүнүн Стратегиясынын долбоору (иштеп чыгуунун стадиясында турат).

2012-жылга республикалык бюджет жана 2013-2014-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык, автомобиль жолдорун оңдоого жана күтүүгө 2012-жылга 1866,0 млн. сом каралган. Бирок, республикалык бюджеттин тартыштыгынын курчтугуна байланыштуу жыл ичинде 413,9 млн. сом секвестирленген жана жол тармагына такталган бюджетке ылайык, 181,3 млн. сом суммасындагы мамлекеттик салымдардын каражаттарын кошкондо 1633,6 млн. сом суммасында каралган жана каржыланган. Бул 2011-жылга караганда (1519,2 млн. сом) 107,5%га көп.

2012-жылы жол уюмдары тарабынан жумуштун көлөмү 1865,2 млн. сомго аткарылган, бул 2011-жылдын көрсөткүчүнө 136,4%ды түздү. Анын ичинен учурдагы бюджетти аткаруу боюнча 1684,7 млн. сомду жана капиталдык салымдардын каражаттарына - 180,5 млн. сомду түздү.

Жумуштардын түрлөрү боюнча төмөнкү жумуштар аткарылды:

- 735,6 млн. сом суммасына автожолдордун жана курулмалардын капиталдык жана орто оңдоолору;

- күндөлүк оңдоолор боюнча - 312,1 млн. сомго;

- автожолдорду жайкы жана кышкы күтүү боюнча - 209,8 млн. сомго;

- АУПту күтүү боюнча - 124,6 млн. сомго;

- кредитордук карыздарды тындыруу - 166,6 млн. сомго;

- кырсыктардын кесепеттерин жоюу боюнча - 88,1 млн. сомго.

2012-жылы 375,0 км. жол оңдолду. Анын ичинде 137,1 км. асфальтбетон менен төшөлдү, бул 2011-жылдын көрсөткүчүнө 190,4%ды түздү, 119,0 км аралыкка ШПО жүргүзүлдү, 128,9 км шагыл менен, 2 км кара шагыл менен төшөлдү жана жалпы аралыгы 84 п/метрлик 5 көпүрө курулду. 312 млн. сом суммасына же 2011-жылга карата 116,2%га 251,1 миң кв.м аянтка чуңкурларды оңдоо жүргүзүлдү.

2011-2012-жылдарга жол-оңдоо иштеринин түрлөрү боюнча салыштырма талдоо төмөндөгү таблицада берилди

2012-жылы жалпы пайдалануудагы автомобилдик жолдорго жалпы көлөмү 510120 куб.м кар көчкүлөрү жүргөн, ал өткөн жылдын ушул мезгилине 116%га же 140 миң куб.м ге көп, 465058 куб.м көлөмдөгү жердин көчүүлөрү жана селдик бүлүнүүлөр 2011-жылга салыштырганда 442078 куб.м ге көп же 20 эсеге көп.

Болуп өткөн табигый кырсыктардын натыйжасында жалпы аралыгы 134,7 км автожолдору бузулган, 255 метр жалпы аралыктагы 9 көпүрө жана жалпы аралыгы 351 метр ар кыл диаметрдеги 27 суу өткөрүүчү түтүктөр бузулган.

Алдын ала эсептөөлөр боюнча кырсыктан келтирилген жалпы зыян - 202,9 млн. сомду түздү, анын ичинен жол уюмдарынын күчү менен - 87,2 млн. сомго калыбына келтирилди.

Бюджеттик каражаттарды натыйжалуу пайдалануу, ошондой эле аткарылган оңдоо иштеринин аныктыгын жана сапатын жогорулатуу максатында 2012-жылы тендердик негизде жол консультанттарын тандоо жүргүзүлдү. Автожолдорду оңдоонун жүрүшүнө консультациялык көзөмөлдүн киргизилиши менен аткарылган оңдоо иштеринин сапаты жакшырды.

Азыркы учурда бардык эл аралык транспорттук коридорлор реабилитациялоонун фазасында турат.

Отчеттук мезгилдин аралыгында чет өлкөлүк инвестициялардын эсебинен автожолдорду реабилитациялоонун долбоорлорун ишке ашыруу улантылды. 7 долбоордун ичинен толук масштабдуу реабилитациялык иштер жүргүзүлдү, 6 долбоордогу иштердин негизги көлөмү соңуна чыкты, анын натыйжасында Ош-Сарыташ-Иркештам автожолу боюнча 258 км жалпы аралыгында өтмө жүрүү камсыз кылынды.

Ошондой эле 136 км аралыктагы Сарыташ-Карамык автожолуна кыймыл ачылды. Ош-Баткен-Исфана автожолу боюнча 92 км аралыктагы Пүлгөн-Бүргөндү-Баткен айланып өтмө жолунун курулушунун бүткөрүлгөн участкасы боюнча Сох анклавын тоскоолдуксуз айланып өтүү кыймылы камсыз кылынды.

2012-жылдын ноябрында эки долбоор боюнча иштердин негизги көлөмү соңуна чыкты: 25,0 млн. АКШ долларынын суммасында Дүйнөлүк Банк каржылаган 123төн баштап 255 км боюнча участкада жана 35,0 млн. АКШ долларынын көлөмүндө Реконструкциялоонун жана өнүктүрүүнүн Европалык Банкынын (РӨЕБ) зайымдык каражаттары тартылган Ош-Баткен-Исфана автожолунун 155тен баштап 220 км боюнча участогу.

"Синьцзян-Бейсин Роуд энд Бридж Констракшн Лтд", КЭР компаниясы Башкы подрядчы катары чыкты.

8,6 млн. евро суммасындагы Европа Коомдоштугунун грантына каржыланган 108ден баштап 123 км боюнча участоктун долбоору боюнча (Көк-Талаа-Пүлгөн) бул долбоорду ишке ашыруу боюнча Консультантты жана Подрядчыны тандоо жол-жобосу Европа комиссиясы тарабынан соңуна чыкты жана 2012-жылдын августунда Подрядчы менен Контрактка кол коюлду.

Азыркы учурда участкага Подрядчыны мобилизациялоо ишке ашырылууда. Толук масштабдуу курулуш иштерин баштоо 2013-жылдын сезонуна пландаштырылууда.

Ошондой эле 16 млн. АКШ доллары өлчөмүндөгү Дүйнөлүк Банк тарабынан каржыланган 10дон баштап 28 км боюнча участоктун (Ноокат ашуусу) долбооруна Подрядчыны мобилизациялоо башталды.

