Загрузка документа…
КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МИНИСТРЛЕР КАБИНЕТИНИН ТОКТОМУ
2025-жылдын 28-августу № 533
Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин салык салуу чөйрөсүндөгү айрым токтомдоруна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө
Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 12-февралындагы № 37 “Кыргыз Республикасынын салык салуу чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” Мыйзамын ишке ашыруу максатында, “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жөнүндө” Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 13, 17 беренелерине ылайык Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети токтом кылат:
1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2007-жылдын 19-ноябрындагы № 556 “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик чегарасында эл аралык автомобилдик, аба жана темир жол катнашы үчүн арналган өткөрүү пункттарынын жана Кыргыз Республикасынын автомобиль жолдорундагы ички стационардык посттордун иштерин тартипке салуу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:
жогоруда аталган токтом менен бекитилген Кыргыз Республикасынын автомобиль жолдорундагы ички стационардык посттордогу контролдоо пункттарынын тизмегинде:
– 5-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“
5 | Сосновка | Чүй облусунун Жайыл району | Күнү-түнү |
+ |
- |
+ |
+ |
+ |
+ |
”.
2. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 18-февралындагы № 84 “Иштин түрлөрү боюнча патенттин негизинде салыктын базалык суммасын бекитүү жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) 11-пункт төмөнкүдөй мазмундагы абзац менен толукталсын:
“0 пайыз өлчөмүндөгү патенттин ставкасы Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 423-беренесинин 8-бөлүгүндө көрсөтүлгөн жеке ишкер жакын тууганын жалданма кызматкер катары ишке тарткан учурда колдонулат.”;
2) 2-пункт төмөнкүдөй мазмундагы 5-пунктча менен толукталсын:
“5) ушул токтомдун 2-тиркемесинин 12-пункту жана 30-пунктунун 2-пунктчасы 2025-жылдын 1-апрелинен тартып күчүнө кирет.”.
3. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-февралындагы № 93 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 99, 100, 120, 125, 302 жана 324-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) жогоруда аталган токтом менен бекитилген Салык органдары тарабынан камералык текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө жободо:
– 3-пункттун үчүнчү абзацы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“Ыйгарым укуктуу салык органы салыктык милдеттенмелерди эсептөөнүн тууралыгы бөлүгүндө салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн дал келбестиктери жөнүндө, ошондой эле салыктык отчеттуулукту толтурууда салык төлөөчү тарабынан кетирилген башка каталарды күбөлөндүрүүчү маалыматтарды алган учурда, эгерде ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан тиешелүү көчмө текшерүүнү дайындоо жөнүндө чечим кабыл алынбаса, ыйгарым укуктуу салык органы бул маалыматтарды аймактык салык органына камералык же көчмө текшерүү жүргүзүү үчүн жиберет.”;
– 16-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“16. Салыктык милдеттенмелерди эсептөөнүн тууралыгы бөлүгүндө салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн дал келбестиктери, ошондой эле салыктык жана башка отчеттуулукту толтурууда кетирилген башка каталар аныкталган учурда салык органы камералык текшерүүнүн натыйжалары боюнча түзүлгөн маалымкатты жана көрсөткүчтөрдүн дал келбестиктери жана/же каталар аныкталгандыгы жөнүндө билдирүүнү тариздейт жана аларды четтетүү үчүн салык төлөөчүгө тапшырат.”;
– 19-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“19. Камералык текшерүүнүн жүрүшүндө салыктык милдеттенмелерди эсептөөнүн тууралыгы бөлүгүндө салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн дал келбестиктери, ошондой эле салыктык отчеттуулукту толтурууда салык төлөөчү тарабынан кетирилген башка каталар аныкталган учурда аталган текшерүүнү жүргүзгөн салык органынын ыйгарым укуктуу кызмат адамы тарабынан ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча камералык текшерүүнүн маалымкаты түзүлөт.”;
– 20-пунктта:
8-пунктча төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“8) текшерилүүчү салык мезгили, анын ичинде салыктык милдеттенмелерди эсептөөнүн тууралыгы бөлүгүндө салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн дал келбестиктери, ошондой эле салыктар, салыктык эмес кирешелер жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча отчеттуулукту толтурууда салык төлөөчү тарабынан кетирилген башка каталар аныкталган мезгил;”;
11-пунктча төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“11) салык төлөөчүдө салыктык милдеттенмени эсептөөнүн тууралыгы боюнча ишинин көрсөткүчтөрүнүн дал келбестигинин болушу жана/же камералык текшерүү жүргүзүү үчүн негиз болгон каталар бар экендиги жөнүндө күбөлөндүрүүчү документтер, отчеттор жана маалымат булактары жөнүндө маалыматтар;”;
– 21-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“21. Камералык текшерүүнүн маалымкатында салыктык милдеттенмелерди эсептөөнүн тууралыгы бөлүгүндө салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн аныкталган дал келбестиктери жөнүндө маалыматтар, ошондой эле салык төлөөчү тарабынан салыктык жана башка отчеттуулукту толтурууда кетирилген башка каталар чагылдырылат.”;
– 24-пункттагы “фактыларга” деген сөз “салык органынын жүйөлөрү” деген сөздөргө алмаштырылсын;
– 28-пункттагы “төмөндөтүлгөн же жогорулатылган салык суммаларынын” деген сөздөр “салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн дал келбестиктеринин” деген сөздөргө алмаштырылсын;
– 29-пункттагы “салыктын, салыктык эмес кирешелердин жана камсыздандыруу төгүмдөрүнүн төмөндөтүлгөн же жогорулатылган суммаларынын жана/же башка каталардын фактыларын” деген сөздөр “салыктык милдеттенмелерди эсептөөнүн тууралыгы жана/же башка каталар бөлүгүндө салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн дал келбестиктерин жана/же башка каталарды” деген сөздөргө алмаштырылсын;
– 38-пункттагы “аныкталган дал келбестиктер жана/же каталар фактылары боюнча” деген сөздөр “салык төлөөчүнүн ишинин көрсөткүчтөрүнүн аныкталган дал келбестиктери жана/же башка каталар боюнча” деген сөздөргө алмаштырылсын;
2) жогоруда аталган токтом менен бекитилген Товарлардын импортуна кошумча нарк салыгын шарттуу эсептөө режимин колдонуу тартиби жана шарттары жөнүндө жободо:
– 5-пункттун 5-пунктчасындагы “жана электрондук товардык-транспорттук коштомо кагазды” деген сөздөр алып салынсын;
– 12-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“12. Үчүнчү өлкөлөрдөн товарларды импорттоодо салык төлөөчү бажы органына товарлардын импортуна КНСти шарттуу эсептөө режимин колдонуу жөнүндө арыз менен кайрылат.
Ыйгарым укуктуу салык органынын салык төлөөчүнү Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 324-беренесинде белгиленген режимди колдонгон субъект катары каттоо жөнүндө ырастоосу “Түндүк” электрондук ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү системасы аркылуу жүргүзүлөт.”;
– 14-пункт төмөнкүдөй мазмундагы абзац менен толукталсын:
“Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 324-беренесинин 5-бөлүгүнө ылайык КНСти шарттуу эсептөө режими колдонулган учурда салык төлөөчү бажы органына бажы иши чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган бекиткен форма боюнча милдеттенме берет.”;
– 19-пункттун биринчи абзацындагы “180” деген цифралар “210” деген цифраларга алмаштырылсын;
– төмөнкүдөй мазмундагы 201-пункт менен толукталсын:
“201. Эгерде ушул Жободо каралган кайсы бир документтер талаптагыдай таризделбегендигине байланыштуу салык/бажы органы тарабынан кабыл алынбаса, ошондой эле документтердин толук комплекти берилбеген учурда салык төлөөчү арыз келип түшкөн күндөн тартып 15 (он беш) календардык күндүн ичинде салык/бажы органы тарабынан жазуу жүзүндө кабарланууга тийиш.
Салык төлөөчү кабарлоону алган күндөн тартып 5 (беш) жумуш күндүн ичинде документтерди бербеген учурда салык/бажы органы товарлардын импортуна КНСтин шарттуу эсептелген суммалары боюнча милдеттенмелерди аткаруу эсебине төлөнгөн депозиттик каражаттарды кайтаруудан баш тартуу жөнүндө чечим чыгарат.
Арызды кароо мөөнөтү салык төлөөчүдөн документтерди талап кылуу мөөнөтүнө токтотулат.
Арыз берүү мөөнөтү өткөн жана салык/бажы органынын жазуу жүзүндөгү кабарлоосунда көрсөтүлгөн документтер берилбеген учурда депозиттик эсепке төлөнгөн импортко КНСтин суммасы салык мыйзамдарына жана бажы иши чөйрөсүндөгү мыйзамдарга ылайык туумду эсептөө менен бюджетке которулат.”;
– 22-пунктта:
экинчи абзацтагы “5-пунктунун 4-пунктчасы” деген сөздөр “5-пункту” деген сөздөргө алмаштырылсын;
үчүнчү абзацтагы “13-пунктуна” деген сөздөр “13 жана 17-пункттарына” деген сөздөргө алмаштырылсын.
4. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-февралындагы № 94 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 336 жана 345-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:
– 3-пункттун алтынчы абзацындагы “1-январынан” деген сөздөр “1-майынан” деген сөздөргө алмаштырылсын.
5. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 24-февралындагы № 95 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 59, 85, 127, 130, 131, 329, 414 жана 415-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) аталышындагы жана преамбуладагы “85” деген цифралар “81” деген цифраларга алмаштырылсын;
2) 1–3, 5-тиркемелер ушул токтомдун 1–4-тиркемелерине ылайык редакцияда баяндалсын.
6. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 4-мартындагы № 106 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 109–115, 255, 256-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:
– жогоруда аталган токтомдун 3-тиркемеси ушул токтомдун 5-тиркемесине ылайык редакцияда баяндалсын.
7. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 18-мартындагы № 141 “Эсеп-фактураны колдонуу жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) 2-пунктта:
– 2-пунктчанын экинчи абзацы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“– бирдиктүү салыктын негизинде салык салуунун жөнөкөйлөтүлгөн системасы боюнча нөлдүк ставканы колдонгон, катары менен акыркы 12 айдын ичинде түшкөн акчасынын көлөмү 15 000 000 сомдон ашпаган салык төлөөчүлөргө;”;
– 4-пунктча күчүн жоготту деп таанылсын;
– 5-пунктча күчүн жоготту деп таанылсын;
– төмөнкүдөй мазмундагы 8-пунктча менен толукталсын:
“8) электрондук эсеп-фактураны милдеттүү колдонуудан бошотулган салык төлөөчүлөр электрондук эсеп-фактуралардын маалыматтык системасынын катышуучулары катары ыктыярдуу тартипте катталууга жана электрондук документ түрүндөгү эсеп-фактураларды белгиленген тартипте тариздөөгө укуктуу.”;
2) жогоруда аталган токтом менен бекитилген Эсеп-фактураны түзүүнүн жана жүгүртүүнүн тартибинде:
– 12-пункттун 2-пунктчасындагы “10-пунктунда” деген сөздөр “11-пунктунда” деген сөздөргө алмаштырылсын;
– 27-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“27. Эгерде ушул главада башкача белгиленбесе, берүүлөргө эсеп-фактура анда иш жүзүндөгү берүү датасын көрсөтүү менен берүү күнүнөн кийинки беш жумуш күндөн кеч эмес мөөнөттө таризделет.
Товарларды сатууда, анын ичинде соода платформасы аркылуу сатууда, жеке ишкерлер болуп саналбаган салык төлөөчүлөр тарабынан калкка кызматтарды көрсөтүүдө жана жумуштарды аткарууда, ошондой эле уюмдарга жана жеке ишкерлерге жумуштарды аткарууда жана кызматтарды көрсөтүүдө электрондук документ түрүндөгү эсеп-фактура отчеттук айдан кийинки айдын он жумуш күнүнөн кеч эмес таризделет.”;
8. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-мартындагы № 150 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 1-беренесинин 5-бөлүгүнүн, 80, 85, 138, 139 жана 140-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) токтомдун аталышындагы жана преамбуладагы “85” деген цифралар “81” деген цифраларга алмаштырылсын;
2) ушул токтомдун 1, 2-тиркемелери ушул токтомдун 6, 7 тиркемелерине ылайык редакцияда баяндалсын.
9. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 14-апрелиндеги № 220 “Кыргыз Республикасынын аймагында товарларды эсепке алуу жана контролдоо жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:
– 11-пункттун экинчи абзацындагы “31-марты” деген сөздөр “31-декабры” деген сөздөргө алмаштырылсын.
10. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 14-апрелиндеги № 221 “Кыргыз Республикасына ташып киргизүүдө (импорттоодо) Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттер менен соода жүргүзүүнүн алкагында товарларды эсепке алууну камсыз кылуу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) преамбуладагы “51, 261-беренелерине” деген сөздөр “4, 51, 59, 261-беренелерине” деген сөздөргө алмаштырылсын;
2) жогоруда аталган токтом менен бекитилген Кыргыз Республикасына ташып киргизүүдө (импорттоодо) Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттер менен соода жүргүзүүнүн алкагында товарларды эсепке алууну камсыз кылуу тартибинде:
– 13-пункттун 2-пунктчасынын төртүнчү абзацындагы “төлөнбөгөн” деген сөз “таанылган” деген сөзгө алмаштырылсын.
11. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 30-апрелиндеги № 236 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин ченемдеринин, ошондой эле Евразия экономикалык бирлиги жөнүндө келишимдин 18-тиркемесинин ченемдеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) преамбула “320” деген цифралардан кийин “, 321” деген цифралар менен толукталсын;
2) 1-пункттун 7-пунктчасы күчүн жоготту деп таанылсын;
3) жогоруда аталган токтомдун 13-тиркемесинде:
– 6-пункт төмөнкүдөй мазмундагы 6.17-пункт менен толукталсын:
“
6.17 | Ишкердик ишинде пайдаланылбаган, жеке жактардын өзүнчө пайдалануу үчүн бөлүнүп берилген турак эмес жайлары: – көп кабаттуу үйдүн жер астындагы бөлүгүндө жайгашкан унаа токтотуучу жайлар; – көп кабаттуу үйлөрдө жайгашкан, аянты 12 кв. м ашпаган кампалар, кургаткыч жайлары жана башка жайлар |
”;
4) жогоруда аталган токтомдун 20-тиркемеси ушул токтомдун 8-тиркемесине ылайык редакцияда баяндалсын.
12. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 16-декабрындагы № 687 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 107-беренесинин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) 1-пункттун 1–4-пунктчалары күчүн жоготту деп таанылсын;
2) жогоруда аталган токтом менен бекитилген Мамлекеттик жана муниципалдык кызмат ордун ээлеп турган же ээлеген жеке жактын бирдиктүү салык декларациясында көрсөтүлгөн маалыматтарды изилдөө тартиби жана талдоо жүргүзүүнүн негиздери жөнүндө жободо:
– 2-пункттун биринчи абзацы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“2. Декларацияда көрсөтүлгөн отчеттук мезгил үчүн маалыматтарды изилдөө жана талдоо (мындан ары – Декларацияны талдоо) салык кызматынын органдары тарабынан Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 107-беренесинин 4-бөлүгүндө белгиленген мөөнөт өткөндөн кийин, ал эми мурунку жылдар үчүн Декларацияда чагылдырылбаган кирешелер жана мүлктөр жөнүндө маалыматтар алынган учурда жүргүзүлөт.”;
– 5-пункттун экинчи абзацы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“Талдоо Декларантта саясий, атайын жана жогорку административдик мамлекеттик кызмат орундарын, саясий муниципалдык кызмат ордун ээлеп турган же ээлеген, ошондой эле коррупциялык тобокелдиктер менен байланышкан адамдардын категориясына кирген Декларантты кошпогондо, Декларанттын жана анын жакын туугандарынын кирешелеринин, чыгашаларынын жана мүлктүк абалынын дал келбестиктери болгон учурда тобокелдиктерди автоматтык түрдө аныктоонун негизинде жүргүзүлөт.”;
– 8-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“8. Иши ачык эмес мүнөзгө жана улуттук коопсуздукту камсыз кылууга байланышкан аскер кызматчыларынын жана укук коргоо органдарынын кызматкерлеринин декларацияларына талдоо жүргүзүү Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин чечими менен бекитилген тартипке ылайык жүзөгө ашырылат.”;
– 9-пункттун 4-пунктчасы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“4) Декларанттын кирешелери, чыгашалары, мүлкү жана милдеттенмелери жөнүндө маалыматтарды берген мамлекеттик органдардан, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, коммерциялык жана коммерциялык эмес уюмдардан, жарандардан алынган бардык маалыматтарды текшерүүнү караган толук текшерүү.”;
– 13-пунктта:
биринчи абзац төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“13. Декларацияны толук текшерүү декларацияланган маалыматтардын аныктыгын, декларацияланган активдерди баалоонун тактыгын аныктоо, кызыкчылыктардын кагылышуусунун жана мыйзамсыз баюу белгилеринин болушун же декларациялоо субъекти тарабынан мамлекеттик же муниципалдык кызматчынын функцияларын аткаруу менен байланышкан иш жүзөгө ашырылган мезгилде алынган активдердин негизсиздигин текшерүү үчүн жүргүзүлөт.”;
1-пунктча төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“1) декларацияны саясий, атайын жана жогорку административдик мамлекеттик кызмат орундарын, саясий муниципалдык кызмат орундарын ээлеп турган же ээлеген, ошондой эле коррупциялык тобокелдиктер менен байланышкан адамдардын категориясына кирген Декларанттын берүүсү;”;
3) жогоруда аталган токтом менен бекитилген Мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарын ээлеп турган же ээлеген жеке жактар жөнүндө мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын маалымат берүү тартибинде:
– 3-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“3. Отчеттук мезгил үчүн жеке жактар жөнүндө маалыматты:
1) төмөнкүлөр ыйгарым укуктуу салык органына берет:
– мамлекеттик органдар отчеттук жылдан кийинки жылдын 15-январына чейин ведомстводо мамлекеттик кызматтарды ээлеп турган же ээлеген кызматчылар боюнча;
– мамлекеттик жарандык кызмат жана муниципалдык кызмат иштери боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган отчеттук жылдан кийинки жылдын 31-январына чейин, республиканын мамлекеттик жана муниципалдык органдарында мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарын ээлеп турган же ээлеген кызматчылар боюнча;
2) жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары аймактык салык органына отчеттук жылдан кийинки жылдын 15-январына чейин, ведомстводо муниципалдык кызмат орундарын ээлеп турган же ээлеген кызматкерлер боюнча.”.
13. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 30-апрелиндеги № 214 “Социалдык жана мүлктүк эсептен чыгарууну алуу тартибин бекитүү жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
1) 2-пункт күчүн жоготту деп таанылсын;
2) жогоруда аталган токтом менен бекитилген Социалдык жана мүлктүк эсептен чыгарууну алуу тартибинде:
– 8-пункт төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“8. Билим алууга эсептен чыгаруунун өлчөмү мектептик билим берүүгө, башталгыч, орто жана жогорку кесиптик билим берүүгө билим берүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын лицензиясы бар же билим берүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга билим берүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте мектепке чейинки билим берүү чөйрөсүндө иш жүргүзүү жөнүндө ыйгарым укуктуу органга кабарлаган Кыргыз Республикасынын билим берүү уюмунун дарегине салык төлөөчү тарабынан төлөнгөн жана документтер менен ырасталган төлөмдүн суммасына барабар, бирок билим алууга эсептен чыгарууларды эсепке албастан салык төлөөчүнүн салыктык базасынын өлчөмүнүн 10 пайызынан ашык эмес, ал эми багуусунда үч жана андан ашык адам бар салык төлөөчүлөр үчүн – билим алууга эсептен чыгарууларды эсепке албастан салык төлөөчүнүн салыктык базасынын өлчөмүнүн 25 пайызынан ашык эмес белгиленет.”;
– 12-пункттун 6-пунктчасы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“6) Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин лицензиясы жөнүндө маалыматтар же болбосо дарегине салык төлөөчү тарабынан акы төлөнгөн Кыргыз Республикасынын билим берүү уюмуна берилген мектепке чейинки билим берүү чөйрөсүндөгү ишти жүзөгө ашыруу жөнүндө кабарлоолор;”;
– 14-пункттун 10-пунктчасы күчүн жоготту деп таанылсын.
14. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 4-июлундагы № 361 “Отунду маркалоону киргизүү жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:
– 2-пункттун 1-пунктчасы төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“1) 2024-жылдын 1-октябрынан тартып ТЭИ ТН 3811190000, 2710122509, 2710122100 товардык позицияларында классификациялануучу автомобилдик отун катары колдонууга арналбаган, көлөмү 10 литр жана андан аз болгон идиштерге куюлган суюк тазалагычтарды, автомобилдер үчүн спрейлерди жана уайт-спириттерди кошпогондо, ТЭИ ТН 2707101000, 2709001001, 2709001009, 271012110–271012900, 2710191100–2710191500, 2710192500, 27101209000, 3811119000, 3811190000 товардык позицияларында классификациялануучу мотор бензиндери, атайын, жеңил жана орто дистилляттар, башка бензиндер жана дистилляттар, кошумдар жана антидетонаторлор, ТЭИ ТН 2710193100–2710194800, 710201100–2710201900 товардык позицияларында классификациялануучу дизелдик отун жана ТЭИ ТН 2710192900 товардык позициясында классификациялануучу орто дистилляттар (кышкы дизелдик отунга карата) отун маркери менен маркаланууга тийиш;”.
15. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 4-июлундагы № 363 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 146-беренесинин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилсин:
жогоруда аталган токтом менен бекитилген Банктар, төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлору тарабынан салык кызматынын органдарына маалымат берүү тартибинде:
– 12, 13-пункттар төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:
“12. Салык төлөөчүлөрдүн банктык эсептеринин бар экендиги жана алардын номерлери жөнүндө маалымат алуу үчүн салык кызматынын органы банкка салык төлөөчүнүн идентификациялык салык номерин, жеке ишкердин аты-жөнүн же уюмдун аталышын көрсөтүү менен суроо-талап жөнөтөт.
13. Банк салык кызматынын органынын суроо-талабы келип түшкөн күндөн кийинки күндөн тартып үч жумуш күндүн ичинде Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан аныкталуучу маалыматтарды сактоо мөөнөттөрүн эске алуу менен салык төлөөчүнүн банктагы бардык учурдагы жана/же мурда болгон эсептери боюнча эсептин номерин, түрүн, ачылган датасын жана жабылган датасын (жабык эсептер боюнча) камтыган жоопту берүүгө милдеттүү.”;
– 2-глава төмөнкүдөй мазмундагы 131-пункт менен толукталсын:
“131. Уюмдарга жана жеке ишкерлерге эсеп ачууда же жабууда банк маалыматтык система аркылуу зарыл маалыматтарды чагылдыруу менен ыйгарым укуктуу салык органына төмөнкүдөй тиешелүү маалыматты жөнөтүүгө милдеттүү:
1) эсеп ачууда эсептин түрүн, ачылган датасын жана номерин көрсөтүү менен;
2) эсепти жабууда эсептин түрүн, жабылган датасын жана номерин көрсөтүү менен.”;
– төмөнкүдөй мазмундагы 71-глава менен толукталсын:
“71-глава. Ислам принциптери боюнча алынган кредит/каржылоо жана ислам каржылоо принциптерине ылайык операцияларды жүргүзгөн банктар үчүн ал боюнча төлөнгөн пайыздар/эквиваленттер жөнүндө маалымат берүү
251. Мүлктүк эсептен чыгарууну алууга арыз берген жеке жактын тиешелүү жыл үчүн турак жай фондуна таандык кыймылсыз мүлктү сатып алууга жана/же курууга ислам принциптери боюнча алынган, кайтарылган кредиттин/каржылоонун (мындан ары – кредит) жана ислам каржылоо принциптерине ылайык операцияларды жүргүзгөн банктар үчүн алар боюнча төлөнгөн пайыздар/эквиваленттер (мындан ары – кредит) жөнүндө маалымат алуу үчүн салык кызматынын органы салык төлөөчүнүн аты-жөнүн, идентификациялык салык номерин жана талап кылынган маалыматты көрсөтүү менен электрондук суроо-талап жөнөтөт.
252. Суроо-талап календардык жылдар үчүн Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде белгиленген доонун эскирүү мөөнөтүнө ылайык жөнөтүлүшү мүмкүн.
253. Банк салык органынын тиешелүү суроо-талабын алган күндөн тартып үч жумуш күндүн ичинде банк тиешелүү жыл үчүн турак жай фондуна таандык кыймылсыз мүлктү сатып алууга жана/же курууга алынган, кайтарылган кредиттин суммасы жана алар боюнча төлөнгөн пайыздар жөнүндө маалыматты чагылдыруу менен суроо-талап алынган электрондук формада жооп берүүгө милдеттүү. Ар бир календардык жыл үчүн маалымат өзүнчө түзүлөт.”.
16. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 5-февралындагы № 60 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 307-беренесин ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:
жогоруда аталган токтом менен бекитилген Тобокелдиктерди башкаруу системасына ылайык тобокелдик белгилери бар товарларды берүүнүн салык салынуучу наркы жана Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттерден ташып киргизилген товарлардын импортунун салык салынуучу наркы боюнча кошумча нарк салыгынын салыктык базасын аныктоо жана колдонуу тартибинде:
– 2-пункттун 5, 6-пунктчалары, 15–18-пункттар күчүн жоготту деп таанылсын.
17. Төмөнкүлөр күчүн жоготту деп таанылсын:
1) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 28-апрелиндеги № 232 “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 24-февралындагы № 95 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 59, 85, 127, 130, 131, 329, 414 жана 415-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” токтомунун 1-пунктунун 2, 3-пунктчалары;
2) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 16-декабрындагы № 705 “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин салыктык башкаруу чөйрөсүндөгү айрым чечимдерине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтомунун 4-пункту;
3) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 29-майындагы № 281 “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 4-мартындагы № 106 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 109-115, 255, 256-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” токтомунун 1-пунктунун 2-пунктчасы;
4) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 13-сентябрындагы № 470 “Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин салык салуу чөйрөсүндөгү айрым чечимдерине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтомунун 7-пункту, 9-пунктунун 1-пунктчасы, 12-пунктунун 1-пунктчасы;
5) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 19-октябрындагы № 554 “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 22-мартындагы № 150 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 1-беренесинин 5-бөлүгүнүн, 80, 85, 138, 139 жана 140-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна өзгөртүү киргизүү тууралуу” токтому;
6) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 27-февралындагы № 83 “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 24-февралындагы № 95 “Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 59, 85, 127, 130, 131, 329, 414 жана 415-беренелеринин талаптарын ишке ашыруу боюнча чаралар жөнүндө” токтомуна өзгөртүү киргизүү тууралуу” токтому;
7) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 23-августундагы № 499 “Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин салык мыйзамдары чөйрөсүндөгү айрым токтомдоруна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтомунун 2-пункту.
18. Бул токтом төмөнкүлөрдү кошпогондо, расмий жарыяланган күндөн тартып он күн өткөндөн кийин күчүнө кирет:
1) 2025-жылдын 1-апрелинен тартып күчүнө кирүүчү 2-пункттун 2-пунктчасын;
2) 2025-жылдын 1-майынан тартып күчүнө кирүүчү 4-пункттун экинчи абзацын;
3) 2025-жылдын 12-апрелинен тартып күчүнө кирүүчү 7-пункттун 1-пунктчасынын бешинчи абзацын;
4) 2025-жылдын 1-январынан тартып күчүнө кирүүчү 11-пункттун 2, 3-пунктчаларын;
5) 2024-жылдын 1-октябрынан тартып күчүнө кирүүчү 14-пункттун үчүнчү абзацын.
Кыргыз Республикасынын
Министрлер Кабинетинин
Төрагасы А.А. Касымалиев
1-тиркеме
“1-тиркеме
Рейддик салык контролун жүргүзүү
жана материалдарын тариздөө
тартиби
1-глава. Жалпы жоболор
1. Рейддик салык контролун жүргүзүү жана материалдарын тариздөө тартиби (мындан ары – Тартип) Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 51, 59, 60, 127–130, 132–136-беренелерине ылайык иштелип чыккан.
2. Ушул Тартиптин максатында төмөнкүдөй түшүнүктөр жана терминдер колдонулат:
1) жазма буйрук – Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруу чөйрөсүндөгү мыйзамдарынын талаптарын сактоо боюнча рейддик салык контролун жүргүзүүгө укук берүүчү документ, ал ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу таризделет;
2) кызматкер – белгиленген тартипте берилген жазма буйруктун негизинде рейддик салык контролун жүргүзүүчү салык кызматынын органынын кызмат адамы;
3) субъект – уюштуруу-укуктук формасына, иштин түрүнө, баш ийүүсүнө жана менчигинин формасына карабастан экономикалык иш жүргүзгөн жана/же салык салуу объекттери бар жеке жак, жеке ишкер, уюм, обочолонгон бөлүм;
4) субъекттин жооптуу адамы – субъект менен эмгек мамилелеринде болгон же субъекттин кызыкчылыгында белгилүү иш-аракеттерди аткарган (анын ичинде келишим боюнча) жеке жак;
5) х-отчет – отчет түзүү учурунда нөөмөттүк эсептешүү операцияларынын жыйынтыгынын орто аралык отчету (өчүрүлбөгөн контролдук кассалык машинанын (мындан ары – ККМ) контролдук чеги);
6) орто аралык отчет жана/же жыйынтыктоочу отчет – товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун фискалдык программалык каражаттары аркылуу түзүлүүчү, белгилүү бир убакыт мезгилине акы төлөөгө көрсөтүлгөн документтердин суммалары боюнча маалыматты камтыган отчет;
7) z-отчет – нөөмөттү жабуу операциясын жүргүзүүдө түзүлүүчү нөөмөттүк эсептешүү операцияларынын жыйынтыгынын отчету (өчүрүлгөн ККМдин контролдук чеги);
8) рейддик салык контролунун акты (мындан ары – РСК акты) – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча рейддик салык контролунун жыйынтыктары таризделүүчү документ;
9) мүлктү убактылуу алып коюу акты (мындан ары – мүлктү алып коюу акты) – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча таризделүүчү, алып коюлган мүлк жөнүндө маалыматтар көрсөтүлүүчү документ;
10) тоскоолдук көрсөтүү акты – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча таризделүүчү кызматкердин жана/же салык кызматынын органынын мыйзамдуу талаптарын аткарбоо факты көрсөтүлгөн документ;
11) контролдук сатып алуу – ККМди колдонуу талаптарынын жана тартибинин сакталышын, анын ичинде калкка контролдук-кассалык чектердин берилишин контролдоо үчүн салык органынын кызмат адамы же тартылган жеке жак тарабынан аз сандагы товарларды сатып алуу же субъекттер менен бүтүмдөрдү түзүү жолу менен мезгил аралыгы чектелбестен жүзөгө ашырылуучу текшерүү методу;
12) уруксат берүүчү документтер – салык кызматынын органдары тарабынан алардын компетенциясынын алкагында берилүүчү экономикалык ишти жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон документтер (жеке ишкер катары мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүк, патент, өзгөчө режимдеги соода зонасындагы ишке салыкты колдонуу же колдонуудан баш тартуу жөнүндө чечим, камсыздандыруу полиси), ошондой эле уюмдардын жана обочолонгон бөлүмдөрдүн мамлекеттик каттоодон өткөндүгүн ырастаган документтер.
2-глава. Рейддик салык контролуна талаптар
3. Рейддик салык контролу субъекттин Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын, мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жана акциздик жана маркалануучу продукцияларды жүгүртүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарынын талаптарын өз убагында жана толук аткаруусун контролдоо жана көмөк көрсөтүү максатында жүзөгө ашырылат.