2012-жылдын декабрында 220дан баштап 232 км боюнча жана 248ден баштап 360 км боюнча Ош-Баткен-Исфана автожолунун участкаларынын долбоорлорун реабилитациялоого жалпы суммасы 129,8 млн. АКШ долларына Кытайдын Экспорттук-Импорттук Банкы менен каржылоо жөнүндө Макулдашууга кол коюлду. Азыркы учурда Макулдашууну ратификациялоо боюнча жол-жоболор ишке ашырылууда. Жумуштарды баштоо 2013-жылдын сезонуна пландаштырылууда.

Бишкек-Нарын-Торугарт автожолундагы 9дан баштап 272 км боюнча участогундагы иштер улантылды, аткарылган иштердин көлөмү 153,4 млн. АКШ долларын же контракттык сумманын 77,5%ын түздү.

103-148 км участкасында (II фаза. Боом капчыгайы) жер иштери, жер полотносун түзүү улантылды, Тирегич дубалдардын жана ИССОнун курулушу боюнча бетондук иштер аягына чыкты.

33 км аралыктагы жүрүүгө жарактуу бөлүгүнүн бардык жазылыгына эки катмардагы асфальтбетон жабуусун төшөө аткарылды. Аткарылышы 48,3 млн. АКШ долларын же 64,1%ды түздү.

Араб Координациялык Тобунун (АКТ) бардык фонддору менен кредиттик макулдашуулар ратификацияланды (23.04.2012-ж. № 44 Кыргыз Республикасынын Мыйзамы; 25.07.2012-ж. № 129 Кыргыз Республикасынын Мыйзамы).

"Тим Интернэшнл/Саудконсалт" биргелешкен ишканасы менен консультациялык кызмат көрсөтүүлөрдү көрсөтүүгө контрактка кол коюлду.

2012-жылдын сентябрында 20 млн. АКШ доллары өлчөмүндөгү Өнүктүрүү жана Реконструкциялоонун Азиялык Банкынын (ӨРАБ) грантына ишке ашырылган 400 км - 439 км Бишкек-Нарын-Торугарт автожолун реабилитациялоо долбоорунун участкасындагы иштер толук бүткөрүлдү. Бул долбоор боюнча үнөмдөлгөн каражаттын эсебинен Ат-Башы айылына кире бериш 4,2 км жолдун капиталдык оңдоосу боюнча кошумча иштер аткарылды.

Ошондой эле "ЦАРЭС транспорттук коридор - 1" экинчи долбоору боюнча иштер улантылды, 365 км - 400 км жана 439 км - 479 км.

Участкадагы иштер графиктен озуу менен жүргүзүлдү, иш жүзүндө долбоордук участканын бардык аралыгында асфальтбетон төшөө аяктады.

2012-жылы 479 км - 539 км. участканын 60 км аралыгы, Бишкек-Торугарт жолун реабилитациялоонун Үчүнчү долбоору боюнча 55,0 млн. суммасындагы АКШ долларына ӨРАБ менен Кредиттик Макулдашууну ратификациялоо боюнча жол-жоболор соңуна чыкты. Консультант жана Подрядчы менен Контракттарга кол коюлду. Курулуш иштери 2013-жылдын сезонунда башталат.

75тен баштап 105 км участкасы боюнча "Тараз-Талас-Суусамыр" автожолун реабилитациялоонун III фазасынын алкагында 2012-жылдын 10-14-мартында Кувейтте АКГнын мүчөлөрү менен 2012-жылы жогоруда көрсөтүлгөн долбоор үчүн Ислам Өнүктүрүү Банкы (10 млн. АКШ доллары) жана Сауд Өнүктүрүү Фонду (10 млн. АКШ доллары) тарабынан биргелешип каржылоону берүү жөнүндө макулдашууга жетишилди.

Долбоордун жалпы наркы - 22,075 млн. АКШ доллары (кош каржылоодо КРӨнүн үлүшү - 2,075 млн. АКШ доллары).

Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигине караштуу Автомобиль жана суу транспорту Мамлекеттик агенттигинин түзүлүүсүнүн натыйжасында 49 штаттык бирдик кыскарды, ал бюджеттик каражаттарды 1 млн. 319 миң сомго үнөмдөөгө өбөлгө түздү (штаттык бирдиктерди күтүүгө багытталган бюджеттик каражаттар үнөмдөлдү), ал эми жалпы суммасы 3 млн. 100 миң сомго жакыны (бул мамлекеттик органдардын ишине байланыштуу имараттардын ижарасы үчүн, коммуналдык кызмат көрсөтүүлөргө төлөп берүүлөр, транспорттук жана башка чыгашалар) "бирдиктүү терезе" принциби боюнча уруксат берүүчү документтерди берүүнүн жана стационардык посттордо "бирдиктүү аялдама" принциби боюнча транспорттук контролдоону жүргүзүүнүн жол-жоболору жөнөкөйлөштүрүлдү.

ТРАСЕКА, КТС, КМШ Координациялык Транспорттук Кеңеш (КТС), Евразиялык Экономикалык Коомдун транспорттук саясат боюнча Кеңеши (ЕврАзЭС), ЦАРЕС, Экономикалык кызматташуу уюму (ОЭС) сыяктуу транспорт маселелери боюнча эл аралык уюмдар менен активдүү иштер жүргүзүлүүдө.

Кыргыз автоташуучуларынын кызыкчылыктарын коргоо жана чет өлкөлөр менен соода-экономикалык кызматташтыкты андан ары өнүктүрүү максатында 2012-жылга 37 мамлекеттен 42625 даана сандагы уруксат берүү бланкалары алынды.

Автомобиль жана суу транспорту Мамлекеттик агенттиги тарабынан 2012-жылдын 12 айы үчүн республикалык бюджетке жалпы суммасы 86214,2 миң сом (2011-жылы - 63 797,0 миң сом) акча каражаты которулду, өсүш 135%ды түздү.

миң сом

Азыркы учурда республика боюнча 1807 калк жашаган пункт бар, алардын ичинен 1616 калк жашаган пункту автобус байланышы менен камтылган, бул 89,5%ды түзөт.

Республиканын региондорунун калкынын жана мамлекеттик администрациялардын өтүнүчү боюнча 2012-жылдын 12 айы үчүн бардыгы 9 автобустук каттамдар жаңы ачылды жана 15и калыбына келтирилди.

Мындан тышкары жүргүнчүлөрдүн агымын уюштуруунун натыйжалуулугун жогорулатуу маселесин чечүү жана жүргүнчүлөрдү ташуу системасындагы бузуулардын деңгээлин азайтуу максатында "НК "КТЖ" мамлекеттик ишканасы тиешеси бар министрликтер жана ведомстволор менен бирдикте Бишкек-2 станциясында чек аралык жана бажылык кароосу менен өткөрмө пункттарын уюштуруу маселесин иштеп чыгууда. Бул маселенин чечилиши жүргүнчүлөрдү ташуунун коопсуздугу маселесин бир кыйла күчөтүүгө жана темир жол транспортунда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын сактоого өбөлгө түзөт.

2012-жылы кыргыз темир жолундагы ташылган жүктүн саны 923,1 млн. тонна км.ны же 2011-жылдын отчетуна 115,6%ды түздү.

Жүргүнчүлөрдү ташуунун саны 75,8 млн. км жүргүнчүнү же 91,5%ды түздү. Жүргүнчүлөрдүн агымынын көрсөткүчүнүн төмөндөшү авиабилеттин жана поездге билеттин ортосундагы баанын анча-мынча айырмасынан улам алыска баруучу жүргүнчүлөрдүн жоктугу менен байланыштуу.

Евразиялык трансконтиненталдык темир жол магистралынын түштүк коридорун түзүү менен кытай-кыргыз-өзбек темир жол магистралынын курулушу боюнча долбоорду ишке ашыруу артыкчылыктуу милдеттерден болуп саналат.

"Кытай-Кыргызстан-өзбекстан" темир жол курулушунун долбоорун ишке ашырууну биргелешип жылдыруу максатында 2012-жылдын 17-апрелинде Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлиги жана жолдорду жана көпүрөлөрдү куруу боюнча Кытай корпорациясынын (CRBC) ортосунда кызматташуу жөнүндө Меморандумга кол коюлду.

Каттамдарды оңтойлонтуруу боюнча жүргүзүлгөн иштердин негизинде Кытай тарабынан төмөнкү 4 вариант сунуш кылынды:

№ 1 Түндүк каттамы: Торугарт - Ак-Бейит - Кара-Булуң - Ат-Башы суу сактагычы - Нарын дарыясын бойлоп - Көк-Арт - Жалал-Абад (428 км);

№ 2 Түндүк каттамы: Торугарт - Арпа - Фергана тоо кыркаларын бойлоп - Көк-Арт - Жалал-Абад (243,6 км);

№ 1 жана № 2 Түштүк каттамдары: Торугарт - Тузбел - Арпа - Өзгөн - Кара-Суу (270 км).

Андан ары кароонун жүрүшүндө бул жолдор тоо-геологиялык жактан жагымсыз шарттардагы, жетүүсү кыйын жана аз калк жашаган райондор аркылуу өткөндүктөн каттамдын түштүк вариантын кабыл албоо чечилди.

Азыркы учурда жарандык авиациянын тармагында 19 ишкана иштейт, анын ичинен 16 авиакомпания, "Кыргызаэронавигация" мамлекеттик ишканасы, "Эл аралык "Манас" аэропорту" жана И.Абдраимов атындагы авиациялык колледж мамлекеттик ишканалар болуп саналат. Кыргыз Республикасында катталган 16 авиакомпаниянын ичинен "Кыргызстан" Авиакомпаниясы мамлекеттик ишкана болуп саналат.

2012-жылдын ичинде эл аралык жана ички аба жолдорунда жүргүнчүлөрдү үзгүлтүксүз ташууну туруктуу ишке ашырган авиакомпанияларга төмөнкүлөр кирет: "Кыргызстан авиакомпаниясы" ААКы, "Авиа Траффик Компани" авиакомпаниясы ЖЧИси, "AIRBISHKEK" авиакомпаниясы ЖЧИси жана "Скай Бишкек" авиакомпаниясы ЖЧИси.

2013-жылдын 1-январдагы абалына карата Кыргыз Республикасынын аба кемелеринин Реестринде бардыгы 91 аба кемеси турат, алардын ичинен 36сы учууга жарактуу, 55 аба кемеси учууга жараксыз.

2012-жылы Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигине караштуу Жарандык авиация агенттиги тарабынан 2012-жылы Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигине караштуу Жарандык авиация агенттиги тарабынан учууга жарактуулуктун 48 сертификаты берилди. 2011-жылдын 29-июнундагы Кыргыз Республикасынын өкмөтүнүн токтомуна ылайык, аба кемелеринин Реестринен 18 аба кемеси алынып салынды. Учууга 18 атайын уруксат берилди. Аба кемелерин техникалык жактан өз алдынча тейлөөгө кирүүгө инженердик-техникалык персоналга (ИТПга) 172 квалификациялык белгилер берилди жана документтер таризделди. Инженердик-техникалык персоналга документтер таризделди жана 55 күбөлүк берилди. Башка мамлекеттердин 54 күбөлүгү жактырылды. Учууга жарактуулуктун 15 директивасы, 9 бюллетени, учууга жарактуулукту колдоого алууга жана аба кемелеринин учуу коопсуздугун камсыз кылууга багытталган 11 кат эксплуатанттарга жиберилди жана аракетке киргизилди.

Отчеттук мезгилдин аралыгында эксплуатанттын сертификатын узартууга 15 арыз каралды, бардык авиакомпанияларына аудит жүргүзүлдү. Аудиттин жыйынтыгы боюнча орун алган кемчиликтерди четтетүүгө 15 инспектордук жазма буйрук берилди.

Азыркы учурда 11 колдонуудагы аэропорт катталган, алардын ичинен 4 - эл аралык ("Манас", "Ош", "Ысык-Көл", "Каракол") болуп саналат.

Аэродромдорду сертификациялоонун алкагында "Баткен", "Исфана", "Нарын", "Казарман", "Ысык-Көл", "Талас", "Каракол", "Жалал-Абад", "Ош", "Кербен", "Манас" аэродромдоруна сертификация өткөрүлдү, эксплуатациялык документтери менен таанышылды жана ылайыгына келтирилген Сертификаттар берилди.

Отчеттук мезгилдин аралыгында 144 лицензия берилди жана узартылды, анын ичинен: Эл аралык аба линияларында ташуу боюнча - 137, ички аба линияларында ташуу боюнча - 2, авиациялык атайын иштерге - 1, жана аба кемелерин техникалык жактан тейлөөгө жана алардын жабдууларына - 4.

Бишкек-Баткен, Бишкек-Жалал-Абад, Бишкек-Исфана ички аба линиялары боюнча үзгүлтүксүз каттамдар калыбына келтирилди.

Бишкек-Худжанд, Бишкек-Сеул, Бишкек-Сургут, Бишкек-Иркутск жана Ош-Сургут жаңы эл аралык каттамдары ачылды.

Чет өлкөлүк компаниялар менен Краснодар-Бишкек, Бишкек-Омск , Ош-Стамбул каттамдары ачылды.