Рейддик салык контролун жүргүзүүнүн максаты болуп төмөнкү фактыларды аныктоо да саналат:
1) салык төлөөчүнүн салыктык жана эсептик каттоосуз экономикалык ишти жүзөгө ашыруусу;
2) ККМди колдонуу боюнча Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарын бузуу;
3) патенттин негизинде салыкты жана анын жүзөгө ашырылуучу иштин түрүнө шайкештиги, ошондой эле өзгөчө режимдеги соода зоналарындагы ишке салыкты төлөө;
4) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте товарлардын кыймылын эсепке алууда жана контролдоодо контролдук пломбаларды жана коштоочу документтерди колдонбоо;
5) жалданма кызматкерлерди эсепке алуунун толуктугу;
6) жергиликтүү салыктарга карата салык базасынын жана салык салуу объекттеринин физикалык көрсөткүчтөрүнүн дал келүүсү;
7) Кыргыз Республикасынын бухгалтердик эсеп жөнүндө мыйзамдарына ылайык эсепке алууну жүргүзгөн жактарды кошпогондо, жеке ишкерлер тарабынан кирешелерди жана чыгымдарды эсепке алуу боюнча китепте сатып алууларды жана сатууларды каттоо;
8) акциздик товарларды идентификациялоо каражаттары же акциздик маркалар менен белгилөө жана алардын аныктыгы;
9) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталган тартипте акциздик жана маркалануучу товарларды эсепке алуунун автоматташтырылган системаларын колдонуу;
10) товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү жеткирүүгө жана/же сатып алууга баштапкы эсепке алуу документтеринин болушу;
11) ЕАЭБге мүчө мамлекеттерден Кыргыз Республикасынын аймагына ташып киргизилген товарлар боюнча импортко салыктардын төлөнүшү жана документтердин болушу;
12) банктык төлөм карталарын, электрондук акчаларды, улуттук стандарттагы эки өлчөмдүү штрих-коддун (QR-коддун) символдорун пайдалануу менен операцияларды жүргүзүүгө арналган, анын ичинде башка жакка катталган жабдуулардын (программалык-техникалык түзүлүштүн) болушу жана колдонулушу.
4. Рейддик салык контролу өзүнчө салык төлөөчүгө, салык төлөөчүлөрдүн тобуна, ошондой эле белгилүү бир участокко (аймакка) карата жүргүзүлүшү мүмкүн.
5. Рейддик салык контролу контролдук сатып алууну кошпогондо, кайсы бир салык төлөөчүгө же анын обочолонгон бөлүмүнө карата жылына 12 жолудан көп эмес жүргүзүлөт.
6. Рейддик салык контролу субъекттин иш режиминде жүргүзүлөт.
3-глава. Жазма буйрук
7. Рейддик салык контролу ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча салык кызматынын органы тарабынан берилген жазма буйруктун негизинде жүргүзүлөт.
8. Рейддик салык контролун жүргүзүү укугуна жазма буйрук ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу электрондук формада таризделет. Жазма буйрукка ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында салык кызматынын органынын жетекчисинин же салык кызматынын органынын жетекчиси тарабынан ыйгарым укук берилген адамдын электрондук колтамгасы коюлууга (ырасталууга) тийиш. Зарыл болгон учурда жазма буйрукту кагаз түрүндө басып чыгарууга болот, анын аныктыгын QR-код менен текшерүүгө болот.
9. Жазма буйрук өзүнчө салык төлөөчүгө, салык төлөөчүлөрдүн тобуна, ошондой эле белгилүү бир участокко (аймакка) да берилиши мүмкүн.
10. Жазма буйрукта төмөнкү реквизиттер көрсөтүлөт:
1) жазма буйрукту каттоо датасы жана номери;
2) жазма буйрукту берген салык кызматынын органынын аталышы;
3) кызматкердин аты-жөнү жана кызматтык күбөлүгүнүн номери;
4) рейддик салык контролуна алынууга тийиш болгон аймактын жана/же участоктун, субъекттин аталышы жана анын идентификациялык салык номери (мындан ары – ИСН);
5) салык мыйзамдарына, мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жана спирт камтыган продукцияны жүгүртүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарга ылайык рейддик салык контролуна алынууга тийиш болгон маселелердин тизмеги;
6) рейддик салык контролун жүргүзүүгө негиз;
7) рейддик салык контролун жүргүзүү мөөнөтү;
8) жазма буйрукка ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында жетекчинин электрондук колтамгасы коюлат (ырасталат).
11. Жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүн узартуу өзүнчө салык төлөөчүгө жазылган жазма буйруктар боюнча гана төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:
1) жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүнүн мезгилинде субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы жок болгондо;
2) товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алууну жүргүзүүгө байланыштуу көрсөтүлгөн мөөнөт жетишсиз болсо.
12. Рейддик салык контролунун жүрүшүндө субъектке төмөнкүлөр көрсөтүлөт:
1) жазма буйрукта көрсөтүлгөн кызматкердин кагаз же электрондук түрдөгү кызматтык күбөлүгү;
2) таанышуу жана арткы бетине кол коюу үчүн кагаз жүзүндөгү жазма буйруктун түп нускасы же аны таанышуу жана графикалык кол тамгасын коюу үчүн тийиштүү алып жүрүүчүдө электрондук формада берүү. Өз ара макулдашуу боюнча кызматкер электрондук формадагы жазма буйрукту таанышуу үчүн субъекттин электрондук дарегине же мессенджерине жөнөтө алат.
Жазма буйрук менен таанышуудан баш тарткан учурда баш тартуу жөнүндө маалымат тийиштүү алып жүрүүчүдө же кагаз жүзүндөгү жазма буйрукта көрсөтүлөт. Жазма буйрук менен таанышуудан баш тартуу рейддик салык контролун жүргүзүү үчүн тоскоолдук болуп саналбайт.
13. Жазма буйрук РСК актынын жыйынтыктарын толтуруу жолу менен жабылат. Ар бир субъект жөнүндө жазма буйрукту жабууда рейддик салык контролунун жыйынтыктарына жараша маалымат көрсөтүлөт.
Бузуулар аныкталган учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында рейддик салык контролунун жыйынтыктары боюнча көрүлгөн чаралар жөнүндө маалымат көрсөтүлөт.
Бузуулар жок болгон учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында “бузуулар аныкталган жок” деген маалымат көрсөтүлөт.
14. Ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасына киргизилген маалыматтардын негизинде ыйгарым укуктуу салык органынын кызмат адамдары рейддик салык контролунун жыйынтыктары боюнча “бузуулар аныкталган жок” деген маалымат көрсөтүлгөн субъекттерге карата кошумча рейддик салык контролун жүргүзүүгө укуктуу.
15. Субъект жазма буйруктун аныктыгын электрондук түрдө жазма буйрукта жайгашкан QR-кодду колдонуу менен текшерүүгө укуктуу.
4-глава. Рейддик салык контролун уюштуруу
16. Кызматкер рейддик салык контролуна алынууга тийиш болгон субъекттин жайгашкан жерине келгенден кийин төмөнкүлөрдү аныктоо үчүн субъекттин ишине жана мүлк объектине визуалдык байкоо жүргүзөт:
1) субъекттин же субъекттин жооптуу адамы тарабынан калк менен акчалай эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө, соода операцияларын жүзөгө ашырууда же жумуштарды аткарууда жана кызматтарды көрсөтүүдө ККМдин болушуна жана анын колдонуу фактына;
2) субъектте жалданма кызматкерлердин иш жүзүндө болушу жана аларды пайдаланышы жана алардын саны;
3) санариптик идентификациялоо каражаттары жана/же акциздик маркалар жана/же отун маркери менен белгиленүүгө тийиш болгон акциздик товарлардын болушу.
17. Зарыл болгон учурда рейддик салык контролунун алкагында төмөнкү иштер да жүргүзүлүшү мүмкүн:
– Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте жүргүзүлүүчү контролдук сатып алуулар;
– Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте жүргүзүлүүчү товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуу.
18. Субъект же субъекттин жооптуу адамы кызматкердин субъекттин аймагына жана/же жайына кирүүсүнө негизсиз баш тарткан жана/же тоскоолдук көрсөткөн учурда тоскоолдук көрсөтүү акты түзүлөт. Негиздер болгондо жана салык кызматынын органдарынын кызмат адамы тарабынан рейддик салык контролун жүргүзүү үчүн бардык талаптар сакталганда аймакка кирүүгө салык төлөөчүнүн баш тартуусу негизсиз баш тартуу деп эсептелет.
Тоскоолдук көрсөтүү актына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт. Субъект же субъекттин жооптуу адамы тоскоолдук көрсөтүү актына кол коюудан баш тарткан учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана тоскоолдук көрсөтүү актына тапшыруу датасын көрсөтүү менен “тоскоолдук көрсөтүү актына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
Бул актынын негизинде кызматкер Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык салык кызматынын органынын кызматкеринин жазма буйругун же талабын аткарбоо же талаптагыдай эмес аткаруу факты боюнча протокол түзөт.
5-глава. Рейддик салык контролун жүргүзүү тартиби
5.1. ККМди колдонууну контролдоо
19. Жазма буйрукту жана кызматтык күбөлүктү көрсөткөндөн кийин кызматкер субъекттен рейддик салык контролу учурунда x-отчетту басып чыгарууну талап кылат. ККМ жок болгон учурда бул факт РСК актында белгиленет жана рейддик салык контролунун натыйжалары боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар көрүлөт.
Кызматкер x-отчетту жана/же орто аралык отчетту алып, субъект же субъекттин жооптуу адамы менен бирге ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча кассадагы накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актын толтуруу менен субъекттин кассасындагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгын алат, мында накталай түшкөн акча купюра боюнча көрсөтүлөт жана контролдоо учурунда түшкөн акчанын жалпы суммасы (анын ичинде накталай эмес эсептешүү көрсөтүлөт) цифра жана жазуу жүзүндө чыгарылат (мындан ары – накталай акча каражаттарын алуу акты), ал РСК актына тиркелет. Накталай акча каражаттарынын калдыктарын кассадан алууда субъект же субъекттин жооптуу адамы накталай акча каражаттарын эсептейт, ал эми кызматкер накталай акча каражаттарын алуу актын толтурат.
Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы тарабынан ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коюлат. Субъект же субъекттин жооптуу адамы накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актына кол коюудан баш тарткан учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актына “накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу тапшырылган датасын көрсөтүү менен жазылат.
20. Эгерде субъект бир объектте бир нече ККМ колдонсо, анда кассалык тартипти контролдоо ар бир ККМ боюнча жүзөгө ашырылат.
21. Кассадагы накталай акча каражаттарынын калдыктарын алууда кызматкер экономикалык ишти жүзөгө ашыруу үчүн пайдаланылган субъекттин аймагын, жайларын, мүлк объекттерин ККМ аркылуу басып чыгарылбаган акча каражаттарынын суммасынын жашырылышына текшерүү жүргүзүүгө укуктуу.
22. Рейддик салык контролу учурунда кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгы х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммалар менен салыштырылат.
23. Эгерде кассада накталай акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан бир эсептик көрсөткүчтүн чоңдугунан көп болсо, анда ашыкча сумма сатып алуучуга (кардарга) контролдук-кассалык чектин басып чыгарылбаган фактын ырастоо болуп саналат жана РСК актына сумманы цифра жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат, мында субъекттен түшүнүк кат милдеттүү түрдө талап кылынат, ал РСК актына тиркелет.
24. Эгерде кассада накталай акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда кем чыгуу факты боюнча субъект же субъекттин жооптуу адамы кем чыккан суммага чыгымдарды ырастоочу документтерди берүүгө тийиш жана РСК актына сумманы цифра жана жазуу жүзүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
25. Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан көп болсо, анда айырманын суммасы контролдук-кассалык чектин басып чыгарылбагандыгын ырастайт жана РСК актына сумманы цифра жана жазуу жүзүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат, мында субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан дал келбөөнүн аныкталган факты жөнүндө түшүнүк кат милдеттүү түрдө талап кылынат, ал РСК актына тиркелет.
26. Субъект тарабынан түшүнүк кат берүүдөн баш тартылган учурда РСК актында түшүнүк кат берүүдөн баш тартуу жөнүндө маалымат көрсөтүлөт.
27. Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда айырманын суммасы кем чыккан болуп саналат жана РСК актына сумманы цифра жана жазуу жүзүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
28. Накталай эмес төлөм инструменттери болгон учурда накталай эмес төлөм инструменттери аркылуу төлөнгөн суммалар боюнча чекте же көчүрмөдө көрсөтүлгөн накталай эмес акча каражаттарынын суммасы х-отчетто көрсөтүлгөн накталай эмес түшкөн акчага карата салыштырылат.
29. Эгерде чекте же көчүрмөдө накталай эмес акча каражаттарынын суммасы х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан бир эсептик көрсөткүчтүн чоңдугунан көп болсо, анда ашыкча сумма контролдук-кассалык чектин сатып алуучуга (кардарга) басып чыгарбоо фактын ырастайт жана РСК актына сумманы цифра жана жазуу жүзүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат.
Субъект же жооптуу адам жазуу жүзүндө түшүндүрмө кат берүүгө укуктуу, ал РСК актына тиркелет.
30. Эгерде чекте же көчүрмөдө накталай эмес акча каражаттарынын суммасы х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда кем чыгуу факты боюнча субъект жетпеген суммага чыгымды ырастаган документтерди берүүгө тийиш жана РСК актына сумманы цифра жана жазуу жүзүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
31. Х-отчетто көрсөтүлгөн суммага карата накталай жана/же накталай эмес акча каражаттарынын ашыкча факты ырасталган учурда субъект же субъекттин жооптуу адамы белгиленген ашыкча суммага ККМ аркылуу контролдук-кассалык чекти басып чыгарууга милдеттүү.
ККМди колдонуу тартибин жана талаптарын бузуунун белгиленген түрүнө жараша РСК актына: “ККМди колдонбоо”, “чек басып чыгарбоо”, “ККМ оң эмес” деген жазуу жана накталай акча каражаттарын алуу акты жөнүндө маалыматты тиркөө, түшүнүк кат же субъекттин түшүнүк кат берүүдөн баш тартуусу тууралуу маалымат киргизилет.
32. Бухгалтердик эсеп жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык эсепке алууну жүргүзгөн жактарды кошпогондо, ККМ оң эместиги аныкталган учурда, кардарлар менен акчалай эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө субъекттер квитанциялардын бланктарын колдонууга жана квитанциялардын бланктарын эсепке алуу китебине тиешелүү жазууларды киргизүүгө милдеттүү.
33. Товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуу үчүн колдонулуучу фискалдык программалык камсыздоону пайдаланууда кызматкердин талабы боюнча субъект же жооптуу адам белгилүү бир убакыт мезгили үчүн акы төлөөгө көрсөтүлгөн документтердин суммалары боюнча жыйынтыктоочу маалыматты камтыган орто аралык отчетту жана/же жыйынтыктоочу отчетту берүүгө милдеттүү.
Аралык жана/же жыйынтыктоочу отчеттун маалыматтары салык контролун жүргүзүүдө пайдаланылышы мүмкүн.
Белгилүү бир убакыт мезгили үчүн орто аралык жана/же жыйынтыктоочу отчет берилбеген учурда кызматкер тарабынан тоскоолдук көрсөтүү акты түзүлөт.
34. Субъект кызматкерге х-отчетту жана/же орто аралык отчетту берүүдөн баш тарткан учурда РСК актында х-отчетту жана/же орто аралык отчетту берүүдөн баш тартуу жөнүндө маалымат көрсөтүлөт. Ошондой эле тоскоолдук көрсөтүү акты түзүлөт, анда х-отчетту жана/же орто аралык отчетту бербөө менен билдирилген кызматкердин мыйзамдуу талаптарды аткарбоо факты көрсөтүлөт.
Тоскоолдук көрсөтүү актына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт. Субъект же субъекттин жооптуу адамы тоскоолдук көрсөтүү актына кол коюудан баш тарткан учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана тоскоолдук көрсөтүү актына “тоскоолдук көрсөтүү актына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу тапшырылган датасын көрсөтүү менен жазылат.
35. Белгиленген тартип бузуулардын негизинде Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык бузуунун конкреттүү түрүн көрсөтүү менен протокол түзүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тартканда же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда протокол ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга өткөрүлүп берилет.
36. Контролдун жүрүшүндө төмөнкүлөрдүн да бар экендигине көңүл буруу зарыл:
– сатылуучу товарларга баалардын (тейлөө чөйрөсүндө – көрсөтүлүүчү кызмат көрсөтүүлөргө прейскуранттардын болушу, коомдук тамактануу чөйрөсүндө – ар бир тамакка жана суусундукка баалары көрсөтүлгөн меню) жана алардын товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун фискалдык программалык каражаттары аркылуу контролдук-кассалык чектерге жана/же документтерге шайкеш келүүсү;
– контролдук-кассалык чекти талап кылуунун зарылдыгы жөнүндө маалыматты жана анын сатып алуучуга же кардарга көрүнүктүү жерге жайгаштырылышы.
Маалыматтын жана/же баалардын жоктугу Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 129-беренесинин талаптарын бузуу болуп саналат жана РСК актында чагылдырылат.
5.2. Уруксат берүүчү документтерди контролдоо
37. Кызматкердин биринчи талабы боюнча субъект же субъекттин жооптуу адамы күбөлүктө көрсөтүлгөн иштин түрүнүн иш жүзүндө жүргүзүлүп жаткан түрүнө шайкештигин текшерүү үчүн экономикалык ишти жүргүзүү укугуна уруксат берүүчү документтерди берүүгө милдеттүү.
38. Эгерде субъект патенттин негизинде иш жүргүзсө, рейддик салык контролун жүргүзүүдө патенттин болушу, патентте көрсөтүлгөн иштин түрүнүн субъект иш жүзүндө жүргүзүп жаткан иштин түрүнө шайкештиги, анын колдонуу мөөнөтү, ошондой эле патенттин колдонуу аймагы текшерилет.
39. Рейддик салык контролу учурунда салыктык каттоосуз жана/же патенттин негизинде салыкты же өзгөчө режимдеги соода зоналарында ишке салыкты төлөбөстөн экономикалык иш жүргүзүлгөн учурда жана/же Министрлер Кабинети аныктаган товардык-материалдык баалуулуктардын баштапкы эсептик документтери жок болгон учурда, бул тууралуу маалымат РСК актында көрсөтүлөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык бузуунун конкреттүү түрүн көрсөтүү менен протокол түзүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тарткан учурда протокол “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга берилет.
Ошондой эле жогоруда көрсөтүлгөн бузуулардын түрлөрүнүн бири аныкталган учурда кызматкер субъекттин ишкердик ишине байланышкан мүлк объекттерине мөөр басып бекитүүгө/пломбалоого укуктуу.
39. Мында кызматкер ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча мөөр басып бекитүү/пломбалоо актын түзөт, анда мөөр басып бекитилген датасы жана орду, качан, ким тарабынан, кимдин катышуусунда болгондугу көрсөтүлөт. Мөөр басып бекитүү/пломбалоо субъекттин жана/же субъекттин жооптуу адамынын катышуусунда жүргүзүлөт, мөөр басып бекитүү актына кызматкер, субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы кол коёт. Субъект жана/же жооптуу адам мөөр басып бекитүү/пломбалоо актына кол коюудан баш тарткан учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана мөөр басып бекитүү/пломбалоо актына “мөөр басып бекитүү/пломбалоо актына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу тапшырылган датасын көрсөтүү менен жазылат.
5.3. Жалданма кызматкерлерди эсепке алуунун толуктугун контролдоо
40. Рейддик салык контролун жүргүзүүнүн жүрүшүндө кызматкер субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан жалданма кызматкерлердин тизмесин, рейддик контролдоо учурунда иш жүзүндө иштеген кызматкерлердин тизмесин, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде белгиленген салык төлөөчүнүн кызыкчылыгында милдеттерди аткаруу боюнча ыйгарым укуктарды белгилеген тиешелүү документтерди талап кылат.
Жалданма кызматкерлердин тизмеси жана жалданма кызматкерлердин иш жүзүндөгү саны Жалданма кызматкерлер боюнча салык агентинин реестринде көрсөтүлгөн маалыматтар менен салыштырылат, Салык агентинин реестринде жалданма кызматкерлер боюнча актуалдуу маалыматтар жок болсо, ошондой эле киреше салыгын жана/же камсыздандыруу төгүмдөрүн, жалданма кызматкерлердин патентин же камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөбөгөндүк факты аныкталган учурда РСК актына тиешелүү жазуу киргизилет жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тарткан же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда протокол ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги коюу менен түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга берилет.
41. Мындан тышкары рейддик салык контролунан кийин жалданма кызматкерлердин тизмеси салык кызматынын органдарынын маалымат базасындагы субъекттин отчету менен салыштырылат.
Жогоруда көрсөтүлгөн маалыматтардын негизинде кызматкер салыктык контролдоону жүргүзөт, анын натыйжалары боюнча тиешелүү чечим кабыл алынат. Муну менен катар бул контролдоонун натыйжалары боюнча субъектке карата Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар колдонулат.
42. Мындан тышкары рейддик контролдоонун жүрүшүндө жалданма кызматкердин эмгек акысын накталай эмес формада төлөөдө жумуш берүүчү тарабынан талаптарды аткаруу максатында кызматкер салык контролунун учурунда иш жүзүндө болгон жалданма кызматкерлердин тизмеленген маалыматтарын Жалданма кызматкерлер боюнча салык агентинин реестринде жана/же киреше салыгы боюнча отчетто көрсөтүлгөн маалыматтар менен салыштырууга милдеттүү.
Салык агентинин реестринде жана/же киреше салыгы боюнча отчетто жалданма кызматкерлер боюнча маалыматтарда иш жүзүндө катышкан жалданма кызматкерлердин жок экендиги аныкталган учурда кызматкер тарабынан Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык эмгек акыны накталай эмес формада төлөө боюнча талаптын аткарылбагандыгы жөнүндө протокол түзүлөт.
5.4. Жергиликтүү салыктарга карата салык базасын жана салык салынуучу объекттердин физикалык көрсөткүчтөрүн контролдоо
43. Жергиликтүү салыктарга карата салыктык базаны эсептөө жана мүлк салыгы боюнча отчеттордун тууралыгын жана аныктыгын текшерүү, түзүү жана берүү үчүн субъекттен объекттин колдонуудагы ижара келишимин талап кылуу зарыл, эгерде менчик ээси текшерилүүчү субъект болсо – кыймылсыз мүлктүн техникалык паспорту талап кылынат.
44. Жогоруда көрсөтүлгөн документтердин негизинде кызматкер кыймылсыз мүлккө салык төлөө фактын текшерет. Кыймылсыз мүлк салыгын төлөбөгөндүк факты аныкталган учурда кызматкер салыктык контролдоо жүргүзөт, анын жыйынтыгы боюнча тиешелүү чечим кабыл алынат. Муну менен бирге бул чечимдин негизинде субъектке карата Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар колдонулат.
5.5. Товарларды жүгүртүү тартибинин сакталышын жана товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү жеткирүүгө жана/же сатып алууга коштоочу документтердин болушун жана/же баштапкы эсепке алуу документтеринин болушун контролдоо
45. Рейддик салык контролунун жүрүшүндө кызматкер субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан товарларды жүгүртүү, кызматтарды көрсөтүү жана жумуштарды аткаруу менен байланышкан коштоочу документтерди жана/же баштапкы эсепке алуу документтерин талап кылат, эсеп-фактура же коштоочу документтер зарыл болгондо, алар жок болгон учурда бул тууралуу маалымат РСК актында көрсөтүлөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тартканда же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда протокол ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга өткөрүлүп берилет.
46. Рейддик салык контролунун алкагында кызматкер электрондук товардык-транспорттук коштомо кагазды (ЭТТК) (ЭТТКны милдеттүү колдонуу боюнча талаптарга туура келген товарларга) жана электрондук эсеп-фактураны (ЭЭФ) прейскурантты, калькуляциялык картаны/материалдарды чыгымдоо нормасын/ рецептураны (эгерде субъект товарды өндүрүүчү болуп эсептелсе) товардын каалаган түрүнө талап кылууга укуктуу. Товарларга ЭТТК жана ЭЭФ жок болгон учурда кызматкер ТМБ калдыктарын алып салат жана маалыматтарды ТМБ алуу актына киргизет, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чараларды көрөт.
Субъектте ЭТТКны милдеттүү колдонуу боюнча талаптарга туура келген товарлар болгон учурда кызматкер экономикалык иш объектинин ЭТТК модулунда каттоосунун бар экендигин жана тууралыгын текшерет. Экономикалык иш объекти ЭТТК модулунда катталбаган же туура эмес катталган учурда бул тууралуу маалымат РСК актында көрсөтүлөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Рейддик салык контролунун жүрүшүндө кызматкер милдеттүү түрдө ЭТТК колдонуу талабы коюлган товарлардын жүгүртүлүшүнүн тартибинин сакталышын текшерет. Товарларды жүгүртүү тартибин бузуулар аныкталган учурда бул тууралуу маалымат РСК актында көрсөтүлөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
47. Эгерде рейддик салык контролунун жүрүшүндө соода ишин жүргүзгөн салык төлөөчүдө салык кызматынын органы тарабынан баштапкы эсепке алуу документтери жок сатып алынган товардын бар экендиги аныкталса, ошол салык төлөөчүгө мындай товардын рыноктук наркынын 5 пайызы өлчөмүндө киреше салыгы боюнча салык санкциясы колдонулат.
Товардын рыноктук наркын аныктоо мүмкүн болбогон учурда товардын баасы Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 138 жана 139-беренелерине ылайык аныкталат.
Ошондой эле баштапкы эсепке алуу документтери жок товарлардын категориясына баштапкы эсепке алуу документтери болбогон, бирок ККМ аркылуу сатылган товарлар кирет.
48. Салык кызматынын органынын кызматкери салык кызматынын ыйгарым укуктуу органынын маалыматтык системасы аркылуу товарларды баштапкы документтери жок сатып алгандыгы үчүн салык санкциясын колдонуу жөнүндө чечим чыгарат, анда кабыл алынган чечимдин номери жана датасы, ошондой эле кошо эсептелген санкциянын суммасы берилет.
49. Тапшыруу датасы болуп баштапкы документтери жок товарларды сатып алгандыгы үчүн салык санкциясын колдонуу жөнүндө чечим салык төлөөчүнүн жеке кабинетине келип түшкөн дата саналат.
6-глава. Товарларды идентификациялоо каражаттары же акциздик маркалар менен белгилөөнү контролдоо
50. Субъект тарабынан акциздик продукцияны, ошондой эле маркаланууга тийиш болгон башка товарларды өндүрүүдө, импорттоодо, ташып келүүдө, сактоодо жана сатууда акциздик маркалардын жана/же идентификациялоо каражаттарынын жана/же контролдук идентификациялык белгилердин жана/же отун маркеринин бар же жок экендиги милдеттүү түрдө текшерилет.
51. Сатылуучу акциздик товарларга карата акциздик маркалар, милдеттүү түрдө маркаланууга тийиш болгон товарлардын идентификациялоо каражаттары жана/же контролдук идентификациялык белгилери жана/же отун маркери болсо, шайкеш келсе жана анык болсо, РСК актына “бар” деген тийиштүү жазуу жазылат.
52. Акциздик маркалар жана/же идентификациялоо каражаттары жана/же контролдук идентификациялык белгилер жана/же отун маркери жок болгон учурда РСК актына “жок” деген тийиштүү жазуу жазылат.
53. Ошону менен бирге аныкталган бузуулар боюнча ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт кошумча түзүлөт, анда чектен ашып кеткендигин текшерүү үчүн милдеттүү акциздик салык салынууга тийиш болгон продукциянын өлчөмүн (наркын) аныктоо максатында алып коюлууга тийиш болгон товарлардын аталышы, өлчөө бирдиги, саны, баасы жана суммасы көрсөтүлөт, ал боюнча Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгат.
Продукциянын баасы товардын баалыгы боюнча, ал эми баалыктар жок болгон учурда Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 139-беренесине ылайык же Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилеген минималдуу чекене бааларды колдонуу менен аныкталат.
Акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга кызматкер, субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт, ошондой эле субъекттен түшүнүк кат талап кылынат, ал ушул актыга тиркелет. Субъект же субъекттин жооптуу адамы акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга кол коюудан жана/же түшүнүк кат берүүдөн баш тарткан учурда актыга тартылган калыс-күбөлөр кол коёт. Калыс-күбөлөрдү тартуу мүмкүн болбогон учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга тапшырылган датасын көрсөтүү менен “акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
54. Эгерде милдеттүү акциздик салык салынууга тийиш болгон продукциянын өлчөмү (наркы) Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуучу чектен ашып кетсе, укук коргоо органдарына өткөрүп берүү үчүн мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлк алып коюлат. Алып коюлган товар РСК актынын көчүрмөсү менен укук коргоо органдарына берилет, ага мүлктү алып коюу акты жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт тиркелет.
55. Эгерде милдеттүү акциздик салык салынууга тийиш болгон продукциянын өлчөмү (наркы) Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуучу чектен ашпаса, Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт, ошондой эле мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлктү алып коюу түрүндөгү кошумча укуктук иш-аракет колдонулат. Маркалануучу товарларды убактылуу алып коюуда РСК актына мүлктү алып коюу акты жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт тиркелет.
Протоколго кол коюудан баш тартканда же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен протокол түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
56. Мындан тышкары жеткирүүчүнү аныктоо максатында субъекттен түшүнүк кат талап кылынат. Жеткирүүчү аныкталган учурда кызматкер РСК актында жеткирүүчү тарабынан жол берилген бузуулардын мүнөзүн көрсөтөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чараларды көрөт. Эгерде жогоруда көрсөтүлгөн жеткирүүчү башка салык органында башкарылса, кызматкер Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодекси боюнча жоопкерчиликке тартуу үчүн тиешелүү салык органына РСК актынын көчүрмөсүн жөнөтөт.
57. Даттануу мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндүн ичинде иш боюнча материалдар убактылуу алып коюлган мүлктү менчик ээсине кайтарып берүү, жок кылуу же мамлекеттин кирешесине конфискациялоо жөнүндө маселени чечүү үчүн сотко жөнөтүлөт.
Мүлктү конфискациялоо, менчик ээсине кайтарып берүү же жок кылуу маселеси сот тарабынан чечилет.
7-глава. Товарлардын анык идентификациялоо каражаттары же акциздик маркалар же отун маркери менен белгиленишин контролдоо
58. Акциздик маркалар, идентификациялоо каражаттары жана/же контролдук идентификациялык белгилер жана/же отун маркери күмөн жараткан учурда, анын ичинде эгерде электрондук-маалыматтык элемент жана/же идентификациялоо каражаттары жана/же отун маркери идентификацияланбаса, РСК актына “аныктыгы күмөн жаратат” деген тийиштүү жазуу жазылат жана/же бузуунун мүнөзү көрсөтүлөт.
59. Ошону менен бирге аныкталган бузуулар боюнча акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт кошумча түзүлөт, анда Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуучу чектен ашып кеткендигин текшерүү үчүн акциздик маркалардын же идентификациялоо каражаттарынын санын аныктоо максатында алып коюуга тийиш болгон товарлардын аталышы, өлчөө бирдиги, саны, баасы жана суммасы көрсөтүлөт.
Акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга кызматкер, субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт, ошондой эле субъекттен түшүнүк кат талап кылынат, ал ушул актыга тиркелет. Субъект же субъекттин жооптуу адамы акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга кол коюудан жана/же түшүнүк кат берүүдөн баш тарткан учурда актыга тартылган калыс-күбөлөр кол коёт. Калыс-күбөлөрдү тартуу мүмкүн болбогон учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга тапшырылган датасын көрсөтүү менен “акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актыга кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
60. Эгерде акциздик маркалардын же идентификациялоо каражаттарынын жана/же отун маркеринин саны Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуучу чектен ашып кетсе, укук коргоо органдарына берүү үчүн мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлк алып коюлат.
Алып коюлган товар РСК актынын көчүрмөсү менен укук коргоо органдарына берилет, ага мүлктү алып коюу акты жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт тиркелет.
61. Эгерде акциздик маркалардын же идентификациялоо каражаттарынын жана/же отун маркеринин саны Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуучу чектен ашпаса, Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт, ошондой эле мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлктү алып коюу түрүндөгү кошумча укуктук иш-аракет колдонулат. Маркалануучу товарларды убактылуу алып коюуда РСК актына мүлктү алып коюу акты жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт тиркелет.
Мындай учурларда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен протокол түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
Мындан тышкары субъекттен күмөн жараткан акциздик маркалары менен товарларды жеткирүүчүнү аныктоо максатында түшүнүк кат талап кылынат.
62. Протокол түзүлгөндөн кийин күмөн жараткан акциздик маркалар, идентификациялоо каражаттары жана/же контролдук идентификациялык белгилер жана/же отун маркери 10 күндүн ичинде экспертизага жөнөтүлөт жана иш боюнча өндүрүш токтотулат. Экспертизанын жыйынтыгын алгандан кийин укук бузуу жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссия иш боюнча өндүрүштү кайра баштайт.
63. Эгерде экспертизанын жыйынтыгы боюнча акциздик маркалардын, идентификациялоо каражаттарынын жана/же контролдук идентификациялык белгилердин жана/же отун маркеринин аныктыгы ырасталса, анда укук бузуулардын курамы жоктугуна байланыштуу иш боюнча өндүрүш токтотулат, акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө актынын негизинде кабыл алуу-өткөрүп берүү актын түзүү менен мүлк субъектке кайтарылып берилет.