2012-жылы кыргыз авиакомпаниялары тарабынан 830677 жүргүнчү ташылды, анын ичинен эл аралык каттамдар боюнча - 590991 жана ички каттамдар боюнча - 239686, бул өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырганда 14,68%га көп.

Өткөн жылдын тиешелүү мезгилине салыштырганда почта ташуулардын көлөмү боюнча 25,77%га өсүш байкалат, ал эми жүк ташууларда 41,78%га төмөндөө байкалат.

Оперативдүү маалыматтар боюнча "Манас" аэропортунда эл аралык үзгүлтүксүз каттамдарда өсүү 18,15%ды түздү, ал эми Ан-24 жана Ту-134 сыяктуу аба кемелеринин типтеринин пайдалануудан алынып салынышына байланыштуу ички каттамдардын саны 2011-жылдын ушул мезгилине салыштырганда 34,81%га же 1449 каттамга азайган, башка аба кемелерин киргизүүнүн натыйжасында жүргүнчүлөрдү ташуу 14,68%га көбөйгөн.

2012-жыл үчүн оперативдүү маалыматтар боюнча тейленген үзгүлтүксүз эл аралык каттамдардын саны "Ош" аэропортунда өткөн жылга салыштырганда 24,67%га өскөн, ал эми ички каттамдар болсо, расписаниеде белгиленген боюнча 1555 каттамга же 37,17%га азайган, бул дагы Ан-24 жана Ту-134 сыяктуу аба кемелеринин типтеринин пайдалануудан алынып салынышына жана "Кыргызстан" авиакомпаниясынын каттамдарынын азайышына байланыштуу болгон.

"Кыргыз аэронавигация" мамлекеттик ишканасы Кыргыз Республикасынын аба мейкиндигиндеги учууларды аэронавигациялык жактан тейлөөгө алгандыгы үчүн жыйымдардын эсебинен аба кыймылын тейлөө боюнча өндүрүштүк-чарбалык ишин ишке ашырат. 2012-жыл үчүн оперативдүү маалыматтар боюнча ишкананын өндүрүштүк көрсөткүчтөрү боюнча кирешелер 17,8%га көбөйгөн, өндүрүштүк көрсөткүчтөр боюнча чыгашалар 8,6%га көбөйгөн.

2012-жыл үчүн оперативдүү маалыматтар боюнча тейлөөгө алынган аба кемелеринин жалпы көлөмү өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырганда 4,37%га азайган.

Аэронавигациялык жабдууларды модернизациялоо программасынын алкагында 28 млн. 995,9 миң АКШ долларынын өлчөмүндө АКШнын өкмөтү тарабынан бөлүнгөн гранттык каражаттардын эсебинен азыркы учурда "Манас" эл аралык аэропортунун аймагындагы Мунаранын 7-кабатынын курулушу соңуна чыкты, ал долбоор боюнча 2013-жылдын июнунда толук аяктамакчы.

Программалык камсыздандыруу жана маалымат технологиясынын базарын өнүктүрүү, жаңы жумуш орундарын жана мамлекеттин экономикасын өнүктүрүү үчүн жагымдуу чөйрөнү түзүү максатында Кыргыз Республикасынын жогорку технологиялар Паркын (ЖТП) түзүү боюнча иш жүргүзүлдү. "Кыргыз Республикасынын жогорку технологиялар Паркын түзүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 2-майындагы № 267 токтому менен ЖТПнын Байкоочу кеңеши жөнүндө Жобо; ЖТПнын резиденттерин каттоонун тартиби жөнүндө Жобо жана ЖТПнын Дирекциясынын Уставы бекитилди. Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин 2012-жылдын 3-декабрындагы № 888 буйругу менен КР ЖТПнын Байкоочу кеңешинин курамы бекитилди.

2012-жылдын 21-декабрында КР ЖТПнын Байкоочу кеңешинин биринчи отуруму өткөрүлдү, юстиция органында ЖТПнын Дирекциясын мамлекеттик каттоо ишке ашырылды, ЖТП дирекциясынын директору дайындалды жана ЖТП Дирекциясынын иштөөсү боюнча финансылык жана уюштуруу иштери чечилүүдө.

Мамлекеттик органдарга Мультисервистик маалыматтык-коммуникациялык системаны (ММКС) киргизүү үчүн ВОЛСту пайдалануу менен 12 мамлекеттик органды бир эсептеп чыгаруу интернет тармагына бириктирүү боюнча техникалык долбоор иштелип чыкты.

"Кыргызпочтасы" мамлекеттик ишканасында жүргүзүлгөн иштердин жыйынтыгы боюнча 2012-жылдагы оперативдик маалыматтар боюнча кирешелердин планы 107,0%га аткарылган же почталык кызмат көрсөтүүлөрдөн пландагы 466,3 млн. сомдун ордуна 499,0 млн. сом суммасындагы киреше алынган. Кирешелердин өсүшү негизинен кызмат көрсөтүүлөрдүн жаңы түрлөрүнүн жана аларга технологиялардын киргизилишинин эсебинен камсыз кылынган.

Төлөмдөрдү кабыл алуу үчүн автоматташтырылган ар кыл системалар жана кызмат көрсөтүүлөр активдүү киргизилүүдө. Интернеттин жогорку ылдамдыктагы тармагына ("Кыргызтелеком" ААКынын техникалык мүмкүнчүлүгүнүн жоктугунан) Чоң-Алай райондук филиалынан тышкары бардык филиалдар туташтырылды. 2012-жылдын мартында Кореянын Почтасынан 100 компьютер алынды, алар "Кыргызпочтасы" мамлекеттик ишканасынын филиалдарына багытталды.

"Кыргыз Республикасынын жарандарын улуттук паспорттор менен камсыз кылуу боюнча калкты тейлөөнүн 50 борборун уюштуруу тууралуу" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 4-июлдагы № 322-б буйругун аткаруу максатында калкты тейлөөнүн 50 борборун жайгаштыруу үчүн райондук филиалдарда жана шаардык байланыш бөлүмдөрүндө оңдоо иштери бүткөрүлдү.

КРУБдун, "Айылбанк" ААКынын, "Кыргызлифт" ААКынын, "Юникредит банк" ААКынын жана "Кыргызпочтасы" мамлекеттик ишканасынын катышуусунда "Кыргызлифт" ААКы үчүн Бишкек почтампты тарабынан кабыл алынган төлөмдөрдү ачуу боюнча пилоттук долбоорду ишке ашыруунун планы даярдалды, макулдашылды жана бекитилди.