64. Акциздик маркалардын, идентификациялоо каражаттарынын жана/же контролдук идентификациялык белгилердин жана/же отун маркеринин шайкеш эместиги белгиленген учурда Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар көрүлөт.
65. Жеткирүүчү аныкталган жана жеткирүү факты документтер менен ырасталган учурда субъектке карата иш боюнча өндүрүш токтотулат, ал эми Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар жеткирүүчүгө карата колдонулат. Эгерде жогоруда көрсөтүлгөн жеткирүүчү башка салык органында башкарылса, кызматкер Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодекси боюнча жоопкерчиликке тартуу үчүн тиешелүү салык органына РСК актынын көчүрмөсүн жөнөтөт.
66. Андан ары даттануу мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндүн ичинде иш боюнча материалдар убактылуу алып коюлган мүлктү менчик ээсине кайтарып берүү, жок кылуу же мамлекеттин кирешесине конфискациялоо жөнүндө маселени чечүү үчүн сотко жөнөтүлөт.
Мүлктү конфискациялоо, менчик ээсине кайтарып берүү же жок кылуу маселеси сот тарабынан чечилет.
8-глава. Идентификациялоо каражаттары же акциздик маркалар же отун маркери менен белгиленүүгө тийиш болгон
ээси жок товарларды контролдоо
67. Идентификациялоо каражаттары же акциздик маркалар менен белгиленүүгө тийиш болгон, акциздик маркалары, идентификациялоо каражаттары жана/же контролдук идентификациялык белгилери жана/же отун маркери жок, ошондой эле күмөндүү акциздик маркалары, идентификациялоо каражаттары жана/же контролдук идентификациялык белгилери менен ээси жок товарлар аныкталган учурда, РСК актына “жок” же “аныктыгы күмөн жаратат” деген тийиштүү жазуу жазылат жана/же бузуунун мүнөзү көрсөтүлөт.
Ошону менен бирге калыс-күбөлөрдү тартуу менен ушул Тартиптин 53-пунктунда көрсөтүлгөн акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт түзүлөт.
68. Эгерде милдеттүү акциздик салык салынууга тийиш болгон продукциянын өлчөмү (наркы), ошондой эле акциздик маркалардын же идентификациялоо каражаттарынын жана/же отун маркеринин саны Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуучу чектен ашып кетсе, укук коргоо органдарына берүү үчүн мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлк алып коюлат. Мүлктү алып коюу акты калыс-күбөлөрдү тартуу менен түзүлөт. Калыс-күбөлөрдү тартуу мүмкүн болбогон учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана мүлктү алып коюу актына кызматкер кол коёт.
Алып коюлган товар РСК актынын көчүрмөсү менен укук коргоо органдарына берилет, ага мүлктү алып коюу акты жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт тиркелет.
69. Эгерде милдеттүү акциздик салык салынууга тийиш болгон продукциянын өлчөмү (наркы), ошондой эле акциздик маркалардын же идентификациялоо каражаттарынын жана/же отун маркеринин саны Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуучу чектен ашпаса, Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт, ошондой эле мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлктү алып коюу түрүндөгү кошумча укуктук иш-аракет колдонулат. Мүлктү алып коюу акты калыс-күбөлөрдү тартуу менен түзүлөт. Калыс-күбөлөрдү тартуу мүмкүн болбогон учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана мүлктү алып коюу актына кызматкер кол коёт.
Маркалануучу товарларды убактылуу алып коюуда РСК актына мүлктү алып коюу акты жана акциздик маркаларды толугу менен алып салуу жөнүндө акт тиркелет.
Бул учурда протокол Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодекси боюнча “укук бузуучу жөнүндө маалыматтар” пунктунда “жаксыз” деген белги менен түзүлөт.
Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык иш боюнча өндүрүш токтотулат, ошондой эле кызматкер укук бузган адамды табууга жана аныктоого бардык чараларды көрүүгө милдеттүү.
70. Эгерде доонун эскирүү мөөнөтү аяктагандан кийин укук бузуучунун ким экендиги аныкталбаса, кызматкер укук бузуу жөнүндө иш боюнча протоколду, ошондой эле башка материалдарды убактылуу алып коюлган мүлктү жок кылуу же мамлекеттин кирешесине конфискациялоо жөнүндө маселени чечүү үчүн сотко жөнөтөт.
Мүлктү конфискациялоо же жок кылуу маселеси сот тарабынан чечилет.
5.7. ЕАЭБдин алкагында товарлардын импортун жана экспортун контролдоо
71. ЕАЭБге мүчө мамлекеттерден Кыргыз Республикасына товарларды ташып келүүнү (импорттоону), ошондой эле Кыргыз Республикасынан ЕАЭБге мүчө мамлекеттерге ташып чыгууну (экспорттоону) жүзөгө ашыруучу субъекттерге салык контролун жүргүзүүдө салык кызматынын органы менчигинин түрүнө (мамлекеттик менчик, юридикалык же жеке жактын менчиги) карабастан жактарга таандык болгон жана субъект тарабынан товарды сактоо (анын ичинде убактылуу) жана/же ташуу жана/же сатуу үчүн пайдаланылуучу предметтерди, мүлк объекттерин (автотранспорт каражаты, темир жол вагону, кампалар, терминалдар, ангарлар, контейнерлер, соода түйүндөрү ж.б.) болгон товарга карата баштапкы эсепке алуу документтеринин болушу жана андагы көрсөтүлгөн көрсөткүчтөрдүн товардын иш жүзүндөгү көрсөткүчтөрүнө (коштоочу кагаз, эсеп-фактура, товардык-транспорттук коштомо кагазы, эл аралык транспорттук коштомо кагазы (CMR), ДСУнун товарларынын тизмегине киргизилген товарларды Казакстан Республикасынан Кыргыз Республикасынын аймагына ташып келүү укугуна тиешелүү коштоочу документтер ж.б.) шайкеш келүүсү боюнча текшерүүнү жана кароону жүзөгө ашырат.
72. Ылайык келбөө фактылары аныкталган жана/же уруксат берүүчү документтер, анын ичинде баштапкы эсепке алуу документтери жок болгон учурда кызматкер бул тууралуу тиешелүү мобилдик топко маалымдайт.
5.8. Мобилдик топтун алкагында эсепке алынбаган товарларды контролдоо
73. Мобилдик топ тийиштүү аймакка жана/же товарларды эсепке алуу пунктуна бекитилип берилет (мындан ары – мобилдик топ).
Мобилдик топ товарларды эсепке алуу пунктунун кызмат адамынан же Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик чек арасын кайтаруу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу органдын кызмат адамынан же импорттоочу (ташуучу) тарабынан Кыргыз Республикасынын жана/же ЕАЭБдин мыйзамдарынын ченемдери бузулгандыгы жөнүндө күбөлөндүргөн башка булактардан маалымат алгандан кийин 30 мүнөттүн ичинде товарларды эсепке алуу пунктуна же контролдук-өткөрүү пунктуна келип, Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча маалыматты кабыл алууну эсепке алуу журналына жазуу жолу менен маалымат алгандыгын ырастайт.
Жайгашкан жерге келгенден кийин мобилдик топтун курамындагы тиешелүү кызматкер импорттоочудан же экспорттоочудан ЕАЭБдин мыйзамдарынын жана Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарына ылайык таризделген баштапкы эсепке алуу документтерин берүүнү талап кылат.
74. Эгерде импорттолуучу товарлардын же аларды Кыргыз Республикасынан ЕАЭБге мүчө мамлекеттерге ташып чыгууда (экспорттоодо) товарлардын баштапкы эсепке алуу документтери жок болсо же Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында, ошондой эле ЕАЭБдин мыйзамдарында белгиленген талаптарды бузуу менен таризделсе, анда андан ары Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүү менен РСК актында алардын жоктугу же бул бузуулардын мүнөзү (жалган, туура эмес таризделген, аны окууга жана анын аныктыгын аныктоого мүмкүн эмес ж. б.) чагылдырылат.
75. Жогоруда аталган иш-чаралар жүргүзүлгөндөн кийин мобилдик топ жагдайлар аныкталганга жана Кыргыз Республикасына(нан) ташып келүүдө (импорттоодо) жана ташып чыгууда (экспорттоодо) ЕАЭБге мүчө мамлекеттер менен соода жүргүзүүнүн алкагында товарларды эсепке алууну камсыз кылуу тартибинин талаптары аткарылганга чейин товары (жүгү) менен транспорт каражатын убактылуу кармоону жана кармалган товары (жүгү) менен транспорт каражатын салык кызматынын органынын айыптык токтотуу жайына же убактылуу сактоо кампаларына (МБК УСК) жайгаштырууну жүзөгө ашырат.
76. Импорттоочу же экспорттоочу зарыл документтерди берген учурда, мобилдик топтун курамындагы тиешелүү кызматкер ташып келинүүчү (импорттолуучу) же ташып чыгарылуучу (экспорттолуучу) товардын (жүктүн) иш жүзүндөгү көрсөткүчтөрүн берилген жүктү коштоочу документтерде көрсөтүлгөн көрсөткүчтөр менен салыштырып текшерет. Иш жүзүндөгү көрсөткүчтөр берилген документтерде көрсөтүлгөн көрсөткүчтөр менен дал келген учурда, товары (жүгү) менен транспорт каражаты кабыл алуу-өткөрүп берүү актын түзүү менен андан ары эркин жүрүү үчүн бошотулат.
77. Көрсөткүчтөрдүн шайкеш эместиги же документтердин жоктугу аныкталган учурда, укук бузуучу субъектке карата мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлктү алып коюу түрүндөгү кошумча укуктук натыйжа колдонулат. Мүлктү убактылуу алып коюуда РСК актына мүлктү алып коюу акты тиркелет. Андан ары Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык жаза берүү жөнүндө токтом чыгарылат.
78. Даттануу мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндүн ичинде иш боюнча материалдар убактылуу алып коюлган мүлктү менчик ээсине кайтарып берүү, жок кылуу же мамлекеттин кирешесине конфискациялоо жөнүндө маселени чечүү үчүн сотко жөнөтүлөт.
Мүлктү конфискациялоо, менчик ээсине кайтарып берүү же жок кылуу маселеси сот тарабынан чечилет жана соттук аткаруучулар кызматынын тиешелүү бөлүмү тарабынан аткарылат.
79. Документтер берилбеген же ылайык келбеген учурда, ошондой эле эсепке алынбаган товардын бар экендигин аныктоо максатында салык кызматынын органынын кызматкери товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын тандап жана/же толугу менен алып салууну жүргүзөт.
Товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алууну жүргүзүү үчүн товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алууну аяктоо үчүн жетишсиз болгон убакыттын белгилүү бир мезгили талап кылынган учурда РСК акты бардык зарыл пункттарды толтуруу менен контролдоону жүргүзүүнүн учурдагы датасы менен таризделет, ошол эле учурда контролдоо аяктаган дата жана товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуунун натыйжалары калдыктарды алуу жол-жобосу аяктагандан кийин көрсөтүлөт.
Товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуунун натыйжасы тиешелүү салыктык текшерүү жүргүзүү үчүн укук бузуучу башкарылган аймакта катталган тиешелүү салык органына берилет.
80. Эгерде товарлар Кыргыз Республикасынын аймагындагы кампа жайларында тиешелүү документтери жок сакталса, салык кызматынын органынын кызматкери жеткирүүчүнү аныктоо максатында субъекттен түшүнүк кат талап кылат. Жеткирүүчү аныкталбаган учурда кызматкер товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алат жана түзүлгөн бул материалдар салыктык текшерүү жүргүзүү үчүн тиешелүү салык органына берилет. Муну менен катар субъектке карата Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар көрүлөт. Салык кызматынын органдарында субъект катталбаган учурда кызматкер мүлк объектине мөөр басып бекитүүгө/пломбалоого, ошондой эле Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык салык каттоосуз экономикалык иш жүргүзүү факты боюнча чара көрүүгө милдеттүү.
81. Товарлар Кыргыз Республикасынын аймагында тиешелүү документтерсиз өткөрүлгөн учурда кызматкер товары (жүгү) менен транспорт каражатын убактылуу кармоону жүзөгө ашырат жана кармалган товары (жүгү) менен транспорт каражатын салык кызматынын органынын айыптык токтотуучу жайына же болбосо жагдайлар аныкталганга жана тиешелүү зарыл документтер берилгенге чейин убактылуу сактоо кампаларына (МБК УСК) жайгаштырууну жүзөгө ашырат.
82. Субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы тийиштүү зарыл документтерди берген учурда кызматкер товардын (жүктүн) иш жүзүндөгү көрсөткүчүн документтерде көрсөтүлгөн көрсөткүч менен салыштырып текшерет. Көрсөткүчтөр туура келген учурда укук бузуулар жөнүндө иш боюнча өндүрүш токтотулат, ал эми товары (жүгү) менен транспорт каражаты кабыл алуу-өткөрүп берүү актын түзүү менен бошотулат.
83. Документтер ылайык келбеген же жок болгон учурда мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлктү убактылуу алып коюу түрүндөгү кошумча укуктук натыйжа колдонулат. Мүлктү убактылуу алып коюуда РСК актына мүлктү убактылуу алып коюу акты тиркелет.
84. Даттануу мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндүн ичинде иш боюнча материалдар убактылуу алынган мүлктү менчик ээсине кайтаруу, жок кылуу же мамлекеттин кирешесине конфискациялоо жөнүндө маселени чечүү үчүн сотко жөнөтүлөт.
Мүлктү менчик ээсине кайтаруу, жок кылуу же конфискациялоо маселеси сот тарабынан чечилет жана соттук аткаруучулар кызматынын тиешелүү бөлүмү тарабынан аткарылат.
5.9. Күйүүчү-майлоочу материалдарды сатуу менен алектенген субъекттерди контролдоо
85. Автомай куюучу станцияларда (мындан ары – АМС) күйүүчү-майлоочу материалдарды (мындан ары – КММ) сатуу менен алектенген субъекттерди контролдоодо автомай куюучу станцияны башкаруунун автоматташтырылган системасынын (мындан ары – БАС) туура колдонулушу текшерилет, БАСты колдонбоо факты аныкталганда Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Субъект кол коюудан баш тарткан же жок болгон учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын пайдалануу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен протокол түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт.
Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
86. Ошону менен бирге ККМдин бар экендиги текшерилет. ККМ жок болгон учурда бул факт РСК актында белгиленет жана рейддик салык контролунун натыйжасы боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар көрүлөт.
Андан ары рейддик салык контролунун жүрүшүндө кассадагы акча каражаттарынын калдыктары алынат, аны менен бирге май бөлүштүрүүчү колонкалардын (мындан ары – МБК) суммардык эсептегичтеринин көрсөткүчтөрүнүн калдыктары жана резервуардагы (идиштердеги) КММнын калдыктары да алынат. Текшерүү учурундагы МБКнын суммардык эсептегичтеринин нөөмөттүн башталышына карата көрсөткүчтөрү кемитилет жана контролдоо учурундагы сатылган КММнын саны (марка боюнча) аныкталат. Контролдоо учурунда сатылган КММнын санынан ырастоочу документтерди (талондор, ички ташууга коштомо кагаздар, сордуруп куюу актылары ж.б.) милдеттүү түрдө берүү менен накталай эмес эсептешүү жолу менен коё берилген КММнын саны кемитилет, КММнын алынган айырмасы КММнын сатуу баасына (маркалар боюнча) көбөйтүлөт жана түшкөн акчанын суммасы аныкталат. Сатылган КММнын көлөмүнөн эсептелген түшкөн акчанын суммасы х-отчеттун суммасы менен дал келүүгө тийиш.
Эгерде сатылган КММнын көлөмүнөн эсептелген түшкөн акчанын суммасы рейддик салык контролу жана/же х-отчету учуруна карата кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгынын суммасынан көп болсо, анда айырманын суммасы (ашыкчасы) контролдук-кассалык чек басып чыгарылбагандыгын ырастоо болуп саналат жана РСК актына сумма цифра жана жазуу түрүндө көрсөтүлүп, “ашыкча” деген жазуу жазылат.
Көрсөтүлгөн факт боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Ошол эле учурда субъекттен милдеттүү түрдө РСК актына тиркелүүчү ылайык келбөө факты аныкталгандыгы жөнүндө түшүнүк кат талап кылынат. Эгерде түшүнүк кат берүүдөн баш тартса, РСК актында белгиленген бузуунун мүнөзүнөн тышкары түшүнүк кат берүүдөн баш тартуу жөнүндө маалымат дагы көрсөтүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тартканда же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен протокол түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
87. Мунай продукттарын ташып келүүнү, сактоону, өндүрүүнү жана сатууну жүзөгө ашыруучу субъекттерди контролдоодо рейддик салык контролунун жүрүшүндө салык кызматынын органынын контролдук пломбаларынын болушу жана шайкеш келүүсү милдеттүү түрдө текшерилет. Текшерүүнүн жыйынтыгы РСК актында чагылдырылат.
Пломбаны бузуу факты аныкталган учурда бул тууралуу РСК актында “пломбаны бузуу” деген жазуу жазылат, ошондой эле бул факт фото-видео тартуу менен РСК актында чагылдырылат.
Түзүлгөн материалдар Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексине ылайык жоопкерчиликке тартуу үчүн укук коргоо органдарына берилет.
88. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталган мунай продукттарын чекене жана/же дүң ташып келүүгө, сактоого, өндүрүүгө жана сатууга карата талаптарды бузуу факты аныкталган учурда Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тартканда же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен протокол түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
89. Рейддик салык контролунун алкагында кызматкер менчигинде мунай продукттарын резервуарларда сактоо базасы бар экендиги боюнча документтерди, ошондой эле даярдоочу же сатуучу (сатууга даяр продукцияны сактаган ишканаларда) берген продукциянын паспортун текшерет. Мындан тышкары мунай продукттарын сактоо шарттарын, ЭТТК колдонуу фактын, ошондой эле контролдук пломбалардын бар экендигин текшерет. Жогоруда көрсөтүлгөн бузуулардын кеминде бири аныкталган учурда РСК актында бузуунун тиешелүү түрү (алардын түрлөрү) көрсөтүлөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тартканда же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен протокол түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
90. Рейддик салык контролунун жүрүшүндө АМСтен тышкаркы КММ соода жайлары текшерилет. Мындай тартип бузуу аныкталган учурда РСК актында тиешелүү маалымат көрсөтүлөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт, ошондой эле мүлктү алып коюу актын түзүү менен мүлктү алып коюу түрүндөгү кошумча укуктук натыйжа колдонулат. Мүлктү убактылуу алып коюуда РСК актына мүлктү алып коюу акты тиркелет.
Протоколго кол коюудан баш тартканда же рейддик салык контролу жүргүзүлгөн жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу факты менен макул эмес” деген белги менен протокол түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
91. Даттануу мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндүн ичинде иш боюнча материалдар убактылуу алып коюлган мүлктү жок кылуу же мамлекеттин кирешесине конфискациялоо жөнүндө маселени чечүү үчүн сотко жөнөтүлөт.
Мүлктү конфискациялоо же жок кылуу маселеси сот тарабынан чечилет.
92. Эгерде рейддик салык контролунун жүрүшүндө укук бузуу объекти укук бузуу жасалган жерде кароосуз калтырылса, Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодекси боюнча протокол “укук бузуучу жөнүндө маалыматтар” пунктунда “жаксыз” деген белги менен түзүлөт.
Мындан тышкары иш боюнча өндүрүш Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык токтотулуп турат, ошондой эле кызматкер укук бузган адамды табууга жана аныктоого бардык чараларды көрүүгө милдеттүү.
93. Укук бузуучунун инсандыгы аныкталбаган учурда кызматкер түзүлгөн материалдарды укук бузуу жөнүндө иш боюнча протокол менен бирге убактылуу алынган мүлктү жок кылуу же мамлекеттин кирешесине конфискациялоо жөнүндө маселени чечүү үчүн сотко жөнөтөт.
94. Мүлктү конфискациялоо же жок кылуу маселеси сот тарабынан чечилет жана соттук аткаруучулар кызматынын тиешелүү бөлүмү тарабынан аткарылат.
9-глава. РСК актын тариздөө
95. Ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында салык кызматынын органдары тарабынан берилген жазма буйруктун негизинде РСК актылары түзүлөт.
96. РСК акты жана анын тиркемелери кагаз жүзүндө да, электрондук түрдө да тийиштүү алып жүрүүчүдө таризделиши мүмкүн. Кагаз түрүндө таризделген актыга кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы кол коёт, актыны электрондук формада тариздөөдө кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы графикалык колтамганы колдонот.
97. Кагаз жүзүндө тариздөөдө РСК актынын экинчи нускасы бардык тиркемелери менен субъектке же субъекттин жооптуу адамына кол койдуруу менен тапшырылат. Кызматкер кол коё турган РСК актына кол коюудан баш тарткан учурда тапшырылган датасын көрсөтүү менен “РСК актына кол коюудан баш тартты, РСК актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
98. Электрондук түрдө тариздөөдө электрондук РСК акты бардык тиркемелери менен салык төлөөчүнүн жеке кабинетине же өз ара макулдашуу боюнча анын электрондук дарегине же субъекттин мессенджерине жөнөтүлөт.
99. РСК актында милдеттүү түрдө төмөнкүлөр көрсөтүлөт:
1) РСК актынын номери;
2) рейддик салык контролун жүргүзүү датасы, орду, башталган убактысы;
3) кызматкердин аты-жөнү жана кызмат орду;
4) жазма буйруктун номери жана датасы;
5) жазма буйрукту берген салык кызматынын органынын аталышы;
6) контролдоо учурунда катышкан субъекттин же жооптуу адамдын аты-жөнү, ээлеген кызмат орду, байланыш телефон номери жана анын жашаган жеринин дареги;
7) ишкердик объектинин аталышы жана дареги;
8) субъекттин аталышы, анын ИСНи жана субъект катталган салык органынын аталышы;
9) экономикалык иш жүргүзүү укугуна уруксат берүүчү документтердин (мамлекеттик каттоо жөнүндө күбөлүктүн жана/же патенттин, камсыздандыруу полисинин сериясы жана номери, берилген датасы жана алардын колдонуу мөөнөтү) болушу;
10) жалданма кызматкерлердин саны;
11) инспектордук текшерүүлөр китебинин болушу;
12) иштин түрү;
13) ККМдин болушу;
14) кассада накталай акча каражаттарын алуу актына ылайык накталай түшкөн акчанын суммасы;
15) х-отчетто көрсөтүлгөн сумма, х-отчеттун өзү РСК актына тиркелет;
16) товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун фискалдык программалык каражаттары аркылуу орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма, орто аралык отчеттун өзү РСК актына тиркелет;
17) накталай эмес формада төлөмдөр боюнча түзүлгөн х-отчетуна ылайык накталай эмес түшкөн акчанын суммасы;
18) кызматкердин жана субъекттин же субъекттин жооптуу адамынын колу.
100. Субъект же субъекттин жооптуу адамы РСК актына кол коюудан баш тарткан учурда фото-видео тартуу жүргүзүлөт жана кызматкердин колу коюлуучу РСК актына тапшырылган датасын көрсөтүү менен “РСК актына кол коюудан баш тартты, ушул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу көрсөтүлөт.
101. Эгерде РСК акты салык органы тарабынан субъекттин иш жүргүзгөн жери боюнча түзүлсө, ал эми анын салык каттоосу башка салык органында турса, анда РСК актында көрсөтүлгөн салык мыйзамдарын бузуулар иш жүргүзгөн жери боюнча каралат.
102. Рейддик салык контролунун натыйжасы салык постун коюуга жана/же тиешелүү салыктык текшерүүнү дайындоого тийиш болгон тобокелдикке багытталган субъекттерди түзүүдө тобокелдик факторлорун аныктоо үчүн негиздердин бири катары кызмат кылат.
103. Рейддик салык контролун жүзөгө ашырууда кызматкер субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан салыктарды эсептөө, кармап калуу жана бюджетке төлөө боюнча документтерди берүүнү талап кылууга, салык төлөөчүдөн салыктарды эсептөө, кармап калуу жана төлөө документтерин толтуруу боюнча түшүндүрмөлөрдү, салыктарды эсептөөнүн тууралыгын жана өз убагында кармап калууну жана төлөөнү ырастаган документтерди талап кылууга, ошондой эле субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан РСК актына тиркелүүчү жана салык контролун жүргүзүүдө колдонулуучу документтердин көчүрмөлөрүн алууга укуктуу.”.
2-тиркеме
“2-тиркеме
Контролдук сатып алууну жүргүзүү тартиби
1-глава. Жалпы жоболор
1. Контролдук сатып алууну жүргүзүү жана материалдарды тариздөөнүн ушул Тартиби Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 127, 129, 130-беренелерине ылайык иштелип чыккан жана контролдук сатып алууну жүргүзүү жана материалдарын тариздөө тартибин аныктайт.
2. Бул Тартиптин максатында төмөнкүдөй түшүнүктөр жана терминдер колдонулат:
1) жазма буйрук – Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарын сактоо боюнча контролдук сатып алууну жүргүзүүгө укук берүүчү документ, ал ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу таризделет;
2) кызматкер – белгиленген тартипте берилген жазма буйруктун негизинде контролдук сатып алууну жүргүзүүчү салык кызматынын органынын кызмат адамы;
3) субъект – уюштуруу-укуктук формасына, ишинин түрүнө, баш ийүүсүнө жана менчигинин формасына карабастан экономикалык ишти жүзөгө ашыруучу жана/же салык салуу объекттери бар жеке жак, жеке ишкер, уюм, обочолонгон бөлүк;
4) субъекттин жооптуу адамы – субъект менен эмгек мамилесинде болгон же субъекттин кызыкчылыгында белгилүү иш-аракеттерди (анын ичинде келишим боюнча) аткарган жеке жак;
5) х-отчет – отчет түзүү учурунда нөөмөттүк эсептешүү операцияларынын жыйынтыгынын орто аралык отчету (өчүрүлбөгөн контролдук кассалык машинанын (мындан ары – ККМ) контролдук чеги);
6) орто аралык отчет – товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык каражаттары аркылуу түзүлүүчү, белгилүү бир мезгилге акы төлөөгө көрсөтүлгөн документтердин суммалары боюнча маалыматты камтыган отчет;
7) контролдук сатып алуу акты – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча контролдук сатып алуунун жыйынтыгы таризделүүчү документ;
8) тоскоолдук көрсөтүү акты – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча таризделүүчү, кызматкердин жана/же салык кызматынын органынын мыйзамдуу талаптарын аткарбоо фактысы көрсөтүлгөн документ.
3. Контролдук сатып алуу – салык органынын кызмат адамы же тартылган жеке жак тарабынан ККМди колдонуу тартибинин жана талаптарынын, ошондой эле калкка контролдук кассалык чекти берүүнүн сакталышын контролдоо үчүн товардын белгилүү бир санын контролдук сатып алуу же субъект менен контролдук бүтүм түзүү жолу менен мезгилдүүлүгүн чектөөсүз жүргүзүлүүчү салык контролунун методдорунун бири.
4. Контролдук сатып алуу салык кызматынын органдары тарабынан соода операцияларында же жумуштарды аткарууда жана кызматтарды көрсөтүүдө акчалай эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө ККМди колдонуу боюнча салык мыйзамдарынын тартибин жана талаптарын сактоону, ошондой эле банктык төлөм карталарын, электрондук акчаларды, улуттук стандарттын эки өлчөмдүү штрихкоддун (QR-коддун) символдорун, анын ичинде башка жакка катталган жабдуулардын (мындан ары – программалык-техникалык түзүлүш) болуусун жана колдонулушун контролдоо үчүн гана жүргүзүлөт.
Контролдук сатып алуу мезгил аралыгы чектелбестен ишке ашырылат жана өзүнчө же рейддик салык контролунун алкагында жүргүзүлүшү мүмкүн.
Субъект товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык каражаттарын (мындан ары – ЭПК) пайдаланганда контролдук сатып алуу салык кызматынын органдары тарабынан калкка контролдук-кассалык чектердин алардын акы төлөөгө көрсөтүлгөн документтерге ылайык келишин контролдоо үчүн жүргүзүлөт.
5. Контролдук сатып алууну жүргүзүүдө салык кызматынын органдары ККМде, ыйгарым укуктуу салык органынын жана/же ЭПК маалымат системаларында сакталган маалыматтарды пайдаланууга укуктуу.
6. Контролдук сатып алууну жүргүзүүнүн максаты болуп төмөнкүлөр саналат:
1) соода операцияларында акчалай эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө же жумуштарды аткарууда жана кызматтарды көрсөтүүдө ККМди колдонуу боюнча салык мыйзамдарынын талаптарын сактоо бөлүгүндө ак ниетсиз салык төлөөчүлөрдү аныктоо;
2) рейддик салык контролун жүргүзүүдө жана/же салык постун орнотууда тобокелдиктин багыт алуу деңгээлин аныктоо үчүн субъекттин ишин жыйноо жана талдоо.
7. Контролдук сатып алууну дайындоо үчүн негиздер болуп төмөнкүлөр саналат:
1) ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасынын маалыматтары боюнча ККМде активдүүлүктүн жоктугу;
2) контролдук-кассалык чектерди чыгарып берүү мезгилинин үзгүлтүктүүлүгү;
3) чоң суммада түшкөн акчага контролдук-кассалык чектерди бир чек менен чыгарып берүү;
4) субъекттин иштөө убактысынын аныкталган мезгилинде контролдук-кассалык чектерди минималдык санда чыгарып берүү;
5) ККМди калк үчүн жеткиликсиз жерде колдонуу;
6) жеке жактардын даттануулары;
7) ИСНди тогуз деп көрсөтүү менен, бирок ККМди каттоосуз калктын дарегине электрондук эсеп-фактураларды жана/же жөнөкөйлөштүрүлгөн эсеп-фактураны жазуу;
8) ККМди колдонбоо тобокелдик факторлоруна жүргүзүлгөн талдоонун жыйынтыгы боюнча.
8. Контролдук сатып алуу салык кызматынын органынын кызмат адамы (мындан ары – кызматкер) тарабынан жүргүзүлөт.
9. Контролдук сатып алууну жүргүзүүдө сатып алынган товар кайтарылган учурда сатуучу жана/же даярдоочу/өндүрүүчү кызматкердин талабы боюнча товар үчүн төлөнгөн акча каражаттарын (товардык түрү сакталган шартта) ага толук өлчөмдө кайтарып берүүгө милдеттүү.
2-глава. Контролдук сатып алууну жүргүзүү тартиби
10. Контролдук сатып алууну жүргүзүү үчүн салык кызматынын органынын жетекчиси же салык кызматынын органынын жетекчиси ыйгарым укук берген адам төмөнкү реквизиттерди камтыган тиешелүү алып жүрүүчүдө ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча жазма буйрукка кол коёт (ырастайт):
1) жазма буйрукту каттоо датасы жана номери;
2) салык кызматынын органынын аталышы;
3) контролдук сатып алууну жүргүзүү тапшырылган салык кызматкеринин аты-жөнү;
4) субъекттин толук аталышы;
5) субъекттин идентификациялык салык номери (мындан ары – ИСН);
6) контролдук сатып алуунун негиздемеси;
7) контролдук сатып алууну жүргүзүү мөөнөтү.
Контролдук сатып алууну жүргүзүү укугуна жазма буйрук ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу таризделет. Жазма буйрукка ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында салык кызматынын органынын жетекчиси же салык кызматынын органынын жетекчиси ыйгарым укук берген адам тарабынан электрондук кол коюлушу (ырасталышы) керек. Зарыл болгон учурда жазма буйрукту кагаз түрүндө басып чыгаруу мүмкүн, анын аныктыгын QR-код менен текшерүүгө болот.
11. Контролдук сатып алууну жүргүзүү зарыл болгон субъект жайгашкан жерге келгенден кийин кызматкер жана/же тартылган жеке жак кырдаалды талдайт жана ККМ, ЭПК жана/же программалык-техникалык түзүлүштү колдонуу предметине карата субъекттин ишине визуалдык байкоо жүргүзөт, андан кийин контролдук сатып алууну жүргүзөт. Контролдук сатып алууну жүргүзгөндөн кийин кызматкер субъектке жана/же анын жооптуу адамына (субъект менен эмгек мамилесинде болгон, субъекттин кызыкчылыгында белгилүү иш-аракеттерди аткарган жеке жакка) кызматтык күбөлүгүн (кагаз же электрондук түрдө) жана таанышуу үчүн графикалык кол тамга менен ырасталуучу алып жүрүүчүдө электрондук формадагы жазма буйрукту көрсөтөт. Кызматкер ошондой эле субъектке же анын жооптуу адамына кагаз жүзүндө жазма буйрукту бере алат. Өз ара макулдашуу боюнча кызматкер субъекттин электрондук дарегине же мессенджерине таанышуу үчүн электрондук формадагы жазма буйрукту жөнөтө алат.