Ошондой эле Кыргыз Республикасынын финансылык секторун өнүктүрүү боюнча Дүйнөлүк Банктын долбоорун ишке ашыруу боюнча иштер жүргүзүлүүдө, анын алкагында "Кыргызпочтасы" мамлекеттик ишканасына 5,6 млн. АКШ доллары каралган, мунун ичинен 3,9 млн. АКШ доллары кредиттик каражаттардан жана 1,7 млн. АКШ доллары гранттык каражаттардан бөлүнөт. Бул долбоордо компьютердик жабдууларды орнотуу жана почта байланышынын 400 ири айылдык бөлүмдөрүнө технологиялык процесстерди толук автоматташтыруу жана почталык жана финансылык кызмат көрсөтүүлөрдүн кеңири спектри менен "Операциялык почталык терезени" программалык камсыз кылуу каралган. Долбоорду ишке ашыруунун мөөнөтү 2012-жылдан баштап 2017-жылга чейин.

Стимулдаштырылган үлүштүк гранттар

2012-жылы республикалык бюджет тарабынан "Стимулдаштырылган (үлүштүк) гранттар" 350,0 млн. сом суммасында каралган. 2012-жыл үчүн факт жүзүндөгү чыгашалар 349,7 млн. сом суммасын же пландагыдан 99,9%ды түздү, алардын ичинен: "Имараттар жана курулмалардын" 3111-беренеси боюнча - 343,3 млн. сом, "Машиналар жана жабдуулардын" 3112-беренеси боюнча - 6,4 млн. сом.

Капиталдык салымдар

2012-жылга мамлекеттик курулуштардын жана объектилердин бекитилген тизмесине ылайык, "капиталдык салымдар" беренеси боюнча республикалык бюджеттин эсебинен социалдык-экономикалык маанидеги курулуштардын объектилерине жалпы суммасы 1650,0 млн. сом каражат каралган.

Атап айтканда, жогорку курулуш даярдыгындагы мурда башталган объектилердин курулушунун аякташына жалпы суммасы 741,9 млн. сом бөлүнгөн, саламаттык сактоонун обьекттеринин курулушуна 122,8 млн. сом бөлүнгөн, маданият жана спорт обьекттеринин курулушуна 34,3 млн. сом бөлүнгөн, турак жай коммуналдык чарба обьекттеринин курулушуна 275,9 млн. сом бөлүнгөн, суу чарбалык курулмалардын курулушунун улантылышына 78,0 млн. сом, көпүрөлөрдүн жана жолдордун курулушуна 379,5 млн. сом жана башка обьекттерге 17,6 млн. сом бөлүнгөн.

Ош жана Жалал-Абад шаарларын калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча Мамлекеттик дирекция боюнча

"2013-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2014-2015-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында Ош жана Жалал-Абад шаарларын калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча Мамлекеттик дирекциясы үчүн 883,7 млн. сом суммасындагы каражат бекитилген, аткаруу 879,7 млн. сомду түздү, анын ичинен төмөнкү беренелер боюнча:

- "Имараттар жана курулмалар" - 732,3 млн. сом;

- "Ишкерлерге жана калкка субсидиялар" - 101,3 млн. сом;

- "Ишкерлерге жана калкка ссудалар" - 15,7 млн. сом;

- "Мамлекеттик Дирекцияны күтүү ("Имараттар жана курулмалар") - 30,4 млн. сом.

Көп кабаттуу үйлөрдүн курулушуна, жеке турак үйлөрдү калыбына келтирүүгө, социалдык, административдик имараттарды, инфраструктуранын обьекттерин курууга жана калыбына келтирүүгө 732,3 миң сом бөлүндү.

2012-жыл үчүн 2125 сандагы жабыр тарткан ишкерлер 117 млн. сом ссудаларды жана акысыз жардамдарды алышты, алардын ичинен:

- 105 жабыр тарткан ишкерлерге (150,0 миң сомго чейин) 15,7 млн. сом жеңилдетилген ссуда берилди;

- 101,3 млн. сом суммасына (50,0 миң сомдон) акысыз жардам берилди.

Табигый кырсыктардан жабыр тарткандарга жардам көрсөтүү боюнча (мамлекеттик ипотекалык сертификаттар)

2012-жылы Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги тарабынан бюджеттин бааланган мүмкүнчүлүктөрүнө ылайык, 2013-жылдын 1-январдагы абалына карата берилген өтүнмөлөргө ылайык 2000 миң даана сандагы мамлекеттик ипотекалык сертификаттар чыгарылды жана жабыр тарткан адамдарга андан ары карай таратуу үчүн Мамлекеттик курулушка өткөрүп берилди.

2012-жылы "Табигый кырсыктардын кесепеттерин жоюу боюнча иш-чаралар" беренеси боюнча бюджет тарабынан берилген мамлекеттик ипотекалык сертификаттар боюнча карыздарды тындыруу үчүн 450,0 млн. сом каржыланды, анын ичинде:

- Калкка социалдык жардам боюнча жөлөк пул - 69,6 миң сом;

- Кредиттер, ссудалар жана зайымдар - 380,4 млн. сом.

Мамлекеттик карыз

Мамлекеттик баалуу кагаздарды чыгаруудан түшүүлөр.

Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги бюджеттин тартыштыгын каржылоо, мурда чыгарылган мамлекеттик баалуу кагаздарды (МБК) кайра каржылоо жана МБК базарын өнүктүрүү максатында мамлекеттик казыналык векселдерди (МКВ)1 жана мамлекеттик казыналык облигацияларды (МКО)2 чыгарууну ишке ашырат жана аларды үзгүлтүксүз негизде ички базарга жайгаштырат.

"2012-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2013-2014-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 2012-жылдын 17-апрелиндеги № 41 Мыйзамына ылайык, 2012-жылы 5955,85 млн. сом суммасындагы каражатты МБКны чыгаруунун эсебинен тартуу пландаштырылган, алардын ичинен 4207,37 млн. сом - МКВ боюнча жана 1748,48 млн. сом - МКО боюнча.

(млн.сом)

Delta = Факт жүзүндөгү түшүүлөр - Бекитилген болжол.

"2012-жылга Кыргыз Республикасынын республикалык бюджети жана 2013-2014-жылдарга болжолу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 2012-жылдын 16-июлундагы № 119 Мыйзамына ылайык, МБКны чыгаруудан жана сатуудан түшүүлөр 6955,85 млн. сом көлөмүндө белгиленген (анын ичинен МКВны чыгаруудан - 5040,78 млн. сом, МКОну чыгаруудан - 1915,07 млн. сом). МБКны жайгаштыруудан факт жүзүндөгү түшүүлөр республикалык бюджетте 6973,80 млн. сомду түздү, алардын ичинен 4388,10 млн. сом - МКВ боюнча жана 2585,70 млн. сом - МКО боюнча. Мында МБК боюнча таза каржылоо ийгиликтүү болду жана 2322,29 млн. сомду түздү.