12. Субъект же анын жооптуу адамы жазма буйруктун аныктыгын электрондук түрдө жазма буйрукта жайгашкан QR-код аркылуу текшерүүгө укуктуу.
13. Субъект же анын жооптуу адамы жазма буйрук менен таанышуудан баш тарткан учурда кызматкер тиешелүү алып жүрүүчүдөгү жазма буйрукта же кагаз жүзүндөгү жазма буйруктун бланкында баш тартуу жөнүндө маалыматты көрсөтөт. Жазма буйрук менен таанышуудан баш тартуу контролдук сатып алууну жүргүзүү үчүн тоскоолдук болуп саналбайт.
14. Жазма буйрукту жана кызматтык күбөлүктү көрсөткөндөн кийин кызматкер субъекттен же анын жооптуу адамынан контролдук сатып алууну жүргүзүү учуруна карата ККМден х-отчетту жана/же ЭПК орто аралык отчетту чыгарып берүүнү талап кылат.
Кызматкер х-отчетту жана/же орто аралык отчетту алгандан кийин субъект же анын жооптуу адамы менен бирге ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча кассадагы накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысын (мындан ары – накталай акча каражаттарын алуу актысы) толтуруу менен субъекттин кассасындагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгын алат, мында накталай түшкөн акча ар бир купюралык саноо жолу менен көрсөтүлөт жана контролдоо учурунда түшкөн акчанын жалпы суммасы сан жана жазуу менен чыгарылат. Кассада накталай акча каражаттарынын калдыктарын алууда субъект же субъекттин жооптуу адамы накталай акча каражаттарын эсептейт, ал эми кызматкер накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысын толтурат.
Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кызматкер жана субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы ушул адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коет. Субъект же субъекттин жооптуу адамы накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кол коюудан баш тарткан учурда кызматкер тарабынан фото/видео тартуу жүргүзүлөт жана накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысында тапшырылган датасын көрсөтүү менен “актыга кол коюудан баш тартты, ушул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
ККМдин жоктугу же бузук ККМ колдонулганы аныкталган учурда, бул факт контролдук сатып алуу актысында белгиленет жана аны кароонун жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чаралар көрүлөт.
15. Эгерде субъект бир объектте бир нече ККМ колдонсо, анда кассалык тартипти контролдоо ар бир ККМ боюнча өзүнчө жүзөгө ашырылат.
16. Кассадан накталай акча каражаттарынын калдыктарын алууда кызматкер субъекттин экономикалык ишти жүзөгө ашыруу үчүн пайдаланган аймагына, жайларына, мүлк объекттерине (анын ичинде транспорт каражаттарына) ККМ аркылуу чыгарылбаган акча каражаттарынын суммасын жашыруу предметине иликтөө жүргүзүүгө укуктуу.
17. Рейддик салык контролу учурунда кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгы х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммалар менен салыштырылат.
18. Эгерде кассадагы накталай акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан (бир эсептик көрсөткүчкө) ашыкча болсо, анда ашыкча сумма контролдук-кассалык чекти сатып алуучуга (кардарга) чыгарбоо фактысын ырастоо болуп саналат жана контролдук сатып алуу актысында сумманы цифра жана жазуу жүзүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат.
Мында субъект же субъекттин жооптуу адамы аныкталган факт боюнча жазуу жүзүндө түшүнүк кат берүүгө милдеттүү, ал контролдук сатып алуу актысына тиркелет.
Кассадагы акча каражаттарынын ашыкча экендиги ырасталган учурда субъект белгиленген ашыкча суммага ККМ аркылуу контролдук-кассалык чекти басып чыгарууга милдеттүү.
19. Эгерде кассадагы накталай акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда контролдук сатып алуу актысына сумманы цифра жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
Кем чыгуу фактысы боюнча субъекттин жооптуу адамы контролдук сатып алуу актысына тиркелген жетпеген суммага чыгымдарды ырастаган документти берүүгө милдеттүү.
20. Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан көп болсо, анда айырманын (ашыкчанын) суммасы контролдук-кассалык чекти чыгарбоо фактысын ырастоо болуп саналат жана контролдук сатып алуу актысында сумманы цифра жана жазуу жүзүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат.
Мында субъект же жооптуу адам жазуу жүзүндө түшүнүк кат берүүгө милдеттүү, ал контролдук сатып алуу актысына тиркелет.
Субъект түшүнүк кат берүүдөн баш тарткан учурда контролдук сатып алуу актысында түшүнүк кат берүүдөн баш тарткандыгы жөнүндө маалымат көрсөтүлөт.
Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда айырманын суммасы кем чыгууга кирет жана контролдук сатып алуу актысында сумма цифра жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деп жазылат.
21. Төлөмдөрдү накталай эмес формада кабыл алууга арналган жабдуулар жана/же технологиялар (программалык-техникалык түзүлүш) болгон учурда, төлөнгөн суммалар боюнча чекте же көчүрмөдө көрсөтүлгөн, накталай эмес формада төлөмдөрдү кабыл алууга арналган бардык жабдуулар жана/же технологиялар (программалык-техникалык түзүлүш) аркылуу накталай эмес акча каражаттарынын суммасы х-отчетто көрсөтүлгөн накталай эмес түшкөн акчага карата салыштырылат.
Эгерде чектеги же көчүрмөдөгү накталай эмес акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан бир эсептик көрсөткүчкө көп болсо, анда ашыкча сумма контролдук-кассалык чекти сатып алуучуга (кардарга) чыгарбоо фактысын ырастоо болуп саналат жана контролдук сатып алуу актысына сумманы цифра жана жазуу менен көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат.
Мында субъект же жооптуу адам жазуу жүзүндө түшүнүк кат берүүгө милдеттүү, ал контролдук сатып алуу актысына тиркелет.
Акча каражаттарынын ашыкча экендиги ырасталган учурда субъект белгиленген ашыкча суммага ККМ аркылуу контролдук-кассалык чекти басып чыгарууга милдеттүү.
Эгерде чектеги же көчүрмөдөгү накталай эмес акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда контролдук сатып алуу актысында сумманы цифра жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
Кем чыгуу фактысы боюнча субъект же анын жооптуу адамы жетпеген суммага чыгымдарды ырастаган документти берүүгө тийиш, ал контролдук сатып алуу актысына тиркелет.
22. ККМди колдонуу талаптарын жана тартибин бузуунун белгиленген түрүнө жараша контролдук сатып алуу актысына “ККМди колдонбоо”, “чек басып чыгарбоо”, “чек бербөө”, “ККМ бузулган” деген жазуулар жана кассада накталай акча каражаттарын алуу акты тиркелгени жөнүндө маалымат киргизилет.
23. Белгиленген бузуулардын негизинде Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык укук бузуунун конкреттүү түрүн көрсөтүү менен протокол түзүлөт, ага кызматкер жана субъект же анын жооптуу адамы кол коет.
Субъект же анын жооптуу адамы протоколго кол коюудан баш тарткан учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен протоколго “укук бузуу фактысы менен макул эмес” деген белги коюлат жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысын жана ордун дайындоо жөнүндө кабарлоо менен бирге субъектке же анын жооптуу адамына тапшырылат. Түзүлгөн протоколду жана кабарлоону субъектке же анын жооптуу адамына тапшыруу мүмкүн болбогон учурда материалдар почта аркылуу жөнөтүлөт. Контролдук сатып алуунун түзүлгөн материалдарын кызматкер укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга өткөрүп берет.
24. ККМ бузук болгон учурда Кыргыз Республикасынын бухгалтердик эсеп жөнүндө мыйзамдарына ылайык эсеп жүргүзүүчү адамдарды кошпогондо, субъект квитанциялардын бланктарын эсепке алуу китебинде сатып алууларды жана сатууларды эсепке алууну жүргүзөт.
ККМ бузулган учурга карата квитанциялардын бланктары жана квитанциялардын бланктарын эсепке алуу китеби колдонулбаган учурда контролдук сатып алуу актысында тиешелүү жазуу көрсөтүлөт жана Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
25. ЭПК пайдаланууда, ошондой эле накталай эмес эсептешүүдө х-отчеттон тышкары, субъект кызматкерге ЭПК аркылуу түзүлүүчү орто аралык отчетту, х-отчетко карата накталай эмес акча каражаттарын салыштыруу үчүн ушундай инструменттер аркылуу төлөнгөн суммалар боюнча накталай эмес төлөө инструменттери менен түзүлүүчү орто аралык чекти берүүгө милдеттүү.
26. Субъект же анын жооптуу адамы кызматкерге х-отчетту жана/же орто аралык отчетту жана/же төлөмдү накталай эмес формада кабыл алуу үчүн арналган жабдуулар жана/же технологиялар (программалык-техникалык түзүлүш) менен түзүлгөн төлөгөндүгү тууралуу ырастоочу документти берүүдөн баш тарткан учурда контролдук сатып алуу актысында х-отчетту жана/же орто аралык отчетту жана/же төлөмдү накталай эмес формада кабыл алуу үчүн арналган жабдуулар жана/же технологиялар (программалык-техникалык түзүлүш) менен түзүлгөн төлөгөндүгү тууралуу ырастоочу документти берүүдөн баш тарткандыгы тууралуу маалымат көрсөтүлөт. Мында ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча тоскоолдук көрсөтүү актысы түзүлөт, анда х-отчетту жана/же орто аралык отчетту жана/же төлөмдү накталай эмес формада кабыл алуу үчүн арналган жабдуулар жана/же технологиялар (программалык-техникалык түзүлүш) менен түзүлгөн төлөгөндүгү тууралуу ырастоочу документти бербегендигин билдирген кызматкердин мыйзамдуу талаптарын аткарбоо фактысы көрсөтүлөт.
Тоскоолдук көрсөтүү актысына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коет. Субъект же жооптуу адам тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тарткан учурда фотовидео тартуу жүргүзүлөт жана тоскоолдук көрсөтүү актысына тапшыруу датасын көрсөтүү менен “тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тартты, ушул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
Бул актынын негизинде салык кызматынын органдарынын кызматкерлеринин ККМге жана товарларды эсепке алуунун программалык каражаттарына жеткиликтүүлүгүнө тоскоолдук көрсөтүү фактысы боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Субъект же анын жооптуу адамы протоколго кол коюудан баш тарткан учурда ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен протоколго “укук бузуу фактысы менен макул эмес” деген белги коюлат жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге субъектке же анын жооптуу адамына тапшырылат. Түзүлгөн протоколду жана кабарлоону субъектке же анын жооптуу адамына тапшыруу мүмкүн болбогон учурда материалдар почта аркылуу жөнөтүлөт. Контролдук сатып алуунун түзүлгөн материалдарын кызматкер укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга өткөрүп берет.
3-глава. Контролдук сатып алуунун жыйынтыгын тариздөө жана кароо
27. Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алгандан кийин кызматкер ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча таризделген контролдук сатып алуу актысын тариздейт, анда милдеттүү түрдө төмөнкүлөр көрсөтүлөт:
1) контролдук сатып алууну жүргүзгөн датасы, орду, убактысы;
2) кызматкердин аты-жөнү жана кызмат орду;
3) жазма буйруктун номери жана датасы;
4) жазма буйрукту берген салык кызматынын органынын аталышы;
5) контролдоо учурунда катышкан субъекттин аты-жөнү, ээлеген кызмат орду, байланыш телефон номери жана анын жашаган жеринин дареги;
6) ишкердик объектинин аталышы жана дареги;
7) ишинин түрү;
8) субъекттин аталышы жана ИСНи;
9) субъект катталган салык органынын аталышы;
10) сатуучунун (кассирдин) аты-жөнү, ИСНи жана ээлеген кызмат ордун көрсөтүү менен иштеген фактысын ырастоочу документтин болушу;
11) инспектордук текшерүү китебинин болушу;
12) баалыктардын (прейскуранттар, меню) болушу;
13) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча контролдук-кассалык чекти талап кылуунун зарылдыгы жөнүндө маалыматтын болушу;
14) сатып алынган товардын (кызмат көрсөтүүнүн) аталышы, баасы, саны жана суммасы;
15) ККМдин каттоо маалыматтары;
16) контролдук сатып алуунун жыйынтыгы тууралуу маалымат;
17) накталай акча каражаттарын алуу актысына ылайык кассада накталай түшкөн акчанын суммасы;
18) х-отчетто көрсөтүлгөн сумма, х-отчеттун өзү контролдук сатып алуу актысына тиркелет;
19) товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык каражаттары аркылуу орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма, орто аралык отчеттун өзү контролдук сатып алуу актысына тиркелет.
28. Контролдук сатып алуу актысы жана анын тиркемелери кагаз жүзүндө да, тийиштүү алып жүрүүчүдө электрондук формада да таризделиши мүмкүн. Кагаз жүзүндө таризделген контролдук сатып алуу актысына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы тарабынан кол коюлат, актыны электрондук формада тариздөөдө кызматкердин жана субъекттин же анын жооптуу адамынын графикалык кол тамгасы коюлат.
29. Кагаз жүзүндө таризделген учурда контролдук сатып алуу актысынын экинчи нускасы бардык тиркемелери менен бирге субъектке же анын жооптуу адамына кол койдуруу менен тапшырылат. Эгерде субъект же анын жооптуу адамы тиркемеси менен контролдук сатып алуу актысына кол коюудан жана алуудан баш тартса, анда кызматкер кол койгон контролдук сатып алуу актысына тапшыруу датасын көрсөтүү менен “контролдук сатып алуу актысына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деп жазылат.
30. Электрондук формада тариздөөдө контролдук сатып алуу актысы бардык тиркемелери менен субъекттин жеке кабинетине же анын электрондук дарегине же субъекттин мессенджерине жөнөтүлөт. Эгерде субъект кол коюудан жана графикалык кол тамга коюу менен контролдук сатып алуу актысын алуудан баш тартса, анда контролдук сатып алуунун электрондук актысына “контролдук сатып алуу актысына кол коюудан баш тартты, ушул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деп жазылат, фотовидео тартуу жүргүзүлөт жана материалдар субъекттин жеке кабинетине же анын электрондук дарегине же субъекттин мессенджерине жөнөтүлөт.
31. Контролдук сатып алууну жүргүзүүгө жол берилбеген учурда (анын ичинде кассадагы акча каражаттарынын калдыктарын алууга) кызматкер Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 132 жана 136-беренелеринин талаптарына ылайык ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча кагаз же электрондук формада тоскоолдук көрсөтүү актысын түзөт, анда түзүлгөн датасы жана орду, кызматкердин аты-жөнү жана кызмат орду, ким тарабынан жана кандай жол менен тоскоолдук кылгандыгы көрсөтүлөт. Кагаз жүзүндө түзүлгөн тоскоолдук көрсөтүү актысына кызматкер кол коет жана ал менен субъект таанышкандан кийин субъект кол коет, электрондук түрдө кызматкер жана субъект же анын жооптуу адамы графикалык кол тамга коет. Мында субъекттен түшүнүк кат алынат, анда кандай себептер менен тоскоолдук жасалгандыгы көрсөтүлөт, ал тоскоолдук көрсөтүү актысына тиркелет.
Субъект кол коюудан жана/же түшүнүк кат берүүдөн баш тарткан учурда кызматкер тарабынан тоскоолдук көрсөтүү актысына тиешелүү жазуу жана фотовидео тартуу жүргүзүлөт.
32. Контролдук сатып алуунун жыйынтыгы рейддик салыктык контролдоого жана салык постун орнотууга тийиш болгон тобокелдикке багытталган субъекттерди түзүүдө тобокелдик факторлорун аныктоо үчүн негиздердин бири катары колдонулат.
33. Башка бузуулар аныкталган учурда кызматкер субъекттин же субъекттин жооптуу адамынын катышуусунда бул фактыны фотовидео тартуу жүргүзөт жана субъекттин салыктык (эсептик) катталган жери боюнча салык органына өткөрүп берет. Тиешелүү салык органы маалымат алгандан кийин салык мыйзамдарына ылайык белгилүү бир салыктык контролду жүргүзөт жана Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чараларды көрөт.”.
3-тиркеме
“3-тиркеме
Салык постун орнотуу
тартиби
1-глава. Жалпы жоболор
1. Ушул Тартип Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 51, 59, 60, 81, 109, 131, 132 жана 138-беренелерине ылайык иштелип чыккан жана салык төлөөчүнүн (мындан ары – субъект) товарларын жана акча каражаттарын толук эсепке алуу жана салык карызын төлөө максатында салык постун орнотуу жана анын ишин уюштуруу тартибин аныктайт.
2. Ушул Тартиптин максаттары үчүн төмөнкүдөй түшүнүктөр жана терминдер колдонулат:
1) жазма буйрук – ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу таризделүүчү товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн толук эсепке алуу максатында салык постун орнотууга укук берүүчү документ;
2) кызматкер – белгиленген тартипте берилген жазма буйруктун негизинде салык постун жүргүзүүчү салык кызматынын органынын кызмат адамы;
3) субъект – уюштуруу-укуктук формасына, ишинин түрүнө, баш ийүүсүнө жана менчигинин формасына карабастан экономикалык ишти жүзөгө ашыруучу жана/же салык салуу объекттери бар жеке жак, жеке ишкер, уюм, мамлекеттик мекеме, обочолонгон бөлүк;
4) субъекттин жооптуу адамы – субъект менен эмгек мамилелеринде болгон же субъекттин кызыкчылыгында белгилүү иш-аракеттерди аткарган (анын ичинде келишим боюнча) жеке жак;
5) х-отчет – отчетту түзүү учуруна карата нөөмөттүк эсептешүү операцияларынын жыйынтыгынын орто аралык отчету (контролдук-кассалык машинанын (мындан ары – ККМ) өчүрүлбөгөн контролдук чеги);
6) орто аралык отчет – товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун программалык каражаттары аркылуу түзүлүүчү, белгилүү бир убакыт мезгилине акы төлөөгө көрсөтүлгөн документтердин суммалары боюнча маалыматты камтыган отчет;
7) z-отчет – нөөмөттү жабуу операциясын жүргүзүүдө түзүлүүчү нөөмөттүк эсептешүү операцияларынын жыйынтыгынын отчету (ККМдин өчүрүү менен контролдук чеги);
8) салык постунун жыйынтыктары жөнүндө акт – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча салык постун орнотуунун жыйынтыгы таризделген документ;
9) мүлктү убактылуу тартып алуу акты (мындан ары – мүлктү тартып алуу акты) – ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилүүчү форма боюнча таризделген, тартып алынган мүлк жөнүндө маалыматтар көрсөтүлүүчү документ;
10) тоскоолдук көрсөтүү акты – кызматкердин жана/же салык кызматынын органынын мыйзамдуу талаптарын аткарбоо фактысы көрсөтүлгөн, ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча таризделген документ;
11) контролдук сатып алуу – ККМди колдонуу боюнча тартиптин жана талаптардын сакталышын контролдоо, анын ичинде калкка контролдук-кассалык чектерди берүү үчүн товарларды аз санда сатып алуу же субъекттер менен бүтүмдөрдү түзүү жолу менен салык органынын кызмат адамы же тартылган жеке жак тарабынан мезгили чектелбестен жүргүзүлүүчү текшерүүнүн методу;
12) уруксат берүүчү документтер – салык кызматынын органдары тарабынан алардын компетенциясынын чегинде берилүүчү экономикалык ишти жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон документтер (жеке ишкер катары мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүк, патент, өзгөчө режимдеги соода зонасындагы ишке салыкты колдонуу же колдонуудан баш тартуу жөнүндө чечим, камсыздандыруу полиси), ошондой эле уюмдардын жана обочолонгон бөлүктөрдүн мамлекеттик каттоодон өткөндүгүн ырастаган документтер;
13) баштапкы эсепке алуу документтери – эсеп-фактура (анын ичинде электрондук түрдө), контролдук-кассалык жана товардык чектер, кассалык кириш жана чыгыш ордерлери, салыктык эсепке алуу документтери болуп саналган салыктык базаны аныктоо үчүн салыктык эсептин регистрлери, ошондой эле Улуттук банк тарабынан бекитилүүчү же банктык практикада иштиктүү жүгүртүү адаттары менен колдонулуучу төлөм документтери кирет;
14) шектүү акциздик марка – бул салык кызматынын органы тарабынан контролдук иш-чаралардын жүрүшүндө ыйгарым укуктуу салык органы белгилеген формага жана дизайнга ылайык келбегендиги, анын ичинде акциздик марканын бекитилген коргоочу элементтеринин жоктугу аныкталган акциздик марка.
3. Салык посту төмөнкүдөй субъекттин мүлк объектисинде жана/же экономикалык иш жүргүзгөн аймагында орнотулат:
1) акциздик товар өндүрүүчү:
– акциздик товарлар болуп саналган күйүүчү-майлоочу материалдарды туруктуу негизде өндүрүүчү;
– күйүүчү-майлоочу материалдарды кошпогондо, акциздик товарларды өндүрүүчү:
жүгүртүүнүн көлөмүн жана төлөнүүчү салыктардын суммасын төмөндөтүүнү кошуп алганда, ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан белгиленген салыктарды төлөбөй коюунун тобокелдик факторлору болгон учурда товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин;
ыйгарым укуктуу салык органы аныктаган тизме боюнча туруктуу негизде;
2) салык карызы бар – салык карызын толук төлөгөнгө чейин;
3) салык отчетторун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөр менен берген жана/же отчетторду бербеген – товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин;
4) салык постун орнотуу менен коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн – катары менен келген жети календардык күндөн кем эмес мөөнөткө, концерттик оюн-зоок иш-чараларын уюштуруу жерлериндеги салык постунан тышкары;
5) салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоо боюнча тобокелдик факторлору болгон учурда өндүрүш чөйрөсүндө иш жүргүзгөн;
6) экономикалык иш жүргүзүүнүн сезондук мүнөзүнө жараша пайдалуу кендерди казып алууну жүзөгө ашыруучу – товарлардын жана акча каражаттарынын жүгүртүлүшүн эсепке алуу толук аныкталганга чейин.
4. Салык посту субъекттин иш режиминде орнотулат.
5. Салык постунун жыйынтыктары салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыда чагылдырылат жана тиешелүү салык контролун жана/же салыктык текшерүүнү жүргүзүү үчүн колдонулушу мүмкүн.
2-глава. Салык постун тариздөө тартиби
6. Салык посту орнотулуучу субъекттердин тизмеги ыйгарым укуктуу салык органынын буйругу менен аныкталат жана бекитилет.
Салык посту орнотулуучу, күйүүчү-майлоочу материалдарды кошпогондо, акциздик продукцияны өндүрүүчү субъекттердин тизмеги ыйгарым укуктуу салык органынын буйругу менен бекитилет.
7. Салык посту ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча салык кызматынын органы тарабынан берилген жазма буйруктун негизинде орнотулат.
Салык постун орнотуу укугуна жазма буйрук ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу таризделет. Жазма буйрукка ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында салык кызматынын органынын жетекчисинин же салык кызматынын органынын жетекчиси тарабынан ыйгарым укук берилген адамдын электрондук колтамгасы коюлушу (ырасталышы) керек. Зарыл болгон учурда жазма буйрукту кагаз түрүндө басып чыгаруу мүмкүн, анын аныктыгын QR-коддун жардамы менен текшерүүгө болот.
8. Жазма буйрукта төмөнкүдөй маалыматтар камтылат:
1) салык кызматынын органында жазма буйрукту каттоо номери;
2) жазма буйрукту берген салык кызматынын органынын аталышы;
3) салык постун орнотуу тапшырылган салык кызматынын органынын кызмат адамынын (мындан ары – кызматкер) аты-жөнү, кызматтык күбөлүгүнүн номери;
4) салык посту орнотулуп жаткан субъекттин толук аталышы;
5) субъекттин идентификациялык салык номери (мындан ары – ИСН);
6) салык постун орнотуу үчүн негиздер;
7) салык постун орнотуу мөөнөтү (мезгили);
8) ушул жазма буйрукту ырастаган салык кызматынын органынын жетекчисинин аты-жөнү;
9) жазма буйрук берилген дата.
9. Колдонуу мөөнөтүн узартууда жазма буйрукка ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында жетекчинин электрондук колу коюлат (ырасталат).
10. Салык постун орнотууда кызматкер тарабынан субъекттин жана/же ишкердик иште пайдаланылуучу мүлк объектисинин жайгашкан жерине келгенден кийин субъектке таанышуу үчүн төмөнкүлөр көрсөтүлөт:
1) жазма буйрукта көрсөтүлгөн кызматкердин кызматтык күбөлүгү кагаз же электрондук түрдө;
2) таанышуу жана графикалык кол коюу үчүн тиешелүү алып жүрүүчүдөгү электрондук формадагы жазма буйрук же таанышуу жана арткы бетине кол коюу үчүн кагаз түрүндөгү жазма буйрук. Өз ара макулдашуу боюнча кызматкер субъекттин электрондук дарегине же мессенджерине таанышуу үчүн электрондук формадагы жазма буйрукту жөнөтө алат.
11. Субъект таанышуудан баш тарткан учурда жазма буйрукка “таанышуудан баш тартты” деген жазуу жазылат.
Жазма буйрук менен таанышуудан баш тартуу салык постун орнотуу үчүн тоскоолдук болуп саналбайт.
12. Жазма буйрук менен таанышкандан кийин субъект жазма буйрукта көрсөтүлгөн маселелер боюнча кызматкердин мыйзамдуу талаптарын аткарууга милдеттүү.
Кызматкерге аймакка же административдик, өндүрүштүк, кампалык жана башка жайларга кирүүсүнө жана/же аларды мөөр басып чаптоодо (мөөр басып бекитүүдө), товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун фискалдык программалык каражаттарына, банктык төлөм карталарын, электрондук акчаларды, улуттук стандарттагы эки өлчөмдүү штрих-кодунун (QR-коддун) символдорун, анын ичинде башка жакка катталгандарды пайдалануу менен операцияларды жүргүзүүгө арналган жабдууларга (программалык-техникалык түзүлүштөргө) жетүүсүнө, жайларды фотовидеого тартууга тоскоолдук көрсөткөн жана/же тиешелүү документтерди, товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуунун фискалдык программалык каражаттарынын жана/же банктык төлөм карталарын, электрондук акчаларды, улуттук стандарттагы эки өлчөмдүү штрих-кодунун (QR-коддун) символдорун, анын ичинде башка жакка катталгандарды пайдалануу менен операцияларды жүргүзүүгө арналган жабдуулардын (программалык-техникалык түзүлүштөрдүн) отчетторун берүүдөн баш тартылган учурда кызматкер ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча тоскоолдук көрсөтүү актысын түзөт, анда кызматкердин мыйзамдуу талаптарын аткарбоо фактысы көрсөтүлөт.
Тоскоолдук кылуу актысына кызматкер жана субъект же субъекттин кызыкчылыгында белгилүү иш-аракеттерди аткаруучу анын жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт. Субъект же анын жооптуу адамы тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тарткан учурда, кызматкер фотовидеого тартуу жүргүзөт жана Тоскоолдук көрсөтүү актысына тапшыруу датасын көрсөтүү менен “тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
Бул актынын негизинде Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол түзүлөт.
Протоколго кол коюудан баш тарткан же рейддик салык контролу жүргүзүлүп жаткан жерде катталган салык төлөөчү же салык өкүлү жок болгон учурда протокол ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “укук бузуу фактысы менен макул эмес” деген белги менен түзүлөт жана укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана жери дайындалгандыгы жөнүндө билдирүү менен бирге тапшырылат же болбосо почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга берилет.
13. Ар бир түзүлгөн тоскоолдук көрсөтүү актысына кызматкер Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык протокол тариздейт.
Таризделген протоколго субъект же анын жооптуу адамы кол коюудан баш тарткан учурда кызматкер протоколго “кол коюудан баш тартты, протоколдун экинчи нускасы тапшырылды” деген жазууну киргизет жана субъектке же анын жооптуу адамына укук бузуу жөнүндө ишти кароонун убактысы жана орду дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат (же болбосо кабарлоо менен протокол почта аркылуу жөнөтүлөт). Кызматкер иштин түзүлгөн материалдарын укук бузуулар жөнүндө иштерди кароо боюнча комиссияга өткөрүп берет.
14. Белгиленген салык постунун жыйынтыгы боюнча алынган маалыматтар салык милдеттенмелерин эсептөөнүн жана салык контролун жүргүзүүнүн кыйыр методдорун колдонууга негиз болуп кызмат кылышы мүмкүн.
3-глава. Өндүрүш чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык постун орнотуу
15. Өндүрүш чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык посту салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоо боюнча тобокелдик факторлору болгон учурда ушул Тартипке ылайык орнотулат.
16. Салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоо боюнча тобокелдиктерге төмөнкүлөр кирет:
– Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 127-беренесинде белгиленген методикага ылайык аныкталган тобокелдиктер;
– электрондук эсеп-фактураларды, электрондук товардык-транспорттук коштомо кагаздарды жана башка документтерди, анын ичинде мамлекеттик органдардан алынгандарды талдоонун жыйынтыгында белгиленген өндүрүлгөн продукциянын көлөмү жөнүндө маалыматтар менен сатып алынган чийки заттын көлөмү жөнүндө маалыматтардын шайкеш келбестиги.
4-глава. Салык отчетун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөр менен берген субъекттерде салык постун орнотуу
17. Салык отчетун системалуу түрдө нөлдүк көрсөткүчтөр менен берген субъекттерде салык посту салык отчеттору нөлдүк көрсөткүчтөр менен берилген учурларда орнотулат:
– мурда салык отчетторун көрсөткүчтөр менен тапшырган субъект тарабынан катары менен эки же андан көп отчеттук мезгил;
– жаңы катталган субъект тарабынан катары менен беш жана андан ашык отчеттук мезгил.
5-глава. Коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык постун орнотуу
18. Коомдук тамактануу, соода, кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө жана курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык посту төмөнкүдөй учурларда орнотулат:
– жүргүзүлгөн рейддик салык контролунун жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарын бузуулар табылганда;
– бюджетке төлөнүүгө тийиш болгон түшкөн акчанын көлөмү жана/же эсептелген салыктын суммасы (жергиликтүү салыктын суммасынан тышкары) өткөн айга жана/же кварталга жана/же өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 10 %дан ашык азайганда;
– контролдук сатып алуунун жыйынтыгы боюнча контролдук-кассалык машиналарды (мындан ары – ККМ) колдонуу тартибинин талаптарын бузуу фактысы аныкталганда;
– салык салууга байланышкан ишкердик субъекттин физикалык көрсөткүчү өзгөргөндө (отургузуучу орундардын, отургучтардын, койка-орундардын саны, кошумча кызмат көрсөтүү объектисин түзүү, ишкердик иште пайдаланылуучу мүлк объектисинин аянтын өзгөртүү ж.б.).
– салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоонун тобокелдик факторлорун аныктоо, ошондой эле ыйгарым укуктуу салык органынын автоматташтырылган системасында түзүлгөн тобокелдиктердин негизинде;
– салык кызматынын органы тарабынан жеке жактардан жана ишкердик субъекттерден арыздарды жана даттанууларды алуу;
– укук коргоо органдарынан материалдарды алуу.
19. Ушул Тартиптин 9-пунктунда көрсөтүлгөн иш-аракеттерди жүзөгө ашыргандан кийин кызматкер субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан төлөмдү накталай эмес формада кабыл алуу үчүн арналган жабдуулар жана/же технология (программалык-техникалык түзүлүш) менен түзүлүүчү, төлөгөндүгүн ырастоочу документ ККМ орто аралык чегин (өчүрүүсүз х-отчет) чыгарып берүүнү жана контролдоо учуруна карата субъекттин товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү эсепке алуучу фискалдык программалык каражаттарынан орто аралык отчетту талап кылат.
20. Кызматкер х-отчетту жана/же орто аралык отчетту алып, субъект же субъекттин жооптуу адамы менен бирге ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча Салык постунун жыйынтыктары жөнүндө актыга тиркелген кассада накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысын (мындан ары – накталай акча каражаттарын алуу актысы) толтуруу менен субъекттин кассасындагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгын алат, мында накталай түшкөн акча купюра менен көрсөтүлөт жана контролдоо учуруна карата түшкөн акчанын жалпы суммасы цифра жана жазуулар менен чыгарылат. Кассада накталай акча каражаттарынын калдыктарын алууда субъект же субъекттин жооптуу адамы накталай акча каражатын эсептейт, ал эми кызматкер накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысын толтурат.
Накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы ошол адамдын маалыматтарын көрсөтүү менен кол коёт. Субъект же субъекттин жооптуу адамы накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кол коюудан баш тарткан учурда фотовидеого тартуу жүргүзүлөт жана накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына тапшырылган датасын көрсөтүү менен “накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу актысына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
21. Эгерде субъект бир объектте бир нече ККМ колдонсо, анда кассалык тартипти контролдоо ар бир ККМ боюнча жүргүзүлөт.
22. Кассада накталай акча каражаттарынын калдыктарын алууда кызматкер субъекттин экономикалык ишти жүзөгө ашыруу үчүн пайдаланылган аймагын, жайларын, мүлк объекттерин ККМ аркылуу чыгарылбаган акча каражаттарынын суммасын жашыруу предметине карата текшерүү жүргүзүүгө укуктуу.
23. Салык посту орнотулган учурга карата кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгы х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммалар менен салыштырылат.
Эгерде кассадагы накталай акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан бир эсептик көрсөткүчтүн чоңдугунан көп болсо, анда ашыкча сумма сатып алуучуга (кардарга) контролдук-кассалык чекти чыгарып бербөө фактысын ырастоо болуп саналат, салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат, мында субъекттен милдеттүү түрдө түшүнүк кат талап кылынат, ал салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.
24. Эгерде кассадагы накталай акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыда сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
Кем чыгуу фактысы боюнча субъект кем чыккан суммага чыгашаны ырастаган документтерди берүүгө милдеттүү, алар Актыга тиркелет.
25. Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан көп болсо, анда айырманын суммасы контролдук-кассалык чекти чыгарып бербөөнү ырастоо болуп саналат жана салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат.
Субъект табылган ылайык келбөө фактысы жөнүндө түшүнүк кат берүүгө милдеттүү, ал салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.
26. Эгерде орто аралык отчетто көрсөтүлгөн сумма х-отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда айырманын суммасы кем чыгууга кирет жана салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
27. Төлөмдү накталай эмес формада кабыл алууга арналган жабдуулар жана/же технологиялар (программалык-техникалык түзүлүш) болгон учурда, төлөмдү накталай эмес формада кабыл алууга арналган жабдуулар жана/же технологиялар (программалык-техникалык түзүлүш) аркылуу төлөгөндүгү же төлөнгөн суммалар боюнча көчүрмө жөнүндө ырастоочу документте көрсөтүлгөн накталай эмес акча каражаттарынын суммасы х-отчетто көрсөтүлгөн накталай эмес түшкөн акчага карата салыштырылат.
28. Эгерде чекте же көчүрмөдө накталай эмес акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан бир эсептик көрсөткүчтүн чоңдугунан көп болсо, анда ашыкча сумма сатып алуучуга (кардарга) контролдук-кассалык чекти чыгарып бербөө фактысын ырастайт жана салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыда сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “ашыкча” деген жазуу жазылат.
Субъект салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелүүчү түшүнүк катты берүүгө милдеттүү.
29. Эгерде чекте же көчүрмөдө накталай эмес акча каражаттары х-отчетто жана/же орто аралык отчетто көрсөтүлгөн суммадан аз болсо, анда салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыда сумманы цифралар жана жазуу түрүндө көрсөтүү менен “кем чыгуу” деген жазуу жазылат.
Кем чыгуу фактысы боюнча субъект кем чыккан суммага чыгашаны ырастаган документтерди берүүгө милдеттүү, алар салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.
30. Х-отчетто көрсөтүлгөн суммага карата накталай жана/же накталай эмес акча каражаттарынын ашыкча фактысы ырасталган учурда субъект же субъекттин жооптуу адамы белгиленген ашыкча суммага ККМ аркылуу контролдук-кассалык чекти чыгарууга милдеттүү.
31. ККМ колдонуу талаптарын жана тартибин бузуунун белгиленген түрүнө жараша салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга: “ККМди колдонбоо”, “чек чыгарып бербөө”, “бузук ККМ” деген жазуулар жана накталай акча каражаттарын алуу актыны тиркөө, түшүнүк кат же субъекттин түшүнүк кат берүүдөн баш тартуусу жөнүндө маалыматтар киргизилет.
32. Белгиленген бузуулардын негизинде Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык бузуунун конкреттүү түрүн көрсөтүү менен протокол түзүлөт.
33. Протоколго кол коюудан баш тарткан салык төлөөчү же салык өкүлү жок учурда протокол ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында көрсөтүлгөн субъекттин маалыматтарын чагылдыруу менен “бузуу фактысы менен макул эмес” деген белги коюу менен түзүлөт жана бузуу жөнүндө ишти кароо убактысы жана жери дайындалгандыгы жөнүндө кабарлоо менен бирге тапшырылат же почта аркылуу жөнөтүлөт. Бул учурда иштин материалдары бузуулар жөнүндө ишти кароо боюнча комиссияга берилет.
34. Салык постун жүргүзүү процессинде кызматкер тарабынан төмөнкүлөр жүзөгө ашырылат:
1) субъекттин товарларын жана акча каражаттарын эсепке алуунун толуктугун текшерүү;
2) ККМди колдонуу жөнүндө тартиптин сакталышын контролдоо;
3) салык агентинин реестриндеги маалыматтарга ылайык салык органына берилген отчет менен жалданма кызматкерлердин иш жүзүндөгү санынын шайкештигин жана жалданма кызматкерлер менен эмгек келишимдеринин (буйруктарынын) болушун текшерүү;
4) коомдук тамактануу, соода жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө – отургузуучу орундардын, отургучтардын, кызмат көрсөтүү объекттеринин санын, ишкердик иште колдонулуучу (жабык жана ачык жайларда) мүлк объектинин аянттарын тактоо;
5) курорттук-ден соолукту чыңдоо тармагы чөйрөсүндө – койка-орундардын санын тактоо, текшерүү учурунда жашагандардын иш жүзүндөгү санын эс алуучуларды каттоо журналынын маалыматтары менен салыштыруу;
6) Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте товардык-материалдык баалуулуктардын (мындан ары – ТМБ) иш жүзүндөгү калдыгын алып салуу.
35. Субъекттин жумуш нөөмөтүнүн аягында кызматкер салык постун орнотуунун жыйынтыктары жөнүндө актыны толтурат, анда төмөнкүлөр көрсөтүлөт:
1) актыны түзүү датасы, орду;
2) салык постун орнотуу тапшырылган кызматкердин аты-жөнү жана ээлеген кызмат орду;
3) жазма буйруктун номери жана датасы;
4) жазма буйрук берген салык кызматынын органынын аталышы;
5) субъекттин аталышы, объекттин дареги, ишкердик ишти жүргүзүү укугуна уруксат документтеринин болушу, салыктык каттоо жери;
6) салык постун орнотуу мөөнөттөрү;
7) субъекттин иштөө режими;
8) текшерүү убагы;
9) иштин түрү;
10) салык агентинин реестринин маалыматтарына ылайык жалданма кызматкерлердин саны, ошондой эле алар менен иш жүзүндө эмгектик мамилелери бар экендиги;
11) баалары жөнүндө маалыматтар (прейскуранттар, меню ж.б.);
12) ККМ жөнүндө маалыматтар (ККМди колдонуу, накталай түшкөн акча, контролдук чек боюнча көрсөткүч (х-отчет), кассадагы ашыкча (жетпеген) суммаларды аныктоо;
13) акциздик маркалардын жана/же идентификациялоо каражаттарынын, мунай продукттарына контролдук пломбалардын болушу же жок болушу;
14) салык постун орнотуунун жыйынтыгы боюнча бир нөөмөттө түшкөн акчанын суммасы;
15) акыркы айда соода түйүнүнөн жалпы түшкөн акча, бир күндүк орточо түшкөн акча;
16) коомдук тамактануу, соода жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө иш жүргүзгөн субъекттерде салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актынын эскертүүсүндө отургузуучу орундардын, отургучтардын, кызмат көрсөтүү объекттеринин саны, ишкердик иште колдонулуучу (жабык жана ачык жайларда) мүлк объектинин аянты көрсөтүлөт; курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүндө – койка-орундардын саны көрсөтүлөт, текшерүү учурунда жашагандардын иш жүзүндөгү санын эс алуучуларды каттоо журналынын маалыматтары менен салыштыруу жүргүзүлөт, ошондой эле Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарын бузуунун башка аныкталган фактылары көрсөтүлөт.
36. Субъект салык кызматынын органына салык постун орнотуу процессинде аныкталган көрсөткүчтөрдөн төмөн эмес (кеминде 3 күн) тиешелүү салыктарды төлөө боюнча салык милдеттенмелерин аткаруу милдеттенмесин (кепилдик кат) берген учурда, салык кызматынын органынын жетекчилиги тарабынан салык постун орнотууну тескеген түзүмдүк бөлүктүн тиешелүү жетекчисинин кызматтык катынын негизинде салык постун орнотуу жол-жобосу аяктайт.
6-глава. Акциздик товарларды өндүрүүчү субъектте
салык постун орнотуу
37. Салык постун орнотуу процессинде ушул Тартиптин 9-пунктунда көрсөтүлгөн иш-аракеттер жүзөгө ашырылгандан кийин кызматкер тарабынан Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган тартипте төмөнкү ТМБнын иш жүзүндөгү калдыгын алуу жана аларды отчеттун маалыматтары жана “Электрондук товардык-транспорттук коштомо кагаз” модулунун маалыматтары менен салыштыруу жүргүзүлөт:
1) алкоголдук продукцияны (этил жана коньяк спирти, шарап материалдары, буудай ж.б.), тамеки буюмдарын жана мунай продукттарын даярдоо үчүн чийки заттар;
2) кампадагы маркаланган даяр продукциялар (саны, түрү жана сыйымдуулуктары боюнча);
3) акциздик маркаларсыз жана/же идентификациялоо каражаттарысыз бөтөлкөдөгү продукциялар;
4) акциздик маркалар (саны, тиби жана сыйымдуулуктары боюнча);
5) эсептегич-чыгым ченегичтердин көрсөткүчтөрү;
6) керектөө идишине куюлбаган даяр продукциялар.
ТМБнын калдыктарын алуунун жыйынтыгы ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуу актысы менен таризделет.
38. Салык постун орнотуу процессинде күн сайын кызматкер:
1) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча чийки заттардын жана материалдардын түшүшүн каттоо журналына чийки заттардын келишин белгилейт;
2) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча эсептегичтердин көрсөткүчтөрүн жана даяр продукцияны жүктөп жөнөтүүнү эсепке алуу журналына даяр продукциянын калдыктары жана өндүрүлүшү, эсептегич-чыгым ченегичтердин көрсөткүчтөрү тууралуу маалыматтарды белгилейт;
3) ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген форма боюнча жүктөлүп жөнөтүлгөн даяр продукцияны каттоо журналына даяр продукцияны жүктөп жөнөтүүнү белгилейт;
4) маркалануучу продукцияны өндүрүүчү субъекттин, даяр продукцияны чекене сатуучу дүкөндүн аймагында болгондо, ККМди колдонуу боюнча талаптардын аткарылышын контролдойт;
5) акциздик маркаларды жана/же идентификациялоо каражаттарын ыйгарым укуктуу салык органында акциздик маркаларды алууга субъект тарабынан мурда алынган чечимге ылайык багыты боюнча (түрү, аталышы жана сыйымдуулугу) колдонуу предметине карата маркалануучу даяр продукцияга акциздик маркаларды жана/же идентификациялоо каражаттарын колдонуу процессине байкоо жүргүзөт;
6) пайдаланылган акциздик маркаларды эсептен чыгарууга байкоо жүргүзөт;
7) мунайды кайра иштетүүчү заводдордон жана мунай базаларынан мунай продукттарын жүктөп жөнөтүүдө жазылган эсеп-фактурага, электрондук транспорттук коштомо кагазга ылайык автоцистернанын сыйымдуулугунун оозун пломбалайт, отун маркери менен маркаланган отунду кошпогондо электрондук товардык-транспорттук коштомо кагазга “Ташып чыгууга уруксат берилди” деген штамп коёт.
Акциздик маркалардын, даяр продукциянын калдыктары, пайдаланылган акциздик маркалар, сатылган продукциянын көлөмдөрү жөнүндө маалыматтар, ошондой эле мунайды кайра иштетүүчү заводдор жана мунай базалары аркылуу мунай продуктуларын жүктөп жөнөтүү жана калдыктары тууралуу маалыматтар ыйгарым укуктуу салык органына берилет;
8) электрондук товардык-транспорттук коштомо кагазды колдонуу боюнча талаптардын аткарылышын контролдоо жүргүзүлөт.
39. Субъект же субъекттин жооптуу адамы берген маалыматтар менен даяр продукциянын калдыктарынын шайкеш келбөө, акциздик маркалардын жана/же идентификациялоо каражаттарынын алкоголдук продукция бар сыйымдуулуктардын иш жүзүндөгү көлөмдөрүнө шайкеш келбөө белгилери, күмөн жараткан акциздик маркалар жана/же идентификациялоо каражаттары аныкталган учурда кызматкер субъекттин же субъекттин жооптуу адамынын катышуусунда бул фактыны фотовидеого тартуу менен белгилейт жана субъекттин салыктык (эсептик) катталган жери боюнча салык кызматынын органына өткөрүп берет. Тиешелүү салык органы маалыматты алгандан кийин ошол субъектке карата Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык чара көрүү үчүн жазма буйрук түзөт.
Шектүү акциздик маркалар аныктыгына экспертиза жүргүзүү үчүн тиешелүү мамлекеттик органга жиберилет. Акциздик маркалардын жасалма экендиги жөнүндө корутунду чыгарылган учурда салык кызматынын органы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрөт.
40. Пломбаны үзүп салуу аныкталган учурда субъекттин же субъекттин жооптуу адамынын катышуусу менен фотовидеого тартуу жүргүзүлөт жана бул факт кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу үчүн укук коргоо органдарына берилет.
41. Акциздик товарларды өндүрүүчү субъектте даяр продукцияны берүүнү эсепке алуунун автоматташтырылган системасы болгон учурда, кызматкер онлайн режиминде бул системага ушул Тартиптин 37-пунктунда көрсөтүлгөн маалыматтарды киргизет.
7-глава. Салык карызы бар субъектте
салык постун орнотуу
42. Салык карызы бар субъектте салык посту кассасы бар болгондо жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети аныктаган салык карызын өндүрүп алуу тартибине ылайык орнотулат.
43. Субъект жайгашкан жерге келгенден жана ушул Тартиптин
9-пунктунда көрсөтүлгөн иш-аракеттерди жүзөгө ашыргандан кийин кызматкер кассадагы накталай акча каражаттарынын иш жүзүндөгү калдыгын алат жана ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акт толтурат. Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акт бир эле учурда салык кызматынын органынын актыда көрсөтүлгөн акча каражаттарын белгиленген мөөнөттө төлөө жөнүндө талабын камтыйт. Субъекттин жумуш нөөмөтү аяктагандан кийин кызматкер накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыны түзүү менен накталай акча каражаттарынын калдыктарын алуу жол-жобосун жүргүзөт.
Салык постунун кийинки күндөрүндө накталай акча каражаттарынын калдыктары кассадан жумуш нөөмөтүнүн аягында алынат.
44. Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыда накталай акча каражаттары (купюра менен) көрсөтүлөт жана акча каражаттарынын калдыгын алуу учурунда кассадагы акча накталай каражаттарынын калдыгынын жалпы жыйынтыгы (цифралар жана жазуу түрүндө) чыгарылат.
45. Накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акты салык карызын төлөө үчүн салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актыга тиркелет.
46. Салык карызын төлөө үчүн накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө жана салык постунун жыйынтыгы жөнүндө актылар кагаз түрүндө да, ошондой эле тиешелүү алып жүрүүчүдө электрондук формада таризделиши мүмкүн. Кагаз түрүндө таризделген актыга кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы кол коёт, актыны электрондук формада тариздөөдө кызматкер жана субъект графикалык кол тамганы пайдаланат.
47. Эгерде накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акт кагаз түрүндө таризделсе, актынын экинчи нускасы субъектке кол койдуруу менен тапшырылат. Кызматкер кол коюучу накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыга кол коюудан баш тарткан учурда, тапшырылган датасын көрсөтүү менен “накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө актыга кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
48. Эгерде накталай акча каражаттарын өндүрүү жөнүндө акт электрондук формада таризделген болсо, акт субъекттин жеке кабинетине же өз ара макулдашуу боюнча субъекттин электрондук дарегине же мессенджерине жөнөтүлөт.
49. Салык постун орнотуу процессинде өндүрүлгөн накталай акча каражаттары субъект жана/же субъекттин жооптуу адамы тарабынан акча каражаттары алынган күндөн кийинки эки жумуш күндөн кечиктирбестен аларды субъекттин эсебине киргизүү үчүн банкка берилет, андан кийин бюджетке которулат. Субъекттин банктык эсептери жок болгон учурда өндүрүп алынган акча каражаттары салыктык карызды төлөөнүн эсебинен бюджетке которулат.
50. Белгиленген мөөнөттө өндүрүлгөн накталай каражаттарды төлөө жөнүндө салык кызматынын органынын талабын аткарбоо Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексине ылайык жоопкерчиликке алып келет.
8-глава. Пайдалуу кендерди казып алуучу субъектте
салык постун орнотуу
51. Пайдалуу кендерди казып алуучу субъектте салык посту транспорт каражаттарынын чыгуусун каттоо жүргүзүлгөн шлагбаумда да, салмак контролунда да орнотулат.
52. Пайдалуу кендерди казууну жүргүзгөн субъектте салык постун орнотууда кызматкер ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча жүктөлгөн продукцияны каттоо журналына казып алынган пайдалуу кендердин жүктөмүн эсепке алууну каттайт жана электрондук товардык-транспорттук коштомо кагазды колдонуу боюнча талаптардын аткарылышын контролдойт.
53. Салык постун жүргүзүүнүн жүрүшүндө кызматкер чийки затты ташуу үчүн техниканын санын жана түрүн жана субъекттин жалданма кызматкерлеринин иш жүзүндөгү санын андан ары отчеттук маалыматтар жана салык агентинин реестриндеги маалыматтар менен салыштыруу үчүн белгилейт. Иш жүзүндө болушу менен отчеттук маалыматтар жана салык агентинин реестриндеги маалыматтар дал келбегендиги аныкталган учурда, Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык салык контролу жүргүзүлөт.
Өндүрүлгөн чийки заттын көлөмү субъекттин жумуш нөөмөтүнүн аягында белгиленет, кызматкер тарабынан орнотулган салык постунун жыйынтыгында аныкталган маалыматтарды көрсөтүү менен орнотулган салык постунун жыйынтыгы жөнүндө акт түзүлөт.
54. Касса болгон учурда ушул Тартиптин 22–38-пункттарында көрсөтүлгөн жол-жоболор жүргүзүлөт.”.
4-тиркеме
“5-тиркеме
Товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуу тартиби
1. Товардык-материалдык баалуулуктардын калдыктарын алуунун ушул тартиби (мындан ары – Тартип) Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 59, 127, 329-беренелерине, 13-главасына ылайык иштелип чыкты жана товардык-материалдык баалуулуктардын (мындан ары – ТМБ) калдыктарын алуу учурларын жана тартибин аныктайт, ошондой эле ТМБнын калдыктарын алуу боюнча салык кызматынын органдарынын ишин уюштуруунун бирдиктүү принцибин белгилейт.
ТМБ калдыктарын алуу субъект тарабынан Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарын аткаруусун салыктык контролдоонун жүрүшүндө жүргүзүлгөн иш-чаралардын бири болуп саналат.
2. Ушул Тартиптин максатында төмөнкүдөй түшүнүктөр жана терминдер колдонулат:
1) жазма буйрук – ТМБ калдыктарын алууну жүргүзүүгө укук берүүчү документ;
2) кызматкер – белгиленген тартипте берилген жазма буйруктун негизинде ТМБ калдыктарын алууну жүргүзүүчү салык кызматынын органынын кызмат адамы;
3) субъект – уюштуруучулук-укуктук формасына, ишинин түрүнө, баш ийүүсүнө жана менчигинин формасына карабастан экономикалык ишти жүзөгө ашыруучу жана/же салык салуу объекттери бар жеке жак, жеке ишкер, уюм, обочолонгон бөлүм;
4) субъекттин жооптуу адамы – субъект менен эмгек мамилесинде болгон же субъекттин кызыкчылыгында белгилүү иш-аракеттерди (анын ичинде келишим боюнча) аткарган жеке жак;
5) ТМБ калдыктарын алуу актысы (мындан ары – ТМБ актысы) – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча ТМБ калдыктарын алуунун жыйынтыгы таризделген документ;
6) тоскоолдук көрсөтүү актысы – ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча таризделген, кызматкердин жана/же салык кызматынын органынын мыйзамдуу талаптарын аткарбоо фактысы көрсөтүлгөн документ.
3. ТМБнын калдыктарын алууну жүргүзүүнүн максаттары төмөнкүлөр болуп эсептелет:
– субъекттин Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарын өз учурунда жана толук аткарышын контролдоо жана көмөк көрсөтүү;
– эсепке алынбаган ТМБ аныктоо;
– КНСтин ашып кеткен суммасынын негиздүүлүгүн жана өлчөмүн аныктоо.
4. ТМБга төмөнкү баалуулуктар кирет:
– андан ары кайра сатуу үчүн сакталуучу;
– андан ары кайра сатуу үчүн өндүрүш процессине өтүүчү;
– андан ары колдонулуучу запастар же материалдар формасында турган.
– контейнерде, алынуучу кузовдо, тарада (таңгакта), транспорттук пакетте, цистернада сакталган, ташуу үчүн кабыл алынган же ташылуучу.
5. ТМБнын калдыктарын алуу жапырт же тандап алуу методу менен жүргүзүлөт.
6. ТМБ калдыктарын тандоо менен алуу баасы кыйла кымбат турган товарлар, ошондой эле ишкердик объектинин жайгашкан жерине (соода түйүнү, күркө, павильон, дүкөн ж.б.), түрүнө жана сезонго жараша жалпы суроо-талап менен колдонулган товарлар боюнча төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:
1) салык отчету жана КНС боюнча отчет нөлдүк көрсөткүчтөр менен берилгенде;
2) катары менен келген эки календардык айдын ичинде КНС боюнча салык отчету берилбегенде;
3) субъектте салык посту орнотулганда;
4) ЕАЭБге мүчө мамлекеттердин жана үчүнчү өлкөлөрдүн аймагынан (аймагына) Кыргыз Республикасынын аймагына (аймагынан) товарларды импорттоочу/экспорттоочу субъекттерди башкарууда;
5) салык кызматынын органы салыктарды жашыруу, эсепке алынбаган товардын көлөмү жана өлчөмү жөнүндө маалыматты алганда;
6) ЕАЭБ мүчө мамлекеттерге жана Кыргыз Республикасынан үчүнчү өлкөлөргө товарларды ташып чыгууда (экспорттоодо) баштапкы эсепке алуу документтеринин, анын ичинде эсеп-фактуралардын жана электрондук товардык-транспорттук коштомо кагаздардын (мындан ары – ЭТТК) жок болгон же ылайык келбеген фактылары аныкталганда.
7) салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоонун тобокелдик факторлорунун негизинде, ошондой эле ыйгарым укуктуу салык органынын тобокелдиктерди башкаруунун автоматташтырылган системасында түзүлгөн тобокелдиктердин негизинде ТМБ калдыктарын алууга тийиш болгон субъекттердин тизмегин салык кызматынын органдары тарабынан аныктоо.
7. ТМБнын калдыктарын жапырт алуу ТМБнын калдыктарын алуу учурунда субъектте иш жүзүндө болгон товарлардын бардык позициялары боюнча төмөнкүдөй учурларда жүргүзүлөт:
1) салыктык каттоосуз ишкердик ишти жүргүзгөндө;
2) патенттин негизинде иш жүргүзгөн субъектти кошпогондо, уюм жоюлганына же жеке ишкер ишин токтотконуна байланыштуу салыктык жана/же эсепке алуу каттоосу жокко чыгарылганда;
3) КНСтин ашып кеткен суммасынын ордун толтуруу жана/же кайтаруу жөнүндө арыз боюнча КНСтин ашып кеткен суммасынын негиздүүлүгү жана өлчөмү текшерилгенде;
4) Кыргыз Республикасынан ЕАЭБге мүчө мамлекеттерге жана үчүнчү өлкөлөргө товарларды ташып чыгууда (экспорттоодо) баштапкы эсепке алуу документтеринин, анын ичинде эсеп-фактураларынын жана ЭТТК жок болуу же ылайык келбөө фактылары аныкталганда;
5) Кыргыз Республикасынын укук коргоо органдарынын токтомдорунун негизинде;
6) салык мыйзамдарынын талаптарын сактабоонун тобокелдик факторлорунун негизинде, ошондой эле ыйгарым укуктуу салык органынын тобокелдиктерди эсепке алуунун автоматташтырылган системасынын түзүлгөн тобокелдиктердин негизинде ТМБ калдыктарын алууга тийиш болгон субъекттердин тизмеги салык кызматынын органдары тарабынан аныкталганда.
8. ТМБ калдыктарын алуу ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу таризделген жазма буйруктун негизинде салык кызматынын органынын кызмат адамдары тарабынан жүргүзүлөт. Жазма буйруктун формасы ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилет.
Жазма буйрукка салык кызматынын органынын жетекчисинин же салык кызматынын органынын жетекчиси ыйгарым укук берген адамдын ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында электрондук колу коюлат (ырасталат). Зарыл болгон учурда жазма буйрукту кагаз жүзүндө басып чыгарууга мүмкүн, анын аныктыгын QR-код аркылуу текшерүүгө болот.
9. Жазма буйрукта төмөнкү реквизиттер көрсөтүлөт:
– жазма буйруктун датасы жана номери;
– жазма буйрукту берген салык кызматынын органынын аталышы;
– салык кызматынын органынын кызмат адамынын аты-жөнү жана кызматтык күбөлүгүнүн номери;
– субъекттин аталышы жана идентификациялык салык номери (мындан ары – ИСН);
– ТМБнын калдыктарын алуу үчүн негизи;
– ТМБнын калдыктарын алууну жүргүзүүнүн мөөнөтү.
10. Жазма буйруктун колдонуу мөөнөтү узартылган учурда жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүн узартуу жөнүндө маалымат көрсөтүлөт жана ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында салык кызматынын органынын жетекчисинин же салык кызматынын органынын жетекчиси ыйгарым укук берген адамдын электрондук колтамгасы менен колу коюлат (ырасталат).
Жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүн узартуу ТМБнын калдыктарын толук алуу үчүн мөөнөт жетишсиз болгон учурда гана жүргүзүлөт.
11. ТМБнын калдыктарын алуу ошондой эле Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталган рейддик салык контролун жүргүзүү тартибине ылайык рейддик салык контролун жүргүзүү учурунда жүзөгө ашырылат.
12. ТМБнын калдыктарын алууну жүргүзүүнүн алдында субъектке же субъекттин жооптуу адамына төмөнкүлөр көрсөтүлөт:
– жазма буйрук менен таанышуу жана арткы бетине аны менен таанышуу жана кол коюу үчүн жазма буйруктун кагаз түрүндөгү түп нускасы жана кагаз же электрондук түрдөгү кызматтык күбөлүк;
– жазма буйрук менен таанышуу жана аны менен таанышуу жана графикалык кол коюу үчүн тиешелүү алып жүрүүчүдөгү электрондук түрдөгү жазма буйрук.
13. Субъект же субъекттин жооптуу адамы кызматкердин талабы боюнча кол коюлууга жана мөөр менен күбөлөндүрүлүүгө тийиш болгон бухгалтердик эсепке алуу документтерине ылайык ТМБнын калдыктарын алуу башталган датага карата ТМБнын калдыгынын бар экендиги жөнүндө маалыматты кагаз жүзүндө, ошондой эле электрондук форматта (товардын аталышы, өлчөө бирдиги, саны, сатып алуу жана сатуу наркы ж.б.) берүүгө милдеттүү.
ТМБ калдыктарын алуу учурунда субъект же субъекттин жооптуу адамы ТМБнын так санын камсыз кылууну аныктоо максатында ТМБ калдыктарын алуу жүргүзүлгөн жерде болууга жана кызматкерди коштоп жүрүүгө милдеттүү.
Кызматкерди ТМБ калдыктарын алуу жүргүзүлгөн жерлерде коштоп жүрүү үчүн жооптуу адам берилбеген учурда тоскоолдук көрсөтүү актысы түзүлөт.
14. ТМБнын калдыктарын алууну жүргүзүүгө жол бербеген жана/же ТМБнын калдыгынын бар экендиги жөнүндө суралган маалыматтарды берүүдөн субъект же субъекттин жооптуу адамы баш тарткан учурда кызматкер ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча кагаз же электрондук түрдө тоскоолдук көрсөтүү актысын түзөт, анда түзүлгөн дата жана орду, кызматкердин аты-жөнү жана кызмат орду, тоскоолдук ким тарабынан жана кантип көрсөтүлгөнү көрсөтүлөт. Кагаз түрүндөгү түзүлгөн тоскоолдук көрсөтүү актысына кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы кол коёт, ал эми электрондук түрдө таризделген учурда кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы графикалык колтамга менен кол коет. Мында субъект же субъекттин жооптуу адамынан түшүнүк кат алынат, анда тоскоолдук көрсөткөндүгүнүн себеби көрсөтүлүүгө тийиш, ал тоскоолдук көрсөтүү актысына тиркелет.
Кызматкер ТМБ калдыктарын алуу аяктаганга чейин жайга мөөр жана/же пломба коет.
15. Субъект же субъекттин жооптуу адамы тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тарткан учурда фотовидео тартуу жүргүзүлөт жана тоскоолдук көрсөтүү актысына тапшырылган датаны көрсөтүү менен “тоскоолдук көрсөтүү актысына кол коюудан баш тартты, бул актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылат.
16. ТМБнын калдыктарын алуунун жүрүшүндө кызматкер ТМБны накталай ар бир товардык позиция боюнча өзүнчө, аныкталган калдыктарды белгилөө менен субъекттин жана/же анын өкүлүнүн (мындан ары – субъект) болушу менен жана/же катышуусу менен текшерет, карап чыгат жана эсептейт.
17. ТМБнын калдыктарын алуу ар бир кампа, чыгдан, контейнер, курулма, соода аянты, чийки заттын жана/же даяр продукциянын жайлары, цехтер, участок, сыйымдуулук, цистерна, сактоочу жай, кыймылдуу жана/же кыймылсыз мүлктүн башка объекттери (мындан ары – объект) үчүн жүргүзүлөт. Ошондой эле ар бир объекттин ичинде – товардын ар бир түрү үчүн (баланстык эсеп, топтор жана номенклатуралык номерлер) жүргүзүлөт, анда товардын аталышы, өлчөө бирдиги, товардын саны, бирдик үчүн баасы жана бардык товардын суммасы аныкталат, алар ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча ТМБнын калдыктарын алуу актысында көрсөтүлөт.
18. Мында кызматкер жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүнүн мезгилинде ТМБнын калдыктарын алуу актысын күн сайын түзүүгө милдеттүү. Кагаз түрүндө түзүлгөн учурда ТМБнын калдыктарын алуу актысына кызматкер жана субъект же субъекттин жоопту адамы кол коёт, ал эми электрондук түрдө түзүлгөн учурда графикалык колтамга коюлат.
19. Эгерде субъект же субъекттин жоопту адамы жумуш күндүн аягында түзүлгөн күндөлүк ТМБнын калдыктарын алуу актысы менен макул болбосо, анда кызматкер субъекттин макул эместигинин себеби болуп саналган товардын конкреттүү түрү/номенклатурасы боюнча ТМБнын калдыктарын кайталап алууга (кайра эсептөөгө) жана актыга кол коюуну камсыздоого милдеттүү.
20. Андан ары түзүлгөн актылар ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча жыйынтык актысын түзүү үчүн ар бир объект боюнча топтоштурулат.
21. ТМБнын накталай калдыктарын так алууну камсыздоо үчүн ТМБнын калдыктарын алуу субъекттин иш режиминде жүргүзүлөт. Мында ТМБны кабыл алуу, берүү жана алып өтүү боюнча операциялар ТМБнын калдыктарын алуу жүргүзүү мөөнөтүнүн мезгилинде убактылуу токтотулууга тийиш.