Өздөштүрүү баштапкы диллерлердин жана аукциондун башка катышуучуларынын арасында аукциондук негизде МБКны жайгаштыруу жолу менен Кыргыз Республикасынын ички базарында ишке ашырылды. Аукциондун катышуучуларынын МБКга суроо-талабын эсепке алуу менен МБКны чыгаруунун түзүмү иштелип чыкты. 2012-жылы МБКны чыгаруу жалаң гана аукциондук негизде жүргүзүлдү.

Ички базардагы өздөштүрүү төмөнкү түзүмдө ишке ашырылды (1-сүрөттү караңыз):

1-сүрөт. МБКны чыгаруу жолу менен өздөштүрүлгөн түзүм

Мында аукциондук негизде жайгаштырылган МБК боюнча орточо салмактап көргөндөгү кирешелүүлүктүн жылдык мааниси төмөндөгүдөй болду:

Төмөндө келтирилген графикада (2-сүрөт) МБКнын кирешелүүлүгүнүн өзгөрүүсүнүн динамикасы жана 2012-жылдагы түшүүлөрдүн көлөмү чагылдырылат.

2-сүрөт. 2012-жылы МБКдан түшүүлөрдүн көлөмү жана кирешелүүлүктүн динамикасы

2-сүрөттө көрүнүп тургандай 2012-жылдын башталышында кыска мөөнөттөгү МБК боюнча кирешелүүлүк максималдуу деңгээлдерде болгон: МКВ 3-айда - 6,46%, МКВ 6 айда - 12,47% жана МКВ 12 айда - 14,26%. Бардык МБКларда азаюуга тенденция жылдын аягында байкалат. Жыл башындагы 16% менен МКО боюнча кирешелүүлүк жылдын аягында 14,53%га чейин азайган.

Мамлекеттик карызды тейлөөгө чыгашалар

2012-жылга мамлекеттик карыздарды тейлөөгө чыгымдардын  бекитилген болжолу 12226,91 млн. сомду түзгөн, факт жүзүндө бул максатка бюджеттен 11440,61 млн. сом өлчөмүндөгү каражат багытталган, алардын ичинен:

(млн.сом)

Delta = Факт жүзүндөгү чыгашалар - Бекитилген болжол.

Мамлекеттик карызды тейлөөнүн факт жүзүндөгү көлөмдөрүнүн ылайык келүү деңгээли бекитилген болжолго карата 93,57%ды түздү.

Ички карыз

2012-жылы бюджетте ички карызды тейлөөгө 8391,23 млн. сом каралган. Факт жүзүндө чыгымдалган каражаттардын көлөмү 8011,94 млн. сомду түзгөн, алардын ичинен:

(млн.сом)

Delta = Факт жүзүндөгү чыгашалар - Бекитилген болжол.

2012-жылдын жыйынтыгы боюнча ички карызды тейлөөгө факт жүзүндөгү чыгашалар пландаштырылгандагыдан 379,29 млн. сомго аз болгон, алардын ичинен: пайыздарды төлөп берүү боюнча четтөө - 43,91 млн. сом; негизги сумманы тындыруу боюнча четтөө - 335,38 млн. сом.

Бекитилген болжолго карата мамлекеттик ички карыздарды тейлөөнүн факт жүзүндөгү көлөмдөргө ылайык келүү деңгээли 95,48%ды түзгөн.

Пландаштырылган көрсөткүчтөрдөн пайыздарды төлөп берүү боюнча факт жүзүндөгү чыгашалардын четтөөсүнүн негизги себептери төмөндөгүлөр болду:

- Жыл бою МКВнын түзүмү жана эмиссиясынын календары орун алган суроо-талаптарга жана кирешелүүлүктүн күндөлүк деңгээлине көз каранды оңдолгондуктан МКВнын факт жүзүндөгү түзүмү жана эмиссиясынын календары баштапкы пландаштырылгандан айырмаланып турат. Ушуга байланыштуу 2012-жылы графикте жана тындыруунун көлөмдөрүндө жылыштар болду.

- 2012-жылы узак мөөнөттүү баалуу кагаздар боюнча проценттерди төлөп берүү боюнча четтөө азаюу жакка ыктады. Бул айрым узак мөөнөттүү МБК боюнча ("Кайрат сериясындагы КО, "Залкар Банктын" МКВсы) пайыздык чендердин калкыма болуп саналгандыгы жана МКВнын чендерине же инфляцияга байлангандыгы менен түшүндүрүлөт. 2012-жылы кирешелүүлүктүн чендеринин азайюусу байкалды, ушуга байланыштуу жогоруда көрсөтүлгөн МБК боюнча пайыздык чендер болжолдогу деңгээлден төмөн болду.

МБКнын негизги суммасын тындыруу боюнча азаюу жагына четтөөсү төмөндөгү факторлор менен шартталган:

- Жыл ичинде кайрылуулардын мөөнөттөрүнө өзгөртүүлөр бөлүгүндө МКВ боюнча эмиссиянын календарынын түзүмүнө өзгөртүүлөрдү киргизүү менен.

- МКО боюнча негизги сумманы тындырууну жыл ичинде тактоо жана андан ары оңдоо менен.

3-сүрөт. Кармоочулар боюнча (млн. сом) ички карызды тейлөө боюнча төлөмдөрдүн түзүмү.

Диаграммада көрүнүп тургандай кармоочулары юридикалык тараптар болуп саналган МБКны тейлөөгө ички карыз боюнча чыгашалардын 69,33%ы туура келет (МКВнын жана МКОнун аукциондоруна түздөн-түз катышууга укугу бар баштапкы диллерлер жана башка финансылык-кредиттик мекемелер). 17,93% чыгашалар - финансылык эмес ишканалардыкын, 12,74% чыгашалар КРУБна МБК боюнча карызды тейлөө боюнча төлөмдөрдү түзөт.

Тышкы карыз

2012-жылы мамлекеттик тышкы карызды тейлөөгө чыгашалар 3835,68 млн. сом суммасына болжолдонгон. Факт жүзүндө аткаруу 3428,67 млн. сомду түздү, анын ичинде:

Delta = Факт жүзүндөгү аткаруу - Бекитилген болжол.

2012-жылы баштапкы бекитилген бюджеттен факт жүзүндөгү көрсөткүчтөрдүн четтөөсү азаюу тарапка 407,01 млн. сомду (же бекитилген көрсөткүчтөрдөн 10,7%) түздү.