22. Эгерде ТМБнын калдыктарын алуу төмөнкүлөрдү ишке ашырган субъектте жүргүзүлсө:
1) соода-сатып алуу ишин, анда ТМБнын калдыктарын алуу төмөнкүдөй ырааттуулук менен жүргүзүлөт:
– соода аянтынын прилавкасында (бар болсо) турган жана/же баштапкы сатууга тийиш ТМБ боюнча;
– ТМБны сактоо үчүн пайдаланылуучу кампада жана/же жайда турган жана андан ары сатылуучу ТМБ боюнча;
2) өндүрүштүк ишти, анда ТМБнын калдыктарын алуу төмөнкүдөй ырааттуулук менен жүргүзүлөт:
– даяр продукциянын мүлк объектинде турган ТМБ боюнча;
– даяр продукцияны даярдоо жана/же чыгаруу боюнча өндүрүштүк цехте/участокто турган ТМБ боюнча;
– андан ары өндүрүштө пайдаланууга тийиш болгон ТМБны сактоо/ташуу үчүн колдонулуучу мүлк объектинде турган ТМБ боюнча.
23. Кампада фабрикалык таңгактагы (тарадагы) ачылбаган түрдө турган ТМБ сандык текшерүүгө алынбайт, фабрикалык ярлыкта (трафарет боюнча) көрсөтүлгөн саны алардын иш жүзүндө болушу деп кабыл алынат. Фабрикалык ярлыгы жок болгон учурда бир таңгактын (таранын) ичиндеги ТМБнын санын аларды ачуу жолу менен аныктоо зарыл.
24. ТМБнын калдыктарын алууда аларды 100 пайыз таразага тартуу, өлчөө, кайра эсептөө, эсепке алуу жана накталай калдыктарды алуу учурунда системалуу контролду орнотуу жолу менен бардык ТМБнын толук жана жогорку сапатта камтылышына өзгөчө көңүл буруу зарыл. Субъект Кыргыз Республикасынын аймагында болгон бардык кампалар жөнүндө маалыматтарды кол тамгасы жана мөөрү менен кагаз түрүндө берүүгө милдеттүү.
25. Эгерде субъект экономикалык ишти жүргүзүүдө бир нече объектти колдонсо, анда ТМБнын калдыктарын алууну ушул Тартиптин 16–24-пункттарында каралган иш-аракеттерди эске алуу менен бардык объекттер боюнча жүргүзүү зарыл.
26. Эгерде субъекттин объекттери бир райондун же шаардын (Бишкек шаарын кошпогондо) аймагынан тышкары жайгашса, анда ТМБнын калдыктарын алуу ушул Тартиптин 7-пунктунда каралган ченемдерди эске алуу менен салык кызматынын органынын тийиштүү аймактык бөлүмдөрүнүн кызматкерлерин тартуу менен пландалган жана макулдашылган түрдө жүргүзүлөт.
27. ТМБны эсепке алуудан жашыруу фактыларына жол бербөө, ошондой эле товардын иш жүзүндөгү санын аныктоодо жана белгилөөдө айкынсыздыкты болтурбоо максатында кызматкер ушул Тартиптин 12-пунктунда көрсөтүлгөн иш-аракеттердин жасап, субъекттин ТМБнын калдыктарын алууну жүргүзүүгө макулдугун алып, жазма буйруктун колдонуу мөөнөтүнүн мезгилинде ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча объектти мөөр басып бекитүү/мөөрдү бузуп ачуу, пломбалоо/пломбасын бузуп ачуу актысын милдеттүү түзүү менен объектти мөөр басып бекитүүгө/пломбалоого укуктуу. Күн сайын жумуш күнү аяктаганда мөөр басып бекитүүнү/пломбалоону кийинки жумуш күнү башталганда мөөрдү бузуп ачуу менен жүргүзүүгө болот.
28. Мында ТМБнын калдыктарын алуунун жүрүшүндө объекттин иштешин камсыздоо жана субъекттин ишин токтотпоо максатында кызматкер субъект менен макулдашуу боюнча субъекттин ТМБны сатууга жана/же алып өтүүгө берүүсү үчүн берилген ТМБны милдеттүү түрдө белгилөө жана эсепке алуу аркылуу объекттерди кийин мөөр басып бекитүү/пломбалоо менен мөөрдү бузуп ачууну жүргүзөт.
29. Эгерде субъект же субъекттин жооптуу адамы ТМБнын калдыктарын алууну аяктаган учурда:
1) түзүлгөн жыйынтыктоочу акт менен макул болсо, анда кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы жыйынтыктоочу актыга кол койгондон объектти ачууга милдеттүү;
2) түзүлгөн жыйынтыктоочу акт менен макул болбосо, анда ага кол коюудан баш тартуу жөнүндө тиешелүү жазуу жазылат жана субъекттен же субъекттин жооптуу адамынан баш тартуунун себеби жөнүндө түшүнүк кат алынат жана жыйынтыктоочу актыга тиркелет.
30. ТМБнын калдыктарын алуунун жүрүшүндө кызматкер фотовидео тартууга, ТМБга тиешеси бар документтердин көчүрмөсүн алууга укуктуу.
31. Акт жана ага тиркелген материалдар кагаз түрүндө, ошондой эле тиешелүү алып жүрүүчүдө электрондук түрдө да таризделиши мүмкүн. Кагаз түрүндө таризделген актыга кызматкер жана субъект же субъекттин жооптуу адамы кол коёт, акты электрондук түрдө таризделген учурда кызматкер субъект же субъекттин жооптуу адамы менен графикалык колтамганы колдонот. Мында субъект же субъекттин жооптуу адамы актыга өз колу менен кол коюп, милдеттүү түрдө төмөнкүдөй мазмундагы текст баяндалган эскертүү менен таанышууга милдеттүү:
“Ушул актыда аталган бардык баалуулуктар менин жеке катышуум менен накталай түрдө текшерилди, буга байланыштуу актыга жана кызматкерге карата дооматым жок.
Ушул актыда саналып өткөн баалуулуктар менин жооптуу сактоомдо турат”.
32. Акт менен макул болбогон учурда субъект же субъекттин жооптуу адамы актыда өзүнүн макул эместигин милдеттүү түрдө баяндайт.
33. Кагаз жүзүндө таризделген учурда актынын экинчи нускасы (көчүрмөсү) бардык тиркемелердин көчүрмөлөрү менен субъектке же субъекттин жооптуу адамына кол койдуруу аркылуу берилет. Эгерде субъект же субъекттин жооптуу адамы актыга кол коюудан жана кол коюу менен алуудан баш тартса, анда кызматкер субъектке же субъекттин жооптуу адамына кызматкердин талабын аткарууга милдеттүү экендиги жана аныкталган бузуулар үчүн жоопкерчиликти субъект же субъекттин жооптуу адамы жеке өзү тарта турганын түшүндүрүүгө тийиш. Эгерде бул учурда да кол коюудан баш тартылса, анда актыга “кол коюудан баш тартты, актынын экинчи нускасы тапшырылды” деген жазуу жазылып, датасы жана кызматкердин колу коюлат.
34. Электрондук түрдө таризделген учурда акт бардык тиркемелери менен субъекттин жеке кабинетине же анын электрондук дарегине же субъекттин мессенджерине жөнөтүлөт. Эгерде субъект актыга графикалык колтамга менен кол коюудан жана кол коюу менен алуудан баш тартса, анда кызматкер субъектке ал кызматкердин талабын аткарууга милдеттүү экендигин жана аныкталган бузуулар үчүн жоопкерчиликти субъекттин жеке өзү тарта турганын түшүндүрүүгө тийиш. Эгерде бул учурда да кол коюудан баш тартылса, анда электрондук актыга “кол коюудан баш тартты” деген жазуу жазылат, сүрөтвидеого тартуу жүргүзүлөт жана материалдар ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтар базасына, субъекттин жеке кабинетине же анын электрондук дарегине же субъекттин мессенджерине жөнөтүлөт.
35. ТМБнын калдыгынын белгиленген иш жүзүндөгү көрсөткүчү ТМБнын калдыгынын бар экендиги жөнүндө маалыматта көрсөтүлгөн көрсөткүчтөр менен салыштырылат жана анын жыйынтыгы ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча жыйынтыктоочу актыда чагылдырылат.
36. Иш жүзүндөгү көрсөткүчтөрдү эсептик көрсөткүчтөр менен салыштырууда четтетүүлөр белгиленген учурда аныкталган ылайык келбөө фактысы боюнча милдеттүү түрдө түшүнүк кат алынып, актыга тиркелет.
37. ТМБнын калдыктарын алуунун жыйынтыгы салык кызматынын органы тарабынан Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын талаптарынын алкагында салыктык башкарууну жүргүзүүдө колдонулат.”.
5-тиркеме
“3-тиркеме
Кыргыз Республикасында салык төлөөчүлөрдү салыктык каттоо тартиби жөнүндө жобо
1-глава. Жалпы жоболор
1. Кыргыз Республикасында салык төлөөчүлөрдү салыктык каттоо тартиби жөнүндө жобо (мындан ары – Жобо) Кыргыз Республикасынын Салык кодексине (мындан ары – Салык кодекси), мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жөнүндө мыйзамдарга, Кыргыз Республикасынын Салыктык эмес кирешелер жөнүндө кодексине ылайык салыктарды, камсыздандыруу төгүмдөрүн, салыктык эмес кирешелерди төлөө милдети жүктөлгөн Кыргыз Республикасынын салык төлөөчүлөрүн салыктык жана эсептик каттоо, кайра каттоо, каттоосун жокко чыгаруу тартибин жана шарттарын аныктайт.
2. Салык төлөөчүнү салыктык жана эсептик каттоо, кайра каттоо, каттоосун жокко чыгаруу, эгерде юридикалык жактарды, филиалдарды (өкүлчүлүктөрдү) мамлекеттик каттоо жөнүндө мыйзамдарда башкача каралбаса, Салык кодексинин талаптарына ылайык ушул Жободо белгиленген тартипте жүргүзүлөт.
3. Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык салык төлөөчүлөр деп таанылган бардык субъекттер Кыргыз Республикасында салыктык катталууга тийиш.
4. Жеке жактын жеке ишкер катары салыктык каттоосу анын мамлекеттик каттоосу болуп саналат.
5. Салык органы салык төлөөчүнү салыктык каттоо, кайра каттоо жана каттоосун жокко чыгаруу процесси менен байланышкан салыктык иш-аракеттерди жүргүзүүдөн төмөнкү учурларда баш тартууга укуктуу:
1) арыз ээсинин берген документтериндеги маалыматтарда дал келбестиктер болсо;
2) арыз ээсинин өздүк идентификациясы тастыкталбаса;
3) берилген документтерде документти идентификациялоого мүмкүндүк бербеген чийип оңдоолор, механикалык бузулуулар болсо;
4) тобокелдиктерди башкаруу системасын колдонуу тартиби менен белгиленген чектөөлөр бар болсо.
6. Салык төлөөчүнү салыктык жана/же эсептик каттоо, кайра каттоо же каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө арыз салык органына бетме-бет барган учурда кагаз жүзүндөгү документ түрүндө же ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу электрондук документ түрүндө берилет.
2-глава. Салык төлөөчүнүн идентификациялык салык номери
7. Эгерде юридикалык жактарды, филиалдарды (өкүлчүлүктөрдү) мамлекеттик каттоо жөнүндө мыйзамдарда башкача каралбаса, идентификациялык салык номери (мындан ары – ИСН) салык төлөөчүгө салыктык каттоо жол-жобосун жүргүзүү учурунда ыйгарылат.
8. Калкты каттоо жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан ыйгарылуучу жеке жактын идентификациялык жеке номери (мындан ары – ИЖН) салык төлөөчүнүн идентификациялык салык номери катары колдонулат.
9. Ушул Жобонун 8-пунктунда көрсөтүлбөгөн салык төлөөчү үчүн ИСНди автоматтык түзүү (генерациялоо) ИСНдин түзүмүнө ылайык жүргүзүлөт (1-тиркеме).
10. Аларды тариздөө салык төлөөчүнүн салыктык милдеттенмелерин аткарууга, мамлекеттик социалдык камсыздандыруу, салыктык эмес кирешелер боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөгө, ошондой эле салыктык, камсыздандыруу жана салыктык эмес укук бузуулар боюнча салык төлөөчүгө карата жаза чараларын дайындоого же колдонууга алып келген же алып келиши мүмкүн болгон бардык документтерде, анын ичинде салык төлөөчү тарабынан бүтүмдөрдү ишке ашырууда, төлөм документтеринде, товарды бажылык жол-жоболоштурууда, кайрылууларда, арыздарда, кабарлоолордо, даттанууларда, декларацияларда жана отчеттордо салык төлөөчү ИСНди көрсөтүүгө милдеттүү.
11. Салык төлөөчү бланктарды, мөөрлөрдү, штамптарды, контролдук-кассалык машиналардын клишелерин, так отчеттуулук бланктарын аларда өзүнүн ИСНин көрсөтүү менен колдонууга милдеттүү.
12. Салык органынын кызмат адамы салык төлөөчү тарабынан ИСНди көрсөтпөстөн мөөрлөрдү, штамптарды, контролдук-кассалык машиналардын клишелерин колдонуу менен бланктарда таризделген документтерди, ошондой эле так отчеттуулук бланктарын кароого кабыл албайт.
13. ИСНди ыйгаруу, салык төлөөчүнүн ишинин башка параметрлери жөнүндө маалыматтар салык органы тарабынан Кыргыз Республикасынын салык төлөөчүлөрүнүн мамлекеттик реестрине (мындан ары – Мамлекеттик реестр) киргизилет, ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген салык төлөөчү жөнүндө каттоо маалыматында (FORM STI-024) жана салык төлөөчүнүн каттоо картасында (FORM STI-025) чагылдырылат.
3-глава. Салык төлөөчүнү салыктык каттоо тартиби
14. Салык төлөөчүнү салыктык каттоо салык төлөөчү жөнүндө каттоо маалыматтарын, анын ичинде Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык салык төлөөчүгө ыйгарылуучу ИСНди, башка классификациялык жана идентификациялоочу коддорду Мамлекеттик реестрге киргизүүнүн негизинде жүргүзүлөт.
15. Субъектте Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдары менен белгиленген милдеттенмелер пайда болгон учурда, субъектти салык төлөөчү катары салыктык каттоо төмөнкүлөрдүн негизинде жүргүзүлөт:
1) субъекттин салыктык каттоо жөнүндө арызынын же жеке жактын жеке ишкер катары мамлекеттик каттоо жөнүндө арызынын;
2) салык кызматы тарабынан мамлекеттик каттоо органдарынын автоматташтырылган маалыматтык системасынан алынган, Салык кодексинин 142, 145, 147, 148, 151-беренелеринде көрсөтүлгөн субъектте салыкты төлөө боюнча милдеттенме пайда болгондугу жөнүндө күбөлөндүрүүчү маалыматтардын;
3) салыктык контролдоодо аныкталган жакты салык төлөөгө милдеттендирген жагдайлардын.
16. 15-пункттун 3-пунктчасынын негизинде каттоо жалпы салык режимине мажбурлоо тартибинде жүргүзүлөт.
17. Жеке жактын жеке ишкер катары мамлекеттик каттоо жөнүндө арызы электрондук документ түрүндө субъект тарабынан ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу же ыйгарым укуктуу салык органы аныктаган тартипте адистештирилген оператор аркылуу берилет.
Ушул Жобого ылайык субъектти идентификациялоону камсыз кылуучу жана ыйгарым укуктуу салык органы менен тиешелүү макулдашуусу бар, адистештирилген (корголгон) байланыш каналдары боюнча салык төлөөчүлөр менен салык органдарынын ортосунда электрондук кол тамганы колдонуу менен электрондук документтерди берүү боюнча кызмат көрсөтүүчү ишкана адистештирилген оператор болуп саналат.
18. Ишкердик ишти жүзөгө ашырууга жана жалпы салыктык режимде салыктарды төлөөгө ниеттенген субъектти салыктык каттоо Салык кодексинин IX бөлүмүнүн талаптарына ылайык, ушул Жободо белгиленген тартипте кошумча нарк салыгына (мындан ары – КНС) салык төлөөчү катары каттоодон өтүү менен бир убакта жүргүзүлөт.
19. Төмөнкүлөр КНС салыгын төлөөчүлөр катары катталууга тийиш эмес:
– Салык кодексинин талаптарына ылайык айыл чарба өндүрүүчүсү, айыл чарба кооперативи жана машина-трактор станциясы деп таанылган уюм же жеке жак;
– Салык кодексине ылайык салык салынуучу жеткирүүлөрдү жүзөгө ашырбаган коммерциялык эмес уюм.
20. Салыктык каттоодо субъектке салык кызматынын органы менен аралыктан өз ара аракеттенүү үчүн анын салык төлөөчүнүн кабинетине кирүү мүмкүндүгү берилет.
21. Каттоо эсебинин дареги боюнча маалыматтар, жашаган жери тууралуу маалыматтар, салык төлөөчүнүн мүлкүнүн болушу жана анын дареги ыйгарым укуктуу салык органынын жана башка мамлекеттик органдардын маалыматтык системалары аркылуу шайкештиги текшерилет.
22. Жеткирүү жери Кыргыз Республикасынын аймагы болгон электрондук түрдө кызмат көрсөтүүчү чет өлкөлүк уюмду КНС төлөөчү катары каттоо ыйгарым укуктуу салык органынын расмий веб-сайтында жайгаштырылган “КНС-кеңсе” электрондук сервиси аркылуу жиберилген арыздын негизинде жүргүзүлөт.
4-глава. Салык төлөөчүнү салыктык кайра каттоо
23. Салык төлөөчүнү салыктык кайра каттоо төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:
1) юридикалык жактарды, филиалдарды (өкүлчүлүктөрдү) мамлекеттик каттоо жөнүндө мыйзамдарга ылайык юридикалык жакты, филиалды (өкүлчүлүктү) кайра каттоо үчүн негиздер пайда болгондо;
2) Салык кодексине ылайык салык төлөөчүнүн салыктык катталган жери өзгөргөндө;
3) эгерде Салык кодексинде катталуунун бир нече жери каралса, салык төлөөчү тарабынан салыктык катталуунун башка жери тандалганда;
4) салык төлөөчүнүн фамилиясы, аты, атасынын аты өзгөргөндө;
5) салык төлөөчүнүн ИЖНи өзгөргөндө;
6) салык салуу режими өзгөргөн учурда.
24. Салык төлөөчүнү салыктык кайра каттоо субъекттин өзү же салык өкүлү тарабынан берилген салыктык кайра каттоо жөнүндө субъекттин арызынын негизинде жүргүзүлөт.
25. Жеке жактын жана жеке ишкердин салыктык кайра каттоо жөнүндө арызы электрондук документ түрүндө субъект тарабынан ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу же ыйгарым укуктуу салык органы аныктаган тартипте адистештирилген оператор аркылуу берилет.
26. Салыктык кайра каттоо юстиция органынан алынган электрондук кабарламанын негизинде 23-пункттун 1-пунктчасына ылайык жүргүзүлөт.
27. Жеке жактын же жеке ишкердин жайгашкан жери өзгөргөн учурда салыктык кайра каттоо арыздын негизинде учурдагы салыктык катталган жери боюнча жүргүзүлөт.
Юридикалык жакты, филиалды, өкүлчүлүктү кайра каттоо юстиция органынан юридикалык жакты, филиалды, өкүлчүлүктү юстиция органында кайра каттоодон өтүү жөнүндө электрондук кабарламаны алгандан кийин салык органы тарабынан жүргүзүлөт.
28. Жеткирүү жери Кыргыз Республикасынын аймагы болгон электрондук формада кызмат көрсөтүүчү, ошондой эле Кыргыз Республикасында катталган домендик аталышты же IP-даректи колдонбостон Кыргыз Республикасынын сатып алуучуларынын – жеке жактарынын – резиденттеринин дарегине товарлар менен электрондук сооданы жүзөгө ашыруучу чет өлкөлүк уюмду кайра каттоо каттоо маалыматтары өзгөргөн учурда ыйгарым укуктуу салык органынын расмий веб-сайтында жайгаштырылган “КНС-кеңсе” электрондук сервиси аркылуу жиберилген арыздын негизинде ишке ашырылат.
29. Салык органы арызды же тиешелүү маалыматтарды алган күндөн кийинки 3 жумуш күндөн кечиктирбестен салык төлөөчүнү салыктык кайра каттоо жүргүзүүгө милдеттүү.
30. Негизги иштин түрүн өзгөртүүгө жана/же экономикалык иштин кошумча түрлөрүн жүргүзүүгө ниеттенген жеке ишкер ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча экономикалык иштин жаңы түрлөрүн ишке ашыра баштаган учурдан тартып 10 жумуш күндөн кечиктирбестен салык органына арыз берүүгө милдеттүү.
5-глава. Салыктык катталуу/кайра катталуу жери
31. Салык төлөөчүнүн салыктык катталган/кайра катталган жери болуп төмөнкүлөр саналат:
1) ата мекендик уюм үчүн – юридикалык жак катары мамлекеттик катталган жери боюнча салык органы;
2) жеке ишкердик иш жүргүзбөгөн жеке жак үчүн – Кыргыз Республикасында паспортунун маалыматтарына ылайык катталган жери же жашаган жери боюнча салык органы;
3) жеке ишкер үчүн – жеке ишкердин паспортунун маалыматтарына ылайык катталган жери, жашаган жери же ишкердик ишин жүргүзгөн жери боюнча салык органы;
4) дыйкан (фермер) чарба үчүн – айыл чарба багытындагы жерлер жайгашкан жер боюнча салык органы;
5) чет өлкөлүк уюмдун филиалы, өкүлчүлүгү үчүн – өкүлчүлүктүн же филиалдын Кыргыз Республикасынын юстиция органдарында мамлекеттик эсептик катталган жери боюнча.
Паспорттун маалыматтары менен дал келбеген жашаган жери салык төлөөчү тарабынан Кыргыз Республикасынын ички жана тышкы миграция, ошондой эле калкты каттоо жөнүндө мыйзамдарына ылайык мамлекеттик органдардын маалыматтык системаларында ырасталууга тийиш.
32. Кыргыз Республикасында салык салуу объекттерине ээлик кылуучу чет өлкөлүк уюм же резидент эмес жеке жак үчүн салык салуу объектинин жайгашкан же катталган жери салыктык каттоо/кайра каттоо орду болуп саналат.
33. Салыктык каттоонун бирден ашык жери каралган салык төлөөчү Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында каралган каттоочу жерлердин тизмегинен өз алдынча каттоо ордун тандап алууга укуктуу.
6-глава. Салык төлөөчүнү салыктык каттоо/кайра каттоо процессинде колдонулуучу документтер
34. Салыктык каттоодон/кайра каттоодон өтүү үчүн салык төлөөчү катталуу/кайра катталуу жери боюнча салык органына ушул главага ылайык документтерди жана алардын көчүрмөлөрүн электрондук түрдө же кагаз жүзүндө берет.
35. Ушул Жобонун 40–42-пункттарында көрсөтүлгөн жеке жактар ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы аркылуу же адистештирилген оператор аркылуу салыктык каттоодон/кайра каттоодон өткөн учурда документтер ыйгарым укуктуу салык органы аныктаган форма жана тартип боюнча берилет.
36. Субъект салыктык каттоодон/кайра каттоодон адистештирилген оператор аркылуу өткөн учурда адистештирилген оператор субъекттин идентификациясы, берилген документтердин аныктыгы жана толуктугу үчүн жоопкерчилик тартат.
37. Кыргыз Республикасында аккредиттелген, Салык кодексинин 330-беренесине ылайык КНС кайтарып алууга укугу бар чет мамлекеттердин дипломатиялык өкүлчүлүктөрү жана консулдук мекемелери же эл аралык уюмдардын өкүлчүлүктөрү салыктык/эсептик каттоодон/кайра каттоодон өтүү үчүн салык органына төмөнкүлөрдү берет;
1) арыз;
2) уюмду, долбоорду түзүү жөнүндө укуктук документтин көчүрмөсүн;
3) салык төлөөчүнүн жетекчисин же Салык кодексинин 52-беренесинде каралган тартипте КНСти кайтарууга документтерди тариздөө боюнча ыйгарым укук берилген адамды дайындоо жөнүндө укуктук документти (буйрук, чечим, протокол, ишеним кат);
4) уюмдун, долбоордун жетекчисин дайындоо жөнүндө укуктук документти (буйрук, чечим, протокол);
5) ушул пункттун 3, 4-пунктчаларында көрсөтүлгөн адамдардын ким экендигин ырастоочу документтерди жана документтердин көчүрмөлөрүн.
38. Кыргыз Республикасында салык салуу объекттерине ээлик кылуучу уюмдар же резидент эмес жеке жактар салыктык жана/же эсептик каттоодон же кайра каттоодон өтүү үчүн салык органына төмөнкүлөрдү беришет:
1) салык төлөөчүнүн салыктык каттоо жөнүндө арызы;
2) мүлктү сатып алуу-сатуу келишими;
3) кыймылсыз мүлк бирдигинин техникалык паспорту;
4) Мамлекеттик реестрден мыйзамдаштырылган көчүрмө же өз өлкөсүнүн мыйзамдарына ылайык юридикалык жактын катталгандыгын ырастоочу башка документ;
5) паспорттун көчүрмөсү же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жеке жакты ким экендигин ырастоочу документ катары таанылган башка документ.
39. Электрондук түрдө кызмат көрсөтүүчү, ошондой эле Кыргыз Республикасында катталган домендик аталышты же IP-даректи колдонбостон сатып алуучулардын – жеке жактардын – Кыргыз Республикасынын резиденттеринин дарегине товарлар менен электрондук сооданы жүзөгө ашыруучу чет өлкөлүк уюмдар түздөн-түз же салык агенттери аркылуу ыйгарым укуктуу салык органында аралыктан салыктык эсепке турууга милдеттүү.
40. Жеке жак жеке ишкер катары салыктык каттоодон/кайра каттоодон өтүү үчүн салык органына төмөнкүлөрдү берет:
1) арыз;
2) ким экендигин ырастоочу документти (паспорт);
3) ким экендигин ырастоочу документтин мамлекеттик же расмий тилге которулган нотариалдык күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсүн. Паспорттун түп нускасы жана нотариалдык күбөлөндүрүлгөн мамлекеттик же расмий тилдеги котормосу менен көчүрмөсүн (чет өлкөлүк жарандар үчүн);
4) эгерде ИЖН жок ким экендигин ырастоочу документ берилсе, ИЖН ыйгарылгандыгы тууралуу документти жана анын көчүрмөсүн;
5) убактылуу жашаган дареги көрсөтүлгөн документти;
41. Жеке жактарды – Кыргыз Республикасынын жарандарын каттоо Салык кодексинин 147-беренесинде көрсөтүлгөн мамлекеттик органдардын маалыматтарынын негизинде автоматтык режимде жүргүзүлөт.
42. Жеке ишкерди каттоодо салык органынын кызмат адамы ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен формага ылайык электрондук түрдө мамлекеттик каттоо жөнүндө күбөлүктү түзөт.
Мамлекеттик каттоо жөнүндө күбөлүк электрондук түрдө жеке ишкердин “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасында жайгаштырылат.
Электрондук түрдө мамлекеттик каттоо жөнүндө күбөлүктөр мурда статистика жана салык органдарында мамлекеттик каттоодон өткөн, күбөлүктөрдү кагаз жүзүндө гана алган жеке ишкерлер үчүн да түзүлөт.
7-глава. Салык төлөөчүнү эсептик каттоо
43. Салык төлөөчүнү эсептик каттоо салык төлөөчүнүн салыктык катталган жеринен башка аймакта обочолонгон бөлүмү пайда болгон учурда жүргүзүлөт.
44. Салык төлөөчүнү эсептик каттоо субъект салыктык каттоо жол-жоболорунан өткөндөн кийин ишке ашырылат.
45. Салык төлөөчүнү эсептик каттоо салык органы тарабынан төмөнкүлөрдүн негизинде ишке ашырылат:
1) салык төлөөчүнүн арызы;
2) салык салынуучу объекттерди эсепке алууну жана/же каттоону ишке ашырган ыйгарым укуктуу органдар берген маалыматтардын;
3) салыктык контролдоодо аныкталган, адамды салык төлөөгө милдеттендирген жагдайлар.
46. Эсептик каттоо жери боюнча салыктык режими, салыктык каттоо орду боюнча тандалган салыктык режимге ылайык колдонулат.
47. Салык төлөөчү иш жүргүзүү башталганга чейин эсептик катталган жери боюнча салык органына эсептик каттоо жөнүндө арыз берүүгө милдеттүү.
48. Эгерде эсептик каттоого арыз берген субъекттин салык органында каттоосу болбосо (анын ичинде салык төлөөчүнүн идентификациялык номери берилген эмес) жана эсептик каттоо жери салыктык каттоо жери менен дал келсе, салык органы ушул Жободо белгиленген тартипте ушул субъектти салыктык каттоону ишке ашырат.
49. Эгерде салык төлөөчүнүн салыктык каттоо жери эсептик каттоо жери менен дал келбесе, салык төлөөчүнүн салыктык каттоосунун жок болушу эсептик каттоодон баш тартуу үчүн негиз болот.
50. Салык төлөөчүнүн арызынын негизинде ишке ашырылуучу салык төлөөчүнүн эсептик каттоосу салык органы тарабынан салык төлөөчү арыз берген күндөн кийинки 3 жумуш күндүн ичинде жүргүзүлөт.
51. Салык салынуучу объекттерди эсепке алууну жана/же каттоону ишке ашыруучу ыйгарым укуктуу органдар берген маалыматтардын негизинде же салыктык контролдоодо аныкталган жагдайлардын негизинде ишке ашырылуучу салык төлөөчүнү эсептик каттоо салык органы тарабынан мындай маалыматтар жана жагдайлар келип түшкөн күндөн кийинки 3 жумуш күндүн ичинде жүргүзүлөт.
52. Мүлк салыгын төлөөчү катары эсептик каттоо мүлккө болгон укук катталган күндөн тартып күчүнө кирет.
53. Эсептик каттоо же эсептик каттоону жокко чыгаруу тууралуу жазуу STI-025 формасы боюнча салык төлөөчүнүн каттоо картасына киргизилет жана “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасына жиберилет.
54. Салык төлөөчүнү эсептик каттоо салык органында төмөнкүдөй жүргүзүлөт:
1) уюм жана жеке ишкер үчүн:
а) обочолонгон бөлүмдүн жайгашкан жери боюнча;
б) салык салынуучу объекттин жайгашкан жери боюнча;
2) патенттин негизинде иш жүргүзгөн жеке ишкер же жеке жак үчүн – эгерде ал салыктык каттоо жеринен тышкары жайгашса, иш жүргүзгөн жери боюнча;
3) ишкердик ишти жүргүзбөгөн жеке жак үчүн – салык салынуучу объекттин жайгашкан жери боюнча.
9-глава. Салык салуу режимин колдонуу жана өзгөртүү
55. Бирдиктүү салыктын негизинде салык салуунун жөнөкөйлөтүлгөн системасын колдонууга ниеттенген салык төлөөчүлөр төмөнкүлөргө милдеттүү:
1) жеке ишкер же юридикалык жак катары алгачкы мамлекеттик каттоодо каттоо арызында салык режимин жана тиешелүү бирдиктүү салык ставкасын тандоо керек;
2) жалпы салык режиминен өтүүдө учурдагы жылдын 1-декабрына чейин “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасы аркылуу арыз берүү керек;
3) башка атайын салык режимдеринен өтүүдө “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасы аркылуу арыз берүү зарыл.
56. Бирдиктүү салыктын негизинде салык салуунун жөнөкөйлөтүлгөн системасы боюнча каттоо төмөнкүдөй күчүнө кирет:
1) жаңыдан катталган субъекттер үчүн – салыктык каттоого алынган күндөн тартып;
2) жалпы салык режиминин негизинде иштеп жаткан субъекттер үчүн – кийинки календардык жылдын 1-январынан тартып;
3) башка атайын салык режимдеринин негизинде иштеп жаткан субъекттер үчүн – салык төлөөчү арыз берген айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып;
4) импортко КНСти шарттуу эсептөө режимин колдонгон субъекттер үчүн – импортко КНСти шарттуу эсептөө режими колдонулган күндөн тартып.
57. Салык кодексинин 423-беренесинин 6 жана 8-бөлүктөрүндө көрсөтүлгөн субъекттерден, ошондой эле Салык кодексинин 324-беренесинде белгиленген режимди колдонгон субъекттерден тышкары, бир нече иштин түрлөрүн жүргүзгөн салык төлөөчү ушул иштердин түрлөрү боюнча белгиленген бирдиктүү салык ставкалары боюнча ар бир иштин түрү боюнча өзүнчө салыкты эсептөөгө жана төлөөгө милдеттүү.