Бекитилген болжолго мамлекеттик карызды тейлөөнүн факт жүзүндөгү көлөмдөрүнүн ылайык келүүсүнүн деңгээли 89,39%ды түздү.

2012-жылы мамлекеттик тышкы карызды тейлөөнүн факт жүзүндөгү четтөөсүнүн негизги себептери төмөндөгү факторлордон болду:

- Чет өлкөлүк валюталардын факт жүзүндө жүргүзүлгөн төлөмдөрдүн курсуна карата курстук айырмачылыктар.

- 11.03.2005-жылдагы Париж клубунун Протоколунун алкагында карызды реструктуризациялоо боюнча сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп жаткан Кыргыз Республикасынын кредиторлорунун карыздарын тейлөөгө 2012-жылга бюджет менен бекитилген чыгашалар каралган. Ушуга окшогон карыздардын катарына Кытайдын (КЭР) Эксимбанкы жана Кореянын Эксимбанкы тарабынан берилген зайымдар кирет. 2012-жылы бул кредиторлор менен сүйлөшүү процессинин улантылганына карабастан жогоруда белгиленген карыздарды тейлөө боюнча төлөмдөр жүргүзүлгөн эмес. Бул карыздарды тейлөө реструктуризация жөнүндө тиешелүү макулдашуулар түзүлгөн учурдан баштап башталат.

- Четтөөнүн кошумча фактору факт жүзүндө чегерилген милдеттенмелердин жана республикалык бюджетте бекитилген колдонуудагы кредиттерди тейлөөнүн болжолдук суммаларынын ортосундагы айырма болуп саналат.

2012-ж. үчүн мамлекеттик тышкы карыз боюнча факт жүзүндөгү төлөмдөр түзүмү

(млн.сом)

Төмөндөгү диаграммада төлөмдөрдүн категорияларынын каржысында мамлекеттик тышкы карыз боюнча төлөмдөрдүн түзүмү берилди.

4-сүрөт. Төлөмдөрдүн категориялары боюнча мамлекеттик тышкы карызды тейлөөнүн түзүмү.

5-сүрөт. Кредиторлордун категориялары боюнча мамлекеттик тышкы карызды тейлөөнүн түзүмү.

Мамлекеттик тышкы карызды тейлөөнүн жалпы суммасынын 56,7%ын негизги карыздар боюнча төлөмдөр түздү, ал эми төлөмдөрдүн 43,3%ы пайыздарды тейлөөгө багытталды. Жалпысынан төлөмдөрдүн категорияларын ушундай бөлүштүрүлүшү мурдагы жылдардан эч айырмаланбайт (2005-2011-жылдардын аралыгы). Ошону менен бирге, төлөмдөрдүн категориялары боюнча төлөмдөрдүн ар бир жылдагы түзүмү жаңы кредиттерди өздөштүрүүнүн көлөмдөрү, жаңы жана колдонуудагы зайымдарды тындыруунун графиги, ошондой эле кредиттер боюнча пайыздык ченемдер сыяктуу факторлорго көз каранды. Бул факторлордун өзгөрүшү менен болочокто мамлекеттик тышкы карызды тейлөөнүн түзүмү да өзгөрөт.

Төмөндөгү диаграммада кредиторлордун типтеринин каршысында 2012-жылдагы мамлекеттик тышкы карыздарды тейлөөнүн түзүмү берилди.

2012-жылы эки тараптуу зайымдар боюнча төлөмдөрдүн салыштырма салмагы 34%ды түздү. Көп жактуу карызды тейлөөнүн үлүшү 66%ды түздү. Бул өз ара байланышып Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тышкы карызынын түзүмүндө көп жактуу кредиттердин салыштырма салмагынын басымдуулук кылышы менен түшүндүрүлөт. 2010-жылдын аягында мамлекеттик тышкы карыздын жыйынды көлөмүндө көп жактуу карыздын үлүшү 56,0%ды түздү. 2011-жылдын аягында көп тараптуу карыз 54,2%ды түздү. Мындан тышкары көп тараптуу карызды тейлөөдө төлөмдөрдүн басымдуулук кылышы көп тараптуу зайымдардын алкагында төлөмдөрдүн негизги суммасынын башталышы менен шартталат. Атап айтканда, мисалы негизги сумманы тындыруу боюнча бардык төлөмдөрдүн 89,1%ы көп жактуу зайымдар боюнча өндүрүлдү. Өз кезегинде, эки тараптуу кредиттер боюнча негизги сумманы тындыруу кеч мезгилдерге туура келет. Ошону менен бирге, эки тараптуу зайымдар боюнча төлөмдөрдүн салыштырма салмагы бара-бара көбөйөт. Бул 2009-2011-жылдары эки жактуу кредиторлордон бир кыйла зайымдык ресурстарды тартылышы (атап айтканда бул аралыкты Россия Федерациясынан жана Кытайдан кредиттер тартылган) жана бир катар колдонуудагы эки жактуу кредиттердин негизги суммасын тындыруунун башталышы менен түшүндүрүлөт. Төмөндөгү диаграммада 2012-жылы мамлекеттик карызды тейлөө боюнча төлөмдөрдүн валюталык түзүмү берилди (факт).

Сүрөт. 2012-жылы мамлекеттик карызды тейлөө боюнча төлөмдөрдүн валюталык түзүмү

86,8%га жакын бардык төлөмдөр АКШ долларында жүргүзүлдү. АКШ долларында номиналдаштырылган бул валютада кредит катары, ошондой эле төлөмдүк каражаттардын шартында номиналдаштырылган зайымдар дагы (Алмаштыруучу атайын укуктар, Ислам динары) тейленет. Операциялардын калган бөлүгү Япон йенинин, Кувейт динарынын жана Евронун ортосунда бөлүштүрүлөт. Мындан тышкары, мамлекеттик тышкы карызды тейлөө процессинде кыргыз сомунда да операциялар болду. Бул транзакциялар чет өлкө валютасында төлөмдөрдүн курстук айырмасын оңдоо максатында жүргүзүлдү (КРФМдин БКсынын эсептерине каражаттарды которуу же курстук айырмачылыктар пайда болгон шартта КРУБ жакка кошумча төлөө).

2012-жылдын ичинде Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан тышкы карыздын жүгүн кыскартуу боюнча төмөндөгү иш-чаралар жүргүзүлдү:

- Мурда түзүлгөн келишим боюнча Түркиянын Эксимбанкына болгон Кыргыз Республикасынын карызын эсептен чыгаруу жүргүзүлдү. Негизги карызды эсептен чыгаруунун суммасы 49,2 млн. АКШ долларын түздү.

- Россия Федерациясынын Президентинин Кыргыз Республикасына расмий визитинин жүрүшүндө Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн ортосунда Кыргыз Республикасынын Россия Федерациясынын алдындагы карызын жөнгө салуу тууралуу Макулдашууга кол коюлду. Кол коюулган Макулдашуу бир эле убакытта жана толук көлөмдө 188,9 млн. өлчөмүндөгү АКШ долларын эсептен чыгарууга мүмкүндүк берет. Макулдашуу Кыргыз тарабынан 2012-жылдын 14-ноябрында ратификацияланды.

- Кыргыз Республикасынын Президентинин Германия Федеративдик Республикасына жасаган расмий визитинин алкагында "III карыздын конверсиясы" долбоорунун алкагында карыздык милдеттенмелерди Алмаштыруу боюнча Келишимге кол коюлду. Бул Келишимге ылайык Кыргыз Республикасынын Германия Федеративдик Республикасынын алдындагы эсептен чыгарылууга тийиштүү сумма 8,5 млн. еврону түзөт.

Өнүктүрүү бюджетин аткаруу

2012-жылы инвестициялык долбоорлор боюнча чыгашалардын көлөмү 20913,9 млн. сомду түздү. 20360,2 млн. сом суммасындагы инвестициялык долбоорлорду тышкы каржылоонун салыштырма салмагы инвестициялык чыгашалардын жалпы көлөмүндө 97,4%ды түзөт. 553,7 млн. сом (чыгашалардын жалпы суммасынан 2,6%) инвестициялык долбоорлорду кош каржылоого республикалык бюджеттен бөлүнүп берилди. Тышкы каржылоо боюнча өнүктүрүү бюджетинин аткарылышы гранттарды эсепке алганда 95,3%ды түздү, ички каржылоону аткаруу 100,0%ды түздү.

2011-жыл үчүн республикалык бюджеттин көрсөткүчтөрү менен салыштырганда тышкы каржылоо гранттарды эсепке алганда 7200,7 млн. сомго же 35,4%га көбөйдү. Кыргыз Республикасы тарабынан кош каржылоонун көрсөткүчү 2011-жылдын республикалык бюджетинин факт жүзүндөгү көрсөткүчүнө салыштырганда 72,8 млн. сомго же 11,6%га азайды.

Бул мезгилде өтө көп чыгашалар экономика секторуна туура келди (транспорт, энергетика, айыл чарбасы, ирригация, айылды суу менен камсыздоо) жана жалпы чыгашалардан 16945,9 млн. сомду же 81,0%ды түздү.

Социалдык секторго 1225,2 млн. сом багытталды же чыгашалардын жалпы көлөмүнөн 5,9%ды түздү.

2012-жылы өтө көп көлөмдөгү каржылоо энергетика секторуна туура келди - тышкы каржылоо 10390,5 млн. сом.

Кыргыз Республикасынын Энергетика жана өнөр жай министрлиги боюнча чыгашалардын бир кыйла көлөмү Кытай Эл Республикасы тарабынан каржыланган долбоорлордун эсебинен болду - "Кыргызстандын Түштүгүндө электр берүүчү линияларды (ЭБЛ) модернизациялоо" (6151,4 млн. сом), "500 кВ "Датка-Кемин" ЭБЛинин жана 500 кВ "Кемин" көмөкчордондун курулушу" (3945,3 млн. сом).

Транспорт жана коммуникациялар министрлиги боюнча чыгашалардын бир кыйла көлөмү Өнүктүрүү жана Реконструкциялоонун Азиялык Банкы, ДБ, КЭР тарабынан каржыланган Бишкек-Нарын-Торугарт долбоорунун эсебинен болду. 2012-жылы Бишкек-Нарын-Торугарт долбоорун каржылоонун жалпы суммасы 3481,4 млн. сомду түздү (73,6 млн. сом ички кош каржылоодон жана 3407,8 млн. сом тышкы каржылоодон). Мындан тышкары "Тараз-Талас-Суусамыр автожолун реконструкциялоо" (ИӨБ), "Ош-Иркештам автомобиль жолун реконструкциялоо" (ИӨБ), "Регионалдык коридорду жакшыртуу" (Өнүктүрүү жана Реконструкциялоонун Азиялык Банкы), "Ош-Исфана автомобиль жолун реабилитациялоо" ДБ, Реконструкциялоонун жана өнүктүрүүнүн Европалык Банкы) долбоорлор ишке ашырылды.

"Куш тумоосун контролдоо", "Айыл чарбасынын инвестициялары жана кызмат көрсөтүүлөрү", "Ички чарбалык сугаттын экинчи долбоору" жана "Суу ресурстарын башкарууну жакшыртуу" долбоорлору ишке ашырып жаткан Айыл чарба министрлигинин өнүктүрүү бюджетинин финансылык көрсөткүчтөрү 954,6 млн. сомду түздү, анын ичинен 8,9%ы республикалык бюджеттен кош каржылоонун эсебинен жабылды.

2012-жылы билим берүү секторунун инвестициялык чыгашалары 440,9 млн. сом деңгээлинде болду. Каржылоонун бир кыйла көлөмү "Билим берүү бардыгы үчүн 2" (ДБ) жана "Кесиптик-техникалык билим берүү жана жумушчу кадрларын даярдоо" (Өнүктүрүү жана Реконструкциялоонун Азиялык Банкы) деген эки долбоорду ишке ашыруунун эсебинен болду.

2012-жылы Саламаттык сактоо министрлиги боюнча инвестициялык чыгашаларынын жалпы көлөмү 258,7 млн. сомду түздү.

Өнүктүрүү жана инвестрлөө коомдоштугу агенттиги (АРИС) тарабынан ишке ашырылып жаткан - "Айыл инвестициялары 2" жана 1 жана 2 "Бишкек жана Ош шаарларынын инфраструктурасы", "Карыздын конверсиясы - коммуналдык инфраструктура", "Калк жашаган пункттардын деңгээлинде инфраструктуралык кызмат көрсөтүүлөр - 2" жана "Айылды суу менен камсыздандыруу жана санитария - 2" - долбоорлорунун алкагында 2012-жылы тышкы каржылоо каражаттары жалпы суммасы 334,9 сомго жана жалпы ички каражаттары жалпы суммасы 157,3 млн. сомго өздөштүрүлдү.

Мындан тышкары, 2012-жылы Финансы министрлигинин, Экономика жана монополияга каршы саясат министрлигинин, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин жана башка аткаруу агенттиктеринин жана ведомстволорунун чыгашалары 2738,5 млн. сомду түздү.