58. Салык төлөөчүлөр Салык кодексинин 423-беренесинде белгиленген бирдиктүү салыктын колдонулуучу ставкаларын, анын ичинде “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасы аркылуу берилген арыздын негизинде иштин түрүнө жана шарттарды сактоого ылайык келген учурда азайтуу жагына өзгөртүүгө укуктуу.
Бирдиктүү салыктын башка ставкасы боюнча каттоо салык төлөөчү арыз берген айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып күчүнө кирет.
59. Салык төлөөчү бирдиктүү салыктын негизинде салык салуунун жөнөкөйлөтүлгөн системасынан ыктыярдуу түрдө чыгууда төмөнкү салыктарды төлөөгө ниеттенген салыктык каттоо жери боюнча салык органына төмөнкүдөй арыз берүүгө милдеттүү:
1) жалпы салык режиминин негизинде – учурдагы жылдын 1-декабрына чейин;
2) башка атайын салык режимдеринин негизинде – салык төлөөчүнүн тандоосу боюнча каалаган убакта.
Каттоо төмөнкү учурда күчүнө кирет:
1) жалпы салык режиминин негизинде – кийинки календардык жылдын 1-январынан тартып;
2) башка атайын режимдердин негизинде – субъект арыз берген айдан кийинки айдын 1-күнүнөн тартып, эгерде ушул Жободо башкача каралбаса.
60. Төмөнкүдөй салык салуунун атайын режимдеринин бирин колдонууга ниеттенген салык төлөөчү:
– майнинг салыгы;
– электрондук соода чөйрөсүндөгү ишке салык;
– оюн-зоок ишине салык;
төмөнкүлөрдү аткарууга милдеттүү:
1) жеке ишкер же юридикалык жак катары алгачкы мамлекеттик каттоодон өтүүдө каттоо арызында тиешелүү атайын салык салуу режимин тандап көрсөтүүгө;
2) башка салык салуу режимдеринен өтүүдө арызды “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасы аркылуу берүүгө.
61. Тандалган атайын салык салуу режими боюнча каттоо төмөнкү учурларда күчүнө кирет:
1) жаңыдан катталган субъекттер үчүн – салыктык каттоого алынган күндөн тартып;
2) башка салык режимдеринин негизинде иштеп жаткан субъекттер үчүн – ушул Жобонун 60-пунктунда көрсөтүлгөн атайын салык салуу режимдеринин бирин колдонуу жөнүндө арызы берилген күндөн тартып;
3) башка салык режимдеринин негизинде иштеп жаткан субъекттер үчүн – салык төлөөчү арыз берген айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып.
62. Ушул Жобонун 60-пунктунда көрсөтүлгөн атайын салык режимдеринин бири боюнча катталган жана андан чыгууну каалаган салык төлөөчү “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасы аркылуу арыз берип, башка салык салуу режимин тандоого милдеттүү.
Башка салык салуу режими боюнча каттоосу салык төлөөчү арыз берген айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып күчүнө кирет.
63. Юридикалык жак, филиал, өкүлчүлүк же жеке ишкер салыктык каттоодон өтүп жана мамлекеттик каттоо учурунда салык режимин жаңылыш тандап алган болсо, мамлекеттик каттодон өткөн күндөн тартып 15 календардык күндүн ичинде “Салык төлөөчүнүн кабинети” МС аркылуу салык салуу режимин өзгөртүп алуу жөнүндө арыз берүүгө укуктуу.
Жогоруда көрсөтүлгөн мөөнөттүн ичинде режимди бир жолу өзгөртүүгө жол берилет.
Жаңыдан тандалган салык салуу режими боюнча каттоосу алгачкы мамлекеттик каттоонун күнүнөн тартып күчүнө кирет.
64. Патенттин негизинде атайын салык салуу режими боюнча салык төлөөчүнүн каттоосу салык төлөөчүнүн патентти алуу фактысынын негизинде автоматтык түрдө жүзөгө ашырылат жана патентти алган күндөн тартып күчүнө кирет.
Жалпы салык режимин же башка атайын салык режимдерди колдонгон жеке ишкер бир эле учурда патенттин негизиндеги атайын салык режимди колдонууга укуктуу эмес.
65. Өзгөчө режимдеги соода зонасындагы ишке салыктын негизиндеги атайын салык режими боюнча каттоосу же каттоонун жокко чыгаруусу ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасына базарлардын администрацияларынан келип түшкөн маалыматтардын негизинде жүзөгө ашырылат жана мындай салыкты төлөө милдеттенмеси пайда болгон жана токтотулган күндөн тартып күчүнө кирет.
66. Юридикалык жак ЭЭЗ субъекти катары салыктык кайра каттоодон өтүү максатында ушул Жобонун 23-пунктунда көрсөтүлгөн арыздан тышкары, ЭЭЗ башкы дирекциясынын ЭЭЗдеги ишинин шарттары жөнүндө келишимди түзүү жөнүндө чечимин жана ЭЭЗ субъекттеринин реестринен ЭЭЗ субъекти статусун алуу жөнүндө көчүрмөнү салык органына берет.
67. Салык төлөөчү Жогорку технологиялар паркынын (мындан ары – ЖТП) резиденти катары салыктык кайра каттоодон өтүү максатында ушул Жобонун 23-пунктунда көрсөтүлгөн арызга ЖТП резиденти катары каттоосу тууралуу нотариалдык күбөлөндүрүлгөн күбөлүгүн салык органына кошумча берет.
68. ЭЭЗдин жана ЖТПнын дирекцияларынын маалыматтык системасын ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасы менен интеграциялоодо ушул Жобонун 70 жана 71-пункттарында көрсөтүлгөн документтерди берүү талап кылынбайт.
69. Креативдик индустрия паркынын (мындан ары – КИП) резиденти үчүн бирдиктүү салыкты төлөөчү катары салык төлөөчүнү каттоо Салык кодексинин 423-беренесинин 6-бөлүгүнө ылайык резиденттин салыктык каттоо жери боюнча КИП дирекциясынын резиденттин салык төлөө ниети жөнүндө жөнөтүлгөн электрондук кабарламасынын негизинде жүргүзүлөт.
Резидент тарабынан КИП үчүн бирдиктүү салыкты колдонуу салык органы КИП дирекциясынын кабарламасын алган айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып жүзөгө ашырылат.
70. Ыйгарым укуктуу салык органы ЖТП жана КИП резиденттеринин ички ведомстволук реестрин жүргүзөт жана эгер салык төлөөчү атайын салык режимин колдонуу шарттарын сактабаса, салык төлөөчүнү реестрден чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алууга укуктуу. Реестрден чыгаруусу атайын салык режими боюнча каттоону жокко чыгарууга жана атайын салык режиминин колдонуу шарттарынын бузуусу аныкталган айдан кийинки айдын биринчи күндөн тартып салык салуунун жалпы режимин колдонууга алып келет.
ЖТП жана КИП резиденттеринин реестринен чыгаруу жөнүндө чечими чыккан учурда ыйгарым укуктуу салык органы парктын тиешелүү дирекциясын кабарлайт. Реестрден чыгаруу жөнүндө чечимдин жана дирекциянын кабарламасынын формасы ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилет.
71. Салык төлөөчү тарабынан тандалган салык салуу режими боюнча салыкты төлөө жөнүндө же режимди колдонуу же өзгөртүү жөнүндө арызы келгенден кийин салык органы салык төлөөчүнүн STI-025 формасындагы каттоо картасына тиешелүү маалыматты киргизет.
STI-025 формасындагы салык төлөөчүнүн каттоо картасы “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасына жайгаштырылат.
10-глава. КНС боюнча каттоо жана каттоону жокко чыгаруу
72. Салык төлөөчү КНС боюнча катталууга тийиш:
1) анын салыктык каттоо датасына карата – салыктык каттоо жөнүндө арыздын негизинде жалпы салык режимине салык төлөөчүнү алгачкы каттоодо;
2) атайын салык режиминен өтүү жөнүндө арызынын негизинде жалпы салык режимине өтүү датасына карата;
3) салык төлөөчү ишкердик ишин жүзөгө ашыра баштаган айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып – салыктык кайра каттоо жөнүндө арызынын негизинде мурда аны жүргүзбөгөн салык төлөөчү үчүн.
73. Ушул Жобонун 72-пунктуна ылайык катталууга милдеттүү болгон, бирок каттоо/кайра каттоо жөнүндө арыз бербеген же аны өз убагында бербеген субъектти КНС боюнча каттоо салык органы тарабынан КНС боюнча каттоо жөнүндө милдети же өз убагында арыз берилбегени аныкталгандан кийин 3 (үч) жумуш күндүн ичинде жүзөгө ашырылат жана субъект КНС салык төлөөчү катары катталууга милдеттүү болгон айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып күчүнө кирет.
74. Салык төлөөчүнүн КНС боюнча каттоосун жокко чыгаруу төмөнкүлөрдүн негизинде жүргүзүлөт:
1) атайын салык режимине өтүү жөнүндө арызынын;
2) уюмдун жоюлушуна же жеке ишкердин ишинин токтотулушуна байланыштуу салыктык каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө арызынын;
3) ушул Жобонун 97-пунктуна ылайык, салыктык каттоосун мажбурлап жокко чыгаруу;
4) банкроттук процесси башталган күндөн кийинки 10 (он) жумуш күндүн ичинде арыз берүүгө милдеттүү болгон атайын администратор тарабынан КНС төлөөчүнүн банкрот процессинин козголушунун.
75. КНС боюнча каттоосун жокко чыгаруу төмөнкү учурларда күчүнө кирет:
1) ушул пункттун 2-пунктчасында көрсөтүлгөн учурларды кошпогондо, субъект бирдиктүү салыктын негизинде салык салуунун жөнөкөйлөтүлгөн системасына өткөн айдын биринчи күнүнөн тартып;
2) Салык кодексинин 324-беренесинде белгиленген салыктык режимге өтүү жөнүндө арыз берилген күндөн кийинки беш жумуш күн өткөндөн кийин;
3) субъект башка атайын салыктык режимдерге өтүү жөнүндө арыз берген айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып;
4) салык каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө арыз берилген күндөн кийинки күндөн тартып;
5) уюмду мажбурлап жоюу боюнча соттун буйругу мыйзамдуу күчүнө кирген күндөн же жеке ишкердин каттоосун мажбурлап жокко чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алынган күндөн тартып.
76. Ушул Жобонун 74-пунктунун 1, 2 жана 4-пунктчаларында каралган учурларда салык төлөөчү же атайын администратор КНС боюнча каттоону жокко чыгаруу үчүн салык органына КНС боюнча акыркы салыктык отчетту берет.
77. КНС боюнча каттоону жокко чыгаруу салык төлөөчүнү КНС боюнча салык милдеттенмесин аткаруудан, ошондой эле Салык кодексине ылайык кошуп эсептелген жана/же кошуп эсептелүүгө тийиш болгон пайыздарды, туумдарды жана салык санкцияларын төлөөдөн бошотпойт.
78. КНС боюнча каттоодо же каттоосун жокко чыгарууда салык органынын кызмат адамы салык төлөөчүнүн STI-025 формасындагы каттоо картасына маалыматты киргизет.
11-глава. Салык төлөөчүнүн каттоосун жокко чыгаруу
79. Салык төлөөчүнүн каттоосун жокко чыгаруу салык органы тарабынан салык төлөөчүнүн каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алуу менен төмөнкүлөрдүн негизинде жүзөгө ашырылат:
1) салык төлөөчүнүн ишин токтотуу тууралуу арызынын;
2) Салык кодексинде белгиленген башка негиздер боюнча ишин токтотууну каттоо же анын салыктык милдеттенмелерин токтотуу жөнүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан берилген маалыматтын;
3) ушул Жобонун 12-главасында көрсөтүлгөн салыктык каттоону мажбурлап жокко чыгаруу жөнүндө документтердин;
4) жеке ишкерди каттоону мыйзамсыз жана жасалма документтердин негизинде жүргүзүлгөн деп таануу жөнүндө соттун чечиминин;
80. Салыктык каттоосун жокко чыгаруу салыктар, камсыздандыруу төгүмдөрү жана салыктык эмес төлөмдөр боюнча карызы жок болгон шартта жүргүзүлөт.
81. Юридикалык жактарды каттоо чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган юридикалык жакты жоюу процессинин башталышы жөнүндө кабарлоону салыктык каттоо жери боюнча салык органына жиберет.
82. Салык органы 15 жумуш күндүн ичинде тиешелүү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга салыктык милдеттенменин тобокелдиги бар же жок экендиги жөнүндө маалымат берүүгө милдеттүү.
83. Салыктык милдеттенменин тобокелдиги бар экендиги жөнүндө маалымат алдыдагы пландан тышкары текшерүүнүн жүргүзүү мөөнөтүнө же уюмду жоюуда иликтөөгө карата маалыматтарды камтууга тийиш.
84. Юридикалык жак жоюлуу процессинде тургандыгы жөнүндө юридикалык жактарды каттоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кабарлоосун алган күндөн тартып 15 жумуш күн өткөндөн кийин салык органы тарабынан салыктык милдеттенменин болуу тобокелдиги жөнүндө маалыматтын берилбеши көрсөтүлгөн ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан салык төлөөчүдө салык карызынын жок экендигин таануу үчүн негиз болуп саналат;
85. Юридикалык жактын салыктык каттоосун жокко чыгаруу каттоочу органдын юридикалык жактын ишин токтотууну каттоо жөнүндө кабаралоосунун негизинде жүзөгө ашырылат.
86. Жеткирүү орду Кыргыз Республикасынын аймагы болгон электрондук формада кызматтарды көрсөтүүчү чет өлкөлүк уюмдун салыктык каттоосун жокко чыгаруу салык органы тарабынан төмөнкү учурда жүзөгө ашырылат:
1) ыйгарым укуктуу салык органынын расмий веб-сайтында жайгаштырылган “КНС-кеңсе” электрондук сервиси аркылуу ишин токтотуу жөнүндө арызын берүүдө;
2) бир жылдын ичинде салык отчетун бербегенде;
3) салык органы тарабынан каттоо жөнүндө арызда көрсөтүлгөн маалыматтардын анык эместиги аныкталганда.
87. Юридикалык жактын ишин токтотууну каттоо датасы болуп каттоочу орган тарабынан тиешелүү буйрук чыгарылган дата эсептелет.
88. Патент менен иш жүргүзбөгөн жеке ишкердин ишин токтотууну каттоодо арыз ээси төмөнкүлөрдү берет:
1) салык төлөөчүнүн каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө арызды;
2) ким экендигин күбөлөндүрүүчү документти (“Салык төлөөчүнүн кабинети” МС аркылуу кайрылуу учурларын кошпогондо);
3) салыктар жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча жоюу отчетторун, бирдиктүү салык декларациясын, Кыргыз Республикасынын Салык кодексине ылайык салык төлөөчү отчетторду жана бирдиктүү салык декларациясын берүүдөн бошотулган учурларды кошпогондо.
89. Жеке ишкер каза болгон же ал белгиленген тартипте өлгөн деп жарыяланган учурда, мындай жеке ишкердин укугуна ээ болгон укук улантуучусу укук улантуучу катары укукка ээ болгон учурдан тартып 6 айдын ичинде 88-пунктта көрсөтүлгөн документтерди жана каза болгон адамдын өлгөндүгү тууралуу күбөлүктүн көчүрмөсүн берүүгө милдеттүү.
Эгерде укук улантуучу каза болгон жеке ишкердин салыктык катталган жери боюнча салык органына кайрылбаса, анда мындай жеке ишкердин каттоосун жокко чыгаруу ушул главанын ченемдерине ылайык салыктар жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карызы жок болгон же үмүтсүз катары эсептен чыгарылган шартта жүргүзүлөт.
Жеке жактын өлгөндүгүн мамлекеттик каттоо фактысы МСКнын маалыматтык системасы аркылуу текшерилет.
90. Юридикалык жак жоюлганда жана жеке ишкердин иши токтотулганда салык органы уюмду жоюу процессинин башталгандыгы жөнүндө юстиция органынын кабарлоосун же жеке ишкердин салыктык каттоосун жокко чыгарууга арызын алган учурдан тартып бир айдан кечиктирилбеген мөөнөттө салык органы тарабынан салык төлөөчүгө иликтөө же пландан тышкаркы көчмө текшерүү жүргүзүлөт.
91. Салык органы тарабынан салыктар, камсыздандыруу төгүмдөрү жана салыктык эмес төлөмдөр кошуп эсептелген учурда салык төлөөчү салыктардын, камсыздандыруу төгүмдөрүнүн жана салыктык эмес төлөмдөрдүн кошуп эсептелген суммаларын төлөөгө милдеттүү.
92. Салык органы тарабынан салыктарды, камсыздандыруу төгүмдөрүн жана салыктык эмес төлөмдөрдү кошуп эсептөө жок болгон учурда Салык кодексинин 167-беренесинин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн мөөнөттөрдү сактоо талап кылынбайт.
93. Жеке жактын патенттин негизиндеги ишин токтотуу мурда алынган же алынган патенттин (патенттердин) колдонуу мезгили үчүн салыктык көчмө текшерүү жүргүзбөстөн, акыркы алынган патенттин акыркы колдонуу датасынан тартып бир айдан ашык патент албоо фактысы боюнча жүргүзүлөт.
94. Кыргыз Республикасынын салык төлөөчүсүнүн эсептик каттоосун жокко чыгаруу эсептик каттоо үчүн негиздер токтотулганда жүргүзүлөт:
1) салык төлөөчүнүн обочолонгон бөлүмүнүн ишин токтотуу;
2) менчик, жер пайдалануу, чарба жүргүзүү же оперативдүү башкаруу укуктары сыяктуу салык салуу объекттерине карата Салык кодексинде каралган укук токтотулганда.
95. Салык төлөөчүнүн эсептик каттоосу ал эсептик каттоо объектине карата келип чыккан салык милдеттенмелерин аткарган шартта жокко чыгарылат.
96. Салык төлөөчүнүн салыктык каттоосун жокко чыгаруу боюнча салыктык иш-аракеттердин жыйынтыгы боюнча салык органы салык төлөөчүнүн каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алат, Мамлекеттик реестрге каттоону жокко чыгаруу жөнүндө маалыматтарды киргизет жана жокко чыгаруу жөнүндө чечимди “Салык төлөөчүнүн кабинети” МСга жиберет.
Чечим ыйгарым укуктуу салык органынын маалыматтык системасында электрондук документ түрүндө сакталат.
12-глава. Мажбурлап жоюунун өзгөчөлүктөрү
97. Салык төлөөчү ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан белгиленген тартипте, белгиленген талаптарга ылайык түзүлгөн иликтөө актысынын негизинде аракетсиз категорияга киргизилген, ошондой эле салыктар жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карызы жок болгон учурда салык органы төмөнкүлөргө укуктуу:
1) юридикалык жакты мажбурлап жоюу жөнүндө арыз менен сотко кайрылууга;
2) жеке ишкердин каттоосун мажбурлап жокко чыгаруу жөнүндө чечим чыгарууга.
98. Жеке ишкердин каттоосун мажбурлап жокко чыгаруу жөнүндө чечим төмөнкү маалыматтарды камтыган иликтөө актысынын негизинде чыгарылат:
1) жеке ишкер декларацияны анын тапшыруу мөөнөтү аяктагандан кийин бир жылдын ичинде бербегендиги жөнүндө;
2) салык жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карыздын жоктугу жөнүндө;
3) МСКнын маалыматтык системаларында доонун эскирүү мезгилинде ишкердик ишти жүзөгө ашырууну ырастоочу маалыматтардын жоктугу жөнүндө;
4) жеке ишкердин салыктык катталган дареги боюнча экономикалык иштин жоктугу жөнүндө.
Жеке ишкердин каттоосун мажбурлап жокко чыгарууда иликтөө актысынын формасы ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилет.
99. Юридикалык жакты мажбурлап жоюу боюнча материалдар сотко төмөнкү учурларда берилет:
1) салык жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карызы жок болсо;
2) доо арызы берилген датадан тартып доонун эскирүү мезгилинде МСКнын маалыматтык системаларында экономикалык иштин жүзөгө ашырылышы жөнүндө маалыматтар жок болсо.
Юридикалык жакты мажбурлап жоюу жөнүндө белгиленген тартипте мыйзамдуу күчүнө кирген соттун буйругу салыктык каттоону жокко чыгаруу жана Кыргыз Республикасынын Салык төлөөчүлөрдүн мамлекеттик реестринен чыгаруу үчүн негиз болуп саналат.
100. Доо арыз Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексинин ченемдерине ылайык таризделет жана төмөнкү маалыматтарды камтууга тийиш:
1) юридикалык жак тарабынан декларацияны тапшыруу мөөнөтү бүткөндөн кийин бир жыл ичинде тапшырылбагандыгы жөнүндө;
2) салык жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карызы жоктугу жөнүндө;
3) доонун эскирүү мезгилинде ишкердик ишти жүргүзүүнү ырастаган маалыматтын МСКнын маалыматтык системаларында жоктугу жөнүндө.
101. Юридикалык жакты мажбурлап жоюу жөнүндө белгиленген тартипте мыйзамдуу күчүнө кирген соттун буйругун салык органы алгандан кийин салык органы юридикалык жакты жоюу жөнүндө соттун буйругунун күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсүн Юридикалык жактардын, филиалдардын (өкүлчүлүктөрдүн) бирдиктүү мамлекеттик реестринен жана Статистикалык бирдиктердин бирдиктүү мамлекеттик каттоосунан субъектти чыгаруу үчүн юстиция жана статистика органдарына жиберет.
102. Юридикалык жактын ишин токтотуу жөнүндө юстиция органынын кабарлоосун алгандан кийин салык органы юридикалык жактын салыктык каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алат.
Юридикалык жактын же жеке ишкердин салыктык каттоосун жокко чыгаруу жөнүндө чечим “Салык төлөөчүнүн кабинети” маалыматтык системасына жиберилет жана МСКнын маалыматтык системасында электрондук документ түрүндө сакталат.
13-глава. Салыктык каттоо жөнүндө салык мыйзамдарынын талаптарын бузгандыгы үчүн салык төлөөчүнүн жана салык органынын кызмат адамынын жоопкерчилиги
103. Мамлекеттик салыктык каттоодон өтпөгөн салык төлөөчүгө Кыргыз Республикасынын аймагында экономикалык ишти жүргүзүүгө тыюу салынат.
104. Ушул Жобонун талаптарын бузган салык төлөөчү салык мыйзамдарына жана Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликке тартылат.
105. Салык органынын кызмат адамы ушул Жободо белгиленген талаптарды аткарбагандыгы же талаптагыдай эмес аткаргандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жарандык жана муниципалдык кызмат чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартат.
106. Мамлекеттик жана салыктык каттоосу жокко чыгарылган уюмдун же жеке ишкердин салык милдеттенмелерин аткаруу жана салык карыздарын жоюу аталган уюмдун уюштуруучулары (катышуучулары) же мурда жеке ишкер катары катталган жеке жак тарабынан Кыргыз Республикасынын жарандык жана салыктык мыйзамдарында белгиленген учурда, чектерде жана тартипте ишке ашырылат.”.
6-тиркеме
“1-тиркеме”
Салык карызын өндүрүү тартиби
1-глава. Жалпы жоболор
1. Ушул Тартип салык милдеттенмелерин аткаруу жана салык карызын өндүрүп алуу тартибин жөнгө салат.
2. Эгерде ушул Тартипте башкача каралбаса, ушул Тартип салык кызматынын органдары башкаруучу мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрү (мындан ары – камсыздандыруу төгүмү) жана салыктык эмес кирешелер боюнча карыздарга карата колдонулат.
2-глава. Салык милдеттенмесин аткаруу
3. Салык милдеттенмеси акчалай милдеттенме болуп саналат жана Кыргыз Республикасындагы туруктуу мекеменин белгилери болбогон чет өлкөлүк уюмдун чет өлкөлүк валютада аткарышы мүмкүн болгон салык милдеттенмесин кошпогондо, Кыргыз Республикасынын улуттук валютасы – сом менен аткарылат.
Салык милдеттенмесин эсептөөдө салык милдеттенмесинин суммасын сом бирдиктерине чейин тегеректөөгө жол берилет.
4. Салык милдеттенмеси салык төлөөчү тарабынан өз алдынча же башка үчүнчү жак тарабынан салыктын бардык эсептелген суммасын төлөөнүн эсебине накталай эмес формада дароо же бөлүк-бөлүк боюнча төлөө аркылуу, ошондой эле мөөнөтүнөн мурда жана салыктык укук бузуу үчүн жоопкерчиликке тартылгандыгына карабастан аткарылат.
5. Уюмду; жоюлуп жаткан төлөөгө жөндөмдүү уюмду же жеке ишкерди; каза болгон же каза болду деп жарыяланган жеке ишкерди; дайынсыз жок болгон же аракетке жөндөмсүз жеке жакты кайра уюштурууда салыктык милдеттенмелерди аткаруу жана салыктык карыздарды жоюу Кыргыз Республикасынын Салык кодексинде (мындан ары – Салык кодекси) каралган тартипте жүргүзүлөт.
6. Банкрот деп таанылган же жарыяланган, төлөөгө жөндөмсүз уюмдун же жеке ишкердин салыктык милдеттенмесин аткаруу жана салык карыздарын жоюу Салык кодексинде белгиленген өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен Кыргыз Республикасынын банкроттук жөнүндө мыйзамдарына ылайык жүргүзүлөт.
“Банкроттук (кудуретсиздик) жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык дайындалган администратор салык органына төмөнкүлөр жөнүндө маалымдайт:
– банкроттук процесстин башталгандыгы жөнүндө жана соттун же кредиторлордун чогулушунун карызкорду банкрот деп таануу (жарыялоо) тууралуу чечимдин (соттон тышкаркы тартипте банкроттук процессинде) көчүрмөсүн жиберет;
– банкроттук процесстин аяктагандыгы жөнүндө жана юридикалык жакты жоюу (соттук/соттон тышкаркы тартипте) же соттук тартипте жеке ишкердин ишкердик ишин токтотуу тууралуу чечимдин көчүрмөсүн жиберет.
3-глава. Салык карызын төлөө тартиби
7. Ар бир салыкка карата салык карызы Салык кодексинин 71-беренесинде каралган тартипте төлөнөт.
8. Камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карыз Кыргыз Республикасынын мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жөнүндө мыйзамдарында каралган тартипте төлөнөт.
4-глава. Салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуу тартиби
9. Салык төлөөчү Салык кодексинин 72-беренесинде каралган учурларда салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин (мындан ары – жеңилдетилген режим) колдонууга укуктуу.
Салык төлөөчү учурдагы салыктык эсепке алуу же эсептик каттоо жери боюнча салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуу жөнүндө арызды салык органына жиберет.
10. Салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуу же колдонуудан баш тартуу жөнүндө чечим кабыл алуу үчүн салык органы тарабынан салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуу боюнча салык органынын кызматкерлеринен турган комиссия (мындан ары – комиссия) түзүлөт. Комиссиянын курамы жана иш регламенти салык органынын буйругу менен бекитилет. Комиссиянын мүчөлөрүнүн саны так санда, бирок 5 адамдан кем эмес болууга тийиш. Комиссияны салык органынын жетекчиси же жетекчисинин орун басары башкарат.
11. Комиссия салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуу үчүн салыктын, пайыздардын, туумдардын жана салык санкцияларынын ашыкча төлөнгөн суммасын төлөөнү жана/же эсепке алууну текшерет.
12. Эгерде салык төлөөчүдө салыктын, пайыздардын, туумдардын жана салыктык санкциялардын ашыкча төлөнгөн суммасы болсо жана/же салыктык текшерүүнүн же такталган салыктык отчеттуулукту берүүнүн жыйынтыгы боюнча түзүлгөн салыктык карыздын бардык суммасы төлөнсө жеңилдетилген режимди колдонууга жол берилет.
13. Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча чечимде көрсөтүлгөн салыктын бир же бир нече түрү боюнча жеңилдетилген режимди жарым-жартылай колдонууга жол берилет, ошол эле учурда салыктын бир түрүнүн мезгили боюнча жеңилдетилген режимди жарым-жартылай колдонууга жол берилбейт.
14. Комиссиянын чечими протокол менен таризделет, ага комиссиянын бардык мүчөлөрү кол коет.
Комиссиянын протоколунун негизинде салык органынын салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуу же салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуудан баш тартуу жөнүндө чечими чыгарылат, ага салык органынын жетекчиси же жетекчисинин орун басары кол коет.
15. Салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонуу жөнүндө чечим кабыл алынган учурда, салык органынын эсептелген жана төлөнгөн салыктарды эсепке алууну жүргүзүү жүктөлгөн кызмат адамы салык органынын чечиминин негизинде салык төлөөчүнүн жеке эсебинен төлөө күнүнө эсептелген салык санкциясынын жана туумдардын суммасынын калган бөлүгүн эсептен чыгарат.
16. Салык органынын чечими Салык кодексинин 97-беренесинде каралган тартипте салык төлөөчүгө тапшырылат.
17. Камсыздандыруу төгүмдөрү жана салыктык эмес кирешелер боюнча милдеттенмелерге карата салык милдеттенмесин аткаруунун жеңилдетилген режимин колдонууга жол берилбейт.
5-глава. Салык милдеттенмесин токтотуу
18. Салык кодексинин 79-беренесине ылайык салык милдеттенмеси токтотулат, ал эми салык карызы төлөндү деп эсептелет.
19. Милдеттенмени токтотуу жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карызды төлөө Салык кодексинин 79-беренесинин 1, 5 жана 7-пункттарында каралган учурларда гана жүргүзүлөт.
6-глава. Салык карызын өндүрүп алуу чаралары жана салык карызын аткарууну камсыз кылуу ыкмалары
20. Салык төлөөчү тарабынан таанылган салыктар, салыктык эмес кирешелер жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карыз ыктыярдуу тартипте төлөнбөгөн же толук төлөнбөгөн учурда Салык кодексинин 81-беренесине ылайык салык органы салык карызын өндүрүп алуунун төмөнкүдөй чараларын көрөт:
– банкка салыктык төлөм талабын (мындан ары – СТТ) коюу;
– салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызын салык төлөөчүгө карата салык постун орнотуу аркылуу накталай акча каражаттарынын эсебинен өндүрүп алуу;
– Кыргыз Республикасынын аткаруу өндүрүшү жөнүндө мыйзамдарына ылайык аткаруу документи катары салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызынын аткарылышын камсыз кылуу жөнүндө кабарлоону аткаруу;
– салык төлөөчүнүн мүлкүнүн эсебинен өндүрүп алуу.
21. Салык милдеттенмесин аткаруу жана салык карызын төлөө төмөнкүдөй ыкмалар менен камсыз кылынышы мүмкүн:
– туумдарды эсептөө;
– банк кепилдигин берүү;
– салык төлөөчүнүн салык кызматы органынын депозиттик эсебине акча каражаттарын салуусу – салык төлөөчүнүн депозити.
22. Салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызын өндүрүп алуу чаралары жана/же салык карызын камсыз кылуу ыкмалары мындай кезектүүлүк Салык кодексинде түздөн-түз каралган учурларды кошпогондо, кезектүүлүктү сактабастан колдонулат.
7-глава. Салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызынын аткарылышын камсыз кылуу жөнүндө кабарлоо
23. Салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызынын аткарылышын камсыз кылуу жөнүндө кабарлоо (мындан ары – кабарлоо) аткаруу документи болуп саналат жана Кыргыз Республикасынын аткаруу өндүрүшү жөнүндө мыйзамдарына ылайык аткарылат.
24. Кабарлоо эки бөлүктөн турат:
– биринчи бөлүктө салык төлөөчү, салык төлөөчүнүн салыктар, салыктык эмес кирешелер жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карызы, карызды төлөө үчүн банктык реквизиттери, салык төлөөчүгө кабарлоо тапшырылгандыгы жөнүндө маалымат көрсөтүлөт;
– экинчи бөлүктө салык карызын өндүрүп алуунун кабыл алынган чаралары жөнүндө маалымат көрсөтүлөт.
25. Салык органы кабарлоонун биринчи бөлүгүн салык төлөөчүгө жиберүү менен 30 (отуз) календардык күндүн ичинде төмөнкүлөрдүн негизинде эсептелген салык карызынын төлөнбөгөн суммасын ыктыярдуу түрдө төлөөнү сунуштайт:
1) салык төлөөчүнүн салык отчеттуулугу;
2) салык кызматынын органынын салык төлөөчү таанышкан, талашпаган жана талашуу мөөнөтү бүткөн чечими;
3) ага карата соттун мыйзамдуу күчүнө кирген чечими бар салык кызматынын органынын чечими;
4) ага карата салык карызын таануу жөнүндө салык төлөөчүнүн арызы болгон салык кызматынын органынын чечими;
5) салык кызматынын органынын салык органы тарабынан мүлккө салынуучу салыктын эсептелген суммасы жөнүндө кабарлоосу.
26. Кабарлоонун биринчи бөлүгү төлөнбөгөн салык карызы бар салык төлөөчүгө төмөнкү мөөнөттөрдө тапшырылат:
1) эгерде салык төлөөчү салык органынын чечимине даттануу менен ыйгарым укуктуу салык органына кайрылбаса, салыктык контролдоонун жыйынтыктары боюнча чечим тапшырылган күндөн тартып 30 (отуз) календардык күн өткөндөн кийин;
2) эгерде салык төлөөчү сотко административдик доону бербесе, салык төлөөчүнүн даттануусу боюнча чечимди тапшыргандан кийин 90 (токсон) календардык күн өткөндөн кийин;
3) эгерде салык төлөөчү апелляциялык инстанцияга даттанбаса, биринчи инстанциядагы соттун салык төлөөчүнүн доосун канааттандыруудан баш тартуу жөнүндө чечими чыгарылган күндөн тартып 30 (отуз) күн өткөндөн кийин;
4) экинчи инстанциядагы соттун салык төлөөчүнүн доосун канааттандыруудан баш тартуу жөнүндө чечими чыккан күндөн тартып;
5) салык төлөөчүнүн берилген салык отчеттуулугунун негизинде түзүлгөн, Салык кодексинде белгиленген салыктарды төлөө мөөнөттөрүнөн кийинки күндөн тартып.
27. Кабарлоонун биринчи бөлүгү кагаз жүзүндө же маалыматтык система аркылуу электрондук документ түрүндө Салык кодексинин 97-беренесинде белгиленген тартипте салык төлөөчүгө же анын өкүлүнө тапшырылат.
28. Салык төлөөчүнүн салык карызын ыктыярдуу аткаруу үчүн белгиленген мөөнөттө аткарбоосу салык карызынын суммасын өндүрүп алуу үчүн негиз болуп саналат:
1) салыктык төлөм талабын коюу аркылуу салык төлөөчүнүн банктык эсептериндеги акча каражаттарынын эсебинен;
2) салык постун белгилөө аркылуу салык төлөөчүнүн накталай акча каражаттарынын эсебинен;
3) аткаруу документи катары сот аткаруучуга аткаруу үчүн кабарлоо жиберүү аркылуу;
4) салык төлөөчүнүн мүлкүнүн эсебинен.
8-глава. Салыктык төлөм талабын коюу аркылуу салык карызын өндүрүп алуу
29. Салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызын банктык эсептерден акча каражаттарынын эсебинен өндүрүп алуу СТТ коюу аркылуу жүргүзүлөт жана Салык кодексинин 85-беренесине ылайык салык төлөөчүнүн эсептеринин бар же жок экендиги жөнүндө сурабастан Кыргыз Республикасынын аймагында иштеген бардык банктарга салык органдары тарабынан жиберилет.
30. СТТ салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызы бар уюмдарга жана жеке ишкерлерге карата ыйгарым укуктуу салык органынын автоматташтырылган маалыматтык системасы (мындан ары – ЫСО АМС) аркылуу электрондук документ түрүндө түзүлөт.
31. СТТ формасы Салык кодексинин 146-беренесинин 1-бөлүгүнүн 1-пунктунун “а” пунктчасына ылайык салык төлөөчүнүн эсептеринин болушу же жоктугу жөнүндө салык органынын суроо-талабын камтыйт.
32. СТТ салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызынын аткарылышын камсыз кылуу жөнүндө кабарлоону салык төлөөчүгө тапшырган учурдан тартып 30 (отуз) календардык күн өткөндөн кийин коюлат.
33. СТТ салык төлөөчүнүн банкта эсебинин болушуна же жоктугуна карабастан Кыргыз Республикасынын аймагында иштеген банктарга коюлат.
34. Банкка жиберилген СТТ салык төлөөчүнүн жаңыдан ачылган эсептерине да колдонулат.
35. Салык төлөөчүгө карата СТТ коюу бул салык төлөөчү тарабынан эсеп ачуу үчүн тоскоолдук жаратпайт.
Салык төлөөчү эсеп ачканга чейин СТТ коюлган учурда СТТ мындай эсеп ачылган учурдан тартып иштей баштайт.
36. СТТ салык төлөөчүнүн эсептеринен акча каражаттарын, анын ичинде валюталык каражаттарды, анын салык карызын төлөө эсебине банкка СТТ келип түшкөн күндөн кийинки бир операциялык күндөн кечиктирбестен эсептен чыгаруу аркылуу банк тарабынан аткарылат.
37. Салык карызы улуттук валютада (сом) аткарылат.
СТТ салык төлөөчүнүн валюталык эсептеринен аткарылса, банк чет өлкөлүк валютаны улуттук валютага (сомго) СТТ аткарылган датага карата конвертациялайт.
38. Банк СТТ алган күнү салык төлөөчүнүн эсептеринде акча каражаттары жетишсиз же жок болгон учурда, мындай талап бул эсептерге акча каражаттарынын түшүүсүнө жараша мындай келип түшкөн ар бир күндөн кийинки бир операциялык күндөн кечиктирилбестен аткарылат.
39. Коюлган СТТ банктын аткаруусунда калат:
1) банктар тарабынан СТТ толук аткарылганга чейин;
2) Салык кодексинин 79-беренесинде каралган салык милдеттенмесин токтотуу үчүн негиздер келип чыккандыгына байланыштуу СТТ койгон салык органы тарабынан СТТ жабылганга (чакыртып алынганга) чейин.
40. Салык органы СТТ суммасы боюнча салык төлөөчүнүн салык карызын толук төлөөнүн банк тарабынан аткарылышын контролдойт. Банк салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызын төлөө үчүн салык органы тарабынан коюлган СТТи талашсыз жана биринчи кезектеги тартипте аткарууга милдеттүү.
Салык кодексинде белгиленген тартипте коюлган СТТи банк тарабынан аткарбоо, Кыргыз Республикасынын укук бузуулар жөнүндө мыйзамдарына ылайык банкты жоопкерчиликке тартууга алып келет.
41. Электрондук СТТи коюуда салык кызматынын органдарынын жана коммерциялык банктардын өз ара аракеттенүү регламенти ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан аныкталат.
9-глава. Салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызын накталай акча каражаттарынын эсебинен өндүрүп алуу
42. Cалык төлөөчүнүн банктагы эсептеринде акча каражаттары жетишсиз же жок болгон учурда салык төлөөчүнүн накталай акча каражаттарынын эсебинен өндүрүп алуу Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгилеген тартипте салык постун белгилөө аркылуу накталай акча каражаттарын өндүрүп алуу жөнүндө акт боюнча жүргүзүлөт.
10-глава. Салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызын мажбурлап өндүрүп алуу
43. Салык карызы төлөнбөгөн же толук төлөнбөгөн учурда салык органы ыктыярдуу аткаруу мөөнөтү аяктаган учурдан тартып 30 (отуз) календардык күн өткөндөн кийин сот аткаруучуга кабарлоо жиберет.
Кабарлоо Салык кодексинин 86-беренесине ылайык кагаз жүзүндө же электрондук документ түрүндө ЫСО АМС аркылуу жиберилиши мүмкүн.
Сот аткаруучулардын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы салык кызматынын органдары менен өз ара аракеттенүү максатында өзүнүн маалыматтык системасын ЫСО АМС менен интеграциялоого милдеттүү.
44. Сот аткаруучу салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызын аткарууну камсыз кылуу жөнүндө кабарлоону алгандан кийин Кыргыз Республикасынын аткаруу өндүрүшү тууралуу мыйзамдарына ылайык бардык иш-аракеттерди жүргүзөт.
45. Салык кодексинин 79-беренесинде каралган салык милдеттенмесин токтотуу үчүн негиздер келип чыккан учурда кабарлоону жиберген салык органы кагаз жүзүндө же ЫСО АМС аркылуу электрондук документ түрүндө сот аткаруучулардын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына маалымдайт.
11-глава. Мүлктүн эсебинен салык карызын өндүрүп алуу
46. Эгерде ага карата кабарлоо сот аткаруучуга жиберилген салык төлөөчүнүн мүлкү болсо, сот аткаруучу же сот аткаруучунун кайрылуусу боюнча салык органы мүлктүн эсебинен өндүрүп алуу аркылуу кабарлоону аткаруунун ыкмасын жана тартибин өзгөртүү жөнүндө арыз менен сотко кайрылууга укуктуу.
47. Кабарлоону өзгөртүү тартиби жана ыкмасы Кыргыз Республикасынын жарандык процессуалдык мыйзамдарында аныкталат.
12-глава. Салык карызынын суммасын төлөө мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү тартиби
48. Салык карызынын суммасын төлөө мөөнөтүн өзгөртүү Салык кодексинин 8-главасына ылайык мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө формасында жүргүзүлөт.
49. Салык төлөөчү салык карызынын суммасын төлөө мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө арызды негиздерди көрсөтүү жана талап кылынган документтерди тиркөө менен учурдагы салыктык эсепке алуу же эсептик каттоо жери боюнча салык органына берет.
50. Салык карызынын суммасын төлөө мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө арызга төмөнкү документтер тиркелүүгө тийиш:
1) банк кепилдиги;
2) ал жеткис күчтүн жагдайларынын натыйжасында салык төлөөчүгө келтирилген зыянды ырастоочу документ;
3) салык төлөөчүгө берилген товарлар, аткарылган иштер жана ушул салык төлөөчү көрсөткөн кызматтар үчүн бюджеттен каржылоону же төлөөнү кечиктиргендигин ырастаган документ;
4) ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча эки нускада мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө келишими боюнча салык карызын төлөө графигинин долбоору.
51. Жеке жактар салык карызынын суммасын төлөө мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө арызга төмөнкү документтерди тиркейт:
1) банк кепилдиги;
2) ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча эки нускада мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө келишими боюнча салык карызын төлөө графигинин долбоору.
52. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети Салык кодексинин 34¹-беренесине ылайык банк кепилдигин бербестен, ал жеткис күчтүн жагдайларынын натыйжасында келип чыккан салык карызынын суммасы боюнча мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө чечим кабыл алган учурда, ошондой эле стратегиялык объекттердин тизмегине киргизилген ата мекендик уюмдарга карата Салык кодексинин 91-беренесинин 13-бөлүгүн колдонууда, салык төлөөчүнүн арызына ыйгарым укуктуу салык органы бекиткен форма боюнча мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө келишими боюнча салык карызын төлөө графигинин долбоору тиркелет.
53. Мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө же аларды берүүдөн баш тартуу жөнүндө чечим кабыл алуу үчүн салык органы тарабынан салык органынын кызматкерлеринен турган салык карызынын суммасын төлөө боюнча мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү боюнча комиссия түзүлөт. Комиссиянын курамы жана иш регламенти салык органынын буйругу менен бекитилет. Комиссиянын мүчөлөрүнүн саны так санда, бирок 5 адамдан кем эмес болууга тийиш. Комиссияны салык органынын жетекчиси же жетекчисинин орун басары башкарат.
54. Комиссиянын чечими протокол менен таризделет, ага комиссиянын бардык мүчөлөрү кол коет.
Комиссиянын протоколунун негизинде салык органынын мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү же салык карызынын суммасын төлөөдөн баш тартуу жөнүндө чечими кабыл алынат.
Салык органынын мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү же мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүүдөн баш тартуу жөнүндө чечимине салык органынын жетекчиси же жетекчисинин орун басары кол коет.
55. Мөөнөтүн жылдырууга же бөлүп төлөөгө уруксат берүү же аны берүүдөн баш тартуу жөнүндө чечим салык органы тарабынан салык төлөөчүнүн мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө арызы келип түшкөн күндөн кийинки 10 (он) календардык күндүн ичинде кабыл алынат. Документтер ушул Тартиптин талаптарына ылайык келбесе, салык органы салык төлөөчүгө жүйөлүү баш тартууну жиберет.
56. Мөөнөтүн жылдырууга, бөлүп төлөөгө уруксат берүү же аны берүүдөн баш тартуу жөнүндө чечим салык органы тарабынан салык төлөөчүгө учурдагы салыктык эсепке алуу же эсептик каттоо жери боюнча мындай чечим кабыл алынган күндөн кийинки күндөн тартып 3 (үч) жумуш күндүн ичинде жиберилет.
57. Мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө чечим, ошол чечимде белгиленген күндөн тартып күчүнө кирет. Ошол эле учурда салык төлөөчүнүн арызын кароо мезгилинде эсептелген туумдар жана салык санкциялары салык карызынын суммасына кошулат.
58. Ушул Тартиптин талаптарына ылайык келсе жана мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү жөнүндө чечим кабыл алынса, келишимдин ажырагыс бөлүгү болуп саналган салык карызын төлөө графигин тиркөө менен мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө келишими түзүлөт. Келишим ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилген формада эки нускада түзүлөт. Келишимдин бир нускасы салык органында калат, экинчиси салык төлөөчүгө тапшырылат.
59. Келишимге салык органынын жетекчиси же жетекчисинин орун басары жана салык төлөөчү кол коет, салык органынын гербдүү мөөрү жана салык төлөөчүнүн мөөрү (болсо) менен күбөлөндүрүлөт.
60. Салык төлөөчү мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө келишиминин графигине ылайык салык милдеттенмелери боюнча салыктарды өз убагында төлөөгө милдеттүү.
61. Салык органы ай сайын салыктын мөөнөтү жылдырылган жана бөлүп төлөнгөн суммасынын төлөнүшүн, келишим боюнча салык карызын төлөө графигинин аткарылышын контролдойт.
62. Мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө иш-аракетин токтотуу Салык кодексинин 92-беренесине ылайык жүргүзүлөт.
63. Салык төлөөчү тарабынан мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү шарттары бузулган жана 10 (он) календардык күндүн ичинде бузуулар жоюлбаган учурда, салык органы мөөнөтүн жылдыруу же бөлүп төлөөнү жокко чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алат жана чыгарылган учурдан тартып 3 (үч) жумуш күндөн кечиктирбестен салык төлөөчүгө жиберет.
64. Салык карызынын суммасын төлөө мөөнөтүн жылдырууга жана/же бөлүп төлөөгө уруксат берүү шарттарын бузууларды жоюу жөнүндө чечим алынган күндөн кийинки 30 (отуз) календардык күндүн ичинде бузуу жоюлбаган жана салык карызынын суммасы төлөнбөгөн учурда, салык органы Салык кодексинин 83-беренесине ылайык банкка (гарантка) салык карызын төлөө жөнүндө жазуу жүзүндөгү талапты жиберет.”.
7-тиркеме
“2-тиркеме
Салык милдеттенмеси боюнча өнбөөчү карызды эсептен чыгаруу тартиби
1. Бул Тартип салык милдеттенмеси боюнча өнбөөчү карызды эсептен чыгаруу процессин жөнгө салат.
2. Бул Тартип төмөнкү карыздарга карата да колдонулат:
– салык кызматынын органдары башкаруучу салыктык эмес кирешелер (мындан ары – салыктык эмес киреше) боюнча;
– мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрү (мындан ары – камсыздандыруу төгүмү) боюнча карызды эсептен чыгаруу жөнүндө өзүнчө мыйзам кабыл алынган учурда жана Кыргыз Республикасынын банкроттук жөнүндө мыйзамдарына ылайык.
3. Салык төлөөчүнүн салыктык карызы Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин (мындан ары – Салык кодекси) 80-беренесине ылайык өнбөөчү карыз деп таанылат.
4. Салык төлөөчүнүн өнбөөчү карызын эсептен чыгаруу жөнүндө чечим кабыл алуу үчүн салык органы тарабынан салык органынын кызматкерлеринен турган салык төлөөчүнүн салыктык карызын эсептен чыгаруу боюнча комиссия (мындан ары – комиссия) түзүлөт. Комиссиянын курамы жана иш регламенти салык органынын буйругу менен бекитилет. Комиссиянын мүчөлөрүнүн саны 5 адамдан кем эмес, так сан болушу керек. Комиссияны салык органынын жетекчиси же жетекчисинин орун басары жетектейт.
5. Комиссиянын чечими протокол менен таризделет, ага комиссиянын бардык мүчөлөрү кол коет.
Комиссиянын протоколунун негизинде салык милдеттенмеси боюнча өнбөөчү карызды эсептен чыгаруу жөнүндө салык органынын чечими чыгарылат.
Өнбөөчү карызды эсептен чыгаруу жөнүндө салык органынын чечимине салык органынын жетекчиси же жетекчинин орун басары кол коет.
6. Салык төлөөчүнүн салык милдеттенмеси боюнча өнбөөчү карызды эсептен чыгаруу жөнүндө чечим комиссия тарабынан төмөнкү учурларда кабыл алынат:
1) Салык кодексинде белгиленген салык милдеттенмеси боюнча доонун эскирүү мөөнөтү бүткөндө;
2) жеке жак өлгөндө укук улантуучусу же мураскору жок болгон учурда;
3) жеке жак дайынсыз жоголгондо же аракетке жөндөмсүз деп таанылганда, жеке жактын мүлкү жок же жетишсиз болгон учурда;
4) субъекттердин карызын өзүнчө мыйзамды кабыл алуу менен эсептен чыгарууда;
5) банкроттук жол-жоболору аяктаган юридикалык жакты же жеке ишкерди жоюуда.
7. Доонун эскирүү мөөнөтү ичинде салыктык карызды өндүрүү боюнча чараларды көрүү мүмкүн болбогон учурда, салык органы доонун эскирүү мөөнөтүн калыбына келтирүү жөнүндө арыз менен сотко кайрылууга укуктуу.
Доонун эскирүү мөөнөтүн калыбына келтирүү жөнүндө арыз сотко Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексинде каралган тартипке ылайык жөнөтүлөт.
Доонун эскирүү мөөнөтүн калыбына келтирүүдөн баш тартуу жөнүндө соттук акт күчүнө кирген учурдан тартып салыктык карыз өнбөөчү карыз деп таанылат жана эсептен чыгарылууга тийиш.
8. Салык органы комиссияга төмөнкү документтердин көчүрмөлөрүн берет:
1) салыктык милдеттенме боюнча доонун эскирүү мөөнөтү бүткөндө:
– төмөнкү күндөн кийинки күндөн тартып 6 жыл ичиндеги салык төлөөчүнүн өздүк эсеби:
салык милдеттенмесине карата Салык кодексинде белгиленген салыкты төлөгөн акыркы күндөн;
салыктык карызынын мөөнөтү жылдырылган же бөлүп төлөнүүчү суммасы төлөнбөгөн учурда, салык төлөөчүгө мөөнөтүн жылдырууну же бөлүп төлөөнү жокко чыгаруу жөнүндө чечим тапшырылган күндөн (мөөнөтүн жылдыруу жана/же бөлүп төлөө берилген учурда);
көчмө же камералык текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча чечимди салык төлөөчүгө тапшырган күндөн (салыктык текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча салыктык карызы пайда болгон учурда);
– доонун эскирүү мөөнөтүн токтотуу үчүн негиздердин жоктугу жөнүндө маалыматтар. Доонун эскирүү мөөнөтү токтотулганда доонун эскирүү мөөнөтү кайра башталган күндөн тартып 6 жыл үчүн салык төлөөчүнүн өздүк эсеби берилет;
– доонун эскирүү мөөнөтүн калыбына келтирүүдөн баш тартуу жөнүндө сот актысы (бар болсо);
2) жеке жак өлгөндө – укук улантуучусу же мураскору жок болгон учурда:
– салык төлөөчүнүн өздүк эсеби;
– калкты жана жарандык абалдын актыларын мамлекеттик каттоону жүзөгө ашыруучу органдардын маалыматтык системасы менен интеграцияланган ыйгарым укуктуу салык органынын автоматташтырылган маалыматтык системасынан салык төлөөчүнүн өлгөндүгү жөнүндө маалыматтар;
– өлгөн жеке жактын салыктык карызы бар экендиги жөнүндө нотариуска же мурас ачылган жери боюнча мураскорго (бар болсо) кагаз жүзүндөгү документ же электрондук документ түрүндө жөнөтүлгөн кабарлоо;
3) жеке жак дайынсыз жоголгондо же аракетке жөндөмсүз деп таанылганда – жеке жактын мүлкү жок же жетишсиз болгон учурда:
– жеке жакты дайынсыз жоголду же аракетке жөндөмсүз деп таануу жөнүндө соттун чечими;
– салык төлөөчүнүн өздүк эсеби;
– камкорчуга, көзөмөлчүгө же мүлктү ишенимдүү башкарууну жүзөгө ашыруучу башкаруучуга, ошондой эле үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча органга (бар болсо) дайынсыз жоголгон же аракетке жөндөмсүз деп таанылган жеке жактын аткарылбаган салык милдеттенмесинин болушу жөнүндө кагаз жүзүндөгү документ же электрондук документ түрүндө жөнөтүлгөн чечим.
9. Субъекттердин салыктык карызын өзүнчө мыйзамды кабыл алуу менен эсептен чыгаруу ошол мыйзамда белгиленген шарттарга ылайык жүзөгө ашырылат.
10. Банкроттук жол-жоболору аяктаган салык төлөөчүнүн салыктык карызын эсептен чыгаруу үчүн комиссияга төмөнкү документтер берилет:
1) юридикалык жакты жоюу же жеке ишкердин ишкердик ишин токтотуу жөнүндө соттун чечими;
2) юридикалык жактарды каттоону жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын маалыматтык системасы менен интеграцияланган ыйгарым укуктуу салык органынын автоматташтырылган маалыматтык системасынан же ошол органдын маалыматтык системасынан түздөн-түз алынган юридикалык жактардын ишин токтотуу жөнүндө маалыматтар.
Жеке ишкер банкрот болгон учурда, алгач салыктык карызын эсептен чыгаруу, андан кийин жеке ишкер катары каттоону жокко чыгаруу жүргүзүлөт.
11. Өнбөөчү карызды эсептен чыгаруу жөнүндө чечимдин формасы ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан белгиленет.
12. Салыктык карыз өнбөөчү карыз деп таанылган учурда Салык кодексинин 80-беренесине ылайык салык калдыгынын суммасы жана эсептен чыгаруу күнүнө карата ушул суммага эсептелген салык санкциясынын жана туумдун суммасы эсептен чыгарылат.
13. Салыктык карыз өнбөөчү карыз деп таанылган жагдайлар пайда болгондо салык органы мындай карызды ушул Тартипке ылайык өз алдынча эсептен чыгарууга милдеттүү.
14. Салык милдеттенмелери боюнча доонун эскирүү мөөнөтү төмөнкү учурларда токтотулуп турат:
– эгерде соттун маңызы боюнча чечими бар болсо, салыктык милдеттенмени эсептөө жөнүндө салык кызматынын органдарынын чечимине салык төлөөчү доо арыз бергенде;
– эгерде соттун маңызы боюнча чечими бар болсо, салык кызматынын органы тарабынан 2025-жылдын 1-июлуна чейин салыктык карызды мажбурлап өндүрүү жөнүндө доо арыз берилгенде;
– карыздын бөлүгүн салык төлөөчү өзү төлөгөндө.
Салык кодексинин 93-беренесине ылайык салык органы тарабынан өз алдынча жүргүзүлгөн салыктын, ошондой эле пайыздардын, туумдардын жана салык санкцияларынын ашыкча төлөнгөн суммасын салыктын башка түрлөрү боюнча салык калдыктарын жоюунун эсебине чегерүү доонун эскирүү мөөнөтүнүн өтүшүн үзгүлтүккө учуратпайт.”.
8-тиркеме
“20-тиркеме
Евразия экономикалык бирлигинин мүчө мамлекеттеринин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына товарларды импорттоодо (иштетип алма чийки затты кайра иштетүү боюнча жумуштарды аткарууда) кыйыр салыктар боюнча салык отчеттуулугуна тиркелүүчү документтердин тизмеги
1. Евразия экономикалык бирлигинин (мындан ары – ЕАЭБ) мүчө мамлекеттеринин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына товарларды, анын ичинде иштетип алма чийки затты кайра иштетүү продукттары болуп саналган товарларды импорттоодо кыйыр салыктар боюнча салык отчеттуулугу менен бирге салыктык катталган жери боюнча салык органына электрондук түрдө берилүүгө тийиш болгон документтер:
1) товарларды ташып кирүү жана кыйыр салыктарды төлөө жөнүндө салык төлөөчүнүн электрондук санариптик колу коюлган арыз (арыздар);
2) импорттолгон товарлар үчүн кыйыр салыктарды төлөө боюнча салык милдеттенмесинин аткарылышын ырастоочу төлөм документтери, алар төмөнкү учурларда берилбейт:
– салык төлөөчүнүн жеке эсебинде салыктын, пайыздардын, туумдардын жана салык санкцияларынын ашыкча төлөнгөн суммасы болгондо, алар бул төлөмдөрдү төлөө эсебине чегерилүүгө тийиш;
– Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарына ылайык импорттолгон товарлар боюнча кыйыр салыктарды төлөөдөн бошотуунун болушу;
3) ЕАЭБдин бир мүчө мамлекетинин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына товарларды алып өтүүнү ырастаган товар коштоочу документтер (CMR, авиа же т/ж коштомо кагазы) жана коштоочу коштомо кагаздар;
4) эгерде аларды коюу (жазып берүү) ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин мыйзамдарында каралган учурда товарларды жөнөтүүдө ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин мыйзамдарына ылайык таризделген эсеп-фактуралар.
Эгерде эсеп-фактураны коюу (жазып берүү) ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин мыйзамдарында каралбаса же болбосо товарлар ЕАЭБдин мүчөсү болбогон мамлекеттин салык төлөөчүсүнөн сатып алынса, анда салык органына эсеп-фактуранын ордуна сатуучу койгон (жазып берген), импорттолгон товарлардын наркын ырастаган башка документ берилет;
5) ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына импорттолгон сатып алынган товарлардын негизиндеги келишимдер (контракттар), товарлардын лизинги (лизингдин предмети) болгон учурда – лизинг келишими (контракты), буюм түрүндө зайымдарды берүү учурунда – зайымдык келишимдер, товарларды даярдоо тууралуу келишимдер (контракттар), иштетип алма чийки затты кайра иштетүүгө карата келишимдер (контракттар);
6) Кыргыз Республикасынын салык төлөөчүсүнө ЕАЭБдин башка мүчө мамлекетинин салык төлөөчүсү же болбосо ЕАЭБдин мүчөсү болбогон мамлекеттин салык төлөөчүсү берген (уюмдун жетекчиси же жеке ишкер кол койгон жана ЕАЭБдин мүчөсү үчүнчү мамлекеттин аймагынан импорттолгон товарларды сатуучу уюмдун же жеке ишкердин мөөрү (болсо) менен күбөлөндүрүлгөн) ЕАЭБдин мүчөсү үчүнчү мамлекеттин салык төлөөчүсү жөнүндө төмөнкү маалыматтары жана ЕАЭБдин мүчөсү ушул үчүнчү мамлекеттин салык төлөөчүсү менен түзүлгөн келишим (контракт) тууралуу, импорттолгон товарды сатып алуу жөнүндө маалыматтык билдирүү (Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 259, 260-беренелеринде каралган учурларда):
– адамды ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин салык төлөөчүсү катары идентификациялоочу номер;
– ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин салык төлөөчүсүнүн (уюмдун, жеке ишкердин) толук аталышы;
– ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин салык төлөөчүсүнүн жайгашкан (жашаган) жери;
– контракттын (келишимдин) номери жана датасы;
– спецификациясынын номери жана датасы.
Эгерде ЕАЭБдин товар сатып алынган мүчө мамлекетинин салык төлөөчүсү сатылып жаткан товардын менчик ээси болуп саналбаса (агент, принципал болсо), анда ушул Тизмектин 1-пунктунун 6-пунктчасынын 2–6 абзацтарында көрсөтүлгөн маалыматтар сатылып жаткан товардын менчик ээсине карата да берилет.
Маалыматтык билдирүү чет тилде берилген учурда кыргыз жана/же орус тилдерине котормосу (нотариалдык күбөлөндүрүлгөн котормо) милдеттүү түрдө болууга тийиш.
Эгерде ушул Тизмектин 1-пунктунун 6-пунктчасында каралган маалыматтар ушул Тизмектин 1-пунктунун 5-пунктчасында көрсөтүлгөн келишимде (контрактта) камтылган учурда, маалыматтык билдирүү берилбейт;
7) комиссиянын келишимдери (контракттары), тапшырмалар же агенттик келишим (контракт) (алар түзүлгөн учурда);
8) келишимдер (контракттар), алардын негизинде комиссиянын келишимдери же тапшырмалар боюнча ЕАЭБдин мүчөсү башка мамлекеттин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына импорттолгон товарлар сатып алынат (импорттолуучу товарлар боюнча кыйыр салыктар принципал же агент тарабынан төлөнгөн учурларды кошпогондо, Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 259, 260-беренелеринде каралган учурларда).
2. Жеке ишкер болуп саналбаган жеке жактан товар сатып алууда ушул Тизмектин 1-пунктунун 4, 5-пунктчаларында көрсөтүлгөн документтер жок болгон учурда, Кыргыз Республикасынын аймагына импорттолгон товарлардын алынгандыгын (же сатып алынгандыгын) ырастаган документтер (анын ичинде контролдук-кассалык машинанын чектери, товардык чектер, сатып алуу актылары) көрсөтүлөт.
3. Лизинг келишими (контракт) боюнча КНСти биринчи төлөөдө салык төлөөчү салык органына ушул Тизмектин 1-пунктунун 1–8-пунктчаларында каралган документтерди берет. Андан ары салык төлөөчү салык органына салык отчеттуулугу менен бир убакта ушул Тизмектин 1-пунктунун 1, 2-пунктчаларында каралган документтерди берет.
4. ЕАЭБдин мүчө мамлекетинин аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына импорттолгон товарлар сапаты жана (же) комплектациясы талаптагыдай эмес болгондуктан жарым-жартылай кайтарылган учурда, ушул Тизмектин 1-пунктунда каралган документтер менен бирге төмөнкү документтер берилет:
1) Кыргыз Республикасынын Соода-өнөр жай палатасынын салык органынын өкүлү менен бирге, анын ичинде товар жок кылынган учурда түзгөн экспертизасынын актысы (“Электрондук колтамга жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык ыйгарым укуктуу органдын ыйгарым укуктуу адамынын электрондук колу коюлган документтин түп нускасы же электрондук варианты);
2) келишимдин (контракттын) катышуучулары менен макулдашылган доомат;
3) келишимдин (контракттын) катышуучуларынын ортосундагы ТЭИ ТН кодун, товардын өлчөө бирдигин, санын жана аталышын көрсөтүү менен түзүлгөн кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы (кайтарылган товарлар ташылбаган учурда);
4) транспорттук (товар коштоочу) документтер (кайтарылган товарлар ташылган учурда);
5) товарларды кайтарып берүүдө сатуучу тарабынан коюлган (жазып берилген) оңдоп-түзөөчү эсеп-фактура же башка документ.
5. ЕАЭБдин мүчө мамлекеттеринин аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына импорттолгон товарлар сапаты жана (же) комплектациясы талаптагыдай болбогондуктан толугу менен кайтарылган учурда, салык төлөөчү салыктык катталган жери боюнча салык органына төмөнкү документтерди тиркөө менен жазуу жүзүндө кайрылууну берет:
1) Кыргыз Республикасынын Соода-өнөр жай палатасынын салык органынын өкүлү менен бирге, анын ичинде товар жок кылынган учурда түзгөн экспертизасынын актысы (“Электрондук колтамга жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык ыйгарым укуктуу органдын ыйгарым укуктуу адамынын электрондук колу коюлган документтин түп нускасы же электрондук варианты);
2) келишимдин (контракттын) катышуучулары менен макулдашылган доомат;
3) ТЭИ ТН кодун, товардын өлчөө бирдигин, санын жана аталышын көрсөтүү менен түзүлгөн кабыл алуу-өткөрүп берүү актысы (кайтарылган товарлар ташылбаган учурда);
4) транспорттук (товар коштоочу) документтер (кайтарылган товарлар ташылган учурда);
5) товарларды кайтарып берүүдө сатуучу тарабынан коюлган (жазып берилген) оңдоп-түзөөчү эсеп-фактура же башка документ.”